Пащтыхьхэм я тхылъхэр
Author: Институт перевода Библии
Date: 2026-09-01T14:15:31.781978+00:00

ЩӀэдзапӀэкӀэ

ЩӀэдзапӀэкӀэ

1. 1 Пащтыхьхэр

2. 2 Пащтыхьхэр

3. 3 Пащтыхьхэр

4. 4 Пащтыхьхэр

1. ФӀыцӀагъэ ЛъапӀэм узыщрихьэлӀэ фӀэщыгъэхэм я псалъалъэ

2. Псалъэ гурыӀуэгъуейхэм я псалъалъэ (Пащтыхьхэм я тхылъхэр)

3. Пащтыхьхэм я тхылъхэм узыщрихьэлӀэ цӀыхухэр

4. Картэхэмрэ сурэтхэмрэ (Пащтыхьхэм я тхылъхэр)

5. Исраилымрэ Ехьудеймрэ я паштыхьхэр

Creative Commons: BY-NC-ND 4.0

© Институт перевода Библии; Информацию о лицензии этого издания можно найти здесь: https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/deed.ru

Институт перевода Библии

Институт перевода Библии, 101000 Москва, Главпочтамт, а/я 360
ibt_inform@ibt.org.ru

Правила использования текстов библейских переводов ИПБ: https://ibt.org.ru/ru/rules

ПАЩТЫХЬХЭМ

Я ТХЫЛЪХЭР

ФӀыцӀагъэ ЛъапӀэр зэдзэкӀынымкӀэ институт

Мэзкуу, 2025

Пащтыхьхэм я тхылъхэр

ЗэзыдзэкӀар Табыщ Муратщ

Филологие редакторыр ХьэцӀыкӀу Раещ ФӀыцӀагъэ

ЛъапӀэм щыщу адыгэбзэкӀэ зэрадзэкӀа тхылъхэм я е-жыпхъэхэмрэ аудиощапхъэхэмрэ фэ къыщывгъуэтыфынущ ФӀыцӀагъэ ЛъапӀэр зэдзэкӀынымкӀэ институтым и сайтым https:
ibtrussia.org/Kabardian

ISBN 978-5-93943-366-2

© Институт перевода Библии, 2025

ХЭЗЫГЪЭГЪУАЗЭ

Ныбжьэгъу лъапӀэ!

ФӀыцӀагъэ ЛъапӀэм щыщу «Пащтыхьхэм я тхылъхэр» уи пащхьэ илъщ.

ФӀыцӀагъэ ЛъапӀэр илъэс миным къриубыдэу журт куэдым ятха пасэрей тхылъхэм я зэужьщ. Адыгэхэр ТэурэткӀэ, бегъымбархэм я тхылъкӀэ, ЗабуркӀэ, ИнджылкӀэ зэджахэр ФӀыцӀагъэ ЛъапӀэм щыщщ. Ахэр зытеухуар Тхьэм цӀыхум къыхуиӀэ щытыкӀэрщ, зытепсэлъыхьри и къэгъэщӀыгъэ псори Езым деж къезышэлӀэж гъуэгу захуэм тегъэува, фӀымрэ захуагъэмрэ щытепщэ дуней еншэ ухуа зэрыхъунум и хэкӀыпӀэхэрщ. ФӀыцӀагъэ ЛъапӀэми а гуращэ къабзэр зэрызащӀэр Хьисэ бегъымбарым и гъащӀэмрэ и псэр зэрита щӀыкӀэмрэ ӀэтащхьэӀулӀэж зыхуэхъуж журтхэм я тхыдэмкӀэ нахуэу икӀи ӀупщӀу къегъэлъагъуэ.

Зи гугъу тщӀы тхыгъэжьхэм ныбжьышхуэ яӀэ пэтми, я мыхьэнэр нэхъ мащӀэ хъуакъым. Зыщыщ лъэпкъымрэ зэрахьэ фӀэщхъуныгъэмрэ емылъытауэ, цӀыхухэр абыхэм дихьэхыу нобэми йоджэ, итым зыщагъэгъуазэ, пщӀэ хуащӀ, Ӏущыгъи къыхах.

«Пащтыхьхэм я тхылъхэр» ӀыхьиплӀу зэхэлъ тхыдэ зэужьщ. Абы фӀэщыгъэ зэмылӀэужьыгъуэхэр иӀэу урихьэлӀэнущ. Урыс зэдзэкӀыгъэхэм узыщыхуэзэр а ӀыхьиплӀыр Пащтыхьхэм я тхылъиплӀу къэзыщтэ хабзэрщ. Журтхэр Пащтыхьхэм я 1-2-нэ тхылъитӀым «Щамел и тхылъкӀэ», 3-4-нэ тхылъхэм «Пащтыхьхэм я тхылъкӀэ» йоджэ. Ахэр псори журтхэм я тхыдэм къыщыхъуа Ӏуэхугъуэшхуэхэм топсэлъыхь. Тхылъхэм къаӀуэтэж къэхъугъэхэр ди лъэхъэнэр къихьэным ипэ XӀ–VӀ лӀэщӀыгъуэхэм екӀуэкӀащ. Ар журтхэм, е, абы щыгъуэ зэрыжаӀэу щытам хуэдэу, исрэӀилхэм, пащтыхьхэр щаӀэу щыта далэм хуозэ. Абы къыхэкӀыу дэри тхылъхэм «Пащтыхьхэм я тхылъкӀэ» еджэныр игъуэу къэтлъытащ.

Зи гугъу тщӀы тхылъхэр топсэлъыхь лӀакъуэ пщыкӀутӀым я зэгухьэныгъэу къежьа ИсрэӀилыр къэралыгъуэ лъэщ зэрыхъуам. Дызэрыщыгъуазэщи, Даутрэ абы и къуэ Сэлмэнрэ я тетыгъуэращ ИсрэӀилым зыщиужьар. Пащтыхь унафэр зэадэзэкъуитӀым щаӀэщӀэлъаращ ИсрэӀилым и гъунапкъэхэр щызэлъыӀукӀуэтар, ину зыщиубгъуар, Ерусэлими Тхьэм и Унэр щыдагъэувар. Ауэ Даутрэ Сэлмэнрэ, сыт хуэдиз фӀагъ ябгъэдэмылъами, Тхьэм и пащхьэ гуэныхь щалэжьащ, зыуэ щыт пащтыхьыгъуэр гъащӀэ кӀэщӀ хъуныр къызыхэкӀари аращ. Ди лъэхъэнэр къихьэным ипэ X лӀэщӀыгъуэм къэралыгъуэр тӀууэ зэгуэкӀащ: ИсрэӀил цӀэр къызыхуэна ищхъэрэ пащтыхьыгъуэрэ ЕхьудейкӀэ зэджэ ипщэ пащтыхьыгъуэу. ИсрэӀил пащтыхьхэр занщӀэу гъуэгу пхэнжым теуващ, Тхьэ пэжым щхьэщэ хуэщӀыным къыдэкӀуэу, нэгъуэщӀ тхьэхэми хуэпщылӀ хъуащ. КуэдкӀэ нэхъыфӀакъым Ехьудейм и пащтыхьхэм я Ӏуэхур; закъуэтӀакъуэщ абыхэм Тхьэм и хьэкъыр игъэзащӀэу къахэкӀар. ПащтыхьыгъуитӀми я тхыдэр гуӀэгъуэкӀэ иухащ. ИсрэӀилыр Ащурей пащтыхьыгъуэм ди лъэхъэнэр къихьэным ипэ 722 гъэм къизэуащ, и цӀыхури зэрыщыту гъэр зэтрищӀащ. Ехьудейр Бабылей пащтыхьыгъуэм ди лъэхъэнэр къихьэным ипэ 586 гъэм зыӀэщӀилъхьащ, цӀыхубэри гъэрыпӀэм иригъэуващ.

Пащтыхьхэм я тхылъиплӀым ИсрэӀилым нэхъ пасэу къыщыхъуа Ӏуэхугъуэхэр тегъэщӀапӀэ зэращӀым щӀэх-щӀэхыурэ ущыхуозэ. ИсрэӀилхэр Екъуб и къуэ пщыкӀутӀым къатепщӀыкӀыжащ. Екъуб и щӀэблэр илъэс куэдкӀэ пщылӀыпӀэм иту Мысырым щыӀащ. Ауэ Тхьэм ахэр зыхэт бэлыхьым къыхишащ, Мусэ я пашэуи Мысырым къришыжащ. ИсрэӀилхэр увыгъэ ящӀауэ пшахъуэщӀым здитым, Тхьэм ахэр къыхуриджащ я зэхущытыкӀэхэр хабзэ хэхам трагъэувэну. Тхьэм исрэӀилхэм псалъэ быдэ яритащ сыт щыгъуи ящӀыгъуну, щӀыгу къаритыну, иригъэфӀэкӀуэну. ИсрэӀилхэми Тхьэр къагъэгугъащ гъунэгъу лъэпкъхэм я тхьэхэм хуэмыпщылӀыну, Езым фӀэкӀа зыми щхьэщэ хуамыщӀыну, и Хабзэм тету псэуну. Тхьэр дапщэщи ита псалъэм хуэпэжащ: Хьэнэней щӀыгум щыпсэу лъэпкъхэр ирихури ар исрэӀилхэм къаритащ. Ауэ исрэӀилхэр я псалъэм зэкъым икӀи тӀэукъым зэребэкъуар. Тхьэм ахэр зэикӀ ӀэщӀыб ищӀакъым, ауэ ялэжь гуэныхьхэм щхьэкӀэ игъэпшынэну пӀалъэ кӀыхькӀэ бийм я ӀэмыщӀэм ирилъхьэрт, бэлыхьыр яригъэшэчырт. Мис а лъэхъэнэ хьэлъэхэм Тхьэм Щамел бегъымбарыр исрэӀилхэм къахуегъакӀуэ. Уи пащхьэ илъ тхылъыр къызэрыщӀидзэри абы теухуа хъыбархэращ.

Пащтыхьхэм я тхылъиплӀым блэкӀа къэхъугъэхэр къэтхуаӀуэтэжын къудейракъым пщэрылъ зыщащӀыжыр. Хуэбгъэфащэ зэрыхъунумкӀэ, абыхэм ИсрэӀилым и Ӏуэхур гуӀэгъуэшхуэкӀэ щӀиухам и щхьэусыгъуэхэри къыдгурагъаӀуэ. Тхьэм къыхиха лъэпкъым и ней щӀыщыхуар сыт? Абы исрэӀилхэр я щӀыгум щӀрихуар сыт? ТхылъиплӀым къагъэув упщӀэхэм я жэуапыр нахуэщ: исрэӀилхэм, псом хуэмыдэу абыхэм я гъуазэхэм, я адэжьхэм Тхьэм иращӀылӀа зэгурыӀуэныгъэр зэпымычу къызэрызэпаудырт апхуэдиз нэщӀэбжьэр къызыхэкӀар. Абыхэм Тхьэм гущыкӀ зыхуищӀа хабзэхэр зэрахьэрт, къэзыухъуреихь лъэпкъхэм я тхьэнэпцӀхэм щхьэщэ хуащӀырт.

Тхылъхэм зи гугъу ящӀ языныкъуэ цӀыхухэм я цӀэр КъурӀэным къыщыкӀуащ, адыгэхэми я хамэу щыткъым. Даутрэ Сэлмэнрэ къищынэмыщӀауэ, тхылъхэм фыщрихьэлӀэнущ Иляс бегъымбарымрэ Ӏэлисэхь бегъымбарымрэ ятеухуа хъыбархэм. Пащтыхьхэм я тхылъиплӀыр щызэддзэкӀым, адыгэхэм нэхъыбэрэ зэхаха цӀэхэм я ӀукӀэр зэрыщытым хуэдэу къэдгъэнащ. Псалъэм щхьэкӀэ, журтыбзэкӀэ тха тхылъхэм къыхэщ «Щэуал» цӀэм ди зэдзэкӀыгъэм узэрыщрихьэлӀэнур «ТӀалутӀ» жиӀэущ – апхуэдэущ ар КъурӀэнми къызэрыщыкӀуэр. НэгъуэщӀыцӀэхэм я пасэрей журт ӀукӀэр зэрытхъумэнум иужь дитащ, ауэ, адыгэбзэм къыщидгъэтӀасэм, ахэр тхылъеджэм дежкӀэ тынш зэрыхъунуми дыхущӀэкъуащ.

Тхылъхэм ехьэлӀа нэгъуэщӀ зы Ӏуэхугъуэми и гугъу дымыщӀу хъунукъым. Хьэрфышхуэ защӀэкӀэ тхауэ ди зэдзэкӀыгъэм узыщрихьэлӀэ «ТХЬЭ» псалъэм къигъэлъагъуэр журтыбзэ текстхэм хьэрфиплӀу зэхэту къыщыкӀуэ «ЙХВХ» псалъэращ. Тхьэм Муси исрэӀилхэми закъызэрыригъэцӀыхуауэ щытар а цӀэмкӀэщ. Езы псалъэр «щыӀэн» мыхьэнэр зиӀэ пасэрей журт псалъэм къытекӀыу къыщӀэкӀынущ. И ӀукӀэ дыдэр нахуэу щымытми, щӀэныгъэлэжьхэм ар «Яхве» къэпсэлъыкӀэм нэхъ пэблагъэу хуагъэфащэ.

«Пащтыхьхэм я тхылъхэр» лъэпкъ куэдым я бзэкӀэ зэдзэкӀауэ щыӀэщ. Ахэр кӀахэ адыгэбзэкӀэ 2002, 2009 гъэхэм къыдэкӀауэ щытащ. Къэбэрдей-шэрджэсыбзэкӀэ дунейм къыщытехьэр иджыщ.

«Пащтыхьхэм я тхылъхэр» зытеухуамрэ къыщыӀэта Ӏуэхугъуэхэмрэ нэхъ гурыӀуэгъуэ хъун папщӀэ тхылъым и кӀэм тхылъаджэр зэрыгъуэзэн тхыгъэ зыбжанэ щызэкӀэлъытхьащ. Абыхэм къызэщӀаубыдэ картэ зэмылӀэужьыгъуэхэр, сурэтхэр, Ехьудей хэкумрэ ИсрэӀил щӀыналъэмрэ я пащтыхьхэм я цӀэгъэлъагъуэр, тхылъиплӀым къыщыкӀуэ лӀыхъужь нэхъыщхьэхэм я цӀэгъэлъагъуэр, фӀэщыгъэхэм я псалъалъэр, псалъэ гурыӀуэгъуейхэм я псалъэгъэнахуэ кӀэщӀыр. ПсалъалъитӀми хиубыда псалъэхэр текстым дамыгъэ хэхакӀэ къыщыхэгъэщхьэхукӀащ. Мыхэр тхылъаджэм щхьэпэ икӀи гъэщӀэгъуэн ящыхъуну дыщогугъ.

АдыгэбзэкӀэ еджэхэм ФӀыцӀагъэ ЛъапӀэм щыщ тхылъхэр а бзэмкӀэ ябгъэдэтлъхьэныр ди гуапэщ. Тхылъыр зэдзэкӀыным, щӀэджыкӀакӀуэм деж нэхьэсыным зи гуащӀэрэ зи лэжьыгъэрэ хэзылъхьа зэдзэкӀакӀуэхэм, щӀэныгъэлэжьхэм, упщӀэжакӀуэхэм тхьэгъэпсэу яхуэфащэщ икӀи фӀыщӀэ ин яхудощӀ.

ФӀыцӀагъэ ЛъапӀэр зэдзэкӀынымкӀэ институт

1 Пащтыхьхэр

1 Пащтыхьхэр

1. Пэублэ псалъэ

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

6. 6

7. 7

8. 8

9. 9

10. 10

11. 11

12. 12

13. 13

14. 14

15. 15

16. 16

17. 17

18. 18

19. 19

20. 20

21. 21

22. 22

23. 23

24. 24

25. 25

26. 26

27. 27

28. 28

29. 29

30. 30

31. 31

Пащтыхьхэм я япэ тхылъыр

Пэублэ псалъэ

Пэублэ псалъэ

Пащтыхьхэм я япэ икӀи етӀуанэ тхылъхэм журт хабзэр «Щамел и тхылъкӀэ» йоджэ. Абы щхьэусыгъуэ хуэхъуащ тхылъым и ублапӀэм бегъымбарыр дунейм къызэрытехьамрэ илэжьа Ӏуэхугъуэхэмрэ ехьэлӀа хъыбархэр къызэрыщиӀуатэр, исрэӀилхэм я гъащӀэм щиубыд увыпӀэшхуэм и гугъу зэрыщищӀыр. Тхылъым щызэкӀэлъыхьа къэхъугъэхэр къыщыхъуар ди лъэхъэнэр къихьэным ипэ XӀ лӀэщӀыгъуэм и кӀэхэрщ, зытеухуари ИсрэӀилыр лӀакъуэ псэукӀэм къыхэкӀыу пащтыхьыгъуэм зэрыхуэкӀуа щӀыкӀэрщ.

Япэ Ӏыхьэхэм (1–7) къызэрыхэщщи, а лъэхъэнэр исрэӀилхэм дежкӀэ къызэрымыкӀуэу хьэлъэу щытащ: абыхэм бийхэр щӀэчэ имыӀэу къатеуэрт, псом хуэмыдэу фылистейхэр пыӀэртэкъым; тхьэпщыгъэм и пщӀэр къехуэхат; езы исрэӀилхэри Тхьэм пэжыжьэ хъуат. Мис а далэм ирихьэлӀэу Тхьэм Щамел бегъымбарыну къриджащ. Тхьэм къыбгъэдэкӀ унафэхэр цӀыхухэм ялъэзыгъэӀэсын хуейри, ахэр игъэгъуазэу яхэтын хьэкъ зиӀэ хъуари Щамелт.

Апхуэдэу щыт пэтми, тхылъым куцӀ хуэхъур Щамелкъым, атӀэ ИсрэӀилым и япэ пащтыхьхэрщ. Пащтыхь ямыӀэнкӀэ Ӏэмал имыӀэу цӀыхубэм къыщыпаубыдым, Щамел ТӀалутӀ и щхьэм дагъэ щихуэри пащтыхьыгъэм хуигъэнэхуащ. КъыкӀэлъыкӀуэ Ӏыхьэхэм (8–15) пащтыхьыгъуэр зэрызэфӀэувам щытопсэлъыхь, исрэӀилхэм гужьгъэжь къыхузиӀэ лъэпкъхэм иращӀылӀэ зауэхэм я хъыбарыр къыщеӀуатэ. АрщхьэкӀэ ИсрэӀилым и япэ пащтыхь ТӀалутӀ Тхьэм къыхуищӀа унафэхэр къызэпеуд, арыххэуи, Абы и ней зыщрегъахуэ. ТӀалутӀ и пӀэкӀэ Тхьэм пащтыхьыщӀэ къыхех – ар Даутщ. ДяпэкӀэ ИсрэӀилым и тхыдэр зэрыщыту зэпхауэ щытынури аращ.

Ауэ Даут пащтыхь тахътэм занщӀэу дэкӀуеякъым. Абы япэщӀыкӀэ ТӀалутӀ деж къулыкъу щищӀащ. ИужькӀэ щтапӀэ ихьэжын хуей хъури, зыкъомрэ зигъэпщкӀуурэ екӀуэкӀащ (16–30). Тхьэм Даут пащтыхьыгъэм хуигъэнэхуа пэтми, абы лъыгъажэрэ лъэщыгъэкӀэ тахътэр иубыдын идакъым, зэгуэр Тхьэм къыхихыу тетыгъуэр зритыгъа ТӀалутӀ и гъащӀэ Ӏыхьэр щиухынум пэплъэмэ, нэхъыфӀу къилъытащ. Япэ тхылъыр ТӀалутӀрэ и къуэхэмрэ зауэм зэрыхэкӀуэда хъыбар гуузымкӀэ еух (31).

ЯПЭ ӀЫХЬЭ

Елъкъан и унагъуэр

1^1ЕфрэӀим бгылъэхэм ит Арэмэтам[*] жылэм ЕлъкъанкӀэ еджэу зылӀ гуэр щыпсэуащ. Ар езыр Зуф и щӀэблэм ящыщт. Елъкъан Ерыхьэм и къуэт. Ерыхьэм Елэхъу и къуэт. Елэхъу Тэхъу и къуэт. Тэхъу зи къуэри ЕфрэӀим[*] къытепщӀыкӀыжахэм ящыщ Зуфт. 2Елъкъан щхьэгъуситӀ иӀащ. Зым и цӀэр Хъанэт, адрейм и цӀэр Фэнанэт. Фэнанэ бын иӀэт, Хъанэр фыз мылъхуэт.

3ТХЬЭУЭ зи Лъэщагъым ЩӀэ и щхьэр хуигъэщхъыу къурмэни хуищӀын щхьэкӀэ, Елъкъан зы илъэс блимыгъэкӀыу щыпсэу жылэм дэкӀырти, Шылэу[*] кӀуэрт. Ӏилэ[*] и къуитӀырт – Хьэпанрэ Панхэсрэт – абдеж ТХЬЭМ тхьэпщ хьэкъыр езыту щыӀэр. 4Елъкъан къурмэн ищӀыху къэси, и щхьэгъусэ Фэнанэрэ абы къилъхуа и къуэхэмрэ ипхъухэмрэ къурмэныпхъэм щыщ Ӏыхьэ яритырт. 5Ауэ Хъанэ сыт щыгъуи ӀыхьитӀ хухихырт. Бын къыщӀэхъуэну абы насып ТХЬЭМ иримыта пэтми, Елъкъан ар фӀыуэ илъагъурт. 6ТХЬЭМ Хъанэ лъхугъэ зэрыримытам къыхэкӀыу, и тӀуанэм ар тегушхуэгъуафӀэ ищӀауэ хьэзабыр иригъэшэчырт, и гуи хигъэщӀ зэпытт. 7Апхуэдэурэ илъэсхэр кӀуащ. Хъанэ ТХЬЭМ и Унэ кӀуэху къэс, и тӀуанэм нэхъри щӀишапэт, мыдрейри гъымрэ бжэмрэ зи хэкӀтэкъым, шхэ жыхуаӀэри иӀэжтэкъым. 8«Сыт, Хъанэ, ущӀэгъыр? Сыт ущӀэмышхэр? Сыт апхуэдизу уи гур зыгъур? ЩӀалипщӀ къыпщӀэхъуатэми, уэркӀэ сынэхъ лъапӀэнтэкъэ сэ?» – жиӀэурэ Елъкъани абы едэхащӀэрт+.

Хъанэ Тхьэм зэрелъэӀуар

9Зэгуэрым, Шылэу щыӀэу ешха-ефа нэужь, Хъанэ Ӏэнэм пэрыкӀыжри, тхьэ елъэӀуну ежьащ. ТХЬЭМ и Унэ щӀыхьэпӀэм деж Ӏилэ тхьэпщ дадэр щыст+. 10Зи щхьэр зи жагъуэ Хъанэ гущӀыхьэу гъыурэ тхьэ елъэӀурт. 11«Уэ ТХЬЭУЭ зи Лъэщагъым ЩӀэ ЩӀэмыт, си гущӀэлъапсэм зезыгъэгъазэ гукъеуэр сщхьэщыпхрэ уи нэфӀ къысщыпхуатэмэ, уигу сыкъэкӀыжрэ зы къуэ къызэптатэмэ, игъащӀэ псокӀэ пхуэлэжьэну уэстынт, и щхьэфэми жан зи цӀэ зэикӀ лъэӀэсынтэкъым[*]», – жиӀэурэ нет ищӀырт.

12Хъанэ ТХЬЭМ елъэӀухункӀэ абы и Ӏупэ пӀэжьажьэхэм Ӏилэ кӀэлъыплъу щысащ. 13Хъанэ игукӀэ тхьэ елъэӀурт, и Ӏупэхэр игъэхъублаблэ щхьэкӀэ, и макъ зэхэпхыртэкъым[*]. Ӏилэ ар ефауэ къыфӀэщӀри, 14егиящ: «Уи чэфыр зэ мыхъуми зэ птеуну? ЗыпкърыгъэкӀыж, зиунагъуэрэ!» – жиӀэри.

15«Хьэуэ, нэхъыжь махуэ хъун, – иритащ абы жэуап Хъанэ, – фадэ ткӀуэпс сӀухуакъым. Си гущӀэр мафӀэм къресыкӀ. Сигу илъыр ТХЬЭМ хузоӀуатэ. 16СыцӀыхубз напэншэу къызыщумыгъэхъу. Гурыгъузу сызыхьымрэ гухэщӀыгъуэу сызыщӀэзыӀулӀэмрэ къыхэкӀыу тхьэ селъэӀуауэ аращ».

17«Гъуэгу махуэ Тхьэм утригъэувэ, уи гур гъэӀэси гъэзэж! УзыщӀэлъэӀуари ИсрэӀилым и Тхьэ насып пхуищӀ!» – ехъуэхъуащ Ӏилэ Хъанэ.

18«Уи нэфӀ къысщыхуэ!» – пидзыжащ Хъанэ Ӏилэ и хъуэхъум. Абы иужь и гъуэгу теувэжри я увыӀэпӀэм игъэзэжащ. Гупсэхугъуэ зыгъуэта Хъанэ шхынми хэӀэбащ, и нэгуми нэщхъеягъуэ гуэри йумылъэгъуэж хъуащ+.

19КъыкӀэлъыкӀуэ пщэдджыжьым Елъкъан и унагъуэм жьыуэ заужьщ, ТХЬЭМ иджыри зэ щхьэщэ хуащӀри я деж, Арэмэхь, ягъэзэжащ.

Щамел дунейм къызэрытехьар

Абы иужь Елъкъанрэ Хъанэрэ зэбгъэдыхьащ. ТХЬЭМИ и нэфӀ абы ящыхуащ.

20Хъанэ уэндэгъу хъури, щӀалэ къыхуэхъуащ. ЩӀалэ цӀыкӀуми цӀэуэ Щамел[*] фӀищащ. «ТХЬЭМ селъэӀуати, сызыщӀэлъэӀуар къысхуищӀащ», – жиӀэрт Хъанэ.

21ЕтӀанэгъэм, Елъкъан и унагъуэр и гъусэу ТХЬЭМ къурмэн хуащӀыну гъуэгу щытехьэм, 22Хъанэ ядэкӀуакъым. «Сабийм быдзыр щыщигъэтыжкӀэ, сэр-сэрурэ ар Шылэу сшэнщи ТХЬЭМ и пащхьэ исшэнщ. Ар игъащӀэкӀэ абы щыпсэуну къэзгъэнэнущ», – жриӀащ Хъанэ и лӀым.

23«Узэрыхуейуэ щӀы, – арэзы дэхъуащ абы Елъкъан. – Къанэ, сабийри ирикъухукӀэ быдз егъафэ. ТХЬЭМ иухар ирехъу!» Быдз щыгъэтыгъуэ хъуху, сабийм и гъусэу Хъанэ и унэ исыжащ.

24ЩӀалэ цӀыкӀур и бгъэм къызэрыщӀихыу ТХЬЭМ и Унэу Шылэу дэтым ишащ, илъэсищ зытекӀа зы танэ[*], зы хьэжыгъэ къэп цӀыкӀу[*], санэр иту зы фэнд къыздищтэри. 25Танэр фӀригъэбзри, Хъанэ щӀалэ цӀыкӀур Ӏилэ хуишащ. 26«Жьыщхьэ махуэ ухъуи, тхьэмадэ! КъэпщӀэжу щытмэ, уи пащхьэ иту ТХЬЭМ елъэӀуа цӀыхубзыр сэращ[*]. 27СызыщӀэлъэӀугъауэ щытар мы щӀалэрати, ТХЬЭМ си лъэӀур къысхуищӀащ. 28Иджы ар Абы и ӀэмыщӀэ изолъхьэ. ИгъащӀэ псокӀэ ТХЬЭМ хуэлэжьэнуи къыхузогъанэ!» – жриӀащ Хъанэ тхьэпщ дадэм бгъэдыхьэри.

Абы иужь ТХЬЭМ щхьэщэ хуащӀащ[*].

* 1:1 Тхылъым узыщрихьэлӀэ «Арэмэхь» щӀыпӀэцӀэм и зы къэпсэлъыкӀэ лӀэужьыгъуэщ.

* 1:1 Исуф и къуэ етӀуанэщ, исрэӀил лъэпкъым и лӀакъуэ пщыкӀутӀым ящыщу ефрэӀимхэр къызытепщӀыкӀыжар аращ (еплъ УблапӀэ 41:50-52 ).

* 1:3 Шылэу къалэр абы щыгъуэ исрэӀилхэм я дин зэхуэсыпӀэу, тхьэлъэӀупӀэу щытащ. Тхьэмрэ цӀыхубэмрэ я зэӀущӀапӀэу ялъытэ Шэтыр ЛъапӀэр здэщыӀэри мыбдежт.

* 1:3 Зи гугъу ищӀыр тхьэпщ пашэу Шылэу щыӀа Ӏилэщ. Тхылъым къызэрыхэщымкӀэ, ИсрэӀилым пащтыхьыр къыхамых ипэ, ар илъэс тӀощӀитӀ хуэдизкӀэ ИсрэӀил хэгъэгум и гъуазэу щытащ. Еплъ 4:18.

* 1:11 Зи тхьэлъэӀур къызэхъулӀэм нузыр ищӀу щытащ. КъекӀуэкӀ хабзэм щхьэщыкӀыу и къуэр пӀалъэкӀэ мыхъуу игъащӀэ псокӀэ Тхьэм къыхуигъэнэну Хъанэ нузыр ещӀ.

* 1:13 Пасэрей лъэпкъхэр макъкӀэт тхьэ зэрелъэӀур. Хъанэ щэхуу тхьэ зэрелъэӀур къемызэгъыу Ӏилэ къыщӀилъытар аращ.

* 1:20 Журт. «Шемуел». «Тхьэм и цӀэ» жиӀэу аращ къикӀыр. Щамелымрэ «щӀэлъэӀун» мыхьэнэ зиӀэ «шааль» глагол псалъэмрэ щызэхуэхьа хъуащ мыбдеж.

* 1:24 Е: «гуууищ».

* 1:24 Журт. «ефа». Литр тӀощӀрэ тӀурэ хуэдиз хъунущ.

* 1:26 Журтхэр зэфӀэту тхьэ елъэӀуу щытащ.

* 1:28 Пасэрей журтыбзэкӀэ тха Ӏэрытххэм я нэхъыбэм къыщыкӀуэр «щхьэщэ хуищӀащ» псалъэращ, а Ӏуэхугъуэр хъулъхугъэм къызэрыбгъэдэкӀыр езы бзэм и кӀуэцӀкӀэ щызекӀуэ хабзэм ипкъ иткӀэ къигъэлъагъуэу.

+ 1:8 Руфэ 4:15
+ 1:9 1 Пащт. 12:7, 1 Пащт. 15:20
+ 1:18 Руфэ 2:13

ЕТӀУАНЭ ӀЫХЬЭ

Хъанэ и щытхъу уэрэдыр

2^1Тхьэм зыхуигъазэурэ Хъанэ жиӀащ:

«Дэзгъуэтащ гуфӀэгъуэ мыухыжыр ТХЬЭМ,
къызэрымыкӀуэу лъагэу сиӀэтащ.
Си жагъуэгъур щӀэнэкӀалъэ хъуащ,
къысщищӀащ си щыӀэныгъэр псынщӀэ+.
2ЩымыӀэ ТХЬЭМ хуэдэу лъапӀэ,
Абы пэхъуни зы щымыӀэ,
укъуэувэнкӀэ хуэди къэмыхъуа!

3ЗыкъыффӀэщӀыжу куэд жывмыӀэ,
дэпсэлъеинри щывгъэт!

ТХЬЭМ имыщӀэ щэху щымыӀэ,
цӀыху цӀыкӀум ищӀэ псори зэпешачэ.

4ЛӀыхъужьхэм я шабзэкъухэр зэфӀощӀыкӀ,
зи гуащӀэ мащӀэхэр нэхъ лъэщи мэхъу.

5Зи ныбэ изу щытахэм я шхын Ӏыхьэр къалэжьыжыну йожьэ,
ныбэ лажьэм зэрихуахэми яӀуэтэж.

Фыз мылъхуэу ялъытам щӀалибл къилъхуащ,
бын куэд къызыщӀэхъуари щхьэ закъуэу къонэ.

6ТХЬЭМ дунеижьыр зым ирегъэбгынэри, зым псэр ӀуегъащӀэри къегъэщӀ,
хьэдрыхэ лъахэр зым ирегъэлъагъури, зыр дунейм кӀуэ гъуэгум къытрешэ.

7ТХЬЭМ зыр тхьэмыщкӀэ ещӀри, зым хъугъуэфӀыгъуэхэр ирет,

Абы зы цӀыхур егъэлъахъшэри зы цӀыхур лъагэуи еӀэт.

8ТхьэмыщкӀапӀэм итыр къизышыжри,
зимыӀэм я щхьэр зыӀэтыжри Арщ,
тетыгъуэ зиӀэхэм яхегъэувэ ахэр,
жьантӀэр яхуэзыгъэфащэри Аращ.

ЩыӀэныгъэм и къежьапӀэр ТХЬЭРЩ,
дызытет дунейр зыухуэжари Арщ+.
9Къыхуэпэжхэм Ар я щхьэщыжакӀуэщ,
бзаджащӀэхэр кӀыфӀыгъэ мыкӀуэдыжым хешэ,
къарууэ яӀэми сытыр и щхьэпэж?!+
10ТХЬЭМ ӀэщӀэкӀуэдэнущ пэщӀэувэр,
уафэгъуагъуэ гуиихкӀэ къажьэхэлыдэнущ,
зэрыдунейуэ ТХЬЭМ жэуапми иришэлӀэнущ.

ТХЬЭМ езым къыхиха[*] пащтыхьыр ину иӀэтынущ,
и гуащӀи хигъэхъуэнущ»+.

11ТХЬЭМ хуэлэжьэн щхьэкӀэ и къуэр Ӏилэ тхьэпщ дадэм деж къигъанэри, Елъкъан Арэмэхь игъэзэжащ.

Ӏилэ и къуэхэм я бзаджэщӀагъэр

12Ӏилэ и къуэхэр цӀыху мыхъумыщӀэт. Ахэр ТХЬЭМИ фӀэлӀыкӀыртэкъым, 13цӀыхубэм и пащхьэ жэуап щӀахь тхьэпщ хьэкъри аркъудей хъымпӀар ящӀыртэкъым. Зыгуэрым къурмэн щищӀкӀэ, лым и вэгъуэм ирихьэлӀэу гуахъуэр иӀыгъыу тхьэпщхэм я ӀуэхутхьэбзащӀэр къэсырт. 14Лыр щывэ лэгъупым ар абыкӀэ хэӀэбэрт, къыпыхьэ псори ищтэрти ихьырт. Шылэу къакӀуэ исрэӀил псоми я къурмэныпхъэм арат а тхьэпщхэм иращӀэр. 15Абы щыфӀэкӀыжу, щэр ямыгъэс щӀыкӀэ[*] ӀуэхутхьэбзащӀэр къэсырти, къурмэн зыщӀым пиубыдырт: «Тхьэпщым езым игъэжьэжыну лы къызэт. Лы гъэвар пӀихынукъыми, цӀынэущ къызэрызэптынур!» – жиӀэурэ. 16«ЯпэщӀыкӀэ щэр ирегъэгъэси, итӀанэ узыхуейр къащтэ», – жаӀэу къурмэн зыщӀхэм ямыдэу щыжраӀэкӀэ, – «Хьэуэ, къащтэ иджыпсту, армыхъумэ лӀыгъэкӀэ птесхынущ», – жиӀэу иувыкӀырти, ӀуэхутхьэбзащӀэм пиубыдырт. 17Гуэныхьу а щӀалэхэм[*] къахьар ТХЬЭМ и пащхьэ къызэрымыкӀуэу щыинт, сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ ТХЬЭМ и цӀэкӀэ ящӀ къурмэным абыхэм нэмыплъ иратырт.

18Щамели ТХЬЭМ хуэлажьэрт. ЩӀалэщӀэ дыдэ пэтми, абы чэтэным къыхэщӀыкӀа тхьэпщ кӀэпхыныр зыӀуилъхьакӀэт. 19Илъэс къурмэныр ящӀыну и адэ-анэр къыщыкӀуэкӀэ, щыгъын щӀыӀутелъ цӀыкӀу и анэм Щамел хуидырти къыхуздихьырт. 20«ТХЬЭМ хуэлэжьэну къэвгъэна щӀалэм и пӀэ иувэну мы уи щхьэгъусэм иджыри бынхэр ТХЬЭМ дыуигъэгъуэт!» – ехъуэхъу зэпытт Ӏилэ Елъкъанрэ и щхьэгъусэмрэ. Абы иужь ахэр я унэ къэкӀуэжырт. 21ТХЬЭМ и нэфӀри Хъанэ къыщыхуащ: щӀалищрэ хъыджэбзитӀрэ къилъхужащ. Щамели ТХЬЭМ и нэӀэ щӀэту къэхъурт.

22Зи ныбжьыр хэкӀуэта Ӏилэ и къуэхэм исрэӀил лъэпкъым кӀэлъызэрахьэ лейм и хъыбарри, Шэтыр ЛъапӀэм деж Ӏут бзылъхугъэхэм хабзэншагъэ зэрыкӀэлъызэрахьэри зэхихыжырт. 23«Мы влэжьыр сыт? – ящӀэгие зэпытт абыхэм Ӏилэ. – Фи бзаджэщӀагъэр яхуэмыухыу цӀыхуцӀэ зиӀэм яӀуатэ. 24Мыр мыхъун Ӏуэхущ, си щӀалэхэ! ТХЬЭМ и лъэпкъым кърихьэкӀ хъыбархэр щӀагъуэкъым. 25Зыр зым екъуэншэкӀмэ, ар ТХЬЭМ зэхигъэкӀынщ, ауэ Абы хуэмыфащэ езыпэса цӀыхум и Ӏуэхур хэт зэхихын?»

Адэм и гиер щӀалэхэм ауи кърадзакъым. ТХЬЭМ хьэдэгъуэшэр абыхэм ятригъэпсакӀэт. 26Щамелри ТХЬЭМРЭ цӀыхухэмрэ къыхуэарэзыуэ къэхъурт+.

Ӏилэ и щхьэ кърикӀуэнур Тхьэм и лӀыкӀуэм къызэрыжриӀар

27Тхьэм и цӀыху гуэр Ӏилэ деж къакӀуэри къыжриӀащ: «Мыращ ТХЬЭМ къиӀуэхур: „Мысыр фирхьэуным деж пщылӀыпӀэм щитым уи адэжьхэм[*] закъезгъэщӀэгъатэкъэ+? 28ИсрэӀил[*] и быным ящыщу уи лъэпкъратэкъэ тхьэпщ хьэкъыр къызритыну къыхэсхыгъар? Си къурмэнщӀыпӀэм къекӀуэлӀэну, мэ дахэ къызыпих мыстхъэхэр схуигъэсыну, кӀэпхыныр ибг щӀипхэу си пащхьэ итыну уи лъэпкъратэкъэ тхьэпщ унэу згъэнэхуэгъар? Абы щыфӀэкӀыжу, исрэӀилхэм ящӀ тыхьхэм щыщ Ӏыхьи уи адэжьхэм яхухэсхыгъатэкъэ? 29Сыт иджы си Унэм кърахьэлӀэну унафэ зытесщӀа къурмэнымрэ тыхьхэмрэ нэмыплъ щӀефтыр? Сыт къызыхэкӀыр Сэр нэхърэ уи щӀалэхэр нэхъ бгъэлъэпӀэныр? Сыт си лъэпкъыу исрэӀилхэм къысхуагъэфэща тыхьхэм щыщ Ӏыхьэ нэхъыфӀхэм фыщӀеӀэбыр?“

30Аращ ИсрэӀилым и ТХЬЭМ щӀыжиӀэр: „Тхьэпщ хьэкъыр къызиту игъащӀэкӀэ си пащхьэ имыкӀыу уи лъэпкъыр къызэрысхуэлэжьэнумкӀэ псалъэ естыгъат“. Ауэ ТХЬЭМ иджы жиӀэр мыращ: „Ирекъутэж а унафэр! Сэ пщӀэ къысхуэзыщӀырщ пщӀэ зыхуэсщӀыжынур, ауэ схуэмыфащэ къызэзыпэсыр гъуэгу мыгъуэ теувауэ аращ+. 31Уэри уи щӀэблэри лъэрыщӀыкӀ щысщӀын зэмани къэкӀуэнущ, уи унагъуэ щыщу зы цӀыху закъуи и жьы хъугъуэ нэзгъэсынукъым+. 32Тхьэпщ хьэкъыр щепхьэкӀ си Унэ ЛъапӀэм мыгъуагъэр щӀэплъэгъуэнущ.[*] ИсрэӀилыр ефӀэкӀуэнущ, ауэ къыпщӀэхъуэнухэр я жьы хъугъуэ нэзгъэсынукъым. 33Фэ фщыщу зы цӀыху закъуэщ къурмэн щащӀ щӀыпӀэм къыӀузнэнур, абыи ар къыщӀыбгъэдэзнэнур хущӀэбгъэкӀ нэпсым уи нэр щӀисыкӀыу икӀи гукъеуэм ухэмыкӀыу узгъэпсэун щхьэкӀэщ. ЩӀэблэу къыпщӀэхъуэнум щыщу зы цӀыхуи я жьы хъугъуэ нэзгъэсынукъым. 34Уи къуитӀым – Хьэпанрэ Панхэсрэ – я щхьэ кърикӀуэнур си псалъэхэр зэрыпэжымкӀэ щыхьэт ирехъу: тӀури зы махуэм дунейм ехыжынущ+. 35Си унафэм текӀ зимыӀэ тхьэпщ пэжри[*] къэзгъэувынущ. Абы и лъабжьэр згъэбыдэнурэ, пащтыхьу къыхэсхынухэм сыт щыгъуи пэжу бгъэдэзгъэтынущ+. 36Мис абы щыгъуэ фэ фщыщу псэууэ къанэр къэкӀуэнщ абы деж, щхьэщэ хуищӀынщи дыжьын ахъшэрэ щӀакхъуэ тыкъыррэ щхьэкӀэ елъэӀунщ: ‘Шхын Ӏус схуэхъун мащӀэ тӀэкӀур къризлэжьыну тхьэпщым ищӀэ Ӏуэхухэм щыщ гуэр къызэт!’ жиӀэу“».

* 2:10 Журт. «машиах» – «дагъэ зыщыхуа» жыхуиӀэщ. Тхьэм къигъэлъэгъуа исрэӀил пащтыхьхэм я щхьэфэм дагъэ щахуэрт.

* 2:15 Тэурэт Хабзэм ипкъ иткӀэ, къурмэн ящӀ Ӏэщым и щэр Тхьэм ейщ, абы тхьэпщхэр хэӀэбэ хъунутэкъым.

* 2:17 Ӏилэ и къуэхэрами, абыхэм я ӀуэхутхьэбзащӀэхэрами гурыӀуэгъуэ дыдэу щыткъым мыбдеж зи гугъу ищӀыр.

* 2:27 Зи гугъу ищӀыр Мусэ и къуэш Хьэрунрэ абы и унагъуэмрэщ.

* 2:28 Ибрэхьим и къуэ Исхьэкъ и къуэ Екъуб Тхьэм къыфӀищауэ щыта цӀэщ (УблапӀэ 32:29 ). Абы къытепщӀыкӀыжахэм исрэӀил лъэпкъкӀэ еджэ щӀэхъуари аращ.

* 2:32 Пасэрей журтыбзэкӀэ тха Ӏэрытхым къыщыкӀуэ псалъэхэм къарыкӀыр гурыӀуэгъуэ дыдэкъым.

* 2:35 Зи гугъу ищӀыр, уегупсыс зэрыхъунумкӀэ, Сэлмэн тхьэпщ пашэу игъэувыгъа Садыкъщ.

+ 2:1 Лк. 1:46-55,
+ 2:8 Гъэс. 8:29,
+ 2:9 Гъэс. 2:8, Гъэс. 4:19,
+ 2:10 1 Пащт. 7:10,
+ 2:26 Лк. 2:52
+ 2:27 3 Пащт. 13:1,
+ 2:30 Гъэс. 4:8,
+ 2:31 3 Пащт. 2:27
+ 2:34 1 Пащт. 4:11
+ 2:35 3 Пащт. 2:35

ЕЩАНЭ ӀЫХЬЭ

Тхьэм Щамел зыкъызэрыхузэӀуихар

3^1Зи ныбжьыщӀэгъуэ хъуа Щамел Ӏилэ и унафэ щӀэту ТХЬЭМ хуэлажьэрт. А лъэхъэнэм ТХЬЭМ и псалъэр цӀыхум зэзэмызэ дыдэ фӀэкӀа къалъэӀэсыжыртэкъым, уэхьий къащыхуэкӀуэри закъуэтӀакъуэххэт+.

2Зи нэхэм щӀагъуэ дыдэу ямылъагъуж Ӏилэ зы жэщ гуэрым гъуэлъыжауэ и пӀэм илът. 3Уэздыгъэми[*] кӀуэсэн иуха щӀыкӀэтэкъым. Щамели ТХЬЭМ и Унэм, Пхъуантэ ЛъапӀэр зыщӀэтым деж, щӀэлът. 4Абы хэту ТХЬЭР Щамел къеджащ.

«СыкъокӀуэ!» – жиӀэри щӀалэ цӀыкӀур асыхьэту къыщылъэтщ, 5Ӏилэ бгъэдэлъадэри еупщӀащ: «СынодаӀуэри! Щхьэ укъызэджа?»

Ауэ Ӏилэ: «Хьэуэ, сыноджакъым, кӀуэжи гъуэлъи жей!» – щыжиӀэм, Щамел игъэзэжри гъуэлъыжащ.

6ТХЬЭР аргуэрым «Щамел!» жиӀэри къэджащ. Щамел гуэрыр къэтэджщ, Ӏилэ деж къакӀуэри еупщӀащ: «СынодаӀуэ! Сытыт укъыщӀызэджар?»

«А си щӀалэ, – жиӀащ Ӏилэ, – сыноджакъым, кӀуэжи, гъуэлъи жей!»

7ТХЬЭМ абы ипэ зэикӀ Щамел зыкъыхузэӀуихатэкъым, ТХЬЭМ и псалъэри абы иджыри къыхуэкӀуа щӀыкӀэтэкъым.

8ТХЬЭР ещанэу къыщыджэм, Щамел аргуэру къэтэджри Ӏилэ деж къэкӀуащ: «СынодаӀуэри! Щхьэ укъызэджа?»

Абдежым Ӏилэ къыгурыӀуащ щӀалэ цӀыкӀум къеджэр зэры-ТХЬЭР. 9Абы иужь Ӏилэ Щамел иущиящ: «КӀуэи гъуэлъыж! Ауэ иджыри зэ къаджэмэ, „Си ТХЬЭ, сынодаӀуэ!“ жыӀэ». Щамел игъэзэжри гъуэлъыжащ.

10Абы хэту ТХЬЭР щӀалэ цӀыкӀум къыбгъэдыхьэри, ипэхэм хуэдэу, къеджащ: «Щамел! Щамел!»

«ЖыӀэ, сынодаӀуэ!» – пэджэжащ Щамел макъым.

11«ИсрэӀилыр Сэ зы гузэвэгъуэ хэздзэнущи, абы и хъыбарыр зэхэзыхым гуӀэгъуэр къыщӀэзэрыхьынущ, – жриӀащ ТХЬЭМ Щамел. –+
12Ӏилэ и унагъуэм тесӀуэгъа си псалъэхэр къанэ щымыӀэу згъэзэщӀэнущ. 13Гуэныхьу къахьам пэкӀуэу и унагъуэр игъащӀэкӀэ зыхэмыкӀыжын бэлыхьлажьэ зэрыхэздзэнур жесӀат абы. И къуэхэм схуэмыфащэ къызэрызапэсыр ищӀэ пэтми[*], Ӏилэ ахэр къыжьэдикъуакъым. 14КъурмэнкӀи тыхькӀи Ӏилэ и лъэпкъым бгъэдэлъ къуаншагъэр зэикӀ зэрыхуэмыпшыныжынур быдэу жызоӀэ».

15Щамел пщэдджыжь пщӀондэ хэлъри, итӀанэ ТХЬЭМ и Унэм и бжэхэр къыӀуихащ. Уэхьий къыхуэкӀуам и гугъур Ӏилэ ириӀуэтэлӀэжыну щыщтэрти, 16«Щамел, си щӀалэ!» – жиӀэри, езым ар ириджащ:

«СынодаӀуэ!» – жиӀэри Щамели Ӏилэ бгъэдыхьащ.

17«Сыт Абы къыбжиӀар? – щӀэупщӀащ Ӏилэ. – Зыри сщумыбзыщӀ. КъыбжиӀам щыщ зыгуэр бущэхумэ, Тхьэм и ней къыпщыхуэ!»+
18Щамел зыри фӀимыущэхуу псори хуиӀуэтэжащ Ӏилэ. «ТХЬЭРАЩ хуитыр псоми!» – жиӀащ Ӏилэ+.

19Щамел ТХЬЭМ и нэӀэ щӀэту къэхъурт. ТХЬЭМ и псалъэу абы къыхуэкӀуэхэри зы къэмынэу пэж хъурт+. 20Зэры-ИсрэӀил хэгъэгуу – ищхъэрэкӀэ Дан щегъэжьауэ ипщэкӀэ Бэрщабэ щыщӀэкӀыжу – Щамел ТХЬЭМ и бегъымбар щыпкъэу зэрыщытыр цӀыху цӀыкӀум зэлъащӀысащ. 21ТХЬЭМ Шылэу зыкъыщигъэнахуэрт, Абы и псалъэхэр Щамел къыщыхуехри абдежт.

* 3:3 Журт. «Тхьэм хуагъаблэ уэздыгъэ». Зытепсэлъыхьыр Тхьэм и Унэм хэт ЛъапӀэщыр пызыгъэщхьэхукӀ Ӏупхъуэм и пащхьэ ирагъэувэу щыта уэздыгъэрщ. Ар пщыхьэщхьэ къэс хагъанэрти, нэху щыху ягъаблэрт.

* 3:13 Е: «И къуэхэм си нейр зэрызэщагъахуэр ищӀэ пэтми».

+ 3:1 Гъэс. 29:18,
+ 3:11 4 Пащт. 21:12,
+ 3:17 Руфэ 1:17
+ 3:18 2 Пащт. 10:12, 2 Пащт. 15:26
+ 3:19 1 Пащт. 9:6

ЕПЛӀАНЭ ӀЫХЬЭ

4^1Щамел и псалъэ зэры-ИсрэӀилу къедэӀурт.

Фылистейхэм Тхьэм и Пхъуантэ ЛъапӀэр зэраӀэщӀыхьар

ИсрэӀилхэмрэ фылистейхэмрэ зэзэуэну зэпэщӀэуващ. ИсрэӀилхэр Абэнэзэр деж щигъуэлъыкӀащ, фылистейхэр Афэкъ деж къыщыувыӀащ. 2Фылистейхэм я дзэр ИсрэӀилым къыпэуври а зауэзэрылӀым исрэӀилхэр къыщыхагъэщӀащ, зэуапӀэми я цӀыху миниплӀ хуэдиз къыщаукӀащ.

3Дзэр щигъуэлъыкӀа щӀыпӀэм зауэлӀхэм къыщагъэзэжым, исрэӀил тхьэмадэхэр зэхэупщӀыхьыжащ: «Сыт щхьэкӀэ ТХЬЭМ фылистейхэм даӀэщӀилъхьа? – жаӀэри. – Апхуэдэу щыхъуакӀэ, Пхъуантэ ЛъапӀэр Шылэу къидывгъэш – ТХЬЭР гъусэ къытхуэхъунщи, бийм дыщихъумэнщ».

4Арати, цӀыху зыбжанэ ягъакӀуэри, Пхъуантэ ЛъапӀэр, ТХЬЭУЭ зи Лъэщагъым ЩӀэ ЩӀэмытым и тахътэр зыщхьэщыт дамабгъуэхэр зытетыр[*], Шылэу кърырагъэшащ. Пхъуантэр къэзыхьхэм я гъусэу Ӏилэ и къуитӀри – Хьэпанрэ Панхэсрэ – кӀуащ.

5Пхъуантэ ЛъапӀэр дзэр щигъуэлъыкӀа щӀыпӀэм къыщрахьэлӀэм, исрэӀилхэм къаӀэта кӀий-гуо макъышхуэм и джэрпэджэжым щӀылъэр дэгызащ. 6А макъышхуэр фылистейхэм щызэхахым: «Сыт макъ исрэӀилхэм я увыӀэпӀэмкӀэ къиӀукӀыр?» – жаӀэурэ зэхэупщӀыхьыжащ.

Пхъуантэ ЛъапӀэр исрэӀилхэм я дзэр щигъуэлъыкӀа щӀыпӀэм къызэрырахьэлӀар къыщащӀэм, 7фылистейхэр хуабжьу къэгузэващ. «Ахэр щигъуэлъыкӀа щӀыпӀэм деж я тхьэр къэкӀуауэ аращ, – жаӀэрт абыхэм. – Сыту тхьэмыщкӀагъэшхуэ мы дызыӀууар! Мыпхуэдэ гуэри зи ди нэгу щӀэкӀатэкъым. 8Дыунэхъужащ! Хэт а тхьэ лъэщхэм дащызыхъумэнур? А тхьэхэракъэ-тӀэ къум нэщӀым ит мысырхэр бэлыхь мыухыжхэм хэзыдзауэ щытыгъар? 9Быдагъэ зыхэфлъхьэ, фылистейхэ! ЛӀыгъэ къызыхэвгъахуэ, а исрэӀилхэр пщылӀыпӀэ зэридгъэувауэ щытам хуэдэу дэри пщылӀыпӀэ драмышэн щхьэкӀэ! ЛӀыгъэ къызэхэвгъахуи фезауэ абыхэм!»

10Фылистейхэр ебгъэрыкӀуэри хэщӀыныгъэшхуэ ирату исрэӀилхэр зэхакъутащ. ИсрэӀилхэр икӀуэтурэ щхьэж и унэ зэбгрыжыжащ. ИсрэӀил лъэсыдзэм щыщу цӀыху мин щэщӀ а зауэзэрылӀым хэкӀуэдащ. 11Пхъуантэ ЛъапӀэри бийм яӀэрыхьащ, Ӏилэ и къуитӀри – Хьэпанрэ Панхэсрэ – а зауэм укӀыгъэ щыхъуащ+.

Ӏилэ дунейм зэрехыжар

12А махуэ дыдэм Бенамин и лӀакъуэм щыщ гуэрым зэуапӀэр къибгынэщ, къыщӀэпхъуэжри, Шылэу къигъэзэжащ. Абы и щыгъынхэр зэхэчэтхъат, и щхьэфэми сабэр къыхэщэщт[*]. 13Ар къыщысам, Ӏилэ гъуэгум ириплъэу къалэ дыхьэпӀэм пэмыжыжьэу[*] гъуэгубгъум деж щыт тетӀысхьэпӀэм тест, Тхьэм и Пхъуантэ ЛъапӀэм щхьэкӀэ гузавэу. ЛӀыр къалэм дыхьэу къихьа хъыбарыр щиӀуэтэжым, къалэдэсхэм я гуӀэ макъым зэуэ зыкъиӀэтащ. 14-15Гъуэг макъыр щызэхихым, Ӏилэ щӀэупщӀащ: «Сыт а макъышхуэр зищӀысыр?» – жиӀэри.

Зи ныбжьыр илъэс бгъущӀрэ ирэ ирикъуа, зи нэхэр икӀуэсыкӀауэ щӀагъуэу зымылъагъуж Ӏилэ деж Бенамин и лӀакъуэм щыщ лӀыр къэпӀэщӀащ+. 16ЛӀыми Ӏилэ жриӀащ: «Иджыпсту зэуапӀэм сыкъыӀукӀауэ аращ, си щхьэр къыӀусхри сыкъыщӀэпхъуащ».

«Сыт къэхъуар, си щӀалэ?» – еупщӀащ абы Ӏилэ.

17Хъыбарыхьым Ӏуэхур къызэрекӀуэкӀар къиӀуэтэжащ: «Фылистейхэм исрэӀилхэр кърахужьэжащ, дзэми хэщӀыныгъэшхуэ игъуэтащ. Уи щӀалитӀыр – Хьэпанрэ Панхэсрэ – щыӀэжкъым, Тхьэм и Пхъуантэ ЛъапӀэри бийм ӀэщӀыхьащ».

18Тхьэм и Пхъуантэ ЛъапӀэм и гугъу щищӀым, Ӏилэ зытес тетӀысхьэпӀэм щхьэпрыхури щӀыбкӀэ техуащ. Жьыгъэм хьэлъэ ищӀа Ӏилэ и пщэгурыгъыр зэриудри, абы илӀыкӀащ. Илъэс тӀощӀитӀкӀэ ИсрэӀил хэгъэгум и гъуазэу щытат Ӏилэ.

19Ӏилэ и нысэр, Панхэс и щхьэгъусэр, уэндэгъут, куэд дэмыкӀыуи зэфӀэкӀын хуейт. Тхьэм и Пхъуантэ ЛъапӀэр бийм зэрыӀэщӀыхьар, и тхьэмадэмрэ и щхьэгъусэмрэ зэрыщымыӀэжыр щызэхихым, лъхугъэр къытелъадэри сабий къыхуэхъуащ. 20И псэ еджэу здытелъым, къыщхьэщыт цӀыхубзхэр еущиеурэ: «УмыгумэщӀ, щӀалэщ къыпхуэхъуар», – жраӀэрт. Ауэ абы жэуапи къитыжакъым, зыми и Ӏуэхуи зрихуэжакъым.

21«Зи лъапӀэныгъэр къытхуэзыгъэфащэ зэпыт Тхьэм дибгынащ», – жиӀэурэ Панхэс и щхьэгъусэм щӀалэ цӀыкӀум Ехьэбэд[*] цӀэуэ фӀищащ, сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ Тхьэм и Пхъуантэ ЛъапӀэр бийм ӀэщӀыхьат, езыми и тхьэмадэмрэ и щхьэгъусэмрэ щыӀэжтэкъым. 22«Тхьэм ИсрэӀилым къриха лъапӀэныгъэр фӀэкӀуэдащ, – цӀыхубзым къытригъэзэжурэ жиӀэ зэпытт. – Тхьэм и Пхъуантэ ЛъапӀэр абы ӀэщӀахащ».

* 4:4 Тхьэм и Пхъуантэ ЛъапӀэм дамэ зытет уафэгу псэущхьэхэм я теплъэр зиӀэ дыщэ пкъыгъуитӀ тещӀыхьат. ДамабгъуэкӀэ зэджэ а псэущхьэхэм я дамэ зэхуакухэр Тхьэм и щӀыгу тахътэу къалъытэу щытащ. Тхьэм и щыӀэныгъэр исрэӀилхэм нахуэ щащищӀу щытар абдежщ.

* 4:12 КъуэкӀыпӀэ Гъунэгъум щыпсэуа лъэпкъхэм гуауэ къащылъэӀэскӀэ, я щыгъын щӀыӀутелъхэр зэхачатхъэрэ щыгъын къурэхэр къызыщатӀагъэу, сабэр, ятӀэр е сахуэр я щхьэм драпхъейрэ ину гъуэгрэ бжэуэ хабзэ яхэлъащ.

* 4:13 Мы псалъэхэр 18-нэ едзыгъуэм къыхэтхри, текстым къиӀуатэр зэпыщӀа хъун щхьэкӀэ, мыбдеж хэдгъэуващ.

* 4:21 «Ехьэбэд» цӀэм «ЩӀыхьыр зыфӀэкӀуэда» е «Дэнэ щыӀэж щӀыхьыр?» жиӀэу аращ къикӀыр.

+ 4:11 1 Пащт. 2:34

+ 4:15 3 Пащт. 14:4

ЕТХУАНЭ ӀЫХЬЭ

Тхьэм и Пхъуантэ ЛъапӀэм фылистейхэм бэлыхьлажьэр къазэрыхуихьар

5^1Фылистейхэм Тхьэм и Пхъуантэ ЛъапӀэр зыӀэщӀаубыдэри, Абэнэзэр кърашри Ашдэд къашащ. 2Пхъуантэр Дэджуан[*] зи цӀэ я тхьэм и унэм щӀахьэри и мывэскъарым бгъэдагъэуващ. 3ЕтӀуанэ пщэдджыжьым жьыуэ къыщызэщӀэтаджэм, ТХЬЭМ и Пхъуантэ ЛъапӀэм и пащхьэ Дэджуан и мывэскъарыр хэӀубауэ илъу ашдэддэсхэр кърихьэлӀащ. Мывэскъарыр къаӀэтыжри зыдэщытам деж ягъэувыжащ. 4КъыкӀэлъыкӀуэ пщэдджыжьми ТХЬЭМ и Пхъуантэ ЛъапӀэм и пащхьэ Дэджуан хэӀубауэ илъу цӀыхухэр кърихьэлӀащ. Абы и щхьэмрэ и Ӏэхэмрэ къыгуэкъутыкӀауэ бжэщхьэӀум телът, псоууэ къэнар ипкъ закъуэрат. 5Нобэр къыздэсым Дэджуан и унэу Ашдэд дэтым и бжэщхьэӀум темыувэу абы и тхьэпщхэмрэ щӀыхьэхэмрэ щӀебакъуэр аращ.

6ТХЬЭМ и нейр Ашдэд жылэмрэ абы и Ӏэгъуэблагъэм щыпсэухэмрэ ящыхуащ. ТХЬЭМ абыхэм я щӀыфэр зэщӀигъэбагэри бэлыхьлажьэм хидзащ. 7Къэхъур щалъагъум, ашдэддэсхэр тхьэусыхащ: «ИсрэӀилым и Тхьэм и нейр дэрэ ди тхьэ Дэджуанрэ къытщыхуащ, Абы и Пхъуантэр ди деж къыщынэнкӀэ Ӏэмал иӀэкъым», – жаӀэри. 8Фылистеипщхэр зэхуашэсри цӀыхухэр щӀэупщӀащ: «ИсрэӀилым и Тхьэм и Пхъуантэм сыт етщӀэнур?» – жаӀэри.

«Пхъуантэр Джат ирырешэ», – жаӀэри къыхалъхьащ. Зэчэнджэщыжхэри, Тхьэм и Пхъуантэр Джат къалэ ирагъэшащ. 9Ауэ ар Джат зэрынэсу ТХЬЭМ и губжьыр а къалэм лъэӀэсащ, дэсхэр шынагъуэшхуэм хидзэу. ТХЬЭМ къалэдэсхэм, ини цӀыкӀуи, я щӀыфэр зэхигъэбэгащ. 10Абы иужь кӀэщӀу Тхьэм и Пхъуантэр Джат къыдрагъэшыжри, Акурэн къалэ ирагъэшащ.

Пхъуантэр Акурэн щыдахьэм, жылэм хьэргъэшыргъэшхуэ къаӀэтащ: «ИсрэӀилым и Тхьэм и Пхъуантэр къыщӀытхурагъэшар ди лъапсэмрэ ди лъэпкъымрэ ягъэкӀуэдын щхьэкӀэщ!» – жаӀэу. 11Абыхэми фылистеипщхэр къызэхуашэсри паубыдащ: «Пхъуантэр ди щӀыгум ифшыж. Зэрылъэпкъыу демыкӀуэдылӀэ щӀыкӀэ, мыр къыздифша щӀыпӀэм фшэж!» Ажалыр къалэм тепщэ щыхъуат, гузэвэгъуэшхуэт Тхьэм и губжьу абыхэм къалъэӀэсар. 12Псэууэ къелам и щӀыфэр зэщӀэбэгат, къалэдэсхэм я гуӀэ макъми уафэгум нэсу зиӀэтат.

* 5:2 КъуэкӀыпӀэ Гъунэгъум щыпсэуа лъэпкъ куэдым Дэджуан тхьэуэ ялъытэу, щхьэщэ хуащӀу ижь лъандэрэ къэгъуэгурыкӀуащ. Хьэнэней фӀэщхъуныгъэм зэрыхэтымкӀэ, БэӀэл и адэр Дэджуанщ. Фылистейхэм я тхьэ пажэу щытари аращ.

ЕХАНЭ ӀЫХЬЭ

Тхьэм и Пхъуантэ ЛъапӀэм и щӀыпӀэ къызэригъэзэжар

6^1ТХЬЭМ и Пхъуантэ ЛъапӀэр фылистей щӀыналъэм мазибл щыӀауэ, 2тхьэпщхэмрэ тхьэгурымагъуэхэмрэ къызэхуашэсри: «Сыт Пхъуантэм етщӀэнур? КъыджефӀэ, дауэ ар къыздраша щӀыпӀэм зэрынэдгъэсыжынур?» – жаӀэри цӀыхубэр щӀэупщӀащ.

3«ИсрэӀилым и Тхьэм и Пхъуантэр къыздраха щӀыпӀэм евгъэхьыжыну фыхуеймэ, тыгъэ хуэвмыщӀауэ евмыгъэшэж, – къатыжащ абыхэм жэуап. – Ӏэмал имыӀэу гъэзэкӀуэж тыхьи хуэфщӀ. ИтӀанэщ фи узыр щыфщхьэщыкӀынури, и губжь мыужьыхыжыр къыщӀыфлъэӀэсар щызэхэфщӀыкӀынури».

4«ГъэзэкӀуэж тыхьу сыт Абы хуэтщӀ хъунур?» – щӀэупщӀащ фылистейхэр.

«Фылистеипщхэм я пэбжу узыфэ къывэуэлӀам и теплъэр къызытещ дыщэ пкъыгъуитхурэ дзыгъуэшхуэ теплъэ зиӀэ дыщэ пкъыгъуитхурэ евгъэщӀ. Дауэ щымытми, фэрэ фипщхэмрэ къыфтеха гузэвэгъуэр зыщ. 5Узыфэ къывэуэлӀамрэ хэгъэгум Ӏисрафиблыр къизылъхьэ дзыгъуэшхуэхэмрэ я теплъэхэр фщӀыи, апхуэдэ щӀыкӀэкӀэ ИсрэӀилым и Тхьэм пщӀэ хуэфщӀ. ПщӀэну щыткъым, фэри, фи тхьэхэми, хэгъэгуми къыфтехуа Абы и губжьыр ужьыхыжынкӀи мэхъу. 6Мысырхэмрэ фирхьэунымрэ нэхъей, ерыщу сыт фыщӀиувыкӀын хуейр? Тхьэм абыхэм гуащӀэу защригъэцӀыхужым, исрэӀилхэр хуит ящӀыжу зыутӀыпщыжар ахэратэкъэ?[*]
7Аращи, гущӀэрэ бжьыр зи пщэ лъэмыӀэса зи щыпэлъхуэ жэмыщӀитӀрэ къэвгъэхьэзыр. Жэмхэр гум щӀэфщӀэ, шкӀэхэр щӀэвдзыжи, шкӀэщым ивубыдэж. 8ТХЬЭМ и Пхъуантэ ЛъапӀэр гум ивгъэувэ, гъэзэкӀуэж тыхь фщӀы дыщэ пкъыгъуэхэр пхъуантэ щхьэхуэ ифлъхьи, абы бгъурывгъэувэж. Гъуэгу тевгъэувэ, 9ауэ фыкӀэлъыплъ. ЗыгуэркӀэ Пхъуантэр къыздраша щӀыналъэмкӀэ, БэтшэмэшкӀэ[*], гу зэщӀэщӀам иунэтӀмэ, мы гузэвэгъуэшхуэр къытхуэзыхьар исрэӀилхэм я Тхьэращ. Ауэ нэгъуэщӀ щӀыпӀэкӀэ игъазэу щытмэ, Абы и губжьыр къызэрытлъэмыӀэсар къэтщӀэнущ, ди щхьэ кърикӀуа псори зэрымыщӀэкӀэ къызэрытщыщӀари нахуэ хъунущ».

10Аращ ящӀари. ЖэмыщӀитӀыр къаубыдри гум щӀащӀащ, шкӀэхэр щӀадзыжри шкӀэщым ираубыдэжащ. 11ТХЬЭМ и Пхъуантэ ЛъапӀэр гум ирагъэувэри, дзыгъуэшхуэ теплъэ зиӀэ дыщэ пкъыгъуэхэмрэ къайуэлӀа узым и теплъэр къызытещ пкъыгъуэхэмрэ зыдэлъ пхъуантэри абы бгъурагъэувэжащ. 12Жэмхэм Бэтшэмэш хуэкӀуэ гъуэгумкӀэ яунэтӀащ. А гъуэгуми темыкӀыу кӀуащ, кӀуэхункӀи зэпымыууэ бууащ, ижьырабгъукӀи сэмэгурабгъукӀи дадзыхакъым. Фылистеипщхэри Бэтшэмэш гъунапкъэм нэсыхукӀэ абыхэм я ужь имыкӀыу кӀэлъыкӀуащ.

13Бэтшэмэш щыщ цӀыхухэм гуэдзыр къахыжу губгъуэм итт. Къаплъэу Тхьэм и Пхъуантэр къыщалъагъум, хуабжьу къэгуфӀащ. 14-15Гур къакӀуэурэ Бэтшэмэш щыщ Йушэ и щӀыгум къэсри, абы ит зы мывэшхуэ гуэрым деж къыщыувыӀащ. Лэбийхэм ТХЬЭМ и Пхъуантэ ЛъапӀэмрэ дыщэ пкъыгъуэхэр зыдэлъ пхъуантэмрэ гум кърахри, мывэшхуэм трагъэуващ. ЦӀыхухэм гур пхъэгъэсыну зэхакъутэри, жэмыщӀэхэр тыхь гъэсын ТХЬЭМ хуащӀащ. А махуэ дыдэм Бэтшэмэш щыпсэу цӀыхухэми ТХЬЭМ и цӀэкӀэ тыхь гъэсынхэри, нэгъуэщӀ къурмэнхэри ящӀащ. 16А псор фылистей пщитхум я нэгу щӀэкӀри, а махуэ дыдэм Акурэн ягъэзэжащ.

17КъайуэлӀа узым и теплъэр къызытещ дыщэ пкъыгъуэхэр Ашдэд, Джазэ, Ашкъэлэн, Джат, Акурэн къалэхэм дэсхэм я цӀэкӀэ ТХЬЭМ хуащӀа гъэзэкӀуэж тыхьт. 18Дзыгъуэшхуэхэм я теплъэр къэзыгъэлъагъуэ дыщэ пкъыгъуэхэр фылистей пщитхум я къалэхэм – быдапӀэкӀэ къэщӀыхьарэ жылагъуэ къедзахэр зиӀэжхэм – я пэбжт. ТХЬЭМ и Пхъуантэ ЛъапӀэр зытрагъэува мывэшхуэр нобэр къыздэсым Бэтшэмэш щыщ Йушэ и щӀыгум итщ.

19Пхъуантэ ЛъапӀэм зэрыдэплъам щхьэкӀэ Бэтшэмэш щыщ цӀыху блыщӀ[*] ТХЬЭМ игъэкӀуэдат. ТХЬЭМ къаридза удыным цӀыхуцӀэ зиӀэр щызэщӀигъэпыхьэм, 20бэтшэмэшдэсхэр щӀэупщӀащ: «Хэт ТХЬЭМ, Тхьэ ЛъапӀэм, и пащхьэ ихьэн зылъэкӀынур? Пхъуантэр зыхедгъэшыжу хэт деж здедгъэшэнур?»

21Абы тету бэтшэмэшдэсхэм Къэрэтэрам лӀыкӀуэ ягъэкӀуащ: «ТХЬЭМ и Пхъуантэ ЛъапӀэр фылистейхэм кърагъэхьыжащи, фыкъакӀуи, ар фхьы», – жаӀэри.

* 6:6 ИсрэӀилхэм я тхыдэм щыщ Ӏуэхугъуэу МысырикӀыж 7-12-нэ Ӏыхьэхэм къыщыӀуэтаращ мыбдеж зи гугъу ищӀыр. А лъэхъэнэм исрэӀилхэр иджыри пщылӀыпӀэм итт. Тхьэм и унафэм еувалӀэу исрэӀилхэр иутӀыпщыжын щимыдэм, гузэвэгъуэ зыбжанэ фирхьэуным и нэгу щӀигъэкӀащ. А псом иужькӀэщ абы ахэр хуит щащӀыжар.

* 6:9 Фылистей щӀыналъэм и гъунапкъэм пэблагъэу ИсрэӀилым и щӀыгум ит къалэщ.

* 6:19 Е: «цӀыху 50 070».

ЕБЛАНЭ ӀЫХЬЭ

7^1Къэрэтэрамдэсхэр Пхъуантэ ЛъапӀэм къыкӀэлъыкӀуэри я деж яхьащ. Ар лъагапӀэм тет Абынэдэб и унэм кърахьэлӀащ. Абынэдэб и къуэ Елизар траӀуэри, Пхъуантэр ихъумэну хуагъэфэщащ+.

ИсрэӀилым и дзэзешэ щыпкъэу Щамел зыкъызэригъэлъэгъуар

2Пхъуантэ ЛъапӀэр Къэрэтэрам къызэрахьрэ зэман кӀыхь кӀуащ – илъэс тӀощӀ дэкӀащ. Я щхьэ кърикӀуа нэщӀэбжьэм иригуӀэ-ирипыхьэу исрэӀил цӀыхухэм ТХЬЭМ и нэфӀыр къалъыхъуэу екӀуэкӀащ. 3«ТХЬЭМ гурэ псэкӀэ зыхуэвгъэзэжыр пэжмэ, – япиубыдащ Щамел исрэӀил цӀыхубэм, – хамэ лъэпкъхэм я тхьэхэмрэ Аштэрэтрэ я мывэскъархэр зыщӀэвдзыж, ТХЬЭМ и ӀэмыщӀэ зифлъхьи а Зы Закъуэм фыхуэлажьэ, фаӀэщӀихынщ итӀанэ Абы фылистейхэм»+. 4Арати, исрэӀилхэм БэӀэлрэ Аштэрэтрэ я мывэскъархэр щадзыжри, ТХЬЭ закъуэм зыхуагъэзэжащ.

5«ЗэрыисрэӀил жылэу Мызпэхь фыкъыщызэхуэс, фэр щхьэкӀэ тхьэ селъэӀунущи», – къыхилъхьащ абы иужькӀэ Щамел. 6Мызпэхь къекӀуэлӀахэми псыр кърагъахъуэурэ ТХЬЭМ и пащхьэ щракӀутыжырт[*]. «ТХЬЭМ и пащхьэ гуэныхьышхуэхэр щыдлэжьащ», – жаӀэурэ цӀыхухэр а махуэми нэщӀащ. Мызпэхь жылэм Щамел гъуазэ нэсу зыкъыщигъэлъэгъуащ+.

7ИсрэӀилхэр Мызпэхь къызэрыщызэхуэсам и хъыбарыр фылистейхэм щахэӀуэм, япщхэр ИсрэӀилым къытеуэну къежьащ. Ар къыщащӀэм, исрэӀилхэр къэгузэващ. 8«Фылистейхэм дащихъумэну ТХЬЭМ зэпымыууэ тхуелъэӀу!» – зыхуагъэзащ цӀыхубэм Щамел лъэӀукӀэ. 9И анэ иджыри къыщӀамыча зы щынэщӀэ Щамел ТХЬЭМ тыхь гъэсын хуищӀащ. Щамел ИсрэӀилым щхьэкӀэ ину тхьэ елъэӀуащ, и тхьэлъэӀури ТХЬЭМ зэхихащ. 10Тыхь гъэсыныр иджыри Щамел ищӀу бгъэдэтт, къатеуэн хуэдизу фылистейхэр ИсрэӀилым гъунэгъу къыщыхуэхъуам. Асыхьэтым ТХЬЭМ апхуэдизкӀэ уафэгъуагъуэ гуиихкӀэ зыкъызэкъуихати, шынэ бзаджэм иубыда фылистейхэр зыкъэщӀэжыгъуэ имыхуэу исрэӀилхэм зэтракъутащ+. 11Мызпэхь къыщежьэри, Бэткъарэ и Ӏэгъуэблагъэхэм нэсу икӀи щыфӀэкӀыжу исрэӀил зауэлӀхэм фылистейхэр зэтраукӀэурэ я ужьым ирикӀуащ.

12Къищтэщ Щамел зы мыви, Мызпэхьрэ Шанрэ я зэхуакум щигъэтӀылъащ: «Мы щӀыпӀэм нэс ТХЬЭР къыддэӀэпыкъуурэ дыкъэкӀуащ[*]», – жиӀэри. Аращ абдежым Абэнэзэр[*] жаӀэу щӀыфӀащар.

13Фылистейхэр зэхакъута нэужь, исрэӀилхэм я щӀыналъэ афӀэкӀа къихьэжакъым. ТХЬЭМИ, Щамел псэуху, ищӀа унафэм фылистейхэр иригъэбэкъуакъым. 14Акурэнрэ Джатрэ я зэхуаку жылэу итри абыхэм щӀыналъэу къедзари, фылистейхэм исрэӀилхэм къытрахыгъауэ щытахэр, ИсрэӀилым и ӀэмыщӀэ къихьэжащ. Ар къэгъэнауэ, исрэӀилхэмрэ амэрейхэмрэ[*] мамырыгъэ зращӀылӀащ.

15Дунейм ехыжыху Щамел ИсрэӀилым и гъуазэу щытащ. 16Илъэс ӀэджэкӀэ зэм БэтӀэл, зэм Джылджэл, зэм Мызпэхь кӀуэурэ Щамел исрэӀил лъэпкъым яхуэхеящӀащ. 17Ауэ абы сыт щыгъуи Арэмэхь, и унэр здэщыӀэм, къигъэзэжырт, абдежи абы исрэӀилхэм хей щахуищӀэрт. Абдежщ абы ТХЬЭМ и къурмэнщӀыпӀэр щищӀари.

* 7:6 Мы ӀуэхущӀафэм къикӀ дыдэр ӀупщӀкъым, нэгъуэщӀ щӀыпӀэхэми ущрихьэлӀэркъым. ЦӀыхухэм я гур Тхьэм зэрыхуитхьэщӀыкӀам, тобэ къызэрахьыжым и нэщэнэу хуэбгъэфащэ хъунущ.

* 7:12 Е: «Иджыри къыздэсым ТХЬЭР къыддэӀэпыкъуащ».

* 7:12 Пасэрей журтыбзэкӀэ «ДэӀэпэкъуныгъэм и мывэ» жиӀэу аращ къикӀыр щӀыпӀэцӀэм.

* 7:14 ИсрэӀилым и щӀыдэлъху лъэпкъыжьхэращ зи гугъу ищӀыр.

+ 7:1 2 Пащт. 6:3,
+ 7:3 3 Пащт. 8:48,
+ 7:6 2 Пащт. 14:14, 2 Пащт. 23:16,
+ 7:10 1 Пащт. 2:10,

ЕЯНЭ ӀЫХЬЭ

ИсрэӀилыр пащтыхь зэрыщӀэлъэӀуар

8^1Жьы щыхъум, Щамел и къуэхэр ИсрэӀилым гъуазэ яхуищӀащ. 2Нэхъыжьым и цӀэр ЙоӀилт, нэхъыщӀэм зэреджэр Абийт. Бэрщабэт ахэр гъуазэу здэщыӀэри. 3Ауэ щӀалэхэр я адэм ещхь хъуакъым. Мылъкум зыдрагъэхьэхырт, Ӏулъхьэ къыӀахырт, захуагъэм тету хей ящӀэртэкъым.

4Абы хэту исрэӀил тхьэмадэхэр зэхуэсри, Щамел деж Арэмэхь къэкӀуащ. 5«Жьы ухъуащ, – жраӀащ абыхэм Щамел, – уи къуэхэми щапхъэ птрахакъым. Апхуэдэу щыхъуакӀэ, адрей лъэпкъхэм деж зэрыщекӀуэкӀым ещхьу, дэри гъуазэ тхуэхъуну пащтыхь къытхуэгъуэт».

6«Пащтыхь къытхуэгъуэт» зэрыжаӀар Щамел и гуапэ хъуакъым. Тхьэ щелъэӀуми, 7«ЩӀэдэӀу цӀыхухэм къыбжаӀэм, – къыпэджэжащ абы ТХЬЭР. – Уэракъым абыхэм зи щӀыб зыхуагъэзар, пащтыхьу къысхуэмейуэ Сэращ лъэныкъуэ ирагъэзар. 8Мысырым къыщисшыжа махуэм щегъэжьауэ нобэр къыздэсым апхуэдэущ ахэр зэрызекӀуэр, ӀэщӀыб сащӀрэ нэгъуэщӀ тхьэхэм хуэпщылӀу, аращ уэри къыуащӀэр. 9ЩӀэдэӀу къыбжаӀэм, ауэ пащтыхь яӀэ щыхъукӀэ, абы и хуитыныгъэхэр зыхуэдэнури быдэу ягурыгъаӀуэ».

10ТХЬЭМ и псалъэхэр пащтыхь щӀэлъэӀу цӀыхубэм Щамел ялъигъэӀэсыжащ. 11«Гъуазэ фщӀыну фызыхуэпабгъэ пащтыхьым ищӀэнур мыращ: къывэмыупщӀыххэу фи щӀалэхэр хишурэ и хьэкуэстыгухэр къезыхуэкӀ дзэм яхигъэувэнущ, шуудзэми хишэнущ, езыми зыгуэрхэр шу гъусэ ищӀынущ+. 12Языныкъуэхэр минхэм я унафэщӀу игъэувынущ, нэгъуэщӀхэри щэ ныкъуэхэм я Ӏэщхьэтету игъэнэхуэнущ. Зыгуэрхэм и щӀыр хуавэрэ гъавэр къыхурахьэлӀэжыну япиубыдынущ, къинэмыщӀхэми зауэлӀ Ӏэщэ-фащэмрэ хьэкуэстыгу Ӏэмэпсымэхэмрэ ягъэхьэзырыну яхуигъэувынущ. 13Мэ дахэ къызыпих дыхухэр щӀахуну, хуэпщэфӀэну, щӀакхъуэ хуагъэжьэну фипхъухэри фхишынущ. 14Фи гъавэ щӀапӀэхэр, жызумщӀыпӀэхэр, зейтункӀыпӀэхэр фӀихынурэ и блыгущӀэтхэм яритынущ+. 15Гуэдзрэ жызуму къефхьэлӀэжым и Ӏыхьэ пщӀанэр хихыурэ и къулыкъущӀэхэмрэ блыгущӀэтхэмрэ яритынущ. 16Фи унэӀутхэмрэ унэӀут цӀыхубзхэмрэ, лъэпкъыфӀэ защӀэу зэхэт фи Ӏэщ пӀащэхэр[*], шыдхэр и щхьэ Ӏуэхухэм щхьэкӀэ фӀэщӀихынущ. 17Мэл-бжэну фиӀэм и Ӏыхьэ пщӀанэр фтрихынурэ, фэ езыхэри абы и пщылӀ фыхъунущ. 18А псом натӀэкӀэ фыщеуалӀэкӀэ, фэр-фэру хэфха пащтыхьым фыкъыӀэщӀихыжыну ТХЬЭМ фетхьэусыхылӀэнущ, ауэ фызэхихыжынукъым»+.

19Щамел жиӀахэр цӀыхубэм ауи я тхьэкӀумэ ирагъэхьэну хуеякъым. «Хьэуэ! – ядакъым абыхэм. – Гъуазэ тхуэхъуну пащтыхь дыхуейщ. 20ИтӀанэщ дэ адрей лъэпкъхэм ещхь дыщыхъунур; пащтыхьыр гъуазэу диӀэнущ, дзэпщи тхуэхъунущ».

21ЦӀыхубэм я псалъэ щӀэдэӀури, Щамел ар ТХЬЭМ и пащхьэ иджыри зэ щыжиӀэжащ. 22«ЗэрафӀэфӀым хуэдэу пащтыхьыр яхутегъэувэ», – тригъэгушхуащ ар ТХЬЭМИ. Абы иужь щхьэж и жылэ кӀуэжыну хуиту Щамел исрэӀилхэр иутӀыпщыжащ.

* 8:16 Е: «фи щӀалэхэм ящыщу нэхъ жанхэмрэ».

+ 8:11 1 Пащт. 14:52
+ 8:14 3 Пащт. 21:1-16
+ 8:18 Гъэс. 1:28,

ЕБГЪУАНЭ ӀЫХЬЭ

ТӀалутӀрэ Щамелрэ зэрызэхуэзар

9^1КӀыщкӀэ еджэу Бенамин и лӀакъуэм щыщу зы лӀы бэлыхь гуэр щыӀащ. Ар АбрэӀил и къуэт, АбрэӀил Зырур и къуэт. Зырур Быхъурэт и къуэт. Быхъурэтыр езыр Бенамин и лӀакъуэм щыщ Афэхь и къуэт+. 2КӀыщи ТӀалутӀ[*] и цӀэу къуэ иӀэт. Нэхъ дахэ исрэӀилхэм яхэткъым жыпӀэну щӀалэ зэкӀужт ар, и лъэпкъэгъухэм нэхърэ зы щхьэ хуэдизкӀи нэхъ лъагэт.

3Зэгуэрым, КӀыщ и шыдыбзхэр щыфӀэкӀуэдым, и къуэм унафэ хуищӀащ унэӀутхэм ящыщ зы гъусэ ищӀу абыхэм я лъыхъуакӀуэ ежьэну. 4Лъыхъуэурэ ЕфрэӀим бгылъэ щӀыпӀэхэр къызэранэкӀри, Шалыш хэгъэгуми ихьащ, ауэ зыри ягъуэтакъым. ШэӀэлым хэкури щӀапщытыкӀа щхьэкӀэ, абдежи шыдыбзхэм я лъэужьым теувэфакъым. Бенамин щӀыналъэри къызэхакӀухьа щхьэкӀэ, абыи зыри щагъуэтакъым+.

5«Еуи, дыгъэгъэзэж, – жриӀащ ТӀалутӀ и гъусэ унэӀутым, Зуф щӀыгум щынэсым, – армыхъумэ ди адэм шыдыбзхэри имыӀуэхужу, дэр щхьэкӀэ гузавэу щӀидзэнщ».

6Ауэ унэӀутым идакъым: «Мы къалэм Тхьэм и цӀыху гуэр дэсщ. Абы пщӀэшхуэ иӀэщ, сыт жимыӀэми, псори къохъу. Еуи, дыгъакӀуэ абы деж. ПщӀэну щыткъым, зы гъуэгу гуэр дигъэлъагъункӀи мэхъу»+.

7«Абы деж дыкӀуэмэ, сыт ӀэщӀэтлъхьэнур? – зрилъэфыхьащ ТӀалутӀ. – Шхын гуэри ди хъуржынхэм ярылъыжкъым. Дрихуэупсэу еттыну зыгуэри тӀэщӀэлъкъым. Сыт диӀэр?»

8«Еплъыт-тӀэ мы сэ къэзгъуэтам, – жиӀащ унэӀутым. – Зы шэкӀэлым и плӀанэ[*] хуэдиз сӀыгъщ. Ар еттынщ а Тхьэм и цӀыхуми, дигъэлъагъунщ абы итӀанэ здэдунэтӀыну лъэныкъуэр».

9-10«Хъунщ, – хъуащ арэзы ТӀалутӀ. – ДыгъакӀуэ!» Арати, абыхэм Тхьэм и цӀыхур щыпсэу къалэмкӀэ яунэтӀащ.

БегъымбаркӀэ нобэ зэджэхэм нэхъапэм усэрэжкӀэ еджэу щытыгъащ. Ӏуэху гуэркӀэ Тхьэм еупщӀыну ИсрэӀилым ис цӀыхухэр щежьэкӀэ, «Усэрэжым деж дывгъакӀуэ», – жаӀэу щӀыщытари аращ.

11ЛъагапӀэм тет къалэм екӀуалӀэрэ пэт, псыхьэ кӀуэ хъыджэбзхэм яхуэзэри щӀэупщӀащ: «Дэсу пӀэрэ нобэ къалэм усэрэжыр?»

12«Дэсщ, – жаӀащ абыхэм. – Фи япэкӀэ иту макӀуэ ар. Къалэм къыдыхьэжа къудейуэ аращи, фепӀэщӀэкӀ. ТхьэлъэӀупӀэм деж нобэ къурмэн щащӀыну цӀыхур щызэхуэскъэ-тӀэ, абы хэтыну къэкӀуэжащ+. 13Къалэм фызэрыдыхьэу къэвгъуэтынущ ар. ФеужьэрэкӀ, тхьэлъэӀупӀэм емыкӀуалӀэ щӀыкӀэ зыхуэвгъазэ. ЦӀыхухэм шхэн яублэнукъым ар нэмысауэ, екӀуэлӀахэр къурмэныпхъэ ерыскъым щеӀэбынури, Тхьэм и цӀыхур абы техъуэхъухьмэщ. ФыкӀуэ, гугъущэ фыдемыхьу къэвгъуэтынущ ар фэ».

14ЩӀалитӀыр къалэм щыдыхьэм, тхьэлъэӀупӀэмкӀэ кӀуэ Щамел абыхэм я гъуэгупэ къихуащ.

15ТӀалутӀ къэкӀуэным зы махуэ иӀэжу ТХЬЭМ Щамел къыжриӀат: 16«Пщэдей, мы сыхьэт дыдэм, Бенамин щӀыналъэм щыщу зы цӀыху гуэр уи деж къэзгъэкӀуэнущ. Аращ ИсрэӀилым и гъуазэ пщӀыуэ дагъэр зи щхьэфэ щыпхуэнур. Аращ си лъэпкъыр фылистейхэм къаӀэщӀэзыхынур. Си лъэпкъым тхьэусыхафэу игъэшыр къыслъэӀэсащи, сыпэджэжынущ».

17Щамел ТӀалутӀ зэрыӀуплъэу, ар хэтми абы занщӀэу ТХЬЭМ къригъэщӀащ: «Мыращ зи гугъу пхуэсщӀар. Мыращ си лъэпкъым гъуазэ хуэхъунур».

18ТӀалутӀ къалэ дыхьэпӀэм щынэсым, Щамел бгъэдыхьэри усэрэжым и унэр здэщытыр къригъэлъагъуну елъэӀуащ.

19«Усэрэжыр сэращ, – жиӀащ Щамел. – Иувэ си япи, тхьэлъэӀупӀэм некӀуалӀэ. Нобэ укъыздэшхэнщи, пщэдей пщэдджыжь узутӀыпщыжынщ. УзыгъэпӀейтей Ӏуэхугъуэхэми дрипсэлъэнщ. 20Махуищ ипэ пфӀэкӀуэда шыдыбзхэм щхьэкӀи умыгузавэ, ахэр къыкъуэкӀыжакӀэщ. ИсрэӀилым и хъуэпсапӀэ псори зыхуэгъэзар хэт?[*] Уэрэ уи адэ и унэ исхэмрэкъэ-тӀэ?»

21«ИсрэӀилым щынэхъ цӀыкӀу дыдэ Бенамин и лӀакъуэракъэ сыкъызыхэкӀар, – игъэщӀэгъуащ ТӀалутӀ, – а лӀакъуэм щыщу нэхъ зыхамылъытэ унагъуэракъэ сызыщыщри? Сыт апхуэдэхэр къыщӀызжепӀэр?»

22Щамел ТӀалутӀрэ абы и унэӀутымрэ тхьэлъэӀу ерыскъыхэр щашх унэм щӀишэри, цӀыху щэщӀ хуэдиз хъун къызэхуэсахэм я жьантӀапщэ дишэри игъэтӀысащ. 23«Лы Ӏыхьэ уэстар къэхь! – жриӀащ Щамел пщафӀэм. – ЕбгъэтӀылъэкӀыну унафэ щӀыпхуэсщӀаращ зи гугъу сщӀыр». 24ПщафӀэм кӀэбдзыр къихьри[*], ТӀалутӀ и пащхьэ кърилъхьащ. Щамели щӀалэм ар жриӀащ: «Мыр уэр щхьэкӀэ дгъэтӀылъат. ХьэщӀэхэр къызэхуэмыс ипэ пхухэтхауэ аращ[*], ар уи Ӏыхьэщи, шхы». Апхуэдэ щӀыкӀэкӀэ а махуэм ТӀалутӀ Щамел шэджагъуашхэ дищӀащ.

25ТхьэлъэӀупӀэм къыбгъэдэкӀыжу къалэм къыщагъэзэжым, Щамел и унащхьэм деж ТӀалутӀ куэдрэ щыдэуэршэрыжащ[*]. 26ПшэкӀэплъыр къищӀу щыхуежьэм, унащхьэм щыжея ТӀалутӀ Щамел егуоуащ: «Зыгъэхьэзыр, узгъэкӀуэтэжынущ!» – жиӀэри. ЩӀалэм зиужьри Щамел и гъусэу унэм къыщӀэкӀащ.

27Къалэ гъунэм къыщысым, Щамел ТӀалутӀ зыхуигъазэри: «Уи унэӀутыр ди япэ иту кӀуэну жеӀи, уэ тӀэкӀу зыӀэжьэ, Тхьэм къыпхуигъэфэщам ущызгъэгъуэзэнущ», – жриӀащ.

* 9:2 Журт. «Шаул». Адыгэ дин хъыбархэм ар дыдэм «ТӀалутӀ» жиӀэу ущрохьэлӀэ. А цӀэращ КъурӀэным къыщыкӀуэри.

* 9:8 Граммищ хуэдиз хъунущ.

* 9:20 Е: «ИсрэӀилым фӀыгъуэу илъыр зыӀэщӀэлъыр хэт?»

* 9:24 Тэурэт Хабзэм ипкъ иткӀэ, а Ӏыхьэр зылъысыр тхьэпщхэращ.

* 9:24 Пасэрей журтыбзэкӀэ тха Ӏэрытхым къыщыкӀуэ псалъэхэм къарыкӀыр гурыӀуэгъуэ дыдэкъым.

* 9:25 Е: «къыщагъэзэжым, ТӀалутӀ и пӀэр унащхьэм щыхуащӀыжри, жеину ягъэгъуэлъащ».

+ 9:1 1 Пащт. 14:51,
+ 9:4 4 Пащт. 4:42
+ 9:6 1 Пащт. 3:19
+ 9:12 3 Пащт. 3:2

ЕПЩӀАНЭ ӀЫХЬЭ

Щамел ТӀалутӀ пащтыхьыгъуэм зэрыхуигъэнэхуар

10^1Абы иужь Щамел дагъалъэр къищтэри ТӀалутӀ и щхьэфэм дагъэр щихуащ, ба хуищӀри жриӀащ: «ТХЬЭМ и лъэпкъым гъуазэ ухуищӀащ уэ+. 2Нобэ уздэкӀуэжым, Бенамин щӀыналъэм и гъунапкъэм Ӏут Дзэлдзэхь ущынэскӀэ, Рэхьилэ и кхъащхьэм пэмыжыжьэу лӀитӀ уащыхуэзэнущ. „Узылъыхъуэ шыдыбзхэр къыкъуэкӀыжащ. Иджы ахэр имыӀуэхужу ‘Си щӀалэ и щхьэ кърикӀуар сыт?’ жиӀэурэ уи адэр мэгузавэ“ къыбжаӀэнущ абыхэм.

3А щӀыпӀэм ублэкӀынщи, Таур жыгейр здэщытым нэс укӀуэнщ. Тхьэр ягъэлъэпӀэну БэтӀэл кӀуэуэ лӀищ абдеж къыщыпӀущӀэнущ: зым чыцӀищ, етӀуанэм щӀакхъуищ, ещанэми санэ фэнд яӀыгъынущ. 4Абыхэм фӀэхъус къыуахынурэ щӀакхъуитӀ къыпхуашиинущ, уэри ар абыхэм къеӀыпхынущ.

5Абы иужь фылистеидзэм щыщ зы пакӀэ зыдэс Джыбэхь къалэ[*] укӀуэнущ. Къалэм гъунэгъу ущыхуэхъукӀэ, пшынэдыкъуакъуэ, пшынэкъуаншэ, фэнтӀырпӀэ, бжьамий макъамэхэр щӀэту Тхьэм и псалъэхэр зыӀуатэ бегъымбар гуп[*] тхьэлъэӀупӀэм къыздехыжым уахуэзэнущ. 6Абдежым ТХЬЭМ и Псэм узэщӀищтэнурэ, уэри абыхэм я гъусэу Тхьэм и псалъэхэр пӀуатэу щӀэбдзэнущ. НэгъуэщӀ цӀыхуи ухъунущ. 7А псор уи нэгу щӀэкӀа нэужь, адэкӀэ уи гум къыбжиӀэр щӀэ – Тхьэм сытри къыбдигъэхъунущ. 8ИтӀанэ Джылджэл укӀуэнущ, си нэхъапи унэсынущ. Тыхь гъэсынхэмрэ зэфӀыж къурмэнхэмрэ сщӀын щхьэкӀэ фӀэкӀыпӀэ имыӀэу сыкъэкӀуэнущ абы, ауэ сыкъэсу адэкӀэ пщӀэн хуейр бжесӀэн хуэдэу махуиблкӀэ къыщыспэплъэ».

ТӀалутӀ пащтыхь зэрыхъуар

9И щӀыб къигъазэу Щамел къыщыбгъэдэкӀыжым, Тхьэм ТӀалутӀ нэгъуэщӀ цӀыху ищӀащ, къыжраӀа псори нахуэ хъуащ. 10ТӀалутӀрэ и унэӀутымрэ Джыбэхь къыщысым, абыхэм я гъуэгупэм бегъымбар гуп къихуащ. Тхьэм и Псэм ТӀалутӀ зэщӀищтэри, Тхьэм и псалъэхэр иӀуатэу щӀидзащ. 11Абыхэм я гъусэу Тхьэм и псалъэхэр ТӀалутӀи иӀуатэу щызэхахым, къэзыцӀыху-къэзыщӀэхэм: «КӀыщ и къуэм сыт къыщыщӀар? ТӀалутӀи бегъымбар хъуауэ ара?» – жаӀэурэ зэупщӀыжу хуежьащ.

12А щӀыпӀэм щыпсэу лӀы гуэр къэпсэлъащ: «Сыт, адрейхэр къызыхэкӀар лъэпкъыфӀу ара?»[*] – жиӀэри. Апхуэдэ щӀыкӀэкӀэ «ТӀалутӀи бегъымбархэм ящыщ?» псэлъафэр къежьащ+.

13Тхьэм и псалъэхэр Ӏуэтэн зэригъэувыӀэу, ТӀалутӀ тхьэлъэӀупӀэм дэкӀащ.

14«Дэнэ фыздэщыӀар иджыри къэс?» – еупщӀащ ТӀалутӀрэ и унэӀутымрэ ТӀалутӀ и адэ къуэшыр.

«Шыдыбзхэм я лъыхъуакӀуэ дыщыӀащ, – жаӀащ абыхэм, – ауэ зэрыдмыгъуэтынур къыщыдгурыӀуэм, Щамел деж дыкӀуащ».

15«Сыт-тӀэ Щамел къывжиӀар, къызжеӀэжыт!» – щӀэупщӀащ адэ къуэшыр.

16«Шыдыбзхэр къызэрыкъуэкӀыжар къыджиӀащ», – иритащ абы жэуап ТӀалутӀ. Ауэ пащтыхьыгъэм ехьэлӀауэ Щамел къыжриӀахэм ТӀалутӀ ирипсэлъакъым.

17Щамел исрэӀилхэр ТХЬЭМ и пащхьэ Мызпэхь къыщызэхуишэсри 18яжриӀащ: «Мыращ ИсрэӀилым и ТХЬЭМ къыфхуиӀуэхур: „ИсрэӀилыр Мысырым фыкъизышыжар, абы и бжьыр фтезыхыжар, фызыгъэпщылӀа пащтыхьыгъуэхэм факъыӀэщӀэзыхыжар Сэращ“. 19Ауэ тхьэмыщкӀагъэмрэ хьэзабымрэ фщхьэщызых фи Тхьэр иджы ӀэщӀыб фщӀащ. „Гъуазэ тхуэхъуну пащтыхь тхутегъэувэ!“ жыфӀэри фиувыкӀащ. Апхуэдэу щыхъуакӀэ, щхьэж зыщыщ лӀакъуэрэ къызыхэкӀа лъэпкъкӀэ фызэхэкӀи, ТХЬЭМ и пащхьэ фиувэ».

20Щамел исрэӀил лӀакъуэхэм я цӀэр зырызурэ къриӀуэурэ, Бенамин и лӀакъуэр пхъэидзэм къикӀащ. 21Бенамин и лӀакъуэм щыщхэр лъэпкъ-лъэпкъкӀэрэ щызэхидзым, МытӀырэ и лъэпкъым техуащ. ИкӀэм-икӀэжым, МытӀырэ и лъэпкъым щыщхэм зырызыххэу я цӀэр къыщриӀуэм, КӀыщ и къуэ ТӀалутӀ пхъэидзэм къикӀащ. Ауэ ар къыщалъыхъуэм ягъуэтакъым. 22Апхуэдэу щыхъум ТХЬЭМ иджыри зэ зыхуагъэзащ: «Къыхэпхар къекӀуэлӀакъэ?»[*] – жаӀэри.

ТХЬЭМИ жэуап къаритащ: «КъекӀуэлӀащ, выгухэм деж зыщегъэпщкӀу!» – жиӀэри.

23КӀэлъагъажэу къыщашэм, цӀыхухэми къыщыхагъэувэм, псом нэхърэ зы щхьэ хуэдизкӀэ нэхъ лъагэу къыщӀэкӀащ. 24Щамел къызэхуэсахэм захуигъазэри: «Флъагъурэ ТХЬЭМ къыхихар зыхуэдэр? Зэрылъэпкъыу абы пэхъун къыфхэткъым!» – жиӀащ.

Зэрыгъэгуоуащ итӀанэ цӀыху цӀыкӀур: «ИугъащӀэ пащтыхьым!» – жаӀэурэ+.

25Абы иужькӀэ пащтыхьым унафэрэ хуитыныгъэу ӀэщӀэлъыр зыхуэдэм Щамел цӀыхубэр щигъэгъуэзащ. Абы ахэр итхщ, тхылъ ищӀри, ТХЬЭМ и пащхьэ ирилъхьащ. ИтӀанэщ Щамел цӀыхухэр щхьэж и унэ кӀуэжыну хуиту щызэбгриутӀыпщыкӀыжар.

26ТӀалутӀи и унэ, Джыбэхь щыӀэм, игъэзэжащ, ТХЬЭР зи гущӀэ лъапсэм лъэӀэса щӀалэ хахуэ зыбжанэ и гъусэу. 27АрщхьэкӀэ зыгуэрхэм «Дауэ абы дэ дыкъызэрихъумэнур?» – жаӀэри зыкърасащ. Абыхэм ТӀалутӀ нэмыплъ иратащ, фӀыщӀэтыни къыхуахьакъым. Ауэ ТӀалутӀ абы псалъэ зи цӀэ къыхигъэкӀакъым.[*]

* 10:5 Пасэрей журтыбзэкӀэ тха Ӏэрытхым къыщыкӀуэр «Тхьэм и Ӏуащхьэ» жиӀэу къызэрыкӀ «Джыбэхь Елохим» щӀыпӀэцӀэращ. ТӀалутӀ и адэжь хэкур абдежт здэщыӀэр.

* 10:5 Тхьэм къыбгъэдэкӀ унафэ пыухыкӀахэр цӀыхум ялъэзыгъэӀэсу, бегъымбарыгъэ нахуэ зезыхьэу щыта, псалъэм папщӀэ, Мусэрэ Илясрэ яхуэбгъадэ хъуну къыщӀэкӀынкъым мы бегъымбар гупыр. Тхьэм и Псэм зэщӀищтэрэ щхьэхуимыту техъыкӀ дин лэжьакӀуэ гупу щытагъэнущ мыхэр.

* 10:12 Журт. «Хэт хъуну адрейхэм я адэр?» Мы псалъэхэм къарыкӀ дыдэм теухуауэ щӀэныгъэлэжьхэм зыгуэрым траубыдауэ щыткъым.

* 10:22 Е: «Мыбы иджыри зыгуэр къекӀуэлӀэн хуей?»

* 10:27 Кумран бгъуэнщӀагъым къыщагъуэтыжа пасэрей Ӏэрытххэм ящыщ зым мыбдеж мыпхуэдэ зы пычыгъуэ къыщыхьащ: «Амонеипщ Нэхъыш гущӀэгъу зи цӀэ имыщӀэу джадхэмрэ рэбилхэмрэ [Ӏурдын псыежэхым и адрыщӀкӀэ щетӀысэха исрэӀил лӀакъуэхэм] лей ярихырт. Я нэ ижьыр ирищӀырти, щхьэхуимытуи иӀыгът. Ӏурдын псыежэхым и адрыщӀкӀэ щыпсэу исрэӀил лъэпкъым щыщу амонеипщ Нэхъыш зы цӀыху къигъэнатэкъым зи нэ ижьыр иримыщӀа. Ауэ ДжылыӀэдейм ит Абэш къалэ амонейхэм яӀэщӀэкӀыу щтапӀэ ихьэжауэ цӀыху минибл щыӀэт».

+ 10:1 1 Пащт. 9:16, 1 Пащт. 16:13, 2 Пащт. 2:4, 3 Пащт. 1:34, 4 Пащт. 9:3

+ 10:12 1 Пащт. 19:24

+ 10:24 2 Пащт. 16:16, 3 Пащт. 1:25, 3 Пащт. 1:31, 3 Пащт. 1:39, 4 Пащт. 11:12,

ЕПЩЫКӀУЗАНЭ ӀЫХЬЭ

ТӀалутӀ Абэш къалэр къызэрыригъэлар

11^1Амонеипщ Нэхъыш и дзэр щӀыгъуу ДжылыӀэдейм ит Абэш къалэм къекӀуалӀэри къитӀысыхьащ. Абэшдэсхэми къыхуаӀуэхуащ: «ЗэгурыӀуэныгъэ зэдгъэщӀылӀи, уи унафэ дыныщӀэувэнщ», – жаӀэри+.

2АрщхьэкӀэ Нэхъыш япиубыдащ: «ЗэгурыӀуэныгъэ щывэсщӀылӀэнур фэ фщыщу дэтхэнэми и нэ ижьыр исщӀу зэры-ИсрэӀил хэгъэгуу и напэр тесхмэщ», – жиӀэри[*].

3«Махуибл пӀалъэ къыдэт, – жраӀащ абы абэш тхьэмадэхэм, – ИсрэӀилым и дэнэ къуапи ди лӀыкӀуэхэр тӀуэхуфын хуэдэу. Мы псэзэпылъхьэпӀэм дыкъизышын къыкъуэмыкӀмэ, зыкъэттынщ».

4ТӀалутӀ зыдэс Джыбэхь къалэм лӀыкӀуэхэр къэсу къэхъуам и гугъур цӀыхубэм щыхуаӀуатэм, зэщӀэгъуагэу хуежьащ. 5Выхэм я ужь иту губгъуэм къикӀыж ТӀалутӀ абы къыщрихьэлӀэм: «Сыт къэхъуар? ЦӀыху цӀыкӀур щхьэ зэщӀэпыхьэрэ?» – жиӀэри щӀэупщӀащ. Абэш лӀыкӀуэхэм къахьа хъыбарым ар абдежым щагъэгъуэзащ.

6Хъыбарыр ТӀалутӀ щызэхихым, Тхьэм и Псэм зэщӀищтэри, хуабжьу губжьащ+. 7ВитӀыр иубыдщ, пкъырыпкъыу зэпкъриудри, ИсрэӀилым и дэнэ къуапи лӀыкӀуэхэм щызэбгригъэхащ: «Мы витӀым я щхьэ кърикӀуаращ ТӀалутӀрэ Щамелрэ я ужь къимыувэм явхэм къащыщӀынур!» – жиӀэри.

ТХЬЭМ къарищӀэнкӀэ хъунум и шынагъэр цӀыхуцӀэ зиӀэм зыхащӀати, зылӀ и быну псоми зыкъызэдаӀэтащ. 8Бэзэч нэсу ахэр ТӀалутӀ щригъэувэкӀым, ИсрэӀилым щыщхэр цӀыхухъу мин щищ, Ехьудейм щыщхэр цӀыхухъу мин щэщӀ ирикъуу къыщӀэкӀащ+. 9ЛӀыкӀуэхэми къызэхуэсахэм хъыбар хуагъэхьащ: «ДжылыӀэдейм ит Абэш къалэм и цӀыхухэм яжефӀэж: „Пщэдей дыгъэм и къызэщӀэплъэгъуэм ирихьэлӀэу псэзэпылъхьэпӀэу фызэрытым фыкъизышынухэр къэсынущ“ жыфӀи».

Хъыбарыр лӀыкӀуэхэм щахьыжым, абэшдэсхэм ягу къызэрыгъуэтыжри, 10амонейхэм хуаӀуэхуащ: «Пщэдей зыкъэттынущи, фыфӀэигъуэр къыдэфщӀэну фыхуитщ», – жаӀэри.

11Пщэдджыжь нэхулъэр къызэкӀэщӀимытхъ щӀыкӀэ ТӀалутӀ и цӀыхухэр дзэ пакӀищу зэхидзащ. Пщэдджыжь пасэу амонейхэр щитӀысыкӀа щӀыпӀэм уащхъуэдэмыщхъуэу теуэри, шэджагъуэ пщӀондэ зэтраукӀащ. Псэууэ къела тӀэкӀури зырыз-зырызурэ зэкӀэщӀэжыжащ.

12«„ТӀалутӀ ди пащтыхьынура?“ жаӀэу къэувауэ щытахэр хэт? – зыкъыхуагъэзащ абы иужь цӀыхухэм Щамел. – Къыдэгъэлъагъу ахэр, я псэр напӀэзыпӀэм хэтхынущ».

13«Нобэ ТХЬЭМ ИсрэӀилыр къыщригъэла махуэщи, – яхуидакъым ар ТӀалутӀ абыхэм, – зым и псэ дгъэнынукъым».

14«Джылджэл дыкӀуэнщи, – къыхилъхьащ абы адэкӀэ Щамел, – пащтыхьыгъэм и лъабжьэр абдеж иджыри зэ щыдгъэбыдэжынщ»+. 15ЦӀыхуцӀэ зиӀэр Джылджэл кӀуэри, ТХЬЭР я щыхьэту ТӀалутӀ пащтыхьыгъуэм трагъэуващ. Абдеж абыхэм ТХЬЭМ зэфӀыж къурмэнхэри хуащӀащ, а махуэри ТӀалутӀрэ исрэӀил цӀыхубэмрэ зэгъусэу ину зэдагъэмэхуэщӀащ.

* 11:2 Гъэр къащӀа бийр гъэикӀэн гухэлъкӀэ ныкъуэдыкъуагъэ гуэр ехыныр – нэр иращӀынри хэту – хабзэу пасэрей лъэпкъхэм яхэлъащ. Нэ ижьыр зэрыращӀым бийм и лъэр зэрыщӀихым и мызакъуэу, и зэуэкӀэри иригъэкӀакӀуэрт. Псалъэм щхьэкӀэ, зауэлӀхэм я нэхъыбэм мэӀум нэ сэмэгур зэхуищӀу Ӏэ сэмэгукӀэ зэраӀыгъым къыхэкӀыу, зи нэ ижьыр иращӀам зыпэщӀэувэ бийр тэрэзу къыхуэлъэгъунутэкъым.

+ 11:1 1 Пащт. 31:11-13
+ 11:6 1 Пащт. 10:10
+ 11:8 1 Пащт. 15:4, 2 Пащт. 24:9
+ 11:14 1 Пащт. 10:8

ЕПЩЫКӀУТӀАНЭ ӀЫХЬЭ

Щамел и джэпсалъэр

12^1Щамел ИсрэӀилым и цӀыхубэм джэпсалъэкӀэ захуигъэзащ: «Фи лъэӀур згъэзэщӀащ, пащтыхьри фхутезгъэуващ+. 2Иджы фи гъуазэр – пащтыхьщ. Сэ жьы сыхъуащ, си щхьэри къетхъухащ; си щӀалэхэри къыфхэтщ. Си щӀалэгъуэм щегъэжьауэ нобэр къыздэсым срывигъуэзащ. 3Иджыри, сыкъызэрыфлъагъущи, фи пащхьэ ситщ! ТХЬЭРИ щыхьэту, Абы пащтыхьу къыхихами зэхихыу къуаншагъэ къыздэзылъэгъуам жыфӀэ. Хэт ив стхьэкъуа? Хэт и шыд тесха? Хэт къэзгъэпцӀа? Хэт си ягъэ екӀа? И лажьэр сыущэхуу хэт Ӏулъхьэ къеӀысха? Къуаншагъэ скӀэрылъмэ, жыфӀэ – къэсщтар фэстыжынущ!»

4«ДыкъэбгъэпцӀакъым, уи ягъи къыдэкӀакъым, – жаӀащ абыхэм. – Зыгуэрми зыгуэри къеӀыпхакъым».

5«Фи хьэкъ стемылъу зэрыжыфӀэмкӀэ, – япидзыжащ абыхэм Щамел, – ТХЬЭРИ пащтыхьри щыхьэт ирехъу».

«Ирехъу щыхьэт!» – арэзы хъуащ къызэхуэсахэр.

6«АтӀэ, зэвгъащӀэ, – къыпищащ и псалъэм Щамел, – Мусэрэ Хьэрунрэ къыфхуэзыгъэкӀуа, фи адэжьхэр Мысырым къизышыжа ТХЬЭР щыхьэтщ. 7Иджы, фыкъызэхуэси, фыкъеувэкӀ. Фэрэ фи адэжьхэмрэ Абы къыфхуищӀа псори фигу къэзгъэкӀыжурэ сынывэдэуэнущ.

8Екъуб Мысырым кӀуэуэ зыкъом дэкӀыжа нэужь, – къигъэкӀыжащ адэкӀэ цӀыхухэм ягу Щамел, – ТХЬЭР къадэӀэпыкъуну табущхьэщкӀэ елъэӀуу хуежьащ гузэвэгъуэ ихуа абы и щӀэблэр. ИтӀанэ ТХЬЭМ Мусэрэ Хьэрунрэ къахуигъакӀуэщ, абыхэм фи адэжьхэр Мысырым кърашыжри, мы хэкум кърагъэтӀысхьащ. 9АрщхьэкӀэ фыкъэзылъхуахэм ТХЬЭР, я Тхьэр, яӀэщӀэхужащ. Аращ ахэр хьэзурыдзэм[*] и дзэзешэ Щэщэр и ӀэмыщӀэ щӀрилъхьар, зэпымычу зауэ къезыщӀылӀэ фылистейхэмрэ мэуабей пащтыхьымрэ я бжьыми щыщӀигъэувар. 10Яхуэмышэчыж щыхъум фи адэжьхэр табущхьэщкӀэ ТХЬЭМ елъэӀуу щӀадзащ: „Гуэныхьышхуэ длэжьащ. ӀэщӀыб утщӀри, БэӀэлрэ Аштэрэтрэ дахуэпщылӀу щӀэддзащ. ДынолъэӀу, дакъыӀэщӀэхыж ди бийхэми, Уэ дыпхуэжыӀэщӀэнщ“ жаӀэурэ. 11Абы иужь ЕрубэӀэл[*], Бэдан[*], Етыхь, Щамел сымэ ТХЬЭМ къигъакӀуэри, шынагъуэ жыхуаӀэр фымыщӀэу фыпсэун щхьэкӀэ фыкъэзыухъуреихьа фи бийхэм факъыӀэщӀихащ+.

12Ауэ амонеипщ Нэхъыш къывэзэуэну къызэрежьар къыщыфщӀэм, фи пащтыхьыр ТХЬЭР ара пэтми, „пащтыхь гъуазэ дыхуейщ“ жыфӀэри зыкъифсащ+. 13Мыращ фэ езыхэм къыфщхьэщытыну фыхуейуэ къыхэфха икӀи фызыщӀэлъэӀуа пащтыхьыр: аращ ТХЬЭМ гъуазэ фхуищӀыр. 14ТХЬЭМ фыфӀэлӀыкӀмэ, фыхуэлажьэмэ, фыхуэжыӀэщӀэмэ, унафэу къыфхуищӀым зыпэщӀэвмысэмэ, фэри пащтыхьу фи унафэ зыщӀынури ТХЬЭМ, фи Тхьэм, и гъуэгу фрикӀуэмэ, фехъулӀащ! 15Ауэ ТХЬЭМ и жиӀэм фемыдаӀуэу и унафэм фебакъуэмэ, фи адэжьхэм ярищӀар къывищӀэнущ, и неи къыфщыхуэнущ.

16Иджы, фыкъэуви фыкъаплъэ, ТХЬЭМ иджыпсту фи нэгу щӀигъэкӀынущ зы Ӏуэхугъуэшхуэ! 17Гуэдз Ӏухыжыгъуэкъэ иджыпсту? Ауэ ТХЬЭМ селъэӀунущ уафэгъуагъуэ щӀэту уэшх къригъэшхыну[*]. КъывгурыӀуэжынщ мис итӀанэ пащтыхь фыщыщӀэлъэӀум ТХЬЭМ и пащхьэ къыщыфхьа гуэныхьыр зыхуэдэр».

18Щамел ТХЬЭМ зыхуигъазэри, а махуэ дыдэм ТХЬЭМ уафэгъуагъуэ щӀэту уэшх къригъэшхащ. ЦӀыхуцӀэ зиӀэм ТХЬЭМРЭ Щамелрэ я шынагъэр хуабжьу зыхащӀащ. 19«Уа, Щамел, – къэгузэващ цӀыхухэр, – ТХЬЭМ, уи Тхьэм, тхуелъэӀу ажалым дыщихъумэну. Пащтыхь дыщӀэлъэӀури, дбгъэдэлъ гуэныхьхэм иджыри зы къахэдгъэхъуащ».

20«Фымышынэ, – игъэсабырыжащ цӀыхур Щамел. – Влэжьар бзаджагъэщ, ауэ сыт мыхъуами, ТХЬЭМ фыкъыпэщӀэмыкӀуэт, гурэ псэкӀэ фыхуэлажьэ. 21Тхьэм фыкъыбгъэдэкӀыу щхьэпагъ гуэри къыфхуэзымыхьыну тхьэнэпцӀхэм зыдевмыгъэхьэх. Абыхэм фӀы зыпылъ зи цӀэ къыфхуащӀэнукъым, шынагъуэ къыщыфлъэӀэсам дежи къывдэӀэпыкъуфынукъым – ахэр зыри ищӀыскъым. 22И цӀэ лъапӀэм и хьэтыркӀэ ТХЬЭМ ӀэщӀыб ищӀынукъым и лъэпкъыр – Абы иухат и лъэпкъыу фыщытынуи, фыкъыхихащ. 23Сэри ТХЬЭМ и пащхьэ гуэныхь щысхуэлэжьынукъым фэр щхьэкӀэ тхьэ елъэӀуныр зэпызгъэууэ. Гъуэгу захуэм, гъуэгу пэжым фызэрытетынум дяпэкӀи фыхуэзущиинущ+. 24ТХЬЭМ фыфӀэлӀыкӀ къудей, щыпкъагъэ кӀэлъызефхьэ, гурэ псэкӀэ фыхуэлажьэ. Зыщывмыгъэгъупщэ фэр щхьэкӀэ Абы илэжьа Ӏуэхугъуэшхуэхэр. 25Ауэ адэкӀэ бзаджэ щӀэныр щывмыгъэтмэ, зэрыжылэу, пащтыхьри зэрывигъусэу, дунеижьым фыщызэбгрипхъынущ».

* 12:9 Зи гугъу ищӀыр ХьэзуркӀэ еджэу ИсрэӀил хэгъэгум и ищхъэрэ лъэныкъуэмкӀэ щыӀа пасэрей щыхьэрыжьым и дзэрщ.

* 12:11 Хьидуан зэреджэу щыта нэгъуэщӀ зы цӀэщ (еплъ Гъуазэхэр 7:1 ).

* 12:11 Е: «Бэракъ».

* 12:17 Дунейр гъущэпсыщэу щрихьэлӀэ гъатхэ кӀасэу е гъэмахуэ пасэут гуэдзыр щыӀуахыжу щытар. Уафэгъуагъуэ зыщӀэт уэшхри, къыхэгъэщын хуейщ, зэзэмызэ дыдэт гъавэ хыжыгъуэм деж къыщешхыу щытар.

+ 12:1 1 Пащт. 8:5, 1 Пащт. 10:24
+ 12:11 1 Пащт. 7:10
+ 12:12 1 Пащт. 11:1, 1 Пащт. 8:19
+ 12:23 3 Пащт. 8:36,

ЕПЩЫКӀУЩАНЭ ӀЫХЬЭ

Щамел ТӀалутӀ зэрегияр

13^1ТӀалутӀ илъэс щэщӀ и ныбжьт пащтыхь щыхъуам щыгъуэ, илъэс тӀощӀитӀрэ тӀукӀи ИсрэӀилым унафэр щыӀэщӀэлъащ[*].

2ТӀалутӀ ИсрэӀилым щыщу цӀыху минищ къыхишри и дзэм хигъэхьащ. Адрейхэр щхьэж и унэ иутӀыпщыжащ. ЗауэлӀ минитӀыр езым щӀыгъуу Мыхьмэс къалэм дэсащ, БэтӀэл бгылъэми исащ, мин къэнар – езым и къуэ Йонэтан и гъусэу Бенамин щӀыналъэм хиубыдэ Джыбэхь къалэ щыӀащ.

3Джыбэхь къалэм дэс фылистей дзэ пакӀэм Йонэтан теуэри зэхикъутащ. Къэхъуар езы фылистейхэм дежи нэсащ. Абы иужькӀэ хэкум и дэнэ къуапи исрэӀилу щыпсэум къэхъуар яригъащӀэу гъуохэр ягъэджэну ТӀалутӀ унафэ ищӀащ. 4Арыххэуи, ТӀалутӀ фылистей дзэ пакӀэр зэрызэхикъутами, абы къыхэкӀыу бийм къыхуаӀэ хъуа гужьгъэжь бзаджэми я хъыбарыр зэры-ИсрэӀилу зэлъащӀысащ. ЦӀыхубэри ТӀалутӀ деж Джылджэл къыщызэхуэсащ.

5Фылистейхэр ИсрэӀилым къезэуэну щызэхуэсым хьэкуэстыгу мин щэщӀ, шу миних ирикъурт, я зауэлӀхэри пшахъуэм и пэбжт. Ахэр Бэтэун и къуэкӀыпӀэмкӀэ пэӀудзауэ щыт Мыхьмэс къалэ къакӀуэри щигъуэлъыкӀащ. 6ИсрэӀилхэм къащӀэзэрыхьа шынагъуэр щалъагъум, ирагъэкӀуэти щыхъум, бгъуэнщӀагъхэмрэ къуэгъэнапӀэхэмрэ зыщагъэпщкӀуащ, къыр зэхуакухэм, щӀы щӀагъхэмрэ псыкъуий жэщӀахэмрэ щетӀысэхащ. 7Ӏурдын псыежэхым зэпрыкӀыу Джад щӀыналъэми ДжылыӀэдей хэкуми щтапӀэ ихьэжаи исрэӀилхэм къахэкӀащ.

ТӀалутӀ Джылджэл къыдэнащ. Абы щӀыгъуу къэна зауэлӀхэр шынэм зэщӀиӀулӀауэ иӀыгът. 8Щамел пӀалъэу игъэувам ежьэу ТӀалутӀ махуиблкӀэ зэщӀэдэӀукӀащ, ауэ ар зи Джылджэл къыщымыкӀуэххэм, дзэр зэбгрыжыжу хуежьащ+. 9«Тыхь гъэсынхэмрэ зэфӀыж къурмэнхэмрэ сщӀынущи, – ищӀащ унафэ ТӀалутӀ апхуэдэу щыхъум, – зыхуэныкъуэну псори къысхуэфхь». И закъуэуи тыхь гъэсынхэр ищӀащ.

10Къурмэн щӀыныр зэфӀигъэкӀа къудейуэ Щамел къэсащ. ФӀэхъус ирихыну ТӀалутӀ щыпежьэм, 11«ПщӀа мыгъуэр сыт уэ?» – жиӀэри къегиящ ар Щамел.

«Дзэр зэбгрыжыжу щыслъагъум, бгъэува пӀалъэми укъыщымысым, фылистейхэри Мыхьмэс къыщызэхуэсу щыхуежьэм, 12„Фылистеидзэр куэд дэмыкӀыу Джылджэл къэсынурэ къыспэщӀэувэнущ, сэ иджыри къыздэсым ТХЬЭР щӀэгъэкъуэн къытхуэхъуну тхьэ селъэӀуагъэххэкъым“ жысӀэри сегупсысащ. Тыхь гъэсынхэр сщӀыну сыщӀытегушхуар аращ», – жиӀащ ТӀалутӀ.

13«Ӏуэхум акъылкӀэщӀыгъэкӀэ ухыхьащ, – хуилъащ абы Щамел. – ТХЬЭМ, уи Тхьэм, къыпхуищӀа унафэм уебэкъуащ: зыпшыӀатэмэ, уи пащтыхьыгъуэм и лъабжьэр игъащӀэкӀэ игъэбыдэнут+. 14Иджы абы ихьыжын щыӀэкъым. Зыхуейм хуэдэ цӀыху ТХЬЭМ къигъуэтагъэххэщ, аращ и лъэпкъым гъуазэ хуищӀынури: уэ ТХЬЭМ къыпхуигъэува унафэр бгъэзэщӀакъым».

15Абы иужь Щамел Джылджэл икӀри Бенамин щӀыналъэм хиубыдэ Джыбэхь къалэ кӀуащ.[*] ТӀалутӀ и гъусэхэр къыщилъытэжым, цӀыху щих хъууэ къыщӀэкӀащ.

Зэрызэуэн Ӏэщэ-фащэ зимыӀэ ИсрэӀилыр

16ТӀалутӀи, абы и къуэ Йонэтани, зауэлӀ ящӀыгъухэри Бенамин щӀыналъэм хиубыдэ Джыбэхь къалэ къыщыувыӀащ, фылистейхэр Мыхьмэс щигъуэлъыкӀащ. 17Теуэ къащӀыну фылистеидзэм дзэ пакӀищ къыхэкӀащ. Зым ШуӀэл щӀыналъэм ит ӀуфыркӀэ иунэтӀащ, 18адрейм БэтхъуранкӀэ кӀуэ гъуэгур къыхихащ, ещанэм ЗэбуӀимкӀэ зэджэ къуэм къеуалӀэ гъунапкъэщӀымкӀэ, пшахъуэщӀ лъэныкъуэмкӀэ, ягъэзащ[*].

19А лъэхъэнэм зэры-ИсрэӀил хэгъэгуу зы гъукӀэ закъуэ нэхъ мыхъуми исакъым: исрэӀилхэм джатэрэ бжырэ зыщӀыфын фылистейхэм къыщӀагъэхъуэнутэкъым. 20Абы щхьэкӀэ я вабдзэхэр, фӀанэхэр, уэщхэр, гъубжэхэр ирагъэлъыну фылистейхэм деж кӀуэн хуей хъурт. 21Вабдзэ, фӀанэ хуэдэхэр зэралъыр шэкӀэл щанитӀт, уэщхэмрэ гъущӀыч папцӀэхэмрэ ирагъэлъын щхьэкӀэ зы шэкӀэлым и щанэр щӀатынут.[*]
22Аращ зауэр щаублэ махуэм, ТӀалутӀрэ Йонэтанрэ хэгъэкӀауэ, зауэлӀхэм ящыщу зыми джатэ е бжы щӀимыӀыгъар.

Йонэтан зэрихьа лӀыгъэр

23Абы хэту фылистеидзэм щыщ зы гупышхуэ Мыхьмэс къуэладжэм къекӀуэлӀащ.

* 13:1 ТӀалутӀ и ныбжьымрэ пащтыхь унафэр зэрыӀэщӀэлъар зыхуэдизымрэ теухуауэ пасэрей журтыбзэкӀэ тха Ӏэрытххэм наӀуэу зыри къыхэщкъым. Едзыгъуэр пасэрей алыджыбзэкӀэ тха Ӏэрытххэмрэ ФӀыцӀагъэ ЛъапӀэм и щӀыпӀэ зэхуэмыдэхэм ущрихьэлӀэ тегъэщӀапӀэхэмрэ гъуазэ тщӀыурэ зэддзэкӀащ.

* 13:15 Е, пасэрей алыджыбзэкӀэ тха Ӏэрытххэм зэритымкӀэ, «Абы иужь Щамел Джылджэл къибгынэри, и гъуэгу теувэжащ. Къэнахэр ТӀалутӀ и ужь иту биидзэм пежьащ. Ахэр Джылджэл къикӀри, Бенамин щӀыналъэм хиубыдэ Джыбэхь кӀуащ».

* 13:18 Апхуэдэ щӀыкӀэкӀэ, фылистеидзэр зэбгрыкӀри, ищхъэрэкӀи, къухьэпӀэмкӀи, къуэкӀыпӀэмкӀи яунэтӀащ.

* 13:21 Е: «Вабдзэ, фӀанэ, гуахъуэ, уэщ, гъущӀыч папцӀэ хуэдэхэр ебгъэлъыным шэкӀэл щанитӀ хуэзэрт». ШэкӀэл щанитӀыр дыжьын граммий хуэдиз хъунущ.

+ 13:8 1 Пащт. 10:8

+ 13:13 2 Пащт. 24:10,

ЕПЩЫКӀУПЛӀАНЭ ӀЫХЬЭ

14^1«Дегъауи, – жриӀащ зы махуэ гуэрым ТӀалутӀ и къуэ Йонэтан и пшэрыхь щӀалэщӀэм, – фылистеидзэм щыщ гупышхуэу модрыщӀым игъуэлъыкӀам я деж дыгъакӀуэ». Йонэтан мурад ищӀахэр и адэм щибзыщӀащ.

2Абы щыгъуэ ТӀалутӀ Джыбэхь къалэм и Ӏэгъуэблагъэм ит Мэджырун жылэм щыӀэт, нары жыг щӀагъым деж щыст, цӀыху щих хуэдиз щӀыгъуу. 3Тхьэпщ кӀэпхыныр зыӀулъ Ахъияи яхэтт абыхэм. Ар Ехьэбэд и къуэш Ахътуб и къуэт. Ахътуб Панхэс и къуэт, Панхэси ТХЬЭМ и тхьэпщу Шылэу щыщ Ӏилэ и къуэт. Йонэтан дзэм зэрыхэкӀуэсыкӀам зыми гу лъитакъым+.

4Фылистеидзэм щыщ гупышхуэм Йонэтан зэрекӀуэлӀэну и гугъа зэпрыкӀыпӀэм къыр лъагитӀ къыщхьэщытт: зыр Бэсыст, адрейр – Сэнэхьт[*]. 5Зыр ищхъэрэкӀэ, МыхьмэскӀэ, адрейри ипщэкӀэ, Джыбэхь къалэкӀэ, къыщылъагъуэрт.

6«НакӀуэ, дегъэкӀуалӀэ мо сунэтмыщӀыжьхэм я плъыр пщыӀэм, – жриӀащ Йонэтан и пшэрыхь щӀалэщӀэм. – ПщӀэну щыткъым, ТХЬЭМ ди насып ятригъэкӀуэнкӀи мэхъу. МащӀэ дыхъукӀи, куэд дыхъукӀи, Ар къыддэӀэпыкъуну иухамэ, къыдащӀэфын щыӀэкъым».

7«Уи гум къызэрыбжиӀэм хуэдэу щӀы, – арэзы хъуащ пшэрыхь щӀалэр. – Сэ суридамэгъущ. Ӏуэхум дауэ ухэплъэми, ар сэ бдэсӀыгъынущ».

8«АтӀэ, – жиӀащ Йонэтан, – абы щыгъуэ дызэпрыкӀынщ мобыхэм дежи, закъедгъэлъагъунщ. 9„Мо дыкъэкӀуэтэху зэ фыкъытпэплъэ!“ къыджаӀэу щытмэ, ди пӀэ дикӀынкъым, гъунэгъуи захуэтщӀынкъым. 10Ауэ „ФыкъакӀуэ, фыкъыдэкӀуей!“ жаӀэмэ, дыдэкӀынщ къырым; ТХЬЭМ фылистейхэр ди Ӏэ къызэрырилъхьамкӀэ ар нэщэнэ тхуэхъунщ».

11Абы иужь фылистейхэм къалъэгъун хуэдэу тӀури къэуващ. «Фыплъэт! – зэрыгъэкӀиящ фылистейхэр. – ИсрэӀилхэр зыщагъэпщкӀуа гъуэмбхэм къикӀыу хуежьащ»+. 12«Мо фыкъыдэкӀуей, зыгуэр фэдгъэлъагъунущ!» – жаӀэри, плъыр пщыӀэм тесхэр Йонэтанрэ и пшэрыхь щӀалэмрэ къегуоуащ.

«Къиувэ си ужьым, – тригъэгушхуащ и пшэрыхь щӀалэр Йонэтан. – Кърилъхьащ ахэр ТХЬЭМ ИсрэӀилым и Ӏэ».

13Йонэтани абы и ужьым ит пшэрыхь щӀалэри, къыр дзакӀэхэм зыкӀэращӀэурэ, щыгум нэс дэпщеящ. Зэрыдэпщейуи, фылистейхэм ящыщу къыпэщӀэхуэр Йонэтан ириудым, пшэрыхь щӀалэм ахэр иукӀыурэ яхэлъэщыхьащ. 14Зэ илъыгъуэкӀэ Йонэтанрэ и гъусэмрэ зы махуэкӀэ витӀым явэ губгъуэм и ныкъуэ хуэдиз хъу а щӀыпӀэм цӀыху тӀощӀым нэс ираукӀыхьащ.

15Арыххэуи, дзэр щигъуэлъыкӀа щӀыпӀэм щыӀэхэри, губгъуэм итхэри, плъыр пщыӀэм тесхэри, теуэ къэзыщӀ дзэ гупым хэтхэри зэрыгъэгужьеящ. Абы хэту щӀыри къэгызащ. ЗдэкӀуэнури здэжэнури ямыщӀэжу псори гузэвэгъуэшхуэм хэхуащ[*].

Фылистейхэр къызэрыхагъэщӀар

16Бенамин щӀыналъэм хиубыдэ Джыбэхь къалэм щыӀэ ТӀалутӀ и плъырхэм къалъэгъуащ биидзэр щхьэж и занщӀэкӀэ зэрызэбгрыжыр. 17«Дзэм фыхэплъи, – ищӀащ унафэ ТӀалутӀ а хъыбарыр щызэхихым, – къэтыр хэтми къафщӀэ». ЗэрыжиӀам хуэдэу ящӀри, Йонэтанрэ абы и пшэрыхь щӀалэмрэ къэту къыщӀэкӀащ.

18«Пхъуантэ ЛъапӀэр къэхь», – жриӀащ ТӀалутӀ Ахъия, ищӀэн хуейхэмкӀэ Тхьэм зыхуигъэзэн гухэлъыр иӀэу. (А махуэм Пхъуантэ ЛъапӀэр исрэӀилхэм деж щыӀэт.)[*]
19ТӀалутӀ тхьэпщым епсэлъэхункӀэ, фылистейхэм я лъэныкъуэкӀэ къыщыхъея зэрызехьэр нэхъри къызэщӀэплъэу хуежьащ. Ар щилъагъум, «Хъунщ, хъунщ, сыхуэныкъуэжкъым!» – жиӀэри, ТӀалутӀ тхьэпщыр къигъэувыӀащ.

20ТӀалутӀрэ и дзэмрэ зэуэ зыкъаӀэтри, фылистейхэм ебгъэрыкӀуэу щӀадзащ. Зэрыгъэгужьеярэ зым зыр джатэкӀэ иукӀыжу къарихьэлӀащ ахэр фылистейхэм. 21Фылистейхэм яхыхьэжу, абыхэм я дзэр щигъуэлъыкӀа щӀыпӀэм щыӀа исрэӀилхэми ТӀалутӀрэ Йонэтанрэ деж къагъэзэжащ. 22Фылистейхэр зэрыщӀэпхъуэжыр щызэхахым, ЕфрэӀим бгылъэхэм зыщызыгъэпщкӀугъа исрэӀилхэри зауэм къыхыхьэри, бийм ебгъэрыкӀуэу хуежьащ. 23Апхуэдэ щӀыкӀэкӀэ а махуэм ТХЬЭМ ИсрэӀилыр къихъумащ, езы зауэзэрылӀыр Бэтэун нэсыхукӀэ екӀуэкӀащ.

ТӀалутӀ и тхьэрыӀуэм кърикӀуар

24А махуэм исрэӀилхэм хьэлъэу ятелът: «Бийм хуэфащэр езгъэгъуэтыхункӀэ фэ фщыщу пшапэ зэхэмыуауэ дзэкъэгъуэ зыӀузылъхьэм Тхьэм и нейр къыщыхуэ!» – жиӀэу тхьэрыӀуэкӀэ ТӀалутӀ зэрипхар. ЗауэлӀхэми зы хьэдзэ зыӀуалъхьакъым.

25Дзэр мэзым щыхыхьэм, фощӀэжыр щыкуэд хуейм хуэзащ. 26Мэзым хыхьахэм фощӀэж бэвыр ялъагъурт, арщхьэкӀэ гыбзэр къатехуэнкӀэ шынэрти, зыми фом щыщ зыӀуагъэхуакъым. 27ЦӀыхубэр тхьэрыӀуэкӀэ и адэм зэрипхам щымыгъуазэ Йонэтан закъуэ ӀэщӀэлъ башыр ишийри, безым хигъэуащ. Фор и жьэ щыхуихьым, къару нэхъ игъуэтыжащ. 28Арыххэуи, зауэлӀхэм ящыщ зы къэпсалъэри жриӀащ Йонэтан: «Уи адэм тхьэлъанэ быдэ дигъэщӀащ, „Тхьэм и нэлатыр тихуэ нобэ шхэм!“ жиӀэри. ЦӀыхухэри къарууншэ хъуащ».

29«Ди адэм цӀыхубэм лей ирихащ, – жиӀащ Йонэтан. – Феплъыт, фом щыщ тӀэкӀу зэрысӀухуэу къару згъуэтыжащ. 30Сытым хуэдэуи фӀы хъунт, бийм къыӀэщӀэтха къуентхъ гъуэмылэм щыщ гуэр ди цӀыхухэм яӀухуатэмэ! ХэщӀыныгъэ нэхъыбэ еттынтэкъэ итӀанэ фылистейхэм?»

31Мыхьмэс щегъэжьауэ Айалон нэсыхукӀэ фылистейхэр хагъащӀэурэ кӀуа исрэӀилхэр а махуэм хуабжьу ешаелӀат. 32Къуентхъыу къызэхуахьэсам зрадзри, Ӏэщ цӀыкӀуи, Ӏэщ пӀащи, шкӀэи къамыгъанэу къытрадзэурэ фӀагъэжащ, лъыр къазэрыпыжыуи яшхыу хуежьащ. 33«Лъыр зыщӀэмыкӀа лыр яшхыурэ ТХЬЭМ и пащхьэ цӀыхухэм гуэныхь щалэжь», – жиӀэри зыгуэрым ТӀалутӀ хъыбар иригъэщӀащ.

«Бзаджагъэ влэжьащ, – ящӀэгуоуащ ТӀалутӀ цӀыхухэм. – ИкӀэщӀыпӀэкӀэ зы мывэшхуэ къэвгъажэ си деж». 34«ЦӀыхум фахыхьи, – ищӀащ абы унафэ, – дэтхэнэми и выр е и мэлыр къихуу мыбдеж щыфӀибзу щишхыну яжефӀэ. ТХЬЭМ и жагъуэр зыхэлъыр фымылэжь, зиунагъуэрэ, лъы зыщӀэт лыр фшхыуэ!»

А жэщым дэтхэнэ зыми и выр а мывэшхуэм деж къришалӀэурэ щыфӀибзащ. 35ТӀалутӀ ТХЬЭМ и цӀэкӀэ къурмэнщӀыпӀэ япэ дыдэу апхуэдэ щӀыкӀэкӀэ игъэувауэ щытащ.

36«ДакӀэлъевгъажьэ фылистейхэм жэщми, – захуигъэзащ абы цӀыхубэм, – нэхулъэм зыкъызэщӀичыху дывгъэхъунщӀи, къанэ щымыӀэу дывгъэукӀ».

«ЗэрыпфӀэигъуэм хуэдэу щӀы!» – къыпэджэжащ абы мыдрейхэри арэзыуэ.

АрщхьэкӀэ «Тхьэм иухар зыхуэдэр япэщӀыкӀэ къэдвгъащӀэ!» – жиӀэри идакъым тхьэпщым.

37«Фылистейхэм я ужь сихьэ хъуну? – зыхуигъэзащ ТӀалутӀ Тхьэм. – ИсрэӀилым и ӀэмыщӀэ къиплъхьэрэ ахэр?» Тхьэм а махуэм абы зыкъригъэщӀакъым+.

38«Дзэзешэхэр зы къэмынэу фыкъызэхуэси, – къыхилъхьащ абы иужь ТӀалутӀ, – гуэныхьу нобэ къахьар зыхуэдэр къэщӀэдвгъэгъэщ. 39ИсрэӀилыр кӀуэдыпӀэ къизышыж ТХЬЭМ и цӀэкӀэ соӀуэ, къуаншагъэр зыбгъэдэлъыр си къуэ Йонэтан дыдэу щытми, абы кӀэ етын хуэмеймэ». Зыгуэрми зы псалъэ къыжьэдэкӀакъым.

40«Фэ зы лъэныкъуэкӀуэ фыкъэув, – яхуищӀащ унафэ ТӀалутӀ исрэӀилхэм, – сэрэ си щӀалэмрэ зы лъэныкъуэкӀэ дыкъэувынщ».

«ЗэрыпфӀэигъуэм хуэдэу щӀы!» – къыпэджэжащ абы цӀыхухэр.

41«Жэуап пэж къызэт!» – жиӀэри ТӀалутӀ ТХЬЭМ, ИсрэӀилым и Тхьэм, елъэӀуащ[*]. Пхъэидзэ щащӀым, ТӀалутӀрэ Йонэтанрэ я кӀэныр кърахри, цӀыхухэр зэкӀэ хей хъуащ. 42«Сэрэ Йонэтанрэ ди цӀэкӀэ иджы пхъэидзэ фщӀы», – ищӀащ унафэ ТӀалутӀ. Арати, кӀэн кърахар Йонэтан ейуэ къыщӀэкӀащ+.

43«ПщӀар зищӀысыр сыт, къэӀуатэ», – жиӀэри ТӀалутӀ Йонэтан хигъэзыхьащ.

«Башыпэм тез хъун фо тӀэкӀу сшхауэ аращ, – къитащ жэуапыр Йонэтан. – Абы щхьэкӀэ си псэр бгъэныну?»

44«ТХЬЭМ и ней къысщыхуэ, Йонэтан, – жиӀащ ТӀалутӀ, – псэууэ усӀэщӀэкӀмэ!»

45АрщхьэкӀэ цӀыхум ар ямыдэу ТӀалутӀ пэуващ: «Йонэтанкъэ ИсрэӀилым текӀуэныгъэр къыхуэзыхьар? Сыт ар лӀэн щӀыхуейр? Ар хъункӀэ Ӏэмал зимыӀэщ! ТХЬЭМ и цӀэкӀэ доӀуэ, и зы щхьэц налъи хэмыхун абы. Тхьэм и дэӀэпыкъуныгъэ хэлъущ, зиунагъуэрэ, ар нобэ зэрызекӀуар». Апхуэдэу Йонэтан цӀыхухэм кърагъэлри, ажалым къыӀэщӀахащ+.

46ТӀалутӀ фылистейхэм я ужьым щикӀыжым, абыхэми я щӀыпӀэ ягъэзэжащ.

ТӀалутӀ текӀуэныгъэ къихьахэр

47ИсрэӀилым и тетыгъуэр щигъэбыда нэужьи, ТӀалутӀ къэзыухъуреихь и бийхэм езауэ зэпыту къекӀуэкӀащ: Мэуабеи, Амонеи, Едумеи, Зубэхь[*] и пащтыхьхэми, фылистейхэми. ДэнэкӀэ зимыгъэзами, текӀуэныгъэр къихьырт+. 48Къэмылэнджэжу зауэурэ амэлычхэр зэтрикъутащ, ИсрэӀилри хъунщӀакӀуэхэм къаӀэщӀихащ+.

ТӀалутӀ и унагъуэр

49Йонэтан, Ашуй, Мелэчшу жари ТӀалутӀ къуищ иӀащ. Ипхъу нэхъыжьым зэреджэр Мэрабт, нэхъыщӀэри Мэхъалт+. 50И щхьэгъусэм и цӀэр Ахэнымт, ар Ахъиймэз ипхъут. ТӀалутӀ и дзэм и тетыр Ныр и къуэ Аунирт. Ныр ТӀалутӀ и адэ къуэшт+. 51ТӀалутӀ и адэ КӀыщрэ Аунир и адэ Ныррэ АбрэӀил и къуэт+.

52ТӀалутӀ и гъащӀэ псор фылистейхэм езауэ зэпыту ихьащ. ЦӀыху лъэщрэ лӀыгъэ зыхэлъу къыхуэзэ дэтхэнэри и дзэм къулыкъу щищӀэну дапщэщи хигъэхьэрт+.

* 14:4 «Бэсыс» псалъэм «цӀу, лыд» е «шэдылъэ», «Сэнэхь» псалъэми «папцӀэ, банэ» жиӀэу аращ къикӀыр.

* 14:15 Е: «А гузэвэгъуэшхуэр къэзыхьар Тхьэрт».

* 14:18 Языныкъуэ пасэрей Ӏэрытххэм «Пхъуантэ ЛъапӀэ»-м и пӀэкӀэ мыбдеж узыщрихьэлӀэр «тхьэпщ кӀэпхын» псалъэращ.

* 14:41 Пасэрей алыджыбзэкӀэ тха Ӏэрытххэм текстыр нэхъ кӀыхьу къыщыхьащ: «ТӀалутӀ тхьэ елъэӀуащ: „Уэ ди ТХЬЭ, ИсрэӀилым и Тхьэ, сыт щхьэкӀэ жэуап нобэ къызумытарэ? Мы къэхъуар зи лажьэр сэрамэ е си къуэ Йонэтанмэ, уэ ди ТХЬЭ, ИсрэӀилым и Тхьэ, уримыр къигъэкӀ, ауэ къуаншагъэр зытелъыр исрэӀилу уи лъэпкърамэ, тумимыр къигъэкӀ“». Уримрэ тумимкӀэ зэджэ кӀэн лъапӀэхэр тхьэпщ кӀэпхыным дыщэ лэрыпскӀэ епха бгъэӀулъым кърахырти ядзырт, Тхьэм и унафэр зыхуэдэр абыкӀэ къащӀэн щхьэкӀэ.

* 14:47 Щам щӀыналъэм и щӀыгум хыхьэу ИсрэӀил хэгъэгум и ищхъэрэ гъунапкъэхэм къыӀусу щыта, къэрал гъэпсыкӀэ зиӀэ къалэхэм языхэзщ.

+ 14:3 1 Пащт. 2:18, 1 Пащт. 22:1, 1 Пащт. 1:3

+ 14:11 1 Пащт. 13:6
+ 14:37 1 Пащт. 28:6
+ 14:42 Инус 1:7

+ 14:45 2 Пащт. 14:11, 3 Пащт. 1:52, Лк. 21:18,

+ 14:47 2 Пащт. 8:3, 2 Пащт. 10:6

+ 14:48 1 Пащт. 15:3, 1 Пащт. 15:7

+ 14:49 1 Пащт. 31:2, 1 Пащт. 18:17-28, 1 Пащт. 19:11-17, 2 Пащт. 3:13-16, 2 Пащт. 6:16-23

+ 14:50 2 Пащт. 2:8
+ 14:51 1 Пащт. 9:1,
+ 14:52 1 Пащт. 8:11

ЕПЩЫКӀУТХУАНЭ ӀЫХЬЭ

Тхьэм ТӀалутӀ зэрибгынар

15^1Щамел ТӀалутӀ зыхуигъазэри жриӀащ: «И лъэпкъым урипащтыхьыну ТХЬЭМ укъыщыхихым дагъэр уи щхьэфэм щихуэну къигъэкӀуэгъар сэрат. КъедаӀуэ-тӀэ иджы ТХЬЭМ и псалъэм+. 2Мыращ ТХЬЭУЭ зи Лъэщагъым ЩӀэ ЩӀэмытым къиӀуэхур: „Мысыр къикӀыж исрэӀилхэм амэлычхэр къазэрыпэщӀэувэгъар сигу къэкӀыжащ. 3КӀуэи зэтеукӀэ ахэр! Я лъапсэ псэ зыӀут къыумынэ, мылъкуу ябгъэдэлъри гъэкӀуэд![*] Уащымысхь, къыумыгъанэ псэууэ цӀыхухъуи цӀыхубзи, сабии быдзафи, Ӏэщ пӀащи Ӏэщ цӀыкӀуи, махъши шыди“».

4ТӀалутӀи дзэр Телым къыщызэхуишэсащ – лъэсыдзэр зауэлӀ мин щитӀ зэрыгъэхъурт. Ехьуд и лӀакъуэм щыщ зауэлӀхэри минипщӀ ирикъуащ+. 5Дзэр амэлычхэм я къалэм къекӀуалӀэри, псы жапӀэ игъущыкӀам деж къыщытӀысащ. 6ТӀалутӀ къэнейхэми хъыбар яритащ: «Амэлычхэм фадэмыкӀуэдын хуэдэу, факъыхэкӀи, лъэныкъуэ зевгъэз. Мысырым къикӀыж исрэӀилхэм гущӀэгъу яхуэзыщӀыгъауэ щытар фэращ!» Амэлычхэм къахэкӀри, къэнейхэм лъэныкъуэ зрагъэзащ.

7Хьэуийлэхь щегъэжьауэ Мысыр гъунапкъэм пэмыжыжьэу щыӀэ Шурей пшахъуэщӀым нэсыхукӀэ я зэхуакум амэлычу щыпсэум ТӀалутӀ ятеуэри зэхикъутащ. 8Амэлычхэм я пащтыхь Аджадж гъэр къищӀри, и лъэпкъым щыщу зы цӀыху къимыгъанэу джатэщхьэрыкӀуэ ищӀащ. 9ТӀалутӀрэ и зауэлӀхэмрэ Аджаджыр псэууэ къагъэнащ. ЕӀусакъым Ӏэщ цӀыкӀу лъэпкъыфӀи, Ӏэщ пӀащэ лъэпкъыфӀи, танэ гъэшхаи, щынэ пшэри – уасэ иӀэщ зыхужыпӀэн ягъэкӀуэдыну зыри хуеякъым. Ӏэщ къарууншэхэмрэ гурымыхьхэмрэщ зэтраукӀар.

10-11«ТӀалутӀ пащтыхьу къызэрыхэсхам сыхущӀегъуэжащ, – къылъэӀэсащ ТХЬЭМ и псалъэр Щамел. – И щӀыб къысхуигъэзащ абы, си унафэри игъэзэщӀакъым». Щамели игу хуабжьу хэщӀащ, жэщ псор ТХЬЭМ хуэгъэза тхьэлъэӀум хэтуи ирихащ.

12Нэхущнэгъыр къыщищӀым Щамел зиужьри, ТӀалутӀ хуэзэну къежьащ, арщхьэкӀэ ар Къармэл къалэм зэрыкӀуари абдеж езым и цӀэкӀэ мывэсын зыхуригъэгъэувыжу Джылджэл зэрежьари къыжраӀащ.

13Щамел щыкӀэлъэщӀыхьэм, ТӀалутӀ абы фӀэхъус ирихри жриӀащ: «ТХЬЭМ и нэфӀ къыпщыхуэ! ЗгъэзэщӀащ ТХЬЭМ и унафэр».

14«АтӀэ, Ӏэщ цӀыкӀум я гъуэ макъ зэхэсхыр сыт зищӀысыр абы щыгъуэм? Ӏэщ пӀащэу зэщӀэбууэр сыт?» – пиупщӀащ Щамел.

15«Ахэр зауэлӀхэм амэлычхэм къытрахащ, – зиухеижу хуежьащ ТӀалутӀ. – ТХЬЭМ, уи Тхьэм, къурмэн хуэтщӀын щхьэкӀэ, Ӏэщ цӀыкӀу лъэпкъыфӀэхэмрэ Ӏэщ пӀащэ лъэпкъыфӀэхэмрэ дымыукӀыу къэдгъэнащ. Адрей псор зы къэмынэу дгъэкӀуэдащ».

16«УвыӀэ! – зэпиудащ ТӀалутӀ и псалъэр Щамел. – КъедаӀуэ-тӀэ ныжэбэ кӀуам ТХЬЭМ къызжиӀам!»

«ЖыӀэ!» – зиущэхуащ ТӀалутӀ.

17«Зэгуэр зыпфӀэцӀыкӀуу узэплъыжауэ щытами, – къригъэжьащ Щамел и псалъэр, – ИсрэӀилым лӀакъуэу исым я Ӏэщхьэтету узыгъэувар ТХЬЭРАТЭКЪЭ? 18„КӀуэи, къанэ щымыӀэу мы лъэпкъ бзаджащӀэр – амэлычхэр – зэтеукӀэ, ящыщ къэмынэжыху езауэ!“ – жиӀэу пщэрылъ пщищӀри ТХЬЭМ уригъэжьатэкъэ? 19Сыт ТХЬЭМ ущӀемыдэӀуар? Сыт щхьэкӀэ къуентхъым зебдза? ТХЬЭМ имыдэн бзаджагъэри щхьэ блэжьа?»

20«Себэкъуакъым сэ ТХЬЭМ и псалъэ, – зиухеижырт ТӀалутӀ, – унафэу къысхуищӀари згъэзэщӀащ. Амэлычхэм ящыщу зы цӀыху псэууэ къэзгъэнакъым, я пащтыхь Аджаджи гъэр къэсщӀащ. 21ТХЬЭМ, уи Тхьэм, и цӀэкӀэ Джылджэл къурмэн щащӀын щхьэкӀэщ зауэлӀхэми ягъэкӀуэдын хуей къуентхъым Ӏэщ цӀыкӀуми Ӏэщ пӀащэми щыщу нэхъыфӀыӀуэр къыщӀыхахар».

22«ТХЬЭМ и псалъэм уедэӀуэным нэхърэ, – идакъым Щамел, – тыхь гъэсынхэмрэ къурмэнхэмрэ Абы дежкӀэ нэхъапэу къыпфӀэщӀрэ? УдэӀуэныр нэхъыфӀщ къурмэным нэхърэ, унафэм утетыныр нэхъ игъуэщ тӀым и щэм нэхърэ+. 23Сыти жыӀэ, жыӀэмыщӀэр хъуэнщэныгъэ зыхэлъым зыкӀи къыкӀэрыхуркъым, пагагъэри тхьэнэпцӀым хуэпщылӀыным пэлъытащ. ТХЬЭМ и псалъэр ӀэщӀыб зэрыпщӀам щхьэкӀэ, Езыми уи пащтыхьыгъэ и щӀыб къыхуигъэзащ»+.

24«Гуэныхь злэжьащ, – щӀегъуэжащ ТӀалутӀ ар зэрызэхихыу. – ТХЬЭМ къысхуищӀа унафэхэм себэкъуащ, уэ сызыхуэбущияхэми седэӀуакъым. ЦӀыху цӀыкӀум сащышынэри, жаӀэр къэсщтащ. 25СынолъэӀу, си гуэныхьыр къысхуэгъэгъуи, ТХЬЭМ щхьэщэ хуэсщӀын хуэдэу, си гъусэу нэгъэзэж».

26«Сэ згъэзэжынукъым уи гъусэу, – идакъым Щамел. – ТХЬЭМ и псалъэр ӀэщӀыб зэрыпщӀам щхьэкӀэ, Езыми уи пащтыхьыгъэ и щӀыб къыхуигъэзащ!»

27ӀукӀыжыну зыкъыщигъазэм, ТӀалутӀ пхъуэри, Щамел и щыгъын щӀыӀутелъым и кӀэкъуащӀэр щиубыдым, хэтхъащ+. 28«ТХЬЭМ пащтыхьыгъуэу ИсрэӀилым къыщыуитар нобэ пӀэщӀитхъри, – жиӀащ Щамел, – уэр нэхърэ нэхъыфӀ гуэрым ӀэщӀилъхьащ+. 29Зи щытхъур ин ИсрэӀилым и Тхьэм мыпэж жиӀэркъым, жиӀами хущӀегъуэжыркъым. ЦӀыху цӀыкӀум ящыщкъым Ар, зиунагъуэрэ, и псалъэ текӀыжыну».

30«Гуэныхь злэжьащ, – жиӀащ ТӀалутӀ. – Ауэ, сынолъэӀу, тхьэмадэхэмрэ ИсрэӀилымрэ я пащхьэ сыщумыгъэикӀэу си гъусэу нэгъэзэж, ТХЬЭМ, уи Тхьэм, щхьэщэ щыхуэсщӀынущ абдеж». 31Щамел и гъусэу игъэзэжри, ТӀалутӀ ТХЬЭМ щхьэщэ хуищӀащ.

32«Амэлычхэм я пащтыхь Аджадж къысхуэфшэ!» – ищӀащ абы иужь унафэ Щамел.

«Ажалым и дыджыр зблахащ» жыхуиӀэ щӀыкӀэу Аджадж игурэ и щхьэрэ зэтелъу къыбгъэдыхьащ абы[*]. 33АрщхьэкӀэ Щамел абы жриӀащ: «Анэхэм я бынхэр джатэщхьэрыкӀуэ зэрыпщӀам хуэдэу, уи анэри быныншэ хъуа цӀыхубзхэм ящыщ ирехъу!» Абдеж Щамел ТХЬЭМ и пащхьэ Аджадж Джылджэл щызэхиупщӀэтащ.

34Абы иужькӀэ Щамел Арэмэхь игъэзэжащ, ТӀалутӀи Джыбэхь дэт и унэм кӀуэжащ. 35Щамел абы фӀэкӀа ТӀалутӀ ӀущӀэжакъым, псэухуи абы и щхьэ кърикӀуар игъеящ. ИсрэӀилым и пащтыхьу ТӀалутӀ зэригъэувам ТХЬЭРИ хущӀегъуэжат+.

* 15:3 Пасэрей журтыбзэкӀэ тха Ӏэрытхым «къэгъазэ имыӀэу цӀыхур е хьэпшыпыр зэрыщыту Тхьэм тыхь хуэщӀын» мыхьэнэр зиӀэ псалъэращ мыбдеж щытыр. Тыхьыр къанэ щымыӀэу Тхьэм хуэгъэкӀуэдын зэрыхуейр псалъэм къегъэлъагъуэ. Апхуэдэу еплъ 15:8, 9, 15, 18, 20, 21.

* 15:32 Е: «„Ажалым и дыджыр зблэхауэ пӀэрэ?“ жиӀэу егупсысурэ Аджадж кӀэзызу къыбгъэдыхьащ абы».

+ 15:1 1 Пащт. 9:16, 1 Пащт. 10:1
+ 15:4 1 Пащт. 11:8
+ 15:22 ДжакӀуэ 4:17, Гъэс. 21:3,
+ 15:23 1 Пащт. 13:14
+ 15:27 3 Пащт. 11:30-31
+ 15:28 1 Пащт. 13:14, 1 Пащт. 28:17
+ 15:35 1 Пащт. 19:24

ЕПЩЫКӀУХАНЭ ӀЫХЬЭ

Щамел Даут и щхьэфэм дагъэ зэрыщихуар

16^1«Куэдрэ уринэщхъеину иджыри ТӀалутӀ и Ӏуэхум? КъыӀэщӀэсхыжащ абы ИсрэӀилым и пащтыхьыгъэ ӀэщӀэслъхьэгъар, – жриӀащ ТХЬЭМ Щамел. – Дагъалъэм дагъэр из щӀыи, гъуэгу техьэ. Бэтлахьым щыщ Ашэй деж узогъакӀуэ. Абы и щӀалэхэм ящыщщ Сэ пащтыхь хъуну къыхэсхар»+.

2«Дауэ абы сызэрыкӀуэнур? – къэуӀэбжьащ Щамел. – ТӀалутӀ ар зэхихмэ, сыӀэщӀэукӀэнущ».

«Зы танэ здэхуи, – жиӀащ ТХЬЭМ, – „ТХЬЭМ къурмэн хуэсщӀыну сыкъэкӀуащ“ жыӀэ. 3Къегъэблагъэ къурмэным Ашэй, адэкӀэ пщӀэнур Сэ къозгъэщӀэнщ. Къозгъэлъагъунуми и щхьэфэ дагъэр щыпхуэн хуей хъунущ».

4ТХЬЭМ зэрыжиӀам хуэдэу Щамел ищӀащ. Бэтлахьым къыщысым, къалэ тхьэмадэхэр абы къыпыкъуэкӀри, гузэвапэурэ къеупщӀащ: «ГухэлъыфӀ уиӀэу укъытхуэкӀуа?»

5«НтӀэ, нтӀэ, гухэлъыфӀщ сиӀэр, – игъэсабырыжащ ахэр Щамел. – ТХЬЭМ и цӀэкӀэ къурмэн сщӀыну аращ сыкъыщӀэкӀуар. Хабзэм тету зывгъэкъабзи, къурмэным дызэдевгъэкӀуалӀэ». Ашэйрэ и къуэхэмрэ заригъэгъэкъабзэри, къурмэным къригъэблэгъащ.

6КъурмэнщӀыпӀэм къыщекӀуалӀэм, Щамел Ашэй и къуэ нэхъыжь Елэб къилъэгъуащ. ЩыӀуплъэми, «Дауи, ТХЬЭМ къыхихар мырагъэнщ» жиӀэри егупсысащ+.

7«Уемыплъ Елэб и теплъэмрэ и лъагагъымрэ, – ӀэщӀиудащ Щамел и гупсысэр ТХЬЭМ. – Ар къызыпызгъэхуащ. Сэ сызэрыхэплъэр цӀыхум хуэдэукъым. ЦӀыхур теплъэм еплъмэ, ТХЬЭР гум йоплъэ»+.

8ИтӀанэ Ашэй и къуэ етӀуанэр, Абынэдэб, къриджэри Щамел бгъэдишащ. АрщхьэкӀэ «ТХЬЭМ къыхихари мыракъым» жиӀэри, ари Щамел идакъым. 9Абы иужь Ашэй и къуэ ещанэр, Щамэ, Щамел и пащхьэ иришащ, ауэ Щамел ари идакъым: «ТХЬЭМ къыхихар мыракъым»+. 10Апхуэдэххэурэ Ашэй и къуиблыр Щамел бгъэдишэурэ иригъэлъэгъуащ, ауэ Щамел языхэзри идакъым: «Мыбыхэм ящыщ гуэри ТХЬЭМ къыхихакъым», – жиӀэри. 11«Уи щӀалэхэр псори уи гъусэ?» – еупщӀащ иужьым Щамел Ашэй.

«НэхъыщӀэ дыдэр къэтщ, – жиӀащ Ашэй, – абы мэлхэр егъэхъу».

«КӀэлъыгъакӀуи, къегъэшэж-тӀэ, – иукъуэдиящ Щамел. – Ар къэмыкӀуауэ тӀыс диӀэкъым».

12Ашэй щӀалэм кӀэлъигъакӀуэри къригъэшэжащ. Ар щӀалэ нэкӀу тхъуэплът, нэ дахэрэ теплъэ екӀурэ иӀэу. «Мыращ ар, – къригъэщӀащ Щамел и пащхьэ итыр хэтми ТХЬЭМ, – бгъэдыхьи и щхьэфэм дагъэр щыхуэ».

13Дагъалъэр къищтэри, зэшхэр зэрыщыту, Щамел Даут и щхьэфэм дагъэр щихуащ. Абдежым щегъэжьауэ ТХЬЭМ и Псэр Даут къылъэӀэс зэпыту хуежьащ. Щамели Арэмэхь игъэзэжащ+.

Даут ТӀалутӀ къулыкъу хуищӀэну къызэрыкӀуар

14ТХЬЭМ и Псэм ТӀалутӀ къибгынэри, жин бзаджэм иригъэубыдащ.

15«Тхьэм жин бзаджэм уригъэубыдащ, – жраӀащ ТӀалутӀ и блыгущӀэтхэм. 16– Пшынэдыкъуакъуэ еуэ гуэр къыпхуагъуэтыну унафэ пщӀыркъэ, зиусхьэн? Жин бзаджэм укъыщыхигъэзыхьым деж ар пхуеуэмэ, гупсэхугъуэ бгъуэтыжынщ».

17«Къысхуэвгъуэти къысхуэфшэ-тӀэ пшынэдыкъуакъуэ еуэ гуэр», – ищӀащ абы щыгъуэм унафэ ТӀалутӀ+.

18И унэӀутхэм ящыщ зым жиӀащ: «Бэтлахьым щыщ Ашэй и къуэр пшынэдыкъуакъуэ фӀыуэ зэреуэм сыщыгъуазэщ. Езыри лӀыхъущ, зауэлӀ хахуэщ, жьабзэ дахэ Ӏурылъщ икӀи бжьыфӀэщ. ТХЬЭРИ и гъусэщ».

19«Мэлхэр зыгъэхъу уи къуэ Даут си деж къэгъакӀуэ», – жиӀэри ТӀалутӀ Ашэй деж лӀыкӀуэхэр иӀуэхуащ. 20Ашэй щӀакхъуэр зэрылъ нэдыр шыд уанэм кӀэрищӀэщ, чыцӀрэ санэ фэндрэ къыщӀигъужри, Даут ТӀалутӀ деж иутӀыпщащ.

21Даут ТӀалутӀ деж къакӀуэри, къулыкъу хуищӀэу хуежьащ. ТӀалутӀ хуабжьу фӀыуэ илъэгъуащ Даут, арыххэуи, и пшэрыхь щӀалэхэм ящыщ хъуащ. 22«Арэзы сыкъищӀащ Даут, – жригъэӀащ ТӀалутӀ Ашэй деж игъэкӀуа лӀыкӀуэм, – хъунумэ, къэгъанэ ар си деж».

23ТХЬЭМ къыбгъэдэкӀ жин бзаджэм ТӀалутӀ къихэгъэзыхьыху къэскӀэ, Даут пшынэдыкъуакъуэр къищтэрти, еуэрт. Абы ТӀалутӀи гупсэхугъуэ дигъуэтыжырти, жин бзаджэм къиутӀыпщыжырт.

+ 16:1 1 Пащт. 9:16, 1 Пащт. 10:1
+ 16:6 1 Пащт. 17:13,
+ 16:7 3 Пащт. 8:39, Гъэс. 21:2,
+ 16:9 2 Пащт. 13:3, 2 Пащт. 21:21,
+ 16:13 1 Пащт. 10:1,
+ 16:17 4 Пащт. 3:15

ЕПЩЫКӀУБЛАНЭ ӀЫХЬЭ

ДжалутӀ бэнакӀуэр

17^1Фылистейхэр къежьэри, Ехьудей хэкум ит Сэхэу жылэм дзэр щызэрагъэуӀуащ. Афэсдамим пэмыжыжьэуи, Сэхэурэ АзкӀыхьрэ я зэхуакум, щигъуэлъыкӀащ. 2ТӀалутӀрэ исрэӀилхэмрэ къызэхуэсщ, Елэхь тафэм деж щигъуэлъыкӀри, фылистейхэм къапэуващ. 3Я зэхуакур щӀыӀэпсу фылистейхэр зы лъэныкъуэмкӀэ къит Ӏуащхьэм къытеуващ, исрэӀилхэри мыдрей лъэныкъуэмкӀэ къэуващ.

4Джат щыщу ДжалутӀ зи цӀэ бэнакӀуэр фылистеидзэм къахэувыкӀащ. ӀэфракӀихрэ ныкъуэрэ[*] хуэдиз хъууэ лъагэт ар. 5Абы гъуаплъэ таж щхьэрыгът, шэкӀэл минитху[*] зи хьэлъагъ гъуаплъэ афэ джанэр щыгът, 6и лъакъуэхэм гъуаплъэ лъащхьэтедэхэр телът, и щӀыбкӀэ гъуаплъэм къыхаха джатэкӀэщӀри[*] къыкъуэщт. 7И бжыкӀри цеищэ пкъом хуэдэу гъумыщӀэт, и гъущӀ бжыщхьэми шэкӀэл щих[*] и хьэлъагът. МэӀузехьэ щӀалэри ДжалутӀ ипэ иту кӀуэрт+.

8ДжалутӀ къызэтеувыӀэри исрэӀилхэм къахэгуоуащ: «Сыт фыкъыщӀежьар? Фызэзэуэнур хэт? Сэ сыфылистейкъэ, фэ ТӀалутӀ фрипщылӀ къудейуэ аракъэ?! Зы цӀыху хэфхи, си деж къевгъэх+. 9СыкъыхигъащӀэрэ сиукӀмэ, фи пщылӀ дыхъунщ, ауэ сытекӀуэрэ ар хэзгъащӀэмэ, ди пщылӀ фыхъунщи, фыкъытхуэлэжьэнщ. 10Хэт фэ фщыщу къысщымышынэу къыспэувыфынур? Зы цӀыху къыхэфх!» – исрэӀилхэм ящӀэнакӀэу яридзащ фылистей зауэлӀым. 11ТӀалутӀи зэры-ИсрэӀилуи фылистей зауэлӀым жиӀам гущтэ яригъэщӀащ, хуабжьуи игъэшынащ.

Даут исрэӀилхэм я дзэ пщыӀэм зэрытехьар

12Даут и адэр ефрат лъэпкъым къыхэкӀа Ашэйт. Ар Ехьудей хэкум ит Бэтлахьым къалэм щыщт. Ашэй щӀалий иӀащ. ТӀалутӀ и зэманым Ашэй и ныбжьыр фӀыуэ хэкӀуэтауэ апхуэдэт[*]. 13Ашэй и къуэ нэхъыжьищыр ТӀалутӀ и дзэм хэту зауэм кӀуат: нэхъыжьым и цӀэр Елэбт, къыкӀэлъыкӀуэр – Абынэдэбт, ещанэр – Щамэт+. 14Зэшхэм Даут я нэхъыщӀэ дыдэт. Ашэй и щӀалэ нэхъыжьищыр ТӀалутӀ и гъусэу зауэм дэкӀ зэпытт. 15Даути, и адэм и мэлхэр игъэхъун щхьэкӀэ, пӀалъэ-пӀалъэкӀэрэ ТӀалутӀ и деж къикӀыжырти, Бэтлахьым къигъэзэжырт.

16Фылистей зауэлӀыр махуэ тӀощӀитӀкӀэ пщэдджыжьми пщыхьэщхьэми дзэм къахэувыкӀыурэ къэджат, исрэӀилхэм ящыщ гуэр къыпэувыну къыхуриджэу.

17Ашэй и къуэ Даут зыхуигъазэри жриӀащ: «Мы гуэдз гъэлыгъуамрэ[*] щӀакхъуипщӀымрэ къащти, дзэр щигъуэлъыкӀа щӀыпӀэм щыӀэ уи къуэшхэм деж епӀэщӀэкӀ. 18Абы кхъуей хьэлипщӀ щӀыгъужи, уи къуэшхэр зыхэт дзэ пакӀэм и унафэщӀым хуэхь. Уи къуэшхэм я Ӏуэху зыӀутыр зэгъащӀи, я хъыбар гуэр къысхуэхьыж». 19ТӀалутӀ и дзэм хэту зэшхэр Елэхь тафэм фылистейхэм езауэу щыӀэт.

20Пщэдджыжь пасэу зиужьщ, хъушэр нэгъуэщӀ мэлыхъуэм къыхуигъанэщ, и хьэлъэр къищтэри, Ашэй унафэ къызэрыхуищӀам тету, Даут гъуэгу теуващ. Дзэр щигъуэлъыкӀа щӀыпӀэм ар нэса-нэмысат, маржэ жаӀэу къызэфӀэувэу щарихьэлӀам. 21ИсрэӀилымрэ фылистейхэмрэ сатыру екӀуэкӀыу зэпэуващ. 22Даут и хьэлъэр хъумакӀуэм къыхуигъанэри, и къуэшхэм фӀэхъус ярихыну дзэ сатырхэм хэлъэдащ.

Даутрэ ДжалутӀрэ

23Ар абыхэм епсалъэу здэщытым, Джат щыщ ДжалутӀ бэнакӀуэр сатыр-сатыру иувыкӀа фылистеидзэм къыхэувыкӀащ. А зэрыгуоу хабзэм хуэдэу къыщыджэм, Даут ар зэхихащ. 24ДжалутӀ зылъэгъуа исрэӀилхэр шынагъэшхуэм зэщӀиӀулӀауэ зэуапӀэм къыӀукӀыу хуежьащ. 25«Фылистеидзэм мо къахэкӀуэтар флъагъурэ? – жаӀэрт абыхэм. – ИсрэӀилым къыщӀэнэкӀэн щхьэкӀэщ ар къыщӀыхэкӀыр. Ар зыукӀым пащтыхьым дуней хъугъуэфӀыгъуэр иритынущ. Абы ищӀыӀужкӀэ ипхъури щхьэгъусэу иритынущ, и унагъуэми хьэкъулэ зи цӀэ темылъу ИсрэӀилым щигъэпсэунущ»+.

26«Мы фылистейр зыукӀыу ИсрэӀилым и щӀыхьыр къыдэзыхыжым сыту пӀэрэ хуащӀэнур? – еупщӀащ Даут и гъунэгъуу къыщыт цӀыхухэм. – Щымышынэу абы пэувын Тхьэ Закъуэм и дзэм къыхишын хуэдизу мы фылистей сунэтмыщӀыжьыр сытым щыщ?»

27НэхъапэӀуэкӀэ къапсэлъа псори щӀэрыщӀэу къыжраӀэжри, мыри дыщӀагъужащ: «Мор зыукӀым аращ къыпэплъэр!»

28Даут цӀыхухэм яхэпсэлъыхьу щызэхихым, и къуэш нэхъыжь Елэб абы щӀэгубжьащ: «Сыт мыбы укъыщӀэкӀуар? Къумым щыхъуакӀуэ уи мэл тӀэкӀум къыпэрыбнари хэт? ЗыкъызэрыпфӀэщӀыжар сымыщӀэу уимыгугъэ, уи гум фӀы зэримылъми фӀыуэ сыщыгъуазэщ. Зауэм укъыхэплъэн къудей щхьэкӀэщ укъыщӀэкӀуар уэ мыбы!»

29«Сыт сэ сщӀар? – икӀуэтакъым Даут. – СыщӀэупщӀэжи мыхъуну ара?» 30Даут и щӀыбыр и къуэшым хуигъазэри, нэгъуэщӀ гуэрым епсалъэу хуежьащ, ар зыщӀэупщӀэ псоми дэтхэнэми къратыжыр а зы жэуапрат.

31Даут и псалъэхэр ТӀалутӀ деж щынагъэсым, ар и деж къригъэшащ. 32«Ди пащтыхь, а фылистей мыгъуэжьым щхьэкӀэ фигу фымыгъэкӀуэд, сыкӀуэнщи, сезэуэнщ абы», – жриӀащ Даут абы.

33«А фылистейм упэщӀэувэу уезэуэн плъэкӀынкъым, – идакъым ТӀалутӀ. – УщӀалэӀуэщ иджыри. Мобы щӀалэ дыдэу Ӏэщэр къищтащ».

34«Ди адэм и хъушэр щызгъэхъум, зэзэмызэ аслъэныр е мыщэр къещакӀуэу мэл щыхадыгъукӀ къэхъурт. 35Сэри сыкӀэлъеуэрт абыи, зездзырти, мэлыр и жьэм къыжьэдэстхъыжырти, къезгъэлырт. Ауэ езым зыкъызидзмэ, и тхыцӀафэ субыдырт, сеуэрти, слӀырт. 36Аслъэни мыщи слӀащ. Мы фылистей сунэтмыщӀыжьми есщӀэнур аращ – ар зыпэщӀэувар Тхьэуэ Закъуэм и дзэрщ. 37ТХЬЭМ мыщэмрэ аслъэнымрэ сащыщихъумакӀэ, мы фылистейми сыщихъумэнщ».

«КӀуэ-тӀэ! – хъуащ арэзы ТӀалутӀ. – ТХЬЭР гъусэ пхухъу!»

38Езым и Ӏэщэ-фащэхэмкӀэ ТӀалутӀ Даут ихуэпащ. Афэ джанэр щитӀагъэри, гъуаплъэ тажри щхьэритӀэгъэжащ. 39Ӏэщэ-фащэм я щӀыӀукӀэ Даут джатэр зыкӀэрилъхьэжри, апхуэдэ щыгъыныгъуэм емысар абы тӀэкӀу тезэкӀухьащ.

«Схузыщыгъэгъыфынукъым мыхэр, сесакъым», – жиӀэри, Даут зауэлӀ фащэр зыщихыжащ. 40И башыр къищтэжщ, псы жапӀэ игъущыкӀам мывэ джафитху къыхихри, и мэлыхъуэ нэдым ирилъхьащ. Мывэдзыр иӀыгъыу езыр ДжалутӀ гъунэгъуу къекӀуэлӀащ.

41ДжалутӀи, и мэӀур къезыхьэкӀ щӀалэр ипэ иту, Даут и лъэныкъуэкӀэ къежьащ. 42Даутыр ныбжьыщӀэу, нэкӀу тхъуэплъ дахэу къыщыӀуплъэм, ауан ищӀу къеплъащ. 43«СлӀожь, хьэ сыхъуа, баш пӀыгъыу укъыспежьэну?» – къыхуилъащ ар Даут. АфӀэкӀа нэхъ хэмылъу фылистейр и тхьэхэмкӀэ Даут къебгащ. 44«КъэкӀуатэт мыдэ, – жиӀащ зигъэлӀыхъулӀыбжьу ДжалутӀ, – уи хьэдэр къуалэбзумрэ хьэкӀэкхъуэкӀэмрэ яхуэздзынурэ езгъэшхыжынущ!»

45«Уэ джатэрэ бжыкӀэ укъысхуокӀуэ, – жриӀащ Даут фылистейм, – сэ ТХЬЭУЭ зи Лъэщагъым ЩӀэ ЩӀэмыту, ИсрэӀилым и дзэм и Тхьэу, бгъэикӀам и цӀэкӀэ сыкъыпхуокӀуэ. 46Нобэ ТХЬЭМ си ӀэмыщӀэ укърилъхьэнущ, узукӀынурэ, уи щхьэр фӀэсхынущ. Фылистей зауэлӀхэм я хьэдэр къуалэбзумрэ хьэкӀэкхъуэкӀэмрэ нобэ езытынури сэращ. КъащӀэнщ итӀанэ зэрыдунейуэ ИсрэӀилым Тхьэ зэриӀэр!+
47КъащӀэнщ итӀанэ мыбдеж къыщызэхуэсахэм ТХЬЭМ и лъэпкъыр джатэрэ бжыкӀэ къызэримыхъумэр, сыту жыпӀэмэ мы зауэр зи зауэр ТХЬЭРАЩ, Абы зы къэмынэу ди ӀэмыщӀэ фыкърилъхьэнущ».

48ДжалутӀ уэн хьисэпкӀэ къыщежьэм, Даут абы и лъэныкъуэкӀэ щӀэпхъуащ. 49Нэдым иӀэбэщ, мывэр кърихри, мывэдзымкӀэ уэри, ДжалутӀ и натӀэ къупщхьэм техуащ. Мывэм зи натӀэ къупщхьэр пхрихуа фылистейр и гущӀыӀур егъэзыхауэ укӀуриящ.

50Мис апхуэдэу, джатэ Ӏэпщэ зи цӀэ имыубыду, мывэрэ мывэдзкӀэ Даут ДжалутӀ хигъэщӀащ+.

51Даут абы бгъэдэлъадэщ, щхьэщыувэри, езы фылистейм и джатэр джатапӀэм кърихри иукӀащ. ЗэриукӀыуи и щхьэр къыфӀихащ.

Я бэнакӀуэр къызэраукӀар щалъагъум, фылистейхэр щӀэпхъуэжащ. 52ИсрэӀилымрэ Ехьудеймрэ щыщ зауэлӀхэм зрачри, кӀий-гуо защӀэкӀэ фылистеидзэр Джатрэ Акурэнрэ я дыхьэпӀэхэм нэсыхукӀэ[*] яхуащ. Джатрэ Акурэнрэ хуэкӀуэ ШэӀэраим гъуэгум и бгъуитӀым фылистеидзэм хэта зауэлӀхэм я хьэдэр тепхъауэ телът. 53Къыщагъэзэжым, исрэӀилхэм биидзэр зытеса пщыӀэри яхъунщӀащ. 54Даут фылистей ДжалутӀ и щхьэр Ерусэлим къихьащ, Ӏэщэу абы иӀыгъари езым и шэтырым щигъэтӀылъащ+.

Даут ТӀалутӀ деж къызэрашар

55Даут ДжалутӀ хуэкӀуэу щилъагъум, ТӀалутӀ дзэр зезышэ Аунир еупщӀащ: «Хэт и къуэ, Аунир, мы щӀалэр?»

«СщӀэкъым, щхьэузыхь сызыхуэхъун пащтыхь!» – жиӀащ Аунир+.

56«А щӀалэр зи къуэр хэтми къащӀэ!» – ищӀащ пащтыхьым унафэ.

57ДжалутӀ иукӀыу Даут къыщигъэзэжым, фылистейм и щхьэр зэриӀыгъыу Аунир ар ТӀалутӀ деж ишащ.

58«Хэт урикъуэ, щӀалэ?» – еупщӀащ абы ТӀалутӀ.

«Бэтлахьым щыщ Ашэй срикъуэщ», – итыжащ жэуап Даут.

* 17:4 Метрищ хуэдиз хъунущ.

* 17:5 Килограмм тӀощӀищ хуэдиз хъунущ.

* 17:6 Е: «бжы кӀэщӀри».

* 17:7 Килограммибл хуэдиз хъунущ.

* 17:12 Е: «Ашэй пщӀэшхуэ зыхуащӀ тхьэмадэхэм ящыщт».

* 17:17 Журт. «Зы ефа хуэдиз гуэдз гъэлыгъуамрэ». Ар литр тӀощӀрэ тӀурэ хуэдиз хъунущ.

* 17:52 Е: «сэтеймрэ Акурэн и дыхьэпӀэмрэ нэсыхукӀэ».

+ 17:7 2 Пащт. 21:19,
+ 17:8 1 Пащт. 8:17
+ 17:13 1 Пащт. 16:6-10,
+ 17:25 1 Пащт. 18:17-19
+ 17:46 3 Пащт. 18:36
+ 17:50 2 Пащт. 23:21
+ 17:54 2 Пащт. 5:6
+ 17:55 1 Пащт. 14:51, 2 Пащт. 2:8

18

ТӀалутӀ Даут зэрефыгъуар

18^1Даутрэ ТӀалутӀрэ я псалъэмакъым иужь, Йонэтан и гур Даут кӀэрыпщӀащ, и псэм хэлъми химыхыну фӀыуэ илъэгъуащ+. 2А махуэм щегъэжьауэ ТӀалутӀ Даут зриубыдылӀэри, и адэ и уни игъэкӀуэжакъым. 3Йонэтан Даут апхуэдизкӀэ гурэ псэкӀэ фӀыуэ илъэгъуати, игъащӀэкӀэ игъэпэжыну Ӏуагъэ дищӀащ. 4И щыгъын щӀыӀутелъыр Йонэтан зыщихри, и Ӏэщэ-фащэр, джатэри, шабзэри, бгырыпхри зэрыхэту, Даут иритащ.

5Дэнэ щӀыпӀэ имыӀуэхуами, пщэрылъ къыщащӀар екӀурэ-ещхьу зэрызэфӀихым къыхэкӀыу, ТӀалутӀ дзэр зэрыщыту Даут и ӀэмыщӀэ ирилъхьащ. Ар зауэлӀхэми дзэзешэхэми я гуапэ хъуащ.

6Даут ДжалутӀ кӀэ иритауэ, дзэри унэм къыздэкӀуэжым, къалэхэм къыдэкӀыурэ цӀыхубзхэр пащтыхь ТӀалутӀ уэрэдрэ къафэкӀэ, фэнтӀырпӀэрэ пхъэцӀычкӀэ[*] гуфӀэу къыпежажьэрт. 7«ТӀалутӀ минхэм текӀуамэ, Даут минипщӀхэр хигъэщӀащ» псалъэхэр уэрэдым хэлъу жаӀэурэ цӀыхубзхэр къафэрт+.

8И гум ешыкъылӀащ ар ТӀалутӀ, хуабжьуи иригубжьащ. «МинипщӀхэр Даут иратри, – зишхыхьыжырт абы, – сэ къызапэсар минхэращ. Сыт ар пащтыхьыгъуэм нэмыщӀ зыщыщӀэжыр?» 9Абдеж щригъажьэри, ТӀалутӀ Даут гурыщхъуэ хуищӀу, еплъакӀуэу щӀидзащ.

10КъыкӀэлъыкӀуэ махуэм Тхьэм къыбгъэдэкӀ жин бзаджэм ТӀалутӀ къыхигъэзыхь хъуащ. Даут, зэрихабзэу, унэм къайгъэшы щӀэхъухьа ТӀалутӀ пшынэдыкъуакъуэм хуеуэрт. ТӀалутӀ бжыр иӀыгъти,+
11идзащ ар, Даут блынджабэм кӀэриӀулӀэн и гугъэу. ТӀалутӀ тӀэуней апхуэдэу ищӀэну хэтати, тӀэуми Даут абы зыпыӀуидзащ.

12ТХЬЭМ къибгынэу Даут гъусэ зэрыхуэхъуам щхьэкӀэ, ТӀалутӀ абы щышынэ хъуащ. 13ТӀалутӀ Даут зыпыӀуигъэкӀуэтри, нэрыбгэ мин хъу зауэлӀхэм я унафэщӀу игъэуващ. Даути ахэр зауэм Ӏуишэ хъуащ. 14ТХЬЭР и гъусэти, псори къехъулӀэрт+. 15ТӀалутӀ илъагъурт Даут сытми ехъулӀэу зэрыщытри, щышынэ хъуащ. 16Ауэ дзэр зезышэ Даут зэры-ИсрэӀилуи зэры-Ехьудейуи фӀыуэ ялъэгъуащ.

ТӀалутӀ и пхъур Даут къызэришар

17Зэгуэрым ТӀалутӀ Даут жриӀащ: «Мыр сипхъу нэхъыжь Мэрабщ. Ар щхьэгъусэу узот, ауэ лӀыгъэ зепхьэу си дзэм узэрыхэтым хуэдэу иджыри хэт, ТХЬЭМ и зауэхэри егъэкӀуэкӀ». Ар жиӀэри игукӀэ егупсысыжащ ТӀалутӀ: «ТесшэщӀэнкъым абы си Ӏэ. ИраукӀ ар фылистейхэм!»+

18«Пащтыхьым и малъхъэ сыхъун хуэдизу сыхэт сэ? Ди унагъуи, ди лъэпкъи ИсрэӀилым дыкъызэрыщащӀэ щыӀэкъым», – жиӀащ Даут къэпсалъэри+. 19АрщхьэкӀэ Мэраб Даут щишэн хуей пӀалъэр къыщысым, ТӀалутӀ ар Махуэл щыщ АдрэӀил щхьэгъусэу иратащ+.

20Абы хэту ТӀалутӀ ипхъу етӀуанэм – Мэхъал – Даут фӀыуэ илъэгъуащ. Ар ТӀалутӀ щыжраӀэм, щымыгуфӀыкӀыу къэнакъым. 21«Мэхъал абы естмэ, – егупсысащ ар, – тӀасхъапӀэ хуэхъунщ. Мис итӀанэ яӀэщӀэкӀуэдэнщ ар фылистейхэм». «Си малъхъэ ухъуну ухуеймэ, – жриӀащ ТӀалутӀ Даут, – иджыри зы Ӏэмал уиӀэщ».

22Абы иужькӀэ ТӀалутӀ и блыгущӀэтхэр зэхуишэсри, унафэ яхуищӀащ Даут щэхуу епсэлъылӀэу пащтыхьыр зэрыхуэарэзыр, и цӀыхухэм фӀыуэ зэралъагъур жраӀэну, малъхъэ хуэхъунуи трагъэгушхуэну.

23«Пащтыхь малъхъэу ущытыныр псынщӀэ фи гугъэ? Сыбейкъым, сыкъызыхэкӀари унагъуэ къызэрыгуэкӀщ», – япидзыжащ Даут, ТӀалутӀ и псалъэхэр абы щыжраӀэм.

24ТӀалутӀи, Даут жиӀар блыгущӀэтхэм щызэхрагъэхыжым, 25яригъэӀуэхуащ: «Уасэу фылистей цӀыхуищэм я пкъыпыупщӀыгъэ нэхъыбэ сыхуейкъым, силъ щӀэжаи хъунщ», – жиӀэри. (Фылистейхэм я ӀэкӀэ Даут гъэкӀуэда зэрыхъунурат ТӀалутӀ зэгупсысыр.)+

26Пащтыхь блыгущӀэтхэм а псалъэхэр щыжраӀэжым, Даут ТӀалутӀ и малъхъэ хъуныр имыжагъуэ хъуащ. ПӀалъэу къраухылӀар имыкӀ щӀыкӀэ, 27Даут, и зауэлӀхэр и гъусэу, кӀуэри фылистей цӀыху щитӀ иукӀащ. Уасэу къыхуагъэува пкъыпыупщӀыгъэхэри къихьри пащтыхьым и пащхьэ кърилъхьащ. Арыххэуи, ТӀалутӀ ипхъу Мэхъал Даут щхьэгъусэу иритащ.

28ТХЬЭР Даут зэригъусэр, ипхъу Мэхъали ар фӀыуэ зэрилъагъур къыщыгурыӀуэм, 29ТӀалутӀ нэхъри абы щышынэ хъуащ, дунейм ехыжыхункӀи ар абы и бий кӀэуфӀыцӀуи щытащ.

30Фылистей дзэзешэхэми зауэм зи щӀачэххэртэкъым, ежьэ къэси Даут текӀуэныгъэ нэхъыбэ къихьырт, ТӀалутӀ и дзэм и унафэщӀ дэтхэнэми нэхърэ. Даут и щытхъуцӀи жыжьэ Ӏуащ.

* 18:6 Мыбдеж фӀэкӀа мы Ӏэмэпсымэм и цӀэм нэгъуэщӀ щӀыпӀэ ущрихьэлӀэркъым. Ар зищӀыс дыдэмкӀэ щӀэныгъэлӀхэм зыгуэрым траубыдауэ щыткъым.

+ 18:1 1 Пащт. 20:17, 2 Пащт. 1:26
+ 18:7 1 Пащт. 21:11, 1 Пащт. 29:5
+ 18:10 1 Пащт. 16:14
+ 18:14 2 Пащт. 7:9

+ 18:17 1 Пащт. 14:49, 1 Пащт. 17:25, 1 Пащт. 25:28

+ 18:18 1 Пащт. 9:21, 2 Пащт. 7:18
+ 18:19 2 Пащт. 21:8
+ 18:25 2 Пащт. 3:14

ЕПЩЫКӀУБГЪУАНЭ ӀЫХЬЭ

ТӀалутӀ Даут иукӀыну зэрыхэтар

19^1Йонэтани и блыгущӀэтхэми Даут яукӀыну ТӀалутӀ унафэ яхуищӀащ. АрщхьэкӀэ Йонэтан Даут фӀыуэ илъагъурти, 2хъыбар иритащ: «Ди адэ ТӀалутӀ узэригъэкӀуэдэн Ӏэмалхэр къеулъэпхъэщ. Пщэдей пщэдджыжь зыхуэсакъыж, губгъуэм зыщыгъэпщкӀуи, зы щӀыпӀэ деж къуэс. 3А зыщыбгъэпщкӀуа щӀыпӀэм пэмыжыжьэу ди адэмрэ сэрэ дыкъыдэкӀынущ. Уи гугъу хуэсщӀынущ, къызжиӀахэми иужькӀэ ущызгъэгъуэзэжынщ».

4КъыкӀэлъыкӀуэ пщэдджыжьым, Йонэтан и адэ ТӀалутӀ щепсалъэм, Даут и дахэ фӀэкӀа жиӀакъым: «Уимыхьэ Даут и ужь ӀейкӀэ, уигу щӀебгъэн зи цӀэ къыпкӀэлъызэрихьакъым абы, уифӀ зыхэлъ защӀэщ ищӀэри. 5Дзэм къыхэувыкӀыу фылистей бэнакӀуэ ДжалутӀ щыпэувами, и псэ еблэжакъым. ТХЬЭМ зэры-ИсрэӀилу текӀуэныгъэшхуэр къахуихьат: ар щыплъагъум, уэри угушхуэгъат. Щхьэусыгъуэ лъэпкъ уимыӀэу лажьи хъати зимыӀэ цӀыхум екӀэ и ужь ущӀихьар сыт?»+

6«ТХЬЭМ и цӀэкӀэ соӀуэ, – ищӀащ тхьэлъанэ ТӀалутӀ, Йонэтан и жыӀэм едаӀуэри, – Даут и псэм абы фӀэкӀа семыӀэнкӀэ!»

7Йонэтан Даут къриджэри, псалъэмакъ екӀуэкӀар хуиӀуэтэжащ. Абы ар ТӀалутӀ деж къишэжри, ипэм зэрыщытам хуэдэу, къулыкъу хуищӀэу щӀидзэжащ.

8Аргуэру зауэр къэхъеящ. Даути фылистейхэм езэуэну ежьащ. АпхуэдизкӀэ яхэлъэщыхьати, бийр щӀигъэӀэжащ.

9ТӀалутӀ гуэрыр ТХЬЭМ къыбгъэдэкӀ жин бзаджэм къыхигъэзыхь хъуащ. Бжыр ӀэщӀэлъу щӀэст ар унэм. Пшынэдыкъуакъуэм хуеуэу абдеж щыст Даути+. 10Бжыр идзу Даут блынджабэм хиӀулӀэну ТӀалутӀ хэта щхьэкӀэ, техуакъым: модрейм зыпыӀуидзри, бжыр блынджабэм хэӀулӀа хъуащ. И псэ тешыныхь Даут а жэщым щӀэпхъуэжащ.

11Даут щыпсэу унэм ТӀалутӀ и цӀыхухэр игъэкӀуащ, яригъэубыду пщэдджыжьым яригъэукӀын хуэдэу. Ауэ Мэхъал, Даут и щхьэгъусэм, абы хъыбар иритащ: «Ныщхьэбэ ущӀэмыпхъуэжмэ, пщэдей уаукӀынущ», – жиӀэри+. 12Мэхъал щхьэгъубжэмкӀэ Даут дигъэкӀуэсыкӀри, ар яӀэщӀэкӀащ. 13Мэхъал абы иужь нысхъапэр[*] къищтэщ, Даут и гъуэлъыпӀэм ирилъхьэри, и щхьэр бжэныц хъагъэкӀэ щӀиуфащ.

14Даут яубыдыну ТӀалутӀ цӀыхухэр къыщигъакӀуэм, Мэхъал ар сымаджэу яжриӀащ.

15«СукӀынущи, пӀэм зэрыхэлъу къысхуэфхь!» – игъэкӀуащ аргуэрым ТӀалутӀ и цӀыхухэр Даут деж. 16Ауэ абыхэм зи щхьэр бжэныц хъагъэкӀэ щӀэуфа нысхъапэу гъуэлъыпӀэм илъым фӀэкӀа зыри ягъуэтакъым.

17«СыкъэщӀэбгъэпцӀар сыт? – егиящ ТӀалутӀ и пхъум. – Щхьэ си бийр бутӀыпщу сӀэщӀэбгъэкӀа?»

«„СутӀыпщ е узукӀынущ!“ жиӀэри сигъэшынати, сэри схуэубыдакъым», – пидзыжащ Мэхъал и адэм.

18Даут щӀэпхъуэжа нэужь, Щамел деж Арэмэхь къакӀуэри, ТӀалутӀ кърищӀа псори зы къэмынэу хуиӀуэтэжащ. Даутрэ Щамелрэ зэгъусэу Нэуат къакӀуэри къыщыувыӀащ+. 19«Даут Арэмэхь щыщ щӀыпӀэу Нэуат щыӀэщ», – жаӀэри, ТӀалутӀ бзэгу хуахьащ. 20Даут яригъэубыдын хьисэпкӀэ абы цӀыху игъэкӀуащ. АрщхьэкӀэ Щамел я пашэу Тхьэм и псалъэхэр зыӀуатэ бегъымбар гуп къащыхуэзэм, ТӀалутӀ и цӀыхухэми Тхьэм и Псэр къалъэӀэсри, Тхьэм и псалъэхэр яӀуатэу хуежьащ. 21ТӀалутӀ ар щыжраӀэжым, иджыри зы гуп игъэкӀуащ, абыхэми Тхьэм и псалъэхэр яӀуатэу хъуащ. ТӀалутӀ ещанэуи зы гуп игъэкӀуащ, арщхьэкӀэ абыхэми Тхьэм и псалъэхэр яӀуатэу щӀадзащ. 22ИкӀэм-икӀэжым, езы ТӀалутӀ и щхьэкӀэ Арэмэхь къежьэри, Сэку дэт псыӀыгъыпӀэ абрагъуэм къекӀуэлӀащ. «Дэнэ щыӀэ Щамелрэ Даутрэ?» – щӀэупщӀащ ТӀалутӀ.

«ТӀури Нэуат щыӀэщ», – къыжриӀащ абы зыгуэрым.

23ТӀалутӀ НэуаткӀэ иунэтӀащ. Ауэ ар дыдэми Тхьэм и Псэр къылъэӀэсри, Нэуат нэсыхукӀэ Тхьэм и псалъэхэр иӀуатэурэ кӀуащ. 24И щыгъынхэр зыщихри, абы Щамел и пащхьэм Тхьэм и псалъэхэр щиӀуатэу хуежьащ. А махуэми къыкӀэлъыкӀуэ жэщми ар пцӀанэу щылъащ. «ТӀалутӀи бегъымбархэм ящыщ?» псэлъафэр зытеӀукӀари аращ+.

* 19:13 Журт. «терафим». Тхьэ пэлъытэу зэрахьэу щыта цӀыху теплъэ зиӀэ пкъыгъуэхэм аращ зэреджэр. И пащхьэ тхьэ щелъэӀуу унэм щызэрахьэу щытащ. Мыбдеж зи гугъу ищӀ нысхъапэр, уегупсыс зэрыхъунумкӀэ, цӀыкӀу дыдэкъым. ФӀыцӀагъэ ЛъапӀэм зыбжанэрэ ущрохьэлӀэ нысхъапэхэм я гугъум, къызэрыхэщри Тхьэм имыгъэдахэ Ӏуэхугъуэущ.

+ 19:5 1 Пащт. 17:48-49

+ 19:9 1 Пащт. 16:14, 1 Пащт. 18:10

+ 19:11 1 Пащт. 14:49, 1 Пащт. 18:20-28, 2 Пащт. 6:16-23

+ 19:18 1 Пащт. 7:17

+ 19:24 1 Пащт. 10:11-12

ЕТӀОЩӀАНЭ ӀЫХЬЭ

Даутрэ Йонэтанрэ я зэныбжьэгъугъэр

20^1Даут Нэуат жылэр къибгынэри Йонэтан деж къэкӀуащ. «Сыт си лажьэр? Дэнэ деж мысагъэ щызлэжьар? – хуэтхьэусыхащ Даут абы. – Си ажал лъыхъуэну сыткӀэ уи адэ секъуэншэкӀа?»+

2«Хьэуэ! – идакъым Йонэтан. – УлӀэнукъым! Сыщимыгъэгъуазэу ди адэм зы Ӏуэхуи кърихьэжьэркъым. Зи гугъу пщӀыр сыт щхьэкӀэ сщибзыщӀын? Ущоуэ!»

3«Гурэ псэкӀэ укъызэрысхуэгъэзам уи адэр фӀы дыдэу щыгъуазэщи, – жиӀащ и фӀэщу Даут, – мы Ӏуэхур пщебзыщӀ; ещӀэ уи жагъуэ фӀыцӀэ зэрыхъунур. ТХЬЭМ и цӀэкӀи уэ уи цӀэкӀи соӀуэ, ажалымрэ сэрэ ди зэхуакум зы лъэбакъуэ закъуэ фӀэкӀа нэхъ имылъыж».

4«Узыхуей псори пхуэсщӀэнщ!» – къигъэгугъащ Йонэтан Даут.

5«Пщэдей мазэщӀэ тхьэлъэӀущ, – жиӀащ Даут. – Пащтыхьым и гъусэу зы Ӏэнэ сытӀысын хуейщ. ПщэдеймыщкӀэ пщӀондэ, пшапэ зэхэуэгъуэр си пӀалъэу, хуит сыщӀи губгъуэм зыщызгъэгъэпщкӀу. 6Сыкъызэрытым уи адэм гу лъитэмэ, илъэс къурмэн тыхьыр зэрылъэпкъыу ящӀырти, я деж, Бэтлахьым, нэхъ псынщӀэу згъэкӀуэжыну къызэлъэӀуащ, жыӀэ. 7„Ерэхъу!“ жиӀэмэ, шынагъэ зыри сиӀэкъым. Ауэ къэгубжьмэ, сэ стеухуауэ абы игу фӀы зэримылъыр уи фӀэщ щӀы! 8ТХЬЭМ и пащхьэ къэрар щыпщӀащ игъащӀэкӀэ дызэрыгъэпэжыну, иджы си хьэтыр къэлъагъу! Лажьэ сиӀэмэ, къызэуи сыукӀ! Ауэ уи адэм деж сумышэ къудей!»+

9«Сыт мы жыпӀэр! – жиӀащ Йонэтан. – Ди адэ игу бзаджагъэ гуэр уэркӀэ илъу гурыщхъуэ сщӀытэмэ, ар сыущэхун пфӀэщӀу арат?»

10«Уи адэ ткӀийуэ къопсэлъэжмэ, – гузэващ Даут, – хэт хъыбар сэзыгъэщӀэжынур?»

11«НакӀуэ, – жиӀащ Йонэтан, – дыдэгъэкӀ губгъуэм». ЩӀалитӀри зэгъусэу губгъуэм дэкӀащ. 12«ТХЬЭР, ИсрэӀилым и Тхьэр, си щыхьэтщ! – жриӀащ быдэу Йонэтан Даут. – Пщэдей е пщэдеймыщкӀэ иджыпсту хуэдэм ехъулӀэу ди адэм сепсэлъылӀэнщи, игу илъыр къезгъэӀуэтэнщ. Ар къыпхуэфӀу щытмэ, къыпхуэзмыӀуэхуу, уэзмыгъащӀэу хъун? 13Ауэ ди адэм гухэлъ бзаджэр къыпхуищӀар пэжмэ, ТХЬЭМ и ней къысщыхуэ хъыбар уэзмытмэ, пэрыуэгъу сыпхуэмыхъуу узмыутӀыпщыжмэ. ТХЬЭР ди адэм зэригъусам хуэдэу, уэри гъусэ пхуэхъуну сыпхуолъаӀуэ! 14Сыпсэуну къысхуиухамэ, ТХЬЭМ къытхуищӀ хьэтырым хуэдэ уэри къысхуэщӀ! 15СыщымыӀэжми, си унагъуэм уи щӀыб хуумыгъазэ зэикӀ – ТХЬЭМ кӀуэдыкӀейр уи жагъуэгъухэм къахуигъакӀуэу щытми»+.

16Апхуэдэ щӀыкӀэкӀэ Йонэтан Даутрэ абы и щӀэблэмрэ Ӏуагъэ ядищӀащ: «Псалъэу къызэфтам фытекӀмэ, ТХЬЭМ фи хьэкъ фыхуигъэзэжынщ!»[*] – жиӀэри. 17КъыхуиӀэ фӀылъагъуныгъэм и цӀэкӀэ Йонэтан Даут иджыри зэ тхьэ иригъэӀуащ; езым ар и псэм хэлъми, химыхыну фӀыщэу илъагъурт+.

18«Пщэдей мазэщӀэ тхьэлъэӀущ, – пищащ адэкӀэ и псалъэм Йонэтан. – Уи тӀысыпӀэр зэрынэщӀымкӀэ узэрыщымыӀэм гу лъатэнущ. 19ПщэдеймыщкӀэ хуэдэм а зыщыбгъэпщкӀугъауэ щыта щӀыпӀэм гъэзэжи, мывэ зэтелъхэм деж[*] къыщыспэплъэ. 20Нэщанэ сеуэм ещхьу а лъэныкъуэмкӀэ шабзищ нэзутӀыпщынущ. 21Абы иужькӀэ шабзэхэр къысхуигъуэтыжыну зы щӀалэ цӀыкӀу ныкӀэлъызгъэжэнущ. „Шабзэхэр уи щӀыбкӀэ щылъщи, къащти къэхьыж!“ – жесӀэмэ, къыкъуэкӀ. ТХЬЭМ и цӀэкӀэ соӀуэ, шынагъэ щымыӀэ, умыгузавэ. 22Ауэ „Шабзэхэр уи япэкӀэ щылъщ!“ – жысӀэу щӀалэ цӀыкӀум жесӀэмэ, уи щхьэр Ӏух, ТХЬЭМ лъэныкъуэ зэрызебгъэзын хуейр къыуегъащӀэ. 23Тхьэлъанэ щӀызэхуэтщӀа Ӏуэхури зыщумыгъэгъупщэ – ТХЬЭР уэрэ сэрэ игъащӀэкӀэ ди щыхьэт нахуэщ».

24Даут губгъуэм зыщигъэпщкӀуащ. МазэщӀэ тхьэлъэӀур щаублэм, пащтыхьыр Ӏэнэм пэрытӀысхьащ. 25Пащтыхьыр, зэрихабзэу, блыным кӀэрыт тӀысыпӀэм деж щетӀысэхащ. Йонэтани абы и гупэ къитӀысхьащ[*]. Аунир ТӀалутӀ бгъурытӀысхьащ, Даут и тӀысыпӀэр нэщӀу къэнащ+. 26«Къабзагъэр зыгъэкӀуэд щхьэусыгъуэ гуэр[*] иӀэу къыщӀэкӀынщ Даут», – егупсысащ ТӀалутӀ а махуэм зыри жимыӀэу. 27КъыкӀэлъыкӀуэ махуэм, мазэщӀэ тхьэлъэӀум и етӀуанэ махуэм, Даут и тӀысыпӀэ гуэрыр нэщӀу къыщӀэкӀащ. «Ашэй и къуэр дыгъуасэ Ӏэнэм къыщӀыддэмытӀысар сыт? – щӀэупщӀащ ТӀалутӀ Йонэтан зыхуигъазэри. – Ноби къэлъагъуэкъыми?»

28-29«Даут Бэтлахьым кӀуэжыну хуейуэ хуабжьу къызэлъэӀуат. „Ди лъэпкъым къурмэн къалэм щащӀынущи, си къуэшым абы зыкърезгъэхьэлӀэну унафэ къысхуищӀащ. Зыгуэр къысхуэпщӀэххэнумэ, си къуэшхэр слъагъуну сутӀыпщ“ щыжиӀэм, хуит сщӀащ. Аращ ар пащтыхь Ӏэнэм къыщӀримыхьэлӀар», – жриӀащ Йонэтан и адэм.

30«А зинэкӀэ къалъхуа! – щӀэгубжьащ ТӀалутӀ Йонэтан. – Уэри уи напэтехыу, укъэзылъхуа уи анэми и напэтехыу уэрэ Ашэй и къуэмрэ фызэрызэрыгъэӀущам сыщымыгъуазэ уфӀэщӀрэ? 31Ашэй и къуэр псэ Ӏуту мы дунейм тетыху уэри уи пащтыхьыгъуэми къэкӀуэн зи цӀэ фиӀэкъым! КӀэлъыгъакӀуи, къысхуегъашэ: дымыукӀыу хъунукъым ар!»

32«УмыукӀынкӀэ Ӏэмал имыӀэу сыт ар абы къызэрилэжьар? – пэуващ Йонэтан и адэм. – Сыт абы ищӀар?» 33ТӀалутӀ жэталэ хъури, ар иукӀын хьисэп иӀэу бжыр идзащ. Абдежщ Йонэтан къыщыгурыӀуэпар и адэм Даут иукӀыну мурад фӀыцӀэхэр зэрызэрихъэр.

34Йонэтан губжьым зэӀуридзэсыкӀыу Ӏэнэм къыпэрыкӀыжащ. ТӀалутӀ Даут кӀэлъызэрихьэ напэншагъэм и гур игъуу Йонэтан а махуэм шхакъым.

35Даут зэрыгурыӀуам тету, пщэдджыжьым Йонэтан, щӀалэ цӀыкӀу гуэр щӀыгъуу, губгъуэм къыдэкӀащ. 36«ЩӀэпхъуи, – жриӀащ абы щӀалэ цӀыкӀум, – шабзэу сутӀыпщыр къэлъыхъуэж!» ЩӀалэ цӀыкӀур щыщӀэпхъуэм, абы щхьэщыкӀыу шабзэри иутӀыпщащ. 37ЩӀалэ цӀыкӀур шабзэр щехуэха щӀыпӀэм щынэсым, «Шабзэр уи япэкӀэкъэ здэщылъыр?» жиӀэри Йонэтан абы кӀэлъыгуоуащ. 38«УепӀэщӀэкӀкъэ! – кӀэлъыкӀиящ иужьми. – ПсынщӀэу! УкъэмыувыӀэ!» ЩӀалэ цӀыкӀуми шабзэр къищтэжри, и зиусхьэным къыхуихьыжащ. 39(Абы гурыщхъуэ зыри ищӀакъым, езы Йонэтанрэ Даутрэт Ӏуэхур зыӀутым щыгъуазэр.) 40Йонэтан Ӏэщэр щӀалэ цӀыкӀум къалэм ихьыжыну иритри иутӀыпщыжащ.

41ЩӀалэ цӀыкӀур зэрыӀукӀыжу мывэ зэтелъхэм я къуагъ[*] Даут къыкъуэкӀри, лъэгуажьэмыщхьэ зригъауэри, щэней щӀым нэсу Йонэтан щхьэщэ хуищӀащ. Абы иужькӀэ ӀэплӀэ зрашэкӀри, тӀури гъащ, ауэ Даут нэхъ игу хэщӀыу гъырт.

42«Сыхьэт махуэ Тхьэм утригъэувэ! – жриӀащ Йонэтан Даут зыхуигъазэри. – „ТХЬЭР уэрэ сэрэ, уи щӀэблэмрэ си щӀэблэмрэ ди щыхьэт нахуэщ игъащӀэкӀэ!“ жытӀэри, дызэрыгъэныбжьэгъуну тхьэ зэхуэтӀуатэкъэ». 43Арыххэуи, Даут ӀукӀыжащ, Йонэтани къалэм игъэзэжащ[*].

* 20:16 Е: «ИрырешалӀэ ТХЬЭМ уи бийхэр жэуап ткӀыбжьым!»

* 20:19 Е: «Азэл и мывэхэм деж».

* 20:25 Е: «Йонэтани абы и гупэкӀэ къэуващ».

* 20:26 Тэурэт Хабзэм ипкъ иткӀэ, мазэщӀэ тхьэлъэӀум къекӀуалӀэ дэтхэнэ зыри ӀэпкълъэпкъкӀэ къабзэу щытын хуейщ. Къабзагъэр зыгъэкӀуэд щхьэусыгъуэ зыбжани щыӀащ.

* 20:41 Е: «ипщэ лъэныкъуэмкӀэ».

* 20:43 Пасэрей журтыбзэкӀэ тха Ӏэрытхым мы псалъэухамкӀэ 21-нэ Ӏыхьэр кърегъажьэ.

+ 20:1 1 Пащт. 7:17
+ 20:8 2 Пащт. 14:32
+ 20:15 2 Пащт. 9:1, 2 Пащт. 21:7
+ 20:17 1 Пащт. 18:1, 2 Пащт. 1:26
+ 20:25 1 Пащт. 14:50-51

21

Даутрэ Ахъымелэч тхьэпщымрэ

21^1Нэб къалэ дэс Ахъымелэч[*] тхьэпщым деж Даут кӀуащ. «Щхьэ уи закъуэ? Сыт ущӀэгъусэншэр?» – къеупщӀащ ар къыщилъагъум къэгузэва Ахъымелэч.

2«Пащтыхьым си пщэ зы Ӏуэху кърилъхьащи, сыщӀиӀуэхуам ехьэлӀауэ зыми зыри къезмыгъэщӀэну унафэ сиӀэщ, – жриӀащ Даут тхьэпщым. – ДыщызэӀущӀэжын хуэдэу си цӀыхухэр зэдухылӀа щӀыпӀэм згъэкӀуащ. 3Пшхы хъуну сыт уиӀэ? ЩӀакхъуитху е нэгъуэщӀ зыгуэр щыӀэмэ, къызэт!»

4«Уэстыну щӀакхъуэ къызэрыгуэкӀ сиӀэкъым, – жиӀащ тхьэпщым, – щыӀэр щӀакхъуэ лъапӀэщ. Ауэ ари щостынур уи цӀыхухэр бзылъхугъэ бгъэдэмыхьауэ къабзэу щытмэщ».

5«Уи фӀэщ щӀы, – жиӀащ Даут, – цӀыхубз дабгъэдэмыхьакӀэ, гъуэгу дытетщ. Си гъусэхэм япкъри къабзэщ. Нобэ дыкъыщӀежьа щхьэусыгъуэр щыгъэтауэ, Ӏуэху къызэрыкӀуэкӀэ щаӀуэхум дежи ахэр сыт щыгъуи къабзэщ».

6ТХЬЭМ и пащхьэ щызэтралъхьэ хабзэ щӀакхъуэ лъапӀэр тхьэпщым щӀакхъуэщӀэкӀэ зэрихъуэкӀат. НэгъуэщӀ зэримыӀэм къыхэкӀыу, а щӀакхъуэ лъапӀэм щыщ тхьэпщым Даут иритащ[*]+.

7(ТӀалутӀ и цӀыхухэм ящыщ зы ТХЬЭМ хуэлэжьэну абдеж къэнат. Ар ТӀалутӀ и Ӏэхъуэ нэхъыжьу едумей лъэпкъым щыщ ДэӀэгут.)+

8«Бжы е джатэ уиӀэнкӀэ хъуну пӀэрэ? – еупщӀащ Даут Ахъымелэч. – Пащтыхь унафэм сепӀэщӀэкӀри, джати Ӏэщи къэзмыщтэу сыкъежьащ».

9«Елэхь тафэм щыбукӀа ДжалутӀ и джатэр мыбы щыӀэщ. Мес ар, щыгъыным кӀуэцӀышыхьауэ тхьэпщ кӀэпхыным адэкӀэ щылъщ. Къащтэ ар, ухуеймэ. Абы фӀэкӀа нэгъуэщӀ джатэ мыбы щыӀэкъым», – жиӀащ тхьэпщым.

«НэхъыфӀ сылъыхъуэркъым, – щыгуфӀыкӀащ абы Даут, – къызэт ар!»+

Даут фылистей пащтыхьым деж щтапӀэ зэрихьэжар

10ТӀалутӀ нэхъ пэжыжьэ зыхуищӀ фӀэигъуэу Даут а махуэ дыдэм ежьэри, Джат[*] къалэм и пащтыхь Ахъыш деж кӀуащ+. 11«Мыр Дауткъэ? Модрей хэкум и пащтыхьракъэ? – хуэбзэгуфӀэрт и блыгущӀэтхэр Ахъыш. – „ТӀалутӀ минхэм текӀуамэ, Даут минипщӀхэр хигъэщӀащ“ жаӀэу къафэурэ уэрэд зыхуаусар мыракъэ?»+

12А псалъэхэр Даут и гум итӀысхьащ, Джат къалэм и пащтыхь Ахъыши хуабжьу щышынащ. 13Абы Ӏулафэ зытригъауэри, къалэ дыхьэпӀэм зыгуэрхэр иритхъэу, и Ӏупсхэр къызэӀуригъэжрэ и жьакӀэмкӀэ къригъэжэхыу зэрыщымыту заригъэлъагъуу хуежьащ.

14«Мыр зыхуэдэр флъагъуркъэ? Делэщ мыр! Сыт ар си деж къыщӀэфшар? – жиӀэри, яхэгуэуащ Ахъыш и блыгущӀэтхэм. – 15Мыр къысхуэфшауэ и делагъэхэр си пащхьэ Ӏэмал имыӀэу щигъэлъэгъуэн хуейуэ мащӀэ зи акъыл зэкӀуэкӀауэ сиӀэр? Мы цӀыхур си унэ къыщӀыхьапхъэт?»

* 21:1 Ӏилэ и къуэрылъхум и къуэщ Ахъымелэч.

* 21:6 Щэбэт къэс Шэтыр ЛъапӀэм щӀакхъуэ пщыкӀутӀ щызэтралъхьэ хабзэт. Ахэр зи пӀэ иралъхьэ щӀакхъуэхэр зи шхыныгъуэри тхьэпщхэрат (еплъ Лэбийхэр 24:5-9 ). Ауэ гузэвэгъуэ хэхуахэм дэӀэпыкъун щхьэкӀэ, къекӀуэкӀ хабзэм йобакъуэри, Ахъымэлэч а щӀакхъуэхэр Даутрэ и зауэлӀхэмрэ яшхыну ирет.

* 21:10 Фылистей къалэхэм языхэзщ.

+ 21:6 Лк. 6:3
+ 21:7 1 Пащт. 22:9,
+ 21:9 1 Пащт. 2:18, 1 Пащт. 17:51
+ 21:10 1 Пащт. 27:2, 3 Пащт. 2:39
+ 21:11 1 Пащт. 18:7, 1 Пащт. 29:5

ТӀОЩӀРЭ ЕТӀУАНЭ ӀЫХЬЭ

Даут дзэ зэрызэригъэпэщар

22^1Даут Джат къалэ къыдэкӀри, Адулам пэмыжыжьэу щыӀэ бгъуэнщӀагъым зыщигъэпщкӀуащ. А хъыбарыр Даут и къуэшхэмрэ и Ӏыхьлыхэмрэ щызэхахым, абы деж къекӀуэлӀэжащ+. 2Дэкъузахэри, щӀыхуэ зытелъхэри, зигу зэщыуахэри Даут деж къакӀуэу хуежьащ, ауэрэ ар абыхэм я гъуази хъуащ. Куэд дэмыкӀыу цӀыху щиплӀ хуэдиз зэрыгъэхъуащ.

3А щӀыпӀэри Даут къибгынэри, Мэуабей щӀыналъэм[*] хыхьэ Мызпэхь кӀуащ. «Тхьэм си натӀэ къритхар зэхэкӀыхункӀэ, – зыхуигъэзащ абы мэуабей пащтыхьым, – ди адэ-ди анэр уи деж схущыбгъэӀэну сынолъэӀу». 4Даут щтапӀэ исыхункӀэ, ахэр мэуабей пащтыхьым къыхуигъанэри, абы деж щыӀащ.

5АрщхьэкӀэ Даут щтапӀэ икӀыжу Ехьудей хэкум кӀуэну Джад бегъымбарым[*] къыжриӀащ. Даути, гъуэгу техьэри, Хъэрэт мэзым нэс къэкӀуащ+.

ТӀалутӀ Нэб тхьэпщхэр зэрызэтриукӀар

6Даутрэ и гъусэхэмрэ къызэрысам и хъыбарыр ТӀалутӀ лъэӀэсащ. Джыбэхь къалэм пэмыжыжьэу щыт Ӏуащхьэ щыгум тет жалгъэн жыгым и жьауэм бжыр ӀэщӀэлъу щӀэст абы щыгъуэ зи блыгущӀэтхэр къызэувэкӀа ТӀалутӀ.

7«Мыдэ фыкъызэдаӀуэт зэ, бенамин щӀалэхэр! – захуигъэзащ ТӀалутӀ абыхэм. – Ашэй и къуэм гъавэ щӀапӀэхэмрэ жызум хадэхэмрэ къывитын фыфӀэщӀрэ? ЗауэлӀ минхэмрэ щэхэмрэ я Ӏэщхьэтету фигъэувын фи гугъэрэ?[*]
8Си нэщӀыбагъкӀэ фызэрыгъэӀущу Ашэй и къуэр игъащӀэкӀэ игъэныбжьэгъуну си къуэм тхьэ щыхуиӀуэм, зыми зыри къыщӀызжевмыӀар ара? Игу къысщӀэгъуу си къуэм си унэӀутыр къызэрысщигъэӀейр сыту зыгуэрым къызэвмыгъэщӀарэ? Нобэ къызэрыспэщӀэувэр фолъагъупэ…»+

9Едумей лъэпкъым щыщ ДэӀэгу, ТӀалутӀ и блыгущӀэтхэм я гъусэу щытти, къэпсалъэри жиӀащ: «Ашэй и къуэр Ахътуб и къуэ Ахъымелэч деж Нэб къалэ къызэрыкӀуар си нэкӀэ слъэгъуащ+. 10Даут адэкӀэ ищӀапхъэр зригъэщӀэну Ахъымелэч ТХЬЭМ зыхуигъэзащ, гъуэмыли иритащ, фылистей зауэлӀ ДжалутӀ и джатэри ӀэщӀилъхьащ»+.

11Ахъымелэчи, абы и унагъуэ щыщу Нэб къалэ тхьэпщу дэсхэми пащтыхьым якӀэлъигъакӀуэри, къанэ щымыӀэу и деж кърыригъэшэлӀащ. 12«УкъэдаӀуэрэ, Ахътуб и къуэ?» – еупщӀащ ТӀалутӀ Ахъымелэч.

«СынодаӀуэ, си зиусхьэн!» – къитыжащ жэуап мыдрейми.

13«Сыт уэрэ Ашэй и къуэмрэ си нэщӀыбагъкӀэ фыщӀызэрыгъэӀущар?! – егиящ абы ТӀалутӀ. – Гъуэмыли Ӏэщи ептри, ищӀэн хуейхэмкӀи Тхьэм зыхуэбгъэзащ. Нахуэ зэрыхъуащи, иджыпсту зэрищӀым хуэдэу, зыкъыспэщӀисэу къыспэтӀысын щхьэкӀэщ…»

14«Уи цӀыхухэм ящыщу хэт уэ нэхъ къыпхуэщыпкъэр, ар мы-Даутмэ? – пикӀуэтакъым пащтыхьым Ахъымелэч. – Ар уи малъхъэкъэ, уи щхьэхъумэхэм я Ӏэщхьэтеткъэ, уи унэ исхэм пщӀэшхуэ хуащӀкъэ? 15Абы и натӀэ къритхам теухуауэ Тхьэм зыщыхуэзгъэзар иджы уфӀэщӀрэ? Дауи, иджыкъым! Сэри си унагъуэм исхэри бзаджагъэ дымылэжьамкӀэ думыгъэмысэ. Зи гугъу пщӀым теухуауэ зыри сщӀэркъым».

16«Уэри, Ахъымелэч, уи унагъуэ исхэми хьэдэгъуэшэр къыфтегъэпсагъэххэщ», – пиупщӀащ пащтыхьым. 17«Мы тхьэпщхэр Даут деж еутэкӀащи, зы къэмынэу фукӀ, – яхуищӀащ пащтыхьым къыщхьэщыт и щхьэхъумэхэм унафэ. – Ар зэрыщӀэпхъуэжар ящӀэ пэтми, хъыбар къызатакъым».

АрщхьэкӀэ ТӀалутӀ и гъусэхэм ТХЬЭМ и тхьэпщхэм Ӏэ тезышэщӀэн къахэкӀакъым.

18Апхуэдэу щыхъум, тхьэпщхэм кӀэ яритыну пащтыхьым едумей лъэпкъым щыщ ДэӀэгу унафэ хуищӀащ.

ДэӀэгуи тхьэпщхэр зы къэмынэу зэтриукӀащ. А махуэм абы чэтэн кӀэпхыныр зыӀулъ тхьэпщ тӀощӀиплӀрэ тхум я псэ игъэнат+. 19Нэб къалэр, тхьэпщ жылэр, абы иужькӀэ джатэщхьэщӀэкӀ ищӀри, цӀыхухъуи цӀыхубзи, сабии быдзафи, выи, шыди, мэли къимыгъанэу зэтриукӀащ.

20Ахъымелэч и къуэхэм ящыщ зыр, Абэтар, псэууэ яӀэщӀэкӀри, Даут деж къыщӀэпхъуащ+. 21ТХЬЭМ и тхьэпщхэр ТӀалутӀ зэрызэтриукӀар жриӀэжащ. 22«Едумей лъэпкъым щыщ ДэӀэгу абы щыслъэгъуат, – гуӀэжащ Даут, – ТӀалутӀ бзэгу зэрыхуихьыжынури си псэм ищӀат. Уи адэ и унагъуэр хьэкъыншэу зэрыкӀуэдам си лажьэ хэлъщ. 23Къанэ си деж икӀи умышынэ, уи псэм ещэр си псэм лъыхъуэу аращ. Си деж ущыӀэху, уэркӀэ шынагъуэ зи цӀэ щыӀэкъым»+.

* 22:3 Даут и анэпӀащэ Аруфэт Мэуабей щӀыналъэм щыщт.

* 22:5 Джад бегъымбарым япэу дыщыхуэзэр мыбдежщ. Даут хуэщыпкъэу, пащтыхь хъуа нэужьи упщӀэж ирихьэлӀэу, сыт ищӀыскӀи зыщӀигъакъуэу къекӀуэкӀа цӀыхущ ар. Даут и пащтыхьыгъуэм хъугъэщӀагъэу къыщекӀуэкӀар зытхыжахэм ящыщщ Джад бегъымбарри. Еплъ 2 Пащт. 24:11-25.

* 22:7 Даут къызыхэкӀар Ехьуд и лӀакъуэрат, ТӀалутӀ Бенамин и щӀэблэм щыщт. И пащтыхьыгъуэм и лъабжьэр игъэбыдэн щхьэкӀэ, ТӀалутӀ бенаминхэм нэхъ яхуегъэзэкӀауэ зэрыщытар мыбдеж наӀуэ щохъу.

+ 22:1 2 Пащт. 23:13,
+ 22:5 2 Пащт. 24:11,
+ 22:8 1 Пащт. 18:3
+ 22:9 1 Пащт. 21:7,
+ 22:10 1 Пащт. 21:6, 1 Пащт. 21:9
+ 22:18 1 Пащт. 2:18
+ 22:20 1 Пащт. 23:6
+ 22:23 3 Пащт. 2:26

ТӀОЩӀРЭ ЕЩАНЭ ӀЫХЬЭ

Даут ЧэӀил къалэр бийм зэрыщихъумар

23^1Фылистейхэр ЧэӀил къалэм теуауэ къызэразэум, хьэмхэр зэрахъунщӀэм и хъыбарыр Даут зэхихащ. 2«Сыт сщӀэнур? Сатеуэн хуей?» – жиӀэри Даут ТХЬЭМ зыхуигъэзащ.

Бийм ебгъэрыкӀуэу ЧэӀил къалэр къаӀэщӀихыжын зэрыхуейр ТХЬЭМ абы къригъэщӀащ.

3АрщхьэкӀэ Даут и гъусэхэм ар ядакъым. «Мыбдеж, Ехьудей хэкум дызэрыщыӀэу, шынагъэр тщхьэщытщ, ЧэӀилкӀэ дежьэу фылистеидзэм дызэребгъэрыкӀуэнур дауэ?» – жаӀэри.

4Даут иджыри зэ ТХЬЭМ зыщыхуигъазэм, ЧэӀилкӀэ кӀуэн зэрыхуейри фылистейхэр и Ӏэ къызэрырилъхьэри къыжриӀащ.

5Абы иужькӀэ Даут, и цӀыхухэр и гъусэу, ЧэӀилкӀэ ежьэри, бийм зауэ ирищӀылӀащ, и Ӏэщхэри ихуащ. Фылистейхэм удын бзаджэр яридзри, чэӀилдэсхэри къригъэлащ.

6(Ахъымелэч и къуэ Абэтар Даут деж ЧэӀил къыщыщӀэпхъуэжым, тхьэпщ кӀэпхыныр къыздихьыгъат.)+

7Даут ЧэӀил къалэ зэрыщыӀэм и хъыбарыр ТӀалутӀ деж нагъэсащ. «Тхьэм ар си Ӏэ кърилъхьащ, – къэнэжэгужащ ТӀалутӀ. – Зи дыхьэпӀэхэр бжэӀулъэкӀэ ягъэбыдэж къалэм езыр къакӀуэри, хьэшым хуэдэу зриубыдэжащ!» 8ЧэӀил къалэм ебгъэрыкӀуэу Даутрэ и гъусэхэмрэ абы диубыдэн и хьисэпу, ТӀалутӀ жылэр зауэм хузэщӀиӀэтащ.

9ТӀалутӀ къыхуищӀа гухэлъ фӀыцӀэр Даут къыщищӀэм, тхьэпщ Абэтар тхьэпщ кӀэпхыныр къыхуихьыну жриӀащ+. 10«Ди ТХЬЭ, ИсрэӀилым и Тхьэ, – зыхуигъэзащ Даут Тхьэм, – сэ срищхьэусыгъуэу ТӀалутӀ ЧэӀил къалэм къекӀуалӀэу зэтрикъутэну зэригуращэр зэхызох. 11ЧэӀилдэсхэм абы и ӀэмыщӀэ сралъхьэну? А зэрызэхэсхам хуэдэу ТӀалутӀ къалэм къекӀуэлӀэну? Ди ТХЬЭ, ИсрэӀилым и Тхьэ, сынолъэӀу, зыкъэзгъащӀэ!»

«КъекӀуэлӀэнущ!» – зыкъригъэщӀащ ТХЬЭМ Даут.

12«Сэрэ си гъусэхэмрэ чэӀилдэсхэм ТӀалутӀ дратыну?» – щӀэупщӀащ аргуэру Даут.

Зэратынури ТХЬЭМ Даут къригъэщӀащ.

13Арати, Даутрэ цӀыху щих хуэдиз хъун и гъусэхэмрэ ЧэӀил къыдэкӀыжри, щхьэегъэзыпӀэ лъыхъуэу щӀыпӀэ куэд къызэхакӀухьащ. Даут ЧэӀил зэрибгынар ТӀалутӀ щыжраӀэм, зекӀуэр къызэтригъэувыӀащ+.

ТӀалутӀ Даут и ужьыр къызэрырихуэкӀар

14Даут Зиф пшахъуэщӀым ит бгылъэ щӀыпӀэхэм зыщигъэпщкӀурт. ТӀалутӀи махуэл дихыртэкъым Даут и ужьыр имыхуу, арщхьэкӀэ Тхьэм ар абы щихъумэрт.

15Даут Хъуэрэш щыӀэт, Зиф пшахъуэщӀым и щӀыпӀэхэм ящыщ зым, ТӀалутӀ ар иукӀыну къызэрилъыхъуэр къыщищӀам. 16ТӀалутӀ и къуэ Йонэтани Хъуэрэш къакӀуэри, Тхьэм щыгугъын зэрыхуеймкӀэ Даут и фӀэщхъуныгъэр нэхъри игъэбыдащ. 17«Умыгухэ, – жиӀащ абы. – Сыт мыхъуми, ди адэм и Ӏэ уэ къыплъэӀэсынкъым. Уэращ ИсрэӀилым и пащтыхь хъунур, уи яужькӀэ етӀуанэ цӀыхуу щытынури сэращ. Хэбгъэзыхьмэ, абы ди адэ ТӀалутӀи фӀы дыдэу щыгъуазэщ»+. 18ИтӀанэ айтӀум ТХЬЭМ и пащхьэ Ӏуагъэ щызэдащӀащ. Абы иужькӀэ Йонэтан и унэ кӀуэжащ, Даути Хъуэрэш къинащ+.

19Зиф къалэм щыщ гуэрхэр ТӀалутӀ деж Джыбэхь къакӀуэри жраӀащ: «Даут Хъуэрэш бгылъэ щӀыпӀэм ит ХьэкӀылэ Ӏуащхьэм, Ешимун пшахъуэщӀым ипщэӀуэкӀэ, зыщегъэпщкӀу+. 20Уэ ущыхуей дыдэм къакӀуэ, къотшэлӀэныр дэ ди Ӏуэхущ».

21«Фыкъызэрысхуэсакъым щхьэкӀэ ТХЬЭМ и нэфӀ къыфщыхуэ! – ехъуэхъуащ абыхэм ТӀалутӀ. – 22ФыкӀуэ, иджыри зэ фызыщӀэплъыкӀыж! Даут дэнэ деж щызэхэзекӀуэми, хэт илъэгъуами къысхуэфщӀэ! Ар Ӏэмалшы бзаджэу зэхызох. 23КъулъшэуапӀэ ищӀ щӀыпӀэхэр къанэ щымыӀэу къэзвгъащӀи, хъыбар пэжыр къысхуэфхьи фыкъэкӀуэж! ИтӀанэ сынывдежьэнщи, ар мы щӀыпӀэхэм щыӀэххэмэ, зэры-Ехьудей хэкуу щӀэспщытыкӀа папщӀэ, къэзмыгъуэтауэ сыувыӀэнкъым».

24Ахэр гъуэгу теувэжхэри, ТӀалутӀ и нэхъапэ Зиф нэсахэщ. Даутрэ и гъусэхэмрэ абы щыгъуэ Мэуан пшахъуэщӀым, Ешимун ипщэӀуэкӀэ, щыӀэт. 25ТӀалутӀрэ и цӀыхухэмрэ и ужьыр зэрахур Даут зэхихащ. Мэуан пшахъуэщӀыр имыбгынэу абы ит къуршым ихьэжащ. Ар ТӀалутӀ щызэхихым, Мэуан пшахъуэщӀымкӀэ иунэтӀри, Даут кӀэлъежьащ.

26Къуршым и зы лъэныкъуэмкӀэ ТӀалутӀ къекӀуэкӀырт, Даутрэ и цӀыхухэмрэ я гъуэгур адрей лъэныкъуэмкӀэ щыхагъэщӀырт. ТӀалутӀ зэрыӀэщӀэкӀыным Даут хуепӀэщӀэкӀыу кӀуэрт, ТӀалутӀрэ абы и цӀыхухэмрэ Даутрэ и гъусэхэмрэ Ӏэрыубыд ящӀын гугъэр яӀэу я хъуреягъкӀэ къапекӀуэкӀырт. 27Абы хэту ТӀалутӀ деж къэса лӀыкӀуэм фылистейхэр я щӀыгум къызэриуар, Ӏэмалыншэу игъэзэжын зэрыхуейр къыжриӀащ. 28ТӀалутӀ Даут и ужьым икӀын хуей хъури, фылистейхэм езэуэну игъэзэжащ. Аращ а щӀыпӀэм нобэр къыздэсым «Зэбгъэдэзыш КъуршкӀэ»[*] щӀеджэр.

* 23:28 Журт. «Села Хамаклекот».

+ 23:6 1 Пащт. 22:20, 1 Пащт. 2:18

+ 23:9 1 Пащт. 30:7

+ 23:13 1 Пащт. 22:2, 1 Пащт. 25:13, 1 Пащт. 27:2

+ 23:17 1 Пащт. 24:21
+ 23:18 1 Пащт. 18:3, 1 Пащт. 20:8
+ 23:19 1 Пащт. 26:1,

ТӀОЩӀРЭ ЕПЛӀАНЭ ӀЫХЬЭ

Даут ТӀалутӀ имыукӀыу къызэригъэнар

24^1•Даут а щӀыпӀэри къибгынэри, Ангъэдий бгылъэ екӀуэлӀэгъуейхэр къулъшэуапӀэ ищӀащ.

2Фылистейхэр ирихужьэжу ТӀалутӀ пхъэражэ къыщикӀыжым, Ангъэдий пшахъуэщӀым Даут зэрыщыӀэр жраӀащ. 3ИсрэӀилым я нэхъ зауэлӀ пхъашэу исым щыщу нэрыбгэ минищ гъусэ къищӀщ, Даутрэ и гъуэгуэгъухэмрэ я лъыхъуакӀуэ ТӀалутӀ къежьэри, Бжэн Ӏэлхэм я КъуршкӀэ зэджэм нэс къэкӀуащ.

4Гъуэгу гъунэм Ӏут мывэ чэтхэм блэкӀри, гъуэдыдж гуэр щыӀэти, щӀыб икӀыну ТӀалутӀ абы щӀыхьащ. Гъуэдыдж пхащӀэми Даутрэ и гъусэхэмрэ ист.

5«„Узыхуейр епщӀэну ухуиту уи бийр уи ӀэмыщӀэ ислъхьэнущ“ жиӀэу ТХЬЭМ къыщӀыбжиӀар нобэ хуэдэ зы махуэкъэ!» – жаӀэурэ цӀыхухэр Даут къеӀущащэу щӀадзащ. Даути ТӀалутӀ щэху цӀыкӀуу екӀуэщалӀэри, и щыгъын щӀыӀутелъым щэкӀ кӀапэ тӀэкӀу къыпигъэжащ.

6Ауэ асыхьэтуи апхуэдэу зэрищӀам Даут хущӀегъужащ+. 7«Си зиусхьэным екӀэ иужь сихьэну е си Ӏэр абы тесшэщӀэну ТХЬЭМ жимыӀэ! – идакъым Даут. – А зиунагъуэрэ, ар Езы ТХЬЭМ къыхиха пащтыхьщ!»+
8А псалъэхэмкӀэ Даут и гъусэхэр игъэӀэсэщ аби, ТӀалутӀ яригъэубыдакъым.

АпщӀондэхукӀэ ТӀалутӀ бгъуэнщӀагъым къыщӀэкӀыжри и гъуэгу теувэжащ. 9Даути кӀэщӀу бгъуэнщӀагъым къыкӀэлъыщӀэкӀри, ТӀалутӀ кӀэлъыджащ: «Зиусхьэну си пащтыхь!» – жиӀэри. ТӀалутӀ къыщызэплъэкӀым, пщӀэ зэрыхуищӀыр иригъэлъагъуу щӀым нэсу Даут абы щхьэщэ хуищӀащ.

10«Гухьэ-гужь пхузиӀэу жызыӀэхэм сыт ущӀедаӀуэр? – еупщӀащ Даут ТӀалутӀ. – 11ТХЬЭМ бгъуэнщӀагъым укъыщызэрысӀэщӀилъхьэгъар иджыпсту уи нитӀкӀэ плъэгъуащ. УзукӀын хуейуи сыкъагъэдаӀуэрт, ауэ сыноӀусакъым, ТХЬЭМ къыхиха зиусхьэну си пащтыхьым си Ӏэ тесшэщӀэнукъым, жысӀэри. 12Плъагъурэ, ди адэ, уи щыгъын щӀыӀутелъым щыщ щэкӀ чэсэчщ мы сӀыгъыр! Уи щыгъыныкӀэм щыщ къыгуэзгъэжа щхьэкӀэ, узукӀакъым. Уи фӀэщ сыщӀи, зыгурыгъаӀуэ, Ӏуэху щӀэпхъаджэ зэрызмылэжьари зызэрыппэщӀэзмысари. Уи пащхьэ мысагъэ гуэри щызмылэжьа пэтми, си псэр бгъэныну укъызощакӀуэ. 13Уэрэ сэрэ хэт захуэми, ТХЬЭМ зэхигъэкӀынщ! Бэлыхьу сызыхэбгъэтар ТХЬЭМ уигъэпшыныжынщ, ауэ, сыт мыхъуами, си Ӏэ ныптеслъхьэнукъым. 14Пасэрейхэм я жыӀауэ „бзаджэрщ бзаджэ къэзылъхур“, ауэ сэ си лажьэ уэзгъэкӀынукъым. 15Уэ ИсрэӀилым урипащтыхькъэ? Хэт узэзауэр? Хэт зи ужь уитыр? Хьэ псэхэлӀэра? Бжьыдзэра? 16Уэрэ сэрэ ди Ӏуэхур ТХЬЭМ хузогъэтӀылъри, зэхрырегъэкӀ! Ирелъагъу си Ӏуэху зытетри, сыпщрехъумэ! Сиухеижынущ Абы, уэ ппэӀэщӀи сищӀынущ!»

17«Даут, си щӀалэ, уэра ар зи макъыр?» – жиӀэщ ТӀалутӀи, зэщыджэу къэгъащ. 18«Уэ унэхъ захуащӀэщ сэр нэхърэ, – жиӀащ абы. – Сыт хуэдиз бзаджагъэ пкӀэлъызезмыхьами, дахэу укъыспыкъуэкӀащ. 19ТХЬЭМ уи ӀэмыщӀэ срилъхьарэ пэт, сыбукӀыфыну щытарэ пэт, фӀыкӀэ укъызэрыскӀэлъызекӀуар иджыпсту къызжепӀэжащ. 20Хэт зи бий къызыӀэщӀыхьауэ фӀырыфӀкӀэ зыутӀыпщыжыр? Нобэ къысхуэпщӀа фӀым фӀы ТХЬЭМ пигъэкӀуэж!+
21ХьэкъыпӀэкӀэ сощӀэ, пащтыхь ухъунущ, ИсрэӀил пащтыхьыгъуэр нэхъ лъэщи пщӀынущ+. 22АтӀэ, си щӀэблэр зэрызэтумыукӀэнумкӀэ, си цӀэри ди адэ и унэ исхэм зэраӀэщӀумыгъэхунумкӀэ тхьэ къысхуэӀуэ».

23Даути ТӀалутӀ тхьэлъанэ хуищӀащ. Абы иужькӀэ ТӀалутӀ и унэ игъэзэжащ, Даутрэ и цӀыхухэмрэ я къулъшэуапӀэ екӀуэлӀэжащ.

• 24:1 1 Пащт. 26
+ 24:6 2 Пащт. 24:10
+ 24:7 1 Пащт. 26:9, 2 Пащт. 1:14
+ 24:20 Руфэ 2:12
+ 24:21 1 Пащт. 23:17

ТӀОЩӀРЭ ЕХАНЭ ӀЫХЬЭ

Нэбэл Даут зэригъэикӀар

25^1Щамел дунейм щехыжым, зэры-ИсрэӀилу къызэхуэсри, хьэдагъэшхуэ иращӀэкӀыжащ. Арэмэхь дэт и унэм пэмыжыжьэуи щыщӀалъхьэжащ. Абы хэту Даути зэрыс щӀыпӀэр ибгынэри, Пэран пшахъуэщӀым кӀуащ+.

2-3Хьэлэб и щӀэблэм щыщу хуабжьу хуэщӀауэ псэууэ зылӀ Мэуан дэсащ. Абы Къармэл къалэм и Ӏэгъуэблагъэхэм щӀышхуэ щиӀэт, мэл минищрэ бжэн минрэ зэрихуэрт. ЛӀым и цӀэр Нэбэлт, и щхьэгъусэм зэреджэри Абиджэлт. Ар бзылъхугъэ къабзэт икӀи губзыгъэт, ауэ лӀыр цӀыху бзаджэт, щэнкӀэщӀт. Нэбэл Къармэл цыщ кӀуауэ щыӀэт.

4Нэбэл цыщ зэриӀэм и хъыбарыр пшахъуэщӀым ис Даут зэхихащ. 5Даут щӀалипщӀ Нэбэл деж иутӀыпщащ: «Къармэл фыкӀуи, си цӀэкӀэ фӀэхъус-сэлам Нэбэл ефх. 6„Бэрэ ущэ апщий!“ жыфӀи, и унагъуэр ехъулӀэну, и мылъкури махуэ хъуну фехъуэхъу. 7„Цыщ узэриӀэр зэхэтхащ“, жыфӀэ. „Уи мэлыхъуэхэр къыщытхуэзам я жагъуэ тщӀакъым, Къармэл щыӀэхункӀи хэщӀыныгъэ гуэри ягъуэтакъым. 8ЖытӀэр зэрыпэжым уи цӀыхухэр щыхьэт техъуэфынущ, еупщӀ абыхэм. Иджы, хъунумэ, ди хьэтыр къэлъагъу. Нобэ цыщ ефэ уиӀэщ, пхуэзэфӀэкӀынум хуэдизкӀэ ди цӀыхухэмрэ уи щӀалэу Даутрэ уакъыхуэупсэну дынолъэӀу“, жыфӀи зыхуэвгъазэ». 9ЛӀыкӀуэхэр Нэбэл деж къакӀуэщ, Даут и псалъэхэр жраӀэри, къаритыжыну жэуапым пэплъэу къэувыжащ.

10АрщхьэкӀэ Даут иӀуэхуахэм Нэбэл захригъэхар ахэр аркъудей зыпэмыплъа жэуапщ: «Хэт ар езыр, а Даутыр? Хэт Ашэй и къуэкӀэ фызэджэр? Я зиусхьэнхэм къаӀэщӀэкӀрэ щӀэпхъуэж пщылӀхэр иджы куэд хъуащ. 11Цыщым яхуэзгъэхьэзыра лыри, шхынри, псыри дэнэкӀэ къыкъуэхуами сымыщӀэхэм дауэ зэрестынур?»

12Даут и цӀыхухэм зыкъагъазэри къежьэжащ. Къэсыжхэри, сыт къарипэсами псалъэ дэмыхуу Даут хуаӀуэтэжащ. 13«Ӏэщэр къафщтэ!» – ищӀащ унафэ Даут. Псоми я Ӏэщэр къызыпалъхьащ, Даути и джатэр къызыгуилъхьащ. Здэщыс щӀыпӀэм цӀыху щитӀыр хъумакӀуэу къыщанэри, нэрыбгэ щиплӀыр Даут и ужь иту ежьащ.

Абиджэл лъыгъажэр къызэрызэтригъэувыӀар

14«ПщӀэрэ къэхъуар? – хуиӀуэтэжащ унэӀутхэм ящыщ зым къэхъуа псори Нэбэл и щхьэгъусэ Абиджэл. – Даут и лӀыкӀуэхэр пшахъуэщӀым къригъэкӀри, ди зиусхьэным деж фӀэхъус-сэлам кърахыну къигъэкӀуати, мыдрейр губжьыкӀейуэ къызэщӀэнэри яхуэмыфащэ ярипэсащ. 15Ахэр хуабжьу къытхуэфӀащ, ди жагъуи ящӀакъым, ахэр ди гъунэгъуу губгъуэм дитыхункӀи зыри тфӀэкӀуэдакъым. 16Дапэмыжыжьэу Ӏэщыр щыдгъэхъурти, жэщи махуи я нэӀэ къыттетащ, дахъумащ. 17Абы егупсыси пщӀэнур пщӀэжынщ, армыхъумэ ди зиусхьэнри и унагъуэри зыхэмыкӀыжын бэлыхь хэхуэнщ. Нэбэл гужь зиӀэ цӀыхущи, уӀурыӀэбэнкӀэ зы Ӏэмал хуэбгъуэтыркъым».

18Абиджэл епӀэщӀэкӀыу щӀакхъуэ щитӀ, санэ фэндитӀ, мэл гъэжьаитху[*], гуэдз гъэлыгъуауэ пщалъитху[*], жызум гъэгъуауэ блэрищэ, ахъуэ благъэ щитӀ къигъэхьэзырри, шыдхэм ятрилъхьащ. 19«Си япэ фиту фыкӀуэ, – яжриӀащ Абиджэл унэӀутхэм. – Фи ужьым ситурэ сэ сынэкӀуэнщ». Зы псалъэкӀи Абиджэл Нэбэл зыкъригъэщӀакъым.

20Абиджэл шыдым тесу бгы лъагъуэмкӀэ къех пэтрэ, Даутрэ абы и цӀыхухэмрэ зэгъусэу къакӀуэу къарихьэлӀащ. 21«А лӀым и мылъкум хэщӀ имыӀэу пшахъуэщӀым зэрыщыхуэсхъумар хьэулей хъуащ, – къакӀуэрт и щхьэ мыгъуагъэ хуихьыжурэ Даут. – БзаджэкӀэ къыспыкъуэкӀыжащ. 22Пщэдджыжь пщӀондэ Нэбэл и унэӀутхэми и унэкъуэщ цӀыхухъухэми ящыщу зы лъхудий псэууэ къэзгъанэу щытмэ, Тхьэм и нейр къысщыхуэ[*]!»+

23Даут къыщилъагъум, Абиджэл занщӀэу шыдым къелъэри, щӀы щхьэфэм натӀэкӀэ лъэӀэсу лъэгуажьэмыщхьэу зыхуригъэуащ+. 24«Лажьэр зытехуэр си закъуэщ, зиусхьэн! – зэкӀэлъигъэпӀэщӀащ Абиджэл, Даут зыхуигъэщхъри. – Хъуну щытмэ, псалъэ къызэти, жысӀэм къедаӀуэ+. 25Зиусхьэн, акъыл зи цӀэ зимыӀэ Нэбэл хъатэшхуэ умыщӀ. И цӀэм ещхьщ и щхьэри – былымым хуэдэщ[*]. Сэ стеухуауэ жыпӀэмэ, уи фӀэщ сыщӀ, лӀыкӀуэ къэпщӀахэм напафэкӀэ сатемыплъа. 26ТХЬЭМ и цӀэкӀи уэ уи цӀэкӀи соӀуэ, зиусхьэн, лъы гъэжэным ТХЬЭМ пэӀэщӀэ ухуищӀащ. Нэбэл и щхьэ кърикӀуэнур уи бийхэми гухьэ-гужь къыпхузиӀэ псоми къащрещӀ!+
27Мы къыпхуэсхьа тыгъэр, зиусхьэн, уи цӀыхухэм ятегуашэ. 28СынолъэӀу зэрымыщӀэкӀэ къысӀэщӀэщӀар къысхуэбгъэгъуну! Узыхуэзауэр ТХЬЭМ и Ӏуэхущи, зиусхьэн, Абы уи лъабжьэр игъэбыдэнущ. УпсэухукӀэ бзаджагъэ зи цӀэ уигу къимыхьэу ущыӀэ!+
29Уи псэм екӀэ лъыхъуэу зыгуэр къыкъуэкӀыу щытми, зиусхьэн, уи гъащӀэр ТХЬЭМ, уи Тхьэм, и анэмэтщ. МывэкӀэ яхэуа фӀэкӀа умыщӀэу Абы уи бийхэр зэтриукӀэнущ. 30ФӀыгъуэу узэригъэгугъар ТХЬЭМ къыббгъэдилъхьэу ИсрэӀилыр уи ӀэмыщӀэ къыщрилъхьэкӀи, зиусхьэн, 31узыгъэнэщхъеини щыӀэнукъым, пщӀэ имыӀэу лъы бгъажэу уилъ зэрыпщӀэжам ущӀыхущӀегъуэжын щхьэусыгъуи уиӀэнукъым. ТХЬЭМ фӀым ущригъэхъулӀэкӀи, зиусхьэн, солъэӀу, уигу сыкъэгъэкӀыж».

32«ФӀыщӀэри щытхъури зейр нобэ укъысхуэзыхьа ИсрэӀилым и ТХЬЭРЩ! – къэгушхуэжащ Даут. – 33Лъы гъэжэным сыщихъумэу силъ сщӀэжыным пэӀэщӀэ сыхуэзыщӀа уэрэ уи акъылымрэ Тхьэм и нэфӀ къыфщыхуэ! 34Си деж укъемылъэпсынщӀэуатэмэ, уи фӀэщ сыщӀ, си зэран уэзымыгъэкӀа ИсрэӀилым и ТХЬЭМ и цӀэкӀэ соӀуэ, пшэкӀэплъ къэщӀыгъуэ пщӀондэ Нэбэл и унэм ису зы хъулъхугъи псэууэ къизмынэнут». 35Абиджэл къыхуихьахэр къыӀрихри, Даут абы итӀанэ жриӀащ: «КӀуэ, гъэзэж уи унэ, зы щхьэкӀи укъыхэмыщтыкӀ. Уи хьэтыр слъэгъуащ, уи лъэӀуи згъэзэщӀэнщ».

Абиджэл Даут и щхьэгъусэ зэрыхъуа щӀыкӀэр

36Абиджэл къыздигъэзэжам, пащтыхь ефэ-ешхэ ищӀу Нэбэл унэм щӀэсу кърихьэлӀэжащ. Хуабжьу гукъыдэжышхуэ иӀэт абы, къызэрымыкӀуэуи чэфт. Нэхулъэр къызэкӀэщӀичыхункӀэ Абиджэл абы зыри жриӀакъым. 37Пщэдджыжьым, Нэбэл чэфыр щыпкърыкӀым, хъугъэщӀагъэ псори къанэ щымыӀэу хуиӀуэтэжащ. Къэхъуар щызэхихым, лӀым и гур иубыдри, зэщӀиӀулӀащ. 38МахуипщӀ нэхъ дэмыкӀыуи Нэбэл и псэр ТХЬЭМ хихащ.

39«ЩхьэкӀуэр къызэзыха Нэбэл хуэфащэр езыгъэгъуэтыжа ТХЬЭМ щытхъур ейщ! – жиӀащ Нэбэл зэрылӀам и хъыбарыр зылъэӀэса Даут. – Ӏуэху бзаджэм сыщихъумэри, и бзаджэщӀагъэ езы Нэбэл трикъутэжащ».

Абы иужькӀэ Даут Абиджэл лӀыкӀуэ хуищӀащ, къыдэкӀуэну елъэӀуу. 40Даут щхьэгъусэу хуашэн щхьэкӀэ, Къармэл къызэрыкӀуар лӀыкӀуэхэми Абиджэл жраӀащ.

41«Сыхьэзырщ зиусхьэным сыт ищӀыскӀи сыхуэжыӀэщӀэну», – япежьащ къыкӀэлъыкӀуахэм Абиджэл, щӀым нэсу щхьэщэ яхуищӀри. 42ЩӀэхыу зыкъигъэхьэзырщ, шыдым тетӀысхьэри, и унэӀут цӀыхубзитху щӀыгъуу, лӀыкӀуэхэм я ужь иту, Даут деж къакӀуэри щхьэгъусэ хуэхъуащ.

43Арыххэуи, Даут щхьэгъуситӀ – абырэ ИзрэӀэл щыщ Ахэнымрэ – иӀэ хъуащ+. 44ТӀалутӀ ипхъу Мэхъал Даут къытрихыжри, Джэлым щыщ ЛэӀиш и къуэ ПэлътэӀил щхьэгъусэу иритыжакӀэт+.

* 25:18 Е: «мэл зэӀыхагъащӀитху».

* 25:18 Хуэгъэфэщауэ литр щэщӀрэ блырэ хуэдиз хъунущ.

* 25:22 Е: «Тхьэм и нейр си бийхэм къащыхуэ».

* 25:25 «Акъылыншэ», «цӀыхугъэ зимыӀэ», «Ӏэдэбыншэ» жиӀэу аращ къикӀыр «Нэбэл» цӀэм.

+ 25:1 1 Пащт. 7:17,
+ 25:22 1 Пащт. 3:17
+ 25:23 Руфэ 2:10
+ 25:24 2 Пащт. 14:9
+ 25:26 2 Пащт. 18:32, Данил 4:16
+ 25:28 1 Пащт. 18:17

+ 25:43 1 Пащт. 27:3, 1 Пащт. 30:5, 2 Пащт. 2:2, 2 Пащт. 3:2,

+ 25:44 2 Пащт. 3:14-15

26

Даут ТӀалутӀ иджыри зэ псэууэ къызэригъэнар

26^1•Зиф къалэм щыщ гуэрхэр ТӀалутӀ деж Джыбэхь къакӀуэри, ХьэкӀылэ Ӏуащхьэм, Ешимун пшахъуэщӀым къыщхьэщытым, Даут зызэрыщигъэпщкӀур жраӀащ+.

2ИсрэӀилым я нэхъ зауэлӀ пхъашэу исым щыщу нэрыбгэ минищ гъусэ къищӀри, ТӀалутӀ Зиф пшахъуэщӀым Даут къыщилъыхъуэну къэкӀуащ. 3ХьэкӀылэ Ӏуащхьэм блэкӀ гъуэгум и гъунэгъуу ТӀалутӀ и дзэр игъуэлъыкӀащ. Даути пшахъуэщӀым итт. ТӀалутӀ и ужьыр къихуу къызэрыкӀэлъыкӀуар абы зэхихащ. 4ТӀасхъэщӀэххэри щиутӀыпщым, ТӀалутӀ къызэрыкӀуам и хъыбар пэжыр къыхуахьащ.

5Даут къежьэри, ТӀалутӀ щигъуэлъыкӀа щӀыпӀэм къекӀуэлӀащ. ТӀалутӀрэ дзэр зезышэ Ныр и къуэ Ауниррэ зэрыгъуэлъыжар Даут къилъэгъуащ. Дзэ пщыӀэм и курыкупсэм хуэзэу ТӀалутӀ зыщигъэзэгъат, езы дзэри абы и хъуреягъкӀэ къегъуэлъэкӀат+. 6«Хэт си гъусэу ТӀалутӀ зытес дзэ пщыӀэм нэкӀуэнур?» – жиӀэри, еупщӀащ Даут хьет лъэпкъым щыщ Ахъымелэчрэ Дзыру и къуэу Йоуаб и къуэш Абишейрэ.

«Сэ сынэкӀуэнщ уи гъусэу!» – къеувэлӀащ абы Абишей+.

7Даутрэ Абишейрэ дзэ пщыӀэм жэщым къытехьащ. Къыздытехьам и бжыр и щхьагъ щыхэӀуауэ ТӀалутӀ зэрыжейр къалъэгъуащ. Ауниррэ зауэлӀхэмрэ абы и хъуреягъкӀэ къегъуэлъэкӀауэ щылът.

8«Уи жагъуэгъур Тхьэм уи ӀэмыщӀэ нобэ кърилъхьащ, – еӀущэщащ Абишей Даут. – Хуит сыщӀи, зэ уэгъуэкӀэ бжыщхьэеӀулӀ сыгъэщӀ мыр. ЕтӀуанэ уэгъуи сыхуеинукъым».

9«Хьэуэ, умыукӀ. Зы бэлыхьлажьэ гуэр и щхьэ кърикӀуэнкӀэ мышынэу ТХЬЭМ пащтыхьу къыхихам хэт сыт ирикуфын? – идакъым Даут Абишей жиӀэр+. 10– ТХЬЭМ и цӀэкӀэ соӀуэ, ар Абы зэригъэкӀуэдыжынур мыпэжым. Е игъуэр къэсынурэ лӀэнущ, е зауэм хэкӀуэдэнущ+. 11ТХЬЭМ къыхиха цӀыхур сӀэщӀэкӀуэдэным сыщихъумэ! И пӀэщхьагъым деж щыт бжымрэ псыр зэрыт кхъуэщынымрэ къэдгъащти дыӀугъэкӀыж!»

12Даут ТӀалутӀ и бжымрэ псыр зэрыт кхъуэщынымрэ къищтэщ аби, абдеж къыӀукӀыжащ. Псори ТХЬЭМ къахуигъэкӀуа жей Ӏувым хэтт: зыми зыри къилъэгъуакъым, зыми зыри къищӀакъым икӀи зыри къэушакъым.

13Дзэ пщыӀэм къытекӀыжри, фӀыуэ пэӀудза Ӏуащхьэ лъагэ гуэрым и щыгум Даут къытеуващ. 14«Аунир, сызэхэпхрэ?» – жиӀэри дзэми Ныр и къуэ Аунири зэхахыу Даут къэгуоуащ.

«Ухэт уэ? Хэт ухъуну? – пидзыжащ абы Аунир. – Сыт пащтыхьыр щӀэбгъэбырсырыр?»

15«УлӀкъэ уэ? Зэры-ИсрэӀил хэгъэгуу къащти, уэ ппэхъуну зыгуэр ис? Сыт уи зиусхьэну пащтыхьым ущӀыхуэмысакъыр? Ар иукӀыну къызэрыкӀэлъыкӀуаӀам ущыгъуазэ? 16Хъуакъым а уэ пщӀар! ТХЬЭМ и цӀэкӀэ соӀуэ, Абы къыхиха зиусхьэну пащтыхьым фызэрыхуэмысэкъам щхьэкӀэ укӀ фхуэмыфащэм! Зыплъыхьыт! Дэнэ щыӀэ пащтыхьым и щхьагъ ита бжымрэ псыр зэрыт кхъуэщынымрэ?»

17«Дауту си щӀалэ, – жиӀащ ТӀалутӀ, Даут и макъыр къицӀыхужри, – уэра зи макъ зэхэсхыр?»

«НтӀэ, сэращ, си макъщ зэхэпхыри, зиусхьэну си пащтыхь!» – иритыжащ абы жэуап Даут. – 18«Сыт щхьэкӀэ, зиусхьэн, зэхэзехуэн сыпщӀа? Сыт си лажьэр? Сыт хуэдэ бзаджэнаджагъэ зесхьар? 19КъедаӀуэ-тӀэ бжесӀэнум, зиусхьэну си пащтыхь. Уи губжьыр къысхуэзыхьар ТХЬЭР арамэ, Абы и цӀэкӀэ къурмэн сщӀынщ. Ауэ ди зэхуаку къыдыхьар цӀыхухэрамэ, ТХЬЭМ и ней абыхэм ящыхуэ! ТХЬЭМ къытхуигъэфэща щӀыгум щыщу къыслъысыр щысӀэщӀахкӀэ, хамэтхьэхэм сахуэпщылӀыну срагъэзу аращ. 20Щремыжэ силъ ТХЬЭР и лъэпкъым щыпэӀэщӀэ щӀыналъэм! Хьэ бжьыдзэ лъеяуэ ямылъытэм сыхуэдэщ сэ, ИсрэӀилым и пащтыхьыр си ужьым щхьэ ит? Шылэджэдым хуэдэу къуакӀэбгыкӀэхэм сыкъыщрихуэкӀыу си ужьыр щхьэ ихурэ?»

21«Уи гуэныхь къэсхьащ, Даут! – жиӀащ ТӀалутӀ. – Къэгъэзэж, си щӀалэ! ЛъапӀэныгъэ епхри, ныжэбэ си псэ бгъэнакъым. Нобэ иужькӀэ си зэран уэзгъэкӀыжынкъым. АкъылыншагъэкӀэ сызекӀуэри, щыуагъэшхуэ сӀэщӀэкӀащ»+.

22«Мыр уи бжыращ, – иридзыжащ абы Даут. – Уи зауэлӀ щӀалэхэм ящыщ зы къэгъакӀуи кърещтэж. 23Хэти и щыпкъагъэрэ пэжыгъэрэ теухуауэ ТХЬЭР къетэжынщ. Нобэ ТХЬЭМ си Ӏэ укърилъхьат, арщхьэкӀэ Абы къыхиха цӀыхум си ягъэ езгъэкӀакъым+. 24Уи псэм лъапӀэныгъэ зэресхам хуэдэу, сысейми ТХЬЭР къыхуресакъ, сыт хуэдэ тхьэмыщкӀагъэми пэӀэщӀэ сыхурещӀ!»

25«Даут, си щӀалэ, Тхьэм и нэфӀ къыпщыхуэ! – жиӀащ ТӀалутӀ. – Ӏуэхушхуэ куэд бгъэхъэнущ уэ икӀи, шэч хэмылъу, уефӀэкӀуэнущ».

Абы иужькӀэ Даут и гъуэгу техьэжащ, ТӀалутӀи и унэ игъэзэжащ.

• 26:1 1 Пащт. 24:1-22
+ 26:1 1 Пащт. 23:19,
+ 26:5 1 Пащт. 14:50, 1 Пащт. 17:55
+ 26:6 2 Пащт. 2:18
+ 26:9 1 Пащт. 24:7,
+ 26:10 1 Пащт. 31:6
+ 26:21 1 Пащт. 15:24
+ 26:23 2 Пащт. 22:21,

ТӀОЩӀРЭ ЕБЛАНЭ ӀЫХЬЭ

Даут фылистейхэм я деж щтапӀэ зэрихьэжар

27^1«Гувами-щӀэхами зэгуэрым ТӀалутӀ секӀуэдылӀэнущ, – егупсысыжащ езыр-езырурэ Даут. – СэркӀэ нэхъыфӀыр фылистейхэм я деж щтапӀэ сихьэжынырщ. ТӀалутӀ си ужь икӀыжынщи, ИсрэӀилым сыкъыщилъыхъуэжынкъым, сэри сыӀэщӀэкӀа хъунщ».

2Арати, цӀыху щих и гъусэу Даут ежьэри, Джат къалэм и пащтыхьым деж екӀуэлӀащ. Мэхъу и къуэ АхъышкӀэ зэджэрат ар+. 3Даутрэ и цӀыхухэмрэ Ахъыш деж Джат къыщыувыӀащ. Дэтхэнэми и унагъуэр щӀыгъут, езы Даути и щхьэгъуситӀыр – ИзрэӀэл щыщ Ахэнымрэ Къармэл щыщ Нэбэл и щхьэгъусэу щыта Абиджэлрэ – и гъусэт+. 4Даут Джат щтапӀэ зэрихьэжам и хъыбарыр ТӀалутӀ щызэхихым, ар абы иужь икӀыжащ.

5«Уи нэфӀ къысщыхуар пэжмэ, – зыхуигъэзащ зы махуэ гуэрым Даут Ахъыш, – уи жылэхэм языхэзым псэупӀэ щызгъэщӀ. КъекӀукъым узыдэс пащтыхь щыхьэрым сэри сыдэсыныр», – жиӀэри.

6А махуэ дыдэми Ахъыш абы Зычлъэгу къалэр къритащ. (Абдеж щегъэжьауэ Зычлъэгу Ехьудей пащтыхьхэм яйуэ къогъуэгурыкӀуэ.) 7Даут фылистеищӀым илъэсрэ мазиплӀрэ щыпсэуащ.

8Даутрэ и цӀыхухэмрэ ежьэурэ джэшурейхэм, джырзейхэм, амэлычхэм ятеуэрт. (Шурейрэ Мысырымрэ нэсыхукӀэ щӀыгуу илъыр яӀэщӀэлъу ижь лъандэрэ мы лъэпкъхэр щыпсэухэрт.)+
9Теуэ къищӀ къэси Даут а хэгъэгухэр зэрипхъуэрт, цӀыхухъуи цӀыхубзи къимыгъанэу зэтриукӀэрт, я Ӏэщ цӀыкӀуи, Ӏэщ пӀащи, шыди, махъши, щыгъыни къатрихырт. А псом иужькӀэ Ахъыш деж къигъэзэжырт.

10«Мызыгъуэгум фызытеуар дэнэ щӀыпӀэ?» – жиӀэу Ахъыш щыщӀэупщӀэкӀэ, Даути «Ехьудей хэкум и ипщэ щӀыналъэм, ерэхьмэлхэмрэ къэнейхэмрэ щыпсэу щӀыпӀэхэм, датеуащ[*]», – жиӀэрти, жэуап иритыжырт+. 11Гъэру зыри Джат къалэ къыдимышэн щхьэкӀэ, Даут цӀыхухъуи цӀыхубзи псэ зыӀут къимыгъанэу игъэкӀуэдырт. «Мыращ Даут къыдищӀар!» – жаӀэнщи, даӀуэтыжынщ, жиӀэу арат ар зэрегупсысыр. Апхуэдэущ Даут фылистеищӀым зэрисар. 12«КъызыхэкӀа исрэӀил лъэпкъым ар дунейм тралъагъуэ хъуркъыми, – егупсысырт Ахъыши, – игъащӀэкӀэ гурэ псэкӀэ къызбгъэдэту си деж щыӀэнущ». Апхуэдэурэ Ахъыш и дзыхьыр Даут нэхъри иригъэз хъуащ.

* 27:10 Ахъыш дзыхь зыхуригъэщӀын щхьэкӀэ, Даут исрэӀилхэмрэ абыхэм я лъэныкъуэгъухэмрэ ятеуэу къыщигъэхъурт фылистеипщым.

+ 27:2 1 Пащт. 23:13, 1 Пащт. 21:10, 3 Пащт. 2:39

+ 27:3 1 Пащт. 25:43
+ 27:8 1 Пащт. 15:7
+ 27:10 1 Пащт. 30:29

ТӀОЩӀРЭ ЕЯНЭ ӀЫХЬЭ

28^1ИсрэӀилым зауэ иращӀылӀэну фылистейхэм дзэр зэхуашэсырт. «Уэри уи цӀыхухэри зауэм фыныздэкӀуэн хуейщ!» – жиӀащ Ахъыш Даут зыхуигъазэри.

2«Хъунщ! – еувэлӀащ Ахъыш и псалъэм Даут. – Сэри си лӀыгъэ къихьыр зыхуэдизыр уи нэгу щӀэзгъэкӀынщ».

«ДызэгурыӀуащ! ИгъащӀэкӀэ узищхьэхъумэну пхузогъэфащэ», – къыпигъэхъуэжащ Ахъыши.

ТӀалутӀ Ӏэзэм деж зэрыкӀуар

3Щамел дунейм ехыжат, зэрыисрэӀил лъэпкъыу ягъеижри, щалъхуа Арэмэхь къалэм щыщӀалъхьэжат. Хьэдэхэр къэзыгъэпсалъи удыгъэ зезыхьи ТӀалутӀ хэкум ирихуат[*]+.

4Фылистеидзэми зызэщӀигъэуӀуэщ аби, къежьэри Шунэм пэмыжыжьэу игъуэлъыкӀащ. ТӀалутӀи ИсрэӀил хэгъэгум цӀыхуу исыр къызэхуишэсри, ДжэлбаӀытхым пэгъунэгъуу къыщыувыӀащ+. 5Фылистеидзэр къыщилъагъум, ТӀалутӀ къэгужьейри, шынэ къищтащ. 6ИщӀэнумкӀэ ТХЬЭМ зыхуигъэза щхьэкӀэ, пщӀыхьэпӀэкӀи зыкъригъэлъэгъуакъым, урим иригъэдза щхьэкӀи, зыри къыхуикӀакъым, бегъымбархэми зыри къапихыфакъым+. 7Апхуэдэу щыхъум, хьэдэр къигъэпсалъэу Ӏэзэгъуэ-Ӏэзэпэ зыхэлъ цӀыхубз гуэр къыхуагъуэтыну ТӀалутӀ и чэнджэщэгъухэм унафэ яхуищӀащ.

«Андор зы цӀыхубз Ӏэзэ дэсщ», – къыжраӀащ абыхэм ТӀалутӀ.

8КъамыцӀыхун щхьэкӀэ ТӀалутӀ и щыгъынхэр зэщихщ, нэгъуэщӀ щыгъыныгъуэкӀэ зихуапэри, нэрыбгитӀ и гъусэу жэщым ежьэри, а цӀыхубзым деж кӀуащ. «Хьэдэр къысхуэгъэпсалъэ, – зыхуигъэзащ ТӀалутӀ абы лъэӀукӀэ. – Зи цӀэ къыпхуисӀуэнури къысхуеджэ».

9АрщхьэкӀэ цӀыхубзым идакъым: «ТӀалутӀ ищӀа унафэм, дауи, ущыгъуазэщ уэ. Хьэдэхэр къэзыгъэпсалъи удыгъэ зезыхьи Хэкум ирихуащ абы. Иджы сыт сэ си псэр джэгупӀэ сыбгъэщӀыну иужь ущӀитыр?»

10«ТХЬЭМ и цӀэкӀэ соӀуэ, мыбы ехьэлӀауэ зыри уи щхьэ къримыкӀуэнкӀэ», – ищӀащ тхьэлъанэ ТӀалутӀ.

11«Хэт къезджэнур?» – щӀэупщӀащ итӀанэ цӀыхубзыр.

«Щамелт сызэпсэлъэнур», – пидзыжащ абы ТӀалутӀ.

12Бзылъхугъэм Щамел къыщилъагъум, ину кӀийщ аби, ТӀалутӀ жриӀащ: «СыкъэбгъэпцӀащ! Уэращ ТӀалутӀыр езыр!»

13«Умышынэ зым щхьэкӀи! – игъэсабырыжащ ар пащтыхьым. – Сыт плъагъур?»

«ЩӀым къыщӀэкӀ хьэдэпсэр солъагъу», – жиӀащ цӀыхубзым.

14«Сыт и шыфэлӀыфэ?» – еупщӀащ итӀанэ абы пащтыхьыр.

«ЩӀым зы лӀыжь къыщӀокӀ, щыгъын щӀыӀутелъ щыгъыу», – жиӀащ цӀыхубзым. Ар зэры-Щамелыр абдеж ТӀалутӀ къыгурыӀуэри, зигъэщхъри щхьэщэ хуищӀащ+.

15«СыщӀэбгъэпӀейтейр сыт? УкъыщӀызэджари сыт?» – къегиящ Щамел ТӀалутӀ.

«Гузэвэгъуэшхуэ сыхэтщ, – къиӀуэтащ и гуныкъуэгъуэр ТӀалутӀ, – фылистейхэм зауэ къызащӀылӀауэ къызобгъэрыкӀуэ. Тхьэм и щӀыб къысхуигъэзащи, и бегъымбархэмкӀи пщӀыхьэпӀэхэмкӀи зыкъызигъащӀэркъым. СщӀэн хуеймкӀэ сыноупщӀыну аращ сыкъыщӀоджар»+.

16«Сыт-тӀэ иджы сэ укъыщӀызэупщӀыжыр ТХЬЭМ и щӀыб къыпхуигъэзамэ, жагъуэгъуу укъилъытамэ? – жиӀащ Щамел. – 17КъысхуигъэкӀуауэ щытыгъа и псалъэм тетыжу аращ ТХЬЭР: пащтыхьыгъуэр къыпӀэщӀитхъри нэгъуэщӀым и Ӏэ ирилъхьащ. Ар Даутщ+. 18ТХЬЭМ къыбжиӀам уедаӀуэу и губжьыр амэлычхэм зэратумыкъутам щхьэкӀэщ нобэ мыр уи щхьэ къыщӀрикӀуэр+. 19ТХЬЭМ ИсрэӀилри уэри фылистейхэм я Ӏэ фрилъхьэнущ, уэрэ уи щӀалэхэмрэ пщэдей нэхъ фӀэмыкӀыу хьэдрыхэ дыщызэрихьэлӀэжынущ. ИсрэӀилым и дзэри ТХЬЭМ фылистейхэм яӀэщӀилъхьэнущ»+.

20Щамел къыжриӀам ТӀалутӀ апхуэдизкӀэ игъэгужьеяти, и лъэр щӀихри, зэуэзэпсэу укӀуриящ: зы жэщ – зы махуэ лъандэрэ хьэдзэ зыӀумыхуа лӀым и гуащӀэр а хъыбарым хурикъуакъым.

21ТӀалутӀ зэхихар гущӀыхьэ зэрыщыхъуар бзылъхугъэм къилъэгъуащ. Ар абы къыбгъэдыхьэри къыжриӀащ: «ПсэзэпылъхьэпӀэм сибгъэувэри, жыпӀэм седэӀуащ, унафэу къысхуэпщӀари згъэзэщӀащ. 22СынолъэӀу, иджы жысӀэм къедаӀуи, щӀакхъуэ бзыгъэ нэхъ мыхъуми уэстынщи, ар шхы. Гъуэгу утеувэжмэ, зыгуэр пхуэхъунщ».

23«Хьэуэ, – идакъым ТӀалутӀ, – сышхэнукъым». АрщхьэкӀэ цӀыхубзым и лъэныкъуэ хъууэ и гъусэхэм ТӀалутӀ хагъэзыхьу щыхуежьэм, къыжраӀэм едэӀуащ. ЗыкъиӀэтыжри, пӀэм тетӀысхьащ.

24ЦӀыхубзым танэ гъэшха иӀэти, ар псынщӀэу фӀигъэжащ. Хьэжыгъэр къигъэхьэзырщ, тхьэвыр ипщри, щӀакхъуэ мыкӀумыпщыр игъэжьащ. 25Ерыскъыр ТӀалутӀрэ и гъусэхэмрэ къахутригъэувэри игъэшхащ. А жэщ дыдэми заӀэтри ежьэжащ.

* 28:3 КъэхъункъэщӀэнур къащӀэу жызыӀэхэри, удыгъэ зезыхьэхэри, хьэдэхэр къэзыгъэпсалъэхэри Тэурэт Хабзэм аркъудей имыдэу нэлат ярех.

+ 28:3 1 Пащт. 25:1,
+ 28:4 1 Пащт. 31:1
+ 28:6 1 Пащт. 14:37, 2 Пащт. 22:42,
+ 28:14 1 Пащт. 2:19, 1 Пащт. 15:27
+ 28:15 1 Пащт. 18:12
+ 28:17 1 Пащт. 15:28
+ 28:18 1 Пащт. 15:29
+ 28:19 1 Пащт. 31:2, 1 Пащт. 31:4

ЕЩЭЩӀАНЭ ӀЫХЬЭ

Фылистейхэм Даут къызэрызэхахуар

29^1ИзрэӀэл пэмыжыжьэу къыщыщӀэж псынащхьэм деж исрэӀилхэр къыщызэхуэсат. Фылистейхэми я дзэр зы къэмынэу Афэкъ кърашэлӀат. 2Щхьэж и дзэр и гъусэу[*] фылистейхэм япщхэр къакӀуэрт, Даутрэ и цӀыхухэмрэ, Ахъыши я гъусэу, абыхэм я ужьым итт. 3«Мы исрэӀилхэм сыт мыбдеж щащӀэр?» – жаӀэурэ фылистей дзэпщхэр щӀэупщӀэу хуежьащ.

«Мыр Даутщ, ИсрэӀилым и пащтыхь ТӀалутӀ и Ӏуэхузехьэхэм языхэзу щытащ. Илъэсым щӀигъуащ ТӀалутӀ ибгынэу си деж къызэрыкӀуэри, и Ӏей зи цӀэ слъэгъуакъым», – яритащ абыхэм жэуап Ахъыш.

4АрщхьэкӀэ фылистей дзэпщхэр Ахъыш къыщӀэгубжьэри хуадакъым: «Егъэгъэзэж мыбыи, псэупӀэу хухэпха щӀыпӀэм ирекӀуэж! Ди гъусэу зауэм нэкӀуэнкӀэ Ӏэмал иӀэкъым. ЗэуапӀэм дыщыӀухьэкӀэ, къытпэщӀэувэжыныр зыхуэӀуа щыӀэкъым. И зиусхьэным и дзыхьыр сыткӀэ зыхуригъэщӀыжын абы? Ди зауэлӀхэм я щхьэ харигъэлъхьэнумкӀэщ, дауи. 5„ТӀалутӀ минхэм текӀуамэ, Даут минипщӀхэр хигъэщӀащ“ жаӀэу къафэурэ уэрэд зыхуауса Даутыр мыракъэ?»+

6«ТХЬЭМ и цӀэкӀэ соӀуэ, укъысхуэщыпкъэщ, – жриӀащ Ахъыш Даут. – Си дзэм ухэту зэуапӀэм дызэдыӀухьатэмэ, сэркӀи гуапэт. Си деж укъыщыкӀуа махуэм щегъэжьауэ нобэр къыздэсым мыхъун гуэри бдэслъэгъуакъым, ауэ мобыхэм уражагъуэщ. 7Умыгъэгубжь фылистеипщхэр, гъэзэжи, дахэкӀэ кӀуэжи нэхъыфӀщ!»

8«Сыт си лажьэр? – къэгумащӀэ хуэдэу зищӀащ Даут. – Уи деж сыкъызэрыкӀуэрэ нобэр къыздэсым мыхъуну зыгуэр злэжьа? Сыт, зиусхьэну си пащтыхь, уи бийхэм сезэуэну сыкӀуэ щӀэмыхъур?»

9«СэркӀэ, – жиӀащ Ахъыш, – фӀы дыдэ нэхъ лажьэ уиӀэкъым, узэрыслъагъури Тхьэм къыбгъэдэкӀа и мелыӀычущ, ауэ фылистей дзэпщхэм я гъусэу зауэм укӀуэ мыхъуну яукъудиящи, ядэкъым+. 10Аращи, уэри уи зиусхьэн ТӀалутӀ и Ӏуэхузехьэу щытауэ пщӀыгъухэми пщэдджыжь жьыуэ зыкъэвужь. Нэху фыкъызэрекӀыу вгъэзэжын хуейщ».

11Пщэдджыжьым Даутрэ и цӀыхухэмрэ жьыуэ заӀэтри, фылистей щӀыналъэм ягъэзэжащ. Езы фылистейхэм ИзрэӀэлкӀэ яунэтӀащ.

* 29:2 Журт. «я зауэлӀ минхэмрэ щэхэмрэ я гъусэу».

+ 29:5 1 Пащт. 18:7, 1 Пащт. 21:11

+ 29:9 2 Пащт. 14:17, 2 Пащт. 14:20, 2 Пащт. 19:27,

30

Даут амэлычхэр зэрыхигъэщӀар

30^1Даутрэ и цӀыхухэмрэ Зычлъэгу щынэсыжар ещанэ махуэрат. Амэлычхэр Нэджэб щӀыналъэм[*] теуэри, Зычлъэгу къалэри яубыдат. Жылэр зэрапхъуэри, ягъэсат;+
2укӀыгъэ зыри къыхэмыкӀыу, бзылъхугъи жылэм дэси зы къамыгъанэу гъэру дашри дэкӀыжат.

3Даутрэ и цӀыхухэмрэ Зычлъэгу къыщысыжам, къалэр мафӀэсым хэкӀуэдауэ, я щхьэгъусэхэмрэ я бынхэмрэ гъэру дашауэ кърихьэлӀэжащ. 4Ар гущӀыхьэ зыщыхъуа Даути, и гъусэхэри зэщӀэпыхьэу хуежьащ, я къарур иухыхункӀи гъащ. 5Гъэру яубыдахэм Даут и щхьэгъуситӀри – ИзрэӀэл щыщ Ахэнымрэ Къармэл щыщ Нэбэл и щхьэгъусэу щыта Абиджэлрэ – яхэтт+. 6Быным я щхьэ кърикӀуам къигъэлыба зауэлӀхэм мывэкӀэ къеуэу яукӀыну мурад къызэрыхуащӀам Даут хуабжьу къигъэгузэващ. Ауэ Даут къыщыщӀар ТХЬЭМ, и Тхьэм, бгъэдилъхьэри, Абы хуиӀэ фӀэщхъуныгъэм къару къызэхригъэлъхьэжащ.

7Абы хэту Даут Абэтар-тхьэпщым, Ахъымелэч и къуэм, тхьэпщ кӀэпхыныр къыхуихьыну жриӀащ. Абэтар тхьэпщ кӀэпхыныр къыщыхуихьым,+
8Даут ТХЬЭМ зыхуигъэзащ: «Мы хъунщӀакӀуэ гупым я ужь сиувэу сыкӀуэн хуей? СакӀэлъэщӀыхьэну?» – жиӀэри.

«Я ужь иувэ, – къритащ абы жэуап ТХЬЭМ. – УакӀэлъэщӀыхьэнущ, гъэру яубыдахэри щхьэхуит къэпщӀыжынущ».

9ЦӀыху щих и гъусэу Даут къежьэри, Бесор псыхъуэм нэс къэкӀуащ+. 10АрщхьэкӀэ абы ящыщу цӀыху щитӀым нэсыр ешыщати, абдеж къыщанэри, Даутрэ адрей цӀыху щиплӀымрэ адэкӀэ пхъэращ.

11КӀуэ пэтрэ зауэлӀхэм губгъуэм иту зы мысыр щӀалэ гуэр къапэщӀэхуащ. Ар Даут деж къашащ. Ирагъашхэщ, ирагъафэри, 12ахъуэ гъэгъуа блэррэ жызум гъэгъуа благъитӀрэ иратащ. Жэщищ-махуищкӀэ щӀакхъуэ тыкъыри псы ткӀуэпси зыӀумыхуар щышхэм, къэнэхъыжащ.

13«Хэт урипщылӀ? Дэнэ укъикӀрэ?» – жиӀэри, Даут абы еупщӀащ.

«Мысырым сыщыщщ, – жиӀащ лӀым, – амэлыч гуэрым срипщылӀт. Махуищ ипэ сымаджэ сыщыхъум, си зиусхьэным сыкъыхыфӀидзащ. 14Нэджэб датеуат: къэрэтейхэр, ехьудейхэр, Хьэлэб и щӀэблэм щыщхэр зыдэс жылэхэр зэрытпхъуат, Зычлъэгу къалэми мафӀэ еддзри дгъэсат»+.

15«СепшэлӀэфын а дзэр здэщыӀэм?» – тригъэчыныхьащ Даут.

«СумыукӀыну, си зиусхьэным сумытыжыну Тхьэм и цӀэмкӀэ тхьэлъанэ къысхуэпщӀмэ, уесшэлӀэнщ», – къритащ адрейми Даут жэуап.

16Арати, мобы Даут амэлычхэм я деж къришэлӀащ. Ахэр а щӀыпӀэм щызэбгрыпхъарэ ефэ-ешхэу, фылистеищӀымрэ Ехьудеймрэ къуентхъышхуэ кърахар ягъэмэхуэщӀу апхуэдэт. 17Даут абыхэм яхэлъадэщ аби, нэхулъэм зыкъыщызэкӀэщӀитхъым иригъажьэри[*], къыкӀэлъыкӀуэ пщыхьэщхьэ пщӀондэ езэуащ. Махъшэм зрадзу щӀэпхъуэжа щӀалэ щиплӀым щыфӀэкӀауэ, ящыщу зы цӀыху псэууэ къелакъым. 18Амэлычхэм зэрапхъуар зы къэмынэу Даут къиугъуеижащ, и щхьэгъуситӀри щхьэхуит къищӀыжащ. 19Зыми зыри фӀэкӀуэдакъым – цӀыкӀуи, ини, къуэи, пхъуи, мылъкуи. Щхьэж ейр Даут яритыжащ. 20Ӏэщ пӀащэрэ Ӏэщ цӀыкӀуу къатрихари цӀыхухэм я былымым япэ иту къахуащ, «мыр Даут и къуентхъщ» жаӀэурэ.

Даут къуентхъыр зэригуэшар

21Пхъэрым хэту адэкӀэ мыкӀуэфу Бесор псыхъуэм деж къыщина цӀыху щитӀым деж Даут къекӀуэлӀэжащ. Къэсыжахэм ахэр къапежэжьащ. Даут гъунэгъу абыхэм къащыхуэхъум псоми фӀэхъус ярихащ. 22АрщхьэкӀэ Даут и ужьым иту пхъэрым кӀуа мыхъумыщӀэ зыбжанэ къэуври жаӀащ: «Мыхэр ныддэкӀуакъым, абы къыхэкӀыу ди къуентхъым щыщ гуэркӀи дадэгуэшэнукъым. Щхьэж и щхьэгъусэрэ и бынрэ хрырешыжи, зрырегъэхь!»

23«Хьэуэ, си къуэшхэ! – идакъым Даут. – ТХЬЭМ къыдитам апхуэдэ унафэ тедывмыгъэщӀыхь. Ар къытщхьэщыжри, биидзэ къытпэщӀэувар ди Ӏэ кърилъхьащ. 24Хэт фэ жыфӀэр зыдэнур? ЗэуапӀэм Ӏухьам къылъыс Ӏыхьэм хуэдиз пщыӀэм хъумакӀуэу къытеднахэми ялъысын хуейщ!» 25Абдеж щегъэжьауэ Даут а унафэр узэбакъуэ мыхъун хабзэу игъэувауэ нобэр къыздэсым апхуэдэу йокӀуэкӀ.

26Даут Зычлъэгу къыщысыжым, къуентхъым щыщ зы ӀыхьэфӀ хихри, цӀыхугъэ къезыха ехьудей тхьэмадэхэм яхуригъэшащ: «Мыр ТХЬЭМ и бийхэм къатетха къуентхъым щыщщи, фӀыщӀэгуапэ тын фхузощӀ», – жиӀэри. 27Къуентхъыр иригъэшащ БэтӀэл, Нэджэб хыхьэ АрмэтӀ, Йатыр, 28Арэр, Сифмэт, Аштэм, 29Аркъалэ, ерэхьмэлхэмрэ къэнейхэмрэ я къалэхэм,+
30Хъуэрымэхь, Борэшан, Атэхь, 31Хъэуран, езы Даутрэ и цӀыхухэмрэ къыщыщӀидза нэгъуэщӀ щӀыпӀэ Ӏэджэми.

* 30:1 Ехьудей хэкумрэ Фылистей щӀыналъэмрэ я ипщэ лъэныкъуэм илъ пшахъуэщӀым апхуэдэу йоджэ.

* 30:17 Е: «пшапэ зэхэуэгъуэм иригъажьэри».

+ 30:1 1 Пащт. 27:6-7

+ 30:5 1 Пащт. 25:43

+ 30:7 1 Пащт. 22:20, 1 Пащт. 23:6, 1 Пащт. 2:18, 1 Пащт. 23:9

+ 30:9 1 Пащт. 23:13

+ 30:14 2 Пащт. 8:18, 2 Пащт. 15:18, 2 Пащт. 20:7, 2 Пащт. 20:23, 3 Пащт. 1:38, 1 Пащт. 27:10,

+ 30:29 1 Пащт. 27:10

ЩЭЩӀРЭ ЕЗАНЭ ӀЫХЬЭ

ТӀалутӀ зауэм зэрыхэкӀуэдар

31^1Фылистейхэр ИсрэӀилым ебгъэрыкӀуэу щӀадзэщ, исрэӀилхэр ирагъэкӀуэту хуежьэри, ДжэлбаӀытхым и Ӏэхэлъахэм щызэтракъутащ+. 2Бийр ТӀалутӀрэ и къуэхэмрэ якӀэлъэщӀыхьэри, Йонэтани, Абынэдэби, Мелэчшуи яукӀащ+. 3ТӀалутӀ и хъуреягъым зауэ гуащӀэр къыщызэщӀэплъащ. Фылистей шабзауэхэм ар я нэ плъэгъуэм щӀэхуэри хьэлъэу яуӀащ.

4«Мы сунэтмыщӀыжьхэр къэсу джэгупӀэ сащӀу самыукӀыж щӀыкӀэ уи джатэр къихи сылӀ», – хуищӀащ унафэ ТӀалутӀ и пшэрыхь щӀалэм.

Ауэ щӀалэ гужьеяр тегушхуакъым пащтыхьыр иукӀыну. Апхуэдэу щыхъум, ТӀалутӀ и джатэр къищтэри абы зытридзэжащ+. 5ТӀалутӀ зэрылӀар зылъэгъуа пшэрыхь щӀалэм езыми и джатэм зытридзэжри зиукӀыжащ. 6Мис апхуэдэ щӀыкӀэкӀэ ТӀалутӀи, и къуищри, и пшэрыхь щӀалэри, цӀыхуу ягъусари а махуэм зауэм хэкӀуэдащ.

7ИсрэӀилыдзэр зэрызэбгрыжари ТӀалутӀрэ и къуищымрэ зэрыхэкӀуэдари къыщащӀэм, тафэм и адрей лъэныкъуэмрэ Ӏурдыныпсым и адрыщӀымрэ щыпсэу исрэӀилхэм я къалэхэр ябгынэри щтапӀэ ихьэжащ. Фылистейхэми а къалэхэр яубыдащ.

8ЕтӀуанэ махуэм, фылистейхэр хьэдэ хъунщӀэ къыщыхыхьэм, ДжэлбаӀытх щыгум щыкӀуэдыжа ТӀалутӀрэ и къуищымрэ я хьэдэхэр къыщагъуэтащ. 9ТӀалутӀ и щхьэр паупщӀщ, и Ӏэщэ-фащэр къыпахри, фылистей щӀыналъэм и дэнэ къуапи лӀыкӀуэхэр зэбграутӀыпщыкӀащ, я тхьэнэпцӀхэр зыщӀэт унэхэмрэ цӀыхухэмрэ а хъыбарыр лъагъэӀэсын папщӀэ+. 10ТӀалутӀ и Ӏэщэ-фащэр Аштэрэт и тхьэлъэӀупӀэ унэм къыщыфӀадзэри, и хьэдэр Бэтшан къалэ дыхьэпӀэм деж кӀэраӀулӀащ.

11ДжылыӀэдейм ит Абэш къалэм дэсхэм ТӀалутӀ и хьэдащхьэм фылистейхэм ираха лейр щызэхахым,+
12лӀы хахуэу дэсым зыкъаӀэтщ, жэщ псокӀэ къакӀуэри, Бэтшан щыпалъа ТӀалутӀрэ и къуищымрэ я хьэдэхэр къыпахыжащ. Абэш къагъэзэжри, абыхэм я хьэдэр абдеж щагъэсыжащ+. 13Абы иужь хьэдэ къупщхьэхэр зэхуахьэсыжри, Абэш щыӀэ жалгъэн жыгышхуэм и щӀагъым щыщӀалъхьэжащ, езыхэри махуиблкӀэ нэщӀащ.

+ 31:1 1 Пащт. 28:4
+ 31:2 1 Пащт. 14:49,
+ 31:4 2 Пащт. 1:10
+ 31:9 2 Пащт. 1:20
+ 31:11 1 Пащт. 11:1-11, 2 Пащт. 21:10
+ 31:12 2 Пащт. 21:12,

2 Пащтыхьхэр

2 Пащтыхьхэр

1. Пэублэ псалъэ

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

6. 6

7. 7

8. 8

9. 9

10. 10

11. 11

12. 12

13. 13

14. 14

15. 15

16. 16

17. 17

18. 18

19. 19

20. 20

21. 21

22. 22

23. 23

24. 24

Пащтыхьхэм я етӀуанэ тхылъыр

Пэублэ псалъэ

Пэублэ псалъэ

Пащтыхьхэм я япэ тхылъыр зытепсэлъыхь Ӏуэхугъуэхэм къыпащэ етӀуанэ тхылъым къыщыкӀуэ хъыбархэм. Ахэр зэрыщыту исрэӀил пащтыхь Даут и тетыгъуэм теухуащ. Даут тахътэм щыдэкӀуеяр ди лъэхъэнэр къихьэным ипэ илъэс 1000 дежщ.

Ауэ ар япэщӀыкӀэ зи пащтыхьу щытар езыр къызыхэкӀа ехьудейхэращ. НэхъапэкӀэ пащтыхьыгъуэр зыӀэщӀэлъа ТӀалутӀ зыщыщ бенаминхэм Даут пащтыхьу къалъытэни, адрей исрэӀил лӀакъуэхэри абы и унафэм щӀэувэни ядакъым (1–4). Зауэ-банэ кӀыхьхэм яужькӀэ ахэр псори Даут и тепщэныгъэм еувэлӀащ, езыми ИсрэӀил пащтыхьыгъуэм и лъабжьэр игъэбыдэу хуежьащ (5–10).

Даут и лъэхъэнэм исрэӀилхэм я къэкӀуэнур куэдкӀэ зыубзыхуа ӀуэхугъуэшхуитӀ къыщыхъуащ. Зыр – Даут Ерусэлим къызэризэуарщ. Къалэр ИсрэӀилым и щыхьэр хъуащ. Ерусэлим ноби лъапӀэныгъэр зрат къалэщ, ар ди нобэхэми зэрыдунейуэ я плъапӀэщ. ЕтӀуанэр – Тхьэм Даут и щӀэблэм фӀэкӀа, пащтыхь тахътэм нэгъуэщӀ зэрыдэмыкӀуеинумкӀэ къызэригъэгугъарщ. Даут къытепщӀыкӀыжахэм ящыщт ИсрэӀилым и тахътэм дэкӀуеифынур.

Апхуэдэу щыт пэтми, тхылъым и етӀуанэ Ӏыхьэм (11–20, 24) Даут илэжьа гуэныхьхэмрэ къемыхъулӀа Ӏуэхугъуэхэмрэ я гугъу щещӀ, и унагъуэмрэ хэгъэгумрэ зыӀууа насыпыншагъэхэр абыхэм къызэрашари щхьэихауэ щыжеӀэ. Пащтыхь тахътэм дэкӀуеинум и Ӏуэхум зэрепхам къыхэкӀыу, Даутрэ и къуэхэмрэ я зэхущытыкӀэхэм тхылъым гулъытэ хэха щегъуэт.

Къыщыхъуар наӀуэ дыдэу щымытми, тхылъым Даут и пащтыхьыгъуэм щекӀуэкӀа нэгъуэщӀ къэхъукъащӀэхэми я гугъу щыщӀащ (21–24).

Абы къищынэмыщӀауэ, «исрэӀил» лъэпкъыцӀэр тхылъым и кӀуэцӀкӀэ мыхьэнэ зэмыщхьхэр иӀэу къызэрыщыкӀуэр къыхэгъэщын хуейщ. Зэм ар исрэӀил лӀакъуэ пщыкӀутӀым е, нэгъуэщӀу жыпӀэмэ, зэрылъэпкъыу, ехьэлӀауэ къокӀуэ, зэми зи гугъу ищӀыр, ехьудейхэр хэмыту, ищхъэрэ лӀакъуэхэрщ.

ЯПЭ ӀЫХЬЭ

ТӀалутӀ зэрыщымыӀэжыр Даут къызэрищӀар

1^1ТӀалутӀ дунейм ехыжа нэужь, Даут, амэлычхэр зэхикъутэри, Зычлъэгу къигъэзэжащ. МахуитӀ хуэдиз абдеж дэсауэ,+
2ещанэ махуэм, ТӀалутӀ и дзэр здитӀысыкӀауэ щыта щӀыпӀэм къикӀри, и щыгъыныр зэхэчэтхъарэ и щхьэм сабэр къыхэщэщу зы щӀалэ гуэр къыхуэкӀуащ. Даут деж къэсщ, лъэгуажьэмыщхьэу зыхуридзыхри, щӀым нэс щхьэщэ хуищӀащ.

3«Дэнэ укъыздикӀыр?» – еупщӀащ абы Даут.

«ИсрэӀилыдзэр щызауэ щӀыпӀэм си щхьэр къыӀусхри сыкъыӀукӀащ», – жиӀащ щӀалэм.

4«Сыт къэхъуар? – еупщӀащ абы Даут. – КъэпӀуатэркъэ!»

«Дзэр зэбгрыжыжащ, – жиӀащ щӀалэм, – зауэлӀхэм ящыщ куэдыр укӀыгъэ хъуащ. ТӀалутӀи, абы и къуэ Йонэтани щыӀэжкъым».

5«Дэнэ къыщыпщӀар ТӀалутӀрэ Йонэтанрэ зэрыщымыӀэжыр?» – еупщӀащ Даут къещхьэкӀуа щӀалэм.

6«ДжэлбаӀ бгыщхьэм зэрымыщӀэкӀэ сыщыдэкӀым, – къригъэжьащ и хъыбарыр щыхьэкӀуэм, – мыджэлэн щхьэкӀэ и бжыр зыпэщӀэзыгъэкъуа ТӀалутӀ си нэр техуащ, абы гъунэгъу хуэхъу бийми и хьэкуэстыгухэмрэ шуудзэмрэ къэслъэгъуащ+. 7КъызэплъэкӀыу сыкъыщилъагъум, къызэджати, сыбгъэдыхьэри хуэсщӀэфынумкӀэ сеупщӀащ. 8Сызыщыщым къыщыщӀэупщӀэм, амэлычхэм сакъызэрыхэкӀар жесӀащ. 9Ар щызэхихым, секӀуэталӀэу сукӀыну тригъэчыныхьащ: „Ауэ укъасщӀэу си псэр пыт къудейщ, мы сызыхэт гузэвэгъуэм кӀэ ет“. 10Сэри сыбгъэдыхьэри сукӀащ[*]. Апхуэдиз уӀэгъэ телъым ар къызэремылынур фӀыуэ къызгурыӀуат. Пащтыхь таж щхьэрыгъар къыщхьэрысхщ, и Ӏэпщэм илъа Ӏэпщэхъури къисхри къыпхуэсхьыжащ».

11Абдежым Даути и гъусэхэми я щыгъынхэр зэхачатхъэу хуежьащ+. 12Хьэдагъэшхуэр яублэри, гъащ, бжащ, ТӀалутӀрэ абы и къуэ Йонэтанрэ, ТХЬЭМ и дзэм, джатэщхьэщӀэкӀ ящӀа исрэӀил зауэлӀхэм я цӀэкӀэ жэщ хъуху я Ӏури ягъэгъуащ.

13Абы иужь хъыбарыр къыхуэзыхьам зыщыщымкӀэ Даут еупщӀащ. «Хэхэсу къэкӀуа амэлычым срикъуэщ», – жиӀащ щӀалэм.

14«ТХЬЭМ къыхихам уи Ӏэр умышынэу дауэ тепшэщӀэфа?» – щӀэгубжьащ абы Даут+. 15Асыхьэтым и цӀыхухэм ящыщ зы къриджэри, хъыбар щхьэкӀуэр къыхуэзыхьа щӀалэр иукӀыну унафэ хуищӀащ. КъыжраӀам тету, еуэри абы амэлычыр иукӀащ. 16«ТХЬЭМ къыхихар сукӀащ, щыжыпӀа меданым, – кӀэлъидзыжащ яукӀам Даут, – уи хьэдэгъуэшэр уэр-уэрурэ зытебгъэпсэжат».

Даут ТӀалутӀрэ Йонэтанрэ зэригъеяр

17Даут игъеижащ ТӀалутӀрэ абы и къуэ Йонэтанрэ гъыбзэ гущӀыхьэкӀэ, 18Йашар и тхылъым[*] ит «Шабзэм и уэрэдыр» Ехьудейм цӀыхуу щыпсэум ирагъэщӀэну унафэ ищӀащ.

19А-а, ИсрэӀил, уи щытхъузехьэхэр уи бгыщхьэхэм икӀуэдэжа мыгъуи,
уи лӀыхъужь мыгъуэхэр епсыхыжыпай!

20А-а, щывмыӀуатэ абы и гугъур Джат,
фыщримыпсалъэ мыгъуэ Ашкъэлэн и уэрамхэми,
фымыгъэгуфӀэ фылистей хъыджэбзхэр,
а-а, сунэтмыщӀыжьхэм япхъухэм девмыгъэщӀ ауан!+

21А-а, ДжэлбаӀ бгыщхьэ мыгъуэхэм,
а-а, уэсэпси къыфтремыхэ, уэшхи къыфтремышхэж,
фи губгъуэхэри ухъу гъавэншэ!

Уэ лӀыхъужьхэм я мэӀу мыгъуэр щагъэпудащ абдеж,
а-а, ТӀалутӀ и мэӀу мыгъуэм хэти дагъэ щихуэжын!+

22Къэхъуакъым Йонэтан и шабзэм щыхимыгъэщӀа,
а-а, бий лъэщхэр щримыгъэпсыхи щымыӀа,

ТӀалутӀ и джатэ мыгъуэри зэикӀ пщӀэншэу къримыхт…

23А-а, ТӀалутӀи Йонэтани зымылъагъурэ зымылъытэрэ щымыӀэт,
а-а, дунеягъэкӀи хьэдрыхэкӀи зэкӀэрымыхут.

А-а, бгъэ мыгъуэм нэхърэ нэхъ псынщӀэт ахэр,
а-а, аслъэн мыгъуэм нэхъри нэхъ лъэщт.

24А-а, ИсрэӀилым бзылъхугъэу исым ТӀалутӀ вгъейркъэ,
а-а, щыгъын плъыжь зыкъизыхкӀэ фызыхуапэу щытам щхьэкӀэ фыбжэркъэ,
а-а, дыщэхэкӀкӀэ фи бостейхэр зыгъэщӀэращӀэу щыта мыгъуэм фыхуэпыхьэркъэ…

25А-а, лӀыхъужь мыгъуэхэр зэуапӀэм фыщепсыхыжыпай!

А-а, ИсрэӀил, уи бгыщхьэ мыгъуэхэрай Йонэтан щыкӀуэдыжар…

26А-а, Йонэтан, сыбогъэгуӀапэри, си къуэш,
узыхэслъхьэ щыӀэ мыгъуэтэкъыми.

А-а, фӀылъагъуныгъэу къысхуиӀар сыту къабзэт,
бзылъхугъэ гурыщӀэми сыту егуэщӀэкӀрэт+.

27А-а, лӀыхъужь мыгъуэхэр епсыхыжыпай,

ӀэщэфӀ мыгъуэхэм фыдэкӀуэдыжыпай!

* 1:10 Амэлычым ТӀалутӀ и иужьрей дакъикъэхэм теухуауэ жиӀэр 1 Пащт. 31:3-5 деж къыщыкӀуэ хъыбарым къыщхьэщокӀ. ЛӀым пэж жиӀэми, Даут и пащхьэ фӀыщӀэ къыщихьын щхьэкӀэ, зауэм хэкӀуэда ТӀалутӀ и пащтыхь тажымрэ Ӏэпщэхъумрэ къыпщӀыхихыу къыхуихьами, зэӀубз дыдэкъым.

* 1:18 «Йашар и тхылъ»-кӀэ зэджэр ди деж къэсакъым, ауэ, хуэбгъэфащэ зэрыхъунумкӀэ, пасэрей журт усыгъэр щызэхуэхьэса тхылъу щытагъэнущ. «Йашар» псалъэм «цӀыху захуэ», «цӀыху нэс» жиӀэу аращ къикӀыр.

+ 1:1 1 Пащт. 31:4, 1 Пащт. 30:17-20
+ 1:6 1 Пащт. 31:1-4,
+ 1:11 2 Пащт. 13:31
+ 1:14 1 Пащт. 24:7
+ 1:20 1 Пащт. 31:9
+ 1:21 1 Пащт. 31:1
+ 1:26 1 Пащт. 18:1, 1 Пащт. 20:17

ЕТӀУАНЭ ӀЫХЬЭ

Даут Ехьудейм и пащтыхь зэрыхъуар

2^1Зы тэлай дэкӀауэ Даут ТХЬЭМ зыхуигъазэри еупщӀащ: «Сыт сщӀэнур? Ехьудей къалэхэм ящыщ гуэрым сыӀэпхъуэж хъуну?»

«Хъунущ!» – зыкъригъэщӀащ абы ТХЬЭМ.

«ДэнэкӀэ згъазэмэ нэхъыфӀ?» – щӀэупщӀащ Даут.

«Хъэуран кӀуэ», – жиӀащ ТХЬЭМ.

2И щхьэгъуситӀыр – ИзрэӀэл щыщ Ахэнымрэ Къармэл щыщ Нэбэл и щхьэгъусэу щыта Абиджэлрэ – зыщӀигъури, Даут Хъэуран ежьащ+. 3Апхуэдэу абы къыдежьащ и цӀыхухэри, щхьэж и унагъуэр щӀыгъуу. Ахэр Хъэуранрэ абы и Ӏэгъуэблагъэм ит жылэхэмрэ дэтӀысхьащ+. 4Ехьудей тхьэмадэхэр Хъэуран къыщызэхуэсщ, Даут и щхьэфэм дагъэр щихуэри, Ехьудей хэкум и пащтыхьыну ягъэнэхуащ.

ДжылыӀэдейм ит Абэш къалэм дэсхэм ТӀалутӀ и хьэдащхьэм хуэфащэ пщӀэ зэрыхуащӀыжар Даут къыщищӀэм,+
5абыхэм лӀыкӀуэ яхуищӀащ: «ТХЬЭМ и нэфӀыр къыфщыхуэ, – ехъуэхъуащ ар абэшдэсхэм, – пщӀэ хуэфщӀу фи зиусхьэн ТӀалутӀ зэрыщӀэфлъхьэжам щхьэкӀэ! 6ТХЬЭМ и гущӀэгъум фыхимын, пэжкӀи къывбгъэдрырет, апхуэдэ пщӀэ ТӀалутӀ зэрыхуэфщӀыжам сэри фӀы пэзгъэкӀуэжынщ. 7ТӀалутӀ, фи зиусхьэныр, дунейм ехыжащ, ауэ фэ быдагъэ зыхэвгъэлъ, лӀыгъэ къызыхэвгъахуэ! Зи щхьэфэм дагъэр щахуэу Ехьудейм и пащтыхьыну ягъэнэхуар сэращ».

Ишбошэт ИсрэӀилым и пащтыхь зэрыхъуар

8Абы хэту Ныр и къуэ Аунир, ТӀалутӀ и дзэпщу щытам, ТӀалутӀ и къуэ Ишбошэт къришажьэри, МэхънэӀим къалэ къэкӀуащ+. 9Абдеж ар ДжылыӀэдейми, Ашурейми, ИзрэӀэли, ЕфрэӀим лъахэми, Бенамин щӀыналъэми, кӀэщӀу жыпӀэмэ, зэры-ИсрэӀил хэгъэгуу, я пащтыхьу щигъэнэхуащ.

10ТӀалутӀ и къуэ Ишбошэт пащтыхьу щагъэувам, и ныбжьыр илъэс тӀощӀитӀым итт, пащтыхьыгъуэри илъэситӀ хуэдиз ӀэщӀэлъащ. Ауэ Ехьуд и лӀакъуэр Даут и лъэныкъуэгъу хъуащ. 11Ехьудейм и пащтыхьу Даут Хъэуран илъэсиблрэ мазихкӀэ дэсащ+.

Ехьудеймрэ ИсрэӀилымрэ зэш зауэр зэраублар

12Ныр и къуэ Аунир, ТӀалутӀ и къуэ Ишбошэт и цӀыхухэм я гъусэу, МэхънэӀим къыдэкӀыжри, Джэбэн къэкӀуащ. 13Дзыру и къуэ Йоуаби, Даут и зауэлӀхэр щӀыгъуу къежьэри, Джэбэн псыӀыгъыпӀэм деж къащыпэтӀысащ. Зы гупыр зы нэпкъым къыщыуващ, адрейри – адрей нэпкъым щиувыкӀащ.

14«ЩӀалэ зыбжанэ къыхрекӀи, – къыхилъхьащ абдежым Аунир, – ди пащхьэ щызэрезауэ». Йоуаби абыкӀэ арэзы хъуащ.

15Арати, лъэныкъуитӀымкӀи щӀалэ зыбжанэ къахэкӀри, зэпэщӀэуващ. Бенаминхэм къахэувыкӀри цӀыху пщыкӀутӀ ТӀалутӀ и къуэ Ишбошэт и лъэныкъуэу къэуващ, Даути цӀыху пщыкӀутӀ къыкъуэуващ. 16ПэщӀэщӀэгъу зэхуэхъуахэр зэжьэхыхьэщ, я щхьэр зэрыфӀэубыдыкӀщ, джатэкӀэщӀкӀэ зым и джабэ зыр хэпыджэжри, зэрыукӀащ. Джэбэн Ӏэхэлъахэм ит а щӀыпӀэм «ДжатэкӀэщӀ губгъуэкӀэ»[*] щӀеджэр аращ.

17А махуэм хуабжьу зауэ гуащӀэ екӀуэкӀащ, Даут и цӀыхухэм Ауниррэ исрэӀилыдзэмрэ зэхакъутащ.

18Дзыру и къуищри – Йоуаб, Абишей, Асэхьил сымэ[*] – а зауэм хэтащ. АсэхьилкӀэ зэджэр езыр къум бжэным хуэдэу жэрт+. 19Ар Аунир кӀэлъыщӀэпхъуэри, ижькӀи сэмэгукӀи димыдзыхыу, и ужьыр ихуу хуежьащ. 20Здэжэм Аунир къызэплъэкӀри: «Уэра ар, Асэхьил?» – жиӀэри къеупщӀащ.

«НтӀэ, сэращ!» – пидзыжащ абы Асэхьил.

21«ЕплъэкӀыт ижьымкӀэ, плъэт сэмэгумкӀи, – еущие хуэдэу жриӀащ абы Аунир, – мо зауэлӀхэм ящыщ гуэр Ӏэрыубыд щӀыи, Ӏэщэ-фащэу пылъыр къыпых». АрщхьэкӀэ Асэхьил абы и ужь икӀыну игу аркъудеи къэкӀакъым. 22«Иджыри зэ бжызоӀэ, – тригъэчыныхьащ Аунир, – си ужь икӀ, армыхъумэ узукӀын хуей хъунущ. Сыт жысӀэу итӀанэ уи къуэш нэхъыжь Йоуаб сызэрыӀуплъэнур?»

23Ауэ Асэхьил Аунир и ужь икӀакъым. Апхуэдэу щыхъум, Аунир и бжыкӀыр къызэщӀидзщ, и ныбэм пхрыкӀрэ и тхыцӀэмкӀэ къыхэкӀыжу Асэхьил кӀуэцӀихуэщ аби, зэшэзэпӀэу абдежым щиукӀащ. Асэхьил къызэфӀэщӀэу и псэр щыхэкӀа щӀыпӀэм, хэт блэмыкӀми, къыщызэтеувыӀэу щытащ.

24Йоуабрэ Абишейрэ кӀэлъежьащ Аунир. Джэбэн пшахъуэщӀым ущыхуэкӀуэкӀэ, Джахъ пэмыжыжьэу ит Амэхь Ӏуащхьэм ахэр щынэсам, дыгъэр етӀысэхакӀэт. 25Бенаминхэр[*] Аунир къуэувэщ, зызэщӀагъэуӀуэри, нэгъуэщӀ зы Ӏуащхьэ щыгум зыщагъэбыдащ. 26Къегуоуащ Аунир Йоуаб: «ИгъащӀэкӀэ дызэрыукӀыу екӀуэкӀыну? И кӀэм кърикӀуэнур зэрытхьэмыщкӀагъэр къыбгурымыӀуэу ара? Я къуэшхэр кърамыхуэкӀыну уи цӀыхухэм унафэ яхуэпщӀын щхьэкӀэ, сыт хуэдиз пӀалъэ дэкӀын хуейр?»

27«Тхьэм и цӀэкӀэ соӀуэ, – пидзыжащ абы Йоуаб, – ар къызжумыӀатэмэ, зауэлӀхэм я къуэшхэр иджыри нэху щыху кърахуэкӀынутэм[*]». 28Йоуаб гъуор игъаджэри зауэлӀхэр къызэтригъэувыӀащ. Абдежым ахэр исрэӀилхэм я ужь икӀыжащ, зауэри ягъэувыӀащ.

29Жэщренэм Ауниррэ и цӀыхухэмрэ Ӏурдын губгъуэкӀэ кӀуащ, Ӏурдыныпсым зэпрыкӀри, шэджагъуэ пщӀондэ гъуэгу тетауэ[*], МэхънэӀим екӀуэлӀэжащ. 30Йоуаби, Аунир и ужь икӀыжри, игъэзэжащ. ЗауэлӀхэр къызэхуишэсыжу къыщилъытэжым, Асэхьил нэмыщӀ иджыри цӀыху пщыкӀубгъу къэту къыщӀэкӀащ. 31Бенаминхэмрэ Аунир и цӀыхухэмрэ ящыщу Даут и зауэлӀхэм яукӀар къыщалъытэжым, цӀыху щищрэ тӀощӀищрэ хъурт. 32Асэхьил и адэр зыщӀэлъ кхъэлэгъунэм щыщӀалъхьэжащ. Кхъэлэгъунэр Бэтлахьымт здэщыӀэр. Йоуабрэ и цӀыхухэмрэ жэщ псом гъуэгу тетауэ, пщэдджыжьым Хъэуран нэсыжащ.

* 2:16 Журт. «Хъелкъат Хьэцурим».

* 2:18 Дзырур Даут и шыпхъут, апхуэдэ щӀыкӀэкӀэ Йоуаб, Абишей, Асэхьил сымэ Даут и шыпхъурылъху мэхъу.

* 2:25 ТӀалутӀи Ишбошэти лӀакъуэкӀэ бенаминхэм ящыщт.

* 2:27 Е: «нэхъ пасэу къызжепӀатэмэ, зауэлӀхэм я къуэшхэм я ужьыр хуныр пщэдджыжьым щагъэтынутэм».

* 2:29 Е: «зэры-Битрон хэкуу зэпаупщӀри» е «къуэладжэм дэкӀри».

+ 2:2 1 Пащт. 25:43
+ 2:3 1 Пащт. 27:2-3
+ 2:4 1 Пащт. 16:13, 1 Пащт. 31:11-13
+ 2:8 1 Пащт. 14:50-51,
+ 2:11 2 Пащт. 5:5, 3 Пащт. 2:11,

+ 2:18 1 Пащт. 26:6, 2 Пащт. 3:30, 2 Пащт. 3:39, 2 Пащт. 16:9-10, 2 Пащт. 19:22, 2 Пащт. 23:18,

ЕЩАНЭ ӀЫХЬЭ

3^1ТӀалутӀрэ Даутрэ я лъэныкъуэгъухэр куэдрэ зэзэуащ. Даут и лъэщагъым кӀуэ пэтми хэхъуэрт, ТӀалутӀ и лъэныкъуэр зыӀыгъхэм я гуащӀэр нэхъ мащӀэ хъурт.

Даут и къуэхэр

2Даут мы щӀалэхэр Хъэуран къыщыхуэхъуащ:

1. и щыпэлъхуу Амнун, ИзрэӀэл щыщ Ахэным къилъхуауэ;+

2. 3етӀуанэу дунейм къытехьащ Хьилэб, Къармэл щыщ Нэбэл и щхьэгъусэу щыта Абиджэл къилъхуауэ;

3. ещанэу – Абишэлам, джэшуреипщ Тэлмей ипхъу МэӀэху къилъхуауэ;+

4. 4еплӀанэу – Адоней, Хъэджэт къилъхуауэ;

5. етхуанэу – Щэфатей, АбитӀал къилъхуауэ;+

6. 5еханэу – ӀитрэӀэм, Даут и щхьэгъусэ Аджлэхь къилъхуауэ.

Мыхэр псори Даут Хъэуран къыщыхуэхъуащ.

Аунир Даут и лъэныкъуэ зэрыхъуар

6ТӀалутӀрэ Даутрэ я лъэныкъуэгъухэр зэпэщӀэту екӀуэкӀыху, ТӀалутӀ и цӀэр зыӀэтхэм я пащхьэ Аунир и лъэкӀыныгъэм кӀуэ пэтми зыщиубгъурт. 7ТӀалутӀ къыщӀэна и жэщгъуэлъ цӀыхубзхэм ящыщт Ӏэяхь ипхъу Арзибэхь. Зэгуэрым Ишбошэт Аунир еупщӀащ: «Си адэ къыщӀэна жэщгъуэлъ цӀыхубзым деж ущӀэкӀуэр сыт?» – жиӀэри+.

8Ишбошэт къыжриӀам Аунир хуабжьу къызэщӀигъэплъащ. «Зэрахуэу кърахуэкӀ хьэм сыхуэдэ? ЕхьудеймкӀэ сеутэкӀа? ТӀалутӀ и цӀэми, и унагъуэми, и ныбжьэгъухэми нобэр къыздэсым сахуэпэжкъэ? Уэри Даут уӀэщӀэслъхьа? Иджы щӀэпхъаджэ сщӀэуэ жыпӀэу зы хъыджэбзыжь цӀыкӀу щхьэкӀэ сыщӀэбгъэмысэр сыт? 9АтӀэ, Тхьэм и нейр къысщыхуэ, ТХЬЭМ Даут щӀигъэгугъар сэ хуэзмыщӀэмэ,+
10ТӀалутӀ и щӀэблэм пащтыхьыгъэр ӀэщӀэсхыу, ИсрэӀилымрэ Ехьудеймрэ – ищхъэрэкӀэ Дан щегъэжьауэ ипщэкӀэ Бэрщабэ щыщӀэкӀыжу – щытепщэ ар сымыщӀмэ». 11Ишбошэт апхуэдизкӀэ Аунир щышынати, пидзыжынӀауи тегушхуакъым.

12Абы иужькӀэ Аунир Даут деж лӀыкӀуэхэр иутӀыпщащ. «Мы щӀыгур хэт ей хъуну? – иригъэупщӀащ ахэр Даут. – Ӏуагъэ зэдэдгъэщӀи, мис итӀанэ зэры-ИсрэӀил хэгъэгуу уи лъэныкъуэ къэщӀынымкӀэ гъусэ сыпхуэхъунщ».

13«Хъунщ, – хъуащ арэзы Даут, – Ӏуагъэ бдэсщӀынщ, ауэ зы Ӏуэхугъуэ ныппэзубыдынущ: ТӀалутӀ ипхъу Мэхъал къысхуумышэжынумэ, укъэмыкӀуэ си деж»+.

14Ар дыдэр Даут ТӀалутӀ и къуэ Ишбошэт деж иӀуэхуа лӀыкӀуэхэми япэригъэубыдащ: «Фылистей цӀыхуищэм я пкъыпыупщӀыгъэхэр уасэу зыщӀэста си щхьэгъусэ Мэхъал къызэтыж», – жиӀэри+.

15Ишбошэт унафэ ищӀри, бзылъхугъэр ЛэӀиш и къуэ ПэлътэӀил къытрахыжащ+. 16Къызытрахыжар абыхэм я ужь имыкӀыу Бэхурым нэс гъуэгур зи кӀыхьагъым гъуэгыу къакӀэлъыкӀуащ. Ауэ Аунир абы унафэ ткӀий хуищӀри, иригъэгъэзэжащ.

17Абы иужькӀэ Аунир исрэӀил тхьэмадэхэм упщӀэж ярихьэлӀащ: «Фэ сыт щыгъуи фыхуеящ Даут пащтыхьу къыфщхьэщытыну. 18Мис иджы, игъуэ фихуащи, тевгъэувэ! „ИсрэӀил къытекӀа си лъэпкъыр гурэ псэкӀэ къызбгъэдэт Даут и ӀэкӀэ фылистейхэми и бий псоми къаӀэщӀэсхыжынущ“ жиӀэу ТХЬЭР аракъэ псалъэ быдэкӀэ Даут зыгъэгугъар?»

19Аунир и щхьэкӀэ бенаминхэм деж кӀуэри епсэлъащ. ИтӀанэщ ар Даут деж Хъэуран щыкӀуар ИсрэӀил цӀыхубэми Бенамин и лӀакъуэми игъуэу къалъытэр жриӀэну.

20ЦӀыху тӀощӀ и гъусэу Аунир Хъэуран къыщыкӀуэм, Даут абыхэм ефэ-ешхэ яхуищӀащ. 21«Зиусхьэну си пащтыхь, – зыхуигъэзащ Аунир Даут, – хуит сыщӀи зэры-ИсрэӀилу уи деж къыщызэхуэзгъэшэс, къызэрыпкъуэтымкӀэ тхьэлъанэ къыпхуащӀын щхьэкӀэ. ИтӀанэ уэри узэрыхуейм хуэдэу псоми я унафэр пщӀынт». Даут Аунир иутӀыпщыжри, ар мамыру ежьэжащ.

Аунир зэраукӀар

22Теуэ къэзыщӀа Даут и цӀыхухэмрэ Йоуабрэ абы ирихьэлӀэу къэсыжащ, къуентхъышхуэ къыздахьри. Даут Аунир иутӀыпщыжакӀэт, Хъэуран къызэринэкӀауэ ар мамыру кӀуэжырт. 23Йоуабрэ зауэлӀхэмрэ къыщагъэзэжым, Ныр и къуэ Аунир пащтыхьым деж къызэрыкӀуари, ар мамыру зэриутӀыпщыжари хуаӀуэтэжащ.

24Ар щызэхихым, Йоуаб пащтыхьым деж кӀуэри егиящ: «ПщӀар сыт, зиунагъуэрэ? Аунир езыр и щхьэкӀэ уи деж къэкӀуауэ, дауэ зэрыбутӀыпщыжар? 25Ныр и къуэ Аунир зыхуэдэр пщӀэжыртэкъэ? УкъигъапцӀэу уи щэхур зригъэщӀэн, уи тӀасхъэр щӀихын щхьэкӀэщ ар къыщӀэкӀуар».

26Йоуаб, Даут деж къыщӀэкӀыжа нэужь, Аунир лӀыкӀуэхэр кӀэлъиутӀыпщащ. Абыхэм Сирэхь псыкъуийм нэса Аунир кърагъэгъэзащ. Ауэ а псом Даут щыгъуэзакъым. 27Аунир Хъэуран къыщигъэзэжым, Ӏуэху гуэркӀэ епсэлъылӀэн хуэдэу, Йоуаб ар къалэ дыхьэпӀэм и къуагъ гуэрым къуишащ. Абдеж Йоуаб, и къуэш Асэхьил илъ ищӀэжу, абы и ныбэм джатэкӀэ хэпыджэри иукӀащ+.

28Къэхъуар Даут щызэхихым, щхьэкӀуэ щыхъуащ: «Ныр и къуэ Аунир илъ ягъэжам сэри си пащтыхьыгъуэми ди ягъэ зэрыхэмылъыр ТХЬЭМ ещӀэ. 29Лажьэр Йоуабрэ абы и унагъуэмрэ ятихуи, фтыӀупс бзаджэмрэ фаджэ узымрэ яфыкӀыу[*], щӀакъуэ башым зытрагъащӀэу[*], джатэм хигъащӀэу, шхын ямыгъуэту къигъанэ!»

30Джэбэн деж щекӀуэкӀа зауэм Аунир Асэхьил и псэр зэрыщигъэнарат Йоуабрэ абы и къуэш Абишейрэ ар щӀаукӀар+.

31«Фи щӀыӀутелъхэр зэхэфчатхъэ, щыгъын къурэхэр зыщыфтӀагъи, Аунир вгъей!» – яхуищӀащ Даут унафэ Йоуабрэ абы и гъуса зауэлӀхэмрэ. Езы пащтыхь Даут кхъаблэм и ужь иту кӀуащ. 32Аунир Хъэуран щыщӀалъхьэжащ. И кхъащхьэм щхьэщыту пащтыхьым ар гущӀыхьэу игъеижащ, дзэм хэтхэри зы къэмынэу зэщӀигъэпыхьащ. 33Пащтыхьым Аунир зэригъеяр мыпхуэдэущ:

«А-а, Аунир, апхуэдэу лӀэкӀейуэ улӀэну пхуэфащэ мыгъуэт уэ?

34Уи Ӏэ мыгъуэхэр игъащӀэм япхатэкъым,
уи лъэ мыгъуэхэми лъэхъу ярылъатэкъым,
а-а, бзаджащӀэ мыгъуэмэ яӀэщӀэкӀуадэм ещхьу,
сыту кӀуэдыкӀейуэ укӀуэда…»

ЦӀыхубэр абы нэхъ иныжу игъэпыхьащ.

35А махуэ дыдэм цӀыхухэр Даут деж къакӀуэри, шхэну къелъэӀуащ, арщхьэкӀэ абы ар аркъудей идакъым: «Дыгъэр къуэмыхьауэ щӀакхъуэ е нэгъуэщӀ зыгуэр си жьэ хуэсхьмэ, Тхьэм и нейр къысщыхуэ», – жиӀэри тхьэ иӀуащ. 36Даут ищӀэ псори гунэс зэращыхъум хуэдэу, а псалъэхэр зэхэзыхахэм ари гуапэ ящымыхъуу къэнакъым. 37Ныр и къуэ Аунир пащтыхьым зэремыкӀуэдылӀар апхуэдэ щӀыкӀэкӀэ дзэм хэтхэми, ИсрэӀил хэгъэгум щыпсэухэми а махуэм къащӀащ. 38«ЗэвгъащӀэ, – яжриӀащ Даут и цӀыхухэм, – нобэ ИсрэӀилым фӀэкӀуэдар дзэпщт, нэгъэсауи лӀыт! 39Пащтыхьыгъэр къысхуагъэфащэу си щхьэфэм дагъэр щахуами, иджыри си гуащӀэр мащӀэщ. Мы Дзыру и къуэхэр къызолъэщэкӀ. Е зыщӀэр ем ТХЬЭМ хуигъэзэж!»+

* 3:29 Тэурэт Хабзэм ипкъ иткӀэ, апхуэдэ цӀыхухэм къабзагъэ ябгъэдэмылъу къалъытэрт. Еплъ Лэбийхэр 13–15.

* 3:29 Е: «цыкӀуэкӀыр игъэджэрэзу». Бзылъхугъэ Ӏуэху ищӀэу къэнэн, жыхуиӀэщ.

+ 3:2 1 Пащт. 25:43
+ 3:3 2 Пащт. 13:37
+ 3:4 3 Пащт. 1:5
+ 3:7 2 Пащт. 21:8, 2 Пащт. 21:10

+ 3:9 1 Пащт. 15:28, 1 Пащт. 16:13, 1 Пащт. 28:17

+ 3:13 1 Пащт. 14:49
+ 3:14 1 Пащт. 18:25
+ 3:15 1 Пащт. 25:44
+ 3:27 2 Пащт. 20:10, 2 Пащт. 2:23

+ 3:30 1 Пащт. 26:6, 2 Пащт. 2:18, 2 Пащт. 2:23

+ 3:39 2 Пащт. 2:18, 2 Пащт. 16:9-10, 2 Пащт. 19:22

ЕПЛӀАНЭ ӀЫХЬЭ

Ишбошэт зэраукӀар

4^1Ныр и къуэ Аунир Хъэуран зэрыщаукӀам и хъыбарыр ТӀалутӀ и къуэ Ишбошэт щызэхихым, и лъэр щӀэхуащ, зэры-ИсрэӀилуи гузэвэгъуэм зэщӀиубыдащ. 2ТӀалутӀ и къуэ Ишбошэт цӀыхуитӀ иӀащ, теуэтещхьэ къэзыщӀ гупыр ирашажьэу. Зым и цӀэр БэӀэнэт, адрейм и цӀэри Архьэбт. Ахэр зи къуэри Бэурэт къалэ дэса Армунт. Ар езыр Бенамин и лӀакъуэм ящыщт. Бэурэт Бенамин щӀыналъэм хиубыдэу ялъытэ, 3абы дэсахэм ар ябгынэу ДжытэӀим зэрыщӀэпхъуэж лъандэрэ. ХэхэсыцӀэр яӀэу нобэр къыздэсам ахэр ДжытэӀим щопсэу.

4ТӀалутӀ къытекӀахэм ящыщу иджыри зы щӀалэ щыӀащ. Ар зи лъакъуитӀыр ещӀэкъуауэу лъашэ Йонэтан и къуэрат. ТӀалутӀрэ Йонэтанрэ я хъыбар гуауэр ИзрэӀэл къыщиӀукӀам илъэситху ныбжьым итт ар. ЩӀалэ цӀыкӀур дэгызэ гужьеям ипхъуатэри щӀэпхъуат. Щхьэхьу здэжэм, сабийр цӀыхубзым ӀэщӀэхури, и лъакъуэхэм удын ягъуэтат. А щӀалэм и цӀэр Мэфбошэтт.+

5Бэурэт щыщ Армун и къуитӀыр – Архьэбрэ БэӀэнэрэ – Ишбошэт деж къежьащ. ЗэшитӀыр къыщысам махуэр хуабейт, Ишбошэти шэджагъуэ жейм хэту зигъэпсэхурт. 6-7Гуэдз къыщӀахын хуэдэу зэкъуэшитӀыр унэм щӀыхьэщ[*], и лэгъунэм жейуэ щӀэлъ Ишбошэт щхьэщыхьэри, джатэр и ныбэм кӀуэцӀахуэри яукӀащ, итӀанэ и щхьэр паупщӀащ. Ишбошэт и щхьэр яӀыгъыу, Архьэбрэ БэӀэнэрэ жэщ псом Ӏурдын губгъуэкӀэ къэкӀуащ. 8Ар Даут деж Хъэуран къахьри, хуэбзэгуфӀэу жраӀащ: «Мыр уи псэм ещэу щыта уи бий ТӀалутӀ и къуэ Ишбошэт и щхьэращ. Нобэ ТХЬЭМ уилъ ищӀэжри, ТӀалутӀи абы и щӀэблэми яхуэфащэр яригъэгъуэтыжащ».

9АрщхьэкӀэ Бэурэт щыщ Армун и къуитӀым – Архьэбрэ БэӀэнэрэ – Даут захригъэхар ахэр зыпэмыплъащ: «Сыт хуэдэ гузэвэгъуэми сыкъыӀэщӀэзых ТХЬЭМ и цӀэкӀэ соӀуэри,+
10„ТӀалутӀ щыӀэжкъым“ жиӀэу хъыбар къысхуэзыхьауэ щытам сигъэгуфӀэ къыфӀэщӀат, арщхьэкӀэ субыдри, Зычлъэгу деж и псэр щызгъэнауэ щытащ. Апхуэдэ хъыбар къысхуэзыхьам гуфӀапщӀэу арат естар+. 11Иджы фэ лӀыукӀитӀыр цӀыху хейм и унэ фыщӀыхьэу и пӀэм зэрыхэвукӀыхьар къыфщӀэкӀуэну, хьэкъыншэу вгъэжа лъыр фымыпшыныну, мы щӀылъэми фыщызекӀуэну къыфщыхъуу ара?» 12И зауэлӀхэм унафэ яхуищӀри, Даут ахэр иригъэукӀащ, я Ӏэ-я лъэхэр пригъэупщӀри, я хьэдэхэр Хъэуран псыӀыгъыпӀэм деж щыпалъащ. Ишбошэт и щхьэм Хъэуран щыщӀалъхьэжа Аунир и кхъэр иужьрей егъэзыпӀэ хуэхъуащ.

* 4:6-7 Пасэрей журтыбзэкӀэ тха Ӏэрытхым къыщыкӀуэ псалъэхэм къарыкӀыр гурыӀуэгъуэ дыдэкъым. Пасэрей алыджыбзэкӀэ тха Ӏэрытххэм мыбдеж къыщыкӀуэр нэгъуэщӀ текстщ: «Гуэдзыр зыхидзу щыс бжэхъумэ цӀыхубзыр къещхьэукъуэхыу жейм щыхилъасэм, зэкъуэшитӀыр абы щэхуу блэкӀри, унэм щӀыхьащ».

+ 4:4 2 Пащт. 9:3, 2 Пащт. 9:6
+ 4:9 3 Пащт. 1:29
+ 4:10 2 Пащт. 1:1-16

ЕТХУАНЭ ӀЫХЬЭ

Даут ИсрэӀилымрэ Ехьудеймрэ я пащтыхь зэрыхъуар

5^1ИсрэӀил лӀакъуэхэм ящыщу хьэӀусыпэ зрат зыри къэмынэу Даут деж Хъэуран къакӀуэри къыжраӀащ: «Уэрэ дэрэ дызэщыщщ, тщӀэтри зылъщ. 2Уеблэмэ, ТӀалутӀ ди пащтыхьу щыщытами, уэращ исрэӀилыдзэр зэуапӀэм Ӏузышэу щытар. Мэлыхъуэм Ӏэхъушэр зэригъэхъум ещхьу, уэри исрэӀил лъэпкъым узэрыщхьэщытынур ТХЬЭМ къыбжиӀэгъат»+.

3Хъэуран къэкӀуа исрэӀил тхьэмадэхэм ТХЬЭМ и пащхьэм иту тхьэлъанэ ящӀащ Даут зэрыкъуэтынумкӀэ, ИсрэӀилым зэрипащтыхьым и щыхьэту дагъэр и щхьэфэм щахуащ.

4Даут и ныбжьыр илъэс щэщӀым итт пащтыхь тахътэм щыдэкӀуеям, пащтыхьыгъуэри илъэс тӀощӀитӀкӀэ ӀэщӀэлъащ+. 5Хъэуран дэсу илъэсиблрэ мазихкӀэ абы Ехьудейм и унафэр ищӀащ, Ерусэлим дэсу илъэс щэщӀрэ щыкӀэ ИсрэӀилми Ехьудейми я пащтыхьу щытащ+.

Даут Ерусэлим къызэрищтар

6И дзэр и гъусэу пащтыхьыр Ерусэлим къекӀуалӀэри, абы дэс еусейхэм[*] япэтӀысащ. Еусейхэми Даут къалэм дэмыхьэфыну къафӀэщӀырти, къыщӀэнакӀэрт: «Мы къалэм уи лъапэ щыплъэщӀынукъым, уеблэмэ нэфхэри лъашэхэри къыппэщӀэувэнущ», – жаӀэурэ. 7АрщхьэкӀэ Даут Зиуан быдапӀэр, нэхъ иужьыӀуэкӀэ Даут и КъалэкӀэ зэджэ хъуар, къафӀищтащ.

8«Фэ фщыщу еусейхэр хэзыгъэщӀэну хуейхэр, – захуигъэзащ Даут и дзэм хэтхэм, – щӀы щӀагъым пхрыша псы жапӀэмкӀэ къалэм дрехьи, апхуэдизу сыкъэзылъагъу мыхъу „нэфхэмрэ лъашэхэмрэ“ яхрехьэ»[*]. Аращ «Нэфымрэ лъашэмрэ Тхьэм и Унэм щӀыхьэнукъым[*]» щӀыжаӀар.

9БыдапӀэр къищта нэужь, пащтыхьыр абы дэтӀысхьащ, Даут и КъалэкӀэ еджи хъуащ. Даут быдапӀэм и хъуреягъыр мывэ лъабжьэкӀэ къищӀыхьри, къалэ къригъэтӀысэкӀащ.[*]+
10ТХЬЭУЭ зи Лъэщагъым ЩӀэ ЩӀэмытыр и гъусэти, Даут кӀуэтэху нэхъ лъэщи нэхъ лъэрызехьи хъурт+.

11Сур пащтыхь Хъурам Даут деж лӀыкӀуэхэр къигъэкӀуащ, уэздыгъей ентӀырхэр къыхуригъэшащ, пхъащӀэхэмрэ унащӀэхэмрэ къыхуигъэсри, пащтыхь сэрейр хузэтригъэлъхьащ+. 12Мис абы щыгъуэ Даут хьэкъыу пхыкӀащ ТХЬЭМ ар ИсрэӀилым и пащтыхьу зэригъэувари и пащтыхьыгъуэр Езым и лъэпкъым щхьэкӀэ зэрыхиӀэтыкӀари.

13Хъэуран къыдэкӀыжу Ерусэлим къэкӀуа нэужь, Даут иджыри щхьэгъусэхэри къишащ, жэщгъуэлъ бзылъхугъэхэри зригъэгъуэтащ, къуэхэри пхъухэри къыщӀэхъуащ. 14Ерусэлим къыщыхуэхъуа и бынхэм мыращ я цӀэр: Щамэу, Шубаб, Нэтан, Сэлмэн,
15Ибэхьар, Елэшу, Нэфэдж, Йафие, 16Елэщам, ЕлэӀэд, Елэфэлэт.

Даут фылистейхэм зэратекӀуар

17ИсрэӀилым и пащтыхьу Даут ягъэнахуэу и щхьэфэм дагъэр зэрыщахуар фылистейхэм щызэхахым, ахэр абы и лъыхъуакӀуэ къызэрехьэжьащ. Хъыбарыр къыщылъэӀэсым, Даут быдапӀэм игъэзэжащ. 18Фылистейхэр АрэфэкӀэ зэджэ къуэм къекӀуалӀэри, абдеж щигъуэлъыкӀащ+.

19«Фылистейхэм сезэуэн хуей? – жиӀэри Даут ТХЬЭМ зыхуигъэзащ. – Къиплъхьэну ахэр си ӀэмыщӀэ?» Езэуэн зэрыхуейри фӀэкӀыпӀэ имыӀэу фылистейхэр и Ӏэ къызэрырилъхьэнури ТХЬЭМ Даут къригъэщӀащ. 20Даут БэӀэлбэрэзимкӀэ иунэтӀри, бийр абдеж щызэхикъутащ. «Псым нэри пэри ихьу къызэрыпхритхъым хуэдэу, ТХЬЭМ си бийми ятрикъутащ», – жиӀащ Даут абы иужькӀэ. А щӀыпӀэм БэӀэлбэрэзимкӀэ[*] щӀеджари аращ. 21Фылистейхэм къыздрахьэкӀ я скъархэр къагъанэри щӀэпхъуэжащ, Даут и цӀыхухэм ахэр къызэщӀакъуэжри Ӏуахащ.

22Ауэ фылистейхэр аргуэру къежьэри, Арэфэкъуэ деж щӀэрыщӀэу щигъуэлъыкӀащ. 23Даут ищӀэнумкӀэ ТХЬЭМ зыщыхуигъазэм, Абы зыкъригъэщӀащ: «ГупэхуэкӀуэу уатемыуэ, къапекӀуэкӀи, я щӀыбагъкӀэ, мэкӀуащей жыгхэмкӀэ укъикӀыу, ятеуэ. 24Лъэбакъуэ макъым ещхьу жыгыщхьэхэм я Ӏэуэлъауэр зэрызэхэпхыу, зыкъэӀэти ебгъэрыкӀуэ – фылистеидзэр зэтезыкъутэну ТХЬЭР уи япэ итынущ»+. 25ТХЬЭМ къыхуищӀа унафэр Даут игъэзэщӀащ, Джыбэхь щегъэжьауэ Джэзэр нэсыхукӀи фылистейхэр хигъащӀэурэ ирикӀуащ.

* 5:6 Нун и къуэ Йушэ Хьэнэней щӀыгур къыщизэум, исрэӀилхэм абы яхуимыхуа хьэнэней лъэпкъыжьщ еусейхэр. Еплъ Йушэ 15:63 .

* 5:8 Пасэрей журтыбзэкӀэ тха Ӏэрытхым къыщыкӀуэ псалъэхэм къарыкӀыр гурыӀуэгъуэ дыдэкъым.

* 5:8 Е: «пащтыхь сэрейм дыхьэнукъым».

* 5:9 Пасэрей журтыбзэкӀэ тха Ӏэрытхым къыщыкӀуэ псалъэхэм къарыкӀыр гурыӀуэгъуэ дыдэкъым.

* 5:20 «БэӀэлбэрэзим» жиӀэмэ, «Тепщэм щызэтрекъутэ» жиӀэу аращ.

+ 5:2 1 Пащт. 18:13,
+ 5:4 3 Пащт. 2:11,
+ 5:5 2 Пащт. 2:11

+ 5:9 3 Пащт. 9:15, 3 Пащт. 9:24, 3 Пащт. 11:27,

+ 5:10 Сэфирэт 9:4
+ 5:11 3 Пащт. 5:1
+ 5:18 2 Пащт. 23:13
+ 5:24 4 Пащт. 7:6

ЕХАНЭ ӀЫХЬЭ

Пхъуантэ ЛъапӀэр Даут Ерусэлим къызэришар

6^1ИсрэӀил хэгъэгум зауэлӀ пхъашэу цӀыху мин щэщӀ къыхишри, Даут дзэ зригъэуӀуащ. 2Ар зыщӀигъури, Пхъуантэ ЛъапӀэр, ТХЬЭУЭ зи Лъэщагъым ЩӀэ ЩӀэмытым и тахътэр зыщхьэщыт дамабгъуэхэр зытетыр[*], Ехьудей хэкум ит БэӀэлэхь[*] къалэ къришыжыну ежьащ. 3ЛъагапӀэм тет Абынэдэб и унэм Пхъуантэ ЛъапӀэр кърахщ, гущӀэм ирагъэувэри, кърашэжьащ. Къезышэжьари Абынэдэб и къуитӀырщ – Ӏузэрэ Ахъыуэрэ+. 4Гум ипэ иту къакӀуэр Ахъыуэт. 5Даути исрэӀилхэри гуфӀэгъуэшхуэм зэщӀиӀыгъэу ТХЬЭМ и пащхьэ уэрэдхэр щыжаӀэрэ къыщыфэу къакӀуэрт, пшынэдыкъуакъуэмрэ пшынэкъуаншэмрэ еуэу, фэнтӀырпӀэм теуэу, пхъэцӀычымрэ дзыргъ-дзыргъымрэ ягъэжьычэу къыкӀуэцӀрыкӀырт.

6Нэкун и хьэмым къыщысым, выхэр лъэпэрапэу ирагъэбгъунлъэкӀа Пхъуантэ ЛъапӀэмкӀэ Ӏузэ Ӏэбэри, гум къимыхун щхьэкӀэ, ар и пӀэ иригъэувэжащ. 7Абы зэреӀусам щхьэкӀэ ТХЬЭМ и губжьыр Ӏузэ къытрикъутащ[*]. ЛӀыр асыхьэту абдеж щыукӀурийри, и псэр хэкӀащ. 8Даут и жагъуащэ хъуащ ТХЬЭМ и губжьыр Ӏузэ зэрытрикъутар. Аращ а щӀыпӀэм нобэр къыздэсым БэрэзӀузэкӀэ[*] щӀеджэр.

9ТХЬЭМ и шынагъэр Даут гуащӀэу зыхищӀэри: «Дауэ-тӀэ сэ мы Пхъуантэ ЛъапӀэр зэрысхъумэнур?» – жиӀащ. 10Пащтыхьыр хуейтэкъым Пхъуантэ ЛъапӀэр езым деж, Даут и КъалэкӀэ зэджэм, ишэну. Къалэм дримыгъашэу Пхъуантэ ЛъапӀэр Джат щыщ Ӏэбэдэдум и унэ щригъэгъэуващ. 11Пхъуантэ ЛъапӀэр Ӏэбэдэдум и унэ мазищкӀэ итати, и унагъуи и мылъкуи ТХЬЭМ и нэфӀыр ящыхуащ.

12«ТХЬЭМ и нэфӀыр Пхъуантэ ЛъапӀэм и фӀыщӀэкӀэ Ӏэбэдэдум и унагъуэм щыхуащ», – жраӀащ Даут.

Дуней гуфӀэгъуэр зэрихьэу пащтыхьыр кӀэлъыкӀуэри, Пхъуантэ ЛъапӀэр езыр зыдэс Даут и Къалэм къишащ. 13Ар зыхьхэм лъэбакъуих щачым[*], Даут зы гуурэ танэ гъэшхарэ ТХЬЭМ къурмэн хуищӀащ. 14Чэтэным къыхэщӀыкӀа тхьэпщ кӀэпхыныр зыӀулъ Даут ТХЬЭМ и пащхьэ зэрифӀэщкӀэ дэлъей-къелъыхыу къыщыфэрт. 15Апхуэдэххэурэ, гуфӀэгъуэ гуо макъхэмрэ тӀыбжьэхэм я джэ макъымрэ хэту, Даутрэ исрэӀилхэмрэ Пхъуантэ ЛъапӀэр Ерусэлим къашащ.

16Пхъуантэ ЛъапӀэр Даут и Къалэм къыщыдашэм, ТӀалутӀ ипхъу Мэхъал щхьэгъубжэм къыдэплъри, ТХЬЭМ и пащхьэ дэлъей-къелъыхыу къыщыфэ пащтыхьыр къилъэгъуащ, игукӀи абы нэмыплъ иритащ+.

17Пхъуантэ ЛъапӀэр Даут абы щхьэкӀэ игъэува шэтырым щӀахьащ, тыхь гъэсынхэмрэ зэфӀыж къурмэнхэмрэ ТХЬЭМ абдежи щыхуищӀащ. 18Къурмэн щӀыныр зэрызэфӀэкӀыу, Даут ТХЬЭУЭ зи Лъэщагъым ЩӀэ ЩӀэмытым елъэӀуащ и нэфӀыр цӀыху цӀыкӀум къащыхуэну+. 19Абы иужькӀэ исрэӀилхэм хэн зи цӀэ къахэмыкӀыу – цӀыхухъуи цӀыхубзи – дэтхэнэми Даут жьэгурыжьэ щӀакхъуэ, чыцӀыбжьэ хьэлывэ[*], жызум гъэгъуа блэр зырыз яхуигуэшащ. А псор зэфӀэкӀри, цӀыхур щхьэж и унэ зэбгрыкӀыжащ.

20Унэм къэкӀуэжу бынунагъуэм фӀэхъус ярихыну Даут щахыхьэм, ТӀалутӀ ипхъу Мэхъал абы къыпежьэри, къыщӀэнакӀэу жиӀащ: «ЦӀыху укӀытэншэ гуэр нэхъей, уи блыгущӀэтхэм я унэӀут цӀыхубзхэм я пащхьэ зыщыптӀэщӀу, ИсрэӀилым и пащтыхьыр сыту гъэщӀэгъуэну укъэлъэгъуа нобэ…»

21«Уи адэм нэхъри абы и унагъуэм нэхъри нэхъ къищтэу ИсрэӀилым срипащтыхьыну сыкъыхэзыха ТХЬЭМ и пащхьэращ апхуэдэу зыщысщӀар, армыхъумэ абыхэм я пащхьэракъым, – жиӀащ Даут. – ДяпэкӀи Абы и пащхьэ икӀи сыщыдэлъеинущ, икӀи сыкъыщелъыхынущ+. 22ДяпэкӀи Абы и пащхьэ нэхъри зыщызгъэцӀыкӀунущ икӀи зыщызгъэлъэхъшэнущ. А зи гугъу пщӀы унэӀут цӀыхубзхэми къысхуащӀ пщӀэм нэхъ ину зиӀэтурэ кӀуэнущ».

23ТӀалутӀ ипхъу Мэхъал зэикӀ бын къыщӀэхъуакъым.

* 6:2 Пхъуантэ ЛъапӀэм дамэ зытет уафэгу псэущхьэхэм я теплъэр зиӀэ дыщэ пкъыгъуитӀ тещӀыхьат. ДамабгъуэкӀэ зэджэ а псэущхьэхэм я дамэ зэхуакухэр Тхьэм и щӀыгу тахътэу къалъытэу щытащ. Тхьэм и щыӀэныгъэр исрэӀилхэм нахуэ щащищӀу щытар абдежщ.

* 6:2 Къэрэтэрам нэгъуэщӀу зэреджэ фӀэщыгъэщ.

* 6:7 Пхъуантэ ЛъапӀэр ИсрэӀилым и Тхьэм и щӀылъэ тахътэу къалъытэрт. Ар зэрызепхьэну, абы узэрыкӀэлъыплъыну унафэ ткӀийхэр Тэурэт Хабзэм къыщыкӀуауэ итщ. ӀэкӀэ уеӀусэныр а унафэхэм аркъудей ядэртэкъым.

* 6:8 «БэрэзӀузэ» жиӀэмэ, «Ӏузэ щызэтракъута» жиӀэу аращ.

* 6:13 Е: «Ар зыхьхэм лъэбакъуих яч къэсыхукӀэ».

* 6:19 Е: «лы гъэжьа Ӏыхьэ».

+ 6:3 1 Пащт. 7:1

+ 6:16 1 Пащт. 14:49, 1 Пащт. 18:20-28, 1 Пащт. 19:11-17

+ 6:18 3 Пащт. 8:14

+ 6:21 1 Пащт. 15:28

ЕБЛАНЭ ӀЫХЬЭ

Тхьэм Даут къызэригъэгугъар

7^1Даут пащтыхь сэрейм щыдэс, къэзыухъуреихь и бийхэми къамыгъэгузавэу ТХЬЭМ псэхугъуэ къыщрита зы махуэ гуэр 2и гурыгъузхэр Нэтан бегъымбарым хуиӀуэтащ: «Уэздыгъейм къыхэщӀыкӀа сэрейм сэ сыщопсэу, Пхъуантэ ЛъапӀэр шэтырым щӀэтщ», – жиӀэри+.

3«Уигу илъыр щӀэ, – пидзыжащ пащтыхьым Нэтан, – уэ ТХЬЭР пщӀыгъущ».

4АрщхьэкӀэ а жэщ дыдэм Нэтан ТХЬЭМ и псалъэр къыхуэкӀуащ:

5«Си жыӀэщӀэ Даут деж кӀуэи жеӀэ: „Мыращ ТХЬЭМ къиӀуэхур: ‘Си унапӀэр уэракъым зыгъэувынур. 6ИсрэӀилхэр Мысырым къыщисшыжа махуэм щегъэжьауэ нобэр къыздэсым унапӀэ сиӀэкъым. Шэтырым сыщӀэту сакъыдекӀуэкӀырт, зы щӀыпӀэм сикӀым, адрейм сыкӀуэу сакъыдэгъуэгурыкӀуэрт абыхэм. 7Я гъусэу дэнэ щӀыпӀэ сымыкӀуами, си лъэпкъым гъуазэу хуэсщӀахэм ящыщу дэтхэнэра уэздыгъейм къыхэщӀыкӀа унапӀэ схуищӀыну зыпэзубыдар?’“

8Аращи, си жыӀэщӀэ Даут жеӀэ: „Мыращ ТХЬЭУЭ зи Лъэщагъым ЩӀэ ЩӀэмытым къиӀуэхур: ‘Си лъэпкъым и лӀыщхьэ ухъун щхьэкӀэ, мэл Ӏэхъушэу узыпэрытам Сэракъэ укъыпэрызышар+? 9Дэнэ умыкӀуами, сыпщӀыгъуащ, уи бийхэм псоми лъапсэрыхыр къахуэзгъэкӀуащ. Зи цӀэ дунейм щызэлъащӀыса цӀыхушхуэхэм хуэдэу, уэри уи цӀэр жыжьэ згъэӀуащ+. 10-11Си лъэпкъыу ИсрэӀил къытекӀар зы щӀыпӀэ щызгъэзэгъащ, абдеж и лъапсэр щызгъэбыдащ, шынагъи имыӀэжу и псэуныгъэр зэтес сщӀащ. Мы щӀыгум си лъэпкъыр къихьэу гъуазэхэр зэрыщхьэщызгъэувэрэ бзаджащӀэхэм я ягъэ къекӀ зэпытщ. Ауэ иджы апхуэдэу щытыжынукъым. АфӀэкӀа уи бийхэм укъагъэгузэвэжынукъым, псэхугъуи уэстынущ.

Уи лъабжьэр зэрызгъэбыдэнури бжызоӀэ:+
12уи пӀалъэр къэсу уи адэжьхэм я пащхьэ ущихьэжкӀэ, уипкъ къикӀаращ пащтыхь тахътэм дэзгъэкӀуеинур, згъэбыдэнури абы и пащтыхьыгъуэращ+. 13Щхьэщэ къыщысхуащӀыну унэр схуэзыгъэувынур аращ, игъащӀэкӀэ щызгъэӀэнур абы и пащтыхь тахътэращ+. 14Сыхуэхъунущ Сэ абы адэ, езыри къуэ схуэхъунущ. Гуэныхь къыщихькӀи, фэлъыр ихыгъуэкӀэ сыузэхужынущ, цӀыхум зэращӀым ещхьуи, хуэфащэ хьэкъыр езгъэгъуэтыжынущ, 15ауэ, уэр щхьэкӀэ ӀэщӀыб сщӀа ТӀалутӀ хуэдэу, абы зыпыӀуздзынукъым, си фӀылъагъуныгъи щызгъэщӀэнукъым. 16Уи лъэпкъымрэ уи пащтыхьыгъуэмрэ зэрыуэзэрыбг хъунукъым, уи тахътэри дунейр щыӀэху зэщыкъуэнукъым!’“»

17Нэтан зэхихамрэ и нэгу щӀэкӀа пщӀыхь нахуэмрэ зы дэмыхуу Даут хуиӀуэтэжащ.

Даут Тхьэм зэрелъэӀуар

18Даут ар щызэхихым, Шэтырым кӀуэщ, ТХЬЭМ и пащхьэм щетӀысэхри жиӀащ:

«Сыхэт сэ, ТХЬЭУЭ Тепщэныгъэ ЗиӀэ, сыкъызыхэкӀа унагъуэри сытым щыщ, апхуэдизу сыпӀэтыну? 19Ари уфӀэмащӀэу, ди ТХЬЭ, къысщӀэхъуэну щӀэблэм и гугъури къысхубощӀ. Уэ ди ТХЬЭ, сыцӀыху цӀыкӀу къудейуэ аращ, дауэрэ къысхузэӀупхрэ а псор?[*]

20СурижыӀэщӀэщ, уэ ди ТХЬЭУ Тепщэныгъэ ЗиӀэ, жыпӀами сыт хэслъхьэжыфын? Сыкъыболъагъу, сызыхуэдэр бощӀэ! 21Уи псалъэмрэ игъуэу къэплъытэмрэ щхьэкӀэщ а Ӏуэхугъуэшхуэхэр псори къыщӀысхузэӀупхар.

22И хьэкъыпӀэкӀэ у-ЛъапӀэу Лъагэщ Уэ, ди ТХЬЭ! Уэр хуэдэ къэмыхъуа, Уэр нэмыщӀи нэгъуэщӀ тхьэ щымыӀэ. Апхуэдэ зыгуэрми и гугъу ящӀу зэхэдмыха! 23Тету пӀэрэ мы щӀыгум цӀыху лъэпкъ гуэр, уи лъэпкъыу ИсрэӀил къытекӀам хуэдэ, уи жылэ пщӀын щхьэкӀэ узыхуэкӀуа, уи цӀэ лъапӀэр къащӀэжын щхьэкӀэ мысырхэм къахэпшыжу зи щхьэ пщэхужа, нэгъуэщӀ лъэпкъхэмрэ абыхэм я тхьэхэмрэ зэбгрыпхуу уи лъэкӀыныгъэмрэ шынагъэмрэ нэрылъагъу зыщыпщӀа? 24ИсрэӀилыр игъащӀэкӀэ пкъуэмыхужыну уи лъэпкъ пщӀащ, Уэри, ди ТХЬЭ, Тхьэ абы ухуэхъуащ!

25Уэ ди ТХЬЭ, сэрэ си щӀэблэмрэ къыдэхьэлӀауэ жыпӀар игъащӀэкӀэ иремыкъутэж! Сыкъызэрыбгъэгугъар гъэзащӀэ! 26Мис итӀанэ дунейр щыӀэху „ТХЬЭУЭ зи Лъэщагъым ЩӀэ ЩӀэмытыр – ИсрэӀилым и Тхьэщ“ жаӀэу уи цӀэр лъэпӀэнущ. Си щӀэблэми и лъабжьэр уи пащхьэ щыбыдэнущ.

27Уэ ТХЬЭУЭ зи Лъэщагъым ЩӀэ ЩӀэмыт, ИсрэӀилым и Тхьэ, си лъабжьэр бгъэбыдэну зэрыжыпӀаращ мы лъэӀур ныпхуэзгъэзэну сыщӀытегушхуар. 28Уа, ТХЬЭУЭ Тепщэныгъэ ЗиӀэ! И хьэкъыпӀэкӀэ, Уэ у-Тхьэшхуэщ, уи псалъэхэри щыпкъэщ, къызэбгъэщӀари хъыбарыфӀщ. 29Аращи, си щӀэблэм уи нэфӀ къыщыхуи, игъащӀэкӀэ уи нэӀи къытегъэт! Уэ у-ТХЬЭЩ, жыпӀащи, дунейр щыӀэху си щӀэблэм уи нэфӀыр ялъэӀэс зэпыту щытынущ».

* 7:19 Пасэрей журтыбзэкӀэ тха Ӏэрытхым къыщыкӀуэ псалъэхэм къарыкӀыр гурыӀуэгъуэ дыдэкъым.

+ 7:2 2 Пащт. 12:1, 3 Пащт. 1:8,
+ 7:8 1 Пащт. 16:11-13,
+ 7:9 1 Пащт. 18:14
+ 7:10 1 Пащт. 12:11
+ 7:12 3 Пащт. 2:10
+ 7:13 3 Пащт. 8:19

ЕЯНЭ ӀЫХЬЭ

Даут и текӀуэныгъэхэр

8^1Тэлай дэкӀауэ Даут фылистейхэм ятеуэщ, игъэӀэсэри, МытӀыджӀэмэр къаӀэщӀихащ.

2Мэуабейхэри зэхикъутащ Даут. Гъэр къищӀахэр щӀым игъэгъуэлъщ, кӀапсэтедзэ ищӀри, тедзэгъуищ къэс тӀум къиубыдыр иукӀащ, ещанэр псэууэ къигъэнащ. Апхуэдэ щӀыкӀэкӀэ мэуабейхэр Даут къигъэӀурыщӀащ, хьэкъули ятрилъхьащ.

3Абы къищынэмыщӀауэ, Даут Зубэхь къалэм[*] и пащтыхь Архъуб и къуэ Хьэдадэзэр и дзэри зэхикъутащ. Фэрат псыежэхым къедза щӀыгухэм щиӀа и тепщэныгъэр щызэфӀигъэувэжыну къежьауэ арат Хьэдадэзэр+. 4Даут абы щыгъуэм гъэр къищӀат шу минрэ щиблрэ, лъэсыдзэм хэту зауэлӀ мин тӀощӀ. Хьэкуэстыгушхэм ящыщу щэ хуэдиз къигъанэри, адрейхэм я хуэр зэпиупщӀыгъат.

5Щам щыпсэу арэмейхэр Зубэхь къалэм и пащтыхь Хьэдадэзэр зыщӀагъэкъуэну къежьат, арщхьэкӀэ ахэри Даут хигъэщӀащ – я дзэм щыщу цӀыху мин тӀощӀрэ тӀум я щхьэр а зауэм халъхьащ. 6Абы иужькӀэ Даут арэмейхэр щыпсэу Щам щӀыналъэм дзэр игъакӀуэри иригъэзэгъащ. Абдеж щыпсэу арэмейхэр къигъэӀурыщӀащ, хьэкъули ятрилъхьащ. Даут дэнэ щӀыпӀэ щымызэуами, ТХЬЭМ текӀуэныгъэр къригъэхьырт.

7Хьэдадэзэр ӀурыщӀэ къищӀа нэужь, абы и Ӏэщэзехьэхэм яӀыгъа дыщэ мэӀухэр Даут Ерусэлим къихьащ+. 8Даут Хьэдадэзэр и къалэхэм ящыщу Бэтэхьрэ Бэрэтейрэ гъуаплъэ куэди къыдишащ.

9-10Мызэ-мытӀэу къезэуа Хьэдадэзэр и дзэр Даут зэрызэхикъутар ХьэматӀ къалэм и пащтыхь ТэӀу зэхихащ. ТэӀу и къуэ Йорам лӀыкӀуэу Даут деж игъэкӀуащ, и фӀэхъусымрэ хъуэхъумрэ иригъэхьри. ЩыкӀуэми, Йорам дыжьыным, дыщэм, гъуаплъэм къыхэщӀыкӀа хъугъуэфӀыгъуэ куэд здригъэшащ.

11-12Даут а тыгъэхэри, къизэуа лъэпкъхэм – арэмейхэми[*], мэуабейхэми, амонейхэми, фылистейхэми, амэлычхэми – я деж къриха дыжьынри дыщэри ТХЬЭМ хуигъэфэщащ. Зубэхь къалэм и пащтыхь Хьэдадэзэр къытрихыу, къуентхъыу кърихьэлӀа фӀыгъуэбэхэри абы яхэлът+.

13Даут и цӀэр нэхъри жыжьэ игъэӀуащ Шыгъупкъэ лъахэкӀэ зэджэм цӀыху мин пщыкӀуий хъу едумеидзэм[*] лъыкӀпсыкӀыр зэрахилъхьам+. 14Даут Едумей щӀыналъэм дзэр игъакӀуэри иригъэзэгъащ, езы едумейхэри къигъэдэӀуащ. Дэнэ щӀыпӀэ ар щымызэуами, ТХЬЭМ текӀуэныгъэр къригъэхьырт.

Даут и блыгущӀэтхэр

15•Даут зэры-ИсрэӀил хэгъэгуу я пащтыхьт, цӀыхубэм хеящӀэ яхуэхъурт, захуагъэм тету сыт хуэдэ Ӏуэхури зэблихырт+. 16Дзыру и къуэ Йоуаб дзэпщт, Ӏэхьлуд и къуэ Йощэфат тхыдэтхыжт,+
17Ахътуб и къуэ Садыкърэ Абэтар и къуэ Ахъымелэчрэ[*] тхьэпщт. Сэрэхь тхакӀуэ пашэт+. 18Йодай и къуэ Бэнэхь къэрэтейхэмрэ пэлътейхэмрэ[*] ящхьэщытт, Даут и къуэхэми тхьэпщ хьэкъыр ирахьэкӀырт[*]+.

* 8:3 Щам щӀыналъэм и щӀыгум хыхьэу ИсрэӀил хэгъэгум и ищхъэрэ гъунапкъэхэм къыӀусу щыта, къэрал гъэпсыкӀэ зиӀэ къалэхэм языхэзщ.

* 8:11-12 Языныкъуэ Ӏэрытххэм «едумейхэми» жиӀэу ущрохьэлӀэ.

* 8:13 Е: «арэмеидзэм».

* 8:17 НэгъуэщӀ щӀыпӀэхэм деж Абэтар Ахъымелэч и къуэу жиӀэу урохьэлӀэ. Дэтхэнэр дэтхэнэм и къуэми нахуэ дыдэкъым.

* 8:18 Къэрэтейхэмрэ пэлътейхэмрэ хамэщӀ къикӀа лъэпкъщ, пащтыхьым и щхьэхъумэхэм ящыщу щытагъэнкӀи хъунущ.

* 8:18 Е: «Даут и къуэхэри упщӀэжэгъу пашэт».

+ 8:3 1 Пащт. 14:47, 3 Пащт. 11:24
+ 8:7 4 Пащт. 11:10,
+ 8:11 3 Пащт. 7:51
+ 8:13 4 Пащт. 14:7
• 8:15 2 Пащт. 20:23-26,
+ 8:15 3 Пащт. 10:9
+ 8:16 2 Пащт. 2:13, 3 Пащт. 4:3
+ 8:17 2 Пащт. 15:24, 2 Пащт. 20:25,

+ 8:18 2 Пащт. 23:20, 3 Пащт. 2:35, 3 Пащт. 4:4

ЕБГЪУАНЭ ӀЫХЬЭ

Даутрэ Мэфбошэтрэ

9^1Зы махуэ гуэрым Даут и блыгущӀэтхэм еупщӀащ: «Йонэтан и хьэтыркӀэ гулъытэ хуэсщӀ хъуну ТӀалутӀ и щӀэблэм щыщу хэту пӀэрэ къэнар?» – жиӀэри+.

2ТӀалутӀ и унэ ЗибэкӀэ еджэу Ӏуэгутет исащ. Ар Даут къыхуашащ. «Уэра Зибэ жыхуаӀэр?» – щӀэупщӀащ пащтыхьыр. ЛӀыри зэры-Зибэм щыхьэт техъуащ+. 3«ТӀалутӀ и унагъуэм щыщ гуэр щыӀэжмэ, къызжеӀэ, Тхьэм и хьэтыркӀэ гулъытэ хуэсщӀынущи», – зыхуигъэзащ абы Даут.

«НтӀэ, Йонэтан и къуэхэм ящыщ зы къэнауэ щыӀэщ. Ар зи лъакъуитӀри ещӀэкъуауэу лъашэ щӀалэращ», – жриӀащ лӀым Даут+. 4ЩӀалэр здэщыӀэмкӀэ пащтыхьыр щыщӀэупщӀэм, Лодэбар зэрыдэсыр, АмрэӀил и къуэ Мэхьир деж зэрыщыпсэур Зибэ жиӀащ+.

5Даут кӀэлъигъакӀуэри, щӀалэр Лодэбар къалэ дэс АмрэӀил и къуэ Мэхьир и унэ кърыригъэшыжащ. 6ТӀалутӀ и къуэ Йонэтан и къуэ Мэфбошэт Даут и пащхьэ ихьэщ, лъэгуажьэмыщхьэ зригъауэри щхьэщэ хуищӀащ. «Уэра ар, Мэфбошэтыр?» – жиӀэу Даут абы щеупщӀым, – «Сэращ, зиусхьэн!» – пидзыжащ Мэфбошэти+.

7«Умышынэ, – игъэсабыращ Даут щӀалэр, – уи адэу Йонэтан тхьэмыщкӀэм и хьэтыркӀэ си нэӀэ птезгъэтынущ, уи адэшхуэ ТӀалутӀ иӀыгъа и щӀыгухэри псори си псалъэкӀэ узотыж. Сыт щыгъуи си Ӏэни укъэзгъэтӀысынущ, сшхыри пшхынущ».

8Мэфбошэт иджыри зэ Даут щхьэщэ хуищӀри, игъэщӀагъуэу жиӀащ: «Хьэ псэхэлӀэм сыхуэдэщ, сыт къызыхэпхар апхуэдэ гулъытэ къысхуэпщӀыныр?»

9Пащтыхьым Зибэ къриджэри, унафэ хуищӀащ: «ТӀалутӀи абы и унагъуэми мылъкуу яӀар уи зиусхьэным и къуэрылъхум изотыж. 10Уэри, уи бынхэми, уи пщылӀхэми дяпэкӀэ Мэфбошэт и щӀыр хузефхьэнущ, ишхын иӀэн хуэдэуи, и гъавэр къефхьэлӀэнущ. Езы Мэфбошэт, уи зиусхьэным и къуэрылъхур, дяпэкӀэ си Ӏэнэ къэтӀысынущ, сшхыри ишхынущ». (Зибэ езым къуэ пщыкӀутхурэ пщылӀ тӀощӀрэ иӀэт.)+

11«Уи унафэр, зиусхьэну си пащтыхь, къызыхуэтыншэу згъэзэщӀэнщ», – еувэлӀащ Зибэ Даут жиӀам. Даут и къуэхэм хуэдэу, Мэфбошэти пащтыхь Ӏэнэм тӀыс, яшхыр ядишх хъуащ.

12Мэфбошэт Мыхъэ и цӀэу къуэ цӀыкӀу иӀащ. Зибэ и унагъуэ исхэм псоми Мэфбошэт и унэ Ӏуэхухэр хузэрахьэ хъуащ. 13Езы Мэфбошэт Ерусэлим сыт щыгъуи щыпсэуащ, пащтыхь Ӏэнэми дапщэщи тӀысу, ишхыр ядишхыу къекӀуэкӀащ. И лъакъуитӀри ещӀэкъуауэу лъашэт ар.

+ 9:1 1 Пащт. 18:3, 1 Пащт. 20:15
+ 9:2 2 Пащт. 16:1-4, 2 Пащт. 19:17
+ 9:3 2 Пащт. 4:4
+ 9:4 2 Пащт. 17:27
+ 9:6 2 Пащт. 16:4, 2 Пащт. 19:24,
+ 9:10 2 Пащт. 19:17

ЕПЩӀАНЭ ӀЫХЬЭ

Даут амонейхэмрэ арэмейхэмрэ зэратекӀуар

10^1Тэлай дэкӀри, амонеипщыр дунейм ехыжащ, пщы тахътэми абы и къуэ Хьэнун дэкӀуеящ+. 2«И адэ Нэхъыш къысхуищӀа пщӀэм хуэдэ[*] и къуэ Хьэнун хуэсщӀыжынущ», – жиӀэри егупсысащ Даут. Дунейм ехыжа и адэм щхьэкӀэ хуэгузэвэну пащтыхьым щыгъуакӀуэхэр Хьэнун деж иутӀыпщащ.

Даут и лӀыкӀуэхэр Амоней щӀыналъэм щихьэм, 3амоней дзэпщхэр Хьэнун еупщӀащ: «Уи адэ тхьэмыщкӀэм Ӏулыдж къыхуищӀу арауэ уи фӀэщ хъурэ Даут щыгъуакӀуэхэр къыщӀыпхуигъэкӀуар? ФӀэщхъугъуейщ! Ахэр ди къалэм къыщӀыдыхьар зыщаплъыхьу, и тӀасхъэр щӀахыу, иужькӀэ къащтэн щхьэкӀэщ – нэгъуэщӀкъым Даут и лӀыкӀуэхэр къызытригъэкӀухьар!» 4Хьэнун Даут и лӀыкӀуэхэр яригъэубыдри я жьакӀэ щӀылъэныкъуэр тригъэупсыкӀащ, я бгым къэсу я щыгъыныкӀэр пригъэупщӀри къиутӀыпщыжащ.

5Къэхъуа емыкӀум и хъыбарыр Даут щылъагъэӀэсым, зи напэ трахыу ягъэикӀахэм шухэр япригъэжэжьащ. «Фи жьакӀэр зэщӀыхьэжыхункӀэ Йэрыхъуэ къалэ фыдэс, итӀанэ къэвгъэзэж!» – унафэ яхуищӀащ пащтыхьым абыхэм.

6Амонейхэм, Даут гужьгъэжь къазэрыхуиӀэр къащыгурыӀуэм, лӀыкӀуэхэр зэбграгъэкӀри, пщӀэкӀэ къадэзэуэну Бэтархъубрэ Зубэхьрэ щыщ арэмей лъэсыдзэу цӀыху мин тӀощӀ, МэӀэху къалэм щыщу зауэлӀ мин, я пащтыхьыр я Ӏэтащхьэу, Туб щыщуи цӀыху мин пщыкӀутӀ къраджащ[*]+. 7Ар Даут щызэхихым, зауэлӀ нэхъыфӀхэр зыхэт дзэ гупхэр и гъусэу Йоуаб иригъэжьащ. 8Амонейхэм я дзэр къыдэкӀри сатыру къалэ дыхьэпӀэм деж щиувыкӀащ. Бэтархъубрэ Зубэхьрэ къикӀа арэмеидзэмрэ Тубрэ МэӀэхурэ щыщ зауэлӀхэмрэ щхьэхуэу губгъуэ нэщӀым деж къыщыуващ.

9Йоуаб и гупэкӀи и щӀыбкӀи къебгъэрыкӀуэ биидзэм зэрезэуэн хуейр къыщилъагъум, ИсрэӀилым и зауэлӀ нэхъ пхъашэхэр къыхишри, арэмейхэм япэщӀигъэуващ. 10Къэна зауэлӀхэр и къуэш Абишей и унафэм щӀигъэувэри, амонейхэм яхуигъэзащ. 11«Арэмейхэр къыстегуплӀэ щыхъукӀэ, – жриӀащ Йоуаб и къуэшым, – укъыздеӀэнщ, амонейхэм ухагъащӀэ хъумэ, сэ сыныбдеӀэнщ. 12Уигу умыгъэкӀуэд, ди лъэпкърэ ТХЬЭМ къыдита ди жылэхэмрэ папщӀэ къикӀуэт дымыщӀэу дызэуэнщ! ТХЬЭМ нэхъыфӀу къилъытэр къытхурегъэфащэ!»+

13Йоуабрэ и зауэлӀхэмрэ зауэр щаублэм, арэмейхэр щӀэӀэжащ. 14Ахэр зэрыщӀэпхъуэжыр зылъэгъуа амонейхэри икӀуэту хуежьащ, Абишей и дзэм зыщахъумэу я къалэм дэлъэдэжащ. Йоуаби, амонейхэм я ужь икӀыжри, Ерусэлим къигъэзэжащ.

15Я дзэр исрэӀилхэм зэрызэхакъутар арэмейхэм къащыгурыӀуэм, къэнам зэкъуэувэжыну траухуащ. 16Хьэдадэзэр лӀыкӀуэ яхуищӀри, Фэрат псыежэхым адрыщӀкӀэ щыпсэу арэмейхэр къриджащ. АдрыщӀ арэмейхэри, Хьэдадэзэр и дзэпщ Шубакъ я пашэу къежьэри, Хьэламэ жылэм къекӀуэлӀащ+.

17А хъыбарыр Даут деж щынэсым, зэры-ИсрэӀилу зэхуишэсщ, Ӏурдыныпсым зэпрыкӀри, ХьэламэкӀэ кӀуащ. Арэмейхэр Даут къыпэщӀэувэри зауэр яублащ. 18ИсрэӀилыдзэм арэмейхэр ирагъэкӀуэт хъуащ. ЩӀэпхъуэжу хуежьа арэмейхэм я хьэкуэстыгузехуэ щиблым, шу мин тӀощӀитӀым Даут кӀэ яритащ, я дзэпщ Шубакъи хигъэщӀащ. Шубакъ и псэр абдеж щыхэкӀащ. 19Хьэдадэзэр и жьауэм щӀэта пщыхэм, зэрызэтракъутар къащыгурыӀуэм, ИсрэӀилым зэгурыӀуэныгъэ къращӀылӀэри, я ӀэмыщӀэ зыкъралъхьащ. Абы иужькӀэ арэмейхэр амонейхэм ядэӀэпыкъуну тегушхуэжакъым.

* 10:2 Нэхъыш Даут хуищӀа пщӀэм и гугъур ФӀыцӀагъэ ЛъапӀэм зыщӀыпӀэ дежи ущрихьэлӀэркъым. 1 Пащт. 11 Нэхъыш къызэрыхэщыр исрэӀилхэм я бий кӀэуфӀыцӀущ.

* 10:6 Бэтархъуб, Зубэхь, МэӀэху, Туб – ИсрэӀил пащтыхьыгъуэм и ищхъэрэ-къуэкӀыпӀэ лъэныкъуэмкӀэ щыса, къэрал гъэпсыкӀэ зиӀа къалэ цӀыкӀу защӀэщ. Ахэр зытеса щӀыгур иджырей Щам щӀыналъэм хеубыдэ.

+ 10:1 1 Пащт. 11:1
+ 10:6 2 Пащт. 8:3,
+ 10:12 1 Пащт. 3:18
+ 10:16 3 Пащт. 11:23

ЕПЩЫКӀУЗАНЭ ӀЫХЬЭ

Даут ӀэщӀэщӀа щӀэпхъаджэр

11^1Гъатхэм, пащтыхьхэр зауэм щыдэкӀ хабзэ зы лъэхъэнэ ирихьэлӀэу, Даут и блыгущӀэтхэмрэ ИсрэӀилым Ӏэщэ зыӀыгъыфыну исхэмрэ Йоуаб гъусэ хуищӀри, зэуапӀэм Ӏуигъэхьащ. ИсрэӀилыдзэми амонейхэм хэщӀыныгъэшхуэ иратащ, я щыхьэр Арбэхьри къатӀысыхьащ. Езы Даут Ерусэлим къыдэнауэ дэст абы щыгъуэм+.

2Зэгуэрым, пщыхьэщхьэхуегъэзэкӀ хъуауэ, Даут зыхэлъ пӀэм къыхэкӀри пащтыхь сэрейм и щхьэм дэкӀащ. Абдеж ирикӀукӀыу здытетым, къеплъыхри зызыгъэпскӀ бзылъхугъэр къилъэгъуащ. Нэр пӀэпихыу дахащэт ар. 3Зи хэтыр къащӀэну щигъакӀуэм, ЕлэӀэм ипхъу, хьет лъэпкъым щыщ Ӏурей и щхьэгъусэ Бэтщабэр ару зэрыщытыр къыжраӀащ+.

4Даут бзылъхугъэм кӀэлъигъакӀуэри и деж къригъэшащ. А жэщым Даут абы дэгъуэлъащ (бзылъхугъэм и мазэкӀэ-мазащхьэр зэтеувэжри, зигъэкъэбзэжа къудейт[*]). Бзылъхугъэр иужькӀэ и унэ кӀуэжащ. 5Бэтщабэ уэндэгъу зэрыхъуар къыщищӀэм, и Ӏуэху зыӀутыр жриӀэну Даут деж игъэкӀуащ.

6Апхуэдэу щыхъум, Даут Йоуаб хуиӀуэхуащ хьет лъэпкъым щыщ Ӏурей къыхуиутӀыпщыну. Йоуабми ар Даут деж къигъэкӀуащ. 7Ӏурей пащтыхьым деж къыщысым, ар Йоуаб и Ӏуэху зытетымкӀэ, дзэм и щытыкӀэмкӀэ, зауэр зэрекӀуэкӀымкӀэ къыпкърыупщӀыхьащ. 8Абы иужькӀэ лӀыр и унэ кӀуэжу зигъэпсэхуну Даут иутӀыпщыжащ. Ӏурей пащтыхь сэрейм къызэрыдэкӀыжу Ӏэнэ узэда кӀэлъахьащ. Ар къызыбгъэдэкӀыр Даутт. 9АрщхьэкӀэ Ӏурей и унэ кӀуэжакъым, и зиусхьэным и ӀуэхущӀэхэм жэщыр щрах сэрей дыхьэпӀэм деж къыщынащ.

10Ӏурей и унэ зэрымыкӀуэжар Даут щыжраӀэжым, ар лӀым еупщӀащ: «Гъуэгуанэ жыжьэ къызэпыпчатэкъэ уэ? Сыт унэм ущӀэмыкӀуэжыр?» – жиӀэри.

11«Тхьэм и Пхъуантэ ЛъапӀэр шэтырым щӀэтщ, ИсрэӀилми Ехьудейми я дзэр губгъуэм итщ. Си зиусхьэн Йоуаби уи зауэлӀхэми я жэщхэр абдеж щрах, сэ дауэрэ унэм сыкӀуэжу сефэн, сешхэн, си щхьэгъусэми сыдэгъуэлъын? Уи псэмкӀэ тхьэ соӀуэ, сэ апхуэдэ схуэмыщӀэн!» – пидзыжащ абы пащтыхьым.

12«Хъунщ-тӀэ, – хъуащ арэзы Даут, – иджыри зы махуэкӀэ къанэ, пщэдей узутӀыпщыжынщ». Ӏурей Ерусэлим къанэри, иджыри зы махуэкӀэ дэсащ. 13Даут и Ӏэнэ Ӏурей иригъэблагъэри, зэдешхащ, зэдефащ. Пащтыхьым лӀыр зимыщӀэж хъуху иригъэфат, арщхьэкӀэ и унэ мыкӀуэжу, и жеипэр щрихыну абы и зиусхьэным и ӀуэхущӀэхэр здэщыӀэ сэрей дыхьэпӀэм аргуэру игъэзэжащ.

14Пщэдджыжьым Даут Ӏурей иутӀыпщыжащ, Йоуаб иритыжын хуей тхьэмпэтхылъыр иӀыгъыу+. 15«Зауэм и гуащӀапӀэм Ӏувгъыхьи, – итхырт Даут, – фэ фыкъыӀукӀ, ар абдеж щыхэкӀуэдэн хуэдэу».

16Йоуаб къалэр къыщиплъыхьым, къапэщӀэувэнухэр дэнэ деж нэхъ гуащӀэу къыщезэуэнуми зригъэщӀати, абыкӀэ Ӏурей игъэкӀуащ. 17Къалэдэсхэр Йоуаб къезэуэну къыщыдэкӀым, Даут и зауэлӀхэм ящыщ зыбжанэ абдежым щыхэкӀуэдащ. Хьет лъэпкъым щыщ Ӏуреи абдеж укӀыгъэ щыхъуащ.

18Зауэр зэрекӀуэкӀам и хъыбарыр Йоуаб Даут щыхуригъэхьым, 19шу лӀыкӀуэр игъэӀущащ: 20«Ӏуэхур къызэрекӀуэкӀа псом пащтыхьыр щыгъуазэ щыхуэпщӀкӀэ, губжьым къызэщӀигъаплъэу къоупщӀынкӀэ хъунущ: „Къалэм апхуэдизу щхьэ гъунэгъуу фекӀуэлӀа? Абдеж къызэреухынур фымыщӀэу арат? 21Тэбэз деж апхуэдэукъэ-тӀэ зэрыщыкӀуэдар ЕрубэӀэл[*] и къуэ Абимелэч? ЦӀыхубз гуэрым щхьэл мывэр къриутӀыпщхьэхри щиукӀат ар![*] Сыт, зо, къалэм апхуэдизу гъунэгъуу фыщӀекӀуэлӀар?“ жиӀэу. Апхуэдэу къыптрикъузэ щыхъукӀэ, жеӀэ, хьет лъэпкъым щыщ зауэлӀ Ӏуреи а зауэм зэрыхэкӀуэдар».

22Шу лӀыкӀуэр къежьэри, Даут деж къэкӀуащ, Йоуаб зыхуиущиями щыщ димыгъэхуу пащтыхьым жриӀэжащ. 23«А къалэм и щыжакӀуэхэр я псэ емыблэжу зэуащ, – пищащ шу лӀыкӀуэм и псалъэм, – губгъуэм нэси драгъэкӀуэтат. АрщхьэкӀэ зэуэ дакъыхэлъадэри, къалэ дыхьэпӀэм нэс тхужащ. 24Мывэхъунэм тет шабзауэхэр къеухыу хуежьэри, уи зауэлӀхэм ящыщ гуэрхэри хэкӀуэдащ. Хьет лъэпкъым щыщ уи зауэлӀ Ӏуреи абдежщ щыхэкӀуэдар».

25ЛӀыкӀуэр Даут иутӀыпщыжащ, Йоуаб зыгъэгушхуэн псалъэ иригъэхьри: «Къэхъуам уримынэщхъей! Зауэм щаӀэт Ӏэщэм зэхэдз иӀэкъым, хэти техуэфынущ. Нэхъ гуащӀэу ебгъэрыкӀуи, къалэр их!»

26Ӏурей зэрыщымыӀэжыр и щхьэгъусэм щызэхихым, игъеижащ. 27Щыгъуэ пӀалъэр щикӀым, Даут абы кӀэлъигъакӀуэри, и сэрейм къригъэшащ. ЦӀыхубзыр пащтыхьым щхьэгъусэ хуэхъуащ, къуэи къыхуилъхуащ.

АрщхьэкӀэ Даут ӀэщӀэщӀа щӀэпхъаджэр ТХЬЭМ ищтакъым.

* 11:4 Бэтщабэ и мазэкӀэ-мазащхьэр зэтеувэжу зэрызигъэкъэбзэжа къудейм къыхэкӀыу, сабийр зэуапӀэм Ӏут Ӏурей зэрыхэмыкӀар ар зыцӀыхухэм дежкӀэ нахуэт.

* 11:21 Журт. «Ерубешет». Хьидуан зэреджэу щыта «ЕрубэӀэл» цӀэм и зы къэпсэлъыкӀэщ. Еплъ Гъуазэхэр 6:32 .

* 11:21 Тэбэз деж щекӀуэкӀа зауэм и хъыбарыр Гъуазэхэм я тхылъым къыщыбгъуэтынущ: 9:50-54 .

+ 11:1 3 Пащт. 20:22,
+ 11:3 2 Пащт. 23:34, 2 Пащт. 23:39,
+ 11:14 3 Пащт. 21:8

ЕПЩЫКӀУТӀАНЭ ӀЫХЬЭ

Нэтан бегъымбарым Даут зэригъэмысар

12^1ТХЬЭМ Нэтан бегъымбарыр Даут деж иӀуэхуащ. КъакӀуэри, пащтыхьыр зы гъэсэпэтхыдэ иригъэдэӀуащ. «Зы къалэ гуэрым, – къригъэжьащ бегъымбарым, – лӀитӀ щыпсэурт, зыр бейуэ, адрейр тхьэмыщкӀэу.+
2ХуэщӀауэ псэу лӀым Ӏэщ пӀащэми Ӏэщ цӀыкӀуми хъушэ иӀэт, 3тхьэмыщкӀэм къищэхуу къигъэхъуа щынэ цӀыкӀу закъуэм щыфӀэкӀауэ, иӀэ щыӀэтэкъым. Ари лӀым и бынунэм хэсу къэхъуат, и Ӏэгу ишхыкӀыу, и фалъэ ифыкӀыу, и бгъафэми телъу игъэжейуэ. ЖыпӀэнуращи, бын Ӏыхьэ хуэхъуат. 4Зэгуэрым а лӀы бейм деж зы гъуэгурыкӀуэ къекӀуэлӀащ, арщхьэкӀэ и хьэщӀэнышым щӀэфыгъужри, хуэмыщӀауэ псэу и гъунэгъум и щынэр къиубыдри, хьэщӀэм ишхыну хуигъэхьэзыращ».

5Асыхьэту Даут а лӀым къыхуэгубжьри, Нэтан бегъымбарым жриӀащ: «ТХЬЭМ и цӀэкӀэ соӀуэ, апхуэдэу зыщӀа лӀым и псэр хэхын хуэмеймэ! 6ГущӀэгъу зи цӀэ хэмылъ апхуэдэу зыщӀам, щынэр хуэдиплӀкӀэ ипшыныжынуи къытохуэм абы!»

7«Ар уэращ! – пиупщӀащ Нэтан бегъымбарым, – Мыращ ТХЬЭМ, ИсрэӀилым и Тхьэм, къиӀуэхур: „ИсрэӀилым и пащтыхьу укъыхэзыхари ТӀалутӀ укъыӀэщӀэзыхыжыгъари Сэращ+. 8Абы и унэри уэстат, и щхьэгъусэхэри уи бгъафэм щӀэзгъэгъуэлъхьат, ИсрэӀилри Ехьудейри уи ӀэмыщӀэ ислъхьат. А псор пфӀэмащӀэ хъумэ, нэхъыби уэстынут, адэкӀи къыпхухэзгъэхъуэнут. 9Сыт-тӀэ иджы си унафэр хъатэ пэмыхьэ пщӀыуэ бзаджагъэ щӀэблэжьар? Ӏурей джатэщӀэгъэкӀ ебгъэщӀри, и щхьэгъусэр къэпшэжащ. Уэращ ар амонейхэм езыгъэукӀар! 10Сызэбусыгъуэджэу Ӏурей и щхьэгъусэр къызэрыпшэжам щхьэкӀэ, уи щӀэблэр лъыгъажэм зэикӀ хэкӀынукъым. 11Уи унагъуэ кӀуэцӀ къикӀыу бэлыхьлажьаер къыпхуэзгъэкӀуэнущ. Уи щхьэгъусэхэр нэгъуэщӀым естынущ, ахэр абы махуэ шэджагъуэшхуэм зэрызэришэри уи нэгу щӀэзгъэкӀынущ+. 12Уэ щэхуу блэжьар Сэ нахуэу, махуэ шэджагъуэшхуэу, зэры-ИсрэӀилу езгъэлъагъунущ“».

13Абдежым Даут къэгумащӀэри, ТХЬЭМ и пащхьэ гуэныхь къызэрыщихьар Нэтан бегъымбарым жриӀащ. «Пхуигъэгъуащ уи гуэныхьыр ТХЬЭМ! – жриӀащ абы бегъымбарым. – Уэ улӀэнукъым!+
14Ауэ уэ ТХЬЭМ нэмыплъ ептащи[*], къыпхуалъхуну щӀалэ цӀыкӀур лӀэжынущ».

Бэтщабэ Даут къыхуилъхуа и къуэр зэрылӀэжар

15Абы иужькӀэ Нэтан бегъымбарым и унэ игъэзэжащ, Ӏурей и щхьэгъусэу щытам Даут къыхуилъхуа щӀалэ цӀыкӀум ТХЬЭМ узыфэ бзаджэ къыхуигъакӀуэри, сымаджэ хъуащ.

16Даут, къыхуэхъуа щӀалэ цӀыкӀум щхьэкӀэ Тхьэм елъэӀу зэпытт, нэщӀ ист, щӀым хэӀубауэ щылъу жэщхэр игъакӀуэрт+. 17КъызэфӀагъэувэжыну и блыгущӀэтхэр къыхуэкӀуа щхьэкӀэ, къахуэувыжакъым икӀи яхуэшхакъым.

18Ебланэ махуэм щӀалэ цӀыкӀум и псэр хэкӀащ. АрщхьэкӀэ шынагъэ яӀэти, ар зэрыщымыӀэжыр Даут жраӀэну и блыгущӀэтхэм иракуртэкъым. «ЩӀалэ цӀыкӀур щыпсэум щыгъуэ дапщэрэ демыпсэлъами, дызэхихыртэкъым. Иджы зэрылӀар дауэ зэрыжетӀэнур? Зыгуэр зрищӀэжынкӀэ шынагъуэщ», – гуитӀщхьитӀт псори.

19И блыгущӀэтхэр зэрызэӀущащэм Даут гу щылъитэм, и къуэр зэрыщымыӀэжыр къыгурыӀуащ. «Сыт, лӀэжауэ ара сабийр?» – щӀэупщӀащ Даут. Абыхэми сабийр дунейм зэрехыжар жаӀащ.

20Ар щызэхихым, Даут зыкъиӀэтыжри зигъэкъэбзэжащ, мэ дахэ къызыпих дагъэхэр зыщихуэри, и щыгъынхэр зэблихъуащ. Абы иужькӀэ Даут ТХЬЭМ щхьэщэ хуищӀыну Шэтырым кӀуащ. Къигъэзэжри, ягъэшхэну унафэ ищӀащ, къыхузэтрагъэува ерыскъыми хэӀэбащ.

21«ЩӀалэ цӀыкӀур псэуху унэщӀащ, упыхьащ, – еупщӀащ абы и блыгущӀэтхэр, – зэрыщымыӀэжыр къыщыпщӀэм, укъэтэджыжри ухэшхэжащ, ар дауэ къызэрыдгурыӀуэнур?»

22«Ар псэуху, – жиӀащ Даут, – сыщӀэнэщӀари сыщӀэгъари ТХЬЭМ гущӀэгъу къысхуищӀу псэууэ къысхуигъэнэну пӀэрэ, жысӀэу сыгугъэрти аращ+. 23Иджы ар щыӀэжкъым, сэри сыт щхьэкӀэ сынэщӀыжын? Апхуэдэу абы къысхуегъэгъэзэжын? Сэ зэм-зэм сыкӀуэжынущ абы деж, ауэ езым си деж къигъэзэжынукъым».

Сэлмэн къызэралъхуар

24И щхьэгъусэ Бэтщабэ деж кӀуэри, Даут дахэ жриӀащ, жэщми щӀыгъуащ. ЦӀыхубзыр уэндэгъу хъури, и пӀалъэм щӀалэ къилъхуащ. Сабийм Сэлмэн фӀащащ. ТХЬЭМ ар фӀыуэ илъэгъуати, 25Нэтан бегъымбарыр абы деж къигъакӀуэри, Едидэхь[*] цӀэр фӀригъэщащ.

Даут Арбэхь къалэр къызэрищтар

26Абы хэту Йоуаб нэхъ гуащӀэу Арбэхь, амонейхэм я щыхьэрым, ебгъэрыкӀуэу хуежьэри, пащтыхь быдапӀэр[*] къищтащ. 27Йоуаб Даут деж шу лӀыкӀуэхэр иутӀыпщащ хъыбар иратыну: «Арбэхь себгъэрыкӀуэри я псы кӀуапӀэр субыдащ. 28Уи гъусэу къэнахэр къешажьи, къалэр къызэрыпщтэнум хуэдэу абы пэтӀысахэм деж къепӀэщӀэкӀ. Армыхъумэ, къалэм сыдыхьэмэ, текӀуэныгъэм и щӀыхьыр си деж къахьынущ», – жиӀэри.

29Даут дзэр зыщӀигъущ, Арбэхь ебгъэрыкӀуэри къищтащ. 30Амонеипщым[*] щхьэрыгъа дыщэ тажыр къыщхьэрахри, Даут щхьэратӀэгъащ. Дыщэ тажым тӀэлат[*] хуэдиз и хьэлъагът, мывэ лъапӀэхэмкӀи гъэщӀэрэщӀат. Даут нэгъуэщӀ фӀыгъуэби къалэм къуентхъыу къыдишащ. 31Пащтыхьым цӀыхуу къалэм дэсыр къыдишщ, пхъэх, гъущӀ хьэфӀанэ, уэщ яӀэщӀилъхьэри, чырбыш ягъэжьэну пэригъэуващ. Адрей амоней къалэу къищтахэм гъэру къришахэми а хьэлъэр Даут ятрилъхьащ. Абы иужькӀэ пащтыхьым, дзэр и гъусэу, Ерусэлим игъэзэжащ.

* 12:14 Е: «ТХЬЭР и бийхэм зэрагъэикӀэн щхьэусыгъуэ ирокъу а пщӀари».

* 12:25 «Едидэхь» жиӀэмэ, «ТХЬЭМ фӀыуэ илъэгъуа» жиӀэу аращ.

* 12:26 Хуэбгъэфащэ зэрыхъунумкӀэ, зи гугъу ищӀыр Арбэхь къалэм екӀуалӀэ псы гъуэгур зыхъумэ быдапӀэрщ. Ар къэщӀыхьат, ӀэщэкӀи яхъумэрт.

* 12:30 Е: «Мылкъум и мывэскъарым». Мылкъум амонейхэм ялъытэу щыта тхьэщ.

* 12:30 Зы тӀэлатыр килограмм щэщӀрэ плӀым нэблагъэ хъунущ.

+ 12:1 2 Пащт. 7:2,
+ 12:7 1 Пащт. 16:13
+ 12:11 2 Пащт. 16:21-22
+ 12:13 2 Пащт. 24:10,
+ 12:16 2 Пащт. 13:31
+ 12:22 Инус 3:9

ЕПЩЫКӀУЩАНЭ ӀЫХЬЭ

Амнун Тэмарэ лей зэрырихар

13^1Тэлай дэкӀри, къэхъуар мыращ. Даут зыпхъу дахэ иӀэт, ТэмарэкӀэ еджэу. Ар Абишэлам и анэ къилъхуауэ и шыпхъут. Амнун, Даут и нэгъуэщӀ зы къуэр, егуэкӀуащ абы. 2Тэмарэ къызэрыдихьэхынур къыхуэмыщӀэу ар щхьэ уназэ хъуат. Уеблэмэ, апхуэдизу зэрегупсысми щӀэсымэджыхьыжат. Тэмарэ и хъыджэбзыгъуэти, зэрыбгъэдыхьэну щӀыкӀэр къыхуэмыгъуэту гугъу ехьт ар.

3Амнун ныбжьэгъу иӀэт, ЙонэдэбкӀэ еджэу. Ар Даут и къуэш Щамэ и къуэт. Хьилэшы бзаджэт а Йонэдэбыр езыр+. 4«Сыт мыпхуэдизу, пащтыхь щауэ, уи гур зыгъур? – еупщӀащ абы Йонэдэб. – КъызжепӀэркъэ!»

«АдэкӀэ си шыпхъу Тэмарэ, Абишэлам и анэ къилъхуам, сегуэкӀуащ», – жиӀащ Амнун.

5«ПӀэм хэгъуалъхьи, – игъэӀущащ ар Йонэдэб, – сымаджэ нэпцӀ зыщӀ. Уи адэр щӀэупщӀакӀуэ къыщыпхуэкӀуэкӀи, „си шыпхъу Тэмарэ кърекӀуи, сыплъэмэ слъагъуу схурепщафӀэ, и ӀэкӀи срегъашхэ“ жыӀи елъэӀу».

6Амнун пӀэм хэгъуалъхьэри, сымаджэ нэпцӀ зищӀащ, пащтыхьри щӀэупщӀакӀуэ къыхуэкӀуащ. «Си шыпхъу Тэмарэ кърекӀуи, – жриӀащ Амнун и адэм, – сыплъэмэ слъагъуу хьэлыгъуитӀ схурегъажьэ, срегъашхэ».

7Даути Тэмарэ пащтыхь щауэм деж игъэкӀуащ: «Уи дэлъху Амнун деж кӀуэи хуэпщафӀэ», – жиӀэри. 8Тэмарэ Амнун и унэ кӀуащ. Ар пӀэм хэлът. ЩӀалэр къаплъэмэ илъагъуу, Тэмарэ тхьэвыр ипщщ, ихури хьэлыгъур игъэжьащ. 9Тебэр къыбгъэдигъэува щхьэкӀэ, Амнун шхэн идакъым. Унэм щӀэтхэр щӀэкӀыну унафэ ищӀри, 10Амнун хъыджэбзым зыхуигъэзащ: «Хьэлыгъухэр лэгъунэм нысхуэхьи, уи ӀэкӀэ сыгъэшх», – жиӀэри. Тэмарэ хьэлыгъухэр къищтэри, и дэлъху Амнун и лэгъунэм ихьащ. 11Шхыныр и пащхьэ щригъэувэм, щӀалэр пхъуэри, хъыджэбзыр иубыдащ. «Къэгъуэлъ, си шыпхъу, си гупэ», – жиӀэу Амнун Тэмарэ хигъэзыхь хъуащ.

12«Хьэуэ, си дэлъху, – лъэӀуащ хъыджэбзыр, ар имыдэу, – си напэр тумых, апхуэдэ хьэдэгъуэдахэ ИсрэӀилым щалэжькъым. Мы бзаджагъэр къыскӀэлъызумыхьэ! 13Егупсыс, мы напэтехыр къызэпщӀэмэ, дэнэ сыздэкӀуэнур? Уэри зэры-ИсрэӀилу бзаджэнаджэу уахэӀуэнкъэ? СынолъэӀу, пащтыхьым епсалъэ, абы хьэуэ къыхимыгъэкӀыу сыкъыуитынщ». 14АрщхьэкӀэ Амнун абы емыдаӀуэу, лӀыгъэкӀэ жьэхыхьэри лей ирихащ.

15Абы иужь пащтыхь щауэм хъыджэбзым гущыкӀ хуищӀащ. АпхуэдизкӀэ лъагъумыхъуныгъэ ин хуиӀэ хъуати, гурыщӀэ гуэри имыӀэххам я лейт. «Тэджи, зызумыгъэлъагъуу щӀэкӀ!» – щӀэгуоуащ Амнун хъыджэбзым.

16«Хьэуэ, – гузэсэжырт Тэмарэ, – къызэпха икӀагъэм нэхърэ нэхъ Ӏеижщ ар!»

АрщхьэкӀэ Амнун абы жиӀэм едэӀуэн идакъым, 17и унэӀут щӀалэр къриджэри, унафэ хуищӀащ: «Мыр щӀэшыжи, бжэр и щӀыбкӀэ къэгъэбыдэж!» 18УнэӀут щӀалэм хъыджэбзыр унэм къыщӀишыжри, бжэр и щӀыбкӀэ игъэбыдэжащ. Хъыджэбздэс пащтыхьыпхъухэм а лъэхъэнэм зыщатӀагъэу щыта бостей лъапӀэм хуэдэт Тэмарэ абы щыгъуэм щыгъыр. 19Хъыджэбзым сахуэр и щхьэм дрипхъейри, и бостей лъапӀэр зэхичэтхъащ. И щхьэр фӀиубыдыкӀри, гъуэгрэ бжэуэ ежьащ.

20И дэлъху Абишэлам Тэмарэ еупщӀащ: «Уи дэлъху Амнун мыр къозыщӀар?.. Ауэ зэкӀэ зыми зыри жумыӀэ… Ар уи дэлъхущ… Уэри уи гур умыухыж!» – жиӀэри. КъыщӀэкӀи къыщӀэплъи имыӀэу Тэмарэ и дэлъху Абишэлам и унэр псэупӀэ хуэхъуащ.

21Къэхъуар Даут щызэхихым, хуабжьу къэгубжьащ[*]. 22ЕкӀи фӀыкӀи Абишэлам зыкъригъэщӀакъым Амнун, ауэ и шыпхъу Тэмарэ и напэр зэрытрихам щхьэкӀэ гужьгъэжь хуищӀащ.

Абишэлам и шыпхъум илъ зэрищӀэжар

23Абы иужь, илъэситӀ дэкӀауэ, ЕфрэӀим пэгъунэгъуу щыс БэӀэлхьэзур къалэм щиӀэ цыщым Абишэлам и къуэшхэр псори иригъэблэгъащ. 24Пащтыхьым деж кӀуэри елъэӀуащ ар: «Цыщ ефэ сиӀэщи, кхъыӀэ, уэри уи Ӏуэхузехьэри си гъусэу фынакӀуэ абы».

25АрщхьэкӀэ пащтыхьым идакъым. «Хьэуэ, си щӀалэ, – жиӀащ Даут, – дэ абы дынакӀуэмэ, дыптехьэлъэну аращ». Сыт хуэдизрэ емылъэӀуами, Абишэлам пащтыхьыр къыхутегъэхьакъым, и Ӏуэхур къыдэхъуну къехъуэхъури, къиутӀыпщыжащ.

26«АтӀэ, апхуэдэу щыхъуакӀэ, – жиӀащ Абишэлам, – си къуэш Амнун ди гъусэу нэгъакӀуэ».

«Ари сыт ныщӀэкӀуэн хуейр?» – щӀэупщӀащ Даут. 27Дауэ имыщӀми, Абишэлам Даут къытригъэхьэри, Амнуни адрей и къуэхэри и гъусэу здишащ[*].

28«Амнун санэм ефэу нэжэгужэ ищӀа нэужь, „Феуэ!“ зэрывжесӀэу фукӀ, – яжриӀат Абишэлам и гъусэ щӀалэхэм. – Фымышынэ! Сэращ а унафэр фхуэзыщӀыр. Фымыдзыхэ, лӀыгъэ къызэкъуэфх!» 29Абишэлам унафэ къазэрыхуищӀам хуэдэуи ящӀащ и гъусэ щӀалэхэм. Асыхьэтым пащтыхь щауэхэр зы цӀыху къэмынэу къыщылъэтыжщ, щхьэж и къыдырым тетӀысхьэжри, я щхьэр Ӏуахащ.

30Ахэр иджыри гъуэгу тетт, и къуэхэм ящыщ гуэри къэмынэу Абишэлам иукӀа хуэдэу Даут хъыбар щылъэӀэсам. 31Пащтыхьым и щыгъыныр зэхичатхъэри, щӀым зытридзащ, абдеж къеувэкӀауэ щыт и Ӏуэхузехьэхэми псоми я щыгъыныр зэхачэтхъащ+.

32Ауэ Даут и къуэш Щамэ и къуэ Йонэдэб пащтыхьыр игъэӀэсащ: «Хьэуэ, зиусхьэн, уимыгугъэ пащтыхь щауэхэр зы къэмынэу Абишэлам иукӀауэ. Абы зи псэ игъэнар Амнун и закъуэщ. И шыпхъу Тэмарэ и напэр щытриха махуэ лъандэрэ Абишэлам Амнун гужьгъэжь хуиӀэщ+. 33Уи къуэхэр псори Абишэлам зэтриукӀауэ уи гугъэу зумыухыж, зиусхьэн, щымыӀэжыр Амнун и закъуэщ».

34Абишэлам щӀэпхъуэжащ. ПлъырыпӀэм ит щӀалэм бгы джабэ лъагъуэмкӀэ[*] къехыу къакӀуэ цӀыхухэр къилъэгъуащ. 35«Мес, – жриӀащ Йонэдэб Даут, – пащтыхь щауэхэри къэсыжащ, псори а зэрыбжесӀам тетщ». 36Ар жиӀэн имыух щӀыкӀэ пащтыхь щауэхэр къэсри, гъы-бжэ макъышхуэм зыкърагъэӀэтащ. Даути абы и Ӏуэхузехьэхэри я макъ къызэрихькӀэ зэщӀэпыхьэу хуежьащ.

37Абишэлам джэшуреипщ Амхьуд и къуэ Тэлмей[*] деж зыщигъэпщкӀуащ. Даут махуэл щӀагъуэ дихакъым Амнун щхьэкӀэ нэпс щыщӀимыгъэкӀа+. 38Джэшурей хэкум щтапӀэ ихьэжа Абишэлам къикӀ имыӀэу абы илъэсищкӀэ щыпсэуащ. 39Даут АмнункӀэ и гум илъ гуауэр мащӀэ-мащӀэурэ Ӏэсэу хуежьащ, Абишэлам деж и псэри еӀэ хъуащ.

* 13:21 Языныкъуэ пасэрей Ӏэрытххэм мыбдеж мыпхуэдэ псалъэхэр щӀагъуауэ урихьэлӀэнущ: «ауэ Амнун хуэфащэ тезырыр трилъхьакъым. Даут ар и пэлъхут, фӀыуэ илъагъурт».

* 13:27 Языныкъуэ пасэрей Ӏэрытххэм мыбдеж мыпхуэдэ псалъэхэр щӀагъуауэ урихьэлӀэнущ: «пащтыхь ефэ-ешхи ищӀащ».

* 13:34 Е: «БэтхъуранкӀэ кӀуэ бгы джабэ лъагъуэмкӀэ».

* 13:37 Джэшуреипщ Амхьуд и къуэ Тэлмей Абишэлам и анэмкӀэ и адэшхуэт.

+ 13:3 1 Пащт. 16:9, 2 Пащт. 13:3
+ 13:31 2 Пащт. 1:11, 2 Пащт. 12:16
+ 13:32 2 Пащт. 13:3
+ 13:37 2 Пащт. 3:3,

ЕПЩЫКӀУПЛӀАНЭ ӀЫХЬЭ

Абишэлам Ерусэлим къызэригъэзэжар

14^1Даут зэпымычу Абишэлам зэрыщӀэгупсысым Дзыру и къуэ Йоуаб гу лъитащ. 2Абы хэту Йоуаб ТӀакъуэ щыщу зы бзылъхугъэ Ӏущ гуэрым деж игъакӀуэри къригъэшащ. «СынолъэӀу, – зыхуигъэзащ абы Йоуаб, – ущыгъуэ хуэдэу зыщӀи, щыгъуащэ джанэр зыщытӀагъэ, мэ дахэ къызыпих дагъи зыщумыхуэ – куэд лъандэрэ зи Ӏыхьлы зыгъеиж цӀыхубзу зыкъэгъэлъагъуэ. 3Пащтыхьым деж кӀуэи, хуэпӀуэтэнум къедэӀуэну жеӀэ». Апхуэдэу Йоуаб пащтыхьым жриӀэн хуейхэм цӀыхубзыр хуиущиящ.

4ТӀакъуэ щыщ цӀыхубзыр пащтыхьым деж кӀуэщ, лъэгуажьэмыщхьэ зыхуригъауэри, щхьэщэ хуищӀащ. «Уа, пащтыхь, – жиӀащ цӀыхубзым Даут зыхуигъазэри, – сыкъегъэл!»+
5Къэхъуам пащтыхьыр щыщӀэупщӀэм, цӀыхубзым и щхьэгъусэр щхьэщыукӀуриикӀыу фызабэу къызэрынар жриӀащ. 6«ЩӀалитӀ сиӀэт, зиусхьэн, – пищащ и псалъэм цӀыхубзым, – арщхьэкӀэ зэгурымыӀуэ хъуащ. Зэгуэрым, Ӏэжьэгъу здэщымыӀэ губгъуэм дэкӀщ щӀалитӀри, зэзауэри, зым зыр иукӀащ. 7Иджы зэрылъэпкъыу нэрыгъ сащӀауэ, зиусхьэн, псэхупӀэ къызаткъым, зи къуэшыр зыукӀыжа щӀалэр къыдэт, ищӀам пэкӀуэу и псэр дгъэнынущ, жаӀэри. Уи мылъкур къызыхуэбгъэнэн а зым фӀэкӀа къэпщӀэмынэми, дукӀынущ, жаӀэри псэ гузэвэгъуэм сыхагъэтщ. Иужьрей гугъапӀэу сиӀэм апхуэдэу сыхагъэкӀыжынущ, си щхьэгъусэм и цӀи и лъхугъи дунейм къытемынэжу кӀуэдынущ».

8«КӀуэж унэм, – жриӀащ абы пащтыхьым, – сэ уи Ӏуэхум унафэ тесщӀыхьынщ».

9АрщхьэкӀэ ТӀакъуэ щыщ цӀыхубзым Даут жриӀащ: «Зиусхьэн, уэрэ уи цӀэмрэ лажьэ зыри фиӀэкъым, лажьэр сэрэ си унагъуэмрэ къыттырехуэ»[*]+.

10«Зыгуэр къоныкъуэкъуу хуежьэмэ, – жриӀащ абы пащтыхьым, – си деж къашэ, си Ӏуэхущ абы итӀанэ уи гугъу къищӀыжмэ».

11«Арамэ, зиусхьэн, илъ ищӀэжыну жызыӀэм зрихьэ лейр зэримыгъэбэгъуэнумкӀэ, си щӀалэми кӀуэдыкӀейр къызэрыхуамыгъэкӀуэнумкӀэ, – икӀуэтакъым цӀыхубзыр, – сынолъэӀу ТХЬЭМ, уи Тхьэм, и цӀэкӀэ псалъэ къызэптыну».

«ТХЬЭМ и цӀэкӀэ соӀуэ, – жиӀащ пащтыхьым, – уи щӀалэ и зы щхьэц налъи хэмыхун»+.

12«Хуит сыпщӀмэ, зиусхьэн, – пищащ цӀыхубзым, – иджыри зыгуэр бжесӀэнут». ЦӀыхубзыр псэлъэну пащтыхьым хуит ищӀащ. 13«АтӀэ, – сакъыпэурэ къыпигъэхъуащ абы адэкӀэ, – сыт сэ къызащӀэну жыхуаӀэр Тхьэм и лъэпкъым епщӀэну ущӀыхэтыр? Уи псалъэхэм уагъэмысэж, сыту жыпӀэмэ уэри епхужьа уи быныр зэпшэлӀэжкъым. 14Псори дылӀэжынущ! Из пхуэмыщӀыжыну псы икӀутам дыхуэдэщ дэ. Ауэ Тхьэм цӀыхум и псэр игъэнкъым, ирахужьахэр зэрызэрашэлӀэжынум и Ӏэмалхэращ Абы къыхихыр+. 15Сэри, зиусхьэн, бжесӀэну сыкъызытекӀухьар аращ – си Ӏыхьлыхэм сагъэшынэ. Пащтыхьым си Ӏуэхур бгъэдэслъхьэмэ, пщӀэну щыткъым, и псалъэ къыхилъхьэнкӀи хъунщ, жысӀэри сегупсысащ. 16Ар арэзы хъунщи, сэрэ си щӀалэмрэ Тхьэм къыдита мы щӀыгум дрихуну ди ужь къихьам дыщихъумэнщ, жысӀащ. 17Уи псалъэхэм, зиусхьэн, гупсэхугъуэ къызэрызатынур си фӀэщ хъурт. Тхьэм къыбгъэдэкӀа мелыӀычым ухуэдэщ, ери фӀыри зэхыбогъэкӀ. ТХЬЭР, уи Тхьэр, сыт щыгъуи уи гъусэу щрет!»+

18«ЗыгуэркӀэ сыноупщӀынущи, – зыхуигъэзащ пащтыхьым цӀыхубзым, – къысщумыбзыщӀу къызжеӀэ».

«КъызэупщӀ, зиусхьэну си пащтыхь!» – жиӀащ цӀыхубзым.

19«Мы-Йоуабу пӀэрэ уэ мы псом ухуэзыгъэӀущар?» – еупщӀащ абы Даут.

«Уи псэмкӀэ тхьэ соӀуэ, зиусхьэну си пащтыхь, – жиӀащ ТӀакъуэ къикӀа бзылъхугъэм, – жыпӀэм зыми ижьи сэмэгуи зыхуимыщӀыфын. Пэжщ ар, уи дзэпщ Йоуабщ унафэ къысхуищӀу мы псом сыхуэзыгъэӀущар. 20Къэхъуам нэгъуэщӀынэкӀэ уригъэплъынути аращ Йоуаб апхуэдэу щӀищӀар, ауэ, си зиусхьэн, Тхьэм къыбгъэдэкӀа мелыӀычым хуэдэу уэ уӀущщ, ИсрэӀилым щыхъу-щыщӀэ псоми ущыгъуазэщ»+.

21«Хъунщ, зэрыжыпӀэм хуэдэу сщӀынщ, – жриӀащ Даут Йоуаб къриджэри. – КӀуэ, къешэлӀэж си щӀалэ Абишэлам!»

22Йоуаб пащтыхьым лъэгуажьэмыщхьэ зыхуригъауэщ, щхьэщэ хуищӀри, жриӀащ: «Тхьэм и нэфӀыр къыпщыхуэ! Иджы, зиусхьэну си пащтыхь, хьэкъыу спхыкӀащ уи нэфӀ къызэрысщыхуар – си лъэӀур бгъэзэщӀащ».

23Йоуаб Джэшурей хэкум кӀуэщ, абы Абишэлам къришыжри, Ерусэлим къишэжащ+. 24«И унэ ирекӀуэж, – ищӀащ пащтыхьым унафэ, – си пащхьэ къремыхьэ!» Абишэлам и унэ кӀуэжащ, пащтыхьым и нэгуи зыщӀигъахуэртэкъым.

Абишэлам Даут зэрекӀужар

25Абишэлам хуэдэу щӀалэ къабзи, апхуэдэу цӀэрыӀуи зэры-ИсрэӀилу истэкъым. И щхьэщыгум щегъэжьауэ и лъэдакъэпэм щыщӀэкӀыжу щыщӀагъэ зи цӀэ имыӀэу зэкӀужт ар. 26Щхьэцышхуэ телъым и щхьэр къришэхырти, ар Абишэлам илъэсым зэ щӀригъащэрт. Щхьэцу тращыкӀар пащтыхь шэчалъэхэмкӀэ щашэчыжкӀи, шэкӀэл щитӀ[*] мынэхъ мащӀэ къишэчырт. 27Абишэлам щӀалищрэ ТэмарэкӀэ еджэу зы хъыджэбзрэ къыщӀэхъуащ. Тэмарэ хъыджэбз дахэ дыдэ къищӀыкӀат+.

28Абишэлам Ерусэлим зэрыдэсрэ илъэситӀым нэблэгъат, ауэ и адэ и нэгу иплъэну игъуэ зи ихуакъым. 29Зэгуэрым Абишэлам Йоуаб кӀэлъигъэджащ, пащтыхьым деж иӀуэхуну. АрщхьэкӀэ Йоуаб пащтыхь щауэм къыхуэкӀуэн идакъым. ЕтӀуанэуи хуиӀуэхуат, ауэ етӀуанэ гуэрми къыхуэкӀуэн идакъым. 30Апхуэдэу щыхъум, езым и щӀы Ӏыхьэм къыбгъурылъ Йоуаб и щӀым къытекӀа хьэм мафӀэр щӀадзэу трагъэсыкӀыну унафэ и Ӏуэхузехьэхэм яхуищӀащ. Абишэлам и Ӏуэхузехьэхэр кӀуэри, Йоуаб и щӀым къытекӀа хьэм мафӀэр щӀадзэри, трагъэсыкӀащ.

31Абы иужьщ Йоуаб Абишэлам деж къыщыкӀуар. «Сыт уи Ӏуэхузехьэхэм, – еупщӀащ ар пащтыхь щауэм къызэщӀэплъауэ, – си хьэсэхэм мафӀэр щӀадзэу хьэр щӀытрагъэсыкӀар?»

32«Мызэ-мытӀэу ныпкӀэлъызгъэкӀуат. Пащтыхьым деж узгъакӀуэу Джэшурей хэкум сыкъыщӀришыжамкӀэ уезгъэупщӀыну арат. Абдеж сыкъыщынэжамэ, сэркӀэ нэхъыфӀт. Пащтыхьыр слъагъуну сыхуейщ! Мысагъэ збгъэдэлъу щытмэ, среукӀ!»+

33Йоуаб пащтыхьым деж кӀуэри, псори хуиӀуэтэжащ. Даут къыжраӀахэм едэӀуа нэужь, Абишэлам къриджащ. Пащтыхь щауэр Даут и пащхьэм щихьэм, лъэгуажьэмыщхьэ зыхуригъауэри, щӀым нэсу щхьэщэ хуищӀащ. Даути Абишэлам зыбгъэдишэри, ба хуищӀащ.

* 14:9 Тэурэт Хабзэм ипкъ иткӀэ, цӀыху зыукӀам абы пэкӀуэ тезырыр телъхьэн хуейщ. Даут гурыӀуэгъуэ дыдэу щымыт и жэуапыр цӀыхубзым къызэрыщыхъуар ар и Ӏуэхум къыхэӀэбэн шынэу, цӀыху зыукӀам къыщыжмэ, къуаншэ зэрыхъунум щыщтэу арагъэнущ.

* 14:26 КилограммитӀым тӀэкӀу щӀигъу хъунущ.

+ 14:4 4 Пащт. 6:26

+ 14:9 1 Пащт. 25:24

+ 14:11 1 Пащт. 14:45, 3 Пащт. 1:52, Лк. 21:18,

+ 14:14 1 Пащт. 7:6, 2 Пащт. 23:16
+ 14:17 1 Пащт. 29:9, 2 Пащт. 19:27
+ 14:20 1 Пащт. 29:9, 2 Пащт. 19:27
+ 14:23 2 Пащт. 13:38
+ 14:27 2 Пащт. 13:1
+ 14:32 1 Пащт. 20:8

ЕПЩЫКӀУТХУАНЭ ӀЫХЬЭ

Абишэлам пащтыхь тахътэр зэриубыдар

15^1Абы иужькӀэ Абишэлам шыхэр зыщӀэщӀа хьэкуэстыгу зригъэпэщащ, абы ипэ иту жэн хуэдэу, зауэлӀ щэ ныкъуи гъусэ ищӀащ+. 2Пщэдджыжьым жьыуэ къэтэджырти, Абишэлам къалэ дыхьэпӀэм пэмыжыжьэу гъуэгубгъум къыщыувырт. Дауафэ иӀэу пащтыхьым деж хэт мыкӀуэми, къигъэувыӀэрти пкърыупщӀыхьырт, дэнэ щыщми зригъащӀэрт. ГъуэгурыкӀуэми лӀакъуэкӀэ зыщыщыр пащтыхь щауэм жриӀэрт+. 3«Уи Ӏуэхур нахуэщ икӀи захуэщ, – жиӀэрт Абишэлам, – ауэ а уздэкӀуэ пащтыхьым деж уи тхьэусыхафэм едэӀуэн щыӀэкъым. 4Мы хэгъэгум и хеящӀэу сыщытатэмэ!.. Ныкъуакъуи ныкъуэкъуэгъу зиӀи си деж хэт къэмыкӀуэми, я Ӏуэхур захуэм тету зэхэзгъэкӀынт». 5Щхьэщэ къыхуащӀыну зыгуэрхэр къыщекӀуэталӀэкӀэ, Абишэлам ахэр иубыдырти, ӀэплӀэ яришэкӀырт, ба яхуищӀырт. 6Пащтыхьым деж дауафэ яӀэу кӀуэ исрэӀилхэм Абишэлам апхуэдэу закъригъэлъагъурт, ар и щӀыкӀэуи цӀыхухэр къыдихьэхырт.

7ИлъэсиплӀ[*] дэкӀа нэужь, Абишэлам пащтыхьым зыхуигъэзащ: «ТХЬЭМ и пащхьэ щысщӀа тхьэлъанэр згъэзэщӀэжынущи, хуит сыщӀи Хъэуран сыгъакӀуэ. 8Арэмей хэкум ит Джэшурей сыщыдэсым тхьэлъанэ сщӀыгъат „Тхьэм Ерусэлим сигъэгъэзэжмэ, щхьэщэ хуэсщӀынщ“ жысӀэри».

9«КӀуэ! Гъуэгу махуэ!» – хъуащ арэзы Даут. Абишэлами гъуэгу техьащ.

10Абишэлам исрэӀил лӀакъуэхэм псоми щэхуу лӀыкӀуэхэр яхуигъакӀуэри, и унафэр ялъигъэӀэсащ: «Гъуохэр ягъаджэу щызэхэфхкӀэ, „Абишэлам пащтыхь Хъэуран щыхъуащ“ жыфӀэурэ фыкӀий-фыгуо».

11Ерусэлим щыщу Абишэлам цӀыху щитӀ здришэжьат. Ахэр иригъэблэгъауэ арати, Ӏуэхур зытетми щымыгъуазэу, гурыщхъуэ зи цӀи ямыӀэу дежьащ. 12Къурмэн щищӀым, Абишэлам и цӀыху Джылэу къалэ игъакӀуэри, абы щыпсэу Даут и упщӀэжэгъу Ахъутэфил къригъэшащ. Щэхуу ирахьэжьа Ӏуэхум нэхъри зиубгъурт, Абишэлам и лъэныкъуэр зыубыдхэми я бжыгъэм кӀуэ пэтми хэхъуэрт.

Даут Ерусэлим зэрибгынар

13Хъыбарыхьыр Даут деж къакӀуэри, исрэӀилхэм я гур Абишэлам дежкӀэ гъэза зэрыхъуар жриӀащ+. 14Абы хэту Даут и цӀыхуу Ерусэлим къыдэнам яхуиӀуэхуащ: «ФеужьэрэкӀ, щтапӀэ димыхьэжу хъунукъым. Абишэлам дыӀэщӀыхьэмэ, псэууэ зы цӀыху дыӀэщӀэкӀынукъым. ИӀэ, фепӀэщӀэкӀ, къыттеуэмэ, бэлыхьлажьэр къытхилъхьэнщ, къалэдэсхэри джатэщӀэгъэкӀ ищӀынщ».

15«Уэ зэрыжыпӀэм хуэдэу тщӀынщ, зиусхьэну ди пащтыхь», – къыпэджэжащ абы цӀыхухэр.

16Даут, и унэ исхэр псори здришажьэри, гъуэгу техьащ, ауэ и жэщгъуэлъ цӀыхубзипщӀ къигъэнащ, сэрейм кӀэлъыплъыну унафэ яхуищӀри+. 17Пащтыхьри, абы лъэсу къыдежьа цӀыхухэри, зы тӀэкӀурэ къэкӀуауэ, къалэ гъунэм щыт унэм къыщысым, къыщыувыӀащ. 18И блыгущӀэтхэри, къэрэтейхэри, пэлътейхэри, Джат къикӀыу Даут и гъусэу къэкӀуа цӀыху щихри пащтыхьым и пащхьэ щыблэкӀащ+. 19«Уэ сыт щхьэкӀэ унакӀуэрэ ди гъусэу? – зыхуигъэзащ Даут Джат щыщ Ӏитей. – Ерусэлим гъэзэжи, пащтыхьыщӀэм хуэжыӀэщӀэ. Уэ хамэщӀ укъикӀащ, уи унэри зэгуэр уагъэбгынэгъат. 20Укъызэрытхыхьэрэ куэд щӀакъым, иджыргуэрым уи пӀэм укъызоч. Сэ езым сщӀэркъым дэнэкӀэ сыунэтӀынуми. Гъэзэж, уи Ӏыхьлыхэри здэшэж. ТХЬЭМ и гущӀэгъум фыхимын, пэжкӀи къывбгъэдрырет!»

21«Тхьэм и цӀэкӀи уэ уи цӀэкӀи соӀуэ, зиусхьэну си пащтыхь, – жиӀащ Ӏитей, – сыпсэуми, сылӀами, уэ уздэщыӀэм сызэрыщыӀэнумкӀэ»+.

22«НакӀуэ-тӀэ!» – жиӀащ Даут. Абы тету Джат щыщ Ӏитеи, и гъусэхэми, абыхэм я бынунагъуэми адэкӀэ гъуэгум пащащ.

23Ахэр къыздэкӀуэм, къахуэзэр ину зэщӀэгъуагэрт. Пащтыхьыр Къидрун псы жапӀэ игъущыкӀам зэпрыкӀат, цӀыхухэми пшахъуэщӀ лъэныкъуэмкӀэ яунэтӀат,+
24тхьэпщ пашэ Садыкърэ Пхъуантэ ЛъапӀэр яӀыгъыу абы къыдэкӀуэ лэбийхэмрэ къыщилъэгъуам. Абыхэм Пхъуантэ ЛъапӀэр ягъэуващ, Даут щӀыгъу цӀыхухэр къалэм дэкӀыхуи, тхьэпщ Абэтар а щӀыпӀэм къурмэн щищӀащ+.

25«Пхъуантэ ЛъапӀэр къалэм хьыж, – жриӀащ Даут тхьэпщ пашэ Садыкъ. – Тхьэм иухамэ, къызигъэгъэзэжынщи, ари, Шэтыр ЛъапӀэри сигъэлъагъужынщ. 26Ауэ и щӀыб къысхуигъэзауэ арамэ, сэ сыхьэзырщ – фӀэигъуэр къызрырещӀэ»+.

27«КъызэдаӀуи, – нэхъри тригъэчыныхьу зыхуигъэзащ Даут тхьэпщ пашэм, – къалэм гъэзэж. Уи щӀалэу Ахъиймэзи, Абэтар и къуэ Йонэтани здэшэж. Вгъэзэж тӀуми, щӀалэхэр зыщӀывгъуи!+
28Сэ пшахъуэщӀым, Ӏурдыныпс зэпрыкӀыпӀэм пэмыжыжьэу, зыщысӀэжьэнщ, фи хъыбари абдеж сыщыпэплъэнщ». 29Абы иужькӀэ Пхъуантэ ЛъапӀэр ирахьэжьэжри, Садыкърэ Абэтаррэ Ерусэлим ягъэзэжащ.

30Даут Зейтун ӀуащхьэмкӀэ иунэтӀащ. И щхьэр щӀэхъумарэ лъапцӀэу абы дэкӀ Даут гухэщӀу гъырт. И гъусэу кӀуэхэми псоми я щхьэр щӀэхъумат икӀи гъырт+. 31Ахъутэфил Абишэлам зэрыгухьар Даут щыжраӀэм, къыхэгуэукӀащ: «Уа, ди ТХЬЭ, Ахъутэфил и псалъэм акъыл хэмылъу къащыхъуу пщӀыну сынолъэӀу!» – жиӀэри+.

32Ӏуащхьэ щыгум дэкӀыу Тхьэм щелъэӀу щӀыпӀэм щынэсым, аркъыхэм ящыщ Хъушей и щыгъыныр зэхэчэтхъарэ, и щхьэм сабэр къыхэщэщу къызэрыхуэкӀуэр Даут къилъэгъуащ. 33«Си гъусэу унакӀуэмэ, – еущиящ абы Даут, – укъыстехьэлъэнущ+. 34Ауэ къалэм бгъэзэжу Абишэлам деж укӀуэрэ „СурижыӀэщӀэнущ, пащтыхь. Уи адэм жиӀэр згъэзащӀэу щытащ, иджы щегъэжьауэ уэ сурижыӀэщӀэщ“ жепӀэмэ, щӀэгъэкъуэн укъысхуэхъунущ, Ахъутэфил и чэнджэщхэр щыжаӀам дежи щыбгъэужьыхыжыфынущ+. 35Садыкъ-тхьэпщри Абэтар-тхьэпщри абдеж уи гъусэу щыӀэнущ. Пащтыхь сэрейм щызэхэпхыну хъыбархэр абыхэм яӀэрыгъыхьэ. 36Садыкъ и къуэ Ахъиймэзи Абэтар и къуэ Йонэтани щыӀэщ абдеж. Абыхэм яжефӀэурэ хъыбархэр къыслъэвгъэӀэс»+. 37Даут и дзыхьщӀэгъу Хъушей Ерусэлим къыщысыжам хуэзэу Абишэлам къалэм дыхьэрт.

* 15:7 Е: «илъэс тӀощӀитӀ».

+ 15:1 3 Пащт. 1:5
+ 15:2 Руфэ 4:1, 2 Пащт. 18:4, 2 Пащт. 19:8
+ 15:13 2 Пащт. 12:11
+ 15:16 2 Пащт. 16:21-22, 2 Пащт. 20:3
+ 15:18 1 Пащт. 30:14, 2 Пащт. 8:18
+ 15:21 Руфэ 1:17
+ 15:23 3 Пащт. 15:13, 4 Пащт. 23:4

+ 15:24 2 Пащт. 8:17, 1 Пащт. 22:20, 2 Пащт. 8:17, 2 Пащт. 20:25

+ 15:26 1 Пащт. 3:18
+ 15:27 3 Пащт. 1:42
+ 15:30 Сэфирэт 6:7
+ 15:31 2 Пащт. 16:23, 2 Пащт. 17:14
+ 15:33 2 Пащт. 19:35
+ 15:34 2 Пащт. 17:5-14
+ 15:36 2 Пащт. 17:17

ЕПЩЫКӀУХАНЭ ӀЫХЬЭ

Даутрэ Зибэрэ

16^1Даут Ӏуащхьэ щыгум къехыжыну къежьа къудейуэ, Мэфбошэт и Ӏуэхузехьэ Зибэ къызэрыкӀуэр къилъэгъуащ. ХьэлъафӀэу къыдиш шыдитӀым щӀакхъуэ щитӀ, жызум гъэгъуауэ блэрищэ, ахъуэ блэрищэ, санэ фэнд ятелът+.

2«Хэт щхьэкӀэ мыпхуэдизыр?» – еупщӀащ пащтыхьыр Зибэ.

«Шыдхэр пащтыхь щылъхухэр иризекӀуэн щхьэкӀэщ, – жриӀащ абы лӀым, – щӀакхъуэмрэ пхъэщхьэмыщхьэмрэ – зауэлӀхэм папщӀэщ, санэри – фи псыхуэлӀэр пшахъуэщӀым щивгъэкӀын щхьэкӀэщ»+.

3«Уи зиусхьэным и къуэрылъхур дэнэ щыӀэ?» – еупщӀащ пащтыхьыр Зибэ.

«Ерусэлим къыдэнащ. И адэшхуэм иӀыгъа пащтыхьыгъуэр исрэӀилхэм къыщратыжыну махуэхэр къэсауэ и гугъэщ»+.

4«Нобэ щыщӀэдзауэ, – жиӀащ быдагъэ хэлъу Даут, – Мэфбошэт мылъкуу бгъэдэлъар псори уи ӀэмыщӀэ изолъхьэ!»

Зибэ пащтыхьым фӀыщӀэ хуищӀащ: «Уи нэфӀ къысщыхуэ, зиусхьэну си пащтыхь! Щхьэщэ пхузощӀ!»

Щэмей Даут зэребгар

5Пащтыхьыр Бэхурым щынэсым, ТӀалутӀ и унэкъуэщхэм ящыщу Джэрай и къуэ Щэмей жыхуаӀэр къыӀущӀащ. Ар къыздэкӀуэм бгэрт, 6Даутрэ и блыгущӀэтхэмрэ, ахэр къэзыухъуреихь зауэлӀхэмрэ щхьэхъумэхэмрэ щхьэкӀи къимыгъанэу, мывэкӀэ яхэуэрт. 7«Зегъэхь адэ! – кӀийуэ ебгырт ар пащтыхьым. – Зегъэхь! ЛӀыукӀ! Напэншэ! 8Зи пащтыхь тахътэр бубыдыгъа ТӀалутӀ и унагъуэм я лъыр ТХЬЭМ ищӀэжащ, пащтыхьыгъуэри уи къуэ Абишэлам иритыжащ. Лъым лъакъуащхьэкӀэ узэрыхэтращ мыпхуэдиз тхьэмыщкӀагъэр къыщӀыптепсыхар».

9Дзыру и къуэ Абишей къызэщӀэплъауэ пащтыхьым зыхуигъэзащ: «Сыт мы хьэ псэхэлӀэр мыпхуэдэу щӀэпсалъэр, зиусхьэну си пащтыхь? НапӀэзыпӀэм и щхьэр фӀэсхынущ!»+

10АрщхьэкӀэ пащтыхьым идакъым: «Дзыру и къуэхэм абы фи Ӏуэхуу хэлъыр сыт? Къызэбгыну ТХЬЭМ абы къытрилъхьамэ, апхуэдэу щӀищӀэмкӀэ хэти егиефын?»+
11ИтӀанэ Даут Абишейрэ и блыгущӀэтхэмрэ захуигъазэри яжриӀащ: «Сипкъ къикӀа си къуэр сиукӀыну къызощэ, бенаминхэм ящыщ лӀым сыт узэрыщыгугъынур? Иужь фикӀ, ТХЬЭМ къытрилъхьащи, игу пэщыху иребгэ. 12ПщӀэну щыткъым, сызэрагъэикӀэр илъагъумэ, нобэ гыбзафэу къыстратхъуэм и пӀэкӀэ ТХЬЭМ и нэфӀ къысщыхуэжынкӀи хъунущ».

13Даутрэ и гъусэхэмрэ я гъуэгу ирикӀуэрт, абы ябгъурыту Щэмеи Ӏуащхьэ гъунэмкӀэ къадехырт, дунейм тет гыбзафэр пащтыхьым кӀуэцӀилъхьэу, мывэр жьэхидзэу, сабэр жьэхипхъэу. 14Ӏурдыныпсым[*] къыщекӀуэлӀам, псори ешаелӀати, загъэпсэхуну абдеж щетӀысэхащ.

Абишэлам упщӀэж ирахьэлӀахэр

15Абы ирихьэлӀэу Абишэлам, зэры-ИсрэӀилу и ужьым иту, Ерусэлим дыхьащ. Ахъутэфили абыхэм я гъусэт. 16Аркъыхэм ящыщ Хъушей, Даут и дзыхьщӀэгъур, Абишэлам деж къакӀуэри хъуэхъубзэр щызэкӀэлъигъэкӀуащ: «ИугъащӀэ пащтыхьым! ИугъащӀэ пащтыхьым!» – жиӀэурэ+.

17«Ара уи пэжагъыр здынэсыр? – ехъурджэуащ абы Абишэлам. – Сыт уи ныбжьэгъум ущӀримыгъусэр?»

18«Хьэуэ, – жиӀащ Хъушей, – сэ ТХЬЭМ, мы цӀыхубэм, исрэӀилхэм, къыхахаращ зи лъэныкъуэ сӀыгъри, сӀыгъынури. 19Хэт сэ нэгъуэщӀу зи жыӀэ сызэдэӀуэнур? Даут и къуэракъэ? Уи адэм сызэрыхуэжыӀэщӀэу щытам хуэдэу уэри уи унафэ сыщӀэтынущ».

20Абишэлам Ахъутэфил зыхуигъэзащ: «ИӀэ, иджы дызэвгъэчэнджэщ, сыт адэкӀэ тщӀэнур?» – жиӀэри.

21«Сэрейм кӀэлъыплъыну уи адэм къигъэна и жэщгъуэлъ цӀыхубзхэм я деж щӀыхьэ, – жиӀащ Ахъутэфил. – Ар исрэӀилхэм щахэӀуэкӀэ, уи адэрэ уэрэ игъащӀэкӀэ фызэрызэмыфӀыжынур къагурыӀуэнущ. Къыбгуэувахэри нэхъ гушхуэнщ»+. 22Абишэлам щхьэкӀэ сэреищхьэм шэтыр щагъэуври, зэры-ИсрэӀилу къыщӀэплъу и адэм и жэщгъуэлъ цӀыхубзхэм я деж щӀыхьащ+.

23Ахъутэфил жиӀэр а лъэхъэнэм Тхьэм жиӀам хуэдэу ялъытэрти, чэнджэщакӀуэ цӀыхухэр къыхуэкӀуэрт. Апхуэдэ дыдэу абы и чэнджэщхэм пщӀэ хуащӀу щытащ Даути Абишэлами.

* 16:14 Ӏурдыныпсым и гугъур мыбдеж къыщыхэщыр пасэрей алыджыбзэкӀэ тха Ӏэрытххэращ, абы ущрихьэлӀэркъым пасэрей журтыбзэкӀэ тха Ӏэрытххэм.

+ 16:1 2 Пащт. 9:2-13
+ 16:2 2 Пащт. 17:29
+ 16:3 2 Пащт. 9, 2 Пащт. 19:27
+ 16:9 2 Пащт. 2:18
+ 16:10 2 Пащт. 3:39, 2 Пащт. 19:22
+ 16:16 2 Пащт. 15:34, 1 Пащт. 10:24
+ 16:21 2 Пащт. 15:16, 2 Пащт. 20:3
+ 16:22 2 Пащт. 12:11-12

ЕПЩЫКӀУБЛАНЭ ӀЫХЬЭ

Ахъутэфилрэ Хъушейрэ я чэнджэщхэр

17^1«ЦӀыху мин пщыкӀутӀ гъусэ сыгъэщӀи, – жриӀащ Ахъутэфил Абишэлам, – ныжэбэ Даут и ужь сихьэну хуит сыщӀ. 2Ешарэ елӀауэ зыщыхуэмыгъэхъеиж гуэр сытеуэнщи, гузэвэгъуэ хэздзэнщ. И дзэр зэбгрыжу, зыщыгугъын имыӀэу Даут и закъуэ къыщынэкӀэ, сеуэнщи сукӀынщ. 3ИтӀанэ дзэр зэрыщыту уи ӀэмыщӀэ къихуэнут: уэ узэщэ зы цӀыху закъуэм и псэ бгъэну, дзэр къызэтебнэну аракъэ-тӀэ узыхуейр?[*]» 4Ахъутэфил къыхилъхьа гупсысэр Абишэлами исрэӀил тхьэмадэхэми ягу ирихьащ.

5«Фыкъеджэт аркъыхэм ящыщ Хъушей, дедэӀуэни абы жиӀэнум», – ищӀащ абдеж унафэ Абишэлам+.

6Хъушей къыщыкӀуэм, Абишэлам абы еупщӀащ: «Ахъутэфил гупсысэ къытхилъхьащи, иджы дызэхоупщӀыхьыж: зэрыжиӀэм хуэдэу тщӀын, хьэмэрэ дыблэкӀын, жыдоӀэри. Уэ дауэ уеплърэ?»

7«Мызыгъуэгум, – жиӀащ Хъушей, – Ахъутэфил къыуихьэлӀа псалъэр щӀагъуэкъым. 8ФӀы дыдэу зэрыпщӀэщи, уи адэри, абы и цӀыхухэри къанэ щымыӀэу зауэлӀ пхъашэщ. Ахэр иджыпсту губжьым къызэщӀигъэплъащ – зи акъушхэр зытраха мыщэбзым хуэдэщ псори. Абы ущыфӀэкӀыжым, уи адэр зауэ Ӏуэхухэм хуэӀэижь цӀыхущ; и гъусэхэр щӀыгъуу жэщыр зы щӀыпӀэм щрихынукъым+. 9Иджы дыдэхэм зы мащэ е нэгъуэщӀ зы щӀыпӀэ гуэрым зыщегъэпщкӀу абы. Зэхэуэ къыхэкӀрэ уи цӀыхухэр абы хэкӀуадэмэ, „Абишэлам и дзэр зэхакъутащ“ жаӀэнурэ, хъыбарыр зэбгрыкӀынущ. 10Мис абы щыгъуэм аслъэныгу кӀуэцӀылъ хуэдэу пхъашэ зауэлӀхэри къэдзыхэнущ. Зэры-ИсрэӀилу щыгъуазэщ уи адэр зэрызауэлӀ лъэщым, и цӀыхухэри зэрыхахуэм. 11ЖысӀэнум ухуеящи, мыращ си псалъэр: ищхъэрэкӀэ Дан щегъэжьауэ ипщэкӀэ Бэрщабэ щыщӀэкӀыжу ИсрэӀилым исыр, хы Ӏуфэм Ӏулъ пшахъуэм и пэбж хъур, къызэхуэшэси, уэ езым ахэр зэуапӀэм Ӏушэ. 12Дэнэ зыщимыгъэпщкӀуами, Даут дэ къэдгъуэтынщ. Уэсэпсыр щӀым зэрытехэм ещхьу, дыкъимыщӀэу дытеуэнщи, езыри дукӀынщ, и цӀыхухэм ящыщу псэууэ зыри къэдгъэнэнкъым. 13Къалэ гуэрым зыщигъэпщкӀуу щытмэ, къэрэкъэш зыпыщӀа кӀапсэ яӀыгъыу исрэӀилхэр абдеж кърекӀуалӀэ – мывэ сэрейр дгъэуэнщи, щыщ къыхэднэжынкъым».

14Ар щызэхахым, Ахъутэфил жиӀам нэхърэ аркъыхэм ящыщ Хъушей къипсэлъар Абишэлами исрэӀил тхьэмадэхэми нэхъ тэрэзу къалъытащ. Апхуэдэххэу, Ахъутэфил и чэнджэщыр нэхъыфӀами, ТХЬЭМ ар ӀэщӀыб яригъэщӀащ, Абишэлам бэлыхь хидзэн щхьэкӀэ+.

Хъушей Даут лӀыкӀуэхэр зэрыхуигъэкӀуар

15Абы иужькӀэ Хъушей тхьэпщхэм – Садыкърэ Абэтаррэ – яхуэзэри, Абишэламрэ исрэӀил тхьэмадэхэмрэ Ахъутэфил ярита чэнджэщри езым къахилъхьари яхуиӀуэтэжащ. 16«Абы къыхэкӀыу, – жиӀащ Хъушей, – щӀэхыу Даут хъыбар Ӏэрывгъэхьэ жэщкӀэ пшахъуэщӀым, Ӏурдыныпс зэпрыкӀыпӀэм деж, къыщымынэну, атӀэ адрыщӀым зэпрыкӀыну! Армыхъумэ пащтыхьри и дзэри кӀуэдынкӀэ шынагъуэ щыӀэщ».

17Йонэтанрэ Ахъиймэзрэ хъыбархэм пэплъэу Аргуэл псынащхьэм деж щытт. Къалэм зыкъыщагъэлъагъуэ хъунутэкъыми, абдеж зы унэӀут цӀыхубз гуэр къакӀуэурэ хъыбархэм щигъэгъуазэрт, абыхэми а псор пащтыхьым лъагъэӀэсыжырт+. 18Зэгуэрым ахэр зы щӀалэ гуэрым къилъагъури, Абишэлам бзэгу хуихьат. АрщхьэкӀэ мобыхэм псынщӀэу заӀэтри а щӀыпӀэр ябгынащ. Ахэр Бэхурым щыщ цӀыху гуэрым деж екӀуалӀэри, абы и пщӀантӀэ кӀуэцӀым дэт псыкъуийм зыщагъэпщкӀуащ. 19Унэгуащэм пӀэтепхъуэр къищтэри, псыкъуиищхьэм триубгъуащ, зыми зыри къамылъагъун хуэдэу, абы и гущӀыӀуми гуэдз тригъэщэщэжащ.

20Абишэлам и цӀыхухэр цӀыхубзым деж къакӀуэри, Ахъиймэзрэ Йонэтанрэ здэщыӀэмкӀэ къеупщӀащ. «ТӀури псы цӀыкӀум зэпрыкӀащ», – яжриӀащ абыхэм цӀыхубзым. Абишэлам и цӀыхухэр щӀалитӀым якӀэлъыпхъэра щхьэкӀэ, зыри щамыгъуэтым, Ерусэлим ягъэзэжащ.

21Ахэр щыӀукӀыжым, Ахъиймэзрэ Йонэтанрэ псыкъуийм къикӀыжри Даут деж кӀуащ, къекӀуэкӀари къанэ щымыӀэу жраӀэжащ. «ПсынщӀэу псым фызэпрыкӀи, адрыщӀым фыкӀуэ. Ахъутэфил игу фӀы къыфхуилъкъым», – ягъэпӀэщӀащ абыхэм пащтыхьыр. 22Даути, гъусэу абы щӀыгъухэми заужьри, нэхущнэгъ къэщӀыгъуэ пщӀондэ Ӏурдыныпсым зэпрыкӀащ. Нэхущым ирихьэлӀэу зы цӀыхуи Ӏурдыныпсым и мыдрыщӀым къыщынатэкъым.

23И чэнджэщхэр хъатэ пэмыхьэ зэращӀар къыщыгурыӀуэм, и шыдым уанэр трилъхьэри, Ахъутэфил къыщыхъуа къалэм, и унэ, игъэзэжащ. И бынунэм уэсятхэр яхуищӀыжри, езым зыфӀилъэжащ. Ахъутэфил и адэжьхэр зыщӀэлъ кхъэлэгъунэм щыщӀалъхьэжащ+.

24Даут МэхънэӀим къыщыувыӀащ, абы ирихьэлӀэу Абишэлами, исрэӀил зауэлӀхэр псори щӀыгъуу, Ӏурдыныпсым и адрыщӀым зэпрыкӀащ. 25Йоуаб и пӀэкӀэ Абишэлам исмэхьилхэм[*] ящыщ Етэр и къуэ Ӏэмасэ дзэм ящхьэщигъэуващ. Ар къэзылъхуар Нэхъыш ипхъу Абиджэлт. Йоуаб и анэ Дзыру Абиджэл и шыпхъут[*]+. 26ИсрэӀилыдзэмрэ Абишэламрэ ДжылыӀэдей щӀыгум щигъуэлъыкӀащ.

27Даут МэхънэӀим къыщысам, абы къыпежьащ амонейхэм я щыхьэр Арбэхь щыщ Нэхъыш и къуэ Щобий, Лодэбар щыщ АмрэӀил и къуэ Мэхьир, джылыӀэдей къалэ Аргъуэлым щыщ Бэрзылай сымэ+. 28-29Абыхэм Даутрэ и гъусэхэмрэ зыхуэныкъуэну тепӀэнщӀэлъынхэр, фалъэхэмрэ кхъуэщын хьэкъущыкъухэмрэ къыздахьат, шхыныгъуэм щыщу гуэдз, хьэ, хьэжыгъэ, гуэдз гъэлыгъуа, хьэджэш, губгъуэджэш, фо, кхъуей, кхъуейлъалъэ хуэдэхэр къыздашат, мэлхэри къыздахуат. «ЗауэлӀхэр шхын щхьэкӀэ малӀэ, ешащ, пшахъуэщӀым здитам псыхуэлӀэми иубыдащ», – жаӀэрт абыхэм+.

* 17:3 Пасэрей журтыбзэкӀэ тха Ӏэрытхым къыщыкӀуэ псалъэхэм къарыкӀыр гурыӀуэгъуэ дыдэкъым.

* 17:25 НэгъуэщӀ пасэрей Ӏэрытххэм «исрэӀилхэм ящыщ» е «изрэӀэлхэм ящыщ» жиӀэу ущрохьэлӀэ.

* 17:25 ФӀыцӀагъэ ЛъапӀэм нэгъуэщӀыпӀэ деж Абиджэлрэ Дзырурэ Даут и шыпхъуу къыщыхощ. Абы къыхэкӀыуи, Нэхъыш хэт хъунуми гурыӀуэгъуэ дыдэу щыткъым. Хуэбгъэфащэ зэрыхъунумкӀэ, ар Ашэй и щхьэгъусэр япэ нэчыхькӀэ зыбгъэдэсаращ. Ар пэжмэ, Абиджэлрэ Дзырурэ Даут анэкӀэ и шыпхъуу къыщӀокӀ.

+ 17:5 2 Пащт. 15:32
+ 17:8 Гъэс. 17:12,
+ 17:14 2 Пащт. 15:31, 2 Пащт. 15:34
+ 17:17 2 Пащт. 15:36,
+ 17:23 2 Пащт. 15:12,
+ 17:25 2 Пащт. 19:13, 2 Пащт. 20:9-10,

+ 17:27 2 Пащт. 12:26, 2 Пащт. 12:29, 2 Пащт. 9:4, 2 Пащт. 19:31-32, 3 Пащт. 2:7,

+ 17:29 2 Пащт. 16:2

ЕПЩЫКӀУИЯНЭ ӀЫХЬЭ

Абишэлам и кӀуэдыкӀар

18^1Даут щӀыгъу зауэлӀхэм яхэплъэри зэхидзащ, цӀыху мин къэс унафэщӀхэр ящхьэщигъэуващ, цӀыхуищэ къэси Ӏэщхьэтетхэр яхуигъэнэхуащ. 2Дзэр Ӏыхьищу игуэшащ Даут: зым Йоуаб пашэ яхуищӀащ, етӀуанэм абы и къуэш Дзыру и къуэ Абишей ящхьэщигъэуващ, ещанэми Джат щыщ Ӏитей и Ӏэтащхьэу игъэуващ.

ЗауэлӀхэм я гъусэу езыри зауэм зэрыкӀуэнур щажриӀэм,+
3дзэм хэтхэм ар Даут хуадакъым: «Хьэуэ, уэ уныддэкӀуэ хъунукъым! ЗыгуэркӀэ дыкърагъэкӀуэтрэ дыкъыщӀэпхъуэжын хъуми, ар зыми къыфӀэӀуэхунукъым. Уеблэмэ, дзэм и ныкъуэр а зауэм хэкӀуадэми, къызыфӀэӀуэхун щыӀэнукъым. Уэ уи закъуэ цӀыху минипщӀым упэлъытащ. Дэс къалэм, укъыдэмыкӀ, абыкӀэ нэхъ щхьэпэ укъытхуэхъунущ», – жаӀэри.

4«Хъунщ, – еувэлӀащ абыхэм къыжраӀам Даут, – зэрыжыфӀэм хуэдэу сщӀынщ».

Арати, цӀыхуищэ хъу дзэ пакӀэхэмрэ мину зэхэт дзэ гупхэмрэ пащтыхьым къыблэкӀыху, Даут абыхэм къахэплъэу мывэ сэрейм деж щытащ. 5«СыволъэӀу, си щӀалэм, Абишэлам, фещэбэкӀ», – ятрикъузэу жиӀащ пащтыхьым, Йоуаб, Абишей, Ӏитей сымэ захуигъазэри. Абишэлам теухуауэ пащтыхьым дзэпщхэм яхуищӀа унафэр дзэм хэтхэм псоми зэхахащ.

6Даут и дзэр щӀыпӀэ нэщӀ гуэрым щиувыкӀри, Абишэлам гъусэ хуэхъуа исрэӀилхэм япэщӀэуващ. Зауэр ЕфрэӀим мэзым щаублащ. 7Абишэлам къришэжьа исрэӀилыдзэм Даут и зауэлӀхэр текӀуащ. А махуэм зауэм куэдым я щхьэр халъхьащ – цӀыху мин тӀощӀ хэкӀуэдат абы. 8Зауэм а Ӏэхэлъахэм зыщиубгъуат, джатэм ихьам нэхърэ а махуэм мэзым псэуэ щынар нэхъыбэт.

9Абишэлам Даут и цӀыхухэм зэрымыщӀэкӀэ къапэщӀэхуащ. Къыдырым тесу здэкӀуэм, зи къудамэбэхэр къришэх жыгеишхуэ щӀагъым щыщӀэкӀым, Абишэлам и щхьэцыр а къудамэхэм хэнащ. Къыдырыр щӀэкӀуэсыкӀри, и лъакъуэхэр щӀым къэмысу Абишэлам щхьэцыкӀэкӀэ жыгейм фӀэщӀауэ къэнащ.

10Ар зылъэгъуа гуэр Йоуаб деж кӀуэри хъыбар иритащ. 11«Сыт жыпӀэр?! Плъэгъуамэ, щхьэ уеуэу абдеж щумыукӀарэ? Дыжьын шэкӀэлипщӀрэ зы зауэлӀ бгырыпхрэ уэстатэкъэ!» – къыжриӀащ лӀым Йоуаб.

12«Дыжьын шэкӀэл мин къызэптатэми, – жриӀащ а лӀым Йоуаб, – пащтыхь щауэм си Ӏэр тесшэщӀэнтэкъым. „Си щӀалэу Абишэлам фыхуэсакъ“ жиӀэу уэри, Абишеи, Ӏитеи пащтыхьым унафэ къызэрыфхуищӀыр псоми зэхэтхакъэ? 13Мыхъун гуэр сӀэщӀэщӀатэмэ, сэр-сэру бэлыхь зыхэздзэжынут. Ар пащтыхьым щыбзыщӀа хъунутэкъым, уэри укъысщхьэщыжынутэкъым».

14«Уэ птезгъэкӀуэдэн зэман сиӀэкъым!» – жиӀэри Йоуаб абы хуилъащ. Бжы кӀэщӀищ къищтэщ Йоуаби, иджыри и псэр пыту жыгым фӀэщӀа Абишэлам екӀуалӀэри и бгъэм хэпыджащ. 15Йоуаб и ӀэщэзехьипщӀым Абишэлам къаухъуреихьри яукӀащ.

16Абы иужь Йоуаб гъуор игъаджэри, исрэӀилхэм якӀэлъеӀэ дзэм къригъэгъэзащ. Хуеижакъым Йоуаб и цӀыхухэр абы фӀэкӀа игъэзэуэну.

17Абишэлам и хьэдэр мэзым зы мащэ куу гуэрым ирадзэри, и щӀыӀум мывэр самэу щызэтракӀутэжащ. Пащтыхь щауэм щӀыгъуа исрэӀилхэр щхьэж и унэр и занщӀэу зэбгрыжыжащ.

18Абишэлам псэу щӀыкӀэ ПащтыхьыкъуэкӀэ зэджэ щӀыпӀэм мывэсын и цӀэкӀэ зыхуигъэувыжыгъат, зигу къэкӀыжын къуэ зэримыӀэр жиӀэурэ. А мывэсыным езым и цӀэри фӀищат. Нобэр къыздэсым абы Абишэлам и мывэсынкӀэ йоджэ+.

Абишэлам зэраукӀам и хъыбарыр Даут къызэрищӀар

19Садыкъ и къуэ Ахъиймэз Йоуаб елъэӀуащ: «Хуит сыщӀи, пащтыхьым деж хъыбарыр жэрыгъэкӀэ сыгъэхь, жесӀэнущ абы и бийхэм яхуэфащэр ТХЬЭМ зэрырищӀар».

20АрщхьэкӀэ Йоуаб идакъым: «Нобэкъым пащтыхьыр уэ хъыбарыфӀкӀэ щыпхуэгъэгуфӀэнур, Ахъиймэз. НэгъуэщӀ махуи къыпхуихуэнщ. Иджыпсту щымыӀэж пащтыхь щауэм и хъыбарщ абы къыпэплъэр». 21Кушейхэм[*] ящыщ зы щӀалэ гуэрым Йоуаб унафэ хуищӀащ пащтыхьым деж кӀуэуэ илъэгъуар хуиӀуэтэжыну. Йоуаб щхьэщэ хуищӀри, щӀалэр жэрыгъэкӀэ пащтыхьым деж ежьащ.

22Ауэ Садыкъ и къуэ Ахъиймэз иджыри зэ елъэӀуащ Йоуаб: «Сыту щытми, мо кушей щӀалэм иужь ситу сэри сыбгъэкӀуэну сынолъэӀу».

«Уа, си щӀалэ, сыт абы ущӀэкӀуэнур? – хэтт Йоуаб Ахъиймэз щӀригъэгъуэжыну. – Зыми гуфӀапщӀэ къыуитынукъым а хъыбарым папщӀэ».

23«ТӀум щыгъуэми сыкӀуэнущ!» – жиӀэу Ахъиймэз щиукъуэдийм, Йоуаб арэзы хъуащ. Ахъиймэз жэрыжэкӀэ Ӏурдын губгъуэм кӀуэцӀрыкӀ гъуэгур икӀури, кушей щӀалэми ипэ ищащ.

24Даут къалэ дыхьэпӀэм и зы плӀанэпэ гуэрым деж щыст. Плъырри дыхьэпӀэм щхьэщыт къалэ сэреищхьэм дэкӀауэ зиплъыхьу тетт. Абы хэту и закъуэу къажэм плъырым и нэр хуэзащ. 25Ар ину гуоури, пащтыхьым зыгуэр къызэрыблагъэр иригъэщӀащ. «И закъуэ къакӀуэу щытмэ, хъыбарыфӀщ къихьыр», – жиӀащ Даут.

КъакӀуэр кӀуэ пэтми къэгъунэгъурт, 26иджыри нэгъуэщӀ зыгуэр къызэрыжэм плъырым гу щылъитам. «Иджыри нэгъуэщӀ зыгуэр къожэ, абыи и закъуэщ», – егуоухащ плъырыр къалэ дыхьэпӀэм щыт бжэхъумэм деж.

«Абыи хъыбарыфӀщ къихьыр», – игу къэкӀащ Даут.

27«Сыщымыуэмэ, – жиӀащ плъыракӀуэм, – япэ иту къажэр Садыкъ и къуэ Ахъиймэзщ».

«Ар цӀыхуфӀщ, къихьри хъыбарыфӀщ», – триубыдэпащ пащтыхьым+.

28«Псори фӀыщ!» – жиӀащ макъ хэӀэтыкӀакӀэ Ахъиймэз, пащтыхьым гъунэгъу къыхуэхъури. ЩӀым нэсу щхьэщэ хуищӀри жриӀащ: «Зиусхьэну си пащтыхьым зыкъыппэщӀэзысахэр уи ӀэмыщӀэ кърилъхьащи, ТХЬЭМ, уи Тхьэм, фӀыщӀэри щытхъури ейщ!»

29«Си щӀалэ цӀыкӀум, Абишэлам, и Ӏуэхухэр фӀыкъэ?» – щӀэупщӀащ гузавэу Даут.

«Абдеж зэрызехьэшхуэ зэрыщыӀэр слъэгъуащ Йоуаб уи деж сыкъыщигъакӀуэм, ауэ къэхъупам сыщыгъуазэкъым», – жиӀащ Ахъиймэз ужьыхыжурэ.

30«ӀукӀуэти мобдеж зэ ув!» – жиӀэри Даут Ахъиймэз иригъэкӀуэтэкӀащ. Адрейри лъэныкъуэкӀэ еувэкӀащ.

31Асыхьэтым Куш щыщ щӀалэри къэсащ. «ХъыбарыфӀхэр къыпхуэсхьащ, зиусхьэну си пащтыхь! – жиӀащ абы. – ЗыкъыппэщӀэзысахэм псоми уи насып ТХЬЭМ нобэ ятригъэкӀуащ!»

32«Си щӀалэ цӀыкӀум, Абишэлам, и Ӏуэхухэр фӀыкъэ?» – щӀэупщӀащ Даут.

«А щӀалэм и щхьэ кърикӀуар, – жиӀащ кушей щӀалэм, – зиусхьэну си пащтыхьым и жагъуэгъу псоми къылърес, бзаджагъэкӀэ иужь къихьэ дэтхэнэми къыщрещӀ»+.

33Пащтыхьыр къаскӀэри, дыхьэпӀэм щхьэщыт унэмкӀэ иунэтӀащ. ЗдэкӀуэм, Даут зэщыджэу гъырт. «А, Абишэламу си щӀалэ цӀыкӀу мыгъуэ! Абишэламу си щӀалэ цӀыкӀу мыгъуэ! Уэ уи пӀэкӀэ сэ сылӀа мыгъуэтэми нэхъыфӀти! А, Абишэламу си щӀалэ цӀыкӀу мыгъуэ! А, си щӀалэ цӀыкӀу мыгъуэ!» – жиӀэурэ и къуэр пащтыхьым игъейрт.

* 18:21 Кушейхэр СуданыщӀым и зэхуэдитӀымрэ Мысыр щӀыналъэм и ипщэ лъэныкъуэмкӀэ щыӀэ щӀыгухэмрэ зыхыхьэ Куш хэкум щыпсэуа лъэпкъщ.

+ 18:2 2 Пащт. 15:19-22
+ 18:18 2 Пащт. 14:27
+ 18:27 3 Пащт. 1:42
+ 18:32 1 Пащт. 25:26, Данил 4:16

ЕПЩЫКӀУБГЪУАНЭ ӀЫХЬЭ

Йоуаб Даут зэрегияр

19^1Пащтыхьым Абишэлам зэригъейр, ар абы зэрыхуэщыгъуэр Йоуаб жраӀащ. 2Пащтыхьыр и къуэм щхьэкӀэ зэрынэщхъейр зауэлӀхэм щызэхахым, я текӀуэныгъэм хьэдагъэу а махуэм зызэридзэкӀащ. 3ЗэуапӀэм къыӀукӀыу къыщӀэпхъуэжахэм я напэтехыр зэрагъэпщкӀум ещхьу, зауэлӀхэр унэгъуэджэу къалэм дыхьэжырт. 4Пащтыхьыр цӀыхум яхыхьэртэкъым, и макъ къызэрихькӀи «Си щӀалэ цӀыкӀу мыгъуэу Абишэлам! А си щӀалэ цӀыкӀу мыгъуэу Абишэлам! Си щӀалэ цӀыкӀу мыгъуэ!» – жиӀэурэ пыхьэрт.

5Йоуаб пащтыхьым деж кӀуэри егиящ: «Сыт уи зауэлӀхэр щӀэбгъэукӀытэр? Уэри, уи къуэхэми, уипхъухэми, уи щхьэгъусэхэмрэ жэщгъуэлъ бзылъхугъэхэмри я псэкъэ абыхэм нобэ къахъумар? 6Ауэ, пэжыр арагъэнущи, уэркӀэ зи гум лъагъуныгъэ зи цӀэ имылъхэращ фӀыуэ плъагъур, фӀылъагъуныгъэ къыпхузиӀэхэм апхуэдэ гурыщӀэ лъэпкъ уахуиӀэкъым. Дзэпщхэри абыхэм я зауэлӀхэри зыуи къызэрумыдзэр нобэ хьэкъыу я фӀэщ пщӀащ. Мы зауэм дэ псори дыхэкӀуадэу, Абишэлам псэууэ къигъэзэжатэмэ, нэхъ къызэрыпщтэнур къызгурыӀуащ.

7Тэджи ныщӀэкӀ! Нахыхьи пэжу къыббгъэдэт цӀыхухэм я гур фӀы къэщӀыж! ТХЬЭМ и цӀэкӀэ соӀуэ, уныщӀэмыкӀмэ, зы цӀыху къэмынэу ныжэбэ зэбгрыкӀынум. Быдэу уи фӀэщ щӀы, къэбгъэщӀам и кӀуэцӀкӀэ уи щхьэ кърикӀуа тхьэмыщкӀагъэ псом нэхърэ ар зэрынэхъ Ӏеинур».

8Пащтыхьыр къыщӀэкӀри, къалэ дыхьэпӀэм деж щетӀысэхащ. Ар дзэм щахэӀуэм, псори Даут деж къыщызэхуэсащ.

Даут Ерусэлим къызэригъэзэжар

Абишэлам гъусэ хуэхъуа исрэӀилхэр щхьэж и унэр и занщӀэу зэбгрыжыжат+. 9Абы иужькӀэ исрэӀил лӀакъуэхэр зэныкъуэкъуу хуежьащ: «Пащтыхьым ди бийхэм дащихъумами, фылистейхэм дакъыӀэщӀихами, езыр и къуэ Абишэлам и ягъэкӀэ щтапӀэ ихьэжащ+. 10Ди пащтыхьыну зыхуэдгъэфэща Абишэлами зауэм хэкӀуэдащ. Сыт-тӀэ иджы зыри щӀыжыдмыӀэр? Сыт пащтыхьым дыкъыщӀемыджэжыр?»

11ИсрэӀилхэм яку къыдэхъуа псалъэмакъыр Даути лъэӀэсащ. Хъыбарыр абы тхьэпщхэм, Садыкърэ Абэтаррэ, яхуиӀуэхуащ: «Ехьудей тхьэмадэхэм деж фыкӀуи, пащтыхьыр и унэ езыджэжхэм зыкъыщӀыкӀэрагъэхун хуейр жевгъэӀэ+. 12„Дызэшкъэ, зы къупщхьэрэ зылу дыщыткъэ, атӀэ щхьэ пащтыхьыр езыджэжхэм фыкъакӀэрыхун хуей?“ жыфӀи феупщӀ. 13Ӏэмаси зыхуэвгъази, „Уэ узикъупщхьэтэкъэ, узилтэкъэ? Йоуаб и пӀэкӀэ игъащӀэкӀэ дзэпщу ущытыну узмыгъэувмэ, ТХЬЭМ и нейр къысщыхуэ!“ жефӀэ»+. 14Апхуэдэххэурэ, Даут ехьудейхэр псори къыдихьэхащ. Езыми и цӀыхухэми ягъэзэжыну пащтыхьым къыхуаӀуэхуащ.

15Пащтыхьым игъэзэжыну гъуэгу техьэри, Ӏурдыныпсым нэс къэкӀуащ. Ехьудейхэр абы къыпежажьэри, Ӏурдын псыежэхым зэпрашыжын щхьэкӀэ, Джылджэл къэкӀуащ. 16Бэхурым щыщ Джэрай и къуэ Щэмеи, лъэпкъкӀэ бенаминхэм къахэкӀар, пӀащӀэ-тхъытхъыу ехьудейхэм я гъусэу Даут зыӀуигъэщӀэну кӀуащ+. 17Бенаминхэм ящыщу цӀыху мин щӀыгъут абы, ТӀалутӀ и Ӏуэгутет Зиби, абы и къуэ пщыкӀутхури, и унэӀут тӀощӀри яхэтт. Ахэр жэрыгъэкӀэ Ӏурдын псыежэхым щӀэпхъуащ, пащтыхьымрэ+
18и унагъуэмрэ зэпрыкӀыпӀэм деж къекӀуалӀэмэ, къызэпрашыну, сыткӀи я фӀагъ ирагъэкӀыну.

Пащтыхьыр Ӏурдыныпсым къызэрызэпрыкӀыу Джэрай и къуэ Щэмей абы и пащхьэ зыщридзыхри, 19жриӀащ: «Зиусхьэну си пащтыхь, си бзаджэщӀагъэр хьэкъ сщумыщӀ! Ерусэлим щубгына махуэм пхуэмыфащэ зэроспэсар уигу къыумыгъэкӀыж! Зыщыгъэгъупщэ псори, зиусхьэну си пащтыхь!+
20Си къуаншагъэр зыдызощӀэж, аращ Исуф и щӀэблэм[*] щыщу псом япэ, зиусхьэну си пащтыхь, сыныщӀыппежьар».

21Дзыру и къуэ Абишей ар щызэхихым, жиӀащ: «Апхуэдизу узыгъэикӀа Щэмей и унафэр укӀкӀэ ямыщӀэну ара? Тхьэм къыхиха пащтыхьым ебгащ ар, зиунагъуэрэ»+.

22«Дзыру и къуэхэм сыт абы фи Ӏуэхуу хэлъыр? – жиӀащ Даут. – Сыт бзаджэ щӀэным иджы сыщӀытевгъэгушхуэр? Нобэ хуэдэ махуэм дауэ ИсрэӀилым цӀыху зэрыщыбукӀынур? Иджыпсту сэ нахуэу солъагъу щӀэрыщӀэу ИсрэӀил псом я пащтыхь сызэрыхъужар!»+
23Даут Щэмей зыхуигъазэри, и псэ зэремыӀэнумкӀэ тхьэ хуиӀуащ+.

24ТӀалутӀ и къуэрылъху Мэфбошэти Даут пежьащ. Пащтыхьыр щыдэкӀа махуэм щегъэжьауэ, лажьи хъати имыӀэу къыщигъэзэжам нэсыхукӀэ, Мэфбошэт и лъэбжьани пиупщӀакъым, и пащӀэри трищыкӀакъым, и щыгъыни ижьыщӀакъым+.

25Мэфбошэт пащтыхьым ӀущӀэну Ерусэлим къикӀыу къыщыкӀуэм, ар абы еупщӀащ: «Сыт си гъусэу уныщӀыдэмыкӀар, Мэфбошэт?» – жиӀэри.

26«Зиусхьэну си пащтыхь, – къригъэжьащ Мэфбошэт, – си унэӀутым сыкъигъэпцӀащ. Сызэрылъашэм къыхэкӀыу „шыдым уанэр теслъхьэнщи, абы сытесу пащтыхьым и гъусэу сыкӀуэнщ“ жысӀат. 27АрщхьэкӀэ си унэӀутым, зиусхьэну си пащтыхь, уи пащхьэ сыщигъэулъиящ. Зиусхьэну си пащтыхь, уэ Тхьэм къыбгъэдэкӀа мелыӀычым ухуэдэщ, „мыр сфӀэзахуэщ“ жыхуэпӀэр къызэщӀэ!+
28Зиусхьэну си пащтыхь, си адэшхуэм и лъэпкъым щыщ зы къыумыгъанэу лъапсэкӀуэдыр къахуэбгъэкӀуэфынут, арщхьэкӀэ уи Ӏэнэ сыпэрыбгъэтӀысхьащ. Сыт хуэдэ хуитыныгъэ сиӀэр сытхьэусыхэну?»+

29«Хъунщ, ирикъунщ! – зэпиудащ ар Даут. – Сыт мыпхуэдизыр къыщӀызжепӀэр? Уэрэ Зибэрэ щӀыр ныкъуэ-ныкъуэу зэхуэвгуэш – аращ си унафэр».

30«Хуеймэ, зэрыщыту ирещтэ! Зиусхьэну си пащтыхьыр псэууэ укъэкӀуэжащи, сэркӀэ псом нэхъапэр аращ».

31ДжылыӀэдейм ит Аргъуэлым къалэм къикӀри Бэрзылай пащтыхьым деж къэкӀуащ, и гъусэу Ӏурдыныпсым зэпрыкӀыу гъуэгутехьэж псалъэ жриӀэн щхьэкӀэ. 32Бэрзылай жьы дыдэ хъуат, и ныбжьри илъэс тӀощӀиплӀым нызэрыхьэсат. Езыр хуэщӀауэ псэурти, пащтыхьыр МэхънэӀим дэсыху, зыхуэныкъуэ псомкӀи щӀэгъэкъуэн хуэхъуащ+. 33«НакӀуэ си гъусэу Ерусэлим, – пиубыдащ абы Даут. – Си нэӀэ птету узгъэпсэунщ».

34«Сытегушхуэу Ерусэлим сыныбдэкӀуэн хуэдэу, – жиӀащ Бэрзылай, – куэд къысхуэнэжа сэ сыпсэуну? 35Илъэс тӀощӀиплӀыр си ныбжьщ. Мы гъащӀэм къыщыхъу емрэ фӀымрэ схузэхэгъэкӀыжыфыну пӀэрэ сэ? ЗыхэсщӀэжыфыну пӀэрэ яшхымрэ ирафымрэ я ӀэфӀыр? ЦӀыхухъу уэрэджыӀакӀуэхэмрэ цӀыхубз уэрэджыӀакӀуэхэмрэ я макъри схузэхэцӀыхукӀыжыну? Сыт щхьэкӀэ, зиусхьэну си пащтыхь, зыптезгъэхьэлъэн хуей+? 36Ӏурдыныпсым адрыщӀкӀэ тӀэкӀу узгъэкӀуэтэнщ, ауэ апхуэдизу сыщӀэбгъэлъэпӀэн щыӀэкъым. 37Си унэ хуиту сыгъэкӀуэж, сыщалъхуа жылэжьым сыщылӀэжыну сыхуейщ, си адэрэ си анэрэ зыщӀэлъ кхъэм сыщыщӀалъхьэжыну сыхуейщ. Мис Чымхъан, нрекӀуэ ар уи гъусэу, зиусхьэну си пащтыхь, зэрыпфӀэзахуэм хуэдэуи хущыт»+.

38«НрекӀуэ-тӀэ Чымхъан, – хъуащ арэзы Даут, – уэ зэрыпфӀэфӀ дыдэм хуэдэу сыхущытынущ абы. Уэри, сыткӀэ укъызэмылъэӀуми, узыхуейр пхуэсщӀэнущ».

39Дзэм щыщ зыри къэмынэу Ӏурдын псыежэхым зэпрыкӀащ. Пащтыхьри псым къикӀащ. Даут Бэрзылай ебэужщ, Тхьэм и нэфӀ щыхуэну хуэлъаӀуэри и унэ иригъэгъэзэжащ. 40АдэкӀэ пащтыхьыр Чымхъан и гъусэу Джылджэл кӀуащ. Ехьудеидзэмрэ исрэӀилхэм я дзэм и ныкъуэмрэ пащтыхьыр абы нэс ягъэкӀуэтащ.

41ИсрэӀилхэр пащтыхьым деж кӀуэри етхьэусыхылӀащ: «Сыт Ехьудейм щыщ ди къуэшхэм ущӀызыӀэщӀаубыдар, уэри, уи унагъуэри, гъусэу пщӀыгъуахэри Ӏурдыныпсым фыкъызэпрашыжын хуей щӀэхъуар?»

42«Пащтыхьыр ди лӀакъуэ щыщщ, ди Ӏыхьлыщи аращ, – жраӀащ ехьудейхэми исрэӀилхэм. – Сыт абы щхьэкӀэ фыщӀэгубжьыр? Пащтыхьым зыгуэр дигъэшхауэ ара? Хьэмэрэ тыгъэ гуэр къыдитауэ ара?»

43«Пащтыхьым теухуауэ фэ къыфтехуэм нэхърэ хуэдипщӀкӀэ нэхъыбэ дэ къытлъос[*], – ядакъым ехьудейхэм жаӀэр исрэӀилхэм. – Сыт ди жагъуэ щӀэфщӀыр? Пащтыхьыр къешэлӀэжын зэрыхуейр дэракъэ япэу къыхэзылъхьар?» АрщхьэкӀэ исрэӀилхэм ехьудейхэр яхуигъэкӀуэтакъым.

* 19:20 Мыбдеж зи гугъу ищӀыр, уегупсыс зэрыхъунумкӀэ, ищхъэрэ исрэӀил лӀакъуэхэрщ.

* 19:43 Ехьудейхэм мыбдеж щапэщӀэтщ ищхъэрэ, е исрэӀил, лӀакъуипщӀыр.

+ 19:8 Руфэ 4:1, 2 Пащт. 15:2, 2 Пащт. 18:4
+ 19:9 2 Пащт. 5:20
+ 19:11 2 Пащт. 15:29

+ 19:13 2 Пащт. 17:25, 2 Пащт. 8:16, Руфэ 1:17

+ 19:16 2 Пащт. 16:5
+ 19:17 2 Пащт. 9:2-13, 2 Пащт. 16:1-4
+ 19:19 2 Пащт. 16:5-13
+ 19:21 2 Пащт. 16:9
+ 19:22 2 Пащт. 3:39, 2 Пащт. 16:10
+ 19:23 3 Пащт. 2:8, 3 Пащт. 2:36-46
+ 19:24 2 Пащт. 9

+ 19:27 2 Пащт. 16:3, 1 Пащт. 29:9, 2 Пащт. 14:17, 2 Пащт. 14:20

+ 19:28 2 Пащт. 9:7
+ 19:32 2 Пащт. 17:27-29
+ 19:35 2 Пащт. 15:33
+ 19:37 3 Пащт. 2:7

ЕТӀОЩӀАНЭ ӀЫХЬЭ

ШэбаӀ Даут зэрыпэщӀэувар

20^1Бахърий и къуэ ШэбаӀкӀэ еджэу зы цӀыху мыгъуэжь гуэр а щӀыпӀэм зэрымыщӀэкӀэ щыӀэу къыщӀэкӀащ. Ар бенаминхэм ящыщт. Гъуор игъаджэри, езым ину жиӀащ:

«Даут ди Ӏыхьэ хэлъкъым,
худиӀуэху щыӀэкъым Ашэй и къуэм!
ФызэбгрыкӀ ИсрэӀилыр, щхьэж и унэ фыкӀуэж!»+

2Арати, исрэӀилхэм Даут ябгынащ, Бахърий и къуэ ШэбаӀ иужь иувэн щхьэкӀэ. Ауэ ехьудейхэр пащтыхьым пэжу къыхущӀэкӀащ, и гъусэу Ӏурдыныпсым къыщыщӀэдзауэ Ерусэлим нэс къыдэкӀуащ.

3Даут Ерусэлим къыщигъэзэжым, пащтыхь сэрейм кӀэлъыплъыну къигъэна жэщгъуэлъ цӀыхубзипщӀыр унэ щхьэхуэ щӀигъэтӀысхьэри, хъумакӀуэхэр яригъэувэлӀэжащ. ЗыщыщӀэ щымыӀэу ахэр абы щӀэсащ, ауэ езы пащтыхьыр абыхэм зэикӀ ялъихьэжакъым. Фызабэм хуэдэу а унэм къыщӀэкӀ ямыӀэу, ахэр псэуху абы щаӀыгъащ+.

4«Махуищ пӀалъэм къриубыдэу, – хуищӀащ пащтыхьым Ӏэмасэ унафэ, – ехьудейхэр къызэхуэшэс, уэри зыкърегъэхьэлӀэ»+. 5Ехьудейхэм хъыбар яритыну ежьа Ӏэмасэ пащтыхьым хуигъэува пӀалъэм къитӀэсэфакъым, щӀригъэгъуащ.

6Арати, Даут Абишей жриӀащ: «Абишэлам и ягъэу къыдэкӀам нэхърэ нэхъыбэ Бахърий и къуэ ШэбаӀ къылъыкъуэкӀынущ. Си цӀыхухэр гъусэ щӀыи абы иужь ихьэ, армыхъумэ быдапӀэу къэщӀыхьа къалэ гуэр къигъуэтынщи, тӀэщӀэкӀынщ».

7Йоуаб и цӀыхухэри, къэрэтейхэмрэ пэлътейхэмри, зауэлӀ пхъашэу щыӀэхэри – псори зэгъусэу Абишей и унафэм щӀэту – Ерусэлим къыдэкӀри, Бахърий и къуэ ШэбаӀ кӀэлъежьащ+.

8Джэбэн нэсу мывэшхуэ гуэрым щекӀуалӀэм, абыхэм Ӏэмасэ къаӀущӀащ. Йоуаб зауэлӀ фащэ щыгът, джатэр зыфӀэщӀа бгырыпхыр щӀэпхауэ. Бгъэдыхьэну щежьэм, джатапӀэр къыфӀэжри, джатэр и пцӀанапӀэкӀэ къыщӀэщащ.

9«Сыт ухуэдэ, си къуэш?» – жиӀэри Йоуаб Ӏэмасэ еупщӀащ. Йоуаб Ӏэ ижьымкӀэ Ӏэбэри, Ӏэмасэ и жьакӀэпэр иубыдащ[*], зришалӀэу ебэун щхьэкӀэ. 10Абы и Ӏэм джатэр къызэрыӀэщӀэхутам Ӏэмасэ гу лъитакъым. Йоуаб Ӏэ сэмэгумкӀэ иӀыгъ джатэр мобы и ныбэм хихуэри, и кӀуэцӀыр къригъэуащ. ЕтӀуанэу еуэн хуей хъуакъым, Ӏэмасэ абдеж и псэр щыхэкӀащ. Йоуабрэ абы и къуэш Абишейрэ адэкӀэ Бахърий и къуэ ШэбаӀ кӀэлъежьащ+.

11Йоуаб и цӀыхухэм ящыщ зы Ӏэмасэ и хьэдэм щхьэщыхьэри, жиӀащ: «Йоуаб пэжу бгъэдэтыр, Даут гуэтыр Йоуаб и ужь иреувэ!» 12Ӏэмасэ къыщӀэжа лъым хэлъу гъуэгущхьэм телът. БлэкӀыу хъуар къэувыӀэурэ зэрыщхьэщыхьэр а лӀым къыщилъагъум, хьэдэр гъуэгум трихри, гъуэгубгъумкӀэ илъэфащ, къэмылъэгъуэн щхьэкӀэ щыгъын гуэрхэри тридзащ. 13Хьэдэр гъуэгум тралъэфа нэужьщ Бахърий и къуэ ШэбаӀ кӀэлъыкӀуэ Йоуаб и ужь псори щихьэжар.

14ИсрэӀил лӀакъуэхэм я щӀыгухэр зэпиупщӀри, ШэбаӀ Абэл-БэтмэӀэху къалэ нэсащ. Абы бахърийхэр[*] къыкӀэлъыкӀуэжри, къалэм зэгъусэу дыхьащ+. 15Куэд дэмыкӀыу Йоуаб и зауэлӀхэр къэсри, Абэл-БэтмэӀэху къатӀысыхьащ. КӀэщӀу абыхэм къалэ щӀыбым щӀы зэтетхъуэ щащӀащ. Мывэ сэрейр ягъэуэну щыхуежьэм, 16зы бзылъхугъэ Ӏущ гуэр ищхьэмкӀэ къегуоуэхащ: «ФыкъэдаӀуэ! Зэ фыкъэдаӀуэ! Йоуаб фыкъысхуеджэ, моуэ къыӀурехьэ, сепсэлъэну сыхуейщ». 17Йоуаб къыщыӀухьэм, бзылъхугъэр щӀэупщӀащ: «Уэра Йоуабыр?» – жиӀэри. «Сэращ!» – щыжиӀэм, – «БжесӀэнум зэ къедаӀуэ!» – къыхуриджащ ар бзылъхугъэм.

«СынодаӀуэ!» – пидзыжащ абы Йоуаби.

18«ИгъащӀэми „УзыщӀэупщӀэр Абэл щызэхэгъэкӀ“ жаӀэрт, – къригъэжьащ бзылъхугъэм, – я Ӏуэху зэхэзэрыхьари апхуэдэу зэхахыжырт. 19ЗэгурыӀуэмрэ пэжыгъэмрэ ИсрэӀилым хуэзыхъумэхэм дащыщщ, уэ ИсрэӀилым и къалащхьэхэм ящыщ зыр бгъэкӀуэдыну иужь уитщ. ТХЬЭМ и ӀэмыщӀэ илъ къалэр зэхэпкъутэну сыт уезыхулӀар?»

20«Хьэуэ! – пиупщӀащ Йоуаб. – ЗэхэскъутэнӀауи сыхуейкъым, зыгуэр згъэкӀуэдынуи сыхэткъым! 21Апхуэдэукъым Ӏуэхур зэрыщытыр. ЕфрэӀим бгылъэхэм къикӀа Бахърий и къуэ ШэбаӀкӀэ зэджэ лӀым, пащтыхьым пэувам, и закъуэщ сызыхуейр. Ар къызэфти, сэри къалэм сыпыӀукӀуэтыжынущ».

«Абы и щхьэр мывэ сэрейм кърадзыхауэ плъагъунщ», – игъэгугъащ бзылъхугъэм Йоуаб.

22Бзылъхугъэр къалэдэсхэм яхыхьэри, чэнджэщ Ӏущ яритащ. Абы и жыӀэм тету Бахърий и къуэ ШэбаӀ и щхьэр паупщӀри, Йоуаб хурадзыхащ. Арыххэуи, Йоуаб гъуор игъаджэри, дзэр къалэм къыӀуишыжащ. ЦӀыхухэр зэбгрыкӀыжри, щхьэж и унэ кӀуэжащ, езы Йоуаби пащтыхьым деж Ерусэлим игъэзэжащ.

Даут и Ӏуэхузехьэ пашэхэр

23•ИсрэӀилым и дзэм Йоуаб я пашэт. Йодай и къуэ Бэнэхь къэрэтейхэмрэ пэлътейхэмрэ ящхьэщытт+. 24Адонирэм[*] лэжьыгъэ хьэкъыр зыхьхэм я унафэщӀт, Ӏэхьлуд и къуэ Йощэфат тхыдэтхыжт+. 25ЩэуаӀ тхакӀуэ пашэт. Садыкърэ Абэтаррэ тхьэпщт.+
26ЙаӀирхэм къахэкӀа ӀирэӀ Даут деж тхьэпщ хьэкъыр щигъэзащӀэрт.

* 20:9 ФӀэхъус щызэрахкӀэ, зыр зым и жьакӀэпэр иубыдрэ зришалӀэу ебэуныр гуапагъэ къызэрагъэлъагъуэ хабзэу пасэрей журтхэм яхэлъащ.

* 20:14 Е: «бэрийхэр».

* 20:24 Журт. «Адорам». ФӀыцӀагъэ ЛъапӀэм и щӀыпӀэ зыбжанэм ущрихьэлӀэ «Адонирэм» цӀэм и къэпсэлъыкӀэ лӀэужьыгъуэу къыщӀэкӀынущ.

+ 20:1 3 Пащт. 12:16,
+ 20:3 2 Пащт. 15:16, 2 Пащт. 16:21-22
+ 20:4 2 Пащт. 17:25, 2 Пащт. 19:13
+ 20:7 1 Пащт. 30:14, 2 Пащт. 8:18
+ 20:10 2 Пащт. 3:27
+ 20:14 4 Пащт. 15:29
• 20:23 2 Пащт. 8:15-18,
+ 20:23 1 Пащт. 30:14

+ 20:24 3 Пащт. 4:6, 3 Пащт. 5:14, 3 Пащт. 12:18

+ 20:25 2 Пащт. 15:24, 2 Пащт. 19:11

ТӀОЩӀРЭ ЕЗАНЭ ӀЫХЬЭ

Джэбэнхэм ялъ зэращӀэжар

21^1Зэгуэрым, Даут и пащтыхьыгъуэм, илъэсищ зэкӀэлъыкӀуэкӀэ гъаблэу щытат. Ар къызыхэкӀамкӀэ Даут ТХЬЭМ щеупщӀым, къригъэщӀат: «Лажьэр зейр ТӀалутӀрэ абы и унагъуэмрэщ. Джэбэнхэм ялъ хейр ягъэжауэ щытащ абыхэм», – жиӀэри.

2Джэбэнхэр исрэӀилхэм ящыщтэкъым, амэрейхэм къащӀэна лъэпкът. ИсрэӀилхэм ахэр щыхьэгъу ямыщӀыну тхьэлъанэ ящӀат[*], арщхьэкӀэ ТӀалутӀ, ИсрэӀилымрэ Ехьудеймрэ къащыжу щхьэусыгъуэ ищӀри, джэбэнхэр джатэщӀэгъэкӀ ищӀыну хуежьат.

Пащтыхьым джэбэнхэр къриджэри епсэлъылӀащ. 3«Сыт фхуэсщӀэфынур? ТХЬЭМ къыхиха лъэпкъым фекӀужын щхьэкӀэ, сыткӀэ мы къуаншагъэр згъэзэкӀуэжыну?» – еупщӀащ Даут абыхэм.

4«ТӀалутӀи абы и унагъуэ щыщ гуэрми я дыжьыни дыхуейкъым, я дыщи къэтлъыхъуэркъым. ИсрэӀилым щыщу зы цӀыхум и псэ дгъэнынуи дыхуиткъым», – жаӀащ джэбэнхэм.

«Сыт-тӀэ фхуэсщӀэну фызыхуейр?» – щӀэупщӀащ пащтыхьыр.

5«ИсрэӀил хэгъэгум псэупӀэ къыщыдимыту дигъэкӀуэду, ди лъапсэр зыгъэгъущыну хуеям 6и щӀэблэм щыщу цӀыхухъуибл къыдэт, ТХЬЭМ къыхихауэ щыта ТӀалутӀ и къалэм, Джыбэхь деж, ТХЬЭМ и пащхьэ ахэр щыпытлъэнущ[*]».

«Хъунщ, фэстынщ!» – жиӀащ Даут+.

7Даут ТХЬЭМ и пащхьэ иту Йонэтан дищӀауэ щытыгъа тхьэлъанэм и хьэтыркӀэ ТӀалутӀ и къуэ Йонэтан и къуэ Мэфбошэт и гугъу ищӀакъым+. 8Пащтыхьым Ӏэяхь ипхъу Арзибэхь ТӀалутӀ хуилъхуа и къуитӀымрэ, Армунийрэ Мэфбошэтрэ, ТӀалутӀ ипхъу Мэраб Махуэл щыщ Бэрзылай и къуэ АдрэӀил хуигъуэта щӀалитхумрэ къыхихащ+. 9Даут ахэр джэбэнхэм яритащ, абыхэми блыри ТХЬЭМ и пащхьэ Ӏуащхьэм щыпалъащ. Мыр къыщыхъуар гъавэ хыжыгъуэм и япэ махуэхэрщ, хьэр Ӏуахыжын щыщӀадзарщ+.

10Щыгъын къурэ гуэр къищтэщ, Ӏуащхьэм деж щиубгъури, гъавэ хыжыгъуэм щегъэжьауэ уэшхым къешхын щыщӀидзэ махуэхэм нэсыхукӀэ[*], Ӏэяхь ипхъу Арзибэхь хьэдэхэм ябгъэдэсащ, махуэкӀэ уэгум ит къуалэбзур ящхьэщихуу, жэщкӀэ хьэкӀэкхъуэкӀэм ящихъумэу. 11ТӀалутӀ и жэщгъуэлъ бзылъхугъэм, Ӏэяхь ипхъу Арзибэхь, и хъыбарыр Даут щылъагъэӀэсым, 12абы ДжылыӀэдейм ит Абэш къалэм и тхьэмадэхэм ТӀалутӀрэ Йонэтанрэ я хьэдэ къупщхьэхэр къаӀрихыжащ. (Фылистейхэм ДжэлбаӀытх щыгум щаукӀыу Бэтшан щыпалъэжауэ щыта ТӀалутӀрэ и къуэхэмрэ я хьэдэхэм къакӀэлъыкӀуэщ, зыми къамыщӀэу къыпахыжри, Абэш яхьыжауэ щытат.)+
13ТӀалутӀрэ Йонэтанрэ я хьэдэ къупщхьэхэр Даут Абэш къришыжащ, адрей блым я хьэдэ къупщхьэхэри зэщӀакъуэжащ.

14Даут и унафэм тету ТӀалутӀрэ Йонэтанрэ я хьэдэ къупщхьэхэр Бенамин щӀыналъэм щыӀэ Зилэ жылэм яшэжащ. Ахэр КӀыщ, ТӀалутӀ и адэм, и кхъэлэгъунэм щыщӀалъхьэжащ. Абы иужькӀэщ гъаблэр ящхьэщихыну цӀыхубэр зыщӀэлъэӀухэм Тхьэр пэджэжу, хэгъэгум гущӀэгъу къыщыхуищӀар.

Даут и зауэлӀхэм зэрахьа лӀыгъэр

15Фылистейхэмрэ исрэӀилхэмрэ я зэхуакум аргуэрым зауэ къыдэхъуащ. Даутрэ и зауэлӀхэмрэ а зауэм кӀуащ. Фылистейхэм езауэурэ Даут ешат. 16Арэфэхэм[*] къатехъукӀыжа Ишбийбэнэб Даут екӀуэщалӀэу иукӀыну игу ирилъхьащ. Абы и гъуаплъэ бжыщхьэ къудейм шэкӀэл щищ[*] и хьэлъагът, джатэщӀи кӀэрыщӀат. 17АрщхьэкӀэ Дзыру и къуэ Абишей Даут деж къэсщ, фылистейм теуэри иукӀащ. Абдежым цӀыхухэр тхьэлъанэкӀэ Даут пэуващ: «Уэ ИсрэӀилым урижьэгущ, абы и мафӀэр зэхэмыкӀыжу адэкӀи блэн щхьэкӀэ, афӀэкӀа ди гъусэу зэуакӀуэ укъежьэнукъым», – жаӀэри+.

18Тэлай дэкӀри, Гъуэб деж исрэӀилхэр фылистейхэм щезэуащ. Абы щыгъуэ Хъущэхь щыщ Сыбэхей арэфэхэм къатехъукӀыжа Саф иукӀат.

19Гъуэб и Ӏэхэлъахэм щекӀуэкӀа нэгъуэщӀ зы зэхэуэ гуэрым Бэтлахьым щыщ ЙаӀир и къуэ[*] Елхьэнан Джат щыщ ДжалутӀ щиукӀащ[*]. ДжалутӀ и бжыкӀ къудейр цеищэ пкъом хуэдэу гъумыщӀэт+.

20Джат деж щекӀуэкӀащ иджыри нэгъуэщӀ зы зауэ. И ӀитӀми и лъакъуитӀми Ӏэпхъуамбэ-лъэпхъуамбэ хырых япыту зылӀ абрагъуэ гуэр хэтащ а зауэм. Ари арэфэхэм къатехъукӀыжахэм ящыщт. 21ИсрэӀилым щӀэнакӀэрти, Даут и къуэш Щамэ и къуэ Йонэтан еуэри иукӀащ ар+.

22Мы лӀиплӀыр арэфэхэм къатехъукӀыжахэм ящыщу Джат дэсащ, плӀыри Даутрэ и цӀыхухэмрэ яӀэщӀэкӀуэдэжащ.

* 21:2 Еплъ Йушэ 9:3-27 .

* 21:6 Зи гугъу ищӀ укӀ лӀэужьыгъуэр зыхуэдэр пасэрей журтыбзэкӀэ тха Ӏэрытхым гурыӀуэгъуэ дыдэу къыхэщкъым. Ахэр пхъэм кӀэраӀулӀагъэнкӀи хъунущ, пкъырыпкъыу зэпкърахагъэнкӀи къыщӀэкӀынущ.

* 21:10 Хьэ Ӏухыжыгъуэр щыхуэзэр гъатхэм икухэм дежт. Уэшх къешхын щыщӀидзэри бжьыхьэ лъэхъэнэрат.

* 21:16 Арэфэхэр я инагъкӀэ къыхэщу щыта лъэпкъщ.

* 21:16 Килограммищрэ ныкъуэрэ хуэдиз хъунущ.

* 21:19 Е: «ЙаӀируджэм и къуэ» е «щэкӀ зэӀущакӀуэ ЙаӀир и къуэ».

* 21:19 ФӀыцӀагъэ ЛъапӀэм нэгъуэщӀыпӀэ деж къызэрыхэщымкӀэ, Елхьэнан иукӀар ДжалутӀкъым, атӀэ абы и къуэшращ.

+ 21:6 1 Пащт. 10:26
+ 21:7 1 Пащт. 20:15
+ 21:8 2 Пащт. 3:7, 1 Пащт. 18:19
+ 21:9 Руфэ 1:22
+ 21:12 1 Пащт. 31

+ 21:17 3 Пащт. 11:36, 3 Пащт. 15:4, 4 Пащт. 8:19,

+ 21:19 1 Пащт. 17:7

+ 21:21 1 Пащт. 16:9, 2 Пащт. 13:3,

ТӀОЩӀРЭ ЕТӀУАНЭ ӀЫХЬЭ

Даут и щытхъу уэрэдыр

22^1Даут и бийхэми ТӀалутӀи яӀэщӀэмыкӀуадэу ТХЬЭМ къащыӀэщӀихыжым, мы уэрэдым хэт псалъэхэр Абы хуигъазэри жиӀащ:

2Уэ ТХЬЭ – узикъурш хъумакӀуэщ,
узибыдапӀэщ, щхьэхуитщӀыжакӀуэщ.

3Си Тхьэ – къуршым ухуэдэщ,
усхуохъу щхьэегъэзыпӀэ.

УзимэӀущ, къысщыж къарур Уэращ, узиегъэзыпӀэщ.

Узикъуэтэгъущ, узикъегъэлакӀуэщ,
бзаджэщӀагъэм сащызыхъумэри Уэращ.

4Щытхъур зыхуэфащэ ТХЬЭМ срилъэӀуакӀуэщ,
си бийхэм саӀэщӀэзыхри Аращ.

5Ажалыр псы уэру къыщӀэуащ си хъуреягъкӀэ,
срилъэсащ абы и архъуанэм+.
6Хьэдрыхэ лъахэм ихъхэм зыкъызашэкӀащ,
сищӀащ Ӏэпхлъэпх ажалым.
7Гузэвэгъуэм сыщыхэтым ТХЬЭМ зыхуэзгъэзащ,
къисӀуащ си Тхьэм и цӀэр ину –
и Унэ здыщӀэтым зэхихащ Абы си гуӀэ макъыр,
лъэӀэсащ си джэжыр+.

8ЗэщӀэзджызджащ, зэщӀэкӀэзызащ щӀыгур,
уафэщӀэсэхэр зэщӀэхъеящ,
зэщӀэсысащ ахэр – ТХЬЭР губжьащ.
9Кърихурт Ӏугъуейр и пэм,
мафӀэлыгъейр къыӀурихырт,
дэп жьэражьэри къыпылъэлъырт.
10УафэщӀхэр зэгуигъэзри Ар къехащ,
пшагъуэбэр и лъэгум щӀэтщ.
11Тесщ Ар дамабгъуэм, золъатэ,
жьым и дамэхэм тесу мэхуарзэ.
12КӀыфӀыпцӀэр и тепӀэнщ Абы,
псыр зыкӀуэцӀыз уафэпшэ Ӏувхэр зришэкӀащ.
13УафэхъуэпскӀыу къыполыдыкӀ и нурыр,
мафӀэстхъури уэру къызыхеутхыпщӀыкӀыр.
14ТХЬЭР уафэщӀхэм уафэгъуагъуэу щодаущ,
Псом Я Нэхъ Лъагэм къегъэӀу и макъыр+.
15И шабзэшэхэр иутӀыпщри, бийр зэкӀэщӀихуащ,
щыблэкӀэ яхэуэурэ зэбгрихуащ+.
16ТХЬЭМ и губжьым, и пэм къриху гъуэз иным
хы лъащӀэхэр зэгуагъэуащ,
дунеишхуэм и лъабжьэхэри къыщӀагъэщащ.

17Зыкъригъэзыхри сипхъуэтащ,
хыдзэ-псыдзэм сыкъыхихыжащ.
18Си бий лъэщхэм сакъыӀэщӀихащ Абы,
лъагъумыхъуныгъэ къысхузиӀэхэм, къызэлъэщэкӀхэм сащихъумащ.

19Гузэвэгъуэр къысщыщӀэзэрыхьа махуэм зыкъыспаӀэтат абыхэм,
ауэ ТХЬЭР схуэхъуащ сэ щӀэгъэкъуэн.

20СищӀыжащ Абы щхьэхуит-псэхуит,
хъуащ Ар си къегъэлакӀуэ, сыту жыпӀэмэ игу срохь Абы!

21Си пэжагъым ифӀ ТХЬЭМ къызигъэкӀыжащ,
фӀыуэ сщӀам фӀыкӀэ Ар къетащ,+
22ТХЬЭМ и гъуэгум сытекӀакъым сэ,
бзаджагъэ злэжьу си Тхьэр сщӀакъым ӀэщӀыб.
23Абы и псалъэхэр си щапхъэщ,
унафэуи ищӀахэр сымыкъутэ.
24Сыщыдагъуэншэщ Абы и пащхьэ,
гуэныхьми зыщысхъумащ.
25Си пэжагъым фӀы ТХЬЭМ къыпигъэкӀуэжащ,
си къабзагъым фӀыкӀэ Ар къетащ.

26Къыпхуэпэжым пэжу удызокӀуэ,
лей зезымыхьэм лей иумых,
27цӀыху къабзэм къабзэу ухущытщ,
бзаджэми хуэфащэр иботыж.
28Дэкъузахэм уракъегъэлакӀуэщ,
уи зы нэ плъэгъуэкӀэ цӀыху пагэхэри богъэцӀыкӀу.

29Уэ ТХЬЭ, узинэхунэщ,
сызыхэт кӀыфӀыгъэри схубощӀ нэху.

30Узигъусэщи, зэтызокъутэ дзэр,
мывэ сэрейми сыщхьэдох.

31Тхьэм и гъуэгум иӀэкъым щыщӀагъэ,
ТХЬЭМ и псалъэр пэжым и пэжыжщ,
щхьэегъэзыпӀэ зыщӀхэм Ар я мэӀущ.+
32Ди ТХЬЭМ нэмыщӀ щыӀэкъым нэгъуэщӀытхьэ,
ди къурш хъумакӀуэри Аращ+.
33Тхьэр – си хъумакӀуэ лъэщщ,
си гъуэгур захуэ зыщӀри Аращ.
34Щыхьыбзым хуэдэу си лъэр щӀегъэкӀ,
лъагапӀэхэм лъэ быдэкӀэ сыщегъэув.
35Абы сыхуещӀ хуэӀэижь зэуэкӀэм,
сыхуегъасэ гъуаплъэ шабзэхэр сшэщӀыфу.
36Сыкъызыкъуэнэжыну мэӀур Уэ къызэптащ,
си тхьэлъэӀухэм уапэджэжурэ сыбоӀэт[*].
37Гушхуауэ сыкӀуэн папщӀэ,
си гъуэгур бгъуэ схубощӀ.

38Салъежьащ си бийхэм, сащӀыхьащ,
къанэ щымыӀэу зэтескъутащ,
къэзгъэзакъым зэтезмыукӀэу.
39СатекӀуащ абыхэм, сщӀащ джатэщӀэгъэкӀ,
ялъэкӀынукъым заӀэтыжын,
илъщ си пащхьэ ахэр.
40Зауэм сызэрыхэтын къару къысхэплъхьащ,
къыспэувахэр къысхуэпщӀащ ӀурыщӀэ.
41Си бийхэм я щхьэр щӀебгъэхьащ,
сэри жагъуэу сызылъагъухэр згъэкӀуэдащ.
42ДэӀэпыкъуэгъу къалъыхъуэу лъаӀуэрт ахэр,
арщхьэкӀэ къыкъуэкӀакъым къезыгъэлын,
зыхуагъэзащ абыхэм гуӀэу ТХЬЭМ,
арщхьэкӀэ Ари къапэджэжакъым+.
43Къахезгъэхащ абыхэм хьэбэсабэр,
щӀыгу ятӀэм хуэдэу зэхэсшытӀащ, зэхэзубащ.

44ЗыкъыспэзыӀэта си цӀыхухэм сащыпхъумащ,
хамэ лъэпкъхэм сахуэпщӀащ Уэ пашэ,
зыщыщыр сымыщӀа цӀыху лъэпкъхэр къысхуэӀурыщӀэщ.

45Хамэ лъэпкъхэр къызэубзэ хъуащ,
си хъыбар зэрызэхахыу зыкъат.

46Я лъэр щӀэхуащ,
зыдэс быдапӀэхэм къыдокӀ кӀэзызу.

47ТХЬЭР щыӀэщ!

Щытхъур ейщ си къурш хъумакӀуэм!

Си Тхьэм и цӀэм нэхъри зреӀэт,
си къурш къегъэлакӀуэм и щӀыхьыр ирехъу нэхъ лъагэ!

48Тхьэр си лъыщӀэжщ,
цӀыху лъэпкъхэр кърелъхьэ си ӀэмыщӀэ,
49си бийхэми сахуещӀ пэӀэщӀэ!
КъыспэщӀэувахэм я щхьэ сыпщӀащ,
гущӀэгъу зимыӀэ цӀыхухэм сащыпхъумащ.

50Уэ, ТХЬЭ, уи щытхъур яхуэсӀуэтэнущ хамэ лъэпкъхэм,
уи цӀэм щӀыхь уэрэд хужысӀэнущ.

51Къызыбогъэхь текӀуэныгъэшхуэхэр,
пащтыхьу сыкъыхэпхащи, уи хущытыкӀэфӀыр сэри си щӀэблэми игъащӀэкӀэ тщӀыгъунущ!+

* 22:36 Е: «щӀэгъэкъуэн укъызэрысхуэхъум сещӀ нэхъ лъэщ».

+ 22:5 Инус 2:4
+ 22:7 Инус 2:8
+ 22:14 1 Пащт. 2:10,
+ 22:15 1 Пащт. 7:10
+ 22:21 1 Пащт. 26:23,
+ 22:31 Гъэс. 30:5,
+ 22:32 4 Пащт. 5:15, Данил 2:47
+ 22:42 1 Пащт. 28:6, Гъэс. 15:29
+ 22:51 2 Пащт. 7:16

ТӀОЩӀРЭ ЕЩАНЭ ӀЫХЬЭ

Даут и иужьрей псалъэхэр

23^1Даут и иужьрей псалъэхэр мыращ:

Ашэй и къуэ Дауту, Екъуб и Тхьэм лъагэу иӀэту пащтыхьу къыхихам, ИсрэӀилым и уэрэдгъуо бзэ ӀэфӀым мыращ жиӀэр:

2ТХЬЭМ и Псэр къыспкъропсэлъыкӀыр,

Абы и псалъэрщ си бзэгупэм телъыр.

3ИсрэӀилым и Тхьэм, и къурш хъумакӀуэм къызжиӀар мыращ:

«Захуагъэм тету цӀыхум ящхьэщытыр,

Тхьэм и шынагъэр зыхищӀэу пащтыхьыгъуэр зезыхьэр+

4пщэдджыжьым къищӀ пшэкӀэплъым хуэдэщ,
пшэ темылъу къыкъуэкӀ дыгъэм ещхьщ,
уэшх нэужьым зэпэлыдыжу хуежьэ пщӀыпщӀым пэлъытащ,
щӀым удзыр къыхегъэкӀыкӀ».

5Тхьэм и нэфӀыр си щӀэблэм къызэрыщыхуар апхуэдэукъэ?

Сыт ищӀыскӀи зэпэщу, псомкӀи зэкӀэлъыкӀуэу,
ущыгугъ хъуну, мыукъуэжыну Ӏуагъэ къыздищӀакъэ Абы?

СызыщӀэхъуэпс псори къыздигъэхъуу, сытми сыщихъумэркъэ Абы+?

6Бзаджэнаджэр зэщхьыр банапцӀэ кърачарщ,
лъэныкъуэкӀэ Ӏуадзрэ, ӀэкӀэ зэмыӀусэрщ.

7Абы зэрылъэӀэсри гъущӀыкӀэщ е бжыщ,
абдежми мафӀэ щӀадзэри щагъэсыж.

Даут и зауэлӀ хахуэхэр

8Мис Даут и зауэлӀ хахуэхэм я цӀэр:

Тэхъукумын и лӀакъуэм ящыщ Йошбэшэбэт пащтыхьым и лӀыхъусэдзэм[*] я пашэт. Абы и бжыр цӀыху щийм яхуигъазэри, ящыщ къэмынэу зы зауэзэрылӀ гуэрым щызэтриукӀэгъат.

9Абы къыкӀэлъыкӀуэр Елизарт. Ар Дуду и къуэт, Дуду зи къуэр Ахъуэхъут. Зауэм зыхуэзыгъэхьэзыр фылистеидзэм «зэ фыкъежьэ» жиӀэу Даут ящӀэнакӀэу къыщыувам щыгъуэ, и гъусаищым языр Елизарт. ИсрэӀилыдзэр зэщӀэкӀуэжами, 10Елизар икӀуэтатэкъым. И Ӏэр ундэрабжьэу и Ӏэпхъуамбэхэр хузэкӀэщӀэмыхыж, джатэри хуэмыутӀыпщыжу и пкъым щыщ хъухункӀэ хахуэу зэуат ар. А махуэм ТХЬЭМ исрэӀилхэм текӀуэныгъэшхуэр къахуихьат. Зауэр увыӀа нэужьщ зауэлӀхэм Елизар деж къыщагъэзэжар, ари укӀыгъэ хъуахэм я Ӏэщэ-фащэхэр къыпахын щхьэкӀэ.

11Абы иужь къакӀуэр Хьэрэр щыщ Агъэ и къуэ Щамэщ. Губгъуэджэшыр зыхэщӀа хьэсэхэр здэщыӀэ Лэхь губгъуэм фылистей зауэлӀхэр къыщызэхуэсу хуежьат. Ахэр къыщалъагъум, исрэӀилхэм я щхьэр Ӏуахащ. 12Ауэ Щамэ а губгъуэм ику дыдэм иувэри, яхуимыкӀуэту ар фылистейхэм ящихъумат икӀи ятекӀуат. Абдежми ТХЬЭМ исрэӀилхэм текӀуэныгъэшхуэр къахуихьат.

13«ПщӀищыр» жаӀэу зауэлӀ нэхъ хъыжьэхэр зыхэт дзэ гупым щыщ а зауэлӀищыр гъавэ хыжыгъуэу Даут зыщӀэс Адулам бгъуэнщӀагъым къэкӀуат. А лъэхъэнэм фылистейхэм я дзэр Арэфэкъуэ деж щитӀысыкӀауэ ист+. 14Абы щыгъуэ Даут и хэщӀапӀэр бгъуэнщӀагърат, фылистейхэм я дзэр Бэтлахьым дэст. 15Даут псыхуэлӀэм иубыдауэ иӀыгъти, нэщхъейуэ жиӀащ: «Бэтлахьым дыхьэпӀэм деж щыт псыкъуийм и псым щыщ къысхуихьу хэт мыгъуэм сригъэфэн».

16Арати, мо зауэлӀищыр фылистейхэм я дзэ пщыӀэм пхрыкӀри, бэтлахьым псыкъуийм и псым щыщ Даут къыхуахьащ. Ауэ ар абы ефэн имыдэу ТХЬЭМ тыхь хуищӀу ирикӀутыжри,+
17къыхэгуоукӀащ: «Ар сщӀэным ТХЬЭМ сыщихъумэ! Я псэ ириджэгужу псыхьэ кӀуахэм къахьа псым сефэмэ, ялъ сефэ хуэдэкъэ?!» – жиӀэри. Даут псым ефэн идатэкъым. Мис апхуэдэ лӀыгъэ къалъыкъуэкӀырт а зауэлӀищым.

18Дзыру и къуэу Йоуаб и къуэш Абишей лӀыхъусэдзэм[*] я Ӏэщхьэтетт. Бжы къудей нэхъ имыӀыгъыу Абишей цӀыху щищым езэуат. Псори зэтриукӀа нэужь, мо зауэлӀищым хуэдэу, и щытхъур ину яӀуатэ хъуат+. 19«ПщӀищым»[*] щыщу Абишей нэхъ цӀэрыӀуэт, Ӏэтащхьи яхуэхъуат. Ауэ и лӀыгъэкӀэ мо зауэлӀищым ящӀыхьэнутэкъым.

20Къэбдзэл щыщ Йодай и къуэ Бэнэхь щытхъу зиӀэ зауэлӀ хахуэт, лӀыхъужьыгъэ куэди зэрихьат. Мэуабейм щыщ зауэлӀ лъэрызехьитӀ[*] хигъэщӀэгъат абы. Абы къыщынэмыщӀа уэсыр къыщес зы махуэ гуэр щӀытӀ куум дыхьэри, абы дэс аслъэныр иукӀауэ щытащ+. 21Мысырым щыщ лӀы ящымыгъупщэжыххэри[*] зыукӀар Бэнэхьщ. Мысырым щыщ лӀым бжы иӀыгът, абы езэуэну пэува Бэнэхь ӀэщӀэлъыр баш къудейт. КъыӀэщӀитхъа бжымкӀэ и бийр Бэнэхь иукӀыжауэ щытащ+. 22Мис апхуэдэ лӀыгъэ-щӀыгъэхэр иӀэт Йодай и къуэ Бэнэхь. Мо зауэлӀищым хуэдэу, абыи и щытхъу ину Ӏуащ. 23«ПщӀищым» ящыщу Бэнэхь зи цӀэр жыжьэ Ӏуа зауэлӀт, ауэ и лӀыгъэкӀэ мо зауэлӀищым ящӀыхьэртэкъым. Даут ар и щхьэхъумэхэм я Ӏэщхьэтету игъэувауэ щытащ.

24«ПщӀищым» хэтащ:

1. Йоуаб и къуэш Асэхьил,
2. Бэтлахьым щыщ Дуду и къуэ Елхьэнан,+
3. 25Хьэрэуд щыщ Щамэрэ ЕлэкӀрэ,
4. 26ПэлъэтӀ щыщ Хъылэз,
5. ТӀакъуэ щыщ Екъэш и къуэ ӀирэӀ,
6. 27Анэтут щыщ Абэзэр,
7. Хъущэхь щыщ Мэбуней,
8. 28Ахъуэхъу щыщ Зэлмэн,
9. НэтӀэуэф щыщ Мэхъэрей,
10. 29НэтӀэуэф щыщ БэӀэнэ и къуэ Хьэлэб,

11. Бенамин щӀыналъэм хыхьэ Джыбэхь къалэ щыщ Арбей и къуэ Ӏитей,

12. 30Пэртэуэн щыщ Бэнэхь,

13. ДжэӀэш псыежэххэм я Ӏэхэлъахэм къикӀа[*] Хьидей,

14. 31Арэбэхь щыщ Абэлбун,
15. Бэхурым щыщ Азмэуэт,
16. 32-33ШэӀэлбун щыщ Елэхьыбэ,
17. Йашэн и къуэхэр,
18. Хьэрэр щыщ Щамэ и къуэ Йонэтан[*],
19. Хьэрэр щыщ Шэрэр и къуэ АхъыӀэм,
20. 34МэӀэху щыщ Ахъысбей и къуэ Елфэлэт,
21. Джылэу щыщ Ахъутэфил и къуэ ЕлэӀэм,+
22. 35Къармэл щыщ Хъызрей,
23. Арбэ щыщ ПэӀэрей,
24. 36Зубэхь щыщ Нэтан и къуэ Иджэл,
25. Джад щыщ Баний,
26. 37амоней лъэпкъым щыщ Дзэлыкъу,

27. Дзыру и къуэ Йоуаб и Ӏэщэзехьэу Бэурэт щыщ Нэхърей,

28. 38Йатыр щыщ ӀирэӀрэ Гъэрыбрэ,

29. 39хьет лъэпкъым щыщ Ӏурей сымэ.

Псори зэгъусэу ахэр цӀыху щэщӀрэ блырэ хъурт+.

* 23:8 Е: «зауэлӀищым».

* 23:18 Е: «зауэлӀищым» е «зауэлӀ пщӀищым».

* 23:19 Е: «ЗауэлӀищым».

* 23:20 Е: «АрэӀил и къуитӀ».

* 23:21 Е: «абрагъуэри».

* 23:30 Е: «НэхълэджэӀэш щыщ».

* 23:32-33 Е: «Йонэтан, Хьэрэр щыщ Щамэ».

+ 23:3 2 Пащт. 22:3, Гъэс. 16:12
+ 23:5 2 Пащт. 7:15-16,
+ 23:13 1 Пащт. 22:1, 2 Пащт. 5:18
+ 23:16 1 Пащт. 7:6
+ 23:18 2 Пащт. 2:18
+ 23:20 2 Пащт. 8:18
+ 23:21 1 Пащт. 17:50
+ 23:24 2 Пащт. 2:18-23
+ 23:34 2 Пащт. 15:12, 2 Пащт. 11:3
+ 23:39 2 Пащт. 11:3-17

ТӀОЩӀРЭ ЕПЛӀАНЭ ӀЫХЬЭ

Даут жылэр къызэрыхригъэтхыкӀар

24^1ТХЬЭМ и губжьыр исрэӀилхэм аргуэру къалъэӀэсащ. ТХЬЭМ Даут абыхэм япэщӀигъэувэри, ИсрэӀилымрэ Ехьудеймрэ цӀыхуу исым я бжыгъэр къилъытэн хуейуэ и гум кърилъхьащ.

2Арати, пащтыхьым и дзэпщ Йоуаб жриӀащ: «ИщхъэрэкӀэ Дан щегъэжьауэ ипщэкӀэ Бэрщабэ щыщӀэкӀыжу ИсрэӀилым лӀакъуэу исыр зэщӀэгъэхьи, дапщэ хъуми сщӀэн хуэдэу лъэпкъым и цӀыху щхьэ бжыгъэр къэлъытэ[*]».

3АрщхьэкӀэ Йоуаб зрилъэфыхьри, пащтыхьым жриӀащ: «ТХЬЭМ, уи Тхьэм, лъэпкъым и цӀыху щхьэ бжыгъэр хуэдищэкӀэ игъэбагъуи, уи нитӀым фӀыкӀэ илъагъу, ауэ зиусхьэну си пащтыхьым сыт ар къызыхэпхар?»

4Пащтыхьым и унафэр и щӀыӀу хъури, Йоуабрэ и дзэпщхэмрэ исрэӀилхэм я бжыгъэр къалъытэну ежьащ. 5Дзэр Ӏурдыныпсым зэпрыкӀри, Арэр деж, Джад псыхъуэ деж щыт къалэм и ипщэ лъэныкъуэкӀэ, къыщыувыӀащ, итӀанэ ЙазэркӀэ яунэтӀащ. 6Абы иужькӀэ ДжылыӀэдейкӀэ ягъазэри, Тахътымхъуэш кӀуащ. Абы икӀри, ДаниӀэн къалэм кӀуащ, иужькӀэ СаидэкӀэ ягъэзащ. 7ИтӀанэ абыхэм Сур быдапӀэмкӀэ яунэтӀащ, хъыуийхэмрэ хьэнэнейхэмрэ я къалэхэр къызэхакӀухьащ, Ехьудей хэкум и ипщэ лъэныкъуэкӀэ щыӀэ Бэрщабэ къалэми нэсащ[*]. 8Хэгъэгур мазибгъурэ махуэ тӀощӀкӀэ зэщӀагъэхьэри, абыхэм Ерусэлим ягъэзэжащ. 9Жылэ къыхэтхыкӀым и хъыбарыр Йоуаб пащтыхьым щыбгъэдилъхьэм, Ӏэщэ къищтэу зэуэфыну ИсрэӀилым цӀыхухъу мин щий, Ехьудей хэкуми цӀыхухъу мин щитху ису къыщӀэкӀащ+.

Тхьэм Даут зэригъэпшынар

10Даут цӀыхухэм я бжыгъэр къызэрилъытам хущӀегъуэжащ, ТХЬЭМ зыхуигъазэри жриӀащ: «Апхуэдэу щысщӀэм, гуэныхьышхуэ къэсхьащ. СынолъэӀу, ТХЬЭ, сщхьэщых си гуэныхьыр, икъусыкъужкӀэ акъылыншагъэ зесхьащ»+.

11КъыкӀэлъыкӀуэ пщэдджыжьым, Даут иджыри къэмытэдж щӀыкӀэ, и усэрэжым, Джад бегъымбарым, ТХЬЭМ зыкъригъэщӀащ:+
12«Даут деж кӀуэи, жеӀэ: „Мыращ ТХЬЭМ къиӀуэхур: ‘Пшыныж лӀэужьыгъуищ ухызогъадэри, пщӀэкӀыну узыхуейр къыхэх’“».

13Джад бегъымбарыр Даут деж кӀуэри псори хуиӀуэтэжащ, абы иужькӀэ еупщӀащ: «Дэра къыхэпхыр: илъэсиблкӀэ хэгъэгум гъаблэ илъыныр ара, мазищкӀэ уи бийхэм защыбгъэпщкӀуу уежьэжыныр ара, хьэмэрэ махуищкӀэ узыфэ бзаджэр щӀыналъэм къислъхьэныр ара? Иджы быдэу егупсыси, СыкъэзыгъэкӀуам жесӀэжынум теухуэ».

14«ИкъукӀэ Ӏуэху гугъу сыхэтщ, – жиӀащ Даут, – ауэ ТХЬЭМ и гущӀэгъур гъунэншэщ, Абы и ӀэмыщӀэ дихуэмэ нэхъыфӀщ. ЦӀыхум сыпэщӀэмыхуэмэ, нэгъуэщӀ сыхуейкъым».

15Арати, а пщэдджыжьым щегъэжьауэ, игъэнэхуа пӀалъэр икӀыхункӀэ, ТХЬЭМ узыфэ бзаджэр ИсрэӀилым къыхихьэри, ищхъэрэкӀэ Дан щегъэжьауэ ипщэкӀэ Бэрщабэ щыщӀэкӀыжу цӀыху мин блыщӀ ихьащ. 16Ерусэлим дэс цӀыхухэр лъэрыщӀыкӀ ищӀыну МелыӀычыр щыхуежьэм, цӀыхум тхьэмыщкӀагъэу къахуихьам ТХЬЭР хущӀегъуэжри, ар къигъэувыӀащ: «Хъунщ! Ирикъунщ ар!» – жиӀэри.

ТХЬЭМ и МелыӀычыр а меданым еусейхэм ящыщ Арэунэхь и хьэмым деж щытт+. 17ЦӀыхухэм я псэр хэзых МелыӀычыр Даут къыщилъагъум, ТХЬЭМ хуэтхьэусыхащ: «Сэрат гуэныхь къэзыхьари, бзаджагъэ зылэжьари, мы цӀыху цӀыкӀу мыгъуэм сытыр я лажьэт? Сэрэ си унагъуэмрэ тхуэфащэр къыдэщӀэ!» – жиӀэри.

Даут къурмэн зэрищӀар

18А махуэм Джад бегъымбарыр Даут деж къакӀуэри, къыжриӀащ: «Еусейхэм ящыщ Арэунэхь и хьэмым кӀуэи къурмэнщӀыпӀэ щыгъэув».

19ТХЬЭМ къыхуищӀа унафэр Джад бегъымбарым къызэрыжриӀам хуэдэу Даут игъэзэщӀащ. 20Арэунэхь къаплъэу пащтыхьыр и цӀыхухэр и гъусэу къакӀуэу щилъагъум, къыпежьэри, щӀым натӀэкӀэ лъэӀэсу щхьэщэ хуищӀащ.

21«Зиусхьэну си пащтыхь, – еупщӀащ Арэунэхь Даут, – сыт щхьэкӀэ укъэкӀуа си деж?»

«Уи хьэмыр къэсщэхуу, – жриӀащ абы Даут, – ТХЬЭМ къурмэнщӀыпӀэ щыхуэзгъэувыну арат. Мы цӀыху цӀыкӀур зыхь узыфэ бзаджэр къэувыӀэнут итӀанэ».

22«Зиусхьэну си пащтыхь, – къыхилъхьащ занщӀэу Арэунэхь, – узыхуейр къащти къурмэн щӀы. Мыхэр выщ, тыхь гъэсын пщӀынумэ. Мыр щхьэӀуо пхъэбгъущ, мыри бжьыщ, пхъэгъэсын пщӀы хъунущ –+
23псори узот, пащтыхь! ТХЬЭМ, уи Тхьэм, и нэфӀ къыпщыхуэ!» – жиӀэри, Арэунэхь пащтыхьым ехъуэхъуащ.

24АрщхьэкӀэ пащтыхьым Арэунэхь хуидакъым: «Хьэуэ, фӀэкӀыпӀэ имыӀэу я уасэр уэстынущ. Ауэ сытми къысӀэрыхьакӀэ ТХЬЭМ, си Тхьэм, къурмэн хуэсщӀынукъым», – жиӀэри.

Дыжьын шэкӀэл щэ ныкъуэ иритри, Даут хьэмри выхэри къищэхуащ. 25Даут абдежым къурмэнщӀыпӀэр щигъэуври, тыхь гъэсынхэмрэ зэфӀыж къурмэнхэмрэ ТХЬЭМ щыхуищӀащ. ТХЬЭМ абы и лъэӀур къыхуищӀэри, исрэӀилхэр зэтезыгъалӀэ узыр ящхьэщихащ.

* 24:2 Пасэрей журтыбзэкӀэ тха Ӏэрытхым ит псалъэхэр тӀууэ къыбгурыӀуэ хъунущ: лъэпкъым и цӀыху щхьэ бжыгъэр дзэм къегъэлъытэ жиӀэуи, Ӏэщэ иӀыгъыу дзэм хэтыфыну хъуар къэлъытэ жиӀэуи.

* 24:7 Мы едзыгъуищым ИсрэӀилымрэ Ехьудеймрэ я щӀыпӀэшхуэ къызэщӀеубыдэ. Ерусэлим къыдэкӀа дзэм къуэкӀыпӀэмкӀэ еунэтӀри, ищхъэрэкӀэ егъазэ, итӀанэ къухьэпӀэмкӀэ еӀуантӀэ, кӀуэурэ и гъуэгур хэгъэгум и ипщэ лъэныкъуэм ирешалӀэри, и гъуэгур абдеж щеух.

+ 24:9 1 Пащт. 11:8

+ 24:10 1 Пащт. 24:6, 2 Пащт. 12:13, 1 Пащт. 13:13

+ 24:11 1 Пащт. 22:5
+ 24:16 4 Пащт. 19:35, Инус 3:10
+ 24:22 3 Пащт. 19:21

3 Пащтыхьхэр

3 Пащтыхьхэр

1. Пэублэ псалъэ

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

6. 6

7. 7

8. 8

9. 9

10. 10

11. 11

12. 12

13. 13

14. 14

15. 15

16. 16

17. 17

18. 18

19. 19

20. 20

21. 21

22. 22

Пащтыхьхэм я ещанэ тхылъыр

Пэублэ псалъэ

Пэублэ псалъэ

Мы тхылъым исрэӀилхэм Тхьэм хуаӀэ хущытыкӀэхэм ехьэлӀа хъыбархэм къыпащэ. Абыхэм къызэщӀаубыдэ ди лъэхъэнэр къихьэным ипэ X лӀэщӀыгъуэм и кум къыщегъэжьауэ ӀX лӀэщӀыгъуэм и кум нэс дэлъ далэр. Тхылъыр пащтыхь куэдым ягъэхъамрэ зэрахьа ӀуэхущӀафэхэмрэ топсэлъыхь. Аращ Пащтыхьхэм я ещанэ икӀи еплӀанэ тхылъхэм журт хабзэр «Пащтыхьхэм я тхылъкӀэ» щӀеджэри.

Даут пащтыхь унафэр и къуэ Сэлмэн зэрыӀэщӀилъхьэм и хъыбарымкӀэ къызэӀуех тхылъыр (1–2). Сэлмэн и ӀущыгъэкӀи, мылъкукӀи, тетыгъуэр зэрызэрихьэ щӀыкӀэкӀи и цӀэр жыжьэ дыдэ Ӏуат (3–4, 9–10). Абы и ехъулӀэныгъэ нэхъ ин дыдэхэм ящыщщ Ерусэлим дищӀыхьа Тхьэм и Унэр (5–8). Ауэ Сэлмэн, хамэ лъэпкъхэм къахэкӀа бзылъхугъэхэр щхьэгъусэу къишэурэ, гъуэгу захуэм тещхьэрыукӀащ. Абыхэм я жьауэм щӀэхуа пащтыхьым мажусиитхьэхэм къурмэнхэр яхуищӀу хуежьащ (11). Сэлмэн дунейм ехыжа нэужь пащтыхьыгъуэр тӀууэ ищӀыкӀыныр къызыхэкӀар а гуэныхьырщ. Ипщэ пащтыхьыгъуэр – Ехьудейр – Сэлмэн и къуэ Арбэхьэм къыхуэнащ, ищхъэрэ пащтыхьыгъуэр – ИсрэӀилыр – Йорэбэхьэм ӀэщӀыхьащ. Йорэбэхьэм танэ теплъэ зиӀэ дыщэ скъархэр игъэуву абыхэм цӀыхухэм щхьэщэ хуащӀын хуейуэ щапиубыдым, исрэӀилхэр нэхъри зэпэжыжьэ хъуащ (12).

АдэкӀэ тхылъыр пащтыхьыгъуитӀым я тхыдэм шэщӀауэ топсэлъыхь (13–22). Тхылъыр зи Ӏэдакъэ къыщӀэкӀар пащтыхьхэм щатепсэлъыхькӀэ, ахэр Тхьэм пэжу зэрыбгъэдэтыр пщалъэ нэхъыщхьэу къещтэ. Пащтыхьыр Тхьэм гурэ псэкӀэ щыбгъэдэтым деж, пащтыхьыгъуэр йофӀакӀуэ. Ауэ тепщэм мажусиитхьэхэм щхьэщэ щахуищӀкӀэ, Тхьэм и унафэхэр щимыгъэзащӀэкӀэ, хэгъэгум и Ӏуэхухэр йокӀакӀуэ, ар бэлыхьлэжьаехэм хохуэ.

Пащтыхьхэм къищынэмыщӀауэ, тхылъым щӀыпӀэшхуэ щаубыд бегъымбархэми. Бегъымбархэм Тхьэм и псалъэр цӀыхухэм къызэрыхуахьым къыщымыувыӀэу, ахэр Тхьэм гъунэгъу къыхуащӀыжын щхьэкӀэ, екӀуэкӀ Ӏуэхугъуэхэми жыджэру хыхьэу щытащ. А лъэхъэнэм псэуа бегъымбархэм ящыщу япэу зи цӀэ къиӀуэн хуейри Илясщ. Къапщтэмэ, пащтыхьхэр аракъым, атӀэ Илясщ тхылъым и иужьрей Ӏыхьэхэм и лӀыхъужь нэхъыщхьэу къэлъытэн хуейри.

ЯПЭ ӀЫХЬЭ

Даут и жьыгъэр

1^1Даут жьы хъуат, и ныбжьри фӀыуэ хэкӀуэтат. Сыт хуэдиз щыгъынкӀэ зэщӀамыкудэми, зыхуэгъэхуабэртэкъым. 2Арати, и блыгущӀэтхэм жраӀащ: «Зиусхьэну ди пащтыхь, ӀуэхутхьэбзащӀэ пхуэхъуну, и нэӀэ къыптригъэтыну ныбжькӀэ щӀалэу зы хъыджэбз къегъэгъуэт. Ар уи гупэ бгъэгъуэлъмэ, уэри ухуэбэжынщ»+.

3Абы щхьэкӀэ зэры-ИсрэӀилу зи теплъэр дахэ хъыджэбз къыщалъыхъуэу хуежьащ. Шунэм къалэ щыщ Абишэхь къагъуэтри, пащтыхьым къыхуашащ. 4Хъыджэбзыр нэр пӀэпихыу дахэт. Ар пащтыхьым кӀэлъыплъ, абы и нэӀэ тригъэт хъуащ. Ауэ Даут абы зэикӀ екӀуэлӀакъым икӀи еӀусакъым.

Адоней пащтыхьыгъуэр иубыдыну зэрыщӀэкъуар

5«Сэращ пащтыхь хъунур!» – жиӀэурэ дэпсэлъей хъуат Адоней[*]. Ар къэзылъхуар Хъэджэтт. ЗыкъызыфӀэщӀыжа щӀалэм хьэкуэстыгухэмрэ шыхэмрэ зэригъэпэщащ, щыдэкӀкӀэ ипэ иту жэну щхьэхъумэ щэ ныкъуи гъусэ ищӀащ+. 6«Сыт апхуэдэу щӀэпщӀэр?» – жиӀэу Даут зэикӀ игъэукӀытакъым и къуэр. Адоней езыр хуабжьу щӀалэ къекӀут. Ар Абишэлам иужькӀэт къыщалъхуар.

7Адоней Дзыру и къуэ Йоуабрэ[*] Абэтар-тхьэпщымрэ къигъэдэӀуащ, ахэри абы и лъэныкъуэ хъуащ+. 8Ауэ абы Садыкъ-тхьэпщри, Йодай и къуэ Бэнэхьи[*], Нэтан бегъымбарри, Щэмеи, Ареи, Даут и зауэлӀхэри акъылэгъуи дэӀуэгъуи хуэхъуакъым+.

9Адоней Ӏэщ цӀыкӀуи, Ӏэщ пӀащи, шкӀэ гъэшхахэри Аргуэл псынащхьэм[*] пэмыжыжьэу щыӀэ Зэхъуэлъэт мывэкӀэ зэджэ щӀыпӀэм деж къурмэн щищӀым, и къуэш пащтыхь щауэхэр псори ириджащ, Ехьудейм щыщ пащтыхь къулыкъущӀэхэри къанэ щымыӀэу иригъэблэгъащ+. 10Ауэ Адоней Нэтан бегъымбарми, Бэнэхьи, пащтыхьым и зауэлӀхэми, и къуэш Сэлмэни якӀэлъыджакъым+.

Даут пащтыхь тахътэр Сэлмэн зэрыритыжар

11Апхуэдэу щыхъум, Нэтан бегъымбарыр Сэлмэн и анэ Бэтщабэ деж кӀуэри хэкъузауэ еупщӀащ: «Хъэджэт къилъхуа Адоней пащтыхь зэрыхъуар, ди зиусхьэн Даут абы зыри зэрыхимыщӀыкӀыр зэхыумыхауэ ара? 12АтӀэ хуит сыкъэщӀ уэри уи къуэ Сэлмэни фи щхьэр мы Ӏуэхум къызэрыхэфхынумкӀэ чэнджэщ фэстыну. 13Иджыпсту занщӀэу Даут деж кӀуэи игу къэгъэкӀыж: „Зиусхьэну си пащтыхь, уэракъэ тхьэ къысхуэзыӀуауэ щытар тахътэм уи ужькӀэ дэкӀуеинур си къуэ Сэлмэну, жыпӀэу? АтӀэ, сыт Адоней пащтыхь щӀэхъуар?“ жыӀи. 14Пащтыхьым епсэлъэн умыух щӀыкӀэ, уи ужь ситу сэри сыныщӀыхьэнщи, жыпӀам щыхьэт сынытехъуэнщ».

15Арати, Даут зыщӀэлъ пэшым Бэтщабэ кӀуащ. Шунэм щыщ Абишэхь жьы хъуа Даут щыкӀэлъыплъыр абдежт. 16Бэтщабэ пащтыхьым деж щӀыхьэри щхьэщэ хуищӀащ, и напӀэр къимыӀэту и пащхьэ итӀысхьащ.

«Сыт укъызытекӀухьар?» – еупщӀащ абы Даут.

17«Си зиусхьэн, – къригъэжьащ Бэтщабэ, – „Уи къуэ Сэлмэнщ си ужькӀэ пащтыхь тахътэм дэкӀуеинур“ жыпӀэу ТХЬЭМ, уи Тхьэм, и цӀэкӀэ псалъэ быдэ къызэптауэ щытыгъат. 18Иджы, хъуар аращи, пащтыхьыгъуэр Адоней иубыдащ, уэри, зиусхьэну си пащтыхь, абы зыри хэпщӀыкӀыркъым. 19Абы Ӏэщ пӀащи, Ӏэщ цӀыкӀуи, шкӀэ гъэшха бжыгъэншэхэри къурмэн ищӀри, пащтыхь щауэхэр псори иригъэблэгъащ, Абэтар-тхьэпщымрэ Йоуаб-дзэпщымрэ ириджащ, ауэ уи жыӀэщӀэ Сэлмэн хъыбар иритакъым. 20Зиусхьэну си пащтыхь, уи ужькӀэ пащтыхь тахътэм дэкӀуеинум и цӀэр яжриӀэну зэры-ИсрэӀилу зыпэплъэр уэращ. 21Армырамэ, зиусхьэну си пащтыхь, уи адэжьхэм я пащхьэ ущихьэж меданым, сэри си къуэ Сэлмэни дагъэмысэнущ».

22Бэтщабэ Даут епсалъэу здэщытым, Нэтан бегъымбарыр щӀыхьащ. 23Ар къызэрыкӀуар Даут жраӀащ. Нэтан бегъымбарыр пащтыхьым и пащхьэ ихьэри, щӀым нэсу щхьэщэ хуищӀащ.

24«Зиусхьэну си пащтыхь, – къыхидзащ и псалъэр Нэтан бегъымбарым, – Адоней уи ужькӀэ пащтыхь тахътэм дэкӀуеину жыпӀат? 25Нобэ абы Ӏэщ пӀащи, Ӏэщ цӀыкӀуи, шкӀэ гъэшха бжыгъэншэхэри къурмэн ищӀащ, пащтыхь щауэхэр псори иригъэблэгъащ, дзэпщхэмрэ Абэтар-тхьэпщымрэ ириджащ. Иджыпстуи ахэр: „ИугъащӀэ ди пащтыхь Адоней!“ жаӀэри ефэ-ешхэ ящӀу зэхэсщ+. 26Ауэ уи жыӀэщӀэу щыт сэри, Садыкъ-тхьэпщри, Йодай и къуэ Бэнэхьи, Сэлмэни драгъэблэгъакъым. 27Зиусхьэну си пащтыхь, мыр уэ ущыгъуазэу къэхъуар пэж? Арамэ, уи ужькӀэ пащтыхь тахътэр зыӀэрыхьэнум тепщӀыхьа унафэр дэ, уи жыӀэщӀэхэм, къыджепӀатэкъыми-тӀэ?»

28Абдежым Даут Бэтщабэ къыхураджэжыну унафэ ищӀащ.

Бэтщабэ пащтыхьым гъунэгъу зыщыхуищӀым, 29Даут тхьэлъанэ ищӀащ: «Сыт хуэдэ гузэвэгъуэми сыкъыӀэщӀэзых ТХЬЭМ и цӀэкӀэ соӀуэри,+
30нобэ нэхъ фӀэмыкӀыу ТХЬЭМ, ИсрэӀилым и Тхьэм, и цӀэкӀэ тхьэлъанэ сщӀар згъэзэщӀэнщ: си ужькӀэ пащтыхь хъунури си пӀэкӀэ тахътэм дэкӀуеинури Сэлмэнщ, уи къуэрщ».

31«Зиусхьэну си пащтыхь, Тхьэм игъащӀэкӀэ ущигъэӀэ!» – жиӀащ Бэтщабэ, щӀым нэсу Даут щхьэщэ хуищӀри+.

32«Садыкъ-тхьэпщ, Нэтан бегъымбар, Йодай и къуэ Бэнэхь сымэ фыкъысхуеджэ», – ищӀащ Даут унафэ.

Ахэр къыщыкӀуэм, 33Даут яжриӀащ: «Си зауэлӀхэр гъусэ фщӀы, си къуэ Сэлмэн пащтыхь къыдырым тевгъэтӀысхьи, Джейхун псынащхьэм[*] фшэ+. 34Абдеж Садыкъ-тхьэпщымрэ Нэтан бегъымбарымрэ дагъэр абы и щхьэм щыфхуи, ИсрэӀилым и пащтыхьу вгъэнахуэ. Гъуор вгъаджэ, „ИугъащӀэ пащтыхь Сэлмэн!“ жыфӀэу ину фыгуо+. 35Абы иужь къэфшэжи, щӀалэр си тахътэм дрекӀуеи третӀысхьэ. Си пӀэкӀэ пащтыхьыгъуэр зезыхьэнур Сэлмэнщ. Аращ ИсрэӀилми Ехьудейми я Ӏэщхьэтету згъэувыр».

36Йодай и къуэ Бэнэхь пащтыхьым ехъуэхъуащ: «Ӏэмин! Зиусхьэну си пащтыхьым зэрыжыпӀам хуэдэу хъуну ТХЬЭМ жиӀэ! 37ТХЬЭР Зиусхьэну си пащтыхьым узэригъусам хуэдэу, Сэлмэни гъусэ хурехъу, уи тахътэр зэриӀэтам нэхърэ нэхъ лъагэжу абы и тахътэр иреӀэт!»

38Арати, Садыкъ-тхьэпщри, Нэтан бегъымбарри, Йодай и къуэ Бэнэхьи, къэрэтейхэри, пэлътейхэри[*] Сэлмэн деж кӀуэщ, ар пащтыхьым и къыдырым трагъэтӀысхьэри, Джейхун псынащхьэм яшащ+. 39Садыкъ-тхьэпщым Шэтыр ЛъапӀэм къыщӀиха бжьэм ит дагъэр Сэлмэн и щхьэм щихуащ. Абы иужь гъуохэр джащ, цӀыху цӀыкӀури: «ИугъащӀэ пащтыхь Сэлмэн!» жаӀэу зэрыгъэкӀийуэ хуежьащ.

40ЦӀыхухэр абы и ужь иуващ, бжьамий епщэу, дуней гуфӀэгъуэр зэрахьэу; я кӀий-гуо макъышхуэми щӀылъэр дэгызырт.

Сэлмэн Адоней гущӀэгъу зэрыхуищӀар

41КӀий-гуо макъышхуэхэр щызэхахам, Адонеи абы иригъэблэгъа и хьэщӀэхэми я ефэ-ешхэр и кӀэм нэблэгъакӀэт. Гъуом и джэ макъыр къыщыӀум, Йоуаб щӀэупщӀащ: «Сыт къалэм къыщыхъуауэ щӀызэрызехьэр?» – жиӀэри.

42Абы жиӀэр нигъэсатэкъым Абэтар-тхьэпщым и къуэ Йонэтан къыщысам.

«КъакӀуэ мыдэ! – жиӀащ Адоней. – Уэ уцӀыху захуащӀэщ, шэч хэмылъу, къэпхьри хъыбарыфӀщ»+.

43«Хьэуэ, хъыбар щӀагъуэкъым! – жиӀащ Йонэтан. – Зиусхьэну ди пащтыхь Даут пащтыхьыгъэр Сэлмэн ӀэщӀилъхьащ. 44Пащтыхьым ар Садыкъ-тхьэпщым, Нэтан бегъымбарым, Йодай и къуэ Бэнэхь, къэрэтейхэмрэ пэлътейхэмрэ гъусэ яхуищӀащ, абыхэми Сэлмэн пащтыхь къыдырым трагъэтӀысхьэри+
45ДжейхункӀэ кӀуащ. Абдеж Садыкъ-тхьэпщымрэ Нэтан бегъымбарымрэ Сэлмэн и щхьэм дагъэр щахуэри пащтыхьу ягъэнэхуащ. Дуней гуфӀэгъуэр зэрахьэу абы цӀыхур къикӀыжащ, къалэри бжьэ къэпщӀам хуэдэу зэрызехьэу хуежьащ. Мис а Ӏэуэлъауэ макъхэращ уэ иджыпсту зэхэпхыр. 46Абы ищӀыӀужкӀэ, Сэлмэн пащтыхь тахътэм дэкӀуейри тетӀысхьащ. 47Пащтыхь блыгущӀэтхэр зиусхьэну ди пащтыхь Даут деж кӀуэри ехъуэхъуащ: „Уи Тхьэм Сэлмэн и цӀэр ууейм нэхърэ нэхъ ину ирегъэӀу, и тахътэри ууейм нэхърэ нэхъ лъагэжу иреӀэт“ жаӀэри. Пащтыхьми, пӀэм зэрыхэлъым хуэдэу, щхьэщэ ищӀри, 48„ТХЬЭМ, ИсрэӀилым и Тхьэм, пащтыхь тахътэм дэкӀуеинур нобэ си нэгу зэрыщӀигъэкӀам папщӀэ щытхъур ейщ!“ жиӀэу фӀыщӀэ ищӀащ».

49Абдежым Адоней и хьэщӀэхэр шынэ техьэгъуэм иубыдри, щхьэж и занщӀэр и гъуэгуу зэбгрыжыжащ. 50Адонеи, Сэлмэн и шынагъэр зыхищӀэри, жэрыгъэкӀэ кӀуэри къурмэнщӀыпӀэм и къуапэхэр иубыдащ[*]+. 51А хъыбарыр Сэлмэн кӀэщӀу лъагъэӀэсащ: «Адоней уи шынагъэр зыхищӀащи, къурмэнщӀыпӀэм и къуапэхэр иубыдауэ иӀыгъщ, „джатэщӀэгъэкӀ симыщӀыну Сэлмэн тхьэлъанэ къысхурещӀ“ жери иутӀыпщын идэкъым».

52«ЦӀыху захуэу зыкъигъэлъагъуэмэ, – жиӀащ Сэлмэн, – и зы щхьэц налъи хэхунукъым, ауэ хъуагъэщагъэ зэрихьэу хуежьэмэ, кӀуэдынущ»+.

53Апхуэдэу жиӀэщ, пащтыхьым цӀыхухэр къурмэнщӀыпӀэм игъакӀуэри Адоней къыӀуригъэшыжащ. Ар пащтыхьым деж кӀуэри щхьэщэ хуищӀащ, Сэлмэни хуит ищӀри, и унэ иутӀыпщыжащ.

* 1:5 Адоней Даут и къуэ еплӀанэт, Амнун, Хьилэб, Абишэлам сымэ яужькӀэ къалъхуат (еплъ 2 Пащт. 3:2-5). Амнунрэ Абишэламрэ гуузу кӀуэдащ (еплъ 2 Пащт. 13:28-29; 18:15). Хьилэб и щхьэ кърикӀуар нахуэкъым, ауэ ар щӀалэу дунейм ехыжауэ хуэбгъэфащэ хъунущ. Даут и къуэ пажэ псэууэ къэнахэм ящыщт Адоней.

* 1:7 Йоуаб дзэпщт, Даут и пащтыхьыгъуэм и нэхъыбэм исрэӀилыдзэм и унафэщӀу щытащ. Йоуаб и анэ Дзыру Даут и шыпхъут.

* 1:8 Йодай и къуэ Бэнэхь пащтыхьым и щхьэхъумэхэм я унафэщӀт. Еплъ 2 Пащт. 8:18; 20:23.

* 1:9 Аргуэл псынащхьэр здэщыӀэр Ерусэлим къалэм и ипщэ-къуэкӀыпӀэ лъэныкъуэмкӀэт.

* 1:33 Джейхун псынащхьэр здэщыӀэр Ерусэлим къалэм и ипщэ-къуэкӀыпӀэ лъэныкъуэмкӀэщ, щӀыпӀэкӀэ зыхуэзэри Къидрун псы жапӀэрщ.

* 1:38 Къэрэтейхэмрэ пэлътейхэмрэ хамэщӀ къикӀа лъэпкъщ, пащтыхьым и щхьэхъумэхэм ящыщу щытагъэнкӀи хъунущ.

* 1:50 КъурмэнщӀыпӀэм и къуапэхэр зыубыдым уеӀуси уи ягъи ебгъэкӀи мыхъуну къалъытэу щытащ.

+ 1:2 ДжакӀуэ 4:11

+ 1:5 2 Пащт. 3:4, 2 Пащт. 15:1

+ 1:7 2 Пащт. 2:18, 2 Пащт. 8:16, 1 Пащт. 22:20, 1 Пащт. 23:6

+ 1:8 2 Пащт. 20:25, 2 Пащт. 8:18, 2 Пащт. 7:2, 2 Пащт. 23:8-39

+ 1:9 2 Пащт. 17:17
+ 1:10 2 Пащт. 12:24
+ 1:25 1 Пащт. 10:24
+ 1:29 2 Пащт. 4:9
+ 1:31 Данил 2:4
+ 1:33 Сэфирэт 6:7-8,

+ 1:34 1 Пащт. 10:1, 2 Пащт. 15:10, 4 Пащт. 9:13

+ 1:38 1 Пащт. 30:14, 2 Пащт. 8:18
+ 1:42 2 Пащт. 15:27, 2 Пащт. 18:27
+ 1:44 1 Пащт. 30:14, 2 Пащт. 8:18
+ 1:50 3 Пащт. 2:28

+ 1:52 1 Пащт. 14:45, 2 Пащт. 14:11, Лк. 21:18,

ЕТӀУАНЭ ӀЫХЬЭ

Даут Сэлмэн иужьрейуэ зэреущияр

2^1Даут и лӀэгъуэр къыщысым, и къуэ Сэлмэн ириджэри, иужьрей уэсятхэр хуищӀыжащ:

2«Си пӀалъэр къэсащ, – жиӀащ Даут. – Быдагъэрэ лӀыгъэрэ зыхэгъэлъ! 3ТХЬЭМ, уи Тхьэм, къигъэув зыри къыумыгъанэу гъэзащӀэ. Мусэ итхыжа Хабзэм зэритым хуэдэу, ТХЬЭМ и гъуэгум удэмыхыу ирикӀуэ, ищӀа унафэхэм утемыкӀ, игъэнэхуа щӀапхъэхэми уи щӀыб яхуумыгъазэу тет. Мис итӀанэ уехъулӀэнущ, сыт умыщӀэми, дэнэ умыкӀуэми уи Ӏуэхур дэкӀынущ. 4„Уи щӀэблэр си гъуэгум сакъыу ирикӀуэмэ, я гумрэ я псэмрэ щыпкъагъэр хэлъу си пащхьэ итмэ, игъащӀэкӀэ ИсрэӀилым и тахътэр яӀэщӀэсхынукъым“ жиӀэу ТХЬЭМ сыкъыщӀигъэгугъауэ щытахэри зэщӀэнущ+.

5Иджыри зы Ӏуэху. Дзыру и къуэ Йоуаб къызищӀауэ щытам ущыгъуазэщ. Си дзэпщитӀыр – Ныр и къуэ Ауниррэ Етэр и къуэ Ӏэмасэрэ – иукӀауэ щытащ[*]. Дунейр щымамырым, зауэм щыӀэ нэхъей, лъы игъэжащ, абыкӀэ зиуцӀэпӀыжащ+. 6Уи Ӏущыгъэ къызэрихьым хуэдэу щӀы, ауэ и лӀыжьыщхьэ мамыру хьэдрыхэ умыгъакӀуэ.

7ДжылыӀэдей щыщ Бэрзылай и къуэхэр уи гущӀэгъум хыумын, уи Ӏэнэм пэрытӀысхьэхэм ахэри яхрет. Уи къуэш Абишэлам зыщысхъумэу щтапӀэ сыщихьэжым, ахэращ къакӀуэу къыздэӀэпыкъуауэ щытар[*]+.

8Иджыри Бэхурым щыщ Джэрай и къуэ Щэмей уиӀэщ. Ар езыр лъэпкъкӀэ бенаминхэм къахэкӀащ. МэхънэӀим сыщыкӀуэ махуэм бгэкӀейуэ къызэбгауэ щытащ Щэмей[*]. Ауэ Ӏурдыныпсым сыкъыщызэпрыкӀыжым къыспежьати, „уи псэ сеӀэнукъым!“ жысӀэри, ТХЬЭМ и цӀэкӀэ тхьэлъанэ хуэсщӀыгъат[*]+. 9Иджы ар умыгъэпшынэжу къыумыгъанэ. Уэ уцӀыху Ӏущщ, епщӀэнур пщӀэжынщ. Ауэ и жьыщхьэ лъыр къыпыжу фӀэкӀа, и ажалкӀэ хьэдрыхэ умыгъакӀуэ».

Даут дунейм зэрехыжар

10И уахътыр къэсри, Даут и адэжьхэм я пащхьэ ихьэжащ, Даут и Къалэми[*] щыщӀалъхьэжащ. 11Илъэс тӀощӀитӀкӀэ ИсрэӀилым и пащтыхьу щытащ ар – илъэсиблкӀэ Хъэуран хэгъэгу унафэр щызэрихьащ, илъэс щэщӀрэ щыкӀэ пащтыхьыгъэр иӀыгъыу Ерусэлим дэсащ+. 12И адэ Даут зытеса тахътэм дэкӀуеяр Сэлмэнщ, хэгъэгури, хабзэ быдэ хэлъу, абы зэрихьащ.

Адоней и лӀэкӀэ хъуар

13Зэгуэрым Хъэджэт къилъхуа Адоней Сэлмэн и анэ Бэтщабэ деж кӀуащ. «ФӀыкӀэ укъысхуэкӀуа?» – еупщӀащ абы цӀыхубзыр.

«НтӀэ, сыфӀыхуэкӀуэщ! – жиӀащ Адоней. – 14Ӏуэху пхузиӀэт». ЩӀалэр псэлъэну пащтыхь анэм хуит щищӀым, 15Адоней адэкӀэ пищащ: «ЗэрыпщӀэщи, пащтыхьыгъуэр сысейуэ къекӀуэкӀат, зэры-ИсрэӀилу къызэрызэплъри пащтыхь хуэдэут. Ауэ псоми зихъуэжащ, пащтыхьыгъуэр си къуэшым ӀэщӀыхьа хъуащ – ар ТХЬЭМ абы къыхуиухат. 16Иджы зы ӀуэхукӀэ сынолъэӀури, мыхъун къыхыумыгъэкӀ».

«ЖыӀэ!» – хуит ищӀащ пащтыхь анэм Адоней.

17«КхъыӀэ, – лъэӀуащ Адоней, – пащтыхь Сэлмэн схуепсалъэ. Уэ абы уигъэщӀэхъунукъым, Шунэм щыщ Абишэхь щхьэгъусэу къызитыну схужеӀэ»+.

18«Хъунщ, – игъэкӀыхьакъым Бэтщабэ, – сыпхуепсэлъэнщ пащтыхьым».

19Бэтщаби Адоней щхьэкӀэ епсэлъэну пащтыхьым деж кӀуащ. Пащтыхь анэр щыщӀыхьэм, Сэлмэн къыхуэтэджри, щхьэщэ хуищӀащ, итӀанэ и тахътэм тӀысащ. Сэлмэн и анэм щхьэкӀи тахътэ къригъэхьри, и ижьрабгъумкӀэ игъэтӀысащ.

20«Зы лъэӀу цӀыкӀу пхузиӀэу сыкъэкӀуащ, – жиӀащ анэм. – СыкъыумыгъэщӀэхъу».

«Сыт узыщӀэлъэӀур, ди анэ, – жиӀащ Сэлмэн, – узгъэщӀэхъункъым».

21«Шунэм щыщ Абишэхь уи къуэш Адоней щхьэгъусэу ет», – елъэӀуащ и къуэм Бэтщабэ.

22«Сыт, си анэ, Шунэм щыщ Абишэхь Адоней естыну ущӀэлъаӀуэр? – хъуакъым и гуапэ пащтыхь Сэлмэн анэр къызэрелъэӀур. – АтӀэ, пащтыхьыгъуэри естыну къызэлъэӀу[*], сыт хуэдэу щымытми, ар си къуэш нэхъыжьщ! Арамэ, Абэтар-тхьэпщ щхьэкӀи Дзыру и къуэ Йоуаб щхьэкӀи къызэлъэӀу!»+

23«ТХЬЭМ и нэлатыр къыстихуэ, – пищащ адэкӀэ Сэлмэн быдагъэ хэлъу, – Адоней къыщӀызэлъэӀуам и гъащӀэр трезмыгъэухэмэ. 24Пащтыхьыгъуэм сыхуэзыгъэнахуэу си адэ Даут и тахътэм сыдэзыгъэкӀуея, ита псалъэм хуэпэжу си лъабжьэр зыгъэбыда ТХЬЭМ и цӀэкӀэ соӀуэ Адоней кӀэ зэригъуэтынур, ноби зэрыфӀэмыкӀынур!»+
25Абы тету Йодай и къуэ Бэнэхь унафэ хуищӀри, Адоней иригъэукӀащ+.

Тхьэпщ Абэтар и пшынэкӀамрэ дзэпщ Йоуаб и лӀэкӀэ хъуамрэ

26Абы иужькӀэ пащтыхьым Абэтар-тхьэпщым унафэ хуищӀащ: «Анэтут щыӀэ уи щӀапӀэм гъэзэж! Уэ пхуэфащэр ажалт. Ауэ ТХЬЭУЭ Тепщэныгъэ ЗиӀэм и Пхъуантэ ЛъапӀэр къепхьэкӀыу си адэ Даут узэригъусам щхьэкӀэ[*], зыхэта бэлыхь псори дэпшэчу укъызэрыдекӀуэкӀам папщӀэ, нобэкӀэ уи псэм сеӀэнукъым»+. 27Апхуэдэу пащтыхьым тхьэпщ хьэкъыр Абэтар ӀэщӀихащ, ТХЬЭМ Ӏилэ и щӀэблэм теухуауэ Шылэу къыщыхуиӀуэхуауэ щыта псалъэри зэщӀа хъуащ[*]+.

28Абишэлам и лъэныкъуэ мыхъуами, Адоней дежкӀэ еутэкӀыжауэ щыта Йоуаб къэхъуа псор щызэхихым, жэрыгъэкӀэ Шэтыр ЛъапӀэм кӀуэри, къурмэнщӀыпӀэм и къуапэхэр иубыдащ+. 29Шэтыр ЛъапӀэм Йоуаб щӀэпхъуэу зэрыкӀуари къурмэнщӀыпӀэм зэрыбгъэдэтри Сэлмэн щыжраӀэжым, Йодай и къуэ Бэнэхь кӀуэуэ, ар иукӀыну унафэ хуищӀащ.

30Бэнэхь Шэтыр ЛъапӀэм кӀуэри, а щӀыпӀэм къикӀыну пащтыхьым унафэ зэрыхуищӀыр жриӀащ.

АрщхьэкӀэ Йоуаб идакъым: «Хьэуэ, мыбдеж сыщылӀэнущ», – жиӀэри. Бэнэхь Ӏуэхур зыӀутыр пащтыхьым деж нигъэсыжащ.

31Апхуэдэу щыхъум, пащтыхьым унафэ ищӀащ: «ЗэрыжиӀэм хуэдэу щӀы! УкӀи, щӀэлъхьэж, хьэкъыншэу Йоуаб игъэжа лъыр сэри си адэм и унагъуэми ттехыж. 32Си адэ Даут щымыгъуазэу цӀыхуитӀым ятеуэу зэриукӀам, ялъ зэригъэжам папщӀэ, ТХЬЭМ абы хуэфащэр иригъэгъуэтыжынщ. ТӀури – ИсрэӀилым и дзэпщ Ныр и къуэ Аунири Ехьудейм и дзэпщ Етэр и къуэ Ӏэмаси – Йоуаб нэхърэ нэхъ захуащӀэт икӀи нэхъыфӀт+. 33Абыхэм ялъ игъэжам и хьэкъыр езыми и щӀэблэми игъащӀэкӀэ ятемыкӀыжыну къатрехуэж! Даути, абы къытекӀа щӀэблэми, и унагъуэ исхэми, и тахътэми игъащӀэкӀэ мыкӀуэдыжыну ТХЬЭМ мамырыгъэрэ фӀыгъуэрэ къарит!»

34Йодай и къуэ Бэнэхь игъэзэжри, Йоуаб иукӀащ, пшахъуэщӀым щыӀэ и щӀы кӀапэм дежи щыщӀилъхьэжащ. 35Пащтыхьым Йоуаб и пӀэкӀэ Йодай и къуэ Бэнэхь дзэпщу ИсрэӀилым и дзэм щхьэщигъэуващ, Абэтар и пӀэкӀэ тхьэпщу Садыкъи игъэнэхуащ+.

Щэмей и лӀэкӀэ хъуар

36Абы иужькӀэ пащтыхьым Щэмей къригъашэри быдэу жриӀащ: «Ерусэлим унэ щыщӀи щыпсэу, удэкӀыу зыщӀыпӀи умыкӀуэ, – жиӀэри. –+
37ЗэгъащӀэ, мыбы удэкӀыу Къидрун псы жапӀэр щызэпыпча махуэм кӀэ уиӀэнущ, уи кӀуэдыр уэр-уэру къызыхуэпхьыжынуращ»+.

38«ЗэрыжыпӀэм хуэдэу ирехъу, зиусхьэну си пащтыхь, – хъуащ пащтыхьым и псалъэмкӀэ арэзы Щэмей, – уи унафэм сытекӀынкъым».

Пэжу, Щэмей къыдэкӀ имыӀэу куэдрэ Ерусэлим дэсащ.

39Зэгуэрым, илъэсищ дэкӀа нэужь, Щэмей и пщылӀитӀ Джат къалэм и пащтыхь Мэхъу и къуэ Ахъыш[*] деж кӀуэсат. И пщылӀхэр Джат зэрыщыӀэр Щэмей щыжраӀэм,+
40и шыдым уанэ трилъхьэри, ахэр къилъыхъуэжыну Ахъыш деж Джат кӀуащ. Щэмей и пщылӀхэр абдеж къыщигъуэтыжри къыздришыжащ.

41Щэмей Ерусэлим дэкӀыу Джат зэрыкӀуари къызэригъэзэжари Сэлмэн лъагъэӀэсащ. 42Пащтыхьым Щэмей ириджэри, пхъашэу жриӀащ: «ТХЬЭМ и цӀэкӀэ тхьэлъанэ уэзгъэщӀатэкъэ, „Дэнэ щӀыпӀэ умыкӀуэми, мыбы ущыдэкӀа махуэм уи кӀуэдыр къикӀынущи, ар зэгъащӀэ“ жысӀатэкъэ? „ЗэрыжыпӀэм хуэдэу ирехъу, псори къызгурыӀуащ“ жыпӀатэкъэ абы щыгъуэм? 43Сыт-тӀэ ТХЬЭМ и пащхьэ щыпта псалъэм ущӀытемытыжар, пхуэсщӀа унафэри сыт щӀумыгъэзэщӀар?»+
44Пащтыхьым мыри Щэмей жриӀащ: «Си адэ Даут уи ягъэу ебгъэкӀар зыхуэдэр фӀыуэ бощӀэж, ар пщымыгъупщауи уигу илъщ. Уи бзаджэщӀагъэ пэкӀуэр ТХЬЭМ уигъэгъуэтыжынщ+. 45Ауэ сэ ТХЬЭМ и нэфӀыр къысщыхуэнущ, си адэ Даут и тахътэри ТХЬЭМ и пащхьэ игъащӀэкӀэ итынущ»+.

46Пащтыхьым Йодай и къуэ Бэнэхь унафэ щыхуищӀым, кӀуэри Щэмей иукӀащ.

Апхуэдэурэ Сэлмэн бжьыпэр быдэу иубыдащ.

* 2:5 Еплъ 2 Пащт. 3:26-27; 20:8-10.

* 2:7 Еплъ 2 Пащт. 17:27-29; 19:31-39.

* 2:8 Еплъ 2 Пащт. 16:5-13. Мыбдеж Даут зи гугъу ищӀ Щэмейр хэгъэзэрыхьын хуейкъым а цӀэ дыдэр зэрихьэу мы тхылъым и 1:8 едзыгъуэм ущыхуэзэ лӀым.

* 2:8 Еплъ 2 Пащт. 19:15-23.

* 2:10 Ерусэлим кӀуэцӀым дэт быдапӀэм арат зэреджэр.

* 2:22 Пащтыхь жэщгъуэлъым уегуэкӀуэнри убгъэдыхьэнри щӀэпхъаджагъэу къалъытэрт, зэреплъри пащтыхьыгъуэм упэщӀэувауэт. Еплъ 2 Пащт. 16:20-22.

* 2:26 Еплъ 2 Пащт. 15:23-29.

* 2:27 Еплъ 1 Пащт. 2:27-36.

* 2:39 Зи гугъу ищӀыр Даут зэгуэр зэкӀуэлӀэжыгъауэ щыта фылистеипщ Мэхъу и къуэ Ахъышми а цӀэ дыдэр зезыхьа абы и къуэрылъхурами нахуэкъым. Еплъ 1 Пащт. 27.

+ 2:4 2 Пащт. 7:16, 3 Пащт. 9:5,

+ 2:5 2 Пащт. 18:5, 2 Пащт. 18:14, 2 Пащт. 3:27, 2 Пащт. 20:10

+ 2:7 2 Пащт. 19:37-38, 2 Пащт. 17:27-29
+ 2:8 2 Пащт. 16:5-13, 2 Пащт. 19:23
+ 2:11 2 Пащт. 2:11, 2 Пащт. 5:4-5,
+ 2:17 3 Пащт. 1:1-4
+ 2:22 2 Пащт. 16:21-22
+ 2:24 2 Пащт. 7:11-13,
+ 2:25 2 Пащт. 8:18

+ 2:26 1 Пащт. 22:20, 2 Пащт. 15:24, 1 Пащт. 23:6

+ 2:27 1 Пащт. 2:27-36, 1 Пащт. 3:12-14

+ 2:28 2 Пащт. 17:25, 2 Пащт. 18:14-15, 3 Пащт. 1:50

+ 2:32 2 Пащт. 3:27, 2 Пащт. 20:10
+ 2:35 3 Пащт. 4:4,
+ 2:36 2 Пащт. 16:5-13
+ 2:37 2 Пащт. 15:23
+ 2:39 1 Пащт. 21:10, 1 Пащт. 27:2
+ 2:43 ДжакӀуэ 8:2
+ 2:44 2 Пащт. 16:5-13
+ 2:45 Гъэс. 25:5

ЕЩАНЭ ӀЫХЬЭ

Сэлмэн Тхьэм зэрелъэӀуар

3^1Сэлмэн Мысырым и пащтыхь фирхьэуным и пхъур щхьэгъусэу къишэри, благъэ зыхуищӀащ. Езыр зыдэсыну пащтыхь сэрейр нагъэсыхункӀэ, ТХЬЭМ и Унэр ящӀыхункӀэ, Ерусэлим къращӀэкӀ мывэхъунэхэр дращӀеихункӀэ, Сэлмэн абы Даут и Къалэм псэупӀэ щыхухихащ+.

2ТХЬЭМ и цӀэр щагъэлъапӀэ Унэр иджыри зэрынэмысам къыхэкӀыу, щӀыпӀэ-щӀыпӀэкӀэрэ ягъэува тхьэлъэӀупӀэхэм цӀыхухэр, ипэхэм хуэдэу, кӀуэурэ къурмэнхэр щащӀырт. 3Сэлмэн, и адэ Даут уэсят къызэрыхуищӀам тету, ТХЬЭР фӀыуэ илъагъурт, ауэ абыи къурмэн щищӀри мэ дахэ къызыпих мыстхъэхэр щигъэсри тхьэлъэӀупӀэхэрат.+

4Зэгуэрым пащтыхьыр Джэбэн кӀуащ къурмэн щищӀыну. ТхьэлъэӀупӀэхэм ящыщу нэхъыщхьэ дыдэр здэщыӀэр абдежт. Сэлмэн тыхь гъэсын бжыгъэншэхэр а къурмэнщӀыпӀэм деж куэд дыдэрэ щищӀыгъат. 5Джэбэн здэщыӀэм, Сэлмэн жэщым ТХЬЭР къыхуэкӀуащ пщӀыхьэпӀэм хэту.

«УзыхуеймкӀэ къызэлъэӀу», – жиӀащ Тхьэм+.

6«Си адэ Даут къыпхуэпэжу, къыпхуэщыпкъэу икӀи къыпхуэгупцӀанэу зэрыщытам къыхэкӀыу, гущӀэгъушхуэ къыхуэпщӀыгъат, – зыхуигъэзащ Сэлмэн Тхьэм. – А гущӀэгъушхуэми ухущӀегъуэжакъым, нобэ и тахътэм дэкӀуеяуэ тес къуэри къептащ. 7Уа, ТХЬЭ, си Тхьэ, си адэ Даут и пӀэкӀэ пащтыхьу сытебгъэхьащ. Ауэ сыщӀалащэщи, къыщезгъэжьэнури щызухыжынури сщӀэркъым. 8Уэ къыхэпха лъэпкъщ, лъэпкъышхуэщ, къыпхуэмыбжыну икӀи къыпхуэмылъытэну лъэпкъщ сызыхэтыр. 9Къызэт акъыл, уи лъэпкъым срищхьэщытыну, емрэ фӀымрэ иризэхэзгъэкӀыну. Армырамэ, хэт уи лъэпкъ бжыгъэншэм и Ӏуэху зезыхьэнур?»+

10Сэлмэн апхуэдэ лъэӀукӀэ зыкъызэрыхуигъэзар Тепщэныгъэ ЗиӀэм гуапэ щыхъуащ. 11«Мис апхуэдэ лъэӀукӀэ зыкъысхуэбгъазэу, – жиӀащ Тхьэм, – гъащӀэ кӀыхь, мылъку, уи бийхэм я псэ жыпӀэу узэрымылъэӀуам, захуагъэ иризепхьэну зэхэщӀыкӀ укъызэрыщӀэлъэӀуам папщӀэ, 12пхуэсщӀэнущ уи лъэӀур. Пхуэдэ уи япэкӀи щымыӀауэ, пхуэдэ уи ужькӀи къэмыхъуну зэхэщӀыкӀрэ губзыгъагъэрэ узот+. 13Абы къимыдэкӀэ, укъызыщӀэмылъэӀуамкӀи сынотэнущ. Уэстынущ мылъку, уиӀэнущ щӀыхь, дунейм утетыхуи уэ пхуэдэ пащтыхьхэм яхэтынукъым+. 14Уи адэ Даут хуэдэу, си гъуэгум утемыкӀыу урикӀуэмэ, сщӀа унафэхэмрэ згъэнэхуа щӀапхъэхэмрэ бгъэзащӀэмэ, гъащӀэ кӀыхьи уэстынущ».

15Абдежым Сэлмэн къызэщыури, и нэгу щӀэкӀар зэрыпщӀыхьэпӀэр къыгурыӀуащ. Ерусэлим кӀуэжри, Тепщэныгъэ ЗиӀэм и Пхъуантэ ЛъапӀэм и пащхьэ иту тыхь гъэсынхэмрэ зэфӀыж къурмэнхэмрэ щищӀащ, пащтыхьым и блыгущӀэтхэми ефэ-ешхэ яхуищӀащ+.

Сэлмэн цӀыхубзитӀым я дауафэр зэрызэблигъэкӀар

16Зэгуэрым пащтыхьым деж къэхьпэ цӀыхубзитӀ кӀуэри и пащхьэ иуващ. 17«Уа, си зиусхьэн! – жиӀащ зым. – Мы цӀыхубзымрэ сэрэ зы унэ дыщопсэу. А унэм дыщӀэсурэ, сэ сабий къысхуэхъуащ. 18СызэрызэфӀэкӀрэ махуищ нэхъ дэмыкӀауэ, мы цӀыхубзри лъхуащ. Дэращ зэгъусар, нэгъуэщӀ зыри унэм къыддыщӀэсакъым, ди закъуэт. 19Здэжейм зэрымыщӀэкӀэ ипӀытӀри, мы цӀыхубзым и къуэр жэщым лӀащ. 20Сыжейуэ сыздыхэлъым, мыр жэщ ныкъуэм къэтэджщ, си къуэр къыскӀэщӀихри, езым и бгъафэм щӀигъэгъуэлъхьащ. Сэ и къуэ лӀар къызбгъуригъэгъуэлъхьащ. 21Пщэдджыжьым си къуэр згъэшхэну сыкъыщытэджым, ар лӀауэ къыщӀэкӀащ. Ауэ нэху щыуэ сыщеплъыпэм, сабийр сызэримыкӀэтӀий кӀапэр къызгурыӀуащ».

22«Хьэуэ! – къыхэгуоукӀащ адрей цӀыхубзыр. – Псэур си щӀалэращ, лӀар уи къуэращ».

АрщхьэкӀэ япэу псэлъа цӀыхубзым тригъэчыныхьырт: «Хьэуэ, лӀар уэ уи къуэращ, сысейр псэуращ», – жиӀэурэ.

Апхуэдэурэ пащтыхьым и пащхьэ щызэдауэу итащ ахэр.

23«Зыр мэпсалъэри, „Хьэуэ, си къуэр псэущ, лӀар ууейращ“ жи, – къыхилъхьащ и жыӀэр пащтыхьым, – адрейри мэпсалъэри, „Хьэуэ, ууейращ лӀар, псэур си къуэращ“ жи».

24ИтӀанэ пащтыхьым джатэ къыхуахьыну унафэ ищӀащ. Джатэр къызэрыхуахьу 25пащтыхьым: «Сабий псэур тӀууэ зэгуэвупщӀыкӀи, зы ныкъуэр зы цӀыхубзым ефт, адрей ныкъуэри адрейм ефт», – жиӀащ.

26Зи къуэ псэу цӀыхубзым а псалъэхэм и гущӀэлъапсэм зригъэгъэзащ. И быным гущӀэгъу къыхуилъыхъуэу анэр гуӀэу пащтыхьым елъэӀуащ: «А си зиусхьэн! Сабийр зэрыпсэууэ мо цӀыхубзым къыхуэвгъанэ, ауэ фымыукӀ къудей!» – жиӀэри.

Ауэ адрей цӀыхубзыр къэпсалъэри: «Уэри сэри къытлъремыс! ЗэгуэвупщӀыкӀ!» – жиӀащ.

27Абдежым пащтыхьым унафэ ищӀащ: «Сабийм щхьэкӀэ „мо цӀыхубзым къыхуэвгъанэ, ауэ фымыукӀ къудей!“ жызыӀам щӀалэ цӀыкӀур ефтыж. ФымыукӀ сабийр, аращ абы и анэр», – жиӀэри.

28Пащтыхьым дауафэр зэрызэблигъэкӀа щӀыкӀэр зэры-ИсрэӀилу хэӀуащ. Абыхэм Сэлмэн пщӀэшхуэ къыхуащӀ хъуащ, хей ирищӀэну Тхьэм абы зэхэщӀыкӀ къызэрыритар нэрылъагъу псоми ящыхъуащ+.

+ 3:1 3 Пащт. 7:8, 3 Пащт. 9:16, 3 Пащт. 7:1, 3 Пащт. 6:38, 3 Пащт. 9:15, 3 Пащт. 2:10

+ 3:3 3 Пащт. 22:43
+ 3:5 3 Пащт. 9:2
+ 3:9 Гъэс. 2:3-6,

+ 3:12 3 Пащт. 4:29-31, 3 Пащт. 5:12, 3 Пащт. 10:23, ДжакӀуэ 1:16

+ 3:13 3 Пащт. 10:14-29,
+ 3:15 Сэфирэт 1:3, Сэфирэт 2:18, Данил 5:1,
+ 3:28 Гъэс. 16:10

ЕПЛӀАНЭ ӀЫХЬЭ

Сэлмэн и блыгущӀэтхэмрэ и Ӏуэхузехьэхэмрэ

4^1Апхуэдэурэ Сэлмэн зэры-ИсрэӀилу унафэр щызэригъакӀуэрт. 2Мыхэращ абы Ӏуэхузехьэ пажэу иӀар:

1. Садыкъ и къуэ Азэрей – тхьэпщт;

2. 3Щыщэ и къуэхэр – Елхъурыфрэ Ахъиярэ – тхакӀуэт;

3. Ӏэхьлуд и къуэ Йощэфат – тхыдэтхыжт;+
4. 4Йодай и къуэ Бэнэхь – дзэпщт;
5. Садыкърэ Абэтаррэ – тхьэпщт;+

6. 5Нэтан и къуэ Азэрей – щӀыналъэ Ӏэщхьэтетхэм я тетыжт;

7. Нэтан и къуэ Зэбуд – тхьэпщт икӀи пащтыхьым и упщӀэжакӀуэт;

8. 6Ахъийшар – пащтыхь сэрейм и кӀэлъыплъакӀуэт;

9. Ӏэбыдэ и къуэ Адонирэм лэжьыгъэ хьэкъыр зыхьхэм я унафэщӀт+.

7ИсрэӀилым и щӀыналъэхэм унафэр щызэрахьэу Сэлмэн Ӏэщхьэтет пщыкӀутӀ иӀащ. Абыхэм зэблэкӀыу пащтыхьымрэ сэрейм дэсхэмрэ щхьэкӀэ шхыныпхъэр кърахьэлӀэрт. Дэтхэнэми илъэсым щыщу зы мазэ къылъысырт шхыныпхъэр къришэлӀэн хуейуэ. 8Мис абыхэм я цӀэр:

1. Бэнгъур ЕфрэӀим бгылъэхэр и Ӏэ илът.

2. 9Бэндэкъэр МэкӀэз, ШэӀэлбим, Бэтшэмэш, Елэн-Бэтхьэнан къалэхэр и Ӏэ илът.

3. 10Бэнхьэсэд АрубэтӀ къалэр и ӀэмыщӀэ илът, Сэхэу жылэмрэ Хъыфыр щӀыгухэмри ӀэщӀэлът.

4. 11Бэнабынэдэб Нэфат-Даур къалэр[*] и Ӏэ илът (Сэлмэн ипхъу ТӀэфэт абы и щхьэгъусэт).

5. 12Ӏэхьлуд и къуэ БэӀэнэ ТэӀэнэчрэ Мэджыдэрэ, ИзрэӀэл ищхъэрэӀуэкӀэ щыӀэ Зэртан пэблагъэ Бэтшан къалэр зэрыщыту, Бэтшан къыщегъэжьауэ Абэл-Мыхуэлэ нэскӀэ, уеблэмэ Йокъумам фӀэкӀыуи и Ӏэ илът.

6. 13Бэнджэбэр ДжылыӀэдейм ит АрмэтӀ къалэр и ӀэмыщӀэ илът. Апхуэдэу абы и ӀэмыщӀэ илът ДжылыӀэдейм хиубыдэ, Минащ и щӀэблэм ящыщ ЙаӀир и къуажэхэр, Бэшан хэгъэгум ит Аргуб щӀыналъэр, мывэхъунэ лъагэкӀэ къэщӀыхьарэ зи дыхьэпӀэхэр гъуаплъэ бжэӀулъэхэмкӀэ ягъэбыдэж къалэшхуэхэр хиубыдэу. Къалэхэр псори зэхэту тӀощӀищ хъурт+.

7. 14Ӏиду и къуэ Ахынэдэб МэхънэӀим къалэр и Ӏэ илът.

8. 15Ахъиймэз Нэхуталий щӀыналъэр и ӀэмыщӀэ илът (Сэлмэн ипхъу Бэсимэт щхьэгъусэу ишат абы).

9. 16Хъушей и къуэ БэӀэнэ Ащир щӀыналъэри БейлутӀ къалэри и Ӏэ илът.

10. 17Пэрыуэхъу и къуэ Йощэфат Ищэхъар щӀыналъэр и ӀэмыщӀэ илът.

11. 18Елэ и къуэ Щэмей Бенамин щӀыналъэр и Ӏэ илът.

12. 19Ӏурий и къуэ Джэбэр ДжылыӀэдейр ӀэщӀэлът. Абы амэреипщ Сихъуэн и хэкумрэ Бэшаныпщ Ӏуэгъу и хэкумрэ и ӀэмыщӀэ илът.

13. Ехьудей хэкуми зы тет щыӀащ[*].

Сэлмэн и пащтыхьыгъуэм и лъэщагъыр

20Ехьудеймрэ ИсрэӀилымрэ я цӀыхур хы Ӏуфэм пшахъуэу Ӏулъым хуэдизу куэд дыдэ хъурт. Яшхынрэ ирафынрэ яӀэт, тхъэжу псэурт. 21Фэрат псыежэхым къыщегъэжьауэ фылистейхэм я щӀыгумрэ Мысырым и гъунапкъэмрэ нэсыжу пащтыхьыгъуэу итыр Сэлмэн ӀэщӀэлът. Сэлмэн псэуху абыхэм хьэкъулэ кърату, къулыкъу къыхуащӀэу екӀуэкӀащ.

22Махуэ къэс Сэлмэн хьэжыгъэ нэхъыфӀыӀуэу кур щэщӀ[*], хьэжыгъэ пхъашэу кур тӀощӀищ[*] къыхуашэрт, 23Ӏэщ пӀащэ гъэшхауэ щхьипщӀ, хъупӀэм кърашыжа Ӏэщ пӀащэу щхьэ тӀощӀ, Ӏэщ цӀыкӀуу щхьищэ къыхуахурт, бланэхэр, къум бжэнхэр, мэз бжэнхэр, джэдкъаз пшэрхэр хэмыту.

24Фэрат псыежэхым и къухьэпӀэ лъэныкъуэмкӀэ, ТӀифсахь къыщегъэжьауэ Джазэ нэсыхукӀэ щыӀэ пщыгъуэхэр Сэлмэн и Ӏэ илът, лъэныкъуэ псомкӀи къыбгъэдэс и гъунэгъу къэралыгъуэхэми мамыру ядэпсэурт. 25Сэлмэн псэууэ дунейм тетыху Ехьудеймрэ ИсрэӀилымрэ шынагъуэ ямыӀэу къекӀуэкӀащ, ищхъэрэкӀэ Дан щегъэжьауэ ипщэкӀэ Бэрщабэ щыщӀэкӀыжу цӀыхуу исыр щхьэж и жызумейхэмрэ ахъуэ жыгхэмрэ я щӀагъ щӀэсыжу псэуащ.

26Хьэкуэстыгуш мин тӀощӀитӀрэ зекӀуэш мин пщыкӀутӀрэ щӀэтт Сэлмэн и шэщхэм+.

27ЩӀыналъэ Ӏэщхьэтетхэм щхьэж къыщылъыс мазэм ирихьэлӀэу пащтыхьымрэ абы и Ӏэнэ тӀысхэмрэ щхьэкӀэ шхыныпхъэр кърахьэлӀэрт, щыщӀагъэ къызэрымыхъунум дэтхэнэри кӀэлъыплъырт. 28Абы къищынэмыщӀауэ, хьэкуэстыгушхэмрэ адрей шы лъэпкъхэмрэ ирагъэшхыну хьэмрэ мэкъумрэ здешэлӀапхъэм игъуэм ирашалӀэрт.

Сэлмэн и Ӏущыгъэр

29Тхьэм Сэлмэн Ӏущагъышхуи, акъыл жани, гъуни нэзи зимыӀэ щӀэныгъэ кууи къритащ. 30Сэлмэн и Ӏущыгъэр КъуэкӀыпӀэм щыщ цӀыхухэм я Ӏущыгъэм щхьэпрыкӀыжат, Мысыр Ӏущыгъэми щхьэдэхат+. 31Хэт нэхъри нэхъ Ӏущт Сэлмэн, уеблэмэ езрэхь лъэпкъым къыхэкӀа Етэни, Махуэл и къуэхэми – Хьэман, Къалкуэл, Дардэ сымэ – и щӀэныгъэкӀэ яфӀэкӀыжат. Гъунэгъу лъэпкъхэм Сэлмэн и цӀэр зэӀэпахырт. 32Гъэсэпэтхыдэ къудейуэ минищ къыбгъэдэкӀащ абы, уэрэду минрэ тхурэ зэхилъхьащ+. 33Ливан къуршхэм къыщыкӀ къурш уэздыгъейм щегъэжьауэ блынджабэхэм къапхрыкӀыкӀ губгъуэдадийм щыщӀэкӀыжу зыхимыщӀыкӀрэ зытемыпсэлъыхьрэ щыӀэтэкъым. Сэлмэн псэущхьэхэмрэ бзухэмрэ, хьэпщхупщхэмрэ бдзэжьейхэмрэ я щэхухэми щыгъуазэт. 34Сэлмэн и псалъэ Ӏущхэм едэӀуэну къакӀуэрт и хъыбар зэхэзыха, хамэ лъэпкъхэм къахэкӀа цӀыхухэр, пащтыхьу дунейм тетым я лӀыкӀуэхэр+.

* 4:11 Е: «Даур лъагапӀэхэр».

* 4:19 Е: «Мы щӀыналъэ тетхэм псоми зы Ӏэщхьэтет яӀащ» е «Мы щӀыналъэхэм я тет закъуэр Джэбэрт».

* 4:22 Тоннищым щӀигъу хъунущ.

* 4:22 Тоннихым щӀигъу хъунущ.

+ 4:3 2 Пащт. 8:16,

+ 4:4 3 Пащт. 2:35, 2 Пащт. 8:18, 2 Пащт. 20:25,

+ 4:6 2 Пащт. 20:24, 3 Пащт. 5:14, 3 Пащт. 12:18

+ 4:13 3 Пащт. 22:3,
+ 4:26 3 Пащт. 10:26,
+ 4:30 3 Пащт. 3:12
+ 4:32 Гъэс. 1:1, ДжакӀуэ 12:9,
+ 4:34 3 Пащт. 10:1,

ЕТХУАНЭ ӀЫХЬЭ

Тхьэм и Унэ щӀыным зызэрыхуагъэхьэзырар

5^1И адэ Даут и пӀэкӀэ Сэлмэн дагъэр и щхьэм зэрыщахуари тахътэм зэрыдэкӀуеяри Сурыпщ Хъурам зэхихащ. Хъурам Даут псэуху и ныбжьэгъуат[*], а хъыбарыр щызэхихми, Сэлмэн деж лӀыкӀуэхэр къигъэкӀуащ+. 2Сэлмэни Хъурам деж иӀуэхужащ:

3«ЗэрыпщӀэщи, дэнэ лъэныкъуэкӀи къикӀыу зэуакӀуэ къакӀуэу щыта лъэпкъхэм я ягъэкӀэ, ахэр Тхьэм кърикъутэхыу ӀурыщӀэ къыхуищӀыхункӀэ, си адэ Даут ТХЬЭМ, езым и Тхьэм, и цӀэкӀэ щытыну и Унэр къыхуегъэжьэфакъым. 4Ауэ иджы ТХЬЭМ, си Тхьэм, дэнэкӀи гупсэхугъуэ къыщызитащ, бий сиӀэкъым, гузэвэгъуи сыхэткъым. 5„Си цӀэкӀэ щытыну Унэр зыщӀынур узытес тахътэм тезгъэтӀысхьэну уи къуэращ“ жиӀэу ТХЬЭМ си адэ Даут къызэрыгуригъэӀуам тету[*], ТХЬЭМ, си Тхьэм, и Унэр къезгъэжьэну сыхуейщ+. 6Ливан къуршхэм къыщыкӀ къурш уэздыгъейхэр къысхураупщӀыкӀыну унафэ яхуэщӀ. Си цӀыхухэр ууейхэм я гъусэу лэжьэнущ, жыхуэпӀэм хуэдиз уаси уи цӀыхухэм ястынущ. Саидейхэм[*] хуэдэу жыг гъэуэным хуэӀэижь зэрыдимыӀэм ущыгъуазэщ».

7Сэлмэн и псалъэхэм Хъурам хуабжьу щыгуфӀыкӀащ. «ТХЬЭМ фӀыщӀэр ейщ, мы лъэпкъышхуэм щхьэщытыну Даут апхуэдэ къуэ Ӏущ къызэрыритам папщӀэ!» – жиӀащ Хъурам.

8«КъысхуэбгъэкӀуахэм жаӀам седэӀуащи, – хуиӀуэхужащ Хъурам Сэлмэн, – узыхуей псори пхуэсщӀэнщ, къурш уэздыгъеи шыкӀуртӀымщэхуи ныпхуезгъэшэнщ. 9Си цӀыхухэм ентӀырхэр Ливан кърезгъэшынщи, хы Ӏуфэм кърезгъэшэлӀэнщ. Ахэр абдеж пхъэзэфӀэбдзэу щызэкӀэрытпхэнщи, жыхуэпӀэ щӀыпӀэм нэс хымкӀэ недгъэшэнщ. Абы къэсмэ, дэ ахэр зэкӀэрытхыжынщи, уэ адэкӀэ Ӏупшыжынщ. Ауэ уэри си лъэӀур схуэгъэзащӀэ – сызыдэс пащтыхь сэрейр шхыныпхъэ щумыгъащӀэ».

10Апхуэдэу Хъурам Сэлмэн зыхуейм хуэдиз къурш уэздыгъейрэ шыкӀуртӀымщэхурэ хуригъашэу щӀидзащ. 11Езы Сэлмэни Хъурам зыдэс пащтыхь сэрейм гуэдз кур мин тӀощӀ хуэдиз[*] иригъашэ хъуащ, батӀ мин тӀощӀ хъу[*] зейтун дагъэ къабзэр хэмыту. Апхуэдизыр Сэлмэн Хъурам деж зы илъэс блимыгъэкӀыу иригъэшащ.

12ТХЬЭМ къызэригъэгугъам тету, Сэлмэн Ӏущагъышхуэ зэрихьэрт. Сэлмэнрэ Хъурамрэ я зэхуакум зэгурыӀуэ илъти, зэфӀынуи Ӏуагъэ зэдащӀащ+.

13Зэры-ИсрэӀилу къыхишри, Сэлмэн лэжьыгъэ хьэкъ яхьыну цӀыху мин щэщӀ зэригъэуӀуащ+. 14Пащтыхьым мазэ къэс зэблэкӀыу цӀыху минипщӀыр ливан къуршхэм жыггъауэ игъакӀуэрт. Зы мазэкӀэ къэтмэ, мазитӀкӀэ я унэ щыӀэу ищӀат. Лэжьыгъэ хьэкъыр зыхьхэм я унафэщӀыр Адонирэмт+. 15Абыхэм уащыфӀэкӀыжым, Сэлмэн хьэлъэзехьэу цӀыху мин блыщӀ, мывэр къызыщӀах бгылъэ щӀыпӀэхэм щылажьэу мывэхэх мин тӀощӀиплӀ иӀэт. 16Абыхэм якӀэлъыплъыну, лэжьыгъэ екӀуэкӀхэми я нэӀэ трагъэтыну Сэлмэн цӀыху минищрэ щищрэ ящхьэщигъэуващ. 17Пащтыхьым и унафэкӀэ абыхэм мывэхэхыпӀэм быдэрэ лъэпкъыфӀу мывэшхуэхэр къыщӀахырт. Джафэу яӀущӀа нэужь, а мывэхэр Унэм и лъабжьэм халъхьэнут. 18Сэлмэнрэ Хъурамрэ я ухуакӀуэхэми Джыбыл[*] къикӀа ӀэщӀагъэлӀхэми Унэм халъхьэну пхъащхьэр ягъэхьэзырырт, мывэхэр яупсырт.

* 5:1 Даут зыдэсыну пащтыхь сэрейр щиухуэм, абы хилъхьэну пхъащхьэр къыхуезыгъэшари и унащӀэ Ӏэзэхэр къыхуэзыгъэкӀуари Хъурамщ. Еплъ 2 Пащт. 5:11.

* 5:5 Еплъ 2 Пащт. 7:12-13.

* 5:6 Саидэр къэрал гъэпсыкӀэ зиӀа фыныкӀей къалэщ, Сур пэмыжыжьэу щысащ. Мыбдеж зи гугъу ищӀыр абы щыпсэуа цӀыхухэрщ. Зэрылъэпкъыу къызэщӀрагъэубыдэу фыныкӀейхэм саидейкӀэ щеджэ куэдрэ къохъу.

* 5:11 Тонн минищым щӀигъу хъунущ.

* 5:11 Литр мин щиплӀрэ тӀощӀитӀрэ нэблагъэ хъунущ. ЗэддзэкӀар 2 Тхыдэжьхэр 2:10 къыщыкӀуэ бжыгъэхэм тохуэ, нэгъуэщӀ пасэрей Ӏэрытххэми текӀыркъым. Пасэрей журтыбзэкӀэ тха Ӏэрытхым мыбдеж къыщыкӀуэр мы бжыгъэрщ: кур тӀощӀ.

* 5:18 Джыбылри къэрал гъэпсыкӀэ зиӀа фыныкӀей къалэхэм ящыщщ, Суррэ Саидэрэ я ищхъэрэ лъэныкъуэмкӀэ щысащ.

+ 5:1 2 Пащт. 5:11,
+ 5:5 2 Пащт. 7:13,
+ 5:12 3 Пащт. 3:12
+ 5:13 3 Пащт. 9:15,
+ 5:14 3 Пащт. 4:6

ЕХАНЭ ӀЫХЬЭ

Тхьэм и Унэ щӀыным Сэлмэн иужь зэрихьар

6^1ИсрэӀилхэр Мысырым къызэрикӀыжрэ илъэс щиплӀрэ тӀощӀиплӀыр екӀуэкӀыу, Сэлмэн ИсрэӀилым и пащтыхьу зэрытеувэрэ илъэс еплӀанэм хыхьауэ, ЗифкӀэ зэджэ етӀуанэ мазэм[*] ТХЬЭМ и Унэр щӀын иригъэжьащ.

2Сэлмэн ТХЬЭМ хуищӀ Унэм ӀэфракӀэ тӀощӀищ и кӀыхьагът, и бгъуагъыр ӀэфракӀэ тӀощӀ хъурт, и лъагагъри ӀэфракӀэ щэщӀым нэсырт[*]. 3ЩӀыхьэпӀэм къыпыщӀыхьа Ӏужым и бгъуагъыр ӀэфракӀэ тӀощӀ[*] ирикъурт, езы Унэм и бгъуагъми хуэфӀу хуэкӀуэрт. Ӏужыр ӀэфракӀипщӀ[*] хуэдизкӀэ щӀыхьэпӀэм къыбгъэдэкӀырт. 4Унэм хилъхьа щхьэгъубжэхэм щӀыбымкӀэ бгъузэу уаӀуплъэми, и кӀуэцӀкӀэ бгъуэ щыхъужырт[*]. 5Унэм и хъуреягъкӀэ, ЩӀыпӀэ ЛъапӀэмрэ ЛъапӀэщымрэ зэрыхэту, къат-къату зэтет пыщӀыхьхэр кърищӀэкӀащ, ахэр пэш щхьэхуэ-щхьэхуэуи зэпиудыжащ. 6Япэ къатым ӀэфракӀитху и бгъуагът, етӀуанэ къатыр ӀэфракӀих хъурт, ещанэ къатри ӀэфракӀиблым нэсырт[*]. Блынджабэр щыдрищӀейм пэу иӀэу ищӀат, пыщӀыхьхэр кӀэщӀэзыӀыгъэ ентӀырхэр Тхьэм и Унэм и блыным хэмыхьэн щхьэкӀэ.

7Унэр щащӀым халъхьар мывэ хэхыпӀэм щаӀущӀа мывэхэращ, ар ящӀыхукӀи уади, уэщи, нэгъуэщӀ гъущӀыкӀэ Ӏэмэпсымэ гуэрми я макъ абдеж къыщыӀуакъым.

8Япэ къатым и щӀыхьэпӀэр Унэм и ипщэ лъэныкъуэмкӀэ щыӀэт. Абы икӀырти, дэкӀуеипӀэм етӀуанэ къатым удишырт, ещанэ къатми апхуэдэу удэкӀырт. 9Апхуэдэурэ Сэлмэн Унэм и щӀыныр нигъэса нэужь, къурш уэздыгъейм къыхаха бгыкъухэр зэпрыууэ унащхьэм трилъхьащ, пхъэбгъукӀи зэщӀиӀулӀэжащ. 10Унэм ибгъухэмкӀэ къыдекӀуэкӀыу ӀэфракӀэ тхурытху[*] зи лъагагъ пыщӀыхьхэр дрищӀеящ. Ахэри къурш уэздыгъей ентӀырхэмкӀэ Унэм егъэбыдылӀат.

11Абы хэту ТХЬЭМ Сэлмэн къыжриӀащ: 12«Мис иджы мы Унэр къебгъэжьауэ бощӀ. Сэ сщӀа унафэхэм утетмэ, згъэнэхуа щӀапхъэхэм уи щӀыб яхуумыгъазэмэ, си псалъэхэм ущӀэдэӀумэ, ахэр бгъэзащӀэмэ, уи адэ Даут Ӏуагъэу есщӀылӀауэ щытар уи деж нэрылъагъу щысщӀынущ+. 13ИсрэӀилхэм, си лъэпкъым, сахэтынущ икӀи збгынэнукъым».

Тхьэм и Унэр къызэрыращӀыкӀар

14Ауэрэ Сэлмэн Тхьэм и Унэм и щӀыныр нигъэсащ. 15Унэ кӀуэцӀ блынхэр лъэгум къыщегъэжьауэ пкӀащхьэм нэсу Сэлмэн къурш уэздыгъей пхъэбгъукӀэ къриӀулӀэкӀащ, езы лъэгуми шыкӀуртӀымщэху пхъэбгъухэр ирилъхьащ. 16Унэм и пхащӀэм ӀэфракӀэ тӀощӀ хуэдизкӀэ[*] къыбгъэдэкӀуэтри, ЛъапӀэщыр къыпихукӀащ, блын дрищӀеяри лъэгум щегъэжьауэ пкӀащхьэм нэсу къурш уэздыгъей пхъэбгъукӀэ къриӀулӀэкӀыжащ+. 17ЛъапӀэщым и гупэ къит ЩӀыпӀэ ЛъапӀэми ӀэфракӀэ тӀощӀитӀ[*] и кӀыхьагът. 18Абы и кӀуэцӀыр зэрыщыту къурш уэздыгъеипхъэкӀэ зэщӀэӀулӀат, къэбхэмрэ зыкъызэкӀуэцӀызыха къэгъагъэхэмрэ къыхэбзыкӀыжат. Мывэ зи цӀэ къэмылъагъуэу псоми къурш уэздыгъейр ятебзат+.

19ЛъапӀэщыр къыщӀыпихукӀар Пхъуантэ ЛъапӀэр абдеж щӀигъэувэн щхьэкӀэщ. 20ЛъапӀэщым ӀэфракӀэ тӀощӀ и кӀыхьагът, и бгъуагъри ӀэфракӀэ тӀощӀ хъурт, и лъагагъми апхуэдиз къикӀырт[*]. ЛъапӀэщым и блынджабэхэр дыщэзэрылэкӀэ щӀигъэнащ, и щӀыхьэпӀэ дыдэм деж щыт, мэ дахэ къызыпих мыстхъэхэр щагъэс тыхьщӀыпӀэри дыщэ плъыжькӀэ къиӀулӀыхьащ. ТыхьщӀыпӀэр къурш уэздыгъейм къыхэщӀыкӀат[*]. 21Сэлмэн ЩӀыпӀэ ЛъапӀэм и кӀуэцӀри дыщэ къабзэкӀэ кърищӀыкӀащ. ДыщэзэрылэкӀэ щӀэгъэна ЛъапӀэщым и пащхьэми дыщэ тхьэгъукӀапсэхэр щришыжащ. 22Унэр зэрыщыту дыщэ нэскӀэ къищӀыкӀат, ЛъапӀэщым и пащхьэ ит тыхьщӀыпӀэми дыщэ тебзат.

23ЛъапӀэщ кӀуэцӀым зейтун жыгым къыхэщӀыкӀауэ ӀэфракӀэ пщӀырыпщӀ[*] зи лъагагъ дамабгъуитӀ[*] иригъэуващ. 24Дамабгъуэхэм я дамитӀым дэтхэнэми ӀэфракӀэ тхурытху я кӀыхьагът. Зы дамэм и нэзым къыщегъэжьауэ адрей дамэм и гъунэм нэсыху ӀэфракӀипщӀ дэлът. 25ЕтӀуанэ дамабгъуэми ӀэфракӀипщӀ и лъагагът, тӀури я теплъэкӀи я инагъкӀи зэхуэдэ къабзэт. 26ДамабгъуитӀми ӀэфракӀэ пщӀырыпщӀ я лъагагът. 27Сэлмэн дамабгъуэхэм я дамэхэр зэкӀэщӀэхауэ ЛъапӀэщ купсэм щигъэуващ. Зым и дамэр зы блыным лъэӀэсырт, адрейм и дамэри адрей блыным нэсырт. Адрей дамитӀыр ЛъапӀэщым и кум щызэхуэзэжу зэлъэӀэсырт. 28Сэлмэн дамабгъуэхэм дыщэпсыр ятригъэлъэдэжащ.

29Унэм и блынхэми – ЛъапӀэщми ЩӀыпӀэ ЛъапӀэми – дамабгъуэхэр, чыцӀыбжьейхэр, зыкъызэкӀуэцӀызыха къэгъагъэхэр къыхибзыкӀат, 30я лъэгур дыщэзэрылэкӀэ щӀигъэнат.

31ЛъапӀэщым узэрыщӀыхьэну бжэзэӀуххэр зейтун жыгым къыхэщӀыкӀат, ахэр зыхэлъ бжэблыпкъхэри пкъыгъуитхуу зэрытт[*]. 32БжэзэӀуххэми дамабгъуэхэр, чыцӀыбжьейхэр, зыкъызэкӀуэцӀызыха къэгъагъэхэр къыхибзыкӀат. Дамабгъуэхэмрэ чыцӀыбжьейхэмрэ дыщэпс ятригъэлъэдат. 33ЩӀыпӀэ ЛъапӀэм хуэкӀуэ щӀыхьэпӀэм пкъыгъуиплӀу зэрыт бжэблыпкъхэр[*] зейтун жыгым къыхищӀыкӀащ, 34езы бжэзэӀуххэр шыкӀуртӀымщэхум къыхихащ. Бжэхэр и кӀуэцӀкӀи и щӀыбкӀи зэӀукӀыу щытт. 35Абыхэми дамабгъуэхэр, чыцӀыбжьейхэр, зыкъызэкӀуэцӀызыха къэгъагъэхэр къыхибзыкӀри, псоми зэхуэдэу дыщэпсыр ятригъэлъэдэжащ.

36Мывэ упсахэр щащӀэу зэтрилъхьэщ, я гущӀыӀум къурш уэздыгъей бгыкъухэр къытрилъхьэжри, Унэр зыдэт ПщӀантӀэр мывэхъунэкӀэ къихухьыжащ+.

37ТХЬЭМ и Унэм и лъабжьэр щагъэтӀылъар Сэлмэн пащтыхь тахътэм зэрыдэкӀуейрэ илъэс еплӀанэр щекӀуэкӀырщ, зиф мазэрщ. 38Ухуэныгъэхэр щызэфӀэкӀар Сэлмэн тахътэм зэрыдэкӀуейрэ илъэс епщыкӀузанэр щекӀуэкӀырщ, булкӀэ зэджэ еянэ мазэрщ[*]. Унэм ехьэлӀауэ щӀапхъэ зыри къэнакъым. Пащтыхьыр абы илъэсиблкӀэ иужь итащ.

* 6:1 Ди лъэхъэнэр къихьэным ипэ 966 гъэм и гъатхэкум.

* 6:2 И кӀыхьагъыр метр щэщӀым, и бгъуагъыр метрипщӀым, и лъагагъыр метр пщыкӀутхум нэблагъэ хъунущ.

* 6:3 МетрипщӀым нэблагъэ хъунущ.

* 6:3 Метритхум нэблагъэ хъунущ.

* 6:4 Е: «Унэм хилъхьа щхьэгъубжэхэм гъущӀхъар яӀулът». Пасэрей журтыбзэкӀэ тха Ӏэрытхым къыщыкӀуэ псалъэхэм къарыкӀыр гурыӀуэгъуэ дыдэкъым.

* 6:6 МетритӀрэ ныкъуэм, метрищым, метрищрэ ныкъуэм нэблагъэ хъунущ.

* 6:10 Метр тӀурытӀрэ ныкъуэ-ныкъуэм нэблагъэ хъунущ.

* 6:16 МетрипщӀым нэблагъэ хъунущ.

* 6:17 Метр тӀощӀым нэблагъэ хъунущ.

* 6:20 И кӀыхьагъри, и бгъуагъри, и лъагагъри метр пщӀырыпщӀым нэблагъэ хъунущ.

* 6:20 Е: «ЛъапӀэщым и блынджабэхэр дыщэзэрылэкӀэ щӀигъэнащ, и щӀыхьэпӀэ дыдэм деж щыт, мэ дахэ къызыпих мыстхъэхэр щагъэс тыхьщӀыпӀэри къурш уэздыгъейкӀэ къиӀулӀыхьыжащ».

* 6:23 Метритхум нэблагъэ хъунущ.

* 6:23 Журт. «керуб». Дамабгъуэхэр уафэгу псэущхьэщ, теплъэкӀэ гуиихыу, дамэхэр ятету; мелыӀыч лъэпкъыгъуэщ. Ахэр Тхьэм и тахътэм къыбгъэдэмыкӀыу жэщи махуи яхъумэу бгъэдэтщ. Тхьэм Ӏэдэмрэ Хьэуарэ жэнэтым кърихужа нэужь, абы и дыхьэпӀэм деж Ӏуигъэувар дамабгъуэхэращ, гъащӀэ жыгым зыри бгъэдэмыхьэу яхъумэн хуэдэу. Еплъ УблапӀэ 3:24 .

* 6:31 Е: «ахэр зыхэлъ бжэблыпкъхэри къуапитху хъурт».

* 6:33 Е: «бжэблыпкъ къуапиплӀхэр».

* 6:38 Ди лъэхъэнэр къихьэным ипэ 959 гъэм и бжьыхьэку-бжьыхьэкӀэ мазэхэм.

+ 6:12 2 Пащт. 7:13, 2 Пащт. 7:16
+ 6:16 3 Пащт. 6:33
+ 6:18 3 Пащт. 7:24
+ 6:36 3 Пащт. 7:12,

ЕБЛАНЭ ӀЫХЬЭ

Сэлмэн и пащтыхь сэрейр

7^1Ауэ Сэлмэн езым и пащтыхь сэрейм и щӀыным илъэс пщыкӀущ тригъэкӀуэдащ+. 2Ливан мэз сэрейкӀэ зэджа уардэ унэм и кӀыхьагъыр ӀэфракӀищэ, и бгъуагъыр ӀэфракӀэ щэ ныкъуэ, и лъагагъыр ӀэфракӀэ щэщӀ хъурт[*]. Унэм и бгыкъухэр сатыриплӀу екӀуэкӀыу щӀэт пкъощӀэсэхэм кӀэщӀаӀыгъэрт. Ахэри къурш уэздыгъейм къыхэщӀыкӀат+. 3ПкӀащхьэри къурш уэздыгъейкӀэ къищӀыкӀат, ар зыщӀэӀулӀа бгыкъухэри пкъощӀэсэхэм кӀэщӀаӀыгъэрт. Бгыкъухэм[*] я бжыгъэр псори зэгъусэу тӀощӀитӀрэ тхурэ хъурт, сатыр дэкӀыгъуэ къэс пщыкӀутху-пщыкӀутху хуэзэу. 4Щхьэгъубжэхэр сатырищу екӀуэкӀыу хэлът, сатыр къэс щырыщ зэбгъурыту хэгъэуват[*]. 5Бжаблэхэми щхьэгъубжэӀухэми бжэблыпкъ икӀи щхьэгъубжэблыпкъ къуапиплӀхэр хэтт, блынджабитӀым сатыр щырыщу хэгъэува щхьэгъубжэхэри зэхуэплъэрт.

6И кӀыхьагъыр ӀэфракӀэ щэ ныкъуэ хъууэ, и бгъуагъри ӀэфракӀэ щэщӀым нэсу[*] Сэлмэн пащтыхь сэрейм ПкъощӀэсэ унэ хищӀыхьащ. Абыи щхьэ телъу Ӏуж къыпищӀыхьыжащ. Ӏужым и щхьэри пкъощӀэсэхэм кӀэщӀаӀыгъэрт.

7Тахътэр щӀэту хей щищӀэ уни хищӀыхьат Сэлмэн пащтыхь сэрейм, зэреджэри ХеящӀэ унэт. И лъэгум къыщегъэжьауэ пкӀащхьэм нэсыжу къурш уэздыгъейкӀэ кърищӀыкӀат.

8Езыр щыпсэуну унэр а псом я щӀыбагъымкӀэ щыӀэт, пщӀантӀэ щхьэхуэ иӀэу, и гъэпсыкӀэкӀи ещхьыркъабзэу щӀауэ. Сэлмэн зыщӀэс унэм хуэдэ и щхьэгъусэм, фирхьэуным и пхъум, хуищӀат+.

9Апхуэдиз ухуэныгъэр – и лъабжьэм къыщежьэрэ и пкӀащхьэм нэсыжу, и щӀыбым къыщыщӀидзэрэ пщӀантӀэшхуэм щиухыжу – ӀущӀарэ инагъкӀэ зэхуэгъэкӀуа мывэ лъапӀэхэм къыхэщӀыкӀат, и щӀыбкӀи и кӀуэцӀкӀи къаплъэ мывэ джабэхэм я гущӀыӀури джафэу къэупсыхьыжат. 10Унэ лъабжьэхэм быдэрэ лъэпкъыфӀу ӀэфракӀипщӀ[*], ӀэфракӀий[*] зи инагъ мывэшхуэхэр хилъхьат. 11ИнагъкӀэ зэхуэгъэкӀуа, зи щӀыӀур ӀущӀа мывэ лъапӀэхэр абыхэм ятригъэзэгъащ, къурш уэздыгъейм къыхэщӀыкӀа бгыкъухэри ятрилъхьэжащ. 12Мывэ упсахэр щащӀэу зэтрилъхьэщ, я гущӀыӀум къурш уэздыгъей бгыкъухэр къытрилъхьэжри, пщӀантӀэшхуэр къихухьащ. ТХЬЭМ и Унэмрэ Ӏужымрэ апхуэдэ дыдэуи къэхухьат+.

ГъуаплъащӀэ Хъурам

13Пащтыхь Сэлмэн Сур щыщ Хъурам[*] иригъэблэгъащ. 14Ар нэхуталийхэм ящыщ фызабэ гуэрым и къуэт. И адэр Сур щыщт, и ӀэщӀагъэкӀэ гъуаплъащӀэт. Хъурам ӀэпщӀэлъапщӀэт, гъуаплъэ лэжьыгъэхэм я пӀалъи фӀыуэ ищӀэрт. Хъурам пащтыхь Сэлмэн деж къакӀуэри, и пщэ сыт къыдимылъхьами, къанэ щымыӀэу игъэзэщӀащ.

Гъуаплъэ пкъощӀэситӀыр

15Хъурам гъуаплъэм пкъощӀэситӀ къыхигъэжыкӀащ. ТӀуми я лъагагъыр ӀэфракӀэ пщыкӀуий хъурт, кӀапсэкӀэ къыупщмэ, я хъуреягъыр ӀэфракӀэ пщыкӀутӀ ирикъунут[*]+. 16ПкъощӀэсэхэм ятригъэувэжын хуэдэу, Хъурам гъуаплъэм щхьэгутеситӀ къыхигъэжыкӀащ. Дэтхэнэ зыми ӀэфракӀитху[*] и лъагагът. 17ПкъощӀэситӀри я щхьагъхэм лэрыпс зэхэухуэнахэм къахэщӀыкӀа хъар блырыбл къепхъухахэмкӀэ игъэщӀэрэщӀат. 18Нары пыкӀэхэр тӀэу къекӀуэкӀыгъуэ хилъхьэри, щхьэгутеситӀым къеблэблэх хъарыр игъэдэхэжащ. Хъурам щхьэгутеситӀри зэщхьу ищӀат. 19Ӏужым деж щыт пкъощӀэситӀым я щхьэгутесхэм аӀуудзым и теплъэр яӀэт, ӀэфракӀиплӀи я лъагагът[*]. 20ПкъощӀэситӀым ятригъэува щхьэгутесхэр зэрыт кумбыгъэхэм, хъар къепхъухар здэщыӀэм деж, хъурейуэ къекӀуэкӀыу икӀи сатыру зэтету нары пыкӀэ щитӀ тещӀыхьат. 21Хъурам пкъощӀэсэхэр Тхьэм и Унэм къыпыщӀыхьа Ӏужым деж щигъэуващ. ЩӀыхьэпӀэм и ипщэ лъэныкъуэмкӀэ щытым Йачын фӀищащ, ищхъэрэ лъэныкъуэмкӀэ игъэувам БэуазкӀэ еджащ[*]. 22ПкъощӀэсэхэм я щхьэгутесхэм аӀуудзым и теплъэр яӀэу ищӀат. Абдеж Хъурам пкъощӀэсэхэм елэжьыныр щиухащ.

Гъуаплъэ псылэгъупышхуэр

23Абы иужькӀэ Хъурам гъуаплъэм псылэгъупышхуэ[*] къыхигъэжыкӀащ. Псылэгъупышхуэм и зы гъунэм къыщегъэжьауэ адрей и гъунэм нэсыху ӀэфракӀипщӀ дэлът, и лъагагъыр ӀэфракӀитхум нэсырт. И нэзым и хъуреягъри ӀэфракӀэ щэщӀ хъурт[*]+. 24Псылэгъупышхуэ нэзым и щӀагъымкӀэ тӀуащӀэу къекӀуэкӀыу къэбым ещхь пкъыгъуэхэр тетт, ӀэфракӀэ къэси пщӀы хуэзэрт. Къэбхэмрэ псылэгъупышхуэмрэ Хъурам зэ гъэжыгъуэу къыхигъэжыкӀащ+.

25Псылэгъупышхуэр гуу пщыкӀутӀым я тхым тетт; абыхэм ящыщу щыр ищхъэрэкӀэ плъэрт, щым я щхьэр къухьэпӀэмкӀэ гъэзат, щым я щхьэр ипщэ лъэныкъуэмкӀэ ӀуэнтӀат, щыр къуэкӀыпӀэ лъэныкъуэм хуэплъэрт. Псылэгъупышхуэр зитх тет гуухэр я пхэщӀыщхьэкӀэ зэхуэгъэзат. 26Псылэгъупышхуэ джабэхэм Ӏэгупэ хуэдиз я Ӏувагът, и нэзхэри Ӏэгубжьэ ӀупщӀакӀэхэм ещхьт, аӀуудз къэгъэгъам и теплъэми хуэдэт. Псылэгъупышхуэм псы батӀ минитӀ[*] ихуэрт.

Гъуаплъэ тегъэувапӀэхэр

27Абы къинэмыщӀкӀэ, Хъурам гъуаплъэм тегъэувапӀипщӀ къыхигъэжыкӀащ ӀэфракӀиплӀ я кӀыхьагъыу, плӀы я бгъуагъыу, я лъагагъри ӀэфракӀищым[*] нэсу. 28ТегъэувапӀэхэм я щӀыкӀэр мыпхуэдэт: дэтхэнэ зыми гъуаплъэ зэфӀэбдзэхэм иту джабэхэр иӀэт, я кӀуэцӀымкӀэ щызэгъэбыдылӀэжауэ. 29Джабэхэми зэфӀэбдзэхэми аслъэнхэр, гуухэр, дамабгъуэхэр хэщӀыхьат. Аслъэнхэмрэ гуухэмрэ я сурэтхэм я щхьэмкӀи я лъабжьэмкӀи тхыпхъэщӀыпхъэхэр хэлът. 30ТегъэувапӀэ къэс шэрхъиплӀ щӀэтт. Шэрхъхэри шэрхъ гулъэмыжхэри гъуаплъэм къыхэщӀыкӀат. ТегъэувапӀэ къэс лэгъуп тетт, дэтхэнэми щӀэгъэкъуэн плӀырыплӀ яӀэу. ТхыпхъэщӀыпхъэхэр зэрахэлъу щӀэгъэкъуэнхэри гъуаплъэм къыхэгъэжыкӀат. 31Лэгъупхэр щхьэщыбгъэувэ хъууэ тегъэувапӀэхэм я купсэр къихат; ар ӀэфракӀэ хуэдиз и куууагъыу тегъэувапӀэм къытещт. Купсэр хуэзэпэхъурейуэ щытт, и бгъуагъри ӀэфракӀэрэ ныкъуэрэ[*] хъурт. Купсэм и хъуреягъкӀэ тхыпхъэ зэмылӀэужьыгъуэхэр хэщӀыхьат. Езы тегъэувапӀэхэм я пкъыр плӀимэт, хъурейтэкъым. 32Абыхэм шэрхъиплӀ ящӀэтт, шэрхъ гулъэмыжхэри тегъэувапӀэм быдэу егъэбыдылӀат. Дэтхэнэми я лъагагъыр ӀэфракӀэрэ ныкъуэрэ хъурт. 33Шэрхъхэм я щӀыкӀэр хьэкуэстыгухэм ящӀэт шэрхъхэм хуэдэт, я гулъэмыжри, я гулъэгури, я гудзэри, я гупхъэтӀэкӀури – псори гъуаплъэм къыхэгъэжыкӀат.

34ТегъэувапӀэ къэс убыдыпӀэ плӀырыплӀ иӀэт, и къуапэхэм къыхэкӀыу. 35ӀэфракӀэ ныкъуэ зи лъагагъ уэрдыхъу хъурейри тегъэувапӀащхьэм къыщхьэщытт. Абы и къуапэхэм къыхэкӀ убыдыпӀэхэри джабэхэри гъуаплъэм къызэдыхагъэжыкӀат. 36Хъурам убыдыпӀэхэмрэ уэрдыхъумрэ я щӀыӀум, здэхъум деж, дамабгъуэхэм, аслъэнхэм, чыцӀыбжьейхэм я сурэтхэр къыхибзыкӀат, я хъуреягъкӀи тхыпхъэщӀыпхъэхэр хилъхьэжат. 37Апхуэдэурэ абы тегъэувапӀипщӀыр ищӀащ. Ахэр псори зэщхьу гъэжат, я инагъкӀи я теплъэкӀи зэхуэдэт.

38Абы иужькӀэ Хъурам гъуаплъэм лэгъупипщӀ[*] къыхигъэжыкӀащ. Лэгъуп къэс батӀ тӀощӀитӀ[*] ихуэрт, ӀэфракӀиплӀи[*] и бгъуагът. ТегъэувапӀэ къэс зы лэгъуп тригъэувэжащ. 39ТегъэувапӀитхур Тхьэм и Унэм и ипщэ лъэныкъуэмкӀэ игъэуващ, адрей тхури и ищхъэрэ лъэныкъуэмкӀэ игъэуващ. Псылэгъупышхуэр Тхьэм и Унэм и ипщэ-къуэкӀыпӀэмкӀэ щигъэзэгъащ. 40А псом ищӀыӀужкӀэ, Хъурам шыуанхэри, хьэкутхъухэри, лэджэнхэри ищӀащ.

Хъурам и гъуаплъэ ӀэщӀагъэхэр

Абдеж Хъурам зэфӀигъэкӀащ пащтыхь Сэлмэн и лъэӀукӀэ ТХЬЭМ и Унэм ирихьэлӀэн хуея лэжьыгъэр псори. Абы ищӀащ:

1. 41пкъощӀэситӀыр;

2. фалъэ теплъэ иӀэу пкъощӀэсэхэм къащхьэщигъэувэжа щхьэгутеситӀыр;

3. щхьэгутесхэм къарипхъухыжа хъаритӀыр;

4. 42хъархэр иригъэщӀэрэщӀэну хилъхьа нары пыкӀэ щиплӀыр (щхьэгутеситӀым къеблэблэх хъархэм тӀуащӀэу къекӀуэкӀыу хэлъ нары пкъыгъуэхэр);

5. 43тегъэувапӀипщӀымрэ абыхэм тет лэгъупипщӀымрэ;

6. 44псылэгъупышхуэмрэ ар зитх тет гуу пщыкӀутӀымрэ;

7. 45шыуанхэр, хьэкутхъухэр, лэджэнхэр.

ТХЬЭМ и Унэм щхьэкӀэ Хъурам Сэлмэн хуищӀа ӀэщӀагъэхэр псори гъуаплъэ гъэцӀууам къыхэщӀыкӀат. 46Пащтыхьым ахэр Ӏурдын губгъуэм, Сэкъуэтрэ Зэртанрэ я зэхуакум, къыщыхагъэжыкӀыну унафэ ищӀат. Гъуаплъэ ткӀуари ятӀагъуэ жыпхъэхэм иракӀэурэт зэрагъэжри. 47КуэдыӀуэ зэрыхъум къыхэкӀыу, ахэр Сэлмэн ишэчатэкъым. Гъуаплъэм и хьэлъагъыр зэрыхъуу щытари зыми ищӀэркъым+.

Тхьэм и Унэм щӀэт дыщэхэкӀхэр

48Абыхэм нэмыщӀ Сэлмэн ТХЬЭМ и Унэм щӀэтыну мы хьэкъущыкъухэри ищӀащ:

1. мыстхъэхэр щагъэс дыщэ тыхьщӀыпӀэр;

2. щӀакхъуэ тыхьхэр щызэтралъхьэ дыщэ Ӏэнэр;

3. 49дыщэ плъыжьым къыхэщӀыкӀа уэздыгъэхэр (ЛъапӀэщ щӀыхьэпӀэм и ижьрабгъу лъэныкъуэмкӀэ тхур щытт, и сэмэгурабгъумкӀэ адреитхури екӀуэкӀыу щытт);

4. дыщэ къэгъагъэхэр, уэздыгъэнэфхэр, Ӏэдэхэр,

5. 50фалъэхэр, уэздыгъэку сахуэхэр къызэрыпах лэныстэхэр, лэджэнхэр, Ӏэгубжьэхэр, мыстхъалъэхэр – псори дыщэ къабзэм къыхэщӀыкӀат. ЛъапӀэщми ЩӀыпӀэ ЛъапӀэми бжэхэм хэлъ бжэеӀулӀхэри къызыхэщӀыкӀар дыщэт.

51ТХЬЭМ и Унэм и щӀыным епха лэжьыгъэр псори щызэфӀэкӀым, Даут абы триӀуауэ щыта гъэтӀылъыгъэхэр[*] – дыжьынри, дыщэри, хьэкъущыкъухэри – Сэлмэн хъугъуэфӀыгъуэщым щӀилъхьащ+.

* 7:2 И кӀыхьагъыр метр щэ ныкъуэм, и бгъуагъыр метр тӀощӀрэ тхум, и лъагагъри метр пщыкӀутхум нэблагъэ хъунущ.

* 7:3 Е: «пкъощӀэсэхэм».

* 7:4 Пасэрей журтыбзэкӀэ тха Ӏэрытхым къыщыкӀуэ псалъэхэм къарыкӀыр гурыӀуэгъуэ дыдэкъым.

* 7:6 И кӀыхьагъыр метр тӀощӀрэ тхум, и бгъуагъыр метр пщыкӀутхум нэблагъэ хъунущ.

* 7:10 Метритхум нэблагъэ хъунущ.

* 7:10 МетриплӀым нэблагъэ хъунущ.

* 7:13 Сур щыщ Хъурамыр хэбгъэзэрыхь хъунукъым а цӀэ дыдэр зезыхьэу щыта Сур пащтыхь Хъурамым.

* 7:15 Я лъагагъкӀэ метрибгъум нэсынущ, я хъуреягъыр метрих ирикъунущ.

* 7:16 МетритӀрэ ныкъуэм нэблагъэ хъунущ.

* 7:19 МетритӀым нэблагъэ хъунущ.

* 7:21 «Йачын» псалъэм «(Тхьэм) егъэув», «Бэуаз» псалъэм «Ар лъэщщ» жиӀэу къыбгурыӀуэ хъунущ.

* 7:23 Псыр изу зэрыт мы псылэгъупышхуэм пасэрей журтыбзэкӀэ «хы» жаӀэу щытащ. Тхьэпщхэм зыщагъэкъэбзэжыр абдежт.

* 7:23 Псылэгъупышхуэм и джабэ зэхуакур метритхум нэблагъэ, и лъагагъыр метритӀрэ ныкъуэ, и хъуреягъыр метр пщыкӀутху хъунущ.

* 7:26 Литр мин тӀощӀитӀрэ плӀым нэблагъэ хъунущ.

* 7:27 И кӀыхьагъымрэ и бгъуагъымрэ метр тӀурытӀым, и лъагагъыр зы метррэ ныкъуэм нэблагъэ хъунущ.

* 7:31 Метр ныкъуэм нэблагъэ хъунущ.

* 7:38 2 Тхыдэжьхэр 4:6 къызэрыхэщымкӀэ, зи гугъу ищӀыр тыхь гъэсын ящӀыну Ӏэщым и пкъыр ятхьэщӀын щхьэкӀэ зралъхьэ лэгъуп лӀэужьыгъуэщ.

* 7:38 Литр щийрэ тӀощӀиплӀым нэблагъэ хъунущ.

* 7:38 МетритӀым нэблагъэ хъунущ.

* 7:51 Еплъ 2 Пащт. 8:11-12.

+ 7:1 3 Пащт. 9:10,
+ 7:2 3 Пащт. 10:17-21
+ 7:8 3 Пащт. 3:1,
+ 7:12 3 Пащт. 6:36
+ 7:15 4 Пащт. 25:16-17,
+ 7:23 4 Пащт. 16:17
+ 7:24 3 Пащт. 6:18
+ 7:47 4 Пащт. 25:16,
+ 7:51 2 Пащт. 8:11-12,

ЕЯНЭ ӀЫХЬЭ

Пхъуантэ ЛъапӀэр Тхьэм и Унэм зэрахьыжар

8^1ТХЬЭМ и Пхъуантэ ЛъапӀэр Даут и Къалэм, ЗиуанкӀэ зэджэм, къыдихыжу къихьыжын папщӀэ[*], Сэлмэн ИсрэӀилым тхьэмадэу исыр – лъэпкъхэм я нэхъыжьхэмрэ лӀакъуэхэм я гъуазэхэмрэ – Ерусэлим ириджащ+. 2Арати, исрэӀилхэри зыри къэмынэу пащтыхьым деж ПщыӀэтесхэм я махуэщӀым ирихьэлӀэу къыщызэхуэсащ[*]. Ар къыщыхъуар ЕтэнкӀэ зэджэ ебланэ мазэрщ[*].

3ИсрэӀил тхьэмадэхэр къыщысым, тхьэпщхэм Пхъуантэ ЛъапӀэр къаӀэтащ, 4ар зыщӀэта Шэтыр ЛъапӀэри хьэкъущыкъуу щӀыгъуахэри щыщ къэмынэу ирахьэжьащ. Ахэр тхьэпщхэмрэ лэбийхэмрэ яхьырт, 5пащтыхьымрэ ар къэзыухъуреихьа исрэӀилхэмрэ Пхъуантэ ЛъапӀэм ипэ иту кӀуэрт. КӀуэхукӀи, Ӏэщ цӀыкӀурэ Ӏэщ пӀащэу къурмэн ящӀым гъуни нэзи иӀэтэкъым.

6Тхьэпщхэм Пхъуантэ ЛъапӀэр Тхьэм и Унэм хэт ЛъапӀэщым щӀахьэри, хуагъэнэхуа щӀыпӀэм, дамабгъуэхэм я дамэ щӀагъым деж, щагъэуващ. 7Дамабгъуэхэм я дамэхэр Пхъуантэ ЛъапӀэмрэ ар къызэрырахьэкӀ къурагъхэмрэ щагъэува щӀыпӀэм щхьэщыубгъуа хъуат+. 8А къурагъхэр апхуэдизкӀэ кӀыхьти, я кӀэр ЛъапӀэщым и гупэ къит ЩӀыпӀэ ЛъапӀэм укъиплъми, плъагъурт. Ауэ Унэм и щӀыбкӀэ абыхэм гу ялъыптэртэкъым. Нобэр къыздэсми ахэр абдеж зэрыщытщ. 9Пхъуантэ ЛъапӀэм Мусэ дилъхьауэ щытыгъа мывэскъащитӀым нэмыщӀ зыри дэлътэкъым. Мусэ ахэр абы щыдилъхьар исрэӀилхэр Мысырым къикӀыжа нэужьт, ТХЬЭМ Хъурыб Ӏуащхьэ[*] деж абыхэм Ӏуагъэр щадищӀам щыгъуэт.

10Тхьэпщхэр ТХЬЭМ и Унэм къикӀыжа нэужь, абы пшэр щӀэз хъуащ. 11ТХЬЭМ и фӀыщӀэмрэ щытхъумрэ зыхэт а пшэм Унэм зыкъызэрыщиӀэтам къыхэкӀыу, тхьэпщхэм я лъэр щӀэщӀэу, зыри яхуэмыщӀэжу хъуат. 12Абдежым Сэлмэн къэпсалъэри жиӀащ: «Уэ ди ТХЬЭ, пшэ фӀыцӀэм узэрыхэтынур жыпӀэгъат. 13Мы Уардэ Унэр Уэ пхуэзухуащ, щытынущ ар игъащӀэкӀэ уи псэупӀэу».

Сэлмэн и джэпсалъэр

14ЗэрыисрэӀил жылэу абдеж щызэхэтти, пащтыхьым и гупэр абыхэм къахуигъазэри, Тхьэм и нэфӀыр къащыхуэну яхуэлъэӀуащ+. 15Абы иужькӀэ жиӀащ:

«ФӀыщӀэри щытхъури зейр си адэ Даут къызэригъэгугъахэр нобэ зыгъэзэщӀэжа ТХЬЭРЩ, ИсрэӀилым и Тхьэрщ! Арат жызыӀауэ щытар: 16„Си лъэпкъыр Мысырым къыщисшыжа махуэ лъандэрэ си цӀэм щхьэкӀэ Унэ яухуэну исрэӀил лӀакъуэхэр щыпсэу къалэхэм ящыщ гуэрми сыхэдакъым. Ауэ си лъэпкъым, ИсрэӀил и щӀэблэм, и Ӏэщхьэтет хъуну Даут къыхэсхащ“+.

17Си адэми игу ирилъхьат ТХЬЭМ, ИсрэӀилым и Тхьэм, и цӀэкӀэ Унэ ищӀыну+. 18АрщхьэкӀэ ТХЬЭМ си адэ Даут хуидакъым: „Си цӀэм щхьэкӀэ Унэ пщӀыну уигу иплъхьащ, ар икӀи гухэлъыфӀу пщӀащ уэ. 19Ауэ уэракъым Сэ Унэ схуэзыщӀынур. Уипкъ къикӀа, уилъ зыщӀэт уи къуэращ си цӀэм щхьэкӀэ щытыну Унэр зыщӀынур“+.

20ТХЬЭМ и псалъэр игъэпэжащ. Си адэ Даут и пӀэм сиуващ, ИсрэӀилым и тахътэу абы къыщӀэнами, ТХЬЭМ зэрыжиӀам хуэдэу, сытесщ. Сэращ ТХЬЭМ, ИсрэӀилым и Тхьэм, и цӀэкӀэ щытыну Унэр зыщӀари. 21Ди адэжьхэр Мысырым къыщришыжым, ТХЬЭМ абыхэм ядищӀа Ӏуагъэр зытет мывэскъащхэр Пхъуантэ ЛъапӀэм зэрыдэлъщ, ар здэщытыну щӀыпӀэри абдеж щызгъэхьэзыращ».

Тхьэм и Унэр къыщызэӀуахым Сэлмэн тхьэ зэрелъэӀуар

22Абдежым, исрэӀилхэм я пащхьэ здитым, Сэлмэн ТХЬЭМ и къурмэнщӀыпӀэм бгъэдэувэщ, и Ӏэхэр уафэмкӀэ дриӀэтейри, 23тхьэ елъэӀуащ:

«Уэ ди ТХЬЭ, ИсрэӀилым и Тхьэ, уэ пхуэдэтхьэ уафэщӀхэми иткъым, щӀылъэми теткъым! Ӏуагъэу пщӀам ухуэпэжщ, гурэ псэкӀэ къыббгъэдэту уи гъуэгум ирикӀуэхэми гущӀэгъу яхубощӀ. 24Уи жыӀэщӀэу щыта си адэу Даут зэрыбгъэгугъахэр бгъэзэщӀащ. Уэрат ар жызыӀари, нобэ нахуэ пщӀащ.

25„Уэ укъызэрызэдэӀуам хуэдэу, уи щӀэблэр си жыӀэм темыкӀыу тетмэ, си гъуэгуми сакъыу ирикӀуэмэ, ИсрэӀилым и тахътэр игъащӀэкӀэ яӀэщӀэсхынукъым“ жыпӀэри, уи жыӀэщӀэу псэуа си адэ Даут псалъэ ептауэ щытащи, ди ТХЬЭ, ИсрэӀилым и Тхьэ, гъэзащӀэ ар иджы+. 26Ирехъу, ИсрэӀилым и Тхьэ, уи жыӀэщӀэу псэуа си адэ Даут ептауэ щыта псалъэр нахуэ!

27Ауэ, пэж дыдэу, щыпсэуну пӀэрэ Тхьэр мы щӀыгум? Уэ уафэщӀхэри, уафэщӀхэм я уафэгухэри пхурикъунукъым, дауэ мы сщӀа Унэм узэрыщӀэхуэнур? 28Апхуэдэу щыт пэтми, сурижыӀэщӀэщ, уи гущӀэгъум сыщӀолъэӀу, ТХЬЭ, си Тхьэ! СурижыӀэщӀэщ сэ, зэхэх си джэ макъыр, нобэ уи пащхьэ ситу згъэш си тхьэлъэӀуми ублэмыдэӀукӀ. 29Мы Унэм, уи цӀэр зэпхауэ щытыну жыхуэпӀа мы щӀыпӀэм, жэщи махуи уи нэӀэ тегъэт. СурижыӀэщӀэщ, си гупэр мы щӀыпӀэм щыхуэзгъазэкӀэ, згъэшыну си тхьэлъэӀухэр зэхэх. 30Сэри, ИсрэӀил и щӀэблэу уи лъэпкъми ди гупэр мы щӀыпӀэм къыщыхуэдгъазэкӀэ, дгъэшыну ди тхьэлъэӀухэр къызэхэх. УздэщыӀэ щӀыпӀэм, уздит уафэщӀхэм, щызэхэхи, гущӀэгъу къытхуэщӀ.

31Зыгуэрым и ягъэ нэгъуэщӀ цӀыхум екӀрэ, абы ар тхьэрыӀуэм иришалӀэмэ, мори къакӀуэрэ зэрыхеймкӀэ уи къурмэнщӀыпӀэм деж тхьэ щиӀуэу щытмэ, 32уафэщӀхэм уздитым ахэр къыщызэхэпхыу щхьэж и хьэкъ хуэбгъэзэну сынолъэӀу. ЯхуэщӀ айтӀум я хьэкумыр, мысэм ищӀар и щхьэм тегъэхуэж, и захуагъэр къэбгъэнахуэу, къуаншагъэ зыбгъэдэмылъри хей щӀыж.

33Уи пащхьэ къыщихьа гуэныхьым къыхэкӀыу, ИсрэӀил и щӀэблэ уи лъэпкъыр бийм къыхигъащӀэмэ, щӀегъуэжрэ уи цӀэр къуэтэгъу ищӀыжмэ, зыкъыпхуигъэзэжрэ и тхьэлъэӀухэр мы Унэм щыпхуигъэшу хуежьэжмэ, 34уафэщӀхэм уздитым ИсрэӀил и щӀэблэ уи лъэпкъыр зэхэпхыу къыхуэбгъэгъуну, и адэжьхэм яхуэбгъэфэщауэ щыта щӀыгум ипшэжыну сынолъэӀу.

35Уи пащхьэ къыщихьа гуэныхьым къыхэкӀыу, уэгъу хъумэ, щӀегъуэжрэ мы щӀыпӀэм зыкъыхуигъазэу къыпхуэлъаӀуэмэ, уи цӀэр къуэтэгъу ищӀыжрэ и хьэкъ зэребгъэувэлӀам щхьэкӀэ тобэ къихьыжмэ,+
36уафэщӀхэм уздитым уи Ӏумэтым ит, ИсрэӀил и щӀэблэ уи лъэпкъыр зэхэпхыу къыхуэбгъэгъуну сынолъэӀу. ЗэрыкӀуэн хуей гъуэгу захуэр къыхуэгъэнахуэ абы, унейуэ къепта щӀыгуми уэшх къыщыхуегъэшх+.

37ЩӀыгур гъаблэм щиубыдын, псэ зыӀутыр уз зэрыцӀалэм лъэрыщӀыкӀ щищӀын, жьыгъуркӀыр зепщэу къыщыкъуэун, къэкӀыгъэр гъуэтэрыгъум щызэригъэкӀуэкӀын, мацӀэр зэужьу къыщызэрыкъуэхын, ди къалэхэр бийм къыщитӀысыхьын зэманхэр къэкӀуэнкӀэ хъунущ. Къэхъуар сыт хуэдэ гузэвэгъуэуи щрет, къежьар сыт хуэдэ узыфэуи ирехъу, 38уи лъэпкъыу ИсрэӀил и щӀэблэм щыщу хэт гуауэм игъэдзыхэу мы УнэмкӀэ зыкъимыгъазэми, сыт хуэдэ тхьэлъэӀухэр къыббгъэдимылъхьэми, сыт хуэдэ лъэӀуфэхэр къыуимыхьэлӀэми, 39уздэщыӀэ щӀыпӀэм, уздит уафэщӀхэм ахэр зэхэпхыу уакъыпэджэжыну сынолъэӀу. Къыхуэгъэгъу дэтхэнэми и гуэныхьыр, щхьэж хуэфащэ хьэкъми хуэгъэзэж, сыту жыпӀэмэ Уэращ зылъагъур цӀыхум и гум щыщӀэр, Уэ зыращ цӀыхугум щыхъэм щыгъуазэр. 40ИтӀанэ уи шынагъэр абыхэм яӀыгъынущ, ди адэжьхэм къепта щӀыгум тепсэухьыхукӀи къыпфӀэлӀыкӀынущ.

41-42Уи лъэпкъыу ИсрэӀил и щӀэблэм щымыщу щӀыпӀэ жыжьэ щыпсэухэм уи цӀэ лъапӀэм и гугъур зэхахынущ, уи лъэкӀыныгъэшхуэмрэ уи зэфӀэкӀымрэ яхэӀуэнущ. Уи цӀэм и хьэтыркӀэ къакӀуэу мы Унэм и гупэр къыхуигъазэу апхуэдэ цӀыхум и тхьэлъэӀур къыпхуигъэшмэ, 43уздэщыӀэ щӀыпӀэм, узэрыт уафэщӀхэм ар зэхэпхыу зыщӀэлъэӀу псори къыхуэпщӀэну сынолъэӀу. КъащӀэнущ итӀанэ щӀылъэм лъэпкъыу тетым уи цӀэр, уи лъэпкъыу ИсрэӀил и щӀэблэм хуэдэу, ахэри къыпфӀэлӀыкӀынущ, мы Унэ пхуэсщӀам уи цӀэр зэрызэрихьэм и хъыбарри яхэӀуэнущ.

44Уи лъэпкъыр и бийхэм езэуэнэу щыкӀуэкӀэ, дэнэ щӀыпӀэ ар Уэ йумышажьэми, Уэ къыхэпха къалэм, уи цӀэм и хьэтыркӀэ сщӀа Унэм и гупэр къыхуигъазэрэ тхьэлъэӀухэр пхуигъэшу хуежьэмэ, 45уафэщӀхэм уздитым зыщӀэлъэӀур зэхэх, и лъэӀуфэхэр къыхуэщӀэ, хеящӀи къыхуэхъу.

46Уи лъэпкъым уи губжьыр и щхьэм къыхуихьыжу уи пащхьэ гуэныхь къыщихьын, апхуэдэ гуэр зыӀэщӀэмыкӀ зыри щыӀэкъым-тӀэ, къыхукъуэкӀыну бийм ар ӀэщӀэплъхьэу гъэрыпӀэм, ар жыжьэми благъэми, щебгъэхун зэман къэкӀуэнущ+. 47Бийм и щӀым егъэзыгъэкӀэ къыщыхутэну уи лъэпкъым Ӏичрам къыщихьыжкӀэ, щӀегъуэжынурэ уи гущӀэгъум лъыхъуэу: „Гуэныхь къэтхьащ, бзаджагъэ длэжьащ, къуаншагъэ зетхьащ“ жаӀэнущ+. 48ГъэрыпӀэм здитым къыгурыӀуэжрэ гурэ псэкӀэ зыкъыпхуигъэзэжмэ, и адэжьхэм къепта щӀыгум, къыхэпха къалэм, уи цӀэм и хьэтыркӀэ сщӀа Унэм гупэ зыкъыхуищӀрэ тхьэлъэӀухэр пхуигъэшу хуежьэмэ, 49уздэщыӀэ щӀыпӀэм, уздит уафэщӀхэм зэхэхи, и лъэӀуфэхэр къыхуэщӀэ, хеящӀи къыхуэхъу. 50Уи пащхьэ гуэныхь къыщызыхьа уи лъэпкъым къыхуэгъэгъу. КъыпкӀэлъызэрихьа щӀэпхъаджагъэ псори къахуэгъэгъу, гъэр зэтезыщӀахэми гущӀэгъу къыхуащӀыну я гум къилъхьэ. 51Ар – уи лъэпкъщ, зиунагъуэрэ, Мысырым къипшыжаращ, абы и хьэку жьэражьэм къыхэпшыжаращ.

52Сэрэ уи лъэпкъыу ИсрэӀил и щӀэблэмрэ ди лъэӀуфэхэр ныщыпхуэдгъазэкӀэ, сыт щыгъуи дызэхэпхыну, ди тхьэлъэӀухэми уи нэӀэ тебгъэтыну сынолъэӀу. 53Уэращ, ТХЬЭУЭ Тепщэныгъэ ЗиӀэ, щӀылъэм тет адрей лъэпкъхэм ахэр къахэбгъэщхьэхукӀыу уи ӀэмыщӀэ изылъхьари къыхэзыхари. Ди адэжьхэр Мысырым къипшыжа нэужь, уи жыӀэщӀэу щыта Мусэ ахэр къыжезыӀар Уэращ».

Сэлмэн Тхьэм и нэфӀыр ИсрэӀилым къыщыхуэну тхьэ зэрелъэӀуар

54ТХЬЭМ хуигъэза тхьэлъэӀухэмрэ лъэӀуфэхэмрэ иуха нэужь, къурмэнщӀыпӀэм и пащхьэм зи Ӏэхэр уафэмкӀэ дэӀэтеярэ лэгуажьэмыщхьэкӀэ иса Сэлмэн къызэфӀэувэжащ+. 55Абы иужькӀэ и макъыр Ӏэтауэ исрэӀил лъэпкъым щыщу къызэхуэсахэм пащтыхьыр ехъуэхъуащ:

56«Къызэригъэгугъам хуэдэу, и лъэпкъыу ИсрэӀил и щӀэблэм ТХЬЭМ гупсэхугъуэр къритащи, фӀыщӀэри щытхъури ейщ! И жыӀэщӀэу щыта Мусэ къыжриӀа псалъэфӀхэм ящыщу мызэщӀауэ зыгуэри къэнакъым. 57Ди адэжьхэм зэращӀыгъуам хуэдэу, дэри дрегъусэ ТХЬЭР, ди Тхьэр! Дремыбгынэ икӀи дыкъызэрыремынэкӀ! 58Игъэнэхуа гъуэгухэм дыдэмыхыу дытетын, ди адэжьхэм яхуищӀа унафэхэмрэ къахуигъэна щӀапхъэхэмрэ ди щӀыб яхуэдмыгъэзэн хуэдэу, дигухэр Езым и деж ирегъазэ! 59Сэрэ и лъэпкъыу ИсрэӀил и щӀэблэмрэ махуэ къэс хей захуэр тхуищӀэн хуэдэу, ТХЬЭМ сызэрелъэӀуа мы псалъэхэр Абы и пащхьэ имыкӀыу жэщи махуи лъреӀэс! 60КъащӀэнщ итӀанэ мы щӀылъэм лъэпкъыу тетым ТХЬЭР зэры-Тхьэр, Абы хуэди зэрыщымыӀэр. 61Иджыпсту хуэдэу, ищӀа унафэхэмрэ къигъэува щӀапхъэхэмрэ фытету фыпсэун щхьэкӀэ, фигухэр зэрыщыту ТХЬЭМ ета ирехъу».

Тхьэм и Унэм Сэлмэн къурмэн зэрыщищӀар

62Абы иужькӀэ пащтыхьми исрэӀил лъэпкъым щыщу абдеж кърихьэлӀахэми ТХЬЭМ къурмэн хуащӀу хуежьащ. 63ЗэфӀыж къурмэн папщӀэу Сэлмэн ТХЬЭМ Ӏэщ пӀащэ къудейуэ щхьэ мин тӀощӀрэ тӀу, Ӏэщ цӀыкӀуу щхьэ минищэрэ тӀощӀрэ къурмэн хуищӀащ. Апхуэдэ щӀыкӀэкӀэ пащтыхьымрэ исрэӀилхэмрэ ТХЬЭМ и Унэр яумэхъащ.

64А махуэ дыдэм пащтыхьым ТХЬЭМ и Унэм и гупэкӀэ къит пщӀантӀэкур иумэхъри, абдеж дыдэм тыхь гъэсынхэри, гъавэ тыхьхэри ТХЬЭМ щыхуищӀащ, зэфӀыж къурмэну ищӀа Ӏэщхэм я щэри ТХЬЭМ къыщыхуихьащ. А псор ТХЬЭМ и Унэм и пащхьэ ит гъуаплъэ къурмэнщӀыпӀэм техуэнкӀэ Ӏэмал иӀэтэкъым.

65ПщыӀэтесхэм я махуэщӀыр Сэлмэн Ӏэтауэ игъэлъэпӀащ. Лэухьэмэт щегъэжьауэ Мысыр гъунапкъэм деж щыӀэ псыхъуэм нэс щыпсэу исрэӀилхэм ящыщу зы цӀыху къэмынэу абы хэтащ. ТХЬЭМ, ди Тхьэм, и пащхьэ а махуэщӀыр тхьэмахуитӀ псокӀэ Ӏэтауэ щагъэлъэпӀащ. 66КъыкӀэлъыкӀуэ махуэм Сэлмэн цӀыхубэр зэбгриутӀыпщыкӀыжащ. ТХЬЭМ и жыӀэщӀэу щыта Даутрэ и лъэпкъыу ИсрэӀил и щӀэблэмрэ къахуищӀа фӀыгъуэ псом щхьэкӀэ гуфӀэрэ нэжэгужэу, пащтыхьым ехъуэхъухэу щхьэж и унэ кӀуэжащ.

* 8:1 Даут и КъалэкӀэ е ЗиуанкӀэ зэджэу щытар Ерусэлим къалэм и хьэблэжьырщ. Даут и тетыгъуэм Пхъуантэ ЛъапӀэр Шэтырым щӀэту щахъумэр абдежт (еплъ 2 Пащт. 6:12-17). Сэлмэн Пхъуантэ ЛъапӀэр здигъэӀэпхъуэжа Тхьэм и Унэр Ерусэлим и ищхъэрэ лъэныкъуэрщ, хьэблэщӀэрщ здэщыӀар.

* 8:2 ИсрэӀилхэм Ӏэтауэ ягъэлъапӀэ махуэшхуэхэм языхэзщ ПщыӀэтесхэм я махуэщӀыр. Тэурэт Хабзэм ипкъ иткӀэ, хэгъэгум цӀыхухъуу исыр махуиблкӀэ зы щӀыпӀэ щызэхуэсын хуейт.

* 8:2 Бжьыхьэпэм ику – бжьыхьэкум икухэрщ.

* 8:9 СэнаӀ Ӏуащхьэ нэгъуэщӀу зэреджэ фӀэщыгъэщ.

+ 8:1 2 Пащт. 5:7-9
+ 8:7 3 Пащт. 6:27,
+ 8:14 2 Пащт. 6:18
+ 8:16 2 Пащт. 7:6-8,
+ 8:17 2 Пащт. 7:2,
+ 8:19 2 Пащт. 7:12-13
+ 8:25 2 Пащт. 7:16, 3 Пащт. 2:4
+ 8:35 3 Пащт. 17:1,
+ 8:36 1 Пащт. 12:23
+ 8:46 Гъэс. 20:9, ДжакӀуэ 7:20,
+ 8:47 Данил 9:4-5
+ 8:54 2 Пащт. 6:18

ЕБГЪУАНЭ ӀЫХЬЭ

Тхьэр Сэлмэн къызэрыхуэкӀуар

9^1Сэлмэн ТХЬЭМ и Унэри, пащтыхь сэрейри, ищӀыну зыхуея нэгъуэщӀ куэдри ухуэн иуха нэужь, 2Джэбэн къызэрыщыхуэкӀуэгъам хуэдэу, ТХЬЭМ абы етӀуанэуи зыкъригъэлъэгъуащ+. 3КъыжриӀащ ТХЬЭМ Сэлмэн:

«Уи тхьэлъэӀуи уи лъэӀуфи зэхэсхащ. Си цӀэр игъащӀэкӀэ щыӀун хуэдэу, схуэпщӀа Унэр сыумэхъащ. СытеплъэкъукӀынукъым абы зэикӀ, си нэӀэ сыт щыгъуи тетынущ. 4Уи адэ Даут хуэдэу, уэри гурэ псэкӀэ укъызбгъэдэтмэ, пэжым утемыкӀыу утетмэ, унафэу пхуэсщӀар бгъэзащӀэмэ, псалъэрэ хабзэу згъэувахэр ӀэщӀыб умыщӀмэ, 5„Уи щӀэблэм игъащӀэкӀэ ИсрэӀилым и тахътэр яӀэщӀэсхынукъым“ жысӀэу уи адэ Даут зэрызгъэгугъам тету, узытес пащтыхь тахътэр мыуэжу игъащӀэкӀэ щызгъэтынущ+.

6Ауэ фэрэ къыфщӀэхъуэ щӀэблэмрэ фи щӀыб къысхуэвгъазэмэ, фхуэсщӀа унафэхэмрэ фхуэзгъэнэхуа щӀапхъэхэмрэ фымыгъэзащӀэу фытекӀмэ, нэгъуэщӀытхьэхэм захуэвгъазэу щхьэщэ яхуэфщӀмэ, 7еста щӀыгум ИсрэӀилыр тезгъэкӀуэдыкӀынущ, си цӀэр игъащӀэкӀэ щыӀуну сыумэхъа Унэри хъатэ пэмыхьэ сщӀынущ. Лъэпкъыу щыӀэм и хъыбарыр зэпрадзыжу ИсрэӀилыр щӀэнэкӀалъэу къэзгъэнэнущ. 8Мы Унэр зэхэуэжынущ[*], абдеж хэт блэмыкӀми, илъагъум и гур ирихынущ, Ӏумпэм ищӀуи „Сыт щхьэкӀэ ТХЬЭМ мы хэгъэгуми мы Унэми мыр къарищӀа?“ жиӀэнущ. 9ЩӀэупщӀэхэми мыпхуэдэу жраӀэнущ: „Абыхэм я адэжьхэр Мысырым къизышыжа ТХЬЭР, я Тхьэр, ябгынэри, нэгъуэщӀытхьэхэр къащтащ, щхьэщэ хуащӀу икӀи хуэлӀыщӀэу хуежьащ. Мис аращ ТХЬЭМ абыхэм апхуэдэ тхьэмыщкӀагъэр къащӀыхуихьар“ жаӀэу».

Сэлмэнрэ Хъурамрэ зэрызэгурыӀуар

10ТХЬЭМ и Унэмрэ пащтыхь сэреймрэ я щӀыным Сэлмэн илъэс тӀощӀ тригъэкӀуэдащ+. 11А пӀалъэм къриубыдэу, Сур пащтыхь Хъурам Сэлмэн зыхуейм хуэдиз къурш уэздыгъей, шыкӀуртӀымщэху, дыщэ къыхуригъэшащ. Ухуэныгъэхэр зэфӀэкӀа нэужь, пащтыхь Сэлмэн Хъурам Джалил щӀыналъэм ит къалэ тӀощӀ иритащ. 12АрщхьэкӀэ Сэлмэн ирита къалэхэм еплъыну Сур икӀыу кӀуа Хъурам илъэгъуар игу ирихьакъым. 13«Сытым щыщ, си къуэш, мы къызэпта къалэхэр?!» – жриӀащ абы Сэлмэн мыарэзыуэ. Абдежым Хъурам Джалил щӀыналъэм Къуэбыл[*] фӀищащ – нобэр къыздэсми аращ а щӀыпӀэм зэреджэр. 14Хъурам пащтыхьым дыщэ тӀэлатищэрэ тӀощӀрэ[*] хуригъэшауэ щытат.

Сэлмэн и лъэхъэнэм ИсрэӀилым зэрызиужьар

15ТХЬЭМ и Унэр щаухуэм, пащтыхь сэрейр щащӀым, быдапӀэхэр къызэрыщӀыхьа мывэ лъабжьэхэр щагъэтӀылъым, ерусэлим мывэхъунэхэр щыдращӀейм, Хьэзур, Мэджыдэ, Джэзэр къалэхэр къыщащӀыхьым Сэлмэн щхьэхуимыту игъэлӀыщӀахэм мыращ я хъыбарыр+. 16Мысырым и пащтыхь фирхьэуныр Джэзэр къалэм теуэри зэтригъэсхьауэ щытат, хьэнэней лъэпкъхэм ящыщу къалэм дэсхэри зэтриукӀэгъат. А къалэр и пхъум, Сэлмэн щхьэгъусэ хуэхъуам, дыщасэ папщӀэу иритыгъат+. 17Сэлмэн Джэзэри, Бэтхъуран Ищхъэрэри, 18БэӀэлэтӀи, пшахъуэщӀым ит Тадмури зэригъэпэщыжащ, 19гъавэ хъумапӀэхэр здыдэтыну, хьэкуэстыгу гъэувыпӀэхэр здэщыӀэну, шуудзэр здэщысыну къалэхэри зэфӀигъэувэжащ. Ерусэлими, Ливан щӀыналъэми, и Ӏэ илъ щӀыпӀэхэми Сэлмэн щищӀыну зыхуей ухуэныгъэ псор дищӀыхьащ+.

20ИсрэӀилым амэрейхэр, хьетхэр, пэризейхэр, хъыуийхэр, еусейхэр щыпсэурт. Ахэр исрэӀилхэм ящыщтэкъым. 21ИсрэӀилхэм яхузэтемыукӀэу къэна лъэпкъхэм къащӀэна щӀэблэт ахэр. Сэлмэн щхьэхуимыту игъэлӀыщӀари ахэращ. Нобэр къыздэсми ар апхуэдэу йокӀуэкӀ. 22Ауэ Сэлмэн исрэӀилхэр пщылӀыпӀэм иригъэувакъым. Абыхэм зауэлӀхэр, Ӏуэхузехьэхэр, къулыкъущӀэхэр, дзэпщхэр, хьэкуэстыгузехуэхэмрэ шуудзэмрэ я пашэхэр къахишырт+. 23Абы къищынэмыщӀауэ, Сэлмэн лэжьыгъэу екӀуэкӀым я кӀэлъыплъакӀуэуи игъэувыр исрэӀилхэрат. ЦӀыху щитхурэ щэ ныкъуэрэ хъу кӀэлъыплъакӀуэхэр щхьэхуимыту ягъэлӀыщӀэхэм ящхьэщытт.

24Фирхьэуным и пхъур Даут и Къалэм дэкӀыжу хуащӀа унэм Ӏэпхъуэжа нэужь, Сэлмэн быдапӀэхэр къызэрыщӀыхьа мывэ лъабжьэхэр игъэтӀылъащ+.

25Сэлмэн илъэсым щэ тыхь гъэсынхэмрэ зэфӀыж къурмэнхэмрэ ТХЬЭМ и цӀэкӀэ игъэува къурмэнщӀыпӀэм деж щищӀырт, мэ дахэ къызыпих мыстхъэхэр ТХЬЭМ абдеж щыхуигъэсырт. Апхуэдэххэурэ, пащтыхьым Унэр и кӀэм нигъэсащ.

26Пащтыхь Сэлмэн кхъухьхэр Едумей щӀыналъэм ит ЕлэтӀ къалэм пэмыжыжьэу щыс, Къамылыхым[*] и Ӏуфэм Ӏус Езунджэбэр щищӀырт+. 27Хъурам хым и пӀалъэ фӀыуэ зыщӀэ и хылӀхэр, Сэлмэн и цӀыхухэр я гъусэу, а кхъухьхэм ису иригъэжьащ+. 28Ахэр кхъухь тедзапӀэм къыӀусыкӀри, ӀуфыркӀэ[*] яунэтӀащ. Абы дыщэ тӀэлат щиплӀрэ тӀощӀрэ[*] кърашри, пащтыхьым къыхуашауэ щытащ.

* 9:8 Е: «Мы Унэр сыт хуэдизу мытелъыджэлажьэми».

* 9:13 Мы фӀэщыгъэм «зыми щымыщ» мыхьэнэр иӀэнкӀэ хъунущ.

* 9:14 ТонниплӀым нэблагъэ хъунущ.

* 9:26 Мыбдеж зи гугъу ищӀыр Хы Плъыжьым и АкӀабэ псыдэуапӀэрщ.

* 9:28 ӀуфыркӀэ зэджэ щӀыпӀэр Хьэрып щӀыналъэм и ипщэ лъэныкъуэхэмкӀэ щыӀауэ хуэбгъэфащэ хъунущ.

* 9:28 Тонн пщыкӀутхум нэблагъэ хъунущ.

+ 9:2 3 Пащт. 3:5
+ 9:5 3 Пащт. 2:4
+ 9:10 3 Пащт. 6:38, 3 Пащт. 7:1

+ 9:15 3 Пащт. 5:13, 3 Пащт. 7:1, 3 Пащт. 7:51, 2 Пащт. 5:9

+ 9:16 3 Пащт. 3:1, 3 Пащт. 7:8
+ 9:19 3 Пащт. 4:26, 3 Пащт. 10:26,
+ 9:22 3 Пащт. 5:13
+ 9:24 3 Пащт. 3:1, 3 Пащт. 7:8, 2 Пащт. 5:9
+ 9:26 3 Пащт. 22:48
+ 9:27 3 Пащт. 10:11

ЕПЩӀАНЭ ӀЫХЬЭ

СэбэӀ-гуащэр Сэлмэн деж къызэрыкӀуар

10^1СэбэӀ пащтыхьыгъуэм[*] и гуащэм ТХЬЭМ и цӀэм епхауэ Сэлмэн и щытхъуу яӀуатэр щызэхихым, упщӀэ гугъухэр иритурэ игъэунэхуну къыхуэкӀуащ+. 2ЦӀыхушхуэ и гъусэу пащтыхь гуащэр Ерусэлим къеблэгъащ. Мэ дахэ къызыпих удз зэмылӀэужьыгъуэхэр, дыщэ куэдыкӀейр, мывэ лъапӀэхэр къэзышэ махъшэ чырэр щӀыгъут абы. Сэлмэн деж къекӀуалӀэри, зыхуейуэ хъуамкӀэ пащтыхь гуащэр абы пкърыупщӀыхьащ+. 3Сэлмэни ар къызэреупщӀа псоми япидзыжын иӀэт: щыӀэтэкъым пащтыхьым зыхимыщӀыкӀрэ жэуап зримытыжыфын упщӀэрэ. 4СэбэӀ-гуащэм Сэлмэн и Ӏущагъ псор щигъэунэхум, иухуа пащтыхь сэрейр щилъагъум, 5и Ӏэнэм къытрагъэувэ шхынхэр, и блыгущӀэтхэр абы зэрыпэрытӀысхьэм хэлъ хабзэхэр, и Ӏэнэзехьэхэм я Ӏуэху щӀэкӀэр, абыхэм зэрызахуапэ щӀыкӀэр, и фадащхьэтетхэр зыхуэдэр, ТХЬЭМ и Унэм щищӀ тыхь гъэсынхэр зыщыщыр и нэгу щыщӀэкӀым, и гур щиубыдыкӀащ. 6«Ӏуэхуу бгъахъэхэмрэ уи Ӏущагъымрэ теухуауэ си хэкум щаӀуатэхэр пэжщ, – жриӀащ СэбэӀ-гуащэм пащтыхьым, – 7а псор си нитӀкӀэ слъагъухункӀэ си фӀэщ хъуатэкъым. АрщхьэкӀэ, пэжым и ныкъуэри къызжамыӀауэ къыщӀэкӀащ: Ӏущыгъэу пхэлъымрэ беигъэу ббгъэдэлъымрэ куэдкӀэ нэхъыбэщ зэхэсхам нэхърэ. 8ЕхъулӀащ уи цӀыхухэр! ЕхъулӀащ уи Ӏущагъым щӀэдэӀуу сыт щыгъуи уи пащхьэ ит уи блыгущӀэтхэр! 9КъыпхуэфӀу ИсрэӀилым и тахътэр къыпхуэзыгъэфэща ТХЬЭМ, уи Тхьэм, фӀыщӀэри щытхъури ейщ! ТХЬЭМ ИсрэӀилым къыхуиӀэ фӀылъагъуныгъэ мыухыжым и хьэтыркӀэ Абы уэ пащтыхь уищӀащ, пэжым утетын, захуагъэр зепхьэн щхьэкӀэ»+.

10СэбэӀ-гуащэм пащтыхьым дыщэ тӀэлатищэрэ тӀощӀрэ[*] тыгъэ хуищӀащ, мэ дахэ къызыпих удз зэмылӀэужьыгъуэ куэди, мывэ лъапӀэхэри иритащ. СэбэӀ пащтыхьыгъуэм и гуащэм Сэлмэн къыхуиша удзхэм хуэдиз зэикӀ ИсрэӀилым кърашатэкъым.

11Хъурам и кхъухьхэмкӀэ дыщэр Ӏуфыр къызэрырашам хуэдэу, жыгплъыжьи мывэ лъапӀи абы куэд дыдэ кърашат+. 12Пащтыхьым жыгплъыжьым ТХЬЭМ и Унэмрэ пащтыхь сэреймрэ яхуищӀа пхъэшыкъухэр къыхихащ, макъамэ Ӏэмэпсымэхэм пшыналъэ къизыгъэкӀхэм щхьэкӀэ пшынэдыкъуакъуэхэмрэ пшынэкъуаншэхэмрэ къыхищӀыкӀащ. ИпэкӀи иужькӀи апхуэдиз жыгплъыжь кърашэлӀауэ зыми илъэгъуакъым.

13Езым и пащтыхь жумартыгъэкӀэ иритар хэгъэкӀауэ, СэбэӀ-гуащэр зыхуеи къызыщӀэлъэӀуи зы къимыгъанэу Сэлмэн абы тыгъэ хуищӀащ. Абы иужькӀэ, къыдэкӀуа цӀыху къомыр и гъусэу, гуащэр и хэку кӀуэжащ.

Сэлмэн и беягъыр

14Сэлмэн илъэс къэс къыӀэщӀыхьэ дыщэм тӀэлат щихрэ тӀощӀищрэ хырэ[*] къишэчырт. 15Абы хыхьэртэкъым щэхуакӀуэхэмрэ сатуущӀэхэмрэ, хьэрып пащтыхьхэмрэ щӀыналъэтетхэмрэ ирагъэщӀ хэхъуэр.

16Пащтыхьым дыщэзэрылэкӀэ щӀэгъэнауэ мэӀу щитӀ ищӀащ. Дэтхэнэ зы мэӀуми дыщэ шэкӀэл щих[*] ихьащ. 17Абы къищынэмыщӀауэ, Сэлмэн иджыри нэхъ цӀыкӀуу мэӀу щищ ищӀащ, дэтхэнэри дыщэзэрылэкӀэ щӀэгъэнауэ. МэӀу къэс минэ щырыщ[*] кӀуащ. Пащтыхьым ахэр псори Ливан мэз сэрейм щӀигъэзэгъащ+.

18Пащтыхьым тахътэшхуэ ищӀри, пыл къупщхьэр трилъхьащ, дыщэзэрылэкӀи щӀигъэнащ. 19Тахътэм дэкӀуеипӀих екӀуалӀэрт. Тахътэ джабэм и щхьэр хуэзэпэхъурейуэ щӀат, тетӀысхьэпӀэм и бгъуитӀымкӀэ Ӏэ телъхьэпӀэхэр иӀэт, абыхэми аслъэн теплъэ зиӀэ скъар зырыз къабгъурытт. 20Апхуэдэ аслъэн скъару дэкӀуеипӀихым я гъунэ къэс зы хуэзэу пщыкӀутӀ тетт. Абы ещхь гуэри нэгъуэщӀ зы пащтыхьыгъуи щащӀатэкъым.

21Пащтыхь Сэлмэн зэрыфыкӀ Ӏэгубжьэхэр зы къэмынэу дыщэм къыхэщӀыкӀат. Ливан мэз сэрейм хьэкъущыкъуу щӀэтри зэрыщыту къызыхэщӀыкӀар дыщэ плъыжьт. Дыжьыным къыхэщӀыкӀа зыри щыӀакъым, сыту жыпӀэмэ Сэлмэн и лъэхъэнэм дыжьыным апхуэдэу пщӀэ иӀакъым+.

22Хым тету щӀыпӀэ жыжьэхэм кӀуэ кхъухь зыбжани[*] пащтыхьым иӀэт. Хъурам и кхъухьхэм я гъусэу ежьэрти, абыхэм илъэсищ къэс зэ дыщи, дыжьыни, пыл къупщхьи, номини, дыщэджэди къашэрт+.

23Сэлмэн беигъэу бгъэдэлъымрэ Ӏущыгъэу хэлъымкӀэ щӀылъэм пащтыхьу тетым ящхьэпрыкӀыжат+. 24Тхьэм Сэлмэн игу кърилъхьа Ӏущыгъэм щӀэдэӀун щхьэкӀэ, ар зрагъэлъагъуну дунейм цӀыхуу тетыр пабгъэрт+. 25Абы деж хэт къэмыкӀуэми, тыгъэхэр къыхуихьырт – дыжьынымрэ дыщэмрэ къыхэщӀыкӀа хьэпшыпхэри, щыгъынхэри, Ӏэщэ-фащэхэри, мэ дахэ къызыпих удз зэмылӀэужьыгъуэхэри, шыхэри, къыдырхэри. Илъэс къэси арат зэрекӀуэкӀыр.

26Сэлмэн и хьэкуэстыгухэмрэ ишхэмрэ я бжыгъэр хигъахъуэ зэпытт. Хьэкуэстыгу къудейуэ минрэ щиплӀрэ иӀэт Сэлмэн. Шэщхэм щӀэту пащтыхьым шы мин пщыкӀутӀи иӀэт. Ахэр абы хьэкуэстыгутедзапӀэ ищӀа къалэхэмрэ езыр зыдэс Ерусэлимрэ щиӀыгът+. 27Пащтыхьыр тетыхункӀэ дыжьыныр мывэ къызэрыгуэкӀым нэхърэ нэхъ лъапӀакъым, къурш уэздыгъейри апхуэдизкӀэ пэрыхьэтти, Ехьудейм и бгы жьэгъухэм къыщыкӀ ахъуэ жыгхэм я пэбжт. 28Сэлмэн ишхэр Мысырми Къууей хэгъэгуми кърахурт[*]. Пащтыхьым и сатуущӀэхэм ахэр Къууей къыщащэхурт. 29Дыжьын шэкӀэл щих[*] и уасэ хьэкуэстыгухэр Мысырым кърашырт, шыуэ кърахуми дыжьын шэкӀэлищэрэ щэ ныкъуэрэ[*] щӀатырт. Пащтыхь сатуущӀэхэм ахэр хьетхэмрэ арэмейхэмрэ я пащтыхьхэми иращэрт.

* 10:1 СэбэӀ пащтыхьыгъуэр Хьэрып щӀыналъэм и ипщэ лъэныкъуэхэмкӀэ щыӀащ.

* 10:10 ТонниплӀым нэблагъэ хъунущ.

* 10:14 Тонн тӀощӀрэ щым нэблагъэ хъунущ.

* 10:16 Килограммиблым нэблагъэ хъунущ.

* 10:17 Зы килограммрэ грамм щиблым нэблагъэ хъунущ.

* 10:22 Е: «Таршыш кӀуэ зэпыт кхъухь зыбжани». Таршыш кхъухь тедзапӀэр а лъэхъэнэм нэхъ жыжьэ дыдэхэм ящыщу къалъытэу щытащ.

* 10:28 Е: «Музырми Къууей хэгъэгуми кърахурт». МузыркӀэ зэджэр иджырей Тырку щӀыналъэм и ипщэ лъэныкъуэмкӀэ щыӀа Чылычей хэгъэгум хыхьэ зы щӀыпӀэщ. Еплъ апхуэдэу 10:29. Къууейр Чылычей хэгъэгуу къэзылъытэхэри щыӀэщ.

* 10:29 Килограммиблым нэблагъэ хъунущ.

* 10:29 Зы килограммрэ грамм щиблым нэблагъэ хъунущ.

+ 10:1 3 Пащт. 4:34
+ 10:2 Лк. 11:31
+ 10:9 2 Пащт. 8:15
+ 10:11 3 Пащт. 9:27-28
+ 10:17 3 Пащт. 14:26, 3 Пащт. 7:2
+ 10:21 3 Пащт. 7:2
+ 10:22 Инус 1:3
+ 10:23 3 Пащт. 3:12-13,
+ 10:24 3 Пащт. 4:34, 3 Пащт. 10:1,
+ 10:26 3 Пащт. 4:26, 3 Пащт. 9:19

ЕПЩЫКӀУЗАНЭ ӀЫХЬЭ

Сэлмэн и щӀыбыр ТХЬЭМ зэрыхуигъэзар

11^1Фирхьэуным и пхъум къищынэмыщӀауэ, пащтыхь Сэлмэн хамэ щӀыпӀэхэм къришауэ, мэуабейхэм, амонейхэм, едумейхэм, саидейхэм, хьетхэм ящыщу цӀыхубз куэд щхьэгъусэ ищӀащ, фӀыуи илъэгъуащ. 2«Абыхэм япхъу къэвмышэ, фипхъуи явмыт, фыдашэхынурэ, фи гур я тхьэхэм драгъэхьэхынущ», – жиӀэу ТХЬЭМ исрэӀилхэм зи гугъу яхуищӀа лъэпкъхэрат ахэр къызыхэкӀар. Ахэрат Сэлмэни фӀыуэ илъэгъуар. 3Сэлмэн пащтыхь лъэпкъхэм ящыщу щхьэгъусэ щиблрэ жэщгъуэлъ цӀыхубз щищрэ иӀащ. Абыхэм ар гъуэгу захуэм дашэхащ. 4Сэлмэн жьы щыхъум, и щхьэгъусэхэм хамэ лъэпкъхэм я тхьэхэм драгъэхьэхыу хуежьащ. И адэ Даут ещхь хъужакъым ар, и кӀэм нэсу ТХЬЭМ, и Тхьэм, хуэмыпэжу къыщӀэкӀащ+. 5Сэлмэн саидейхэм я тхьэнэпцӀ Аштэрэти амонейхэм я тхьэ гущыкӀыгъуэ Мылкъуми щхьэщэ яхуищӀу хуежьащ.

6Сэлмэн ТХЬЭМ хуэмыфащэ бзаджагъэхэр илэжьу щӀидзащ. И адэ Даут ещхь хъужакъым ар, и кӀэм нэсу ТХЬЭМ хуэмыпэжу къыщӀэкӀащ. 7Ерусэлим и къуэкӀыпӀэ лъэныкъуэмкӀэ щыӀэ Ӏуащхьэм Сэлмэн мэуабейхэм я тхьэнэпцӀ цӀапӀэу КӀэумышрэ амонейхэм я тхьэнэпцӀ гущыкӀыгъуэу Мэлэхъурэ[*] я цӀэкӀэ тхьэлъэӀупӀэхэр щигъэуващ+. 8Ар дыдэр яхуищӀащ хамэ хэку къриша цӀыхубз къомым, я тхьэхэм я пащхьэ мэ дахэ къызыпих мыстхъэхэр щагъэсын, къурмэн щыхуащӀын папщӀэ.

9Арати, ТХЬЭР, ИсрэӀилым и Тхьэр, Сэлмэн щӀэгубжьащ, и гур Езым къызэрыбгъэдихам щхьэкӀэ. ТХЬЭМ тӀэуней Сэлмэн зыкъригъэлъэгъуа пэтми,+
10хамэтхьэхэм захуимыгъэзэну быдэу жриӀа пэтми, ар Абы и унафэм ебэкъуащ+. 11ТХЬЭМ Сэлмэн къыжриӀащ: «ПщӀэнур арамэ, зэдэтщӀа Ӏуагъэм узэрыхуэмыпэжам, пхуэзгъэнэхуа щӀапхъэхэм уи щӀыб зэрахуэбгъэзам щхьэкӀэ, Сэри пащтыхьыгъуэр фӀэкӀ имыӀэу пӀэщӀэстхъынурэ, уи блыгущӀэтхэм ящыщ зым естынущ+. 12Ауэ уи адэ Даут и хьэтыркӀэ, упсэууэ дунейм утетыху ар уи нэгу щӀэзгъэкӀынукъым. Уи къуэращ пащтыхьыгъуэр зыӀэщӀэсхынур. 13Абыи зэрыпащтыхьыгъуэу ӀэщӀэсхынукъым. Си жыӀэщӀэу щыта Даут и хьэтыркӀэ, псоми яхэсӀэтыкӀа Ерусэлим щхьэкӀэ, зы лӀакъуэм и унафэр абы къыӀэщӀэзнэнущ».

Сэлмэн и бийхэр

14ТХЬЭМ Сэлмэн бий къыхукъуигъэкӀащ. Ар Едумей пащтыхь унагъуэм къыхэкӀа Хьэдадэт. 15Даут Едумей щӀыналъэм щригъэкӀуэкӀа зауэм[*] хэкӀуэдахэр щӀилъхьэжыну дзэпщ Йоуаб щыкӀуам щыгъуэ, цӀыхухъуу а щӀыпӀэм исыр зэтриукӀауэ щытащ+. 16Едумейм цӀыхухъуу исыр джатэщхьэщӀэкӀ ящӀыхункӀэ, Йоуабрэ исрэӀилхэмрэ мазихкӀэ а щӀыналъэм къикӀакъым. 17Ауэ Хьэдадэ (абы щыгъуэ ар иджыри цӀыкӀут) Мысырым щтапӀэ ихьэжат и адэм и блыгущӀэтхэм ящыщ цӀыху зыбжанэм я гъусэу. 18Мидан щӀыналъэр къызэранэкӀа нэужь, ахэр Пэран пшахъуэщӀым кӀуат. Пэран щыщ цӀыху зыбжанэ зыщӀагъури Мысырым фирхьэуным деж кӀуащ. Фирхьэунми Хьэдадэ зыщӀэсын уни, шхыни, уеблэмэ зытепсэукӀын щӀыгуи иритащ.

19Фирхьэуныр апхуэдизкӀэ Хьэдадэ къыхуэфӀти, и щыкъу хъыджэбзыр, Тэхьпэнэс-гуащэм и шыпхъур, абы щхьэгъусэу иритащ. 20Тэхьпэнэс-гуащэ и шыпхъум Хьэдадэ къуэ къыхуилъхуащ. Абы ГуэнбэтӀ фӀащащ. Гуащэм ар фирхьэун сэрейм щипӀащ. ГуэнбэтӀи фирхьэуным и бынхэм я гъусэу къэхъуащ.

21Мысырым здэщыӀэм, Хьэдадэ зэхихащ Даут и адэжьхэм я пащхьэ зэрихьэжам и хъыбарри дзэпщу щыта Йоуаб зэрыщымыӀэжым и гугъури. Мис абы щыгъуэщ Хьэдадэ фирхьэуным щелъэӀуар: «СутӀыпщыж, си хэку сыкӀуэжыну сыхуейщ», – жиӀэу.

22«Зыгуэр ухуэзгъэныкъуэрэ си деж уздэщыӀэм, сыт апхуэдизу уи хэку бгъэзэжыну ущӀеӀэр?» – еупщӀащ абы фирхьэуныр.

«Хьэуэ, зыми сыхуэныкъуэкъым! – пидзыжащ абы Хьэдадэ. – Ауэ, дапхуэдэу щымытми, сутӀыпщыж!»

23Тхьэм Сэлмэн нэгъуэщӀ зы бии къыхуигъэкӀуащ. Ар и зиусхьэну Зубэхь къалэм и пащтыхь Хьэдадэзэр къыӀэщӀэкӀыу щтапӀэ ихьэжыгъа ЕлэӀэд и къуэ Арзуант+. 24Даут Зубэхь къалэм и дзэр зэтрикъута нэужь, абы щыщу псэууэ къэнахэр зы хъунщӀакӀуэ гупу Арзуан зэригъэуӀури я пашэ хъуащ. Ахэр кӀуэри Щам дэтӀысхьащ, къалэм и унафэри ящӀ хъуащ+. 25Сэлмэн дунейм тетыху, Арзуан ИсрэӀилым ебиящ. Хьэдадэ хуэдэу, абыи зэпымычу ИсрэӀилым и ягъэ иригъэкӀыу екӀуэкӀащ. Ар Арэмей хэкум щытепщэт, ИсрэӀилри дунейм трилъагъуэ хъуртэкъым.

Тхьэм Йорэбэхьэм къызэригъэгугъар

26НэбатӀ и къуэ Йорэбэхьэми пащтыхьым зыкъыпиӀэтащ. Ар Сэлмэн и блыгущӀэтхэм ящыщ зыт. Езыр Зэрэдэхь щыщт, ЕфрэӀим и лӀакъуэм къыхэкӀат. Йорэбэхьэм и анэр ЗэруахькӀэ зэджэ фызабэ гуэрт.

27Йорэбэхьэм пащтыхьым зыкъыпиӀэтын хуей щӀэхъуам хъыбар иӀэщ. Сэлмэн быдапӀэхэр мывэ лъабжьэкӀэ къищӀыхьырт, и адэ Даут и Къалэм къыдекӀуэкӀ мывэ сэрейм пхыуда гъуанэри игъэбыдэжырт+. 28Йорэбэхьэм куэд зыхузэфӀэкӀ лэжьакӀуэт. Пщэрылъ къыщащӀыр хъарзынэу зэригъэзащӀэм Сэлмэн гу лъитэри, Исуф и лӀакъуэм[*] щыщу лэжьыгъэ хьэкъ зыхьхэм ящхьэщигъэуващ.

29Зэгуэрым Йорэбэхьэм Ерусэлим къыдэкӀын хуей хъури, здэкӀуэм абы Шылэу щыщ Ахъия бегъымбарыр къыхуэзащ. Ахъия щыгъын щӀыӀутелъыщӀэ щыгът. Езы тӀум фӀэкӀаи губгъуэ нэщӀым зыри иттэкъым+. 30Ахъия и щыгъын щӀыӀутелъыщӀэр иубыдри, Ӏыхьэ пщыкӀутӀу ичэтхъащ+. 31Абы иужькӀэ Йорэбэхьэм зыхуигъазэри жриӀащ: «Къащтэ мы щыгъын чэтхъахуипщӀыр. ТХЬЭМ, ИсрэӀилым и Тхьэм, жиӀар мыращ: „Сэлмэн пащтыхьыгъуэр къыӀэщӀызотхъыж, уэри ураӀэщхьэтетыну исрэӀил лӀакъуипщӀыр узот+. 32Ауэ си жыӀэщӀэу щыта Даут и хьэтыркӀэ, исрэӀил лӀакъуэхэм яхэсӀэтыкӀа Ерусэлим къалэм щхьэкӀэ, зы лӀакъуэр абы къыхуэзгъэнэнущ. 33ИсрэӀилхэм я щӀыб къысхуагъазэу саидейхэм я тхьэнэпцӀ Аштэрэт, мэуабейхэм тхьэнэпцӀ КӀэумыш, амонейхэм я тхьэнэпцӀ Мылкъум щхьэщэ зэрыхуащӀам, яхухэсха гъуэгум текӀыу схуэмыфащэ зэралэжьам, Сэлмэн и адэ Даут хуэмыдэу, яхуэсщӀа унафэхэмрэ яхуэзгъэнэхуа щӀапхъэхэмрэ зэребэкъуам щхьэкӀэщ апхуэдэу щӀэсщӀэнури+.

34Ауэ зэрыпащтыхьыгъуэу къыӀэщӀэсхынукъым Сэлмэн. СщӀа унафэхэмрэ яхуэзгъэнэхуа щӀапхъэхэмрэ тету цӀыхум яхэсӀэтыкӀа, си жыӀэщӀэу щыта Даут и хьэтыркӀэ, Сэлмэн псэуху тетыгъуэр езгъэӀыгъынущ. 35Ауэ и къуэм пащтыхьыгъуэр къыӀэщӀэсхынурэ, уэ лӀакъуипщӀыр уэстынущ. 36Си цӀэр щыӀун хуэдэу, псоми яхэсӀэтыкӀа Ерусэлим си жыӀэщӀэу щыта Даут и жьэгу пащхьэ мафӀэр зэхэмыкӀыжу си пащхьэ щыблэн хуэдэу, Сэлмэн и къуэм зы лӀакъуэр къыхуэзгъэнэнущ+. 37Уэ ИсрэӀилым и пащтыхьу утезгъэувэнущ, уи гум зэрыжиӀэ дыдэм хуэдэуи, тетыгъуэр щызепхьэнущ. 38Си жыӀэщӀэу щыта Даут хуэдэу, унафэу пхуэсщӀхэр бгъэзащӀэмэ, згъэнэхуа гъуэгум утемыкӀмэ, схуэмыфащэ умылэжьмэ, псалъэрэ хабзэу згъэувахэми уи щӀыб хуумыгъазэмэ, сыпщӀыгъунущ. Даут зэрыхуэсщӀам хуэдэу уэри уи унагъуэм и тетыгъуэр згъэбыдэнущ, ИсрэӀилри уи Ӏэ къислъхьэнущ+. 39Ныбжьрей тезыр мыхъуми, Даут и щӀэблэм и плӀэр сыухуэнущ“».

40Сэлмэн Йорэбэхьэм иукӀыну хэтащ, арщхьэкӀэ ар щтапӀэ ихьэжри, Мысырым и фирхьэун Шушакъ[*] деж екӀуэлӀащ. Сэлмэн дунейм ехыжыху, Йорэбэхьэм абы деж щыӀащ+.

Сэлмэн дунейм зэрехыжар

41Сэлмэн и тетыгъуэм нэгъуэщӀ хъугъэщӀагъэу къэхъуам, игъэхъам, бгъэдэлъа Ӏущыгъэм ятеухуа хъыбархэр «Сэлмэн и тхыдэ тхылъым» итщ. 42Сэлмэн ИсрэӀил псом и пащтыхьу Ерусэлим илъэс тӀощӀитӀкӀэ дэсащ. 43И уахътыр къэсри, Сэлмэн и адэжьхэм я пащхьэ ихьэжащ, и адэ Даут и Къалэми щыщӀалъхьэжащ. И къуэр, Арбэхьэм, абы иужькӀэ пащтыхь хъуащ.

* 11:7 «Мэлэхъу» жыхуаӀэр «Мылкъум» нэгъуэщӀу зэреджэу щыта цӀэуэ щытынкӀэ хъунущ (еплъ 11:5). КӀэумыш хуэдэу, Мэлэхъуи сабийхэр тыхь хуащӀу щытащ. Тэурэт Хабзэм ипкъ иткӀэ, Мэлэхъу щхьэщэ хуэзыщӀа исрэӀилхэм я унафэр укӀт.

* 11:15 Мы зауэм и гугъур 2 Пащт. 8:13-14 деж къыщыхощ.

* 11:28 ЕфрэӀимхэмрэ минащхэмрэ Исуф и щӀэблэу зыкъалъытэжырт. ТӀури ищхъэрэ исрэӀил лӀакъуэхэм ящыщщ.

* 11:40 Зи гугъу ищӀыр Шушакъ Езанэрщ, ди лъэхъэнэр къихьэным ипэ X лӀэщӀыгъуэм Мысырым тетыгъуэр щызыӀыгъа фирхьэунырщ.

+ 11:4 3 Пащт. 15:4,
+ 11:7 4 Пащт. 23:13
+ 11:9 3 Пащт. 3:5, 3 Пащт. 9:2
+ 11:10 3 Пащт. 9:6
+ 11:11 3 Пащт. 11:31
+ 11:15 2 Пащт. 8:13,
+ 11:23 2 Пащт. 10:16
+ 11:24 2 Пащт. 8:3, 2 Пащт. 10:18
+ 11:27 2 Пащт. 5:9, 3 Пащт. 9:24

+ 11:29 3 Пащт. 12:15, 3 Пащт. 14:2, 3 Пащт. 15:29,

+ 11:30 1 Пащт. 15:27
+ 11:31 3 Пащт. 11:11
+ 11:33 4 Пащт. 23:13
+ 11:36 2 Пащт. 21:17, 4 Пащт. 8:20
+ 11:38 2 Пащт. 7:16
+ 11:40 3 Пащт. 14:25,

ЕПЩЫКӀУТӀАНЭ ӀЫХЬЭ

ИсрэӀилыр пащтыхьыгъуитӀу гуэша зэрыхъуар

12^1Арбэхьэм Шэчэм къалэ кӀуащ. Абдеж щызэхуэсат ар пащтыхьыгъуэм тезыгъэхьэну исрэӀилхэр[*]. 2А хъыбарыр НэбатӀ и къуэ Йорэбэхьэми зэхихащ. Йорэбэхьэм Сэлмэн зыщигъэпщкӀуу иджыри Мысырым щыпсэурт+. 3Ауэ абы кӀэлъагъакӀуэри кърагъэшащ, исрэӀилхэм ар зыщӀагъури, псори Арбэхьэм деж кӀуащ. ИсрэӀилхэм Арбэхьэм зыхуагъазэри: 4«Уи адэм бжьы хьэлъэм дыщӀигъэувэгъат. Абы хьэкъ тщищӀауэ щыта лэжьыгъэ хьэлъэр уэ тщыгъэпсынщӀэ, дызыщӀэт бжьыри ттехыж, итӀанэ уи унафэм дыныщӀэувэнщ», – жраӀащ+.

5«ФызэбгрыкӀыжи, махуищ дэкӀмэ, си деж фыкъекӀуэлӀэж!» – яжриӀащ абыхэм Арбэхьэм.

ЗэрыжиӀам хуэдэу, цӀыхур зэбгрыкӀыжащ. 6И адэ Сэлмэн щыпсэум и упщӀэжакӀуэу щыта тхьэмадэхэм пащтыхь Арбэхьэм еупщӀащ: «Мы цӀыху цӀыкӀум сыт яжесӀэжмэ хъуну жыфӀэрэ?»

7«Нобэ абыхэм уахуэӀурыщӀэмэ, – иратыжащ тхьэмадэхэм абы жэуап, – зыхуейр яхуэпщӀэрэ дахэу уайпсэлъылӀэмэ, сыт щыгъуи уи жыӀэщӀэу щытынущ».

8АрщхьэкӀэ тхьэмадэхэм кърата чэнджэщым Арбэхьэм еувэлӀэн аркъудей идакъым. ЖаӀар хъатэ пэмыхьэ ищӀу, абы захуигъэзащ езым къыдэхъуа и щауэгъу щӀалэу упщӀэжэгъу ищӀахэм. 9«Фэ сыт жыфӀэн? – еупщӀащ абыхэм Арбэхьэм. – „Уи адэ дызыщӀигъэувэгъа бжьы хьэлъэр тщыгъэпсынщӀэ“ жызыӀэ мы лъэпкъым сыт яжесӀэмэ нэхъыфӀ?»

10Арати, къыдэхъуа и щауэгъу щӀалэхэми абы упщӀэж кърахьэлӀэ хуэдэу: «„Уи адэ бжьы хьэлъэм дыщӀигъэувэгъат, ауэ а хьэлъэр уэ тщыгъэпсынщӀэ“ къыбжезыӀэ мы лъэпкъым „Си ӀэпхъуамбэжьакӀэр си адэ и бгым нэхърэ нэхъ пӀащэщ“ жыӀи, яжеӀэ. 11„Си адэм бжьы хьэлъэр къыфтрилъхьауэ щытамэ, сэ ар нэхъ хьэлъэж фщысщӀынущ. Си адэм щӀопщ накӀэлъакӀэ фищӀу щытамэ, сэ бэджеикӀэкӀэ фызэпрысхулэкӀынущ“ жыӀэ», – жаӀащ.

12«Махуищ дэкӀмэ, си деж фыкъекӀуэлӀэж», – жиӀэу пащтыхьым унафэ трищӀэу игъэнэхуа пӀалъэр къыщысым, Йорэбэхьэми, зэрыисрэӀил жылэуи Арбэхьэм деж къыщызэхуэсащ. 13Пащтыхьыр цӀыхум пхъашэу къахэпсэлъащ. Тхьэмадэхэм я псалъэр къимыщтэу лъэныкъуэ иригъэзри,+
14нэхъ щӀалэхэм кърата чэнджэщым тету жиӀащ: «Си адэм бжьы къыфтрилъхьар фэркӀэ хьэлъэу щытамэ, сэ ар нэхъ хьэлъэж фщысщӀынущ. Си адэм щӀопщ накӀэлъакӀэ фищӀу щытамэ, сэ гъущӀычыр фи щӀыб щызгъэджэгунущ».

15Арати, пащтыхьыр цӀыхубэм жаӀэм щӀэдэӀуакъым. Ар ТХЬЭМ и ӀэмыркӀэ къэхъуа Ӏуэхущ, апхуэдэу щӀищӀари Шылэу щыщ Ахъия бегъымбарым НэбатӀ и къуэ Йорэбэхьэм хуригъэӀуэхуа и псалъэр зэщӀэн щхьэкӀэщ+. 16ИсрэӀилхэм псоми я жыӀэ пащтыхьыр зэрыщӀэмыдэӀуар я нэгу щӀэкӀати, жраӀащ:

«Даут ди Ӏыхьэ хэлъкъым,
худиӀуэху щыӀэкъым Ашэй и къуэм!

ФызэбгрыкӀ ИсрэӀилыр, щхьэж и унэ фыкӀуэж!

ИрещӀыж Даут зыщыщ лъэпкъым и унафэ!»

Ар жаӀэри, исрэӀилхэр щхьэж и унэ зэбгрыкӀыжащ+. 17Ехьудей хэкум ит къалэхэм щыпсэу исрэӀилхэрат иджы Арбэхьэм зи пащтыхьыр.

18Арбэхьэм лэжьыгъэ хьэкъыр зыхьхэм я унафэщӀ Адонирэм исрэӀилхэм лӀыкӀуэ яхуищӀат, арщхьэкӀэ абыхэм ар мывэуэхь къащӀри яукӀащ. Арбэхьэм ерагъкӀэ хьэкуэстыгум зридзэри, Ерусэлим щӀэпхъуэжащ+. 19Абы щегъэжьауэ нобэр къыздэсым исрэӀилхэм Даут и щӀэблэм зыкъызэрыпаӀэтам хуэдэу йокӀуэкӀ.

20ИсрэӀилхэм Йорэбэхьэм къызэригъэзэжар щызэхахым, кӀэлъагъакӀуэри, я зэӀущӀэм къраджащ. Абдеж ар ИсрэӀилым пащтыхьыгъуэр щызэрихьэну щагъэнэхуащ. Ехьуд и лӀакъуэм и закъуэщ Даут хуэпэжу къэнар.

21ИсрэӀилым езауэу пащтыхьыгъуэр зыӀэригъэхьэжын папщӀэ, Сэлмэн и къуэ Арбэхьэм Ерусэлим къызэрысыжу ехьудейхэмрэ бенаминхэмрэ[*] ящыщу зауэлӀ нэхъыфӀ дыдэу цӀыху минищэрэ тӀощӀиплӀрэ къахишащ.

22Ауэ Тхьэм и цӀыху Щэмэяхь Тхьэм и псалъэр къыхуэкӀуащ: 23«Ехьудейм и пащтыхь Сэлмэн и къуэ Арбэхьэми, ехьудейхэми, бенаминхэми, абыхэм яхэс исрэӀилхэми я деж кӀуэи яжеӀэ: 24„Мыращ ТХЬЭМ къиӀуэхур: ‘ФымыкӀуэ зэуакӀуэ, фи къуэш исрэӀилхэм фемызауэ! ФызэбгрыкӀыжи, щхьэж и унэ фыкӀуэж, сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ мы псор си Ӏэмырщ къызэрыхъуар!’“ жыӀи».

Ахэр ТХЬЭМ къахуиӀуэхум щӀэдэӀухэри, къазэрыжриӀам тету, щхьэж и унэ зэбгрыкӀыжащ.

Йорэбэхьэм и дыщэ танэхэр

25Йорэбэхьэм ЕфрэӀим бгылъэм ит Шэчэм къалэр зэригъэпэщыжри дэтӀысхьэжащ. Абы иужькӀэ Йорэбэхьэм ПэнрэӀил къалэр къигъэбыдыхьащ.

26Зэгуэрым Йорэбэхьэм егупсысащ: «Пащтыхьыгъуэр Даут и щӀэблэм яӀэрыхьэжынкӀэ хъунущ. 27ТХЬЭМ и Унэм къурмэн щащӀын щхьэкӀэ цӀыхухэр Ерусэлим кӀуэмэ, Ехьудейм и пащтыхьу я зиусхьэн Арбэхьэм деж загъэзэжынкӀэ хъунущ. Апхуэдэу хъумэ, абыхэм саукӀынурэ, Ехьудейм и пащтыхь Арбэхьэм деж ебэжынущ». 28Арати, чэнджэща нэужь, пащтыхьым танэ теплъэ зиӀэ скъаритӀ дыщэм къыхищӀыкӀри, цӀыхубэм захуигъэзащ: «Ирикъунщ Ерусэлим фызэрыкӀуар. Мыхэращ, ИсрэӀил, Мысырым фыкъизышыжа фи тхьэхэр», – жиӀэри+.

29Абы зыр БэтӀэл, адрейри Дан къалэм щигъэуващ[*]. 30Ар гуэныхьым и къежьапӀэ хъуащ: цӀыхухэр тӀум язым деж кӀуэуэ яублащ, уеблэмэ Дан нэси къахэкӀырт. 31Йорэбэхьэм тхьэлъэӀупӀэ унэхэр ищӀащ, абыхэм лэбийхэм[*] ящымыщу цӀыхубэм къахиша гуэрхэр тхьэпщуи щӀигъэувэжащ. 32Еянэ мазэм и епщыкӀутхуанэ махуэр, Ехьудейм зэрыщащӀым хуэдэу, махуэщӀу игъэнэхуащ[*]. Йорэбэхьэм БэтӀэл щигъэува къурмэнщӀыпӀэм дежт къурмэнхэр щищӀыр, зыхуищӀри и ӀэкӀэ ищӀа танэ теплъэ зиӀэ скъархэрт. Йорэбэхьэм игъэува тхьэлъэӀупӀэ унэхэм щӀэт тхьэпщхэм ящыщт абдеж тхьэпщ хьэкъыр щезыхьэкӀхэри.

Ехьудейм щыщ бегъымбарым Йорэбэхьэм зэригъэмысар

33Йорэбэхьэм, еянэ мазэм и епщыкӀутхуанэ махуэм, щхьэзыфӀэфӀагъ хилъхьэу исрэӀилхэм щхьэкӀэ махуэщӀу игъэнэхуа мазэм, БэтӀэл щигъэува къурмэнщӀыпӀэм кӀуащ, мэ дахэ къызыпих мыстхъэхэр абдеж щигъэсын щхьэкӀэ.

* 12:1 Мыбдеж щегъэжьауэ «ИсрэӀил» / «исрэӀилхэр» жиӀэу текстым къыщыхэхуэкӀэ, нэхъыбэм зи гугъу ищӀынур ищхъэрэ лӀакъуипщӀырщ.

* 12:21 Бенамин и лӀакъуэр ИсрэӀил хэгъэгумрэ Ехьудей хэкумрэ я зэхуакум щыпсэурт. Мыбдеж зи гугъу ищӀ хъугъэщӀагъэхэм ирихьэлӀэу бенаминхэр Ехьуд и лӀакъуэм хэшыпсыхьыжагъэнкӀэ хъунущ.

* 12:29 Апхуэдэ щӀыкӀэкӀэ, щӀэуэ къэунэхуа ИсрэӀилым е Ищхъэрэ пащтыхьыгъуэм я тхьэлъэӀупӀэ нэхъыщхьитӀым языр хэгъэгум и ипщэ лъэныкъуэмкӀэ, адрейри абы и ищхъэрэ лъэныкъуэмкӀэ щыӀэ хъуат.

* 12:31 Тэурэт Хабзэм ипкъ иткӀэ, тхьэпщхэр лэбийхэм ящыщын хуейт.

* 12:32 Ехьудейхэм ебланэ мазэм и епщыкӀутхуанэ махуэм ягъэлъапӀэ ПщыӀэтесхэм я махуэщӀыр Йорэбэхьэм зы мазэкӀэ нэхъ кӀасэу ягъэмахуэшхуэну унафэ ищӀат.

+ 12:2 3 Пащт. 11:26, 3 Пащт. 11:40

+ 12:4 3 Пащт. 4:7, 3 Пащт. 4:22, 3 Пащт. 9:15

+ 12:13 Гъэс. 15:1
+ 12:15 3 Пащт. 11:31
+ 12:16 2 Пащт. 20:1
+ 12:18 3 Пащт. 4:6, 3 Пащт. 5:14
+ 12:28 4 Пащт. 10:29, 4 Пащт. 17:16,

ЕПЩЫКӀУЩАНЭ ӀЫХЬЭ

13^1Мэ дахэ къызыпих мыстхъэхэр игъэсыну Йорэбэхьэм къурмэнщӀыпӀэм здыбгъэдэтым, ТХЬЭМ и псалъэкӀэ Ехьудей хэкум къикӀри, БэтӀэл къалэ Тхьэм и цӀыху гуэр къэкӀуащ+. 2Абдежым ар, ТХЬЭМ и псалъэкӀэ, къурмэнщӀыпӀэм щӀэкӀиящ: «Уа, къурмэнщӀыпӀэ! Уа, къурмэнщӀыпӀэ! Мыращ ТХЬЭМ жиӀэр: „Даут и унагъуэм Йощий и цӀэу зы щӀалэ къралъхуэнущ. Мэ дахэ къызыпих мыстхъэхэр иджыпсту уи гущӀыӀум щызыгъэс тхьэпщхэр зэгуэр абдеж къурмэн а щӀалэм щищӀыжынущ, цӀыху къупщхьэхэри щигъэсыжынущ[*]“»+.

3А махуэ дыдэми Тхьэм и цӀыхум абыхэм телъыджэлажьэ я нэгу щӀигъэкӀащ: «ТХЬЭМ ар къызэриӀуэхуам мыр и щыхьэтыгъэщ: мы къурмэнщӀыпӀэр зэгуэзынущ, сахуэу телъри къелъэлъэхынущ».

4Тхьэм и цӀыхум бэтӀэл къурмэнщӀыпӀэм зыхуигъазэу жриӀар абы бгъэдэт Йорэбэхьэм щызэхихым, и Ӏэр ишийри: «Фубыд мор!» – жиӀащ.

Ауэ Йорэбэхьэм абы деж ишия и Ӏэр асыхьэту пыгъукӀри, хуэмыгъэхъеиж хъуащ. 5ТХЬЭМ и унафэкӀэ Тхьэм и цӀыхум къихьа псалъэри нахуэ хъуащ: къурмэнщӀыпӀэр зэгуэзащ, сахуэу телъри къелъэлъэхащ.

6Апхуэдэу щыхъум, Йорэбэхьэм абы елъэӀуащ: «ТХЬЭМ, уи Тхьэм, гущӀэгъу къысхуищӀу, си Ӏэр зэрыщытауэ ищӀыжыну схуелъэӀу», – жиӀэри. Ар ТХЬЭМ елъэӀури, пащтыхьым и Ӏэр зэрыщытам хуэдэу хъужащ.

7Абы иужькӀэ пащтыхьым Тхьэм и цӀыхум жриӀащ: «НакӀуэ, неблагъэ си унэ, тӀэкӀу узэӀурыунщ, сэри фӀыщӀэтынхэр уэстынщ».

8АрщхьэкӀэ абы имыдэу пащтыхьым жриӀащ: «ХъугъуэфӀыгъуэу ббгъэдэлъым и ныкъуэр къызэптыну ухуежьэми, уи унэ сынихьэнукъым, мы щӀыпӀэм щӀакхъуэ тыкъыри щысшхынукъым, псы Ӏубыгъуи щисфынукъым. 9„Абдеж ущемышхэ икӀи ущемыфэ, узэрыкӀуа гъуэгумкӀи укъэмыкӀуэж“ жиӀэу унафэ къысхуэзыщӀар ТХЬЭРАЩ».

10Арати, Тхьэм и цӀыхур БэтӀэл къызэрыкӀуа гъуэгумкӀэ мыкӀуэжу, нэгъуэщӀ гъуэгукӀэ ежьэжащ.

Тхьэм и цӀыхур зэрымыдэӀуар

11И ныбжьыр хэкӀуэтауэ БэтӀэл зы бегъымбар гуэр дэст. Абы и къуэхэр и деж къэкӀуэжри, Тхьэм и цӀыхум а махуэм игъэхъахэр хуаӀуэтэжащ. Апхуэдэу абы пащтыхьым жриӀахэми я адэр щагъэгъуэзащ.

12«Сыт хуэдэ гъуэгу ар зэрыкӀуэжар?» – щӀэупщӀащ щӀалэхэм я адэр. ЩӀалэхэми Ехьудей хэкум щыщ Тхьэм и цӀыхур зэрыкӀуэжа гъуэгур ирагъэлъэгъуащ.

13«Шыдым уанэр схутефлъхьэ», – яжриӀащ абы и къуэхэм. Шыдым уанэр зэрытралъхьэу шэсри, 14Тхьэм и цӀыхум кӀэлъежьащ. Ар жыгей щӀагъ гуэрым щӀэсу ирихьэлӀащ. «Уэра Ехьудей хэкум къикӀа Тхьэм и цӀыхур?» – щӀэупщӀащ бегъымбарыр. «Сэращ!» – щыжиӀэм, 15«НакӀуэ, неблагъэ си деж, узэӀурыунщ», – жриӀащ.

16«Сэ нэзгъэзэжи, мы щӀыпӀэм сыщешхи, сыщефи хъунукъым. 17„Абдеж ущемышхэ икӀи ущемыфэ, узэрыкӀуа гъуэгумкӀи укъэмыкӀуэж“ жиӀэри, ТХЬЭМ и унафэ къыслъэӀэсащ».

18АрщхьэкӀэ бегъымбарым тригъэчыныхьу хуежьащ: «Сэри, уэ пхуэдэу, сыбегъымбарщ. „Къегъэгъэзэжи уи унэ къегъэблагъэ, егъашхэ икӀи егъафэ“ жиӀэу ТХЬЭМ и псалъэр мелыӀычым къысхуихьащ». (Ауэ ар пцӀыт.) 19Арати, Тхьэм и цӀыхум игъэзэжри, бегъымбарым и унэ щешхащ икӀи щефащ.

20Ахэр иджыри Ӏэнэм къэмытэджыжауэ бгъэдэст, Тхьэм и цӀыхум къезыгъэгъэзэжа бегъымбарым ТХЬЭМ и псалъэр къыщылъэӀэсам. 21Ехьудей хэкум къикӀа Тхьэм и цӀыхум зыхуигъазэри, бегъымбарым зимыщӀэжу жриӀащ: «Мыращ ТХЬЭМ жиӀэр: „ТХЬЭМ, уи Тхьэм, и псалъэм уедэӀуакъым, къыпхуищӀа унафэми уебэкъуащ. 22Бгъэзэжри, ‘ущемышхэ икӀи ущемыфэ’ жыхуэсӀа щӀыпӀэм ушышхащ икӀи ущефащ. Абы щхьэкӀэ уи хьэдэр уи адэжьхэр зыщӀэлъ кхъэм щыщӀалъхьэжынукъым“».

23Тхьэм и цӀыхум шхэн иухыу, псы ефэжа нэужь, абы къезыгъэгъэзэжа бегъымбарым шыдым уанэр хутрилъхьащ. 24Тхьэм и цӀыхур ежьэжащ, арщхьэкӀэ аслъэныр и гъуэгупэ къихуэри ар илӀащ. Шыдымрэ аслъэнымрэ зыщхьэщыт абы и хьэдэр гъуэгущхьэм къытенауэ телът+. 25Гъуэгум телъ хьэдэмрэ хьэдэм бгъэдэт аслъэнымрэ абдеж къыблэкӀ цӀыхухэм ялъэгъуащ. Ахэр бегъымбар лӀыжьыр зыдэс къалэм къакӀуэри, ялъэгъуар щагъэхъыбаращ.

26Абы къезыгъэгъэза бегъымбарым ар щызэхихым, жиӀащ: «Ар ТХЬЭМ и унафэм емыдэӀуа Тхьэм и цӀыхуращ. ТХЬЭМ абы къызэрыжриӀам тету, аслъэным пэщӀигъахуэри зэпкърыригъэтхъащ».

27Бегъымбарым и къуэхэм шыдым уанэ тралъхьэну яжриӀащ. ЩӀалэхэми уанэр шыдым хутралъхьащ. 28Ар ежьэри, гъуэгум телъ хьэдэр къигъуэтыжащ. Абы шыдымрэ аслъэнымрэ зэрыбгъэдэтт. Аслъэныр хьэдэм еӀусатэкъым, шыдри зэпкъритхъатэкъым. 29Бегъымбарым хьэдэр къиӀэтщ, шыдым трилъхьэри зыдэс къалэм игъэзэжащ, игъейуэ щӀилъхьэжыну. 30Езым и кхъэм щыщӀилъхьэжри, «еуей мыгъуэ, си къуэш!» – жиӀэурэ къыхэгуоукӀыурэ игъеижащ.

31Ар щӀилъхьэжа нэужь, бегъымбарым и къуэхэм уэсят яхуищӀащ: «СылӀа нэужь, си хьэдэр Тхьэм и цӀыхур зыщӀэлъ кхъэм щыщӀэфлъхьэж, си къупщхьэхэри абы и къупщхьэхэм бгъурыфлъхьэж. 32БэтӀэл къурмэнщӀыпӀэмрэ Щэмэрей[*] къалэхэм дащӀыхьа тхьэлъэӀупӀэ унэхэмрэ теухуауэ ТХЬЭМ абы къыхуиӀуэхуа псалъэхэр фӀэкӀ имыӀэу зэщӀэнущ».

Йорэбэхьэм и ерыщагъыр

33Апхуэдизыр и нэгу щӀэкӀа пэтми, Йорэбэхьэм зытет гъуэгу пхэнжым текӀакъым. Аргуэрыххэти, тхьэлъэӀупӀэ унэхэм цӀыхубэм къахиша гуэрхэр тхьэпщу щӀигъэувэжырт. Хэтуи щрет, хуейр а ӀэнатӀэм хуигъэнахуэрти, тхьэлъэӀупӀэ унэхэм тхьэпщ хьэкъыр щрахьэкӀыну яхуигъэфащэрт. 34Мис апхуэдэ гуэныхь бгъэдэлът Йорэбэхьэм и унагъуэм. Зыгъэунэхъуу, щӀы щхьэфэм ар тезыгъэкӀуэдыкӀыжыпари аращ+.

* 13:2 Еплъ 4 Пащт. 23:15-20. Тхьэм и псалъэр зэрызэщӀам и хъыбарыр абдеж къыщыӀуэтащ.

* 13:32 Мыбдеж ЩэмэрейкӀэ зэджэр ИсрэӀилырщ е Ищхъэрэ пащтыхьыгъуэрщ. ИпэжыпӀэкӀэ жыпӀэмэ, мы фӀэщыгъэр ИсрэӀилым щигъуэтар нэхъ иужьыӀуэкӀэщ, къызытекӀари хэгъэгум и щыхьэрым зэрихьэ цӀэрщ. «Щэмэрей» фӀэщыгъэм къежьапӀэ хуэхъуам и гугъур 16:24 деж къыщыхощ.

+ 13:1 4 Пащт. 23:17
+ 13:2 4 Пащт. 23:15-16,
+ 13:24 3 Пащт. 20:36
+ 13:34 3 Пащт. 14:10

ЕПЩЫКӀУПЛӀАНЭ ӀЫХЬЭ

Йорэбэхьэм и къуэр зэрылӀар

14^1Абы ирихьэлӀэу Йорэбэхьэм и къуэ Абий сымаджэ хъуащ. 2Йорэбэхьэм и щхьэгъусэм зыхуигъазэри жриӀащ: «Узэрызищхьэгъусэр къамыщӀэн хуэдэу, уи щыгъыныр зэблэхъуи, Шылэу кӀуэ. Мы лъэпкъым и пащтыхь сыхъуну жызыӀауэ щыта Ахъия бегъымбарыр абы дэсщ+. 3ЩӀакхъуипщӀ, хьэлу зыбжанэ, фо кхъуэщын зыдэщти, кӀуэ абы деж. ЩӀалэм и щхьэ кърикӀуэнур абы къыбжиӀэнущ»+.

4Йорэбэхьэм зэрыжиӀам хуэдэу, и щхьэгъусэм ищӀри, Ахъия бегъымбарым деж Шылэу кӀуащ. Ахъия зыри илъагъужыртэкъым – жьыгъэм къыхэкӀыу нэф хъуат. 5Ауэ ТХЬЭМ Ахъия бегъымбарым къригъэщӀат: «Йорэбэхьэм и щхьэгъусэр сымаджэ хъуа и къуэм и щхьэ кърикӀуэнум иригумэщӀу къокӀуэ. Мы узыхуэзущийхэр абы жеӀэ. КъыщыкӀуэкӀи, абы нэгъуэщӀ цӀыхубз гуэру зыкъыпфӀигъэщӀынущ», – жиӀэри.

6Ахъия бегъымбарым, бжэӀупэмкӀэ къэӀу цӀыхубзым и Ӏэуэлъауэ макъыр щызэхихым, жиӀащ: «КъыщӀыхьэ, Йорэбэхьэм я гуащэр. Сыт уэрмыра хуэдэу зыщӀэпщӀыр? УэркӀэ хъыбар дахэ сиӀэкъым.

7КӀуэжи, ТХЬЭМ, ИсрэӀилым и Тхьэм, жиӀэ мы псалъэхэр Йорэбэхьэм деж нэхьэсыж: „ЦӀыху цӀыкӀум уакъыхэсӀэтыкӀри си лъэпкъым, ИсрэӀилым, и гъуазэ усщӀат+. 8Даут и унагъуэм къыӀэщӀэстхъри, пащтыхьыгъуэр уэ уэстат. Ауэ си унафэхэр зыгъэзащӀэу гурэ псэкӀэ си ужь ита, схуэфащэ фӀэкӀа нэгъуэщӀ мыхъун зымылэжьа, си жыӀэщӀэу щыта Даут ещхь аркъудей ухъуакъым+. 9Уи япэ итахэм нэхърэ нэхъ бзаджащӀэу укъыщӀэкӀащ. НэгъуэщӀытхьэхэм я скъар гъэжахэр бгъэуври сэ ӀэщӀыб сыпщӀащ, си губжьыр къызэщӀэбгъэплъащ+. 10Абы щхьэкӀэ Йорэбэхьэм и унагъуэм бэлыхьлажьэр къыхуэсхьынущ. И унагъуэм зы цӀыхухъуи къизнэнукъым, унэӀутри цӀыху щхьэхуитри згъэкӀуэдынущ. ПхъэнкӀийр зэрагъэкӀуэдым хуэдэу, Йорэбэхьэм и унагъуэм псэ зыӀут къизмынэу лъапсэкӀуэдыр къыхуэзгъэкӀуэнущ+. 11Йорэбэхьэм и унагъуэм щыщу къалэм щылӀэр хьэм яшхыжынущ, губгъуэм щылӀэр бзум яуӀужынущ“. Аращ ТХЬЭМ жиӀэр!+

12Иджы гъэзэж! Уи лъапэр укъызыдэкӀа къалэм зэрыдэпшиеу, щӀалэ цӀыкӀум и псэр хэкӀынущ. 13Зэры-ИсрэӀилу ягъеинурэ щӀалъхьэжынущ ар. Аращ Йорэбэхьэм и унагъуэм щыщу кхъэм щӀалъхьэнур, сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ а зы закъуэращ ТХЬЭМ, ИсрэӀилым и Тхьэм, фӀы гуэр зыхилъэгъуар.

14ТХЬЭМ ИсрэӀилым пащтыхь хуэхъунур игъэнэхуэнурэ, абы Йорэбэхьэм и унагъуэм лъапсэкӀуэдыр къыхуигъэкӀуэнущ. Ар къыщыхъунури нобэщ, уеблэмэ иджыпсту дыдэщ[*]+. 15ТХЬЭМ ИсрэӀилым удын ирихынущи, псы уэрым ирилъэщӀэх псылъэдзэхум ещхьу зэщӀэсысэнущ. Ашэрэхь и пкъохэр хуагъэувурэ ТХЬЭР зэрагъэгубжьам къыхэкӀыу, абыхэм я адэжьхэм ярита мы щӀыгуфӀым ИсрэӀилыр ирихынурэ, Фэрат псыежэхым адрыщӀкӀэ щызэбгрипхъынущ. 16ИсрэӀилхэр драгъэхьэхыу Йорэбэхьэм къихьа гуэныхьхэм я ягъэкӀэ, ТХЬЭМ ИсрэӀилыр ибгынэнущ».

17Йорэбэхьэм и щхьэгъусэр ежьэжри, Тырзэхь кӀуэжащ. И унэ бжэщхьэӀум зэребакъуэуи, щӀалэ цӀыкӀум и псэр хэкӀащ. 18Ар щӀалъхьэжащ, ТХЬЭМ и жыӀэщӀэ Ахъия бегъымбарым къызэрыжриӀам тету, зэры-ИсрэӀилуи щӀалэ цӀыкӀур ягъеижащ.

Йорэбэхьэм дунейм зэрехыжар

19Йорэбэхьэм и тетыгъуэм нэгъуэщӀ хъугъэщӀагъэу къэхъуам – зауэу иригъэкӀуэкӀахэмрэ пащтыхьыгъуэр зэрызэрихьамрэ – ятеухуа хъыбархэр «ИсрэӀил пащтыхьхэм я тхыдэ тхылъым» итщ. 20Йорэбэхьэм илъэс тӀощӀрэ тӀукӀэ пащтыхьыгъуэр зэрихьэри, и адэжьхэм я пащхьэ ихьэжащ. Абы иужькӀэ пащтыхь тахътэм дэкӀуеяр и къуэ Нэдэбщ.

Ехьудейм и пащтыхь Арбэхьэм

21Ехьудей хэкум щыпащтыхьыр Сэлмэн и къуэ Арбэхьэмт. Арбэхьэм пащтыхь щыхъуам илъэс тӀощӀитӀрэ зырэ и ныбжьт. ТХЬЭМ и цӀэр щагъэлъэпӀэн хуэдэу, исрэӀил лӀакъуэхэм яхиӀэтыкӀыу къахиха Ерусэлим къалэм ар илъэс пщыкӀублкӀэ унафэ зэрихьэу дэсащ. Арбэхьэм и анэм и цӀэр НэӀэмэт, ар лъэпкъкӀэ амонейхэм ящыщт.

22ТХЬЭМ хуэмыфащэ бзаджагъэхэр ехьудейхэм ялэжь хъуащ. Абыхэм къахьа гуэныхьыр я адэжьхэм ейм апхуэдизкӀэ ебэкӀырти, ТХЬЭМ и губжьыр нэхъ иныжу къызэщӀагъэплъат. 23Ехьудейхэм Ӏуащхьэшхуэ къэси жыг къудамэбэ къэси тхьэлъэӀупӀэхэр щагъэувырт, мывэскъархэр щыхатӀэрт, Ашэрэхь и пкъохэр щагъэувырт. 24Ар щыгъэтауэ, тхьэхуэщӀэ къэхьпагъи[*] хэгъэгум къыщыунэхуат. ТХЬЭМ исрэӀилхэм ябгъэдихуа лъэпкъхэм хабзэ гущыкӀыгъуэу зэрахьэхэри зы къэмынэу къащтат.

25Арбэхьэм пащтыхь тахътэм зэрыдэкӀуейрэ илъэс етхуанэр екӀуэкӀырт, Мысырым и фирхьэун Шушакъ Ерусэлим щытеуам+. 26ТХЬЭМ и Унэми пащтыхь сэрейми хъугъуэфӀыгъуэу ярылъыр щӀихри, зэрыщыту ихьащ. Зыри къигъэнатэкъым, уеблэмэ пащтыхь Сэлмэн ищӀауэ щыта дыщэ мэӀухэри ихьат+. 27Абыхэм я пӀэкӀэ Арбэхьэм гъуаплъэ мэӀухэр ищӀри, пащтыхь сэрейм и дыхьэпӀэм деж щыт щхьэхъумэхэм я Ӏэщхьэтетхэм яритащ. 28Пащтыхьыр ТХЬЭМ и Унэм кӀуэху къэс, хъумакӀуэхэм мэӀухэр яӀыгъыу кӀэлъыкӀуэрт. КъыщагъэзэжкӀи, мэӀухэр щхьэхъумэхэм я унэм къахьыжырти щызэтралъхьэжырт.

29Арбэхьэм и тетыгъуэм нэгъуэщӀ хъугъэщӀагъэу къэхъуамрэ игъэхъамрэ ятеухуа хъыбархэр «Ехьудей пащтыхьхэм я тхыдэ тхылъым» итщ. 30Арбэхьэмрэ Йорэбэхьэмрэ зэпымычу зэзэуащ. 31И уахътыр къэсри, Арбэхьэм и адэжьхэм я пащхьэ ихьэжащ, абыхэм хуэдэу, Даут и Къалэм щыщӀалъхьэжащ. Арбэхьэм и анэм и цӀэр НэӀэмэт, амонейхэм ящыщт. Абы иужькӀэ пащтыхь тахътэм дэкӀуеяр и къуэ Абиемщ.

* 14:14 Ар къыщыхъунури нобэщ, уеблэмэ иджыпсту дыдэщ – Пасэрей журтыбзэкӀэ тха Ӏэрытхым къыщыкӀуэ псалъэхэм къарыкӀыр гурыӀуэгъуэ дыдэкъым.

* 14:24 Пасэрей журтыбзэкӀэ тха Ӏэрытхым къыщыкӀуэ псалъэхэм къарыкӀыр гурыӀуэгъуэ дыдэкъым. Хуэбгъэфащэ зэрыхъунумкӀэ, зи гугъу ищӀыр тхьэлъэӀупӀэхэм деж къэхьпагъэ щызэрахьэу Ӏута цӀыхухъухэмрэ цӀыхубзхэмрэщ. ИсрэӀилхэр къэзыухъуреихьу щыта лъэпкъхэм я диным апхуэдэ хабзэ хэлъу щытащ. Тэурэтым аркъудей идэркъым (еплъ Хабзэ 23:17-18 ).

+ 14:2 3 Пащт. 11:29-31
+ 14:3 1 Пащт. 9:7-8
+ 14:7 3 Пащт. 16:2
+ 14:8 3 Пащт. 11:31
+ 14:9 3 Пащт. 12:28,

+ 14:10 3 Пащт. 15:29, 3 Пащт. 21:21, 4 Пащт. 9:8

+ 14:11 3 Пащт. 16:4, 3 Пащт. 21:24
+ 14:14 3 Пащт. 15:27-30
+ 14:25 3 Пащт. 11:40
+ 14:26 3 Пащт. 10:17

ЕПЩЫКӀУТХУАНЭ ӀЫХЬЭ

Ехьудейм и пащтыхь Абием

15^1ИсрэӀилым и пащтыхь НэбатӀ и къуэ Йорэбэхьэм тетыгъуэр зэрыӀэщӀыхьэрэ илъэс епщыкӀуиянэр екӀуэкӀыу, Абием Ехьудейм и пащтыхь хъуащ. 2Абием илъэсищкӀэ унафэ зэрихьэу Ерусэлим дэсащ. Абием и анэм и цӀэр МэӀэхут, ар Абишэлам и пхъурылъхут[*].

3Абием гуэныхькъэхьу псэуа и адэм и гъуэгум текӀакъым. Ар и адэжь Даут ещхьакъым, игури ТХЬЭМ, и Тхьэм, зэрыщыту етауэ щытакъым+. 4Ара пэтми, Даут и хьэтыркӀэ, ТХЬЭМ, и Тхьэм, Абием и жьэгу пащхьэ мафӀэр Ерусэлим щызэхигъэкӀыжакъым, и къуэр пащтыхьыгъуэм тригъэхьащ, езы Ерусэлими нэхъ лъэщ ищӀащ+. 5Хьет лъэпкъым щыщ Ӏурей и Ӏуэхур хэбгъэкӀмэ[*], Даут ТХЬЭМ хуэмыфащэ илэжьакъым, псэухуи Абы и унафэхэм текӀакъым. Аращ ТХЬЭМ апхуэдэу щӀищӀар+.

6Абием псэуху, Арбэхьэмрэ Йорэбэхьэмрэ я зэхуаку дэлъа зауэр увыӀакъым. 7Абием и тетыгъуэм нэгъуэщӀ хъугъэщӀагъэу къэхъуамрэ игъэхъамрэ ятеухуа хъыбархэр «Ехьудей пащтыхьхэм я тхыдэ тхылъым» итщ. Абиемрэ Йорэбэхьэмрэ зэпымычу зэзэуащ. 8И уахътыр къэсри, Абием и адэжьхэм я пащхьэ ихьэжащ, Даут и Къалэми щыщӀалъхьэжащ. Абы иужькӀэ пащтыхь тахътэм дэкӀуеяр и къуэ Асэщ.

Ехьудейм и пащтыхь Асэ

9ИсрэӀилым и пащтыхь Йорэбэхьэм тетыгъуэр зэрыӀэщӀыхьэрэ илъэс етӀощӀанэр екӀуэкӀыу, Асэ Ехьудейм и пащтыхь хъуащ. 10Ар илъэс тӀощӀитӀрэ зыкӀэ унафэ зэрихьэу Ерусэлим дэсащ. Абы и анэшхуэм и цӀэр МэӀэхут, ар Абишэлам и пхъурылъхут.

11И адэжь Даут ещхьу, Асэ ищӀэри илэжьри ТХЬЭМ хуэфащэ защӀэт. 12Абы тхьэхуэщӀэ къэхьпагъэр хэкум щигъэкӀуэдащ, и адэжьхэм ягъэувыгъа скъархэри зэтрикъутащ+. 13Хэбгъэзыхьмэ, Ашэрэхь и пкъо гущыкӀыгъуэр зыщӀа и анэшхуэ МэӀэхуи пащтыхь гуащэнанэ цӀэри трихащ. Асэ Ашэрэхь и пкъор ириупщӀыкӀри, Къидрун псы жапӀэм деж щигъэсыжащ+. 14ТхьэлъэӀупӀэхэр ирамыхыжа пэтми, псэуху Асэ гурэ псэкӀэ ТХЬЭМ етауэ дунейм тетащ. 15Апхуэдэуи Асэрэ и адэмрэ Тхьэм и цӀэр зытраӀуа дыжьынхэри, дыщэхэри, хьэкъущыкъу зэмылӀэужьыгъуэхэри ТХЬЭМ и Унэм щӀилъхьэжащ+.

16Асэрэ ИсрэӀилым и пащтыхь БэӀэшрэ тетыгъуэр яӀыгъыхункӀэ зэзэуащ. 17ИсрэӀилым и пащтыхь БэӀэш Ехьудей хэкум къихьэри, Арэмэхь къалэр къигъэбыдыхьу хуежьащ, Ехьудей хэкум и пащтыхь Асэ дежи зыгуэри имыгъэкӀуэн, къикӀри блимыгъэкӀын хуэдэу. 18Апхуэдэу щыхъум, Асэ ТХЬЭМ и Унэмрэ езым и пащтыхь сэреймрэ я хъугъуэфӀыгъуэщхэм дыжьынрэ дыщэу къинар кърихщ, и блыгущӀэтхэм яритри, Бэрхьэдадэ[*] деж лӀыкӀуэ ищӀащ. Бэрхьэдадэ Табримум и къуэт, Табримум Хъизуан и къуэт. Асэ Арэмей хэкум и пащтыхьу Щам дэс Бэрхьэдадэ деж лӀыкӀуэхэм яригъэӀуэхуащ:+
19«Ди адэхэм я зэхуаку дэлъа зэгурыӀуэныгъэм уэри сэри дытегъэт. Мы дыжьынымрэ дыщэмрэ тыгъэу ныпхузогъэхь. ИсрэӀилым и пащтыхь БэӀэш си ужь икӀын хуэдэу, ебухылӀа зэгурыӀуэныгъэр къутэж».

20Бэрхьэдадэ Асэ жиӀэм арэзы техъуащ. Абы и дзэпщхэм исрэӀил къалэхэр къазэуну игъэкӀуащ. Абыхэм Ӏиуэн, Абэл-БэтмэӀэху, Дан, Чынэрэт щӀыналъэр зэрыщыту, Нэхуталий хэкур яубыдащ. 21БэӀэш ар щызэхихым, Арэмэхь къалэм и къэгъэбыдыхьыным иужь икӀыжри, Тырзэхь игъэзэжащ. 22МыдэкӀэ, Ехьудей хэкум псэ зыӀуту исым Асэ унафэ яхуищӀащ Арэмэхь къалэм БэӀэш ухуэныгъэу щригъэкӀуэкӀам мывэрэ пхъэуэ хилъхьар къыхахыжыну. Ахэр абы Бенамин щӀыналъэм хиубыдэ Джыбэхьрэ Мызпэхьрэ иригъэшащ а къалэхэр къигъэбыдыхьыну.

23Асэ и тетыгъуэм нэгъуэщӀ хъугъэщӀагъэу къэхъуам, игъэхъам, лӀыгъэщӀагъэу зэрихьам, къалэхэр къызэригъэбыдыхьам ятеухуа хъыбархэр «Ехьудей пащтыхьхэм я тхыдэ тхылъым» итщ. И ныбжьыр щыхэкӀуатэм, Асэ лъакъуэ узым къыхигъэзыхь хъуат. 24И уахътыр къэсри, Асэ и адэжьхэм я пащхьэ ихьэжащ, и адэжь Даут и Къалэми щыщӀалъхьэжащ. Абы иужькӀэ пащтыхь тахътэм дэкӀуеяр и къуэ Йощэфатщ+.

ИсрэӀилым и пащтыхь Нэдэб

25Ехьудейм и пащтыхь Асэ тетыгъуэр зэрыӀэщӀыхьэрэ илъэс етӀуанэр екӀуэкӀыу, Йорэбэхьэм и къуэ Нэдэб ИсрэӀилым и пащтыхь хъуащ, илъэситӀкӀи хэгъэгум тетыгъуэр щиӀыгъащ+. 26Нэдэб ТХЬЭМ хуэмыфащэ бзаджагъэхэр илэжьу къекӀуэкӀащ, ИсрэӀилыр гуэныхьщӀэным дезыгъэхьэха и адэм и гъуэгуми текӀакъым.

27Ищэхъар и лӀакъуэм щыщ Ахъия и къуэ БэӀэш Нэдэб и лъабжьэр къитӀу хуежьащ. Нэдэбрэ исрэӀилыдзэмрэ фылистей къалэ ДжыбэтӀыуэн къатӀысыхьауэ щаӀыгъ гуэрым иригъэхьэлӀэри, БэӀэш пащтыхьыр иукӀащ. 28Абы щыгъуэм Ехьудейм и пащтыхь Асэ тетыгъуэр зэрыӀэщӀыхьэрэ илъэс ещанэр екӀуэкӀырт. БэӀэш абы иужькӀэ ИсрэӀилым и пащтыхь хъуащ.

29Пащтыхьыгъуэр зэрыӀэщӀыхьэу, БэӀэш Йорэбэхьэм и унагъуэм щӀапӀэкӀуэдыр къыхуигъэкӀуащ. ТХЬЭМ и жыӀэщӀэ Ахъия бегъымбарым, Шылэу щыщым, къызэрыжриӀам тету, Йорэбэхьэм и лъапсэм псэууэ зы цӀыху къримынэу зэтриукӀащ+. 30Йорэбэхьэм гуэныхьщӀэным исрэӀилхэр зэрыдригъэхьэхам, ТХЬЭМ, ИсрэӀилым и Тхьэм, и губжьыр къызэщӀигъаплъэ зэпыту зэрекӀуэкӀам къыхуихьар аращ абы.

31Нэдэб и тетыгъуэм нэгъуэщӀ хъугъэщӀагъэу къэхъуамрэ игъэхъамрэ ятеухуа хъыбархэр «ИсрэӀил пащтыхьхэм я тхыдэ тхылъым» итщ. 32Асэрэ ИсрэӀилым и пащтыхь БэӀэшрэ тетыгъуэр яӀыгъыхункӀэ зэзэуащ.

ИсрэӀилым и пащтыхь БэӀэш

33Ехьудейм и пащтыхь Асэ тетыгъуэр зэрыӀэщӀыхьэрэ илъэс ещанэр екӀуэкӀыу, Ахъия и къуэ БэӀэш ИсрэӀилым и пащтыхь хъуащ. Ар илъэс тӀощӀрэ плӀыкӀэ унафэ зэрихьэу Тырзэхь дэсащ. 34Абыи ТХЬЭМ хуэмыфащэ бзаджагъэхэр илэжьу къекӀуэкӀащ, ИсрэӀилыр гуэныхьщӀэным дезыгъэхьэха Йорэбэхьэм и гъуэгуми текӀакъым.

* 15:2 Е: «ипхъут». Апхуэдэу еплъ 10-нэ ездыгъуэм.

* 15:5 Еплъ 2 Пащт. 11.

* 15:18 Зи гугъу ищӀыр Бэрхьэдадэ Езанэрщ, хуэгъэфэщауэ, ди лъэхъэнэр къихьэным ипэ 900 гъэм щегъэжьауэ 860 гъэм нэс Арэмей хэкум (нэгъуэщӀу жыпӀэмэ – иджырей Щамым) пащтыхьыгъуэр щызезыхьарщ.

+ 15:3 3 Пащт. 11:4
+ 15:4 2 Пащт. 21:17, 3 Пащт. 11:36
+ 15:5 2 Пащт. 11:3-17
+ 15:12 3 Пащт. 14:24

+ 15:13 4 Пащт. 23:4, 4 Пащт. 23:6, 4 Пащт. 23:12

+ 15:15 3 Пащт. 7:51
+ 15:18 3 Пащт. 14:26, 4 Пащт. 12:18
+ 15:24 3 Пащт. 22:2
+ 15:25 3 Пащт. 14:20

+ 15:29 3 Пащт. 14:10-11, 3 Пащт. 14:14, 3 Пащт. 21:21

ЕПЩЫКӀУХАНЭ ӀЫХЬЭ

16^1ТХЬЭМ деж къикӀри, БэӀэш теухуа псалъэ Хьэнэний и къуэ Йыхъу къыхуэкӀуащ:

2«ТхьэмыщкӀэхэм уакъыхэсшри, БэӀэш, си лъэпкъым, ИсрэӀилым, и гъуазэ усщӀат. АрщхьэкӀэ Йорэбэхьэм зэрыкӀуа гъуэгу пхэнжыращ уэри къыхэпхар, си губжьыр къызэщӀэбгъаплъэу ИсрэӀилыр гуэныхьым дебгъэхьэхыу уекӀуэкӀащ+. 3Аращи, НэбатӀ и къуэ Йорэбэхьэм и унагъуэм зэресщӀам хуэдэу, уэри уи унагъуэми щӀапӀэкӀуэдыр къыфхуэзгъэкӀуэнущ+. 4Уи унагъуэм щыщу къалэм щылӀэр хьэм яшхыжынущ, губгъуэм щылӀэр бзум яуӀужынущ»+.

5БэӀэш и тетыгъуэм нэгъуэщӀ хъугъэщӀагъэу къэхъуам, игъэхъам, лӀыгъэщӀагъэу зэрихьам ятеухуа хъыбархэр «ИсрэӀил пащтыхьхэм я тхыдэ тхылъым» итщ. 6И уахътыр къэсри, БэӀэш и адэжьхэм я пащхьэ ихьэжащ, Тырзэхь щыщӀалъхьэжащ. Абы иужькӀэ пащтыхь тахътэм дэкӀуеяр и къуэ Елэхьщ.

7Ауэ БэӀэшрэ и унагъуэмрэ теухуа ТХЬЭМ и псалъэр Хьэнэний и къуэ Йыхъу бегъымбарым къылъэӀэсагъэххэт. БэӀэш ТХЬЭМ хуэмыфащэ зэрырипэсам, Йорэбэхьэм и унагъуэм дэплъейуэ, и губжьыр къызэщӀэзыгъаплъэ Ӏуэхугъуэхэр зэрилэжьам пэкӀуэ унафэр ТХЬЭМ ищӀакӀэт. Йорэбэхьэм и лъэпкъым лъапсэрыхыр къызэрыхуигъэкӀуари хэтт а тезырым.

ИсрэӀилым и пащтыхь Елэхь

8Ехьудейм и пащтыхь Асэ тетыгъуэр зэрыӀэщӀыхьэрэ илъэс тӀощӀрэ еханэр екӀуэкӀыу, БэӀэш и къуэ Елэхь ИсрэӀилым и пащтыхь хъуащ. Ар илъэситӀкӀэ унафэ зэрихьэу Тырзэхь дэсащ.

9И блыгущӀэтхэм ящыщ Зымыр, хьэкуэстыгухэм и зэхуэдитӀыр зи ӀэмыщӀэ илъым, Елэхь и лъабжьэр къитӀу хуежьащ. Елэхь Тырзэхь дэсу, пащтыхь сэрейтет Арзэ и унэ зимыщӀэжу ефауэ здилъым,+
10Зымыр щӀыхьэри ар иукӀащ. Мыр къыщыхъуар Ехьудейм и пащтыхь Асэ тетыгъуэр зэрыӀэщӀыхьэрэ илъэс тӀощӀрэ ебланэр щекӀуэкӀырщ. Елэхь иужькӀэ Зымыр ИсрэӀилым и пащтыхь хъуащ.

11Пащтыхьыгъуэр ӀэщӀыхьэу тахътэм зэрыдэкӀуейуэ, Зымыр БэӀэш и унагъуэр зэрыщыту зэтриукӀащ. БэӀэш и Ӏыхьлыуэ ирехъу, и ныбжьэгъуу щрет, – псэууэ зы цӀыхухъу къимыгъанэу джатэщхьэщӀэкӀ ищӀащ. 12ТХЬЭМ Йыхъу бегъымбарым къызэрыжриӀам тету, Зымыр БэӀэш и лъапсэм псэууэ зы цӀыхухъу къримынэу игъэкӀуэдащ+. 13Гуэныхьу къахьахэми, а псом исрэӀилхэр зэрыдрагъэхьэхами, ТХЬЭМ, ИсрэӀилым и Тхьэм, и губжьыр къызэщӀэзыгъаплъэ тхьэнэпцӀхэм я скъархэр ягъэуву къызэрекӀуэкӀами БэӀэшрэ абы и къуэ Елэхьрэ текӀуэдэжащ.

14Елэхь и тетыгъуэм нэгъуэщӀ хъугъэщӀагъэу къэхъуамрэ игъэхъамрэ ятеухуа хъыбархэр «ИсрэӀил пащтыхьхэм я тхыдэ тхылъым» итщ.

ИсрэӀилым и пащтыхь Зымыр

15Ехьудейм и пащтыхь Асэ тетыгъуэр зэрыӀэщӀыхьэрэ илъэс тӀощӀрэ ебланэр екӀуэкӀыу, Зымыр ИсрэӀилым и пащтыхь хъуащ. Ауэ абы махуибл къудейщ Тырзэхь унафэр зэрыщызэрихьар. ИсрэӀилыдзэм ДжыбэтӀыуэн фылистей къалэр къитӀысыхьат+. 16Зымыр пащтыхьым и лъабжьэр къитӀу зэриукӀам и хъыбарыр дзэ пщыӀэм тес исрэӀилхэм я деж щынэсым, абыхэм а махуэ дыдэм дзэпщ Ӏумыр пащтыхьу хахащ. 17Абы иужькӀэ Ӏумыррэ исрэӀилыдзэмрэ ДжыбэтӀыуэн къыӀукӀыжри, Тырзэхь къатӀысыхьащ. 18Зымыр къалэр къызэращтар къыщилъагъум, пащтыхь сэрейм хэт быдапӀэ унэм щӀыхьэщ, мафӀэ щӀидзэри зэрыщыту зэтригъэсхьащ, езыми зыхигъэсхьэжащ. 19ТХЬЭМ хуэмыфащэ бзаджагъэхэр зэрилэжьам, Йорэбэхьэм зэрыкӀуа гъуэгу пхэнжым зэрытетам, гуэныхьу ар зыхэтам ИсрэӀилри зэрыдригъэхьэхам Зымыр и щхьэр хилъхьащ.

20Зымыр и тетыгъуэм нэгъуэщӀ хъугъэщӀагъэу къэхъуамрэ хъуагъэщагъэу зэрихьамрэ ятеухуа хъыбархэр «ИсрэӀил пащтыхьхэм я тхыдэ тхылъым» итщ.

21ИсрэӀил цӀыхубэр тӀу ищӀыкӀащ: языныкъуэм ДжынэтӀ и къуэ Тибний пащтыхьу трагъэувэну хуейт, языныкъуэри Ӏумыр и щӀыб къыдэтт. 22Ӏумыр и дарэгъухэр ДжынэтӀ и къуэ Тибний къыкъуэтхэм нэхърэ нэхъ лъэщу къыщӀэкӀащ. Тибний зэхэуэм хэкӀуадэри, Ӏумыр пащтыхь хъуащ.

ИсрэӀилым и пащтыхь Ӏумыр

23Ехьудейм и пащтыхь Асэ тетыгъуэр зэрыӀэщӀыхьэрэ илъэс щэщӀрэ езанэр екӀуэкӀыу, Ӏумыр ИсрэӀилым и пащтыхь хъуащ. Ӏумыр тетыгъуэр илъэс пщыкӀутӀкӀэ ӀэщӀэлъащ, абы щыщу илъэсихкӀэ Тырзэхь унафэ щищӀащ. 24Щэмэр деж дыжьын тӀэлатитӀкӀэ[*] Щэмэрей Ӏуащхьэр къыщищэхури, абы и щыгум къалэ трищӀыхьащ. Ӏуащхьэр зейуэ щыта Щэмэр и цӀэкӀэ къалэм ЩэмэрейкӀэ еджащ[*].

25Ӏумыр ТХЬЭМ хуэмыфащэ бзаджагъэхэр илэжьащ, уеблэмэ япэ итахэм нэхърэ нэхъ бзаджащӀэуи къыщӀэкӀащ. 26НэбатӀ и къуэ Йорэбэхьэм тхьэнэпцӀхэм я скъархэр игъэувурэ ТХЬЭМ, ИсрэӀилым и Тхьэм, и губжьыр къызэщӀигъаплъэу, зэры-ИсрэӀилу гуэныхьщӀакӀуэ ищӀу зэрыщытам хуэдэ дыдэт Ӏумыри.

27Ӏумыр и тетыгъуэм нэгъуэщӀ хъугъэщӀагъэу къэхъуам, игъэхъам, лӀыгъэщӀагъэу зэрихьам ятеухуа хъыбархэр «ИсрэӀил пащтыхьхэм я тхыдэ тхылъым» итщ. 28И уахътыр къэсри, Ӏумыр и адэжьхэм я пащхьэм ихьэжащ, Щэмэрей щыщӀалъхьэжащ. Абы иужькӀэ пащтыхь тахътэм дэкӀуеяр и къуэ Ӏэхьэбщ.

ИсрэӀилым и пащтыхь Ӏэхьэб

29Ехьудейм и пащтыхь Асэ тетыгъуэр зэрыӀэщӀыхьэрэ илъэс щэщӀрэ еянэр екӀуэкӀыу, Ӏумыр и къуэ Ӏэхьэб ИсрэӀилым и пащтыхь хъуащ. Ар илъэс тӀощӀрэ тӀукӀэ унафэ зэрихьэу Щэмэрей дэсащ. 30Ӏумыр и къуэ Ӏэхьэб ТХЬЭМ хуэмыфащэ бзаджагъэхэр лэжьынкӀэ япэ итахэм нэхърэ нэхъ гуащӀэжу къыщӀэкӀащ+. 31НэбатӀ и къуэ Йорэбэхьэм гуэныхьу къихьам Ӏэхьэб и щхьэкӀэ зэрыхэтыр фӀэмащӀэу, саидей пащтыхь ЕтӀбэӀэл ипхъу Ӏизэбэл щхьэгъусэу къишащ, БэӀэли щхьэщэ хуищӀу хуежьащ. 32Ӏэхьэб БэӀэл и цӀэкӀэ Щэмэрей щиухуа унэм къурмэнщӀыпӀи хущӀигъэувэжащ+. 33Абы къищынэмыщӀауэ, Ӏэхьэб Ашэрэхь и пкъор игъэуващ, ТХЬЭМ, ИсрэӀилым и Тхьэм, и губжьыр нэхъри къызэщӀигъаплъэу, и бзаджэщӀагъэкӀэ ИсрэӀилым тетыгъуэр щызыӀыгъахэм ящхьэпрыбэкъукӀыжу.

34Ӏэхьэб и тетыгъуэрщ БэтӀэл щыщ ХьэӀил Йэрыхъуэ къалэ щызэфӀигъэувэжар. Къалэм и лъабжьэр щигъэтӀылъым, ХьэӀил и пэлъху щӀалэр, Абирам, дунейм ехыжащ, дыхьэпӀэхэр щыхигъэувэжым и къуэ нэхъыщӀэ Сэгъуб фӀэкӀуэдащ. А щӀыкӀэм тету ТХЬЭМ къыбгъэдэкӀыу Нун и къуэ Йушэ деж къэкӀуауэ щытыгъа псалъэр зэщӀа хъуащ[*].

* 16:24 Килограмм блыщӀым нэблагъэ хъунущ.

* 16:24 Щэмэрей къалэр Тырзэхь и пӀэкӀэ Ищхъэрэ пащтыхьыгъуэм и щыхьэрыщӀэ хъуащ.

* 16:34 Нун и къуэ Йушэ Йэрыхъуэ къалэр къызэризэуамрэ ар зэфӀэзыгъэувэжыну иужь ихьэм триӀуа гыбзэмрэ я хъыбарыр Нун и къуэ Йушэ и тхылъым итщ, еплъ 6:1-26. ХьэӀил и къуэхэм я кӀуэдыкӀэ хъуам и гугъур текстым зыщӀыпӀэ дежи къыщыхэщыркъым. ИсрэӀилхэм я хъуреягъкӀэ щыса хамэ лъэпкъхэм зэрахабзэу, ХьэӀил ахэр тхьэнэпцӀхэм къурмэн яхуищӀагъэнкӀи хъунущ.

+ 16:2 3 Пащт. 14:7
+ 16:3 3 Пащт. 15:29, 3 Пащт. 16:12
+ 16:4 3 Пащт. 14:11, 3 Пащт. 21:24
+ 16:9 4 Пащт. 9:31
+ 16:12 3 Пащт. 16:3
+ 16:15 3 Пащт. 15:27
+ 16:30 3 Пащт. 21:25
+ 16:32 4 Пащт. 10:21

ЕПЩЫКӀУБЛАНЭ ӀЫХЬЭ

Иляс уэгъу зэрыхъунур Тхьэм къызэрыхуиӀуэхуар

17^1ДжылыӀэдейм хыхьэ Тыщбы щыщ Иляс Ӏэхьэб жриӀащ: «СызыхуэжыӀэщӀэ ТХЬЭМ, ИсрэӀилым и Тхьэм, и цӀэкӀэ соӀуэ, жызмыӀауэ мы илъэсхэм уэсэпси къызэремыхынур, уэшхи къызэремышхынур».

2ТХЬЭМ и псалъэр Иляс къыхуэкӀуащ: 3«Мы щӀыпӀэм икӀи, къуэкӀыпӀэ лъэныкъуэмкӀэ кӀуэ. Ӏурдын и къуэкӀыпӀэмкӀэ щыӀэ ЧэрытӀ псыхъуэм деж зыщыгъэпщкӀу. 4Псыежэхым узэфэн псыр къыхэпхынщ, къуалэжьхэм пшхын ерыскъыр къыпхуахьыну унафэ яхуэсщӀакӀэщ».

5Арати, Иляс ТХЬЭМ къызэрыжриӀам хуэдэу ищӀащ. Ӏурдын и къуэкӀыпӀэмкӀэ щыӀэ ЧэрытӀ псыхъуэм кӀуэри, абдеж къыщынащ. 6Пщэдджыжьымрэ пщыхьэщхьэмрэ къуалэжьхэм Иляс щӀакхъуэрэ лырэ къыхуахьырт, зэфэну псыри псыежэхым къыхихырт.

Илясрэ ЗэрэфэтӀ щыщ фызабэмрэ

7Зы тӀэкӀу дэкӀри, хэгъэгум уэшх къызэрыщемышхым къыхэкӀыу, псыхъуэр игъущыкӀащ. 8Абы хэту Иляс ТХЬЭМ и псалъэр къыхуэкӀуащ: 9«Иджы Саидей хэкум ит ЗэрэфэтӀ къалэм[*] кӀуэи дэтӀысхьэ. Зы фызабэ гуэрым уигъэшхэну унафэ хуэсщӀащ», – жиӀэри+.

10Иляс ЗэрэфэтӀ тридзэри кӀуащ. Къалэ дыхьэпӀэм щынэблагъэм, пхъэ зэхуэзыхьэс фызабэр къилъэгъуащ. Бзылъхугъэм къеджэри, кхъуэщыным иту псы тӀэкӀу къыхущӀихыу иригъэфэну елъэӀуащ.

11Псы къыхущӀихыну ар щежьэм, щӀакхъуэ бзыгъэ къыхуихьынуи елъэӀуащ.

12«ТХЬЭМ, уи Тхьэм, и цӀэкӀэ соӀуэ, – жриӀащ абы фызабэм, – щӀакхъуэ зи цӀэ симыӀэ, ауэ чейм къинэжауэ зы хьэжыгъэ Ӏэбжьыб хуэдиз щыӀэжщ, кхъуэщынми дагъэ мащӀэ дыдэ итыжщ. Пхъэ дакъитӀ-щы схьыуэ, си щӀалэмрэ сэрэ а хьэжыгъэм тшхын къыхэсщӀыкӀынуращ. ИтӀанэ гъуэлъи, лӀэ, жыхуаӀэращ».

13АрщхьэкӀэ Иляс абы жриӀащ: «Умышынэ! КӀуэжи, зэрыжыпӀам хуэдэу щӀы. Ауэ япэщӀыкӀэ уиӀэм сэ жьэгурыжьэ щӀакхъуэ цӀыкӀу къысхухэщӀыкӀи къысхуэхь. ИтӀанэ уэрэ уи щӀалэмрэ щхьэкӀэ зыгуэр пщэфӀ. 14Мыращ ТХЬЭМ, ИсрэӀилым и Тхьэм, жиӀэр: „ТХЬЭМ щӀыгум уэшх къытригъэшхэхункӀэ, уи чейм илъ хьэжыгъэм хэщӀынукъым, кхъуэщыным ит дагъэри иухынукъым“».

15Фызабэр кӀуэжри, Иляс къызэрыжриӀам хуэдэу ищӀащ. Апхуэдэу, езыми, Иляси, унагъуэм исхэми махуэ къэс яшхын яӀэ хъуащ. 16ТХЬЭМ и унафэу Иляс къылъэӀэсам тету, чейм илъ хьэжыгъэми кхъуэщыным ит дагъэми хэщӀыртэкъым.

Иляс фызабэм и къуэр къызэригъэпсэужар

17Тэлай дэкӀауэ унагъуэр зей унэгуащэм и къуэр сымаджэ хъуащ. КӀуэ пэтми нэхъыкӀэ хъууэрэ, щӀалэм и псэр хэкӀащ. 18Арати, егиящ ар Иляс: «Уа, Тхьэм и цӀыху, сыт мыгъуэ къэзбгъэӀуэтэну узыхуейр? Си гуэныхьхэр сигу къэбгъэкӀыжу, си щӀалэр бгъэлӀэн щхьэкӀэт укъыщӀысхуэкӀуар?» – жиӀэри.

19«Мыдэ къызэтыт уи къуэр», – къыфӀигъэкӀакъым абы нэгъуэщӀ.

Бзылъхугъэм ӀэщӀэлъ щӀалэр Иляс къыӀэщӀихщ, езыр зытес ищхьэ унэм дрихьейри и пӀэм ирилъхьащ. 20ТХЬЭМ зыхуигъазэри жиӀащ: «Уа, ТХЬЭ, си Тхьэ! Зи унэ сис фызабэм и къуэр ӀэщӀэпхыу апхуэдэ гуӀэгъуэ хэбдзэну ара?»

21ЩӀалэ цӀыкӀум и гущӀыӀум щэней зытришащӀэурэ, Иляс ТХЬЭМ елъэӀуащ: «Уа, ТХЬЭ, си Тхьэ! Къыхэлъхьэж мы щӀалэ цӀыкӀум и псэр!» – жиӀэурэ+.

22ТХЬЭМ зэхихащ Иляс и лъэӀур. ЩӀалэ цӀыкӀум и псэр хилъхьэжри къэпсэужащ. 23Иляс ар ӀэплӀэкӀэ къищтэри кърихьэхыжащ. «Плъагъурэ, уи къуэр псэущ!» – жиӀэри, щӀалэ цӀыкӀур и анэм иритыжащ.

24«Иджы, – жиӀащ бзылъхугъэм Иляс зыхуигъазэри, – ипэжыпӀэкӀэ сощӀэ уэ Тхьэм узэрицӀыхур, уэ къыбжьэдэкӀыр ТХЬЭМ и псалъэу зэрыщытри хьэкъщ».

* 17:9 ЩӀыкурытыхым и Ӏуфэм Ӏуса фыныкӀей къалэхэм языхэзщ ЗэрэфэтӀ. Ар зытеса щӀыгур иджырей Ливан щӀыналъэм хеубыдэ. ЗэрыгурыӀуэгъуэщи, Иляс ИсрэӀил хэгъэгур къибгынэн хуейуэ арат.

+ 17:9 Лк. 4:26

+ 17:21 4 Пащт. 4:34-35,

ЕПЩЫКӀУИЯНЭ ӀЫХЬЭ

Иляс ИсрэӀил хэгъэгум зэригъэзэжар

18^1Зыкъом дэкӀауэ, уэгъу зэрыхъурэ илъэс ещанэр екӀуэкӀыу, Иляс ТХЬЭМ и псалъэ къыхуэкӀуащ. «КӀуэи, Ӏэхьэб зыкъегъэлъагъу! ЩӀыгум уэшх тезгъэшхэнущ».

2Арати, Иляс Ӏэхьэб зыкъригъэлъагъуну ежьащ.

Щэмэрей къалэр гъаблэшхуэм иӀыгът. 3Ӏэхьэб пащтыхь сэрейтет Ӏэбэдей къриджащ. (Ӏэбэдей ТХЬЭМ лъытэныгъэ хуэзыщӀ и цӀыху пэжт. 4Ӏизэбэл ТХЬЭМ и бегъымбархэр щызэтриукӀэм, Ӏэбэдей абыхэм ящыщу цӀыхуищэ зриубыдылӀэщ, щэ ныкъуэ-щэ ныкъуэу игуэшри, бгъуэнщӀагъитӀым щигъэпщкӀуат. Шхынрэ псырэ щимыгъащӀэу абы щиӀыгъащ ахэр Ӏэбэдей.)+
5Ӏэхьэб къриджа Ӏэбэдей жриӀащ: «Дегъажьи, щӀыпӀэм псынащхьэрэ псы кӀуапӀэу итыр къэдгъэплъыхь. ПщӀэну щыткъым, шыхэмрэ къыдырхэмрэ ебгъэшх хъуну зыщӀыпӀэ деж удз гуэр къыщыдгъуэтыфынкӀэ хъунущ, итӀанэ ахэр фӀэдбзын хуей хъунутэкъым».

6КъызэхакӀухьыну щӀыгур тӀу иращӀыкӀри, зы лъэныкъуэмкӀэ Ӏэхьэб ежьащ, адреймкӀэ Ӏэбэдей иунэтӀащ.

7Ӏэбэдей здэкӀуэм, Иляс и гъуэгупэ къихуащ. Ӏэбэдей ар къицӀыхури, щӀым нэсу щхьэщэ хуищӀри еупщӀащ: «Мы слъагъур уэра, си зиусхьэн Иляс?»

8«Сэращ, – жиӀащ Иляс. – КӀуэи, мыбы сызэрыщыӀэр уи зиусхьэным жеӀэ».

9«Сыт хуэдэ къуаншагъэ збгъэдэлъу, – къэгузэващ Ӏэбэдей, – Ӏэхьэб сиукӀын хуейуэ и ӀэмыщӀэ сиплъхьэрэ? 10ТХЬЭМ, уи Тхьэм, и цӀэкӀэ соӀуэ, зы лъэпкъи зы пащтыхьыгъуи къимыгъэна уи лъыхъуакӀуэ абы здимыгъэкӀуа. Уамыгъуэту жаӀэхукӀэ, уи щхьэ зэрытемыплъамкӀэ Ӏэхьэб тхьэлъанэ абыхэм яригъэщӀырт. 11Иджы уэ мыбдеж узэрыщыӀэр си зиусхьэным жезбгъэӀэну ухэтщ. 12СызэрыббгъэдэкӀыжу, уздэкӀуар сымыщӀэу ТХЬЭМ и Псэм зыщӀыпӀэ уӀуихынущ. Уи хъыбар зыхуэсхьыну Ӏэхьэб къакӀуэрэ уимыгъуэтыжмэ, сиукӀынкӀэ тӀэу еплъынукъым. Сэращи, си щӀалэгъуэм щегъэжьауэ ТХЬЭМ лъытэныгъэ хузощӀ+. 13Ӏизэбэл ТХЬЭМ и бегъымбархэр щызэтриукӀэм, сщӀар къыбжаӀэжакъэ, си зиусхьэн? Абыхэм ящыщу цӀыхуищэ зэзубыдылӀэри, щэ ныкъуэ-щэ ныкъуэу гуэшауэ бгъуэнщӀагъитӀым щызгъэпщкӀуат. Шхынрэ псырэ щызмыгъащӀэуи абы щысӀыгъащ. 14Иджы уэ мыбы узэрыщыӀэр си зиусхьэным деж сыбгъакӀуэу жезбгъэӀэну ухэтщ. СиукӀынущ, тӀэуи еплъынукъым!»

15«Зи пащхьэ сит ТХЬЭУЭ зи Лъэщагъым ЩӀэ и цӀэкӀэ соӀуэ, нобэ фӀэмыкӀыу Ӏэхьэб зыкъызэрезгъэлъагъунур», – жиӀащ Иляс.

Илясрэ БэӀэл и бегъымбархэмрэ зэрызэпэщӀэувар

16Ӏэбэдей Ӏэхьэб пежьэри, зэхихар хуиӀуэтэжащ. Ӏэхьэби Иляс деж къежьащ. 17Иляс къыщилъагъум, Ӏэхьэб ар игъэикӀэу хуежьащ: «А-а-а, ИсрэӀилым тхьэмыщкӀагъэу щыӀэр къыхуэзыхьара ар?» – жиӀэри.

18«Хьэуэ, сэракъым ИсрэӀилым мы тхьэмыщкӀагъэр къытезыгъэпсыхар, – жиӀащ Иляс, – уэрэ уи унагъуэмрэщ ар зи лажьэр. ТХЬЭМ унафэу ищӀам фи щӀыб хуэвгъазэри, БэӀэл фыхуэпщылӀу фежьэжащ. 19Уи хъыбарегъащӀэхэр хэгъэхьи, ИсрэӀилым цӀыхуу исыр Къармэл Ӏуащхьэм деж къыщызэхуегъэшэс. Ӏизэбэл и Ӏэнэгум тешхыкӀыу БэӀэл и бегъымбар цӀыху щиплӀрэ щэ ныкъуэмрэ, Ашэрэхь и бегъымбар цӀыху щиплӀымри абдеж къешалӀэ».

20Ӏэхьэб хъыбарегъащӀэхэр зэбгриутӀыпщыкӀри, исрэӀил цӀыхубэмрэ тхьэнэпцӀхэм я бегъымбархэмрэ Къармэл Ӏуащхьэм деж щызэхуишэсащ. 21Иляс цӀыхум яхыхьэри яжриӀащ: «Зэ адэкӀэ зывдзу, зэ мыдэкӀэ зыкъэвдзыжу сыт хуэдизрэ екӀуэкӀыну? Фи Тхьэр ТХЬЭРАМЭ, абы и ужь фиувэ, БэӀэлу щытмэ, абы и ужь фиувэ».

АрщхьэкӀэ зыми зы псалъэ къыпидзыжакъым+. 22Апхуэдэу щыхъум, Иляс жиӀащ: «ТХЬЭМ и бегъымбархэм ящыщу къэнэжар си закъуэщ, БэӀэл бегъымбару цӀыху щиплӀрэ щэ ныкъуэрэ щыӀэщ+. 23ГуууитӀ мыбдеж кърырехулӀэ. БэӀэл и бегъымбархэм а тӀум зыхуейр къыхрахи, Ӏыхьэ-Ӏыхьэу зэпкърырах. Абыхэм лыр къурмэнщӀыпӀэм телъ пхъэм трырагъэзагъэ, ауэ мафӀэ щӀрамыщӀыхь. Сэри адрей гуур зыхуей хуэзгъэзэнщи пхъэм теслъхьэнщ, мафӀи щӀэсщӀыхьынкъым. 24Абы иужькӀэ фэ фи тхьэм и цӀэкӀэ феджэнщ, сэри сызыхуэпщылӀым и цӀэкӀэ седжэнщ. Ди джэ макъым мафӀэкӀэ къыпэджэжым и Тхьэращ Тхьэ пэжыр».

«ЖыпӀэр захуагъэщ!» – жаӀэри, цӀыху цӀыкӀур Иляс и псалъэм еувэлӀащ.

25Иляс БэӀэл и бегъымбархэм захуигъазэри яжриӀащ: «Апхуэдизу куэд фыщыхъукӀэ, гуууитӀым языр къыхэфхи, фэ япэу ар зыхуей хуэвгъазэ. Фи тхьэм и цӀэкӀи феджэ, ауэ мафӀэ зэщӀэвмыгъэст».

26Арати, ирата гуур абыхэм зыхуей хуагъэзащ. Пщэдджыжьым щегъэжьауэ шэджагъуэ пщӀондэ БэӀэл и цӀэкӀэ еджэу кӀуащ. «БэӀэл, къытпэджэж!» – жаӀэурэ кӀийрт ахэр. АрщхьэкӀэ къапэджэжаи щыӀэкъым, жэуапи зыми къитакъым. Ягъэува къурмэнщӀыпӀэм и хъуреягъым ахэр дэлъей-къелъыхыурэ къекӀуэкӀырт.

27Махуэр и бгым щынэсым, Иляс ящӀэнакӀэу хуежьащ: «Нэхъ иныӀуэу фыгуоу! – къызэщӀигъаплъэрт ахэр абы. – Ар фи тхьэщ, зиунагъуэрэ! ТемыгупсысыкӀауэ пӀэрэ ар, хьэмэрэ хущӀэмыхьэу Ӏуэху иӀэу арауэ пӀэрэ? Е ежьауэ къэту пӀэрэ? Е жейуэ пӀэрэ, къэгъэушын хуей хъункӀи хъунущ-тӀэ!»

28Арыххэти, мохэр нэхъ иныжу зэщӀэгуауэу щӀадзащ, зэрахабзэуи, лъыпсыр къапыжу джатэрэ бжыкӀэ зызыхауӀыхьыжу хуежьащ. 29Шэджагъуэри блэкӀащ, ауэ БэӀэл и бегъымбархэм пщыхьэщхьэ къурмэнщӀыгъуэм нэблагъэхукӀи апхуэдэу дунейр якъутэжащ. АрщхьэкӀэ къапэджэжаи щыӀэкъым, жэуапи зыми къитакъым – даущыншэщ+.

30Мис абы щыгъуэрщ Иляс цӀыхубэр езым деж екӀуэтэлӀэну щыжиӀар. Ахэр абы екӀуэтэлӀащ, Иляси ТХЬЭМ и къурмэнщӀыпӀэу зэхакъуэтауэ щытар зэригъэпэщыжу хуежьащ. 31ТХЬЭМ ИсрэӀил цӀэр зрита Екъуб къытекӀа лӀакъуэхэм я пэбжу Иляс мывэ пщыкӀутӀ къищтащ+. 32Абы а мывэхэр зэтрилъхьэри, ТХЬЭМ и цӀэкӀэ щытыну къурмэнщӀыпӀэр къыдрищӀеящ, гуэдз пщалъитӀ[*] ихуэну и хъуреягъкӀэ щӀытӀи дитӀыкӀыжащ. 33ИтӀанэ пхъэр къурмэнщӀыпӀэм тригъэзагъэри, Ӏыхьэ-Ӏыхьэу зэпкъриха гуур абы и гущӀыӀум трилъхьэжащ. 34А псом иужькӀэ унафэ ищӀри: «КхъуэщынышхуиплӀым псыр ярыз фщӀыи, тыхь гъэсынымрэ пхъэмрэ тефкӀэ», – жиӀащ. «Иджыри зэ къытевгъазэ!» – жиӀащ Иляс. ЗэрыжиӀам хуэдэуи ящӀащ. «Ар дыдэр ещанэуи фщӀы!» – къытригъэзащ аргуэру и унафэм. Ещанэ гуэрми ар дыдэр ящӀащ. 35Псыр къурмэнщӀыпӀэм къежэхырт, уеблэмэ и хъуреягъкӀэ дэтӀыкӀа щӀытӀым илъадэурэ из хъуат.

36Пщыхьэщхьэ къурмэнщӀыгъуэр къыщыблагъэм, Иляс бегъымбарыр къурмэнщӀыпӀэм бгъэдыхьэри жиӀащ: «Уэ ТХЬЭУЭ, Ибрэхьим, Исхьэкъ, ИсрэӀил сымэ я Тхьэ, ИсрэӀилым узэрыри-Тхьэри, сэ сызэрыуижыӀэщӀэри, мы псори уи псалъэкӀэ зэрысщӀари ирехъу нобэ нахуэ!+
37Къыпэджэж, уэ, ТХЬЭ, си тхьэлъэӀум, мы лъэпкъым Уэ узэры-Тхьэри я гур уи деж зэрыбгъэзэжри къащӀэн хуэдэу къыпэджэж!»

38Абдежым ТХЬЭМ и мафӀэр къехри, тыхь гъэсынри, пхъэри, мывэри, щӀыгулъри, щӀытӀым илъэдауэ ит псыри зэщӀибзеящ. 39Ар зи нэгу щӀэкӀа цӀыхубэм зэуэ щӀым зытрадзэри зэщӀэгуоуащ: «ТХЬЭРАЩ Тхьэ пэжыр! ТХЬЭРАЩ Тхьэ пэжыр!» – жаӀэурэ.

40Абы хэту Иляс унафэ яхуищӀащ абыхэм: «БэӀэл и бегъымбархэр зы къэмынэу фубыд! Зы цӀыху закъуи зыӀэщӀэвмыгъэкӀыу фубыд!» – жиӀэри. ЦӀыхухэм ахэр зы къэмынэу яубыдащ. Иляс ахэр КӀушэн псыхъуэм дишэри, абдеж щызэтриукӀащ+.

Уэгъур зэрыувыӀар

41Иляс Ӏэхьэб зыхуигъазэри жриӀащ: «Мес, уэшхышхуэм и Ӏэуэлъауэ макъри къоӀу, кӀуэ, иджы ешхэ икӀи ефэ».

42Ӏэхьэб ешхэну икӀи ефэну ежьащ, Иляс Къармэл Ӏуащхьэм и щыгум дэкӀащ. Абдеж абы щӀым нэс зигъэщхъри, и щхьэр и куэм ирилъхьащ.

43«КӀуэт, – жриӀащ абы ӀуэхутхьэбзащӀэу щӀыгъу щӀалэм, – хы лъэныкъуэмкӀэ плъэт». ЩӀалэр кӀуэщ, плъэри, зыри зэрыщымыӀэр Иляс жриӀащ.

«Иджыри зэ плъэт!» – жиӀэурэ абы щӀалэр блэней плъакӀуэ игъэкӀуащ.

44Ебланэ кӀуэгъуэм щӀалэм хъыбар къыхуихьащ: «Ӏэгуфэ нэхъ ин мыхъу зы пшэ хым щхьэщытщ», – жиӀащ.

«Ӏэхьэб деж кӀуэи, – жриӀащ Иляс и ӀуэхутхьэбзащӀэ щӀалэм, – уэшхым зыхыумыгъэубыдэу уи хьэкуэстыгур зэщӀэщӀи гъэзэж, жыӀэ».

45АпщӀондэхукӀэ пшэхэм уафэр зэщӀагъэуфӀыцӀащ, жьыр къыкъуэури, уэшхышхуэ къригъэжьащ. Ӏэхьэб хьэкуэстыгум итӀысхьэжри, ИзрэӀэл къалэмкӀэ иунэтӀащ. 46ТХЬЭМ и гуащӀэр Иляс къыпкърыхьэри, и щыгъын щӀыӀутелъым и кӀэкъуащӀэр ибг диупщӀэщ аби, Ӏэхьэб ипэ иту жэрыгъэ защӀэкӀэ ИзрэӀэл нэс кӀуащ+.

* 18:32 Журт. «сэӀаитӀ». СэӀа жыхуаӀэр пасэрей журт пщалъэщ; еплъыкӀэ зэмыщхь щыӀэхэм япкъ иткӀэ, зы пщалъэр литриблым щегъэжьауэ литр пщыкӀутхум нэс хъунущ.

+ 18:4 4 Пащт. 9:7
+ 18:12 4 Пащт. 2:16,
+ 18:21 4 Пащт. 17:41,

+ 18:22 3 Пащт. 19:10, 3 Пащт. 19:14, 3 Пащт. 19:18

+ 18:29 4 Пащт. 4:31
+ 18:31 4 Пащт. 17:34
+ 18:36 1 Пащт. 17:46
+ 18:40 4 Пащт. 10:25
+ 18:46 4 Пащт. 3:15,

19

Иляс зэрыщӀэпхъуэжар

19^1Ӏэхьэб Иляс цӀыхум я нэгу щӀигъэкӀар къанэ щымыӀэу Ӏизэбэл хуиӀуэтэжащ, БэӀэл и бегъымбархэм ящыщ псэууэ зы цӀыху къимыгъанэу зэрызэтриукӀари жриӀэжащ. 2Ӏизэбэл Иляс лӀыкӀуэ хуищӀащ: «Тхьэхэм я ней къысщыхуэ, пщэдей мыпхуэдэ пӀалъэм ирихьэлӀэу БэӀэл и бегъымбархэм епщӀар сэ уэзмыщӀэжу щытмэ», – жиӀэри.

3Абы шынэ иригъэщӀри, Иляс и щхьэр ирихьэжьэжащ. Ехьудей хэкум ит Бэрщабэ нэсщ, и ӀуэхутхьэбзащӀэ щӀалэр абдеж къыщинэри, 4езыр махуэ гъуэгу хуэдизкӀэ абы пэӀэщӀэу пшахъуэщӀым зы щӀыпӀэ кӀуащ. Уэкъуло чыцэм и щӀагъым щӀэтӀысхьэри лӀэныгъэ щӀэлъэӀуу хуежьащ. «Ирикъунщ къэзгъэщӀар, ТХЬЭ, – лъаӀуэрт ар, – сыткӀэ си адэжьхэм нэхърэ сынэхъыфӀ, сызэшэлӀэж»+.

5Абы иужькӀэ ар уэкъуло чыцэ щӀагъым щӀэгъуалъхьэри щыжеящ. Абдежым МелыӀычыр къытеӀэбэри, тэджу шхэну къыжриӀащ. 6Иляс къызэщыууэ зыщиплъыхьым, и щхьагъым илъ жьэгурыжьэ щӀакхъуэмрэ псы кхъуэщын щытымрэ къилъэгъуащ. Абдежым ар шхэщ, псы ефэри, жеину зигъэукӀуриижащ.

7ТХЬЭМ и МелыӀычыр иджыри зэ Иляс деж къакӀуэри къытеӀэбащ, итӀанэ жриӀащ: «Тэджи шхэ, гъуэгу хьэлъэ къыпщӀэлъщ».

8Иляс тэджри шхащ икӀи ефащ. ЗэӀурыуа нэужь, ежьэри махуэ тӀощӀитӀрэ жэщ тӀощӀитӀкӀэ гъуэгу тетащ. Тхьэ Ӏуащхьэу ХъурыбкӀэ зэджэм[*] щынэсым, 9зы бгъуэнщӀагъ гуэрым щӀыхьэри жэщыр щрихащ.

Тхьэр Иляс къызэрыхуэкӀуар

Арати, ТХЬЭМ и псалъэр Иляс къыхуокӀуэ: «Сыт, Иляс, мыбы щыпщӀэр?» – жиӀэу.

10«ТХЬЭУЭ зи Лъэщагъым ЩӀэ ЩӀэмытым и Ӏуэхумрэ и пщӀэмрэ хуабжьу яужь ситат. Ауэ исрэӀилхэм къыбдащӀа Ӏуагъэр ӀэщӀыб ящӀащ, уи къурмэнщӀыпӀэхэр зэхакъутащ, уи бегъымбархэр джатэщхьэщӀэкӀ ящӀащ. Къэнар сэ зы закъуэращи, сэри саукӀыну си ужь итщ», – иритащ абы ТХЬЭМ жэуап+.

11«КъыщӀэкӀи, – жиӀащ ТХЬЭМ, – си пащхьэ Ӏуащхьэ щыгум къыщыув. Иджыпсту сыбблэкӀынущ!»

Арати, жьапщае бзаджэ къыкъуэури, ТХЬЭМ и пащхьэ бгыхэр щызэгуигъэзащ, къуршхэри щызэхигъэщэщащ, ауэ жьапщэм ТХЬЭР хэтакъым. Жьапщэм иужькӀэ щӀыр зэщӀэхъеящ, ауэ щӀыхъейми ТХЬЭР хэтакъым. 12ЩӀыхъейм иужькӀэ мафӀэм зыкъиӀэтащ, ауэ мафӀэми ТХЬЭР хэтакъым. МафӀэм иужькӀэ Ӏущащэ макъ щабэ гуэр къэӀуащ. 13Ар щызэхихым, Иляс и щӀыӀутелъ щыгъынымкӀэ и нэкӀур щӀиуфэри, бгъуэнщӀагъ щӀыхьэпӀэм деж уващ. Абдежым зы макъ гуэр къэӀури, абы къеупщӀащ: «Сыт, Иляс, мыбы щыпщӀэр?» – жиӀэри.

14«ТХЬЭУЭ зи Лъэщагъым ЩӀэ ЩӀэмытым и Ӏуэхумрэ и пщӀэмрэ хуабжьу яужь ситат. Ауэ исрэӀилхэм къыбдащӀа Ӏуагъэр ӀэщӀыб ящӀащ, уи къурмэнщӀыпӀэхэр зэхакъутащ, уи бегъымбархэр зэрыщыту джатэщхьэщӀэкӀ ящӀащ. Къэнар сэ зы закъуэращи, сэри саукӀыну си ужь итщ», – иритащ абы ТХЬЭМ жэуап+.

15«УкъызэрыкӀуа гъуэгумкӀэ гъэзэжи, – къыжриӀащ абы ТХЬЭМ, – Щам пшахъуэщӀым кӀуэ. Абы унэса нэужь, Арэмей хэкум щыпащтыхьыну згъэнэхуа ХъызрэӀил и щхьэфэм дагъэр+. 16ИсрэӀилым и пащтыхьыну Нымщий и къуэ Йыхъуи и щхьэфэм дагъэр щыхуэ. Абэл-Мыхуэлэ щыщу уи ужькӀэ бегъымбарыну къыхэсха Щэфат и къуэ Ӏэлисэхьи и щхьэфэм дагъэр щыхуэ+. 17ХъызрэӀил и джатэм псэууэ хэт ӀэщӀэкӀми, Йыхъу екӀуэдылӀэнущ, Йыхъу и джатэм хэт къелми, Ӏэлисэхь иукӀынущ+. 18БэӀэл и пащхьэ лъэгуажьэмыщхьэ зыхуизымыгъэуауэ, абы и мывэскъархэми емыбэуауэ ИсрэӀилым щыщ цӀыху минибл псэууэ къэзгъэнащ».

Ӏэлисэхь Иляс и гъэсэн зэрыхъуар

19Иляс а щӀыпӀэм икӀыжщ, Абэл-Мыхуэлэ кӀуэри Щэфат и къуэ Ӏэлисэхь къигъуэтащ. Вы тӀощӀрэ плӀыр тӀурытӀурэ зыщӀэщӀа пхъэӀэщэмкӀэ вэуэ ар вагъэм хэтт. Езыр иужьрей витӀым я ужьым иту кӀуэрт. Иляс блэкӀрэ пэт, и щыгъын щӀыӀутелъыр абы тридзащ. 20Апхуэдэу щыхъум, Ӏэлисэхь выхэр къигъанэри, Иляс кӀэлъыщӀэпхъуащ. «Си адэмрэ си анэмрэ зэ саӀуплъэжыну хуит сыщӀ, – елъэӀуащ ар Иляс. – ИтӀанэ уи ужь сыниувэнущ».

«КӀуэ, гъэзэж! – хъуащ арэзы Иляс. – Сэ усӀыгъкъым!»+

21Ӏэлисэхь игъэзэжщ, витӀ тридзэри фӀибзащ. Лыр игъэвэн щхьэкӀэ, пхъэӀэщэри бжьыри пхъэгъэсын ищӀащ. Лыр игъэва нэужь, цӀыхухэм яхуигуэшри яригъэшхащ. ИтӀанэ Ӏэлисэхь гъуэгу техьащ, Иляс и ужь иувэн, абы и дэӀэпыкъуэгъу хъун щхьэкӀэ+.

* 19:8 Зи гугъу ищӀыр Тхьэм исрэӀилхэр Мысырым къришыжа нэужь, абыхэм закъыщыхуигъэнэӀуа бгыращ. Мусэ абы дэкӀри, махуэ тӀощӀитӀрэ жэщ тӀощӀитӀкӀэ къемыхыжу и щыгум итат. Бгым СэнаӀ ӀуащхьэкӀи йоджэ.

+ 19:4 Инус 4:3, Инус 4:8
+ 19:10 3 Пащт. 18:4,
+ 19:14 3 Пащт. 18:22
+ 19:15 4 Пащт. 8:13-15
+ 19:16 4 Пащт. 9:1-6, 4 Пащт. 2:9-15
+ 19:17 4 Пащт. 2:24,
+ 19:20 Лк. 9:61-62
+ 19:21 2 Пащт. 24:22

ЕТӀОЩӀАНЭ ӀЫХЬЭ

Арэмейхэр ИсрэӀилым зэребгъэрыкӀуар

20^1Арэмей хэкум и пащтыхь Бэрхьэдадэ[*] дзэ зэхуишэсащ. Яшхэмрэ я хьэкуэстыгухэмкӀэ зэгъэпэщауэ абы пащтыхь щэщӀрэ тӀурэ щӀыгъут. Бэрхьэдадэ къежьэри, Щэмэрей къалэр къитӀысыхьащ, езауэуи хуежьащ+. 2Бэрхьэдадэ и лӀыкӀуэхэр ИсрэӀилым и пащтыхь Ӏэхьэб деж къалэм игъакӀуэри, мыр хуригъэӀуэхуащ: 3«Мыращ Бэрхьэдадэ къыбжиӀэр: „Уи дыжьынри уи дыщэри сысейщ. Уи щхьэгъусэхэм я нэхъ дахэри уи бынхэм я нэхъыфӀри сысейщ“».

4ИсрэӀилым и пащтыхьми жэуап иригъэхьыжащ: «ЗэрыжыпӀэм хуэдэу ирехъу, зиусхьэну си пащтыхь, сэри сиӀэ псори ууейщ».

5АрщхьэкӀэ лӀыкӀуэхэм иджыри къытрагъазэри жаӀащ: «Мыращ Бэрхьэдадэ къыбжиӀэр: „Уи дыжьыни, уи дыщи, уи щхьэгъусэхэри, уи бынхэри къызэт, жысӀэри нэзгъэкӀуат. 6Ауэ, пщэдей мы пӀалъэ дыдэм ирихьэлӀэу, си цӀыхухэр нэзгъэкӀуэнурэ, уи пащтыхь сэрейри уи блыгущӀэтхэм я унэхэри щӀезгъэщыкӀынущ. Абыхэм лъапӀэныгъэ епту уиӀэм щыщ къамыгъанэу къыщӀахынурэ яхьынущ“».

7ИсрэӀил пащтыхьым хэку тхьэмадэхэр къриджэри: «Мы лӀыр екӀэ ди ужь къихьащ, феплъыт ищӀэм! Си щхьэгъусэхэмрэ си бынхэмрэ, си дыжьынымрэ дыщэмрэ къыщыкӀэлъигъакӀуэм, хьэуэ къыхэзгъэкӀатэкъым», – жиӀащ+.

8Арати, ИсрэӀилым и тхьэмадэхэми и цӀыхухэми псоми пащтыхьыр бийм емыдэӀуэну икӀи димычыхыну къыхураджащ.

9Апхуэдэу щыхъум, Ӏэхьэб Бэрхьэдадэ и лӀыкӀуэхэм яжриӀащ: «Зиусхьэну си пащтыхьым мыр жефӀэж: „Япэ си деж къыщыбгъэкӀуам къыспэбубыдахэр сщӀэнущ, ауэ мыдрей къэпӀуэхуам сеувэлӀэфынукъым“ жыфӀи».

ЛӀыкӀуэхэр кӀуэжри, пащтыхьым жиӀар Бэрхьэдадэ хуаӀуэтэжащ. 10Абыи губжьауэ Ӏэхьэб хуиӀуэхужащ: «Тхьэхэм я ней къысщыхуэ, си цӀыхухэм я Ӏэгум из хъун сабэ Щэмэрей къыхэзнэмэ», – жиӀэри.

11«Ӏэщэр къэзыщтэм нэхърэ, зауэр иуха нэужь ар зыгъэтӀылъыжыр зыщретхъуж», – яритыжащ абыхэм жэуап Ӏэхьэб.

12Бэрхьэдадэрэ пащтыхьхэмрэ я дзэ пщыӀэм ефэу щызэхэст а псалъэхэр и деж къыщысам. Асыхьэту и цӀыхухэр зауэм хузэщӀэтэджэну Бэрхьэдадэ унафэ ищӀащ. Мыдрейхэми къалэм зэребгъэрыкӀуэнум зыхуагъэхьэзыру хуежьащ.

Арэмейхэр япэу зэрыхагъэщӀар

13Абы хэту ИсрэӀилым и пащтыхь Ӏэхьэб деж бегъымбар гуэр кӀуэри жриӀащ: «Мыращ ТХЬЭМ жиӀэр: „Плъагъурэ мы дзэ фӀыцӀэр? Нобэ ар уи ӀэмыщӀэ нислъхьэнурэ, Сэ сызэры-ТХЬЭР къэпщӀэнущ“».

14«Хэт ар зыхузэфӀэкӀынур?» – щӀэупщӀащ Ӏэхьэб.

«Мыращ ТХЬЭМ жиӀэр: „ЩӀыналъэ Ӏэщхьэтетхэм я зауэлӀхэм“», – пидзыжащ абы бегъымбарым.

«Хэт-тӀэ зауэр зыублэнур?»

«Уэращ!» – жиӀащ бегъымбарым.

15Арати, Ӏэхьэб щӀыналъэ Ӏэщхьэтетхэм я зауэлӀхэр къриджащ. Ахэр цӀыху щитӀрэ щэщӀрэ тӀурэ хъурт. Абы иужькӀэ исрэӀилыдзэр зэрыщыту къызэхуишэсащ – ахэр цӀыху минибл ирикъурт. 16Дзэр шэджагъуэм къежьащ. Абы щыгъуэм Бэрхьэдадэрэ и ӀуэгъущӀэгъу пащтыхь щэщӀрэ тӀумрэ зэрегъэфауэ я дзэ пщыӀэм тест. 17ЩӀыналъэ Ӏэщхьэтетхэм я зауэлӀхэр къалэм нэхъапэ къыдэкӀащ. Бэрхьэдадэ иутӀыпща тӀасхъэщӀэххэм исрэӀилыдзэр Щэмэрей къызэрыдэкӀым и хъыбарыр хуахьащ.

18«Мамырыгъэм щӀэлъэӀуу къежьами, – ищӀащ унафэ Бэрхьэдадэ, – зэуэну хуейуэ къакӀуэми, псэууэ фубыд!»

19ЩӀыналъэ Ӏэщхьэтетхэм я зауэлӀхэр япэ иту, исрэӀилыдзэр абыхэм я ужь иту къалэм къыдэкӀащ. 20Зауэр яублэри, исрэӀил зауэлӀхэм дэтхэнэми къапэщӀэт бийр хагъэщӀащ. Арэмейхэр икӀуэтыжу щыхуежьэм, я ужьыр исрэӀилхэм яхуу щӀадзащ. Арэмей хэкум и пащтыхь Бэрхьэдадэ шым шэсри, нэгъуэщӀ шухэм ящӀыгъуу и щхьэр зэуапӀэм Ӏуихащ. 21ИсрэӀилым и пащтыхьыр якӀэлъыкӀуатэурэ, бийм ишхэмрэ хьэкуэстыгухэмрэ хьэлэчыр яхилъхьащ, арэмейхэми хэщӀыныгъэшхуэ яритащ.

22ИсрэӀилым и пащтыхьым деж бегъымбарыр кӀуэри жриӀащ: «Зыкъэгъэбыдыхь, пщӀэн хуейхэм еплъ, сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ Арэмей хэкум и пащтыхьыр аргуэрым гъатхэ къакӀуэ къыптеуэнущ»+.

Арэмейхэр етӀуанэу зэрыхагъэщӀар

23Абы хэту Арэмей хэкум и пащтыхьым и блыгущӀэтхэр къеущиеурэ къыжраӀащ: «ИсрэӀилхэм я Тхьэр бгылъэ щӀыпӀэхэм я Тхьэщ. Аращ ахэр дэ къыщӀыдэлъэщэкӀыр. Ауэ тафэм деж дащезауэмэ, фӀэкӀыпӀэ имыӀэу щыхэдгъэщӀэнущ. 24Мыращ пщӀэнур: пащтыхьхэр зы къэмынэу тегъэкӀи, абыхэм я пӀэкӀэ дзэпщхэр тегъэувэ. 25Шым и пӀэ шыр иувэу, хьэкуэстыгум и пӀэ хьэкуэстыгур иувэу пфӀэкӀуэда дзэм хуэдэ зэгъэпэщыж. Ахэр бийм тафэщӀым деж щрезауэ – фӀэкӀыпӀэ имыӀэу хэдгъэщӀэнущ дэ исрэӀилхэр». Бэрхьэдадэ абыхэм едаӀуэри, къызэрыжраӀам хуэдэу ищӀащ.

26КъыкӀэлъыкӀуэ гъатхэм Бэрхьэдадэ арэмейхэр зэхуишэсри, АфэкъкӀэ ежьащ, ИсрэӀилым езэуэн щхьэкӀэ+. 27ИсрэӀилхэри, зэхуашэсу гъуэмылэкӀэ къызэрагъэпэща нэужь, абыхэм къапежьащ. И хъуреягъыр арэмейхэм щауфэбгъум, исрэӀилхэр, бжэн хъушэ цӀыкӀуитӀ фӀэкӀа умыщӀэну, абыхэм я пащхьэм щигъуэлъыкӀащ.

28Тхьэм и цӀыхур ИсрэӀилым и пащтыхьым деж кӀуэри жриӀащ: «Мыращ ТХЬЭМ жиӀэр: „ТХЬЭР бгылъэхэм я Тхьэрэ тафэхэм ямы-Тхьэу арэмейхэм щыжаӀэкӀэ, абы я дзэ фӀыцӀэр уи ӀэмыщӀэ ислъхьэнущ, Сэри сызэры-ТХЬЭР къэфщӀэнущ“».

29Махуиблыр зэпэщӀэту екӀуэкӀащ. Ебланэ махуэм зауэр яублащ. ИсрэӀилхэм а зы махуэм арэмей лъэсыдзэм щыщу зауэлӀ минищэ хагъэщӀащ. 30Адрей къэнэжа зауэлӀ мин тӀощӀрэ блыр Афэкъ къалэм щыдэлъэдэжым, мывэхъунэр уэри, ахэр абы щӀэкӀуэдащ. Бэрхьэдади къалэм дэлъэдэжри, быдапӀэ унэм зыщигъэпщкӀуащ.

31«КъыдэдаӀуи, – жраӀащ абы и блыгущӀэтхэм, – исрэӀил пащтыхьхэм гущӀэгъу яхэлъу зэхэтхащи, щыгъын къурэхэр тщыгъуу, ди щхьэм кӀапсэр фӀэпхыкӀауэ абы деж дыкӀуэну хуит дыщӀ. ПщӀэну щыткъым, гущӀэгъу къыпхуищӀынкӀи мэхъу».

32Щыгъын къурэхэр ящыгъыу, я пщэм кӀапсэр ищӀауэ ахэр ИсрэӀилым и пащтыхьым деж кӀуэри: «Уи жыӀэщӀэ Бэрхьэдадэ умыукӀыну уи лъэӀуакӀуэщ», – жраӀащ.

«Ар псэууэ ара? – игъэщӀэгъуащ пащтыхьым. – Ар си къуэшщ[*]».

33ЛӀыкӀуэхэм абы фӀы халъагъуэри, и псалъэхэр къапхъуэтащ: «Пэжщ, Бэрхьэдадэ уи къуэшщ!» – жаӀэри.

«ФыкӀуэ, къысхуэфшэ ар!» – яхуищӀащ абыхэм пащтыхьым унафэ. Бэрхьэдадэ абы деж къыщыщӀэкӀым, Ӏэхьэб ар и хьэкуэстыгум иригъэтӀысхьащ.

34«Си адэм уи адэм триха къалэхэр уэстыжынущ, – жиӀащ Бэрхьэдадэ. – Щэмэрей си адэм сату щӀыпӀэхэр къызэрыщызэӀуихам хуэдэу, уэри Щам къали къыщызэӀупхыну ухуитщ».

«Апхуэдэу дызэгурыӀуэмэ, – жиӀащ Ӏэхьэб, – узутӀыпщыжынущ».

Арати, Ӏэхьэб абы зэгурыӀуэныгъэ ирищӀылӀэри, иутӀыпщыжащ+.

Бегъымбарыр Ӏэхьэб зэрегияр

35Абы хэту, ТХЬЭМ и псалъэкӀэ бегъымбархэм ящыщ зыр адрейм елъэӀуащ: «СынолъэӀу, сыубэрэжь», – жиӀэри. АрщхьэкӀэ абы идакъым.

36«ТХЬЭМ жиӀэм узэремыдэӀуам щхьэкӀэ, дызэрызэбгъэдэкӀыжу аслъэным уӀэщӀэкӀуэдэнущ», – жиӀащ бегъымбарым. ЗэрызэбгъэдэкӀыжыуи, аслъэным пэщӀэхуэри илӀащ+.

37Бегъымбарым нэгъуэщӀ лӀы гуэр къигъуэтри елъэӀуащ: «СынолъэӀу, сыубэрэжь», – жиӀэри. Абы ар фэбжьауэ ищӀу иубэрэжьащ.

38Арати, бегъымбарым и нэр къыщӀэплъ къудейуэ и щхьэм хъыдан кърипхэкӀри, кӀуэри гъуэгубгъум уващ, пащтыхьыр щыблэкӀынум пэплъэу.

39Пащтыхьыр абдеж щыблэкӀым, бегъымбарыр егуоури жиӀащ: «Ди пащтыхь, зауэм и курыкупсэм сыздыхэтым, гъэр къищӀар къызбгъэдишэри, зы зауэлӀ гуэр къызбгъэдыхьащ, „Мы цӀыхум схукӀэлъыплъ. ПӀэщӀэкӀыу щытмэ, абы и гъащӀэм пэкӀуэу уи гъащӀэр птынущ е дыжьын тӀэлат[*] къызэптыжынущ“ жиӀэри+. 40АрщхьэкӀэ зэм зы Ӏуэхум, зэм адрейм сыхэтурэ, гъэрым зигъэбзэхыжащ».

«Аращ-тӀэ, уи щхьэ кърикӀуэнур уэ езым жыпӀэжащ», – жиӀащ пащтыхьым+.

41И щхьэм къепхэкӀа хъыданыр зэуэ къыщыфӀитхъым, ИсрэӀилым и пащтыхьым ар бегъымбархэм зэращыщыр къыгурыӀуащ. 42Бегъымбарми пищащ: «Мыращ ТХЬЭМ жиӀэр: „Хьэдэгъуэшэр зытезгъэпса си бийр[*] зэрыбутӀыпщыжам щхьэкӀэ, уи гъащӀэр абы и гъащӀэм пэкӀуэу птынущ, уи лъэпкъри абы и лъэпкъым и пӀэкӀэ кӀуэдынущ“», – жиӀэри.

43Зэхэуфарэ губжьым иӀыгъыу ИсрэӀилым и пащтыхьыр Щэмэрей кӀуэжащ.

* 20:1 Зи гугъу ищӀыр, хуэбгъэфащэ зэрыхъунумкӀэ, ди лъэхъэнэр къихьэным ипэ 860 гъэм щегъэжьауэ 841 гъэм нэс Арэмей хэкум (нэгъуэщӀу жыпӀэмэ – иджырей Щамым) пащтыхьыгъуэр щызезыхьа Бэрхьэдадэ ЕтӀуанэрщ. Ар Бэрхьэдадэ Езанэм е и къуэт, е и къуэрылъхут. Еплъ 15:18.

* 20:32 «Къуэш» жаӀэу зыр зым зыхуигъэзэныр зэгурыӀуэныгъэ зэзыщӀылӀэ лӀыщхьэхэм зэрахьэ хабзэхэм ящыщт, а щӀыкӀэмкӀи ахэр тетыгъуэрэ лъэкӀыныгъэкӀэ зэрызэхуэдэр къагъэлъагъуэрт.

* 20:39 Килограмм щэщӀрэ плӀым нэблагъэ хъунущ.

* 20:42 ИсрэӀилхэм хьэкъыу я фӀэщ хъурт Тхьэр абыхэм я дзакӀуэпашэу зэуапӀэм зэрыӀухьэр. Къуентхъым щыщу Тхьэм къылъыс Ӏыхьэр, ар цӀыхууи ирехъу, хьэпшыпуи щрет, къанэ щымыӀэу Абы хуэгъэкӀуэдын хуейт.

+ 20:1 3 Пащт. 15:18, 4 Пащт. 6:24, 4 Пащт. 8:7, 3 Пащт. 16:24

+ 20:7 4 Пащт. 5:7
+ 20:22 2 Пащт. 11:1,
+ 20:26 1 Пащт. 29:1
+ 20:34 3 Пащт. 15:20
+ 20:36 3 Пащт. 13:24
+ 20:39 4 Пащт. 10:24
+ 20:40 Лк. 9:22

21

НэбутӀ и жызум хадэр

21^1Тэлай дэкӀри, мыхэр къэхъуащ. ИзрэӀэл къалэ щыщ НэбутӀ жызум хадэ иӀэт. Щэмэрей хэкум и пащтыхь Ӏэхьэб ИзрэӀэл дэт и уардэ унэм бгъурылът ар.

2«ХадэцӀыкӀу щысщӀэну пащтыхь сэрейм къыбгъурылъ уи жызум хадэр къызэт, – жриӀащ Ӏэхьэб НэбутӀ. – Абы и пӀэкӀэ нэгъуэщӀ жызум хадэ уэстыжынщ, нэхъыфӀу, е, ухуеймэ, и уасэр уэстынщи, къызэщэж»+.

3АрщхьэкӀэ НэбутӀ идакъым: «ТХЬЭМ къысхуимыхькӀэ си адэжьхэм я щӀэиныр уэстыну[*]», – жиӀэри.

4ИзрэӀэл щыщ НэбутӀ «Си адэжьхэм я щӀэиныр уэстынукъым» къызэрыжриӀар щхьэкӀуэ щыхъуауэ, Ӏэхьэб зэхэуфарэ губжьауэ и унэ игъэзэжащ. Гъуэлъри зигъэзащ, шхынми хэӀэбэн идакъым+. 5И щхьэгъусэ Ӏизэбэл абы деж щӀыхьэри еупщӀащ: «Щхьэ узэхэуфа? УщӀэмышхэри сыт?» – жиӀэри.

6«„Уи жызум хадэр къызэщэ, е, ухуеймэ, абы и пӀэкӀэ нэгъуэщӀ уэстынщ“ жысӀэри ИзрэӀэл щыщ НэбутӀ зыхуэзгъэзати, – хуиӀуэтэжащ къекӀуэкӀар Ӏэхьэб и щхьэгъусэ Ӏизэбэл, – „Си жызум хадэр уэстынукъым“ жиӀэри идакъым».

7«Дауи урипащтыхь уэ ИсрэӀилым абы иужькӀэ? – жиӀащ Ӏизэбэл. – Тэджи шхэ! Уи гур фӀы щӀыж! Сэ къыпӀэрызгъэхьэнщ а ИзрэӀэл щыщ НэбутӀ и жызум хадэр».

8Ӏэхьэб и цӀэкӀэ итха тхыгъэхэм и мыхъурыр тригъэуэжри, Ӏизэбэл ахэр НэбутӀ зыдэс къалэм и тхьэмадэхэмрэ лъэкӀыныгъэ зиӀэхэмрэ яхуигъэхьащ+. 9А тхыгъэхэм мырат итыр:

«ЦӀыхур нэщӀын хуейуэ зы махуэ тевухуэ. ФыщызэхуэскӀи, фи жьантӀапщэм дэфши, НэбутӀ вгъэтӀыс. 10Ауэ и гупэкӀэ цӀыху бзаджащӀитӀ къивгъэтӀысхьэ. Къреув ахэр щыхьэту, НэбутӀ Тхьэмрэ пащтыхьымрэ яхуэмыфащэ ярипэсауэ жаӀэу. Абы иужькӀэ ар дэфши, и псэр хэкӀыху мывэкӀэ феуэурэ фукӀ».

11НэбутӀ зыдэс къалэм и тхьэмадэхэмрэ лъэкӀыныгъэ зиӀэхэмрэ Ӏизэбэл къигъэхьа тхыгъэхэм зэритым хуэдэу ящӀащ. 12ЦӀыхур нэщӀын хуейуэ зы махуэ хахри, щызэхуэсым, НэбутӀ жьантӀапщэмкӀэ дашэри ягъэтӀысащ. 13БзаджащӀитӀыр къакӀуэри, абы и гупэкӀэ къитӀысхьащ. ЦӀыху цӀыкӀум я пащхьэ иту «НэбутӀ Тхьэмрэ пащтыхьымрэ яхуэмыфащэ ярипэсащ» жаӀэри, а тӀур щыхьэту къэуващ. Арати, НэбутӀ къалэ щӀыбымкӀэ яшэри, и псэр хэкӀыху мывэкӀэ еуэурэ яукӀащ. 14Абы иужькӀэ Ӏизэбэл деж яӀуэхури, НэбутӀ и псэр хэкӀыху мывэкӀэ еуэурэ зэраукӀар жраӀащ.

15Ӏизэбэл, НэбутӀ и хъыбарыр зэрылъэӀэсу, Ӏэхьэб зэрихуэу хуежьащ: «ИзрэӀэл щыщ НэбутӀ къыуищэну зыхуэмея и жыг хадэр щӀэхыу къэщтэж. ЩыӀэжкъым НэбутӀ, лӀащ ар», – жиӀэри.

16НэбутӀ зэрыщымыӀэжыр щызэхихым, абы и жызум хадэр къищтэжыну Ӏэхьэб ежьащ.

Иляс Ӏэхьэбрэ Ӏизэбэлрэ яжриӀар

17Тыщбы щыщ Иляс ТХЬЭМ и псалъэр къыхуэкӀуащ:+
18«Щэмэрей хэкум унафэ зэрихьэу дэс ИсрэӀилым и пащтыхь Ӏэхьэб деж кӀуэ. НэбутӀ и жызум хадэр зыӀэщӀиубыдэну хэтщи, абы щыӀэщ. 19ЖепӀэнуращ: „Мыращ ТХЬЭМ жиӀэр: ЦӀыхур букӀауэ, иджы и мылъкур зыӀэщӀэплъхьэжыну ухэту ара?“ ИтӀанэ мыпхуэдэу жеӀэ: „Мыращ ТХЬЭМ жиӀэр: НэбутӀ и лъыр хьэхэм здыщабзея щӀыпӀэм деж уэри уи лъыр щызэщӀабзеежынущ“ жыӀи»+.

20Иляс ежьэри Ӏэхьэб къигъуэтащ. «Арати, – жиӀащ Ӏэхьэб, ар къыщилъагъум, – си жагъуэгъум сыкъэбгъуэтащ».

«ТХЬЭМ хуэмыфащэ бзаджэщӀагъэхэм зептащи, – пидзыжащ абы Иляс, – укъэзгъуэтащ. 21Мыращ ТХЬЭМ жиӀэр: „УзыхэмыкӀыжын бэлыхь ухэздзэнущ. Укъэзгъэсэхыжынущ, уи лъапсэми цӀыхухъуу исыр, унэӀутри цӀыху щхьэхуитри згъэкӀуэдынущ+. 22Си губжьыр къызэщӀэбгъаплъэу, ИсрэӀилыр гуэныхьым зэрыдебгъэхьэхам щхьэкӀэ, НэбатӀ и къуэ Йорэбэхьэмрэ Ахъия и къуэ БэӀэшрэ я унагъуэм есщӀар ууейми есщӀэнущ“+. 23Мыращ ТХЬЭМ Ӏизэбэл теухуауи жиӀэр: „ИзрэӀэл мывэхъунэм деж Ӏизэбэл и хьэдэр хьэхэм щашхыжынущ“+. 24Уи унагъуэм щыщу къалэм щылӀэр хьэм яшхыжынущ, губгъуэм щылӀэр бзум яуӀужынущ»+.

25(Ӏэхьэб хуэдэу ТХЬЭМ хуэмыфащэ бзаджэщӀагъэхэм зезыта зэикӀ къэхъуатэкъым. Ар къызэщӀэзыгъэстри и щхьэгъусэ Ӏизэбэлт+. 26ТХЬЭМ исрэӀилхэм ябгъэдихуа амэрейхэм хуэдэу, Ӏэхьэб скъархэм щхьэщэ яхуищӀурэ Ӏуэху гущыкӀыгъуэхэр илэжьырт.)+

27Иляс и псалъэхэр пащтыхьым щызэхихым, и щыгъыныр зэхичатхъэщ, щыгъын къурэхэр къызыщитӀагъэри, нэщӀу щӀидзащ. А щыгъын пхъашэжьхэр зэрыщыгъыу гъуэлъырт, зэхихам хуабжьуи игъэхыщӀэрт.

28Тыщбы щыщ Иляс ТХЬЭМ и псалъэр къыхуэкӀуащ: 29«Плъэгъуа Ӏэхьэб си пащхьэ Ӏэсэ зэрыщыхъуар? Апхуэдэу си пащхьэ Ӏэсэ зэрыщыхъуам къыхэкӀыу, езыр псэууэ гузэвэгъуэ хэздзэнукъым. Ауэ и къуэм и тетыгъуэм Ӏэхьэб и лъэпкъым бэлыхьыр къыхуэзгъэкӀуэнущ»+.

* 21:3 Тэурэт Хабзэм ипкъ иткӀэ, щӀыгур къызыхуэнэн хуейр ар япэу зеям и щӀэблэрт.

+ 21:2 1 Пащт. 8:14
+ 21:4 3 Пащт. 20:43
+ 21:8 2 Пащт. 11:14
+ 21:17 3 Пащт. 17:1
+ 21:19 3 Пащт. 22:38, 4 Пащт. 9:24-26
+ 21:21 4 Пащт. 9:8, 4 Пащт. 10:7
+ 21:22 3 Пащт. 15:29, 3 Пащт. 16:11
+ 21:23 4 Пащт. 9:10, 4 Пащт. 9:36
+ 21:24 3 Пащт. 14:10, 3 Пащт. 16:4
+ 21:25 3 Пащт. 16:31,
+ 21:26 4 Пащт. 21:11
+ 21:29 4 Пащт. 9:25, 4 Пащт. 10:1-7

ТӀОЩӀРЭ ЕТӀУАНЭ ӀЫХЬЭ

Мэхъей бегъымбарым Ӏэхьэб жриӀар

22^1Арэмей хэкумрэ ИсрэӀил хэгъэгумрэ я зэхуаку зауэ къыдэмыхъуэу илъэсищкӀэ екӀуэкӀащ. 2Илъэс ещанэм щыхыхьэм, Ехьудей хэкум и пащтыхь Йощэфат ИсрэӀилым и пащтыхьым деж кӀуащ+. 3Абы и къэкӀуэгъуэм хуэзэу, ИсрэӀилым и пащтыхьыр и блыгущӀэтхэм захуигъазэри еупщӀащ: «ДжылыӀэдейм ит АрмэтӀ къалэр дыдейтэкъэ? АтӀэ, сыт ар Арэмей хэкум и пащтыхьым къыщӀыӀэщӀэдмыхыжыр?» – жиӀэри.

4«АрмэтӀ къалэр къэдзэужыну дыщыкӀуэкӀэ, – еупщӀащ ар Йощэфат, – уныддэкӀуэну?»

«Уэ уи щхьэ кърикӀуэр сэри си щхьэ кърикӀуэнщ, – еувэлӀащ Ӏэхьэб жиӀэм Йощэфат, – си лъэпкъыр уи лъэпкъщ, сишхэр уишщ+. 5Ауэ, – къыпищащ и псалъэм Йощэфат, – япэщӀыкӀэ ТХЬЭМ къыджиӀэнур зэдгъэгъащӀэ».

6ИсрэӀилым и пащтыхьым бегъымбархэр – псори зэгъусэу нэрыбгэ щиплӀ хъурт – зэхуишэсри еупщӀащ: «АрмэтӀ къалэр къэззэужыну сыкӀуэ хъуну, хьэмэрэ мыхъуну?» – жиӀэри.

«КӀуэ, – жаӀащ бегъымбархэм, – Тепщэныгъэ ЗиӀэм ар уи ӀэмыщӀэ кърилъхьэнущ»+.

7Ауэ Йощэфат иджыри зэ кӀэлъыгъуэзэжащ: «ТХЬЭМ и бегъымбархэм ящыщу нэгъуэщӀ щымыӀэу пӀэрэ иджыри дызэупщӀ хъун?» – жиӀэри+.

8ИсрэӀилым и пащтыхьыр къэпсалъэри Йощэфат жриӀащ: «ТХЬЭМ зыхуигъэзэфыну иджыри зы цӀыху щыӀэщ. Ауэ ар слъагъу хъуркъым, сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ сэ стеухуауэ сыт къимыпсэлъми, зыфӀ хэлъкъым, псори Ӏей защӀэщ. Ар Йымлэхь и къуэ Мэхъейщ».

«Апхуэдэу жумыӀэ, пащтыхь», – идакъым Йощэфат.

9Апхуэдэу щыхъум, ИсрэӀилым и пащтыхьым и ӀуэхутхьэбзащӀэхэм ящыщ зы бегъымбарым деж игъэкӀуащ: «КӀуэи, Йымлэхь и къуэ Мэхъей щӀэхыу къашэ!» – жиӀэри.

10Пащтыхь фащэр зыщыгъ Ӏэхьэбрэ Йощэфатрэ Щэмэрей къалэм и дыхьэпӀэм пэмыжыжьэу щыт хьэмым деж щхьэж и тахътэ тесу бегъымбархэм къахэплъэрт. УкъызэщӀэзыӀэтэ псалъэхэр жаӀэу бегъымбархэри пащтыхьхэм я пащхьэ къитт. 11Чэнан и къуэ Садыкъей гъущӀым бжьакъуэхэр къыхищӀыкӀри жиӀащ: «Мыращ ТХЬЭМ жиӀэр: „Мы бжакъуэхэмкӀэ арэмейхэр зэтебукӀэнущ, лъапсэкӀуэдри къахуэбгъэкӀуэнущ“».

12Адрей бегъымбархэми ар дыдэрат жаӀэр: «АрмэтӀ къалэр къэбзэужыну кӀуэ, текӀуэныгъэр ууейщ, ТХЬЭМ ар уи ӀэмыщӀэ кърилъхьэнущ».

13Абы ирихьэлӀэу Мэхъей къишэну кӀэлъагъэкӀуа лӀыкӀуэм абы жриӀащ: «Мо зэ къызэдаӀуэт. Бегъымбархэм псоми зыжьэу пащтыхьыр Ӏуэхум зэрехъулӀэнур къыжаӀэ. Уэри уи псалъэр абыхэм жаӀэм трырехуэ, уэри фӀы къэпсэлъ».

14АрщхьэкӀэ ар Мэхъей идакъым: «ТХЬЭМ и цӀэкӀэ соӀуэ, Абы и псалъэм фӀэкӀа пащтыхьым сэ нэгъуэщӀ зэхезмыгъэхыну», – жиӀэри.

15Бегъымбарыр къыщысым, пащтыхьыр еупщӀащ: «Мэхъей, АрмэтӀ къалэр къэдзэужыну дыкӀуэ хъуну, хьэмэрэ мыхъуну?» – жиӀэри.

«КӀуэ, – иритащ абы жэуап пащтыхьым, – текӀуэныгъэр ууейщ! ТХЬЭМ ар фӀэкӀыпӀэ имыӀэу уи ӀэмыщӀэ кърилъхьэнущ».

16АрщхьэкӀэ пащтыхьыр Мэхъей иджыри зэ еупщӀащ: «ТХЬЭМ и цӀэкӀэ пэж фӀэкӀа нэгъуэщӀ жумыӀэну сыт хуэдиз тхьэлъанэ уэзгъэщӀын хуей?» – жиӀэри.

17Арати, адрейми къыпидзыжащ: «Мэлыхъуэр зыпэрымыт хъушэм ещхьу, исрэӀилхэр зэбгрыпхъауэ бгым зэритыр слъагъурти, ТХЬЭМ къиӀуэхуащ: „Абыхэм пашэ яӀэкъыми, щхьэж и унэ мамыру ирегъэзэж“ жиӀэри».

18ИсрэӀилым и пащтыхьым Йощэфат деж зигъазэри жриӀащ: «БжесӀатэкъэ мыбы сэ стеухуауэ Ӏей фӀэкӀа фӀы зыри зэрыжимыӀэнур?»

19«КъедаӀуэ-тӀэ ТХЬЭМ и псалъэм, – къригъэжьащ Мэхъей. – И тахътэм тес ТХЬЭРИ и ижьырабгъумкӀи и сэмэгурабгъумкӀи Абы къеувэкӀауэ щыт уафэгу дзэри слъэгъуащ+. 20„Хэт Ӏэхьэб игъэщхьэрыуэн, ар АрмэтӀ къалэ кӀуэуэ щыхэкӀуэдэн хуэдэу?“ щӀэупщӀащ ТХЬЭР. Зым зыр жиӀэху, адрейми нэгъуэщӀ къыхилъхьэху, 21зы псэ гуэр къахэувыкӀри, езым зэригъэщхьэрыуэнур ТХЬЭМ и пащхьэ щыжиӀащ. „Дапхуэдэу ар зэрыпщӀынур?“ еупщӀащ абы ТХЬЭР. 22„СыкӀуэнурэ, абы и бегъымбархэм псоми ӀуэпцӀышэу сажьэдэхуэнщ“ жиӀащ псэм. „ФӀы дыдэщ, къохъулӀэнущ уэ ар, – хъуащ арэзы абы жиӀамкӀэ ТХЬЭР. – КӀуэ, зэрыжыпӀам хуэдэуи щӀы“. 23Аращи, ТХЬЭМ и ӀизынкӀэ, псэр ӀуэпцӀышэу яжьэдэхуауэ уи бегъымбархэр зыгъэпсалъэр аращ, уэри ТХЬЭМ къыпхуиухар щӀагъуэкъым».

24Абы хэту Чэнан и къуэ Садыкъей Мэхъей къыбгъэдыхьэри къенэпэфэуащ. «ТХЬЭМ сэ сибгынэу уэ къопсэлъэныр дауэ хъуа?» – еупщӀащ ар Мэхъей щӀэнакӀэу.

25«БыдапӀэ унэм зыщыщыбгъэпщкӀуну махуэм къэпщӀэнщ ар», – жиӀащ Мэхъей+.

26«Мэхъей фубыди, – ищӀащ унафэ пащтыхьым, – къалэтет Амунрэ пащтыхь щауэ ЙоӀэшрэ я деж фшэ. 27Пащтыхьым и унафэщ, жыфӀи, тӀуми мыпхуэдэу яжефӀэ: „Мы лӀыр лъэхъуэщым ивдзи, бэӀутӀэӀу къыхэмыкӀыу къэзгъэзэжыху, псымрэ щӀакхъуэмрэ тевгъэс“».

28«БэӀутӀэӀуншэу къэбгъэзэжмэ, – жиӀащ Мэхъей, – сэ ТХЬЭР къызэмыпсэлъауэ аращ». Мыри къыпигъэхъуэжащ: «Псоми зэхрах мы жысӀар!»

Ӏэхьэб и кӀуэдыкӀэ хъуар

29ИсрэӀилым и пащтыхьыр Ехьудей хэкум и пащтыхь Йощэфат и гъусэу АрмэтӀ къалэр къазэужыну ежьащ.

30«СыкъамыцӀыхун хуэдэу, си щыгъынхэр зэсхъуэкӀынурэ зауэм сыхыхьэнущ, – жиӀащ ИсрэӀилым и пащтыхьым, Йощэфат зыхуигъазэри. – Уэ пащтыхь фащэхэр зыщумыхыу зыщыгъагъ». Ӏэхьэб и щыгъынхэр зэрихъуэкӀри зэуапӀэм Ӏухьащ+.

31Арэмей хэкум и пащтыхьым хьэкуэстыгузехуэхэм я пашэ щэщӀрэ тӀум унафэ яхуищӀащ: «ЦӀыкӀуи ини зыми фемызауэ, ИсрэӀилым и пащтыхьращ зи ужь фитынур», – жиӀэри.

32Хьэкуэстыгузехуэ пашэхэм Йощэфат къыщалъагъум, ар ИсрэӀилым и пащтыхьырауэ ягугъащ. Абы теуэн гуращэ яӀэу къагъэзат, арщхьэкӀэ Йощэфат ину гуоуащ. 33Дзэзешэхэм ар ИсрэӀилым зэримыпащтыхьыр къагурыӀуэри и ужьым икӀыжащ.

34Ауэ зыгуэрым иутӀыпща шабзэм зэрымыщӀэкӀэ ИсрэӀилым и пащтыхьыр, щыгъ зауэлӀ фащэм и зэпыдзапӀэм деж пхыкӀри иуӀащ.

«Нэгъазэ, зэуапӀэм сыӀушыж, уӀэгъэ сыхъуащ», – жиӀэри, пащтыхьым хьэкуэстыгузехуэм унафэ хуищӀащ.

35АрщхьэкӀэ зауэр кӀуэ пэтми къызэщӀэплъэрт. Пащтыхьыр хьэкуэстыгум зэфӀэту иту арэмеидзэм пэщӀэтын хуей хъуащ. Пщыхьэщхьэм Ӏэхьэб и псэр хэкӀащ. И уӀэгъэм лъыуэ къижам хьэкуэстыгу лъащӀэр щӀигъэнат. 36Дыгъэр щетӀысэхым ирихьэлӀэу джэ макъышхуэ къэӀуащ: «Щхьэж и къалэ ирекӀуэж, зыщыщ хэкуми ирегъэзэж!» – жиӀэу.

37Дунейм ехыжа пащтыхьыр Щэмэрей яшэжри щыщӀалъхьэжащ. 38И хьэкуэстыгур цӀыхубз къэхьпэхэм зыщагъэпскӀ Щэмэрей псыӀыгъыпӀэ гуэрым деж щатхьэщӀыжащ, ТХЬЭМ къиӀуэхуа псалъэм тету, абы и лъыр хьэхэм ябзеижащ+.

39Ӏэхьэб и тетыгъуэм нэгъуэщӀ хъугъэщӀагъэу къэхъуам, игъэхъам, и уардэ унэр пыл къупщхьэкӀэ къызэрырищӀыкӀам, къалэхэр къызэригъэбыдыхьам ятеухуа хъыбархэр «ИсрэӀил пащтыхьхэм я тхыдэ тхылъым» итщ. 40Ӏэхьэб и адэжьхэм я пащхьэ ихьэжащ. Абы иужькӀэ пащтыхь тахътэм дэкӀуеяр и къуэ Ахъзиящ.

Ехьудейм и пащтыхь Йощэфат

41ИсрэӀилым и пащтыхь Ӏэхьэб тетыгъуэр зэрыӀэщӀыхьэрэ илъэс еплӀанэр екӀуэкӀыу, Асэ и къуэ Йощэфат Ехьудейм и пащтыхь хъуащ+. 42Йощэфат пащтыхь тахътэм щыдэкӀуеям и ныбжьыр илъэс щэщӀрэ тхум итт, илъэс тӀощӀрэ тхукӀэ унафэ зэрихьэу Ерусэлим дэсащ. И анэм и цӀэр Ӏэзубэт, ар Щылыхь ипхъут. 43Йощэфат и адэр зэрыкӀуа гъуэгу захуэм текӀакъым, ищӀари илэжьари ТХЬЭМ хуэфащэ защӀэщ. Ауэ тхьэлъэӀупӀэхэр Ӏуахыжатэкъым, цӀыху цӀыкӀур абыхэм кӀуэурэ иджыри къурмэнхэр щащӀырт, мэ дахэ къызыпих мыстхъэхэр щагъэсырт[*]+. 44Абы ущыфӀэкӀыжым, Йощэфат ИсрэӀилым и пащтыхьми мамырыгъэ ирищӀылӀат.

45Йощэфат и тетыгъуэм нэгъуэщӀ хъугъэщӀагъэу къэхъуам, абы лӀыгъэщӀагъэу зэрихьам, зэуапӀэм щигъэхъам ятеухуа хъыбархэр «Ехьудей пащтыхьхэм я тхыдэ тхылъым» итщ.

46И адэ Асэ и тетыгъуэм щыгъуэ тхьэлъэӀупӀэхэм щызэрахьэу щыта тхьэхуэщӀэ къэхьпагъэм къыхэнэжари Йощэфат игъэкӀуэдащ+.

47Едумей щӀыналъэм пащтыхь иӀэтэкъым, унафэр зыӀэщӀэлъыр тетырт+. 48Ӏуфыр кӀуэцӀрыкӀыурэ дыщэ кърашын хуэдэу, Йощэфат щӀыпӀэ жыжьэхэм кӀуэ кхъухьыжьэ зэригъэпэщащ. АрщхьэкӀэ ахэр ӀусыкӀыну хунэмысу, Едумей щӀыналъэм ит Езунджэбэр кхъухь тедзапӀэм деж щызэхэкъутэжащ+. 49Ӏэхьэб и къуэ Ахъзия Йощэфат зыкъыхуигъэзат: «Си цӀыхухэмрэ уи цӀыхухэмрэ зэгъусэу ирекӀуэ мы кхъухьхэмкӀэ», – жиӀэри. Ауэ ар Йощэфат идатэкъым.

50И уахътыр къэсри, Йощэфат и адэжьхэм я пащхьэ ихьэжащ, абыхэм хуэдэу, Даут и Къалэм щыщӀалъхьэжащ. Абы иужькӀэ пащтыхь тахътэм дэкӀуеяр и къуэ Йорамщ.

ИсрэӀилым и пащтыхь Ахъзия

51Ехьудейм и пащтыхь Йощэфат тетыгъуэр зэрыӀэщӀыхьэрэ илъэс епщыкӀубланэр екӀуэкӀыу, Ӏэхьэб и къуэ Ахъзия ИсрэӀилым и пащтыхь хъуащ. Абы илъэситӀкӀэ пащтыхь унафэр Щэмэрей щызэрихьащ. 52Ахъзия ТХЬЭМ хуэмыфащэ бзаджагъэхэр илэжьу къекӀуэкӀащ, и адэ-анэмрэ ИсрэӀилыр гуэныхьым дезыгъэхьэхыгъа НэбатӀ и къуэ Йорэбэхьэмрэ зэрыкӀуа гъуэгу пхэнжми текӀакъым. 53Ахъзия БэӀэл хуэпщылӀу, щхьэщэ хуищӀу, и адэм хуэдэуи, ТХЬЭМ, ИсрэӀилым и Тхьэм, и губжьыр къызэщӀигъаплъэу щытащ.

* 22:43 Еплъ 3:2. Тэурэт Хабзэм ипкъ иткӀэ, Тхьэм и Унэр Ерусэлим дащӀыхьа нэужь, Абы къурмэн нэгъуэщӀ щӀыпӀэхэм щыхуэпщӀ хъужынутэкъым. Еплъ абы теухуауэ Хабзэ 12:1-14 .

+ 22:2 3 Пащт. 15:24
+ 22:4 4 Пащт. 3:7
+ 22:6 3 Пащт. 18:19
+ 22:7 4 Пащт. 3:11
+ 22:19 Данил 7:9,
+ 22:25 3 Пащт. 20:30
+ 22:30 4 Пащт. 5:22
+ 22:38 3 Пащт. 21:19
+ 22:41 3 Пащт. 15:24
+ 22:43 3 Пащт. 3:3, 3 Пащт. 15:14
+ 22:46 3 Пащт. 15:12
+ 22:47 2 Пащт. 8:14, 4 Пащт. 8:20
+ 22:48 3 Пащт. 9:28,

+ FullResourceURL=https://ibt.org.ru/node/3432

4 Пащтыхьхэр

4 Пащтыхьхэр

1. Пэублэ псалъэ

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

6. 6

7. 7

8. 8

9. 9

10. 10

11. 11

12. 12

13. 13

14. 14

15. 15

16. 16

17. 17

18. 18

19. 19

20. 20

21. 21

22. 22

23. 23

24. 24

25. 25

Пащтыхьхэм я еплӀанэ тхылъыр

Пэублэ псалъэ

Пэублэ псалъэ

Пащтыхьхэм я еплӀанэ тхылъым ИсрэӀил хэгъэгумрэ Ехьудей хэкумрэ ятеухуа хъыбархэм къыпащэ. Абыхэм къызэщӀаубыдэ ди лъэхъэнэр къихьэным ипэ ӀX лӀэщӀыгъуэм и кум къыщегъэжьауэ VӀ лӀэщӀыгъуэм и щӀэдзапӀэм нэс дэлъ далэр. Тхылъым къыщыгъэлъэгъуащ журт пащтыхьыгъуэхэм я гуащӀэр мащӀэ-мащӀэурэ зэрыщӀэужьыхэр, апхуэдэххэурэ кӀуэдыпӀэ зэрихьэр. Тхылъыр ӀыхьитӀу бгуэш хъунущ. Щэмэрей къалэр ди лъэхъэнэр къихьэным ипэ 722-нэ гъэм ащурейхэм къазэухункӀэ ИсрэӀил хэгъэгумрэ Ехьудей хэкумрэ къыщыхъуа Ӏуэхугъуэхэр япэ Ӏыхьэм къыщыӀуэтащ (1–17). Ерусэлим къалэр ди лъэхъэнэр къихьэным ипэ 586 гъэм бабылейхэм зыӀэщӀалъхьэхункӀэ Ехьудейм щекӀуэкӀахэр етӀуанэ Ӏыхьэм къыщыкӀуащ (18–25).

Тхьэм Даут къызэригъэгугъам тету, Ехьудейм и унафэр зыӀэщӀэлъа пащтыхьхэр къанэ щымыӀэу зы унагъуэм щыщт. Ауэ ИсрэӀил хэгъэгум пӀалъэ кӀэщӀым къриубыдэу щызэблэкӀа пащтыхьхэр псори унагъуэ зэщымыщхэм къыхэкӀат, теубыдауэ зым темытыныр, лъы гъэжэныр я къэрал зехьэкӀэм нэщэнэ хуэхъуат. Пащтыхьхэм я нэхъыбэм Тхьэм и унафэхэр ягъэзащӀэртэкъым, тхьэнэпцӀхэм щхьэщэ хуащӀырт. Тхылъыр зи Ӏэдакъэ къыщӀэкӀар ӀейкӀэ зытемыпсэлъыхьыр мажусиигъэм пэщӀэта ехьудей пащтыхьитӀым – ХъызэкӀейрэ Йощийрэ – я тетыгъуэ къудейрщ (18–20, 22–23).

Тхылъыр зытепсэлъыхьыр пащтыхьхэм я закъуэкъым. Мыбы къыщыкӀуащ бегъымбархэм ятеухуа хъыбархэм – ущрихьэлӀэнущ Илясрэ абы и гъэсэн Ӏэлисэхьрэ (2–19, 13), ущыхуэзэнущ Ещай (19–20) сымэ. Ахэр псори Тхьэм хуэлажьэрт, и телъыджэхэр цӀыхубэм ирагъэлъагъуу, и псалъэхэм пащтыхьхэр щӀагъэдаӀуэу.

Апхуэдэу щыт пэтми, пащтыхьыгъуитӀри, икӀэм-икӀэжым, къызэтекъутащ, цӀыхухэри гъэрыпӀэм ихуащ. Тхылъым къызэрыхэщымкӀэ, исрэӀилхэр Тхьэм зэрепцӀыжам а гузэвэгъуэр къыхэкӀащ. Тхьэм Ӏэджэрэ и бегъымбархэмкӀэ къеущият исрэӀилхэм, ауэ абыхэм зыри зэхахакъым. Ерусэлим къалэр зэрызэтракъутамрэ ехьудейхэм я нэхъыбэр гъэр зэтращӀэу Бабылей зэрахуамрэ журт тхыдэм и къэхъукъащӀэ курыххэм ящыщ зыщ.

ЯПЭ ӀЫХЬЭ

Иляс бегъымбарымрэ ИсрэӀилым и пащтыхь Ахъзиярэ

1^1Ӏэхьэб дунейм ехыжа нэужь, ИсрэӀилым и тетыгъуэр ямыдэу мэуабейхэм зыкъаӀэтащ+.

2Зэгуэрым, ищхьэ унэм и щхьэгъубжэм къыщхьэдэхуэхри, ИсрэӀилым и пащтыхь Ахъзия фэбжь игъуэтащ. Мыр къыщыхъуар Щэмэрейт. «Акурэнытхьэ[*] БэӀэлзэбуб деж фыкӀуи, сыхъужынумэ феупщӀ», – жиӀэри пащтыхьым лӀыкӀуэхэр иутӀыпщащ+.

3АрщхьэкӀэ, ТХЬЭМ и МелыӀычым Тыщбы щыщ Иляс унафэ хуищӀащ щэмэрей пащтыхьым и лӀыкӀуэхэм япыкъуэкӀыну. «ИсрэӀилым Тхьэ имыӀэу арат, Акурэнытхьэ БэӀэлзэбуб деж фыупщӀэну фыщӀежьар? – яригъэупщӀащ ар лӀыкӀуэхэм МелыӀычым. –+
4Арауэ щытмэ, ТХЬЭМ жиӀэр мыращ: Узыхэлъ пӀэм укъикӀыжынукъым, фӀэкӀыпӀэ имыӀэуи улӀэнущ!» Ар яжриӀэри, Иляс ежьэжащ.

5ЛӀыкӀуэхэм къыщагъэзэжым, пащтыхьыр абыхэм еупщӀащ: «Сыту щӀэхыу къэвгъэзэжа?» – жиӀэри.

6«ДыздэкӀуэм лӀы гуэр къытхуэзэри, – жаӀащ абыхэм: – „ФыкъэзыутӀыпща пащтыхьым деж вгъэзэжи: ‘Мыращ ТХЬЭМ жиӀэр: ИсрэӀилым Тхьэ имыӀэу арат, Акурэнытхьэ БэӀэлзэбуб деж упщӀакӀуэ щӀэбутӀыпщар? Мис абы щхьэкӀэ узыхэлъ пӀэм укъикӀыжынукъым, фӀэкӀыпӀэ имыӀэуи улӀэнущ!’ жефӀэ“ жиӀащ».

7«КъыфпыкъуэкӀыу а псор къывжезыӀа лӀым сыт и шыфэлӀыфэ?» – щӀэупщӀащ пащтыхьыр.

8«Ар цыбэт[*], фэ бгырыпхи щӀэпхат», – жаӀащ лӀыкӀуэхэм.

«Тыщбы щыщ Илясщ ар», – къыгурыӀуащ пащтыхьым.

9Ахъзия цӀыху щэ ныкъуэ хъу дзэ пакӀэм и пашэмрэ зауэлӀхэмрэ Иляс деж игъэкӀуащ. ДзэкӀуэлӀ пашэр Ӏуащхьэ щыгум тес Иляс деж дэкӀуейри: «Уа, Тхьэм и цӀыху, пащтыхьым мы Ӏуащхьэм укъехыну къыбжеӀэ», – жриӀащ.

10«Сэ Тхьэм срицӀыхур пэжмэ, уафэм мафӀэр кърырехи, уэри уи цӀыхухэри ирырес!» – жриӀащ абы Иляс. Асыхьэтым уафэм мафӀэр къехри, дзэкӀуэлӀ пашэри цӀыху щэ ныкъуэ хъу дзэ пакӀэри хисхьащ+.

11Апхуэдэу щыхъум, пащтыхьым Иляс деж нэгъуэщӀ зы дзэкӀуэлӀ пашэрэ цӀыху щэ ныкъуэ хъу дзэ пакӀэрэ игъэкӀуащ. Абыи бегъымбарым пиубыдащ: «Уа, Тхьэм и цӀыху, мы Ӏуащхьэм икӀэщӀыпӀэкӀэ укъехыну пащтыхьым къыбжеӀэ», – жиӀэри.

12«Сэ Тхьэм срицӀыхур пэжмэ, – пидзыжащ абы Иляс, – уафэм мафӀэр кърырехи, уэри уи цӀыхухэри ирырес!» Асыхьэтым уафэм мафӀэр къехри, дзэкӀуэлӀ пашэри цӀыху щэ ныкъуэ хъу дзэ пакӀэри хисхьащ.

13Пащтыхьым ещанэ дзэкӀуэлӀ пашэмрэ цӀыху щэ ныкъуэ хъу дзэ пакӀэрэ Иляс кӀэлъигъэкӀуащ. ДзэкӀуэлӀ пашэр Ӏуащхьэ щыгум тес Иляс деж дэкӀри и пащхьэм лъэгуажьэмыщхьэу зыщридзыхри елъэӀуащ: «Уа, Тхьэм и цӀыху, сынолъэӀу, сэри мы уи жыӀэщӀэ дзэ пакӀэм хэт цӀыху щэ ныкъуэми ди псэр умыгъэн! 14Ди япэ иту уи деж къэкӀуа дзэ пакӀитӀым я пашэхэмрэ я гъуса зауэлӀхэмрэ уафэм къеха мафӀэм хисхьакъэ-тӀэ. Умыгъэн си псэр!» – жиӀэри.

15ТХЬЭМ и МелыӀычым Иляс къыжриӀащ: «КӀуэ, ех и гъусэу, ущымышынэ». Арати, Иляс къежьэри, дзэ пакӀэ пашэм и гъусэу пащтыхьым деж кӀуащ.

16Иляс пащтыхьым зыхуигъазэри: «Мыращ ТХЬЭМ жиӀэр: „ИсрэӀилым Тхьэ имыӀэу арат, уеупщӀ мыхъуну? Акурэнытхьэ БэӀэлзэбуб деж упщӀакӀуэхэр бутӀыпщащ! Абы щхьэкӀэ узэрылъ пӀэм укъикӀыжынукъым, фӀэкӀыпӀэ имыӀэуи улӀэнущ!“» – жриӀащ.

17Иляс къыжьэдэкӀа ТХЬЭМ и псалъэм тету ар дунейм ехыжащ. Ахъзия къуэ иӀакъым. Ехьудейм и пащтыхь Йощэфат и къуэ Йорам тетыгъуэр зэрыӀэщӀыхьэрэ илъэс етӀуанэр екӀуэкӀыу, Ахъзия и пӀэкӀэ абы и къуэш Йохъурэм ИсрэӀилым и пащтыхь хъуащ. 18Ахъзия и тетыгъуэм нэгъуэщӀ хъугъэщӀагъэу къэхъуамрэ игъэхъамрэ ятеухуа хъыбархэр «ИсрэӀил пащтыхьхэм я тхыдэ тхылъым» итщ.

* 1:2 Акурэн къалэр фылистей щыхьэрхэм ящыщ зыщ.

* 1:8 Е: «Мэлыфэм къыхэщӀыкӀа щыгъыныгъуэ щыгът».

+ 1:1 3 Пащт. 22:37, 2 Пащт. 8:2, 4 Пащт. 3:5
+ 1:2 Лк. 11:15, 4 Пащт. 8:8
+ 1:3 3 Пащт. 17:1, 3 Пащт. 21:17
+ 1:10 Лк. 9:54

ЕТӀУАНЭ ӀЫХЬЭ

Иляс бегъымбарыр уафэм зэрыдрахьеижар

2^1ТХЬЭМ Иляс бегъымбарыр гъуэжькуийм хэту уафэм зэрыдрихьеижар мыпхуэдэущ.

Иляс бегъымбарымрэ Ӏэлисэхьрэ Джылджэл къикӀыжырт+. 2«Уэ мыбдеж укъыщынэну сынолъэӀу, – жиӀащ Иляс бегъымбарым. – Сэ ТХЬЭМ БэтӀэл сегъакӀуэ».

АрщхьэкӀэ Ӏэлисэхь идакъым: «ТХЬЭМ и цӀэкӀи уэ уи цӀэкӀи соӀуэ укъызмыгъэнэну!» Арати, ахэр зэгъусэу БэтӀэл кӀуащ.

3БэтӀэл дэс бегъымбархэр Ӏэлисэхь къыбгъэдыхьэри: «ТХЬЭМ уи зиусхьэныр нобэ уафэм зэрырихьэжынур пщӀэрэ?» – жаӀэри къеупщӀащ.

«СощӀэ, – жиӀащ Ӏэлисэхь. – Ауэ фэ зыри жывмыӀэ».

4«Ӏэлисэхь, уэ мыбдеж укъыщынэну сынолъэӀу, – жиӀащ Иляс. – Сэ ТХЬЭМ Йэрыхъуэ сегъакӀуэ».

АрщхьэкӀэ Ӏэлисэхь идакъым: «ТХЬЭМ и цӀэкӀи уэ уи цӀэкӀи соӀуэ укъызмыгъэнэну!» Арати ахэр зэгъусэу Йэрыхъуэ кӀуащ+.

5Йэрыхъуэ дэс бегъымбархэр Ӏэлисэхь къыбгъэдыхьэри: «ТХЬЭМ уи зиусхьэныр нобэ уафэм зэрырихьэжынур пщӀэрэ?» – жаӀэри къеупщӀащ.

«СощӀэ, – жиӀащ Ӏэлисэхь. – Ауэ фэ зыри жывмыӀэ».

6«Ӏэлисэхь, уэ мыбдеж укъыщынэну сынолъэӀу, – жиӀащ Иляс. – Сэ ТХЬЭМ Ӏурдын псыежэхымкӀэ сегъакӀуэ».

АрщхьэкӀэ Ӏэлисэхь идакъым: «ТХЬЭМ и цӀэкӀи уэ уи цӀэкӀи соӀуэ укъызмыгъэнэну!» Арати ахэр зэгъусэу адэкӀэ кӀуащ.

7Ӏурдын псыежэхым нэсу къыщыувыӀэм, цӀыху щэ ныкъуэ хъу бегъымбар гупыр къакӀуэри, абыхэм япэмыжыжьэу лъэныкъуэкӀэ къэуващ. 8Абдежым Иляс и щыгъын щӀыӀутелъыр зыщихщ, зэкӀуэцӀишыхьри абыкӀэ псым хэуащ. Асыхьэтым псыр зэгуэкӀри, къыщӀэща щӀы щхьэфэ гъущэм Илясрэ Ӏэлисэхьрэ ирикӀуащ. 9Псым зэпрыкӀа нэужь, Иляс: «Сыббгъэдамышыж щӀыкӀэ, жыӀэ, сыт пхуэсщӀэну узыхуейр?» – жиӀэри еупщӀащ Ӏэлисэхь.

«Адрей бегъымбархэм ялъыбгъэс уи къарум нэхърэ хуэдитӀкӀэ нэхъыбэ къызэптыну сынолъэӀу[*]», – лъэӀуащ Ӏэлисэхь.

10«УзыщӀэлъэӀур гъэзэщӀэгъуейщ, – жиӀащ Иляс. – Сызэрыббгъэдашыжыр уи нэгу щӀэкӀмэ, узыщӀэлъэӀур къыбдэхъунущ, армырамэ – къохъулӀэнукъым».

11Ахэр псалъэу гъуэгум здрикӀуэм, мафӀэм къыхэщӀыкӀа хьэкуэстыгумрэ шыхэмрэ уащхъуэдэмыщхъуэу къабгъэдэхутэри зэбгъэдихащ, Иляси гъуэжькуий къыкъуэуам хэту уафэм ихьэжащ. 12«Уэ си адэ! Уэ си адэ! – кӀийрт Ӏэлисэхь ину абы еплъурэ. – Уэ ИсрэӀилым и хьэкуэстыгу! Уэ ИсрэӀилым и шуудзэ![*]» Ӏэлисэхь, зыри имылъагъужу псори щыкӀуэдыжым, и щыгъынхэм епхъуэри тӀууэ зэгуитхъащ+.

13Иляс къыӀэщӀэхуа щӀыӀутелъыр къищтэжри, Ӏэлисэхь Ӏурдын псыежэхымкӀэ игъэзэжащ. Абдеж къыщекӀуэлӀэжым, 14ар Иляс и щӀыӀутелъымкӀэ псым хэуащ: «Дэнэ иджыпсту здэщыӀэр ТХЬЭР, Иляс и Тхьэр?» – жиӀэурэ. Псым зэрыхэуэу, ар зэгуэкӀащ, Ӏэлисэхьи къызэпрыкӀыжащ.

15«Иляс и къарур Ӏэлисэхь къыхуэнащ», – жаӀащ абы ищӀар зылъэгъуа, Йэрыхъуэ къикӀа бегъымбархэм. Ахэр Ӏэлисэхь къыпежьэри, щӀым нэсу щхьэщэ къыхуащӀащ. 16«Уи жыӀэщӀэхэм бэшэч защӀэу цӀыхухъу щэ ныкъуэ къытхэтщ, – жаӀащ абыхэм. – Хуит дыкъэщӀи, ахэр уи зиусхьэным и лъыхъуакӀуэ дыгъэгъакӀуэ. ПщӀэну щыткъым, ТХЬЭМ и Псэм ар бгыхэм языхэзым щридзыхагъэнкӀэ е къуакӀэ гуэрым дидзагъэнкӀэ хъунущ».

«Хьэуэ, хуейкъым, – идакъым Ӏэлисэхь. – Зыри зыщӀыпӀи фымыгъакӀуэ»+.

17АрщхьэкӀэ бегъымбархэм трагъэчыныхьу хуежьащ. ЩыщӀамычэххэм, Ӏэлисэхь арэзы хъуащ: «Хъунщ-тӀэ, ирекӀуэ», – жиӀэри.

Бегъымбархэм Иляс и лъыхъуакӀуэ цӀыху щэ ныкъуэ яутӀыпщащ. Ахэр махуищкӀэ Иляс лъыхъуа щхьэкӀэ, ягъуэтакъым. 18Йэрыхъуэ иджыри дэмыкӀыжауэ дэс Ӏэлисэхь деж абыхэм къыщагъэзэжым: «ВжесӀатэкъэ фымыкӀуэ жысӀэри?» – яжриӀащ.

Ӏэлисэхь телъыджэ игъэлъэгъуахэр

19Йэрыхъуэдэсхэр Ӏэлисэхь къыхуэтхьэусыхащ: «Зиусхьэн, зэрыплъагъущи, къалэм и тӀысыпӀэр Ӏейкъым, ауэ и псыр щӀагъуэкъым, щӀыгуми бэв къиткъым», – жаӀэри.

20«ФалъэщӀэ къысхуэфхьи, – жиӀащ Ӏэлисэхь, – шыгъу ифкӀутэ абы». Апхуэдэуи ящӀащ.

21Ӏэлисэхь псыщхьэм кӀуэри шыгъур абы хидзащ: «Мыращ ТХЬЭМ жиӀэр: „Мы псым псэ хэслъхьэжащ. ДяпэкӀэ абы зыри игъэлӀэжынукъым, гъавэншагъи щыӀэжынукъым“», – жиӀэурэ. 22Абы щегъэжьауэ нобэр къыздэсым Ӏэлисэхь псым зэрытриӀуам хуэдэу йокӀуэкӀ.

23Ӏэлисэхь а къалэм къыдэкӀыжри БэтӀэлкӀэ иунэтӀащ. Гъуэгу тету здэкӀуэм, къалэм щӀалэ цӀыкӀу гуп къыдэкӀри бегъымбарым щӀэнакӀэу хуежьащ. «Зегъэхь, щхьэфэкъу! – зэрыгъэкӀийрт ахэр. – Зегъэхь, щхьэфэкъу!»

24Ӏэлисэхь абыхэм къахуеплъэкӀри, ТХЬЭМ и цӀэкӀэ къахэбгащ. Щыбгэм, мэзым мыщэбзитӀ къыхэкӀри, гупым щыщу щӀалэ цӀыкӀу тӀощӀитӀрэ тӀурэ зэпкъратхъащ. 25Абы иужькӀэ Ӏэлисэхь Къармэл Ӏуащхьэм дэкӀащ, абы икӀри Щэмэрей игъэзэжащ+.

* 2:9 Ӏэлисэхь апхуэдэ щӀыкӀэкӀэ къигъэлъэгъуащ Иляс бегъымбарым и гъэсэн нэхъыщхьэу щытыну зэрыфӀэфӀыр. Тэурэт Хабзэм ипкъ иткӀэ, щӀэинхьыж нэхъыщхьэм (къуэ нэхъыжьым) адрей щӀэинэгъухэм къалъыс Ӏыхьэм хуэдэу тӀу къылъос.

* 2:12 «Уэ ИсрэӀилым и щыжакӀуэ лъэщ!» мыхьэнэр къикӀыу мы жыӀэгъуитӀыр Иляс бегъымбарым ехьэлӀауи къыбгурыӀуэ хъунущ.

+ 2:1 3 Пащт. 19:19-21,
+ 2:4 3 Пащт. 16:34
+ 2:12 4 Пащт. 6:17, 4 Пащт. 13:14
+ 2:16 3 Пащт. 18:12,
+ 2:25 3 Пащт. 18:20

ЕЩАНЭ ӀЫХЬЭ

ИсрэӀилым и пащтыхь Йохъурэм

3^1Ехьудейм и пащтыхь Йощэфат тетыгъуэр зэрыӀэщӀыхьэрэ илъэс епщыкӀуиянэр екӀуэкӀыу, Ӏэхьэб и къуэ Йохъурэм ИсрэӀилым и пащтыхь хъуащ. Абы илъэс пщыкӀутӀкӀэ пащтыхь унафэр Щэмэрей щызэрихьащ. 2Йохъурэм ТХЬЭМ хуэмыфащэ бзаджагъэхэр илэжьу къекӀуэкӀащ, ауэ и адэ-анэм хуэдэ дыдэтэкъыми, Ӏэхьэб БэӀэл хуигъэувауэ щыта мывэскъарыр ирихыжат+. 3Апхуэдэу щыт пэтми, Йохъурэм ИсрэӀилыр гуэныхьщӀэным дезыгъэхьэха НэбатӀ и къуэ Йорэбэхьэм и гъуэгум текӀакъым, уеблэмэ абы къыпыӀукӀуэтакъым+.

Мэуабей щӀыналъэр зэрыхагъэщӀар

4Мэуабей пащтыхь Мыщэ мэл гъэхъуным пылът. Абы щынэ минищэрэ тӀы минищэм къытрищыкӀа цырэ ИсрэӀилым и пащтыхьым хьэкъулэу хуригъэшэн хуейт. 5Ӏэхьэб дунейм ехыжа нэужь, мэуабей пащтыхьым ИсрэӀилым и пащтыхьым зыкъыпиӀэтащ+. 6Арати, Йохъурэм Щэмэрей къыдэкӀащ, зэрыисрэӀилыдзэу зэщӀигъэуӀуэри. 7Йохъурэм Ехьудей хэкум и пащтыхь Йощэфат деж лӀыкӀуэхэр иӀуэхуащ: «Мэуабей щӀыналъэм и пащтыхьым зыкъыспиӀэтащи, гъусэ укъысхуэхъуу абы зэуакӀуэ уныздэкӀуэн?» – жиӀэри.

«СынэкӀуэнущ, – еувэлӀащ Йохъурэм жиӀэм Йощэфат. – Уэ уи щхьэ кърикӀуэр сэри си щхьэ кърикӀуэнщ. Си лъэпкъыр уи лъэпкъщ, сишхэр уишщ»+.

8«Сыт хуэдэ гъуэгу дызэрыкӀуэнур?» – къыпищащ и псалъэм Йощэфат.

«Едумей пшахъуэщӀымкӀэ дыкӀуэнщ», – жиӀащ Йохъурэм.

9ИсрэӀилым и пащтыхьыр Ехьудей хэкумрэ Едумей щӀыналъэмрэ я пащтыхьхэм я гъусэу гъуэгу техьащ. Мэуабейм къыпакӀухьу махуибл гъуэгу якӀуа нэужь, дзэми Ӏэщу ящӀыгъуми псыр яӀэщӀэухащ+.

10«Дыунэхъуащ! – къэгумэщӀащ исрэӀил пащтыхьыр. – ТХЬЭМ пащтыхьищыр зэуӀу дыщӀищӀар Мэуабейм и ӀэмыщӀэ дрилъхьэн щхьэкӀэщ!»

11«ТХЬЭМ едгъэупщӀын хуэдэу и бегъымбархэм ящыщ щымыӀэу пӀэрэ мыбдеж?» – щӀэупщӀащ Йощэфат.

ИсрэӀил пащтыхьым и блыгущӀэтхэм ящыщ зым Йощэфат зыщӀэупщӀам жэуап иритащ: «Щэфат и къуэ Ӏэлисэхь щыӀэщ. Ар Иляс бегъымбарым и дэӀэпыкъуэгъуу щытащ»+.

12«Абы ТХЬЭМ и псалъэр къылъоӀэс», – жиӀащ Йощэфат. Арати, исрэӀил пащтыхьыр, Йощэфат, едумей пащтыхьыр зэщӀыгъуу Ӏэлисэхь деж кӀуащ.

13«Сыт ди Ӏуэхуу зэхэлъыр? – жриӀащ Ӏэлисэхь исрэӀил пащтыхьым. – КӀуэ уи адэрэ уи анэрэ я бегъымбархэм деж».

«Хьэуэ, – идакъым исрэӀил пащтыхьым, – Мэуабейм и ӀэмыщӀэ дрилъхьэн щхьэкӀэ пащтыхьищыр зэуӀу дызыщӀар ТХЬЭРЩ»+.

14«ТХЬЭУЭ зи Лъэщагъым ЩӀэ ЩӀэмыту сызыхуэпщылӀым и цӀэкӀэ соӀуэ, – жиӀащ быдэу Ӏэлисэхь, – Ехьудей хэкум и пащтыхь Йощэфат пщӀэ хуэсщӀу щымытатэмэ, сыноплъыххэтэкъым, гу плъыстэххэтэкъым. 15Иджы пшынэдыкъуакъуэ еуэ гуэр къысхуэфшэ».

Пшынэдыкъуакъуауэм пшыналъэр къригъэкӀыу хуежьа нэужь, Ӏэлисэхь ТХЬЭМ и гуащӀэм зэщӀиубыдэри жиӀащ:+
16«Мыращ ТХЬЭМ жиӀэр: „Мы псыхъуэм и кӀыхьагъкӀэ щӀытӀ дэфтӀыкӀ!“ 17Ар ТХЬЭМ щӀыжиӀэращ: „Жьы къепщи уэшхи флъагъунукъым, ауэ мы псыхъуэм псыр дэз хъунущ, фэри, фи Ӏэщми, адрей фи псэущхьэхэми псыкӀэ зывгъэнщӀыжынущ“. 18Ар ТХЬЭМ зыуи къыщымыхъуу ищӀэфынущ, Абы Мэуабейри фи ӀэмыщӀэ кърилъхьэнущ. 19БыдапӀэхэмрэ къалэшхуэхэмрэ псори зыӀэщӀэфлъхьэнущ, жыг лъэпкъыфӀэхэр ивупщӀыкӀынущ, псы кӀуапӀэхэр вгъэгъущынущ, губгъуэ бэвылъэхэр мывэкӀэ вгъэсеинущ».

20КъыкӀэлъыкӀуэ пщэдджыжьым, къурмэнщӀыгъуэм ирихьэлӀэу, Едумей лъэныкъуэмкӀэ псыр къикӀыу хуежьащ. ЩӀыгум псыр изыбзэ хъуащ. 21Пащтыхьхэр къезэуэну къызэрыкӀуэм и хъыбарыр мэуабейхэм щызэхахым, Ӏэщэ зыӀыгъыфыну щӀыналъэм исыр зэхуашэсри гъунапкъэм кърашэлӀащ. 22Пщэдджыжьым жьыуэ зыщаужьым, дыгъэм и бзийхэр зытридзэ псыр мэуабейхэм лъым хуэдэу плъыжьу къалъэгъуащ.

23«Мор лъыщ! – зэрыгъэгуоуащ мэуабейхэр. – Пащтыхьхэр зэзауэурэ зэрыукӀыжагъэнущ. ЗыӀэт, Мэуабей, къуентхъыр зэщӀэкъуэ!»

24Мэуабейхэр исрэӀилыдзэр щитӀысыкӀа щӀыпӀэм къекӀуэлӀащ. ИсрэӀил зауэлӀхэм зыкъаӀэту яхэуэу щыхуежьэм, мохэр икӀуэту щӀадзащ. ЩыщӀэпхъуэжми, исрэӀилыдзэр абыхэм я ужь итурэ кӀуэрт, зыкӀэлъэщӀыхьэр яукӀыурэ. 25ИсрэӀилхэм къалэхэр зэхакъутащ, губгъуэ бэвылъэхэм мывэ зырыз хадзэурэ ягъэсеящ, псы кӀуапӀэхэр ягъэгъущащ, жыг лъэпкъыфӀэхэри ираупщӀыкӀащ. Къырхъэрэсэт къалэм и закъуэт зи мывэхъунэхэр ямыгъауэу къэнар. Ауэ ари мывэдзхэм къаухъуреихьри, мэвэкӀэ хэуэу хуежьащ.

26Мэуабей пащтыхьым зэрыхагъащӀэр къыщыгурыӀуэм, джатэ гъэбзэным хуэӀэзэ цӀыху щибл гъусэ ищӀри, Едумей пащтыхьыр здэщыӀэ лъэныкъуэмкӀэ пхритхъыну еӀащ, арщхьэкӀэ къехъулӀакъым.

27Апхуэдэу щыхъум, мэуабей пащтыхьым и пэлъхур, езым иужькӀэ пащтыхьыгъуэм техьэну и къуэр, къалэ мывэхъунэм и щхьэм дишри къурмэн щищӀащ.

Тхьэм и губжь иныр исрэӀилхэм къалъэӀэсащ[*] – ахэр зэщӀэкӀуэжри я хэку ягъэзэжащ.

* 3:27 Е: «Ар исрэӀилхэм апхуэдизкӀэ гущыкӀыгъуэ къащыхъуати». Пасэрей журтыбзэкӀэ тха Ӏэрытхым къыщыкӀуэ псалъэхэм къарыкӀыр нахуэкъым. Тхьэм и губжьыр къызыхэкӀа щхьэусыгъуэр гурыӀуэгъуэ дыдэкъым. Языныкъуэ щӀэныгъэлӀхэм къызэралъытэмкӀэ, ар къызыхэкӀар исрэӀилхэм жыгхэр щраупщӀыкӀым икӀи щӀыгухэр Ӏисраф щыщӀым, Тэурэт Хабзэм къыщыкӀуа зэуэкӀэ хабзэхэр къызэрызэпаударщ (еплъ Хабзэ 20:19-20 ).

+ 3:2 3 Пащт. 16:31, 4 Пащт. 10:26
+ 3:3 3 Пащт. 12:28-32
+ 3:5 4 Пащт. 1:1
+ 3:7 3 Пащт. 22:4
+ 3:9 3 Пащт. 22:47
+ 3:11 3 Пащт. 22:7
+ 3:13 3 Пащт. 18:19, 3 Пащт. 22:6

+ 3:15 1 Пащт. 10:5, 1 Пащт. 16:17, 3 Пащт. 18:46

ЕПЛӀАНЭ ӀЫХЬЭ

Ӏэлисэхьрэ фызабэ тхьэмыщкӀэмрэ

4^1Бегъымбархэм ящыщ зым къыщӀэна фызабэ гуэр Ӏэлисэхь деж кӀийрэ гъуэгыу къакӀуэри къыжриӀащ: «Уи жыӀэщӀэу щыта си щхьэгъусэр дунейм ехыжащ. Ар ТХЬЭМ фӀэлӀыкӀыу зэрыщытам ущыгъуазэщ. Иджы тхьэмыщкӀэм щӀыхуэ къызыӀихауэ щытар къэкӀуауэ си щӀалэ цӀыкӀуитӀыр пщылӀ ищӀыну хэтщ».

2«Сыт пхуэсщӀэфынур? – еупщӀащ абы Ӏэлисэхь. – КъызжеӀэт, уи унэ сыт илъ?»

«Зыри сиӀэкъым, – жиӀащ фызабэм, – зейтун дагъэ иту зы кхъуэщын закъуэ щӀэтщ».

3«Гъэзэжи, – жриӀащ цӀыхубзым Ӏэлисэхь, – уи гъунэгъухэм я кхъуэщын нэщӀхэр къыуатыну елъэӀу. НэхъыбэӀуэ зэхуэхьэс. 4Абы иужькӀэ уэрэ уи къуэхэмрэ унэм фыщӀыхьэжи бжэр къыхуэфщӀ. Кхъуэщын къэпхьахэм а зейтун дагъэр игъахъуэ, из пщӀыр лъэныкъуэкӀэ егъэувэкӀ».

5ЦӀыхубзыр кӀуэжщ, и къуэхэм я гъусэу унэм щӀыхьэжри бжэр къыхуащӀыжащ. ЩӀалэхэм цӀыхубзым кхъуэщын нэщӀхэр къыбгъэдахьэрт, езым абыхэм дагъэр яригъахъуэрт. 6Кхъуэщынхэр псори из хъуа нэужь, цӀыхубзым и къуэм жриӀащ: «Къащтэ иджыри зы кхъуэщын». Кхъуэщын зыри зэрыщымыӀэжыр щӀалэм щыжиӀэм, дагъэри зэпыуащ.

7Фызабэр Тхьэм и цӀыхум деж кӀуэри, къэхъуар псори хуиӀуэтэжащ. Бегъымбарми цӀыхубзым чэнджэщ иритащ: «КӀуэ, дагъэр щэи, щӀыхуэр тыж. Адрей къанэм уэри уи къуэхэри фрипсэу».

Ӏэлисэхьрэ Шунэм щыщ бзылъхугъэмрэ

8Зэгуэрым Ӏэлисэхь Шунэм къалэм блэкӀрэ пэт къыщыувыӀащ. А къалэм зы бзылъхугъэ хуэщӀа щыпсэурт. Ар тригъэчыныхьу Ӏэлисэхь елъэӀуат, и унэ блэмыкӀыну, къыщыувыӀэу и ерыскъы зыӀуигъэхуэну. Абы лъандэрэ Ӏэлисэхь а щӀыпӀэм щыблэкӀкӀэ, зэӀурыуну бзылъхугъэм деж къыщыувыӀэрт.

9«КӀэщӀ-кӀэщӀурэ ди деж къакӀуэ лӀыр Тхьэм зэрицӀыху лъапӀэр сощӀэ, – жриӀащ цӀыхубзым и щхьэгъусэм зыхуигъазэри. – 10Дегъауи, абы унащхьэм зы пэш цӀыкӀу щыхуэдгъэщӀ, гъуэлъыпӀэ, Ӏэнэ, шэнт, уэздыгъэ хущӀэдгъэгъэувэж. ИтӀанэ, дапщэщ къэмыкӀуэми, ар абдеж къыщыувыӀэ хъунущ».

11Зэгуэрым, Ӏэлисэхь а щӀыпӀэм къэкӀуауэ, а пэшым дэкӀуейри зыщигъэукӀуриящ. 12«Шунэм бысымгуащэм къысхуеджэ», – жриӀащ Ӏэлисэхь и ӀуэхутхьэбзащӀэ Джэгъазий. Абы бзылъхугъэр къриджащ, мыдрейри бегъымбарым деж къэкӀуащ+.

13Ӏэлисэхь и псалъэхэр цӀыхубзым жриӀэну Джэгъазий унафэ хуищӀащ: «Сыт щыгъуи укъытхуэгумащӀэщ, жыӀэ. Сыт пхуэтщӀэмэ хъун? Пащтыхьым е дзэпщым уэр папщӀэ псалъэ гуэр жетӀэн?»

«Сэ си Ӏыхьлыхэм сахэсыжщ», – жиӀащ цӀыхубзым.

14«Дунейм сыт хуэтщӀэфын абы?» – егупсысащ Ӏэлисэхь.

«Къуэ иӀэкъым цӀыхубзым, – жиӀащ Джэгъазий, – и щхьэгъусэм и ныбжьри хэкӀуэтащ».

15«Къеджэ бысымгуащэм», – Ӏэлисэхь Джэгъазий унафэ хуищӀащ. Джэгъазий цӀыхубзыр къриджащ, ари къакӀуэри бжэм деж къэуващ.

16«ЕтӀанэгъэ, мы пӀалъэ дыдэм, – жриӀащ абы Ӏэлисэхь, – уи бгъафэм уи къуэр щӀэлъу урихьэлӀэнущ».

«Хьэуэ, си зиусхьэн, – и фӀэщ хъуакъым цӀыхубзым. – Уи жыӀэщӀэм гугъэ нэпцӀхэр иумыгъэщӀ, Тхьэм и цӀыху!»

17Ӏэлисэхь зэрыжиӀам хуэдэу, цӀыхубзыр лъэщыджэ хъури, къыкӀэлъыкӀуэ илъэсым, а пӀалъэ дыдэм ирихьэлӀэу, щӀалэ къыхуэхъуащ.

Шунэм щыщ бзылъхугъэм и къуэр Ӏэлисэхь лӀахэм къазэрыхигъэтэджыкӀыжар

18ЩӀалэ цӀыкӀур къыдэкӀуэтеящ. Зэгуэрым ар мэшыххэм я гъусэу губгъуэм ит и адэм деж дэкӀащ.

19«Си щхьэр! – хуэтхьэусыхащ ар и адэм, тӀэкӀу дэкӀа нэужь. – Си щхьэр мэуз!»

«Хуэхьыж мыр и анэм», – адэм и лӀыщӀэм унафэ хуищӀащ.

20ЛӀыщӀэм щӀалэ цӀыкӀур къищтэри и анэм хуихьыжащ. Сабийр анэм и куэщӀым шэджагъуэ пщӀондэ илъри, и псэр хэкӀащ. 21Анэм ар Тхьэм и цӀыхур къыщыувыӀэ пэшым дрихьейри и пӀэм ирилъхьащ. ЦӀыхубзыр пэшым къыщӀэкӀыжри бжэр къыхуищӀыжащ. 22Абы иужькӀэ цӀыхубзым и щхьэгъусэр къриджэри: «Тхьэм и цӀыхум деж псынщӀэу сыкӀуэу къэзгъэзэжын хуэдэу, лӀыщӀэхэм ящыщ гуэр гъусэ къысхуэпщӀыну, зы шыди къызэптыну сынолъэӀу», – жриӀащ.

23«Сыт абы деж нобэ ущӀэкӀуэнур? – еупщӀащ лӀыр и щхьэгъусэм. – Нобэ мазэщӀэ тхьэлъэӀукъым, щэбэт махуэщӀкъым».

«Псори фӀы хъунущ», – жиӀащ цӀыхубзым.

24ЦӀыхубзым шыдым уанэ трилъхьэри лӀыщӀэм жриӀащ: «Неуэ. БжесӀэхункӀи укъэмыувыӀэ».

25Апхуэдэ щӀыкӀэкӀэ ар ежьэри, Тхьэм и цӀыхум деж Къармэл Ӏуащхьэ къекӀуэлӀащ. Жыжьэу къаплъэу цӀыхубзыр къыщилъагъум, Тхьэм и цӀыхум Джэгъазий жриӀащ: «Модэ плъэт! Шунэм щыщ бысымгуащэращ ар! 26ПсынщӀэу пежьи еупщӀ: „Уузыншэ? Уи щхьэгъусэр фӀыкъэ? Уи къуэри хъарзынэкъэ?“ жыӀи».

«Псори дыфӀщ», – жриӀащ абы къыпкърыупщӀыхьа Джэгъазий.

27ЦӀыхубзыр Тхьэм и цӀыхум деж Ӏуащхьэм дэкӀщ, бгъэдыхьэри и лъакъуэхэр фӀиубыдыкӀащ. Бгъэдишыжын гуращэкӀэ Джэгъазий абы щыбгъэдыхьэм, Тхьэм и цӀыхум идакъым: «И гугъу умыщӀ! Абы иджыпсту гуауэшхуэ егъэв. Ауэ ТХЬЭМ къэхъуам сыщигъэгъуэзакъым, зыри къызжиӀакъым».

28«Къуэ къызэт жысӀэу сынолъэӀуа мыгъуэт, си зиусхьэн? – жиӀащ цӀыхубзым гуӀэу. – Гугъэ нэпцӀхэр сумыгъэщӀ бжесӀа мыгъуэтэкъэ?»

29«Уи щыгъын щӀыӀутелъым и кӀэкъуащӀэр уибг дэупщӀэ, – жриӀащ Ӏэлисэхь Джэгъазий, – си башыр зыдэщти ежьэ. Хэт къыпхуэмызэми, фӀэхъус-сэлам йумыхыу блэкӀ, уэ къыуахми, зыри пумыдзыж. Узэрынэсу, си башыр щӀалэ цӀыкӀум и нэгум телъхьэ»+.

30АрщхьэкӀэ: «ТХЬЭМ и цӀэкӀи уэ уи цӀэкӀи соӀуэ, уэрыншэу унэм сымыгъэзэжынкӀэ», – жиӀащ и фӀэщу сабийм и анэм.

ЦӀыхубзым апхуэдэу щыжиӀэм, Ӏэлисэхь къэтэджри, абы и гъусэу ежьащ.

31Джэгъазий ипэ иту кӀуати, нэсу башыр щӀалэ цӀыкӀум и нэгум трилъхьа щхьэкӀэ, макъи тӀакъи къигъэӀуакъым. Джэгъазий Ӏэлисэхь деж къигъэзэжри, щӀалэ цӀыкӀур къызэрызэщымыужыр жриӀащ+.

32Ӏэлисэхь унэм къэсри щӀыхьащ. Псэ зыӀумытыж щӀалэ цӀыкӀур и пӀэм илът. 33Ар пэшым щӀыхьэщ, бжэр къыхуищӀри ТХЬЭМ елъэӀуащ. 34Абы иужькӀэ зыкъиӀэтыжри, и Ӏупэр, и нэхэр, и Ӏэхэр щӀалэ цӀыкӀум и Ӏупэм, и нэхэм, и Ӏэхэм ялъэӀэсу щхьэщыгъуэлъхьащ. Ар апхуэдэу абы щыщхьэщыгъуалъхьэм, щӀалэ цӀыкӀум и Ӏэпкълъэпкъыр къэхуэбэжащ+. 35Ӏэлисэхь къэтэджыжри унэ кӀуэцӀым адэкӀэ-мыдэкӀэ кърикӀукӀ-нрикӀукӀыу итащ. Абы иужькӀэ иджыри зэ пӀэм дэкӀуейри сабийм щхьэщыгъуэлъхьащ. ЩӀалэ цӀыкӀур блэнейрэ къепсри и нэхэр къызэтрихащ.

36Ӏэлисэхь Джэгъазий къриджэри, шунэм бзылъхугъэр къишэну унафэ хуищӀащ. Абыи къыхуащӀа унафэр игъэзэщӀащ. ЦӀыхубзыр къыщыщӀыхьэм: «Къэщтэж уи къуэр», – жриӀащ абы Ӏэлисэхь.

37Ар пэшым щӀыхьэщ, бгъэдыхьэри и пащхьэ зыщридзыхащ, щӀым нэсу щхьэщи хуищӀащ. ИтӀанэ и къуэр къищтэри къыщӀэкӀыжащ.

Щхъухь зыхэлъ хьэнтхъупсыр

38Абы иужькӀэ Ӏэлисэхь Джылджэл игъэзэжащ. А щӀыпӀэр гъаблэм зэщӀищтат. Бегъымбар гупыр къетӀысэкӀауэ здэщысым, Ӏэлисэхь и ӀуэхутхьэбзащӀэр къриджэри: «Лэгъупышхуэр зэфӀэдзи мы гупым щхьэкӀэ хьэнтхъупс гъавэ», – жриӀащ+.

39Абыхэм ящыщ гуэр яхэкӀри губгъуэм ихьащ, шхынхэлъхьэ удзхэр кърихыну. Абдеж здитым, ар губгъуэкъэбхэм ярихьэлӀащ. И щыгъын кӀэкъуащӀэм из къищыпри къигъэзэжащ. Ахэр абы иупщӀатэри, зищӀысыр зыми имыщӀэми, хьэнтхъупсыр щагъавэ лэгъупым хикӀутащ. 40Хьэнтхъупсыр цӀыхухэм я фалъэм кърагъахъуэу шхэн щыхуежьэм, ящыщ гуэрхэр къыхэкӀиикӀащ: «Уэ Тхьэм и цӀыху, лэгъупым узыгъэлӀэнщ итыр!» – жаӀэри. Фалъэм итми хэӀэбэн ядэжакъым.

41«Хьэжыгъэ къэфхьыт», – ищӀащ Ӏэлисэхь унафэ. Ӏэлисэхь хьэжыгъэр лэгъупым хигъэщащэри: «Мис иджы яхуигъахъуэ хьэнтхъупсыр цӀыхухэми, ирешхэ», – жиӀащ. Лэгъупым ит хьэнтхъупсым щхъухь зыри къыхэнатэкъым.

Ӏэлисэхь цӀыхуищэм я мэжалӀэр зэрыригъэкӀар

42БэӀэлшалыш щыщ лӀы гуэр Тхьэм и цӀыхум деж къэкӀуащ. Гъаващхьэм къыхихри, абы хьэ хьэжыгъэм къыхэщӀыкӀа щӀакхъуэ тӀощӀрэ щхьэмыжым кӀуэцӀылъ гуэдзыщӀэрэ къэпым илъу къыхуихьащ. Ар цӀыхухэм яриту яригъэшхыну Ӏэлисэхь и ӀуэхутхьэбзащӀэм жриӀащ+.

43«Дауэ сэ мыбыкӀэ цӀыхуищэ зэрызгъэшхэнур?» – хузэгъэзэхуакъым ӀуэхутхьэбзащӀэм.

«ЦӀыхухэм ет, ирашх, – тригъэчыныхьащ Ӏэлисэхь. – Мыращ ТХЬЭМ жиӀэр: „Яхурикъунущ икӀи къайлыжынущ“».

44Арати, ӀуэхутхьэбзащӀэм ахэр игуэшри, цӀыхухэр шхащ, ТХЬЭМ и псалъэм тетуи, къайлыжащ.

+ 4:12 4 Пащт. 5:20-27, 4 Пащт. 8:4-5
+ 4:29 3 Пащт. 18:46, Лк. 10:4
+ 4:31 3 Пащт. 18:29,
+ 4:34 3 Пащт. 17:21,
+ 4:38 4 Пащт. 2:1
+ 4:42 1 Пащт. 9:4, Лк. 9:13-17,

ЕТХУАНЭ ӀЫХЬЭ

Ӏэлисэхь фаджэ узыр зэфыкӀ Нэхьмэн зэригъэхъужар

5^1Нэхьмэн арэмей пащтыхьым и дзэпщт. Ар и зиусхьэным лъагэу иӀэтахэм, пщӀэ зыхуищӀхэм ящыщт, сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ ТХЬЭМ арэмейхэм текӀуэныгъэ къащӀритар абы и фӀыгъэт. Нэхьмэн зауэлӀ пхъашэт, ауэ фаджэ уз[*] ефыкӀырт+.

2Арэмейхэр ИсрэӀилым зэгуэр щытеуам щыгъуэ хъыджэбз цӀыкӀу гъэр къащӀауэ щытат. Ар Нэхьмэн и щхьэгъусэм и ӀуэхутхьэбзащӀэт. 3Зэгуэрым хъыджэбз цӀыкӀум и зиусхьэнгуащэм жриӀащ: «Щэмэрей дэс бегъымбарым зиусхьэныр хуэзэфакӀэщэрэт! КъефыкӀ фаджэ узыр игъэхъужынут абы».

4Ар щызэхихым, Нэхьмэн и пащтыхьым деж кӀуэри, ИсрэӀилым щыщ хъыджэбз цӀыкӀум жиӀар хуиӀуэтэжащ. 5«Дауи, укӀуэнщ, – тригъэгушхуащ ар арэмей пащтыхьым. – ИсрэӀил хэгъэгум и пащтыхьым тхьэмпэтхылъ хуэстхынщи, пхьынщ».

Нэхьмэн дыжьын тӀэлатипщӀ[*], дыщэ шэкӀэл миних[*], щыгъын зэблэхъугъуипщӀ къыздищтэри ежьащ. 6«Мы тхьэмпэтхылъыр къыпхуэзыхьыр дзыхь зыхуэсщӀ си ӀуэхутхьэбзащӀэ Нэхьмэнщ, – итт абы исрэӀил пащтыхьым къыхуигъэхьа тхыгъэм. – Абы къефыкӀ фаджэ узыр бгъэхъужын щхьэкӀэ ныпхузогъакӀуэ».

7ИсрэӀил пащтыхьыр тхьэмпэтхылъым еджа нэужь, и щыгъыныр зэхичатхъэри жиӀащ: «Сэ сы-Тхьэ, цӀыхур згъэлӀэн е къэзгъэхъужын хуэдэу? „Фаджэ узыр гъэхъуж“ жиӀэу сыт си деж ар къыщӀигъакӀуэр абы? КъывгурыӀуэркъэ, мыр къысфӀэнэну фӀэгъэнапӀэ лъыхъуэу аращ»+.

8Тхьэм и цӀыху Ӏэлисэхь ИсрэӀилым и пащтыхьым и щыгъынхэр зэрызэхичэтхъар щызэхихым, абы деж и ӀуэхутхьэбзащӀэр игъэкӀуащ: «Сыт уи щыгъыныр щӀызэхэпчэтхъар? КъэгъакӀуэ а лӀыр си деж, къищӀэнщ ИсрэӀилым бегъымбар зэрисыр».

9Нэхьмэн ишхэмрэ и хьэкуэстыгухэмрэ щӀыгъуу къежьэри, Ӏэлисэхь и унэ бжэӀупэм деж къыщыувыӀащ. 10Ӏэлисэхь и ӀуэхутхьэбзащӀэр игъакӀуэри хуригъэӀуэхуащ: «КӀуэи Ӏурдыныпсым блэней зыщӀэгъэмбрыуэ. Уи щӀыфэм узыр хэкӀыжынущ, уэри къабзэ ухъужынущ», – жиӀэри.

11АрщхьэкӀэ Нэхьмэн къэгубжьри, къыӀукӀыжащ абдеж: «Езыр си деж къыщӀэкӀыну къысфӀэщӀат, си пащхьэ къиувэу ТХЬЭМ, и Тхьэм, и цӀэр къриӀуэм, къызэуз щӀыпӀэм и Ӏэр иригъакӀуэурэ, къызэфыкӀ фаджэ узыр сщхьэщихын си гугъат. 12ИсрэӀил хэгъэгум и псыежэх псом нэхърэ нэхъыфӀкъэ Щам[*] къалэм и Ӏэгъуэблагъэм щежэх Ӏэуанрэ Фэрфэррэ? Зызгъэкъэбзэжынумэ, сыкӀуэфыртэкъэ сэ абы?» Нэхьмэн губжьауэ зигъазэри, абдеж къыӀукӀыжащ.

13АрщхьэкӀэ и ӀуэхутхьэбзащӀэхэр Нэхьмэн бгъэдыхьэри еущиящ: «Уэ ди адэ, бегъымбарым гугъу къыпщыхъун нэгъуэщӀ гуэр къыбжиӀатэмэ, пщӀэнутэкъэ? „Псым хыхьи, къабзэ ухъужынущ“ жиӀэу ара къудейщ мыбы».

14Арати, Тхьэм и цӀыхум къызэрыжриӀам хуэдэу, Нэхьмэн Ӏурдыныпсым кӀуэри, блэней зыщӀигъэуащ, и щӀыфэри сабий цӀыкӀум ейм ещхьу къабзэ хъужащ. 15Нэхьмэн, и ӀуэхутхьэбзащӀэхэр щӀыгъуу, Тхьэм и цӀыхум деж къигъэзэжащ. И пащхьэ иувэри жиӀащ: «ИсрэӀилым и Тхьэм хуэдэ зэрыщымыӀэр мис иджы хьэкъыу спхыкӀащ. СынолъэӀу, мы къыпхуэсхьа тыгъэхэр сӀых»+.

16«СызыхуэпщылӀ ТХЬЭМ и цӀэкӀэ соӀуэ, зыри къыпӀызмыхыну», – идакъым бегъымбарым.

Тыгъэхэр къыӀихыну Нэхьмэн тригъэчыныхьа пэтми, Ӏэлисэхь жиӀам текӀакъым+.

17«Ар мыхъуну щытмэ, – жиӀащ Нэхьмэн, – сынолъэӀу, къыдыритӀым яхуэхьын щӀыгулъ къызырырат. ТХЬЭМ фӀэкӀа нэгъуэщӀ тхьэ гуэрми зэикӀ тыхь гъэсынрэ къурмэнрэ яхуэсщӀыжынукъым[*]. 18Зы Ӏуэху закъуэ ТХЬЭМ уи жыӀэщӀэм къыхурегъэгъу: си зиусхьэныр Армун[*] и тхьэлъэӀупӀэ унэм щхьэщэ щищӀыну щыщӀыхьэкӀэ, зыкъыстрегъащӀэ, абдеж сэри зызухуэн хуей мэхъу. Армун и тхьэлъэӀупӀэ унэм щхьэщэ щыщысщӀкӀэ, ар уи жыӀэщӀэм ТХЬЭМ къыхурегъэгъу».

19«Гъуэгу махуэ Тхьэм утригъэувэ, уи гур гъэӀэси, гъэзэж!» – ехъуэхъуащ Ӏэлисэхь Нэхьмэн.

Нэхьмэн зэрежьэжрэ зы тӀэкӀу дэкӀауэ, 20Тхьэм и цӀыху Ӏэлисэхь и ӀуэхутхьэбзащӀэ Джэгъазий егупсысащ: «Арэмей хэкум къикӀа Нэхьмэн къихьа тыгъэхэм щыщ зыри къыӀримыхыу си зиусхьэным иутӀыпщыжащ. ТХЬЭМ и цӀэкӀэ соӀуэ, сыкӀэлъыжэнщи, зыгуэр къеӀысхынщ!» – жиӀэри+. 21Джэгъазий Нэхьмэн кӀэлъыщӀэпхъуащ.

Ар къызэрыкӀэлъыжэр Нэхьмэн къыщилъагъум, хьэкуэстыгум къикӀри къыпежьащ. «Зыгуэр къэхъуа?» – еупщӀащ Нэхьмэн абы.

22«Зыри къэхъуакъым, – жиӀащ Джэгъазий. – Си зиусхьэным уи деж сыкъиӀуэхуащ: „ЕфрэӀим бгылъэхэм къикӀри бегъымбар щӀалитӀ си деж къэкӀуащи, зы дыжьын тӀэлатрэ[*] щыгъын зэблэхъугъуитӀрэ абыхэм къептыну сынолъэӀу“ жиӀэри».

23«НтӀэ, нтӀэ! КхъыӀэ, дыжьын тӀэлатитӀу къащтэ», – елъэӀуащ абы Нэхьмэн.

Нэхьмэн къэпитӀым из дыжьын тӀэлатитӀрэ щыгъын зэблэхъугъуитӀрэ Джэгъазий здихьыну къигъэдэӀуащ. А псор и ӀуэхутхьэбзащӀитӀым яритри, Джэгъазий ипэ иту ирахьэжьащ. 24Къалэр зытес Ӏуащхьэм Джэгъазий къыщыблэгъэжым, ахэр Нэхьмэн и ӀуэхутхьэбзащӀэхэм къаӀрихыжри, унэм щигъэпщкӀуащ. Джэгъазий цӀыхухэр иутӀыпщыжащ. Ахэр ежьэжа нэужь, 25и зиусхьэн Ӏэлисэхь деж щӀыхьэри, и пащхьэ иуващ.

«Дэнэ уздэщыӀар, Джэгъазий?» – еупщӀащ абы Ӏэлисэхь.

«ЗыщӀыпӀи сыщыӀакъым, си зиусхьэн», – пцӀы иупсащ Джэгъазий.

26«А лӀыр хьэкуэстыгум къикӀыу къыщыппежьам, си гур уи ужьым иту накӀуэртэкъэ? Зыгуэрым дыжьын е щыгъын зребгъэтыну иджыпсту и чэзут? ЗейтункӀыпӀэхэмрэ жызумщӀыпӀэхэмрэ, хъушэхэмрэ гуартэхэмрэ, унэӀут цӀыхухъухэмрэ унэӀут цӀыхубзхэмрэ къеӀыпхыну иджыпсту игъуэт? 27Абы щхьэкӀэ Нэхьмэн ефыкӀа фаджэ узыр уэрэ уи щӀэблэмрэ игъащӀэкӀэ фпкърымыкӀыжыну къыфхурекӀуэкӀ!» – жиӀэри бгащ Ӏэлисэхь.

Джэгъазий Ӏэлисэхь деж къыщыщӀэкӀыжам, и фэр уэсым хуэдэу хужь хъуауэ фаджэ узым зэщӀищтакӀэт.

* 5:1 Пасэрей журтыбзэкӀэ тха Ӏэрытхым къыщыкӀуэ псалъэр щӀыфэ уз зэмылӀэужьыгъуэхэр къызэщӀэзыубыдэ фӀэщыгъэщ.

* 5:5 Килограмм щищрэ тӀощӀитӀым нэблагъэ хъунущ.

* 5:5 Килограмм блыщӀым нэблагъэ хъунущ.

* 5:12 Щам къалэр Арэмей хэкум и щыхьэру щытащ.

* 5:17 А лъэхъэнэм псэуа цӀыхухэм яӀа фӀэщхъуныгъэм ипкъ иткӀэ, сыт хуэдэ тхьэми щхьэщэ щыхуэпщӀ хъунур ар щытепщэ щӀыпӀэрт е щӀыгурт (еплъ 1 Пащт. 26:19). Нэхьмэн щыпсэу унэм пэмыжыжьэу ИсрэӀилым и Тхьэм къурмэнщӀыпӀэ щыхуигъэувынути, щӀыгулъыр ИсрэӀилым щӀришар аращ.

* 5:18 Армун уафэгъуагъуэм и тхьэу арэмейхэм къалъытэу щытащ.

* 5:22 Килограмм щэщӀрэ плӀым нэблагъэ хъунущ.

+ 5:1 Лк. 4:27,
+ 5:7 3 Пащт. 20:7
+ 5:15 Данил 2:47
+ 5:16 Данил 5:17
+ 5:20 4 Пащт. 4:12, 4 Пащт. 8:4-5

ЕХАНЭ ӀЫХЬЭ

Уэщыщхьэр псым къызэрыхахыжар

6^1Зэгуэрым бегъымбархэм Ӏэлисэхь зыхуагъазэри: «Удипашэу дыздэщыӀэ мы щӀыпӀэр къыдэзэвэкӀ хъуащ. 2Хуит дыкъэщӀи ӀурдыныпсымкӀэ дыгъакӀуэ. Абдеж ентӀыр зырыз щызэдгъэпэщынщи псэупӀэ щыдухуэнщ», – жраӀащ. Ӏэлисэхь хьэуэ къыхигъэкӀакъым.

3«Хъунумэ, – жиӀащ абыхэм ящыщ зым, – уэри ди гъусэу накӀуэ». Ӏэлисэхь абыхэм ядэкӀуэну арэзы хъуащ.

4Апхуэдэ щӀыкӀэкӀэ Ӏэлисэхь бегъымбархэм я гъусэу кӀуащ. Ӏурдын къэсри, жыгхэр ираупщӀыкӀыу хуежьащ. 5Бегъымбархэм ящыщ зым жыгыр щигъауэм, и уэщым уэщыщхьэр къыфӀэпкӀри псым хэхуащ. «Еуей, си зиусхьэн, – къыхэкӀиикӀащ бегъымбарыр гуӀэу. – Хьэхуу къеӀысха мыгъуэт ар».

6«Дэнэ деж уэщыщхьэр здыхэхуар?» – еупщӀащ абы Тхьэм и цӀыхур. ЩӀыпӀэр щригъэлъагъум, Ӏэлисэхь жыг гуэрым и къудамэр къыгуиупщӀыкӀри псым хидзащ. Зэрыхидзэуи, уэщыщхьэр псым къыдридзеижащ. 7«КӀуэи уэщыщхьэр псым къыхэхыж», – жиӀащ Ӏэлисэхь. ЛӀыр Ӏэбэри уэщыщхьэр псым къыхихыжащ.

Ӏэлисэхь арэмейхэр къызэрызэтригъэувыӀар

8Арэмей пащтыхьым ИсрэӀилым зауэ кърищӀылӀащ. И блыгущӀэтхэм ечэнджэщри, дзэр зы щӀыпӀэ гуэрым игъэкӀуэну триубыдащ.

9Тхьэм и цӀыху Ӏэлисэхь ИсрэӀилым и пащтыхьым хуиӀуэхуащ: «Мыпхуэдэ щӀыпӀэм къыпэкӀухь, абдеж арэмейхэр щызэхуос», – жиӀэри. 10ИсрэӀилым и пащтыхьми Тхьэм и цӀыхум къыхуигъэлъагъуэ щӀыпӀэм лӀыкӀуэ игъакӀуэрти, абдеж щыпсэухэр сакъыну хъыбар яритырт. Зэкъым икӀи тӀэукъым Ӏэлисэхь апхуэдэ щӀыкӀэкӀэ пащтыхьыр шынагъуэм зэрыщихъумар.

11Арэмей пащтыхьыр абы иризэгуэпу хуежьащ. И блыгущӀэтхэр къриджэри яхэупщӀыхьащ: «ЖыфӀэ, хэт фэ фщыщу ИсрэӀилым и пащтыхьым дэщӀыр?»

12«Зыри дыдэщӀкъым, зиусхьэну ди пащтыхь, – жиӀащ блыгущӀэтхэм ящыщ зым. – Ар псори зи ягъэр ИсрэӀилым и бегъымбар Ӏэлисэхьщ. Уи лэгъунэм щыжыпӀэхэри исрэӀил пащтыхьым хуэзыӀуэтэжыр аращ».

13«ФыкӀуи ар здэщыӀэр зэвгъащӀэ, – ищӀащ унафэ пащтыхьым. – Си цӀыхухэр згъэкӀуэнурэ езгъэубыдынущ».

«Ӏэлисэхь Дутан щыӀэщ», – къыхуахьащ абы хъыбар и тӀасхъэщӀэххэм.

14Арати, арэмей пащтыхьым Дутан шыхэмрэ хьэкуэстыгухэмрэ игъэкӀуащ, дзэшхуи иутӀыпщащ. Ахэр жэщу къалэм къекӀуалӀэри къатӀысыхьащ.

15Пщэдджыжьым жьыуэ Тхьэм и цӀыхум и ӀуэхутхьэбзащӀэр зиужьу къыщыщӀэкӀым, къалэр шырэ хьэкуэстыгукӀэ зэщӀэузэда дзэм къызэритӀысыхьар къилъэгъуащ. «Еуей, си зиусхьэн, сыт тщӀэнур?» – жиӀащ абы гузавэу.

16«Уи гур умыухыж, – идакъым бегъымбарым. – Дэ ди гъусэхэр нэхъыбэщ, абыхэм я гъусэхэм нэхърэ». 17ИтӀанэ Ӏэлисэхь тхьэ елъэӀуащ: «Ди ТХЬЭ, гъаплъэ мыбы и нэхэр, щӀэгъэкӀ и нэгу екӀуэкӀыр!» ТХЬЭМ ӀуэхутхьэбзащӀэм и нэхэр игъаплъэри, Ӏуащхьэм тет Ӏэлисэхь мафӀэм къыхэщӀыкӀа шыхэмрэ хьэкуэстыгухэмрэ къызэраухъуреихьар къригъэлъэгъуащ.

18Арэмеидзэр къыщежьэм, Ӏэлисэхь ТХЬЭМ елъэӀуащ: «Я нэм имылъагъужу щӀы!» – жиӀэри. Ӏэлисэхь зэрылъэӀуам хуэдэу, дзэм хэтхэр нэф хъуащ.

19«Мыр фызэрыкӀуэн хуей гъуэгуракъым, мыри а къалэракъым, – яжриӀащ абыхэм Ӏэлисэхь. – Си ужь фыниуви фынакӀуэ, сэ къэфлъыхъуэм деж фысшэнщ». Апхуэдэ щӀыкӀэкӀэ Ӏэлисэхь арэмеидзэр Щэмэрей къишащ.

20Ахэр къалэм дыхьа нэужь, Ӏэлисэхь тхьэ елъэӀуащ: «Ди ТХЬЭ, мы цӀыхухэм я нэр къэгъэплъэж», – жиӀэри. ТХЬЭМ ахэр къигъэплъэжащ, Щэмэрей зэрыщыӀэри къалъэгъуащ.

21Ахэр къыщилъагъум, ИсрэӀилым и пащтыхьыр Ӏэлисэхь еупщӀащ: «ЗэтезукӀэн мыхэр, ди адэ? ЗэтезукӀэн?»

22«Хьэуэ, умыукӀ! – идакъым Ӏэлисэхь. – Джатэрэ шабзэкӀэ гъэр къэпщӀахэр зэтебукӀэнут уэ? Яшхынрэ ирафынрэ къахуэхьи ирешхэ икӀи ирефэ, итӀанэ я зиусхьэным деж ирекӀуэж»+.

23Арати, исрэӀил пащтыхьым абыхэм ефэ-ешхэшхуэ къахузэригъэпэщащ. Ар зэрызэфӀэкӀыу псори яутӀыпщыжри я зиусхьэным деж ягъэзэжащ. Абы иужькӀэ арэмейхэр ИсрэӀил хэгъэгум теуэжакъым.

Щэмэрей къалэм гъаблэ къызэрыщыхъуар

24Тэлай дэкӀри, Арэмей хэкум и пащтыхь Бэрхьэдадэ[*] дзэ зэхуишэсщ, Щэмэрей екӀуалӀэри къитӀысыхьащ+. 25Абы къыхэкӀыу къалэм гъаблэшхуэ къыщыхъеящ. Щэмэрей къалэр къэзыухъуреихьа бийр ӀумыкӀыжурэ апхуэдизкӀэ кӀыхьлӀыхь хъуати, шыдыщхьэр дыжьын шэкӀэл тӀощӀиплӀкӀэ[*] ящэу хъуат, Ӏэбжьыб хуэдиз хъу[*] тхьэрыкъуэ вейми дыжьын шэкӀэлитху[*] и уасэт.

26Зы махуэ гуэрым, ИсрэӀилым и пащтыхьыр къалэ мывэхъунэм ирикӀукӀыу здытетым, цӀыхубз гуэр къегуоуащ: «КъыздэӀэпыкъу, зиусхьэну си пащтыхь!» – жиӀэри+.

27«ТХЬЭР къыбдэмыӀэпыкъумэ, сэ сыт пхуэсщӀэфын? – жиӀащ пащтыхьым. – Хьэмым къытесхын сиӀэкъым, санэщӀэхухэми зыри ярыткъым».

28Абы иужькӀэ пащтыхьыр къэхъуамкӀэ цӀыхубзым еупщӀащ.

«Мо бзылъхугъэр къызбгъэдыхьэри, – къригъэжьащ цӀыхубзым, – „Уи къуэр нобэ дыгъэшх, пщэдей сысейр тшхыжынщ“ къыщызжиӀэм, 29сысейр дгъавэри тшхащ. КъыкӀэлъыкӀуэ махуэм: „ИӀэ, иджы уи къуэр дыгъэшх“ щыжесӀэм, ар игъэпщкӀуащ».

30ЦӀыхубзым жиӀэр пащтыхьым щызэхихым, епхъуэри и щыгъын щӀыӀутелъыр зэхичэтхъащ. Езыр мывэхъунэм и щхьэм ирикӀукӀыу зэрытетым къыхэкӀыу, щыгъын щӀыӀутелъым и лъабжьэм къыкӀэщӀэлъ щыгъын къурэр цӀыхухэм къалъэгъуащ. 31«Щэфат и къуэ Ӏэлисэхь и щхьэр нобэ фӀэзмыхмэ, ТХЬЭМ и нейр къысщыхуэ!» – жиӀэри, 32пащтыхьым и блыгущӀэтхэм ящыщ зы абы кӀэлъигъэкӀуащ.

Тхьэмадэхэр къетӀысэкӀауэ Ӏэлисэхь абы щыгъуэ и унэм щӀэст. ЛӀыкӀуэр къэмыс щӀыкӀэ, Ӏэлисэхь тхьэмадэхэм яжриӀащ: «Си щхьэр фӀригъэхыну а лӀыукӀыкъуэм цӀыху къызэригъакӀуэр фщӀэрэ? Фысакъ, си деж къаутӀыпща лӀыкӀуэр къыщыскӀэ, бжэр вгъэбыди унэм къыщӀэвмыгъэхьэ. Ауэ, фыдаӀуэт, абы и зиусхьэным имылъэбакъуэ макъыу пӀэрэ я ужь иту къэӀур?»

33Ар жиӀэн имыух щӀыкӀэ, езы пащтыхьыр[*] къэсащ. «Мы тхьэмыщкӀагъэр къытхуэзыхьар ТХЬЭРАЩ! Сыт щхьэкӀэ Абы адэкӀэ сыщыгугъыжын?» – жиӀащ абы.

* 6:24 Зи гугъу ищӀыр, хуэбгъэфащэ зэрыхъунумкӀэ, ди лъэхъэнэр къихьэным ипэ 860 гъэм щегъэжьауэ 841 гъэм нэс Арэмей хэкум (нэгъуэщӀу жыпӀэмэ – иджырей Щамым) пащтыхьыгъуэр щызезыхьа Бэрхьэдадэ ЕтӀуанэрщ. Еплъ 3 Пащт. 20:1.

* 6:25 Зы килограммым нэблагъэ хъунущ.

* 6:25 Журт. «зы къаум и Ӏыхьэ плӀанэ хуэдиз хъу». Къаур пасэрей журтхэм яӀа зэралъытэ пщалъэщ.

* 6:25 Грамм щэ ныкъуэрэ тхум нэблагъэ хъунущ.

* 6:33 Е: «лӀыкӀуэр».

+ 6:22 Гъэс. 25:21,

+ 6:24 3 Пащт. 15:18, 3 Пащт. 20:1, 4 Пащт. 8:27

+ 6:26 2 Пащт. 14:4

ЕБЛАНЭ ӀЫХЬЭ

7^1АрщхьэкӀэ Ӏэлисэхь жиӀащ: «КъедаӀуэ мыдэ ТХЬЭМ и псалъэм. Мыращ ТХЬЭМ жиӀэр: „Пщэдей, иджы хуэдэм, Щэмэрей и къалэ дыхьэпӀэм деж хьэжыгъэфӀ пщалъэр[*] зы дыжьын шэкӀэлкӀэ[*], хьэ пщалъитӀри[*] апхуэдиз дыдэкӀэ щащэнущ“».

2ИсрэӀил пащтыхьым дзыхь зыхуищӀ и блыгущӀэтыр къэпсалъэри, Тхьэм и цӀыхум жриӀащ: «Уафэ лъащӀэхэр зэгуигъэзу ТХЬЭМ гъавэр къригъэщэщэхыну щытми, апхуэдэ къэхъункӀэ Ӏэмал иӀэкъым!»

«Уи нитӀ къаплъэмкӀэ ар уи нэгу щӀэкӀынущ, – жиӀащ Ӏэлисэхь, – ауэ уэ абы щыщ пӀухуэнукъым»+.

Арэмейхэр зэрызэщӀэкӀуэжар

3Къалэ дыхьэпӀэм деж фаджэ уз зэфыкӀ цӀыхуиплӀ щыст. «ДыщылӀэнум дыпэплъэу мыбдеж дыщыскӀэ сыт и пэрмэн? – ирипсалъэрт ахэр я Ӏуэху зыӀутым. – 4Къалэм дыдыхьэнщ жытӀэми, гъаблэщи, дыдэлӀыхьынущ. Мыбдеж дыкъыщынэми, дылӀэнущ. Арэмейхэр здитӀысыкӀа щӀыпӀэм дывгъакӀуи, зыдывгъэт. ГущӀэгъу къытхуащӀрэ дамыукӀмэ, дыпсэунщ, къытхуамыщӀрэ – дылӀэнщ».

5Пшапэр зэрызэхэуэу, ахэр арэмейхэм я дзэр здитӀысыкӀа щӀыпӀэм кӀуащ. Дзэ пщыӀэ гъунэм нэсщ, зэщӀэдэӀукӀри, зы псэ щыдымыртэкъым. 6КъызэрыщӀэкӀамкӀэ, Тепщэныгъэ ЗиӀэм арэмейхэм хьэкуэстыгухэм, шыхэм, дзэшхуэм я Ӏэуэлъауэ макъыр зэхах хуэдэу къафӀигъэщӀат. «ИсрэӀилым и пащтыхьым хьетхэмрэ мысырхэмрэ я пащтыхьхэр пщӀэ яритри къриджауэ аращ, къыдигъэзэуэн щхьэкӀэ», – зэжраӀэрт биидзэм хэтхэм гужьеяуэ+. 7Пшапэр зэрызэхэуэу, шэтырхэри, шыхэри, шыдхэри къагъанэри арэмеидзэр щӀэпхъуэжат. ЗдитӀысыкӀа щӀыпӀэр ябгынэри, псоми я щхьэр ирахьэжьэжат.

8Фаджэ уз зэфыкӀхэр дзэ пщыӀэм и гъунэм нэс кӀуэри шэтыр гуэрым щӀыхьащ. Абдеж ахэр щешхащ, щефащ, дыжьынуи, дыщэуи, щыгъынуи щӀэлъыр къыщӀахри ягъэпщкӀуащ. Аргуэрым къагъэзэжщ, нэгъуэщӀ шэтыр гуэрым щӀыхьэри зыгуэрхэр къыщӀахащ, ахэри яхьри ягъэпщкӀуащ.

9«Мы тщӀэр хъунукъым, – зэжраӀащ абыхэм икӀэм-икӀэжым. – Мы махуэр хъыбарыфӀым и махуэрэ пэт, ар зыми жетӀэркъым. Нэху щыным дыпэплъэмэ, дызыхэмыкӀыжын бэлыхь дыхэхуэнщ. Иджыпсту занщӀэу дывгъакӀуи хъыбарыр пащтыхь сэрейм дэсхэм ялъэдывгъэгъэӀэс».

10Арати, къагъэзэжри, къалэ дыхьэпӀэм деж щыт бжэхъумэхэр къраджэри: «Арэмеидзэр здэщыс щӀыпӀэм дыщыӀат. Ауэ абдеж цӀыхупсэ щыдымыркъым, ихъуреягъкӀи даущыншэщ. Шыхэмрэ шыдхэмрэ епхауэ зэрыкӀэрытщ, шэтырхэри зэрыщытщ», – жраӀащ.

11Бжэхъумэхэм хъыбарыр пащтыхь сэрейм нагъэсащ. 12Пащтыхьыр жэщым къэтэджыжри и блыгущӀэтхэм яжриӀащ: «Арэмейхэм ящӀар зищӀысыр сэ нывжесӀэнщ. Абыхэм гъаблэм дызэрихьыр ящӀэ. Арэмейхэр дзэ пщыӀэм текӀри, губгъуэм зыщагъэпщкӀуауэ аращ, къалэм дыщыдэкӀкӀэ псэууэ даубыду езыхэр къыдыхьэн щхьэкӀэ».

13Пащтыхьым и блыгущӀэтхэм ящыщ зым жиӀащ: «Еуи, цӀыху зыбжанэ къыхэдгъэш, къалэм къыдэна шыхэм ящыщу тхум ирешэси, къэхъуар зэхагъэкӀыну ирекӀуэ. Зыгуэр къащыщӀу щытми, адрей исрэӀилхэм я щхьэ кърикӀуам нэхърэ нэхъыкӀэ хуэзэнукъым. ТӀум щыгъуэми, мыбдеж къащыпэплъэр ажалщ».

14ХьэкуэстыгуитӀым шыхэр щӀащӀа нэужь, пащтыхьым ахэр арэмеидзэм я ужь иригъэхьащ. «ФыкӀуи, – яхуищӀащ абы хьэкуэстыгузехуэхэм унафэ, – Ӏуэхур зыӀутыр зэвгъащӀэ». 15Хьэкуэстыгузехуэхэр арэмеидзэм и ужьым иту Ӏурдыныпсым нэс кӀуащ. Арэмейхэр щхьэхь-псэхьу зэрыщӀэпхъуэжар къапщӀэу гъуэгур зэрыщыту я хьэпшыпхэмкӀэ сеят. Хьэкуэстыгузехуэхэм къагъэзэжри, ялъэгъуар псори пащтыхьым жраӀэжащ. 16ЦӀыхухэр къалэм къыдэкӀри, арэмейхэм я дзэ пщыӀэр зэрапхъуащ. ТХЬЭМ зэрыжиӀа дыдэм тету, хьэжыгъэфӀ пщалъэр зы дыжьын шэкӀэлкӀэ, хьэ пщалъитӀри апхуэдиз дыдэкӀэ ящэу хуежьащ.

17Пащтыхьым дзыхь зыхуищӀ и блыгущӀэтыр къалэ дыхьэпӀэм деж Ӏуигъэуват, арщхьэкӀэ цӀыхухэм ар абдеж щапӀытӀащ. ИсрэӀилым и пащтыхьыр Тхьэм и цӀыху Ӏэлисэхь деж унэм къыщыкӀуам щыгъуэ абы жриӀауэ щытыгъар къэхъуащ – блыгущӀэтыр лӀащ+. 18«Пщэдей, иджы хуэдэм, Щэмэрей и къалэ дыхьэпӀэм деж хьэжыгъэфӀ пщалъэр зы дыжьын шэкӀэлкӀэ, хьэ пщалъитӀри апхуэдиз дыдэкӀэ щащэнущ», – жиӀэу Тхьэм и цӀыхум пащтыхьым щыжриӀэм, 19а блыгущӀэтым абы зыхуигъазэри: «Уафэ лъащӀэхэр зэгуигъэзу ТХЬЭМ гъавэр къригъэщэщэхыну щытми, апхуэдэ къэхъункӀэ Ӏэмал иӀэкъым!» – жриӀэгъат. Мыдрейми ар и нэгу зэрыщӀэкӀынур, ауэ абы щыщ зэрыӀумыхуэнур жиӀауэ щытыгъат. 20Аращ зэрыхъуари: цӀыхухэм ар къалэ дыхьэпӀэм деж щапӀытӀри лӀащ.

* 7:1 Журт. «зы сэӀа». СэӀар пасэрей журтхэм яӀа зэралъытэ пщалъэщ; еплъыкӀэ зэмыщхь щыӀэхэм япкъ иткӀэ, зы пщалъэр литриблым щегъэжьауэ литр пщыкӀутхум нэблагъэ хъунущ. Апхуэдэу еплъ 16, 18-нэ едзыгъуэхэм.

* 7:1 Грамм пщыкӀузым нэблагъэ хъунущ.

* 7:1 Журт. «сэӀаитӀ». Апхуэдэу еплъ 16, 18-нэ едзыгъуэхэм.

+ 7:2 4 Пащт. 7:17
+ 7:6 2 Пащт. 5:24, 4 Пащт. 6:17
+ 7:17 4 Пащт. 7:2

ЕЯНЭ ӀЫХЬЭ

Шунэм щыщ бзылъхугъэм и щӀыгухэр къызэрыратыжар

8^1Ӏэлисэхь зи къуэ къигъэхъужауэ щыта цӀыхубзым зэгуэр жриӀэгъат: «Уэри уи унагъуэри фыдэкӀи, фызыщыпсэуфын щӀыналъэ гуэр фыкӀуэ, сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ ТХЬЭМ мы хэгъэгум гъаблэ кърилъхьэнурэ, ар илъэсиблкӀэ екӀуэкӀынущ»+. 2ЦӀыхубзми Тхьэм и цӀыхум къызэрыжриӀам хуэдэу ищӀат. И унагъуэр и гъусэу дэкӀри, фылистей щӀыналъэм илъэсиблкӀэ щыпсэуащ.

3Илъэсибл дэкӀа нэужь, цӀыхубзыр фылистеищӀым къикӀыжащ, и унэмрэ и щӀымрэ къритыжыну лъэӀуакӀуэ пащтыхьым деж кӀуащ. 4Абдежым ирихьэлӀэу пащтыхьым Тхьэм и цӀыху Ӏэлисэхь игъэхъа Ӏуэхушхуэхэм ятеухуа хъыбархэр абы и ӀуэхутхьэбзащӀэ Джэгъазий къригъэӀуэтэжырт+. 5Ӏэлисэхь лӀар къызэригъэтэджыжам и гугъур пащтыхьым здыхуиӀуэтэжым, зи къуэ къигъэхъужа цӀыхубзыр и унэмрэ и щӀымрэ щӀэлъэӀуну къыӀухьащ. «Мис, зиусхьэну си пащтыхь, зи гугъу сщӀа цӀыхубзыр, – жиӀащ Джэгъазий, – мыри Ӏэлисэхь къигъэхъужа абы и къуэращ».

6Пащтыхьыр цӀыхубзым къыщеупщӀым, адрейми къэхъуар псори абы хуиӀуэтэжащ. Абдежым пащтыхьым и блыгущӀэтым унафэ хуищӀащ цӀыхубзым и Ӏуэхум хэплъэну. «Мыбы мылъкуу иӀар зэрыщыту ефтыж, хэкур ибгынэн хуей щыхъуа махуэм щегъэжьауэ нобэ къэсыхукӀэ и щӀым хэхъуэу къритыну щытари хухэфлъхьэж», – жиӀащ пащтыхьым.

Ӏэлисэхь ХъызрэӀил Арэмей хэкум и пащтыхь зэрыхъунур зэрыжриӀар

7Ӏэлисэхь тридзэри Щам къалэм кӀуащ. Арэмей хэкум и пащтыхь Бэрхьэдадэ а лъэхъэнэм сымаджэт. «Тхьэм и цӀыхур къэкӀуауэ мыбы щыӀэщ», – жаӀэу хъыбар щратым,+
8ХъызрэӀил унафэ хуищӀащ: «Тыгъэр пӀыгъыу Тхьэм и цӀыхум пежьэ. Мы си узыфэр хъужынрэ мыхъужынрэ ТХЬЭМ еупщӀу къысхуищӀэнуи схуелъэӀу»+.

9ХъызрэӀил Ӏэлисэхь пежьащ, тыгъэр къыздищтэри: Щам къалэм нэхъ лъапӀэу сыт щыӀэми зэхилъхьэри, махъшэ тӀощӀитӀым тригъэзэгъащ. КъакӀуэщ, Ӏэлисэхь и пащхьэм къиувэри жриӀащ: «Арэмей хэкум и пащтыхь Бэрхьэдадэ пщӀэ къыпхуэзыщӀым уи деж сыкъиӀуэхуащ: „Мы си узыфэр хъужыну пӀэрэ?“ жиӀэу къоупщӀу».

10«Гъэзэжи Ӏэмал имыӀэу зэрыхъужынур жеӀэ, – жиӀащ Ӏэлисэхь. – Ауэ ар зэрылӀэнур пэж дыдэу ТХЬЭМ къызигъэщӀащ».

11Ӏэлисэхь и нэр ХъызрэӀил къытригъэкӀакъым ар укӀытэхукӀэ. Тхьэм и цӀыхур абдеж къэгъащ.

12«Сыт си зиусхьэныр ущӀэгъыр?» – еупщӀащ абы ХъызрэӀил.

«ИсрэӀилхэм къахуэпхьыну тхьэмыщкӀагъэр зыхуэдэр сощӀэри аращ сыщӀэгъыр, – жиӀащ Ӏэлисэхь. – Абыхэм я быдапӀэхэр бгъэсынущ, я щӀалэхэр джатэщхьэрыкӀуэ пщӀынущ, я сабий цӀынэхэр мывэхэм ебудэкӀыурэ букӀынущ, цӀыхубз лъэщыджэхэм я ныбэхэр зэгуэбгъэунущ»+.

13«Хьэ псэхэлӀэм сыхуэдэщ, дауэ апхуэдэ Ӏуэхушхуэ зэрысщӀэфынур?» – жиӀащ ХъызрэӀил.

«Арэмей хэкум и пащтыхь узэрыхъунур ТХЬЭМ къызигъэщӀащ», – жриӀащ абы Ӏэлисэхь[*]+.

14Апхуэдэу къыщыжриӀэм, ХъызрэӀил Ӏэлисэхь къыбгъэдэкӀыжри и зиусхьэным деж игъэзэжащ.

«Сыт Ӏэлисэхь къыбжиӀар?» – еупщӀащ абы Бэрхьэдадэ.

«ФӀэкӀыпӀэ имыӀэу узэрыхъужынур къызжиӀащ», – иритащ абы пащтыхьым жэуап.

15АрщхьэкӀэ къыкӀэлъыкӀуэ махуэм ХъызрэӀил шхыӀэныр къищтэщ, псыф ищӀщ, ар пащтыхьым и нэгум ириубыдэри итхьэлащ. ХъызрэӀил абы иужькӀэ пащтыхь хъуащ.

Ехьудейм и пащтыхь Йорам

16ИсрэӀилым и пащтыхь Ӏэхьэб и къуэ Йохъурэм тетыгъуэр зэрыӀэщӀыхьэрэ илъэс етхуанэр екӀуэкӀыу, Йощэфат и къуэ Йорам Ехьудейм и пащтыхь хъуащ. 17Йорам пащтыхь щыхъуам и ныбжьыр илъэс щэщӀрэ тӀурэ хъууэ арат, илъэсийкӀи унафэ зэрихьэу Ерусэлим дэсащ. 18Йорам гуэныхькъэхьу псэуа исрэӀил пащтыхьхэм щапхъэ ятрихыу щытащ, Ӏэхьэб и пхъур щхьэгъусэу къызэришам къыхэкӀыу, абы и унагъуэм щызэрахьэ хабзэхэри къищтат. Абы ТХЬЭМ хуэмыфащэ бзаджагъэхэр илэжьу къекӀуэкӀащ+. 19Ауэ ТХЬЭМ Ехьудей хэкур игъэкӀуэдыну хуейтэкъым и жыӀэщӀэу щыта Даут и хьэтыркӀэ. ТХЬЭМ Даут къигъэгугъат абы и жьэгу пащхьэ мафӀэр мыужьыхыу и щӀэблэр игъащӀэкӀэ щигъэӀэну+.

20Йорам и лъэхъэнэм едумейхэм зыкъаӀэтащ Ехьудейм унафэ къазэрыхуищӀыр ямыдэу, уеблэмэ езыхэм пащтыхь къыхахри трагъэуващ+. 21Арати, Йорам и хьэкуэстыгухэр щӀыгъуу ЗэӀир къалэ кӀуащ. АрщхьэкӀэ абдеж ар едумейхэм къаухъуреихьащ. Пащтыхьымрэ хьэкуэстыгузехуэхэм я пашэхэмрэ едумеидзэм жэщым теуэри къаӀэщӀэкӀащ. Ауэ Йорам и дзэр зэбгрыжри, щхьэж и унэ игъэзэжащ. 22Абы лъандэрэ едумейхэр Ехьудейм и унафэ щӀэткъым. Лиунэ къалэм зыкъыщиӀэтари а лъэхъэнэ дыдэхэрщ.

23Йорам и тетыгъуэм нэгъуэщӀ хъугъэщӀагъэу къэхъуамрэ игъэхъамрэ ятеухуа хъыбархэр «Ехьудей пащтыхьхэм я тхыдэ тхылъым» итщ. 24И уахътыр къэсри, Йорам и адэжьхэм я пащхьэ ихьэжащ, Даут и Къалэми щыщӀалъхьэжащ. Абы иужькӀэ пащтыхь тахътэм дэкӀуеяр и къуэ Ахъзиящ.

Ехьудейм и пащтыхь Ахъзия

25ИсрэӀилым и пащтыхь Ӏэхьэб и къуэ Йохъурэм тетыгъуэр зэрыӀэщӀыхьэрэ илъэс епщыкӀутӀанэр екӀуэкӀыу, Йорам и къуэ Ахъзия Ехьудейм и пащтыхь хъуащ. 26Ахъзия пащтыхь щыхъуам и ныбжьыр илъэс тӀощӀрэ тӀурэ хъууэ арат, унафэ зэрихьэу Ерусэлим зэрыдэсари зы илъэсщ. И анэм и цӀэр Атэлыхьт, ар ИсрэӀилым и пащтыхь Ӏумыр и къуэрылъхут+. 27Ӏэхьэб и унагъуэм щыщ цӀыхубз щхьэгъусэ зэрищӀам къыхэкӀыу, абы и унагъуэм щызэрахьэ хабзэхэр къищтат, ТХЬЭМ хуэмыфащэ бзаджагъэхэри илэжьу къекӀуэкӀащ.

28Ахъзия ИсрэӀилым и пащтыхь Йохъурэм и гъусэу Арэмей хэкум и пащтыхь ХъызрэӀил езэуэну ежьащ. ДжылыӀэдейм ит АрмэтӀ къалэр къащтэну щебгъэрыкӀуэм, арэмейхэм Йохъурэм къауӀащ+. 29И уӀэгъэхэм иригъэӀэзэн щхьэкӀэ, Йохъурэм ИзрэӀэл къалэм игъэзэжащ. Ахъзия ИзрэӀэл кӀуащ, уӀэгъэ хъуа Йохъурэм щӀэупщӀэн щхьэкӀэ.

* 8:13 НэхъапэкӀэ Тхьэм Иляс къыхуиӀуэхуауэ щыта псалъэхэрщ мыбдеж Ӏэлисэхь щыжиӀэр. Еплъ 3 Пащт. 19:15.

+ 8:1 4 Пащт. 4:35-37,
+ 8:4 4 Пащт. 4:12, 4 Пащт. 5:20-27
+ 8:7 4 Пащт. 6:24

+ 8:8 3 Пащт. 19:15, 3 Пащт. 19:17, 1 Пащт. 9:7, 4 Пащт. 1:2

+ 8:12 4 Пащт. 10:32, 4 Пащт. 12:17, 4 Пащт. 13:22,

+ 8:13 3 Пащт. 19:15, 3 Пащт. 19:17
+ 8:18 3 Пащт. 12:28-30, 3 Пащт. 16:31-33
+ 8:19 2 Пащт. 21:17, 3 Пащт. 11:36
+ 8:20 3 Пащт. 22:47
+ 8:26 4 Пащт. 11:1
+ 8:28 4 Пащт. 8:15, 3 Пащт. 22:3

ЕБГЪУАНЭ ӀЫХЬЭ

Йыхъу ИсрэӀилым и пащтыхьыну къызэрыхахар

9^1Ӏэлисэхь бегъымбарым и гъэсэнхэм ящыщ зыр къриджэри: «Уи щыгъын щӀыӀутелъым и кӀэкъуащӀэр уибг дэупщӀэ, – жриӀащ, – дагъэ зэрыт мы кхъуэщыныр здэщти, ДжылыӀэдейм ит АрмэтӀ къалэ кӀуэ+. 2Унэса нэужь, Нымщий и къуэ Йощэфат и къуэ Йыхъу къэгъуэт. Абы деж кӀуэи, зыбгъэдэс и ныбжьэгъухэм къахэши унэ кӀуэцӀым щӀэшэ+. 3Мы кхъуэщыныр абдеж къыщыгъэӀэгъуэ, ит дагъэр и щхьэм щыхуи: „Мыращ ТХЬЭМ жиӀэр: ‘ИсрэӀил хэгъэгум урипащтыхьыну дагъэр уи щхьэ щызохуэ’“ жыӀэ. Абы иужькӀэ бжэр Ӏухи, псынщӀэу къыщӀэпхъуэж, зумыӀэжьэ!»+

4Арати, бегъымбар щӀалэщӀэр ДжылыӀэдейм ит АрмэтӀ къалэм кӀуащ. 5ЗдэкӀуэнум нэса нэужь, зэгъусэу щыс дзэзешэхэр къилъэгъуащ.

«Уэ дзэзешэ, уи деж сыкъаӀуэхуащ», – жиӀащ лӀыкӀуэм.

«Дэ тщыщу хэт укъызыхуаӀуэхуар?» – щӀэупщӀащ Йыхъу.

«Уи дежщ сыкъыздагъэкӀуар, дзэзешэ», – иритащ абы жэуап бегъымбар щӀалэм.

6Йыхъу къэтэджри унэм щӀыхьащ. Бегъымбарым абы и щхьэм дагъэр щихуэри: «Мыращ ТХЬЭМ, ИсрэӀилым и Тхьэм, жиӀэр: „Си лъэпкъым, ИсрэӀил и щӀэблэм, урипащтыхьыну уи щхьэм дагъэр щызохуэ. 7Уи зиусхьэн Ӏэхьэб и лъапсэр бгъэкӀуэдынущ. Апхуэдэ щӀыкӀэкӀэ Ӏизэбэл яригъэукӀа си жыӀэщӀэ бегъымбархэмрэ си псалъэ тӀэужыӀэ зымыщӀ цӀыхухэмрэ ялъ сщӀэжынущ[*]+. 8Ӏэхьэб и лъэпкъыр зэрыщыту кӀуэдынущ. И лъапсэми цӀыхухъуу исыр, унэӀутри цӀыху щхьэхуитри, згъэкӀуэдынущ. 9Ӏэхьэб и унагъуэм есщӀэнущ НэбатӀ и къуэ Йорэбэхьэмрэ Ахъия и къуэ БэӀэшрэ я унагъуэм есщӀар[*]+. 10ИзрэӀэл щӀыгум Ӏизэбэл и хьэдэр хьэхэм щашхыжынущ, зыгуэрми ар щӀилъхьэжынукъым“», – жиӀащ. Абы иужькӀэ бегъымбар щӀалэм бжэр Ӏуихри щӀэпхъуэжащ+.

11Йыхъу унэм къыщӀэкӀыу зыбгъэдэса дзэзешэхэм къащыхыхьэжым, абыхэм ящыщ зыр къеупщӀащ: «Псори хъарзынэ? Сыт а Ӏулэр уи деж къыщӀэкӀуар?»

«Флъэгъуакъэ ар зыхуэдэр? Сыт мыгъуэ абы жиӀэфынур?!» – къыфӀигъэкӀакъым Йыхъу.

12«Пэжкъым! – трагъэчыныхьу хуежьащ щысхэм. – КъыджеӀэж».

Арати Йыхъу зэхихар иӀуэтэжащ. «„Мыращ ТХЬЭМ жиӀэр: ‘ИсрэӀилым урипащтыхьыну уи щхьэм дагъэр щызохуэ’“ къызжиӀащ», – иухащ и псалъэр Йыхъу.

13Ар зэрызэхахыу, къыщылъэтхэри я щыгъын щӀыӀутелъыр Йыхъу зытет дэкӀуеипӀэм хутраубгъуащ. Абы иужькӀэ гъуор ягъаджэри: «Йыхъу пащтыхь хъуащ!» – жаӀэу кӀий-гуоууэ хуежьащ+.

Йохъурэм и кӀуэдыкӀэ хъуар

14-15Абы хэту Нымщий и къуэ Йощэфат и къуэ Йыхъу Йохъурэм и лъабжьэр къитӀу хуежьащ. Абы щыгъуэ Йохъурэм ИзрэӀэл къалэм щыӀэт. Йохъурэм ИзрэӀэл игъэзэжауэ арат, ДжылыӀэдейм ит АрмэтӀ къалэ деж арэмей пащтыхь ХъызрэӀил къридза уӀэгъэхэм яригъэӀэзэн щхьэкӀэ. «КъыздэфӀыгъмэ, – яжриӀащ Йыхъу и гъусэхэм, – хъыбарыр ИзрэӀэл щамыӀуэтэн хуэдэу, АрмэтӀ къалэм зыри дэвмыгъэкӀ»+.

16Йыхъу хьэкуэстыгум итӀысхьэри, ИзрэӀэлкӀэ, и уӀэгъэхэр игъэхъужу абы щыӀэ Йохъурэм деж, ежьащ. Ехьудейм и пащтыхь Ахъзияи щӀэупщӀакӀуэ кӀуауэ щыӀэт абы. 17ИзрэӀэл плъырыпӀэм ит зауэлӀым Йыхъу и цӀыхухэр гъунэгъу къызэрыхъур къыщилъагъум: «ЦӀыху гуп солъагъу», – жиӀэри ину кӀиящ.

«Шу гуэр утӀыпщи, – ищӀащ Йохъурэм унафэ, – Ӏуэхухэр псори хъарзынэмэ щӀреупщӀэ».

18Шур Йыхъу пежажьэри: «Пащтыхьым псори хъарзынэу пӀэрэ жеӀэри щӀоупщӀэ», – жиӀащ.

«Сыт абы уи Ӏуэхуу хэлъыр? – пидзыжащ Йыхъу шум. – Си ужьым къиуви, накӀуэ».

ПлъырыпӀэм ит зауэлӀым пащтыхьым хъыбар иритащ: «Шур абыхэм я деж нэсащ, ауэ къигъэзэжыркъым», – жиӀэри.

19Апхуэдэу щыхъум, пащтыхьым етӀуанэ шури япригъэжьащ. Щабгъэдыхьэм: «Пащтыхьым псори хъарзынэу пӀэрэ жеӀэри щӀоупщӀэ», – жиӀащ.

«Сыт абы уи Ӏуэхуу хэлъыр? – пидзыжащ абыи Йыхъу. – Си ужьым къиуви, накӀуэ».

20ПлъырыпӀэм ит зауэлӀым аргуэру пащтыхьым хъыбар иритащ: «Шур абыхэм я деж нэсащ, ауэ ари къэкӀуэжыркъым. Хьэкуэстыгузешэр Нымщий и щӀэблэм щыщ Йыхъу ещхьщ – и нэр къыщхьэрипхъуауэ къожэ», – жиӀэри.

21«Си хьэкуэстыгур зэщӀэфщӀэ!» – ищӀащ унафэ Йохъурэм. Хьэкуэстыгур зэщӀащӀащ. ИсрэӀилым и пащтыхь Йохъурэми Ехьудейм и пащтыхь Ахъзияи щхьэж и хьэкуэстыгум ису къыдэкӀхэри Йыхъу пежьащ. ИзрэӀэл щыщ НэбутӀ и щӀыгуу щытам деж ахэр Йыхъу щыӀущӀащ+.

22Йохъурэм Йыхъу къыщилъагъум: «Псори хъарзынэ?» – жиӀэри еупщӀащ.

«Уи анэ Ӏизэбэл и тхьэнэпцӀхэм щхьэщэ яхуэщӀыныр щӀимычэу, удыгъэ зэрихьэхэри багъуэу, – къыхуилъащ абы Йыхъу, – сыт хъарзынэ зи гугъу пщӀыр?»

23Асыхьэтым Йохъурэм и хьэкуэстыгум къригъэгъэзащ. «ГъэпцӀапӀэщ дызэрыхуар, Ахъзия!» – егуоуащ ар здэжэм Ахъзия.

24Йыхъу шабзэр зэӀуидзэри Йохъурэм еуащ. Шабзэшэр абы и блэгъукӀэ зэхуакум пхыкӀащ, игуми хыхьащ. Абдежым Йохъурэм хьэкуэстыгум иукӀуриящ. 25Йыхъу и блыгущӀэтым, Быдэкъарэ, зыхуигъазэри: «Мыр къащти, ИзрэӀэл щыщ НэбутӀ и щӀыгуу щытам деж щидзыж. ПщӀэжрэ, Йохъурэм и адэ Ӏэхьэб и ужьым уэрэ сэрэ диту, хьэкуэстыгухэм дису дыздэкӀуэм, ТХЬЭМ абы теухуауэ жиӀар? 26„НэбутӀи абы и къуэхэми я лъыр дыгъуасэ слъэгъуащ, ар пхуэзгъэгъунукъым, абыхэм ялъ мы щӀыпӀэм дежи щысщӀэжынущ“ жиӀэу ТХЬЭМ Ӏэхьэб теухуауэ къиӀуэхуати… Аращи, ТХЬЭМ зэрыжиӀам хуэдэу, къащти а щӀыгу дыдэм деж щыхыфӀэдзэж»[*]+.

Ехьудейм и пащтыхь Ахъзия зэраукӀар

27Къэхъуар къыщилъагъум, Ехьудейм и пащтыхь Ахъзия Бэтхэгъэн къалэм и лъэныкъуэкӀэ щӀэпхъуащ. «ФукӀ мыри!» – кӀийрт абы кӀэлъыщӀэпхъуа Йыхъу. ЕблэӀэм къалэм пэмыжыжьэу ит Гъур Ӏуащхьэм щыкӀэрыхьэ дыдэм хьэкуэстыгум ису жэ Ахъзия къеуэри къауӀащ. Ахъзия Мэджыдэ къалэм дэлъадэри, абдеж и псэр щыхэкӀащ. 28Ар хьэкуэстыгум илъу Ерусэлим яшэжри, Даут и Къалэм дэт и адэжьхэм я кхъэлэгъунэм щыщӀалъхьэжащ+. 29Ӏэхьэб и къуэ Йохъурэм тетыгъуэр зэрыӀэщӀыхьэрэ илъэс епщыкӀузанэр екӀуэкӀыу, Ахъзия Ехьудей хэкум и пащтыхь хъуат.

Ӏизэбэл зэраукӀар

30Абы иужькӀэ Йыхъу ИзрэӀэл кӀуащ. Ар Ӏизэбэл щызэхихым, и нэхэм сырымэ щӀилъхьэщ, и щхьэцхэр дахэу зэщӀикъуэри щхьэгъубжэм къыдэплъу уващ. 31Йыхъу къалэ дыхьэпӀэхэм къыщыблэкӀым, Ӏизэбэл абы егуоуащ: «Зи зиусхьэныр зыукӀыжа Зымыр, псори хъарзынэ?»[*] – жиӀэри+.

32Йыхъу щхьэгъубжэмкӀэ дэплъейри: «Хэт къызгуэтыр, хэт?» – жиӀэри и макъыр Ӏэтауэ джащ. Щхьэгъубжэм ӀуэхутхьэбзащӀитӀ е щы къыдэплъащ. 33«Къыдэвдз мор щхьэгъубжэм!» – яхуищӀащ Йыхъу абыхэм унафэ. Абыхэми Ӏизэбэл щхьэгъубжэм къыдадзащ, и лъыр блынджабэми шыхэми ириутхащ. Йыхъу хьэкуэстыгумкӀэ абы и хьэдэм телъадэри зэхипӀытӀащ.

34Йыхъу пащтыхь сэрейм дыхьэри ешхащ икӀи ефащ. «Мы Тхьэм и нейр зыщыхуар зыхуей хуэвгъази щӀэфлъхьэж, сыт хуэдэу щымытми ар пащтыхьыпхъущ», – жиӀащ итӀанэ Йыхъу+. 35Хьэдэр щӀалъхьэжыну кӀэлъыкӀуахэм абы и щхьэ къупщхьэмрэ Ӏэпкъынэ-лъэпкъынэхэмрэ фӀэкӀа зыри ягъуэтыжакъым. 36-37Къагъэзэжри Ӏуэхур зыӀутыр Йыхъу жраӀэжащ.

Абдежым Йыхъу жиӀащ: «ТХЬЭМ Тыщбы щыщ и жыӀэщӀэ Иляс къыхуигъэкӀуауэ щыта и псалъэр зэщӀащ: „ИзрэӀэл щӀыгум Ӏизэбэл хьэхэм щашхыжынущ, и хьэдэри куэншыбым ещхьу абдеж хэфыхьыжынущ. ‘Мыр Ӏизэбэлщ’ жиӀэуи зыми къицӀыхужынукъым“»+.

* 9:7 ИсрэӀилым и пащтыхьу щыта Ӏэхьэб и щхьэгъусэт Ӏизэбэл. Ар нэгъуэщӀ лъэпкът къызыхэкӀар, икӀыхьагъкӀи исрэӀилхэр Тхьэ пэжым къызэрыбгъэдишынум иужь итащ. Еплъ 3 Пащт. 16:31; 18:4; 19:1-2.

* 9:9 Еплъ 3 Пащт. 14:10-11; 16:3-4.

* 9:26 Пащтыхь Ӏэхьэб НэбутӀ ирищӀамрэ абы и унагъуэм Тхьэм трилъхьа тезырымрэ я хъыбарыр 3 Пащт. 21 деж къыщыӀуэтащ.

* 9:31 Мыбдеж Ӏизэбэл щӀагъыбзэкӀэ Йыхъу ириӀуэкӀыр и пащтыхь Елэхьрэ абы и лъэпкъымрэ зыукӀыжа дзэпщ Зымыр и щхьэ кърикӀуа Ӏуэхугъуэхэрщ. Зымыр пащтыхь тахътэр зыӀэщӀиубыда щхьэкӀэ, махуибл нэхъыбэ абы темысу яукӀыжыгъат. Еплъ 3 Пащт. 16:9-20.

+ 9:1 4 Пащт. 8:28
+ 9:2 3 Пащт. 19:16
+ 9:3 1 Пащт. 10:1
+ 9:7 3 Пащт. 18:4

+ 9:9 3 Пащт. 14:10, 3 Пащт. 15:29, 3 Пащт. 16:11, 3 Пащт. 21:21-22

+ 9:10 3 Пащт. 21:23, 4 Пащт. 9:36
+ 9:13 2 Пащт. 15:10, 3 Пащт. 1:34
+ 9:14 4 Пащт. 8:28-29
+ 9:21 3 Пащт. 21:1
+ 9:26 3 Пащт. 21:19
+ 9:28 4 Пащт. 23:30
+ 9:31 3 Пащт. 16:9-13
+ 9:34 3 Пащт. 16:31
+ 9:36 3 Пащт. 21:23, 4 Пащт. 9:10

ЕПЩӀАНЭ ӀЫХЬЭ

Ӏэхьэб и щӀэблэм лъапсэрыхыр къызэрыхуагъэкӀуар

10^1Ӏэхьэб и щӀэблэм щыщу цӀыху блыщӀ Щэмэрей дэст. Йыхъу тхьэмпэтхылъхэр игъэхьэзырри, къалэ унафэщӀхэм, тхьэмадэхэм, Ӏэхьэб и щӀэблэм кӀэлъыплъ гъэсакӀуэхэм Щэмэрей яхуигъэхьащ+. 2«Фи пащтыхьым къытехъукӀыжа щӀалэхэр фщӀыгъущ, хьэкуэстыгухэмрэ шыхэмрэ фиӀэщ, къалэ зэщӀэгъэбыдыхьамрэ Ӏэщэмрэ фӀэщӀэлъщ, – итхырт Йыхъу. – Апхуэдэу щыхъуакӀэ, мы тхьэмпэтхылъыр къызэрыфӀэрыхьэу, 3фи зиусхьэным и щӀэблэм фахэплъи, нэхъыфӀ дыдэр, зыхуэфащэу къэфлъытэр къахэфх, и адэжьым и тахътэм дэвгъэкӀуеи тевгъэтӀысхьэ. ИтӀанэ фи зиусхьэным и лъэпкъым щхьэкӀэ фызауэ!»

4АрщхьэкӀэ абыхэм шынэ къащтэри: «ПащтыхьитӀыр пэщӀэтыфакъым абы, дэ сыт хуэдэ щӀыкӀэкӀэ дыпэлъэщын?» – жаӀащ.

5Пащтыхь сэрейм и кӀэлъыплъакӀуэм, къалэм и тетым, тхьэмадэхэм, гъэсакӀуэхэм Йыхъу лӀыкӀуэ хуащӀащ: «Дэ дурижыӀэщӀэщ, жыпӀэр псори тщӀэнущ. Зыри пащтыхьу тедгъэхьэнукъым, уэ пфӀэзахуэр щӀэ», – жаӀэри.

6Арати, Йыхъу етӀуанэ тхьэмпэтхылъыр игъэхьэзырри абыхэм яхуигъэхьащ. «Сэ си лъэныкъуэр фӀыгъыу икӀи фызижыӀэщӀэу щытмэ, – итхырт абы, – фи зиусхьэным къытехъукӀыжа и щӀэблэр зэтевукӀи, я щхьэр къысхуэфхь, пщэдей, иджы хуэдэхэм ирихьэлӀэу, си деж ИзрэӀэл фыкъакӀуэ».

Пащтыхь щауэхэр цӀыху блыщӀ хъурт. ЦӀэрэ щхьэрэ яӀэу къалэм дэс цӀыхухэрат ахэр зыгъасэр. 7Тхьэмпэтхылъыр къащыхуэкӀуэм, абыхэм пащтыхь щауэхэр яубыдри яукӀащ, я щхьэр матэм иралъхьэри, Йыхъу деж ИзрэӀэл ирагъэхьащ+. 8ЛӀыкӀуэр Йыхъу деж къакӀуэри, пащтыхь щауэхэм я щхьэхэр къызэрихьар жриӀащ.

«Къалэ дыхьэпӀэм деж самитӀу щызэтефлъхьи, – ищӀащ унафэ Йыхъу, – пщэдджыжь пщӀондэ щывгъэлъ».

9КъыкӀэлъыкӀуэ пщэдджыжьым Йыхъу къыщӀэкӀри цӀыхубэм я пащхьэ къиуващ.

«Фэ лажьэ фиӀэкъым, – жиӀащ абы. – ЗыкъыпэзыӀэту си зиусхьэныр зыукӀар сэращ. Ауэ хэт мыхэр зэтезукӀар? 10Ӏэхьэб ехьэлӀауэ ТХЬЭМ жиӀа псалъэхэм ящыщ гуэри зэрымыкӀуэдынур, псори зэрызэщӀэнур зэвгъащӀэ. ТХЬЭМ и жыӀэщӀэ Иляс къыхуиӀуэхуауэ щыта псалъэхэр зэрыщыту зэщӀа хъуащ»+.

11Йыхъу Ӏэхьэб и лъэпкъым щыщу ИзрэӀэл къыдэнэжахэми, и блыгущӀэтхэми, и ныбжьэгъухэми, и тхьэпщхэми лъапсэкӀуэдыр къахуигъэкӀуащ, зы цӀыхуи псэууэ къигъэнакъым.

Ахъзиярэ Ӏэхьэбрэ я Ӏыхьлыхэр Йыхъу зэригъэкӀуэдар

12Абы иужькӀэ Йыхъу Щэмэрей ежьащ. БэтэкӀэдкӀэ зэджэ хъупӀэм щынэсым, 13ар Ехьудейм и пащтыхь Ахъзия и унэкъуэщхэм абдеж щахуэзащ. «Хэт фыхъуну?» – жиӀэри Йыхъу абыхэм еупщӀащ.

«Дэ Ахъзия дриунэкъуэщщ, – жаӀащ абыхэм, – пащтыхьым и къуэхэмрэ пащтыхь анэм и къуэхэмрэ я деж лъагъунлъагъу докӀуэ».

14«Псэууэ фубыд мыхэр!» – ищӀащ унафэ Йыхъу.

Ахэр асыхьэтым яубыдри, БэтэкӀэд псыкъуийм деж щаукӀащ: цӀыху тӀощӀитӀрэ тӀу хъу гупым щыщу зы цӀыхуи псэууэ Йыхъу къигъэнакъым.

15Йыхъу адэкӀэ ежьэжащ. ЗдэкӀуэм, Архьэб и къуэ Йонэдэб къыӀущӀащ. Йыхъу абы фӀэхъус ирихри еупщӀащ: «Сэ си гур зэрыпхуэпэжым хуэдэу, уэри уи гур къысхуэпэжу пӀэрэ?» – жиӀэри.

«НтӀэ, сэри си гур пхуэпэжщ», – жиӀащ Йонэдэб.

«Абы щыгъуэм, къащтэ уи Ӏэр», – хуишиящ Йыхъу и Ӏэр абы.

Йыхъу Йонэдэб къиӀэтри, и хьэкуэстыгум иригъэтӀысхьащ. 16«НакӀуэ си гъусэу, – жриӀащ абы Йыхъу. – ТХЬЭМ и Ӏуэхум си фӀэщу сызэрыщӀэбэныр плъагъунщ». Апхуэдэ щӀыкӀэкӀэ Йыхъу и хьэкуэстыгум ису ар адэкӀэ ишащ.

17Йыхъу Щэмэрей къэкӀуа нэужь, Ӏэхьэб и лъэпкъым щыщу абы къыдэнам лъапсэкӀуэдыр къахуигъэкӀуащ. ТХЬЭМ Иляс къызэрыжриӀам тету, абыхэм ящыщу зы цӀыхуи псэууэ къимыгъанэу зэтриукӀащ+.

БэӀэл хуэлӀыщӀэхэр Йыхъу зэрызэтриукӀар

18Абы иужькӀэ Йыхъу цӀыхухэр зэхуишэсри яжриӀащ: «Ӏэхьэб БэӀэл зэрыхуэпщылӀар мащӀэщ. Йыхъу ирикъун хуэдизкӀэ хуэпщылӀынущ+. 19Аращи, БэӀэл и бегъымбархэм, и Ӏумэтым итхэм, и тхьэпщхэм псоми фыкъеджэ. БэӀэл къэмыхъуауэ къурмэнышхуэ хуэсщӀынущи, зы цӀыху къэмынэу кърекӀуэ. КъэмыкӀуэм къыпэплъэр ажалщ».

БэӀэл хуэпщылӀхэр зэтриукӀэн щхьэкӀэ, Йыхъу бзаджагъэ зэрихьэу арат+.

20«БэӀэл и цӀэкӀэ махуэщӀ зэӀущӀэ зэрытщӀынум и хъыбарыр вгъэӀу», – жиӀащ Йыхъу.

Арати, хъыбарыр ягъэӀуащ. 21Йыхъу хъыбарыр зэры-ИсрэӀилу зэбгритыкӀащ. БэӀэл щхьэщэ хуищӀу хэгъэгум ис зы цӀыху къэмынэу зэӀущӀэм кърихьэлӀащ. Ахэр БэӀэл и тхьэлъэӀупӀэ унэм къыщызэхуэсри, лъэ теувапӀэ имыӀэжу щӀэз щызэрыгъэхъуащ+.

22«БэӀэл хуэпщылӀхэм щатӀэгъэну щыгъын щӀыӀутелъхэр къахуэхь», – жриӀащ Йыхъу щыгъынхъумэм.

Ар кӀуэри щыгъынхэр къахущӀихащ.

23Абы иужькӀэ Йыхъурэ Архьэб и къуэ Йонэдэбрэ БэӀэл и тхьэлъэӀупӀэ унэм щӀыхьащ. Йыхъу БэӀэл щхьэщэ хуэзыщӀхэм захуигъазэри: «ТХЬЭМ и жыӀэщӀэхэм ящыщ къыфхэтмэ, зыфплъыхьи зэвгъащӀэт. БэӀэл хуэпщылӀхэм къищынэмыщӀа, нэгъуэщӀ мыбы щӀэт хъунукъым», – жиӀащ.

24Абы хэту къурмэнхэмрэ тыхь гъэсынхэмрэ ящӀыну хуежьащ. Йыхъу тхьэлъэӀупӀэ унэм и щӀыбкӀэ цӀыху тӀощӀиплӀ нэхъапэкӀэ къригъэувэкӀат. «Фи ӀэмыщӀэ ислъхьэ мы цӀыхухэм ящыщу, – жиӀат абы быдэу, – зы закъуэ псэууэ зыӀэщӀэкӀым, абы и псэр щӀитынущ»+.

25Йыхъу тыхь гъэсынхэр ищӀын зэриухыу, хъумакӀуэхэмрэ дзэзешэхэмрэ яжриӀащ: «ФыкъыщӀыхьи, псэ Ӏуту зы цӀыху къэвмыгъанэу зэтевукӀэ мыхэр».

Ахэр къыщӀыхьэри, тхьэлъэӀупӀэ унэм щӀэтхэр псори джатэщхьэщӀэкӀ ящӀащ. ХъумакӀуэхэмрэ дзэзешэхэмрэ абыхэм я хьэдэр щӀыбым къыщӀадзри, БэӀэл и тхьэлъэӀупӀэ унэм хэт лъапӀэщым щӀыхьащ+. 26Абы щӀэт мывэскъархэр къыщӀахри мафӀэм хадзащ+. 27БэӀэл и мывэскъарыр зэхагъэщэщащ, тхьэлъэӀупӀэ унэр зэхакъутащ, абдежри щӀыб икӀыпӀэ ящӀауэ нобэр къыздэсым апхуэдэу къогъуэгурыкӀуэ+.

28Мис апхуэдэу Йыхъу БэӀэл щхьэщэ хуэщӀыныр ИсрэӀил хэгъэгум щигъэкӀуэдащ. 29Ауэ езыр ИсрэӀилыр гуэныхьщӀэным дезыгъэхьэха НэбатӀ и къуэ Йорэбэхьэм и гъуэгум текӀакъым – БэтӀэлрэ Данрэ щагъэува дыщэ танэхэм щхьэщэ яхуищӀырт+.

30«Сэ игъуэу къэслъытэр зыхуей хуэзэу зэрыбгъэзэщӀам, Ӏэхьэб и лъэпкъым сызэрыхуейм хуэдэу уазэрыдызекӀуам папщӀэ, – къыжриӀащ ТХЬЭМ Йыхъу, – лӀэужьиплӀкӀэ уи щӀэблэр ИсрэӀилым щыпащтыхьынущ»+.

31АрщхьэкӀэ Йыхъу ТХЬЭМ, ИсрэӀилым и Тхьэм, и хабзэхэм тетыну гурэ псэкӀэ хущӀэкъуакъым. ИсрэӀилыр гуэныхьщӀэным дезыгъэхьэха Йорэбэхьэм и гъуэгум ар текӀакъым.

Йыхъу дунейм зэрехыжар

32-33ИсрэӀилым иӀыгъ щӀыгухэр ТХЬЭМ щигъэмащӀэ лъэхъэнэт. ХъызрэӀил исрэӀилхэр хигъащӀэри, Ӏурдыныпсым и къуэкӀыпӀэмкӀэ щыӀэ щӀыгухэр къищтат: Джад, Рэбил, Минащ щӀыналъэхэр хиубыдэу абы ДжылыӀэдеймрэ Бэшанрэ зыӀэщӀилъхьат, уеблэмэ Арнэн псыежэхым деж щыт Арэр къали нэсат+.

34Йыхъу и тетыгъуэм нэгъуэщӀ хъугъэщӀагъэу къэхъуам, игъэхъам, лӀыгъэщӀагъэу зэрихьам ятеухуа хъыбархэр «ИсрэӀил пащтыхьхэм я тхыдэ тхылъым» итщ.

35И уахътыр къэсри, Йыхъу и адэжьхэм я пащхьэм ихьэжащ, Щэмэрей щыщӀалъхьэжащ. Абы иужькӀэ пащтыхь тахътэм дэкӀуеяр и къуэ Йохъуэжьщ. 36Йыхъу илъэс тӀощӀрэ икӀэ ИсрэӀилым и унафэр ищӀу Щэмэрей дэсащ.

+ 10:1 3 Пащт. 16:24

+ 10:7 3 Пащт. 21:21, 4 Пащт. 9:8

+ 10:10 3 Пащт. 21:19, 3 Пащт. 21:21, 3 Пащт. 21:29

+ 10:17 3 Пащт. 21:19, 3 Пащт. 21:21, 3 Пащт. 21:29

+ 10:18 3 Пащт. 16:31-32
+ 10:19 3 Пащт. 18:19, 3 Пащт. 22:6
+ 10:21 3 Пащт. 16:32
+ 10:24 3 Пащт. 20:39
+ 10:25 3 Пащт. 18:40
+ 10:26 4 Пащт. 3:2
+ 10:27 4 Пащт. 23:14
+ 10:29 3 Пащт. 12:28
+ 10:30 4 Пащт. 15:12
+ 10:32 4 Пащт. 8:12

ЕПЩЫКӀУЗАНЭ ӀЫХЬЭ

Пащтыхь гуащэ Атэлыхь пащтыхьыгъуэр зэрызыӀэщӀиубыдар

11^1Ехьудей пащтыхь Ахъзия зэрыщымыӀэжыр и анэ Атэлыхь къыщищӀэм, пащтыхь унагъуэм щыщу псэ зыӀут къимыгъанэу зэтриукӀэну хуежьащ+. 2Ауэ пащтыхь Йорам ипхъу Йощабэ, ар икӀи Ахъзия и шыпхъут, зи унафэр укӀкӀэ ящӀа пащтыхь щауэхэм ЙоӀэш къахидыгъукӀащ. ЙоӀэш Ахъзия и къуэт. Йощабэ пащтыхь щауэмрэ абы и дэгызэмрэ лэгъунэ гуэрым щигъэпщкӀуащ. Апхуэдэ щӀыкӀэкӀэ абы щӀалэр Атэлыхь щихъумэри, ямыукӀыу къэнащ. 3Атэлыхь пащтыхьыгъуэм унафэ зэрихьэу тетыхукӀэ, ЙоӀэшрэ и дэгызэмрэ ТХЬЭМ и Унэм гъэпщкӀуауэ илъэсихкӀэ щыпсэуащ[*].

Атэлыхь цӀыхухэм зыкъызэрыпаӀэтар

4Атэлыхь тетыгъуэр зэрыӀэщӀыхьэрэ илъэс ебланэр екӀуэкӀыу, Йодай-тхьэпщым пащтыхь щхьэхъумэхэмрэ[*] сэрей хъумакӀуэхэмрэ я пашэхэм якӀэлъигъакӀуэри, ТХЬЭМ и Унэм къригъэшащ. Йодай абыхэм зэгурыӀуэныгъэ ярищӀылӀащ. ТХЬЭМ и Унэм тхьэлъанэ щаригъэщӀри, пащтыхь щауэр яригъэлъэгъуащ.

5Абдеж Йодай абыхэм унафэ яхуищӀащ: «Мыращ зэрыфщӀынур. Щэбэтым и ӀэнатӀэ пэрыхьэнухэм я зы Ӏыхьэ щанэм пащтыхь сэрейр ирахъумэ. 6ЕтӀуанэ Ӏыхьэ щанэр Сур дыхьэпӀэм деж щрет. Къэна Ӏыхьэ щанэри пащтыхь сэрейр зыхъумэхэм я щӀыбагъкӀэ щыӀэ дыхьэпӀэм хуресакъ. Пащтыхь сэрейм псэ зыӀут къевгъэкӀуалӀэ хъунукъым. 7Щэбэтым и ӀэнатӀэм пэрыкӀыж дзэ пакӀитӀыр ТХЬЭМ и Унэм деж къыӀунэн хуейщ, пащтыхьыр яхъумэн щхьэкӀэ. 8Дэтхэнэми и Ӏэщэр иӀыгъыу абы и хъуреягъым къреувэкӀ. Хэту щытми, къыбгъэдыхьэну хуежьэр иреукӀ. Пащтыхьыр дэнэ мыкӀуэми, ирегъусэ».

9Дзэ пакӀэ пашэхэм Йодай-тхьэпщым къажриӀар псори ягъэзэщӀащ. Дэтхэнэми и цӀыхухэр – щэбэтым и ӀэнатӀэ пэрыувэхэри пэрыкӀыжхэри – къашэри Йодай-тхьэпщым деж къекӀуэлӀащ. 10Йодай-тхьэпщым ТХЬЭМ и Унэм щӀэлъ, зэгуэр Даут ейуэ щыта бжыхэмрэ мэӀухэмрэ пашэхэм яхуигуэшащ+. 11ТХЬЭМ и Унэм и ипщэ лъэныкъуэм къыщегъэжьауэ и ищхъэрэ лъэныкъуэм нэсыхукӀэ, къурмэнщӀыпӀэм дежи сэрейм дежи пащтыхьыр яхъумэн щхьэкӀэ, и хъуреягъкӀэ Ӏэщэ зыӀыгъ хъумакӀуэхэр къеувэкӀащ.

12Йодай-тхьэпщым пащтыхьыкъуэр къыщӀишри, тажыр щхьэритӀэгъащ, Тхьэм и унафэхэр зэрыт тхылъыр[*] ӀэщӀилъхьэри пащтыхьу тригъэхьащ. И щхьэм дагъэр щыщихуэм: «ИугъащӀэ пащтыхьым!» – жаӀэурэ цӀыхухэр зэрыгъэгуоурт, Ӏэгу еуэрт+.

13ХъумакӀуэхэмрэ цӀыхухэмрэ я макъыр щызэхихым, Атэлыхь абыхэм я деж ТХЬЭМ и Унэм кӀуащ. 14Ар плъэри, мыр къилъэгъуащ: пкъощӀэсэм деж, хабзэм къызэригъэувым хуэдэу, пащтыхьыр щытт! Абы дзэ пакӀэ пашэхэмрэ накъырапщэхэмрэ бгъурытт. Накъырапщэхэм зыдащӀу цӀыхубэр гуфӀэрт. Атэлыхь и щыгъыныр зэхичатхъэри, и макъ къызэрихькӀэ кӀиящ: «КъыдэпцӀыжащ! КъыдэпцӀыжащ!» – жиӀэу+.

15Йодай-тхьэпщым дзэ пакӀэ пашэхэм унафэ яхуищӀащ: «Мыр Ӏуфши хъумакӀуэхэм я ӀэмыщӀэ ифлъхьэ. И ужь хэт къимыувэми, джатэкӀэ фукӀ». ТХЬЭМ и Унэр зыдэт пщӀантӀэм Атэлыхь дэбукӀыхь зэрымыхъунур тхьэпщым къыгурыӀуэрт.

16Ар яубыдщ, шыхэр щызэхэзекӀуэ дыхьэпӀэмкӀэ пащтыхь сэрейм дашэри щаукӀащ.

17Йодай-тхьэпщым пащтыхьымрэ цӀыхухэмрэ ТХЬЭМ хуэпэжыну Ӏуагъэ яригъэщӀащ. Абы къищынэмыщӀауэ, тхьэпщым пащтыхьымрэ цӀыхубэмрэ зэгурыӀуэныгъэ зэраригъэщӀылӀащ. 18Зэрылъэпкъыу кӀуэри, БэӀэл и тхьэлъэӀупӀэ унэр зэхакъутащ. Абыхэм къурмэнщӀыпӀэхэмрэ мывэскъархэмрэ зыри къыхамынэу зэхагъэщэщащ, БэӀэл и тхьэпщ Мэтани абдеж щаукӀащ.

Абы иужькӀэ Йодай-тхьэпщым ТХЬЭМ и Унэм кӀэлъыплъынухэр игъэнэхуащ+. 19Йодай-тхьэпщым, дзэ пакӀэ пашэхэр, пащтыхьым и щхьэхъумэхэр[*], пащтыхь сэрейм и хъумакӀуэхэр, цӀыхубэр гъусэ ищӀри, ТХЬЭМ и Унэм пащтыхьыр къыӀуишыжащ, ХъумакӀуэхэм я дыхьэпӀэмкӀэ пащтыхь сэрейм ишэжащ. Абдеж ЙоӀэш пащтыхь тахътэм дэкӀуейри тетӀысхьащ. 20ЦӀыхуцӀэ зиӀэм я гуфӀэгъуэшхуэт. Пащтыхь сэрейм Атэлыхь джатэкӀэ даукӀыхьа нэужь, къалэри пыӀэжащ.

21ЙоӀэш тетыгъуэр щыӀэщӀыхьам и ныбжьыр илъэсиблым итт.

* 11:3 2 Тхыдэжьхэр 22:11 къызэрыхэщымкӀэ, Йощабэ Йодай-тхьэпщым и щхьэгъусэт. Аращ абы ЙоӀэш цӀыкӀу ТХЬЭМ и Унэм, езым деж, щӀыщигъэпщкӀуфар.

* 11:4 Журт. «къэрейхэр». Зи гугъу ищӀыр хамэщӀ къикӀа, пащтыхьым и щхьэхъумэу пщӀэкӀэ къулыкъу зыщӀэу щыта гуп гуэрщ. Апхуэдэу еплъ 19-нэ едзыгъуэм.

* 11:12 Е: «пащтыхь дамыгъэхэр».

* 11:19 Еплъ 11:4 и еӀуэлӀапхъэм.

+ 11:1 4 Пащт. 8:26, 4 Пащт. 9:27,
+ 11:10 2 Пащт. 8:7,
+ 11:12 1 Пащт. 10:24
+ 11:14 4 Пащт. 23:3,
+ 11:18 4 Пащт. 10:27

ЕПЩЫКӀУТӀАНЭ ӀЫХЬЭ

Ехьудейм и пащтыхь ЙоӀэш

12^1ИсрэӀилым и пащтыхь Йыхъу тетыгъуэр зэрыӀэщӀыхьэрэ илъэс ебланэр екӀуэкӀыу, ЙоӀэш Ехьудейм и пащтыхь хъуащ. Ар илъэс тӀощӀитӀкӀэ унафэ зэрихьэу Ерусэлим дэсащ. И анэм и цӀэр Зибайт, ар лъэпкъкӀэ Бэрщабэ щыщт. 2ЙоӀэш псэуху ТХЬЭМ хуэмыфащэ илэжьакъым, Йодай-тхьэпщыр къызэреущиехэми текӀакъым. 3Апхуэдэу щыт пэтми, ЙоӀэш тхьэлъэӀупӀэхэр ирихыжакъым, цӀыхухэм а щӀыпӀэхэм къурмэнхэр иджыри щащӀырт, мэ дахэ къызыпих мыстхъэхэр щагъэсырт+.

Тхьэм и Унэр ЙоӀэш зэфӀигъэувэжыну иужь зэрихьар

4Зэгуэрым ЙоӀэш тхьэпщхэм яжриӀащ: «Тхьэм и цӀэр траӀуэу ТХЬЭМ и Унэм кърахьэлӀэ дыжьыныр зэрыщыту абдеж къыщызэхуэфхьэс – хьэкъулэу къыхэкӀри, щхьэщэхужыпщӀэу къыхахри, ТХЬЭМ и Унэм псапэхуэщӀэу кърахьэлӀэри. 5А псор фи мылъкум и тетхэм[*] къеӀыфхи, ТХЬЭМ и Унэр зэгъэпэщыжыным тевгъэкӀуадэ».

6АрщхьэкӀэ пащтыхь ЙоӀэш тетыгъуэр зэрыӀэщӀыхьэрэ илъэс тӀощӀрэ ещанэм щыхыхьэми, ТХЬЭМ и Унэм щыщӀэныгъэу иӀэр тхьэпщхэм иджыри а зэрызэрамыгъэпэщыжам хуэдэт. 7Пащтыхь ЙоӀэш Йодаи адрей тхьэпщхэри къриджэри: «Сыт ТХЬЭМ и Унэр зыхуей щӀыхуэвмыгъазэр? – еупщӀащ. – Фи мылъкум и тетхэм афӀэкӀа дыжьын зыри къеӀывмых, щыӀэр ТХЬЭМ и Унэр зэгъэпэщыжыным хэвмылъхьэнумэ». 8Тхьэпщхэр цӀыхубэм дыжьын къеӀыхыныр щыгъэтын зэрыхуейми, ТХЬЭМ и Унэр зэгъэпэщыжыным я унафэ зэрыхамылъхьэнуми арэзы техъуащ.

9Йодай-тхьэпщым зы пхъуантэ къищтэщ, и щхьэм гъуанэ хуищӀри, къурмэнщӀыпӀэм и ижьырабгъумкӀэ игъэуващ. ТХЬЭМ и Унэм и щӀыхьэпӀэр яхъумэу Ӏут тхьэпщхэм цӀыхубэм дыжьыну кърахьэлӀэр а пхъуантэм иралъхьэрт+. 10Пхъуантэм из хъуауэ зэралъагъуу, пащтыхьым и тхакӀуэмрэ тхьэпщ пашэмрэ къакӀуэрт. Абыхэм ТХЬЭМ и Унэм дыжьыну кърахьэлӀар къалъытэрти, къэпхэм ирагъэзагъэрт. 11Дыжьыныр яшэча нэужь, ТХЬЭМ и Унэр зэрагъэпэщыжыну зи пщэ иралъхьахэм я тетхэм иратырт. Абыхэми ар ТХЬЭМ и Унэм щылажьэу щӀэт пхъащӀэхэм, ухуакӀуэхэм, 12блынджабэхэр дэзыщӀеижхэм, мывэхэр джафэу зыӀущӀэхэм лэжьапщӀэу иратыжырт. Абы къищынэмыщӀауэ, ТХЬЭМ и Унэр зэрагъэпэщыжын щхьэкӀэ зыхуеину пхъащхьэмрэ мывэ упсахэмрэ къащэхурт, нэгъуэщӀ зыхуэныкъуэхэми трагъэкӀуадэрт.

13Ауэ дыжьын фалъи, уэздыгъэку сахуэхэр къызэрыпах лэнысти, лэджэни, накъыри, дыщэмрэ дыжьынымрэ къыхэщӀыкӀа нэгъуэщӀ хьэкъущыкъуи ТХЬЭМ и Унэм кърахьэлӀэмкӀэ къащэхуакъым. 14Дыжьыныр зратыр Унэр зэзыгъэпэщыжхэрт. 15Абыхэми, пэжагъ зэрахэлъым къыхэкӀыу, дыжьыныр зэрызэрагъэкӀуэкӀ щӀыкӀэм зыри еупщӀэжыртэкъым+. 16ГъэзэкӀуэж тыхьымрэ къабзэщӀыж къурмэнымрэ къапэкӀуэ дыжьыныр ТХЬЭМ и Унэм щӀахьэртэкъым – ахэр тхьэпщхэм къахуэнэжырт.

ЙоӀэш Ерусэлим къалэр ХъызрэӀил зэрыщихъумар

17А лъэхъэнэм Арэмей хэкум и пащтыхь ХъызрэӀил Джат къалэм теуэри къищтат. Абы иужькӀэ ХъызрэӀил Ерусэлим ебгъэрыкӀуэну триухуащ+. 18Апхуэдэу щыхъум, ЙоӀэш Ехьудейм и пащтыхьу щыта Йощэфат, Йорам, Ахъзия сымэ ТХЬЭМ и цӀэр траӀуэу Абы и Унэм щӀалъхьа хьэпшып лъапӀэхэри езым тыгъэ ищӀу абыхэм яхилъхьэжахэри зэхуихьэсащ. ТХЬЭМ и Унэмрэ пащтыхь сэреймрэ я хъугъуэфӀыгъуэщхэм дыщэу илъыр зэрыщыту кърихщ, а псор хилъхьэжри, ХъызрэӀил хуригъэшащ. Абы иужькӀэ арэмей пащтыхьыр икӀуэтыжри, Ерусэлим и Ӏэгъуэблагъэхэр ибгынащ+.

ЙоӀэш дунейм зэрехыжар

19ЙоӀэш и тетыгъуэм нэгъуэщӀ хъугъэщӀагъэу къэхъуамрэ игъэхъамрэ ятеухуа хъыбархэр «Ехьудей пащтыхьхэм я тхыдэ тхылъым» итщ. 20ЙоӀэш и блыгущӀэтхэм зыкъыпаӀэтщ, щэхуу зэгурыӀуэхэри, Силэ ухуэзышэ гъуэгум, Бэтмылэ деж щаукӀащ. 21И блыгущӀэтхэм ящыщу пащтыхьыр зыукӀар Шымат и къуэ Йозэкъаррэ Шумэр и къуэ Йохъузэуадрэщ[*]. ЙоӀэш Даут и Къалэм яшэжри, и адэжьхэр зыщӀэлъ кхъэлэгъунэм щыщӀалъхьэжащ. Абы иужькӀэ пащтыхь тахътэм дэкӀуеяр и къуэ Амэзейщ.

* 12:5 Е: «фи дэӀэпыкъуэгъухэм». Пасэрей журтыбзэкӀэ тха Ӏэрытхым къыщыкӀуэ псалъэм къикӀыр нахуэкъым. Апхуэдэу еплъ 7-нэ едзыгъуэм.

* 12:21 Е: «Йозэуадрэ».

+ 12:3 3 Пащт. 15:14, 3 Пащт. 22:43
+ 12:9 Лк. 21:1
+ 12:15 4 Пащт. 22:7
+ 12:17 4 Пащт. 8:12
+ 12:18 3 Пащт. 15:18

ЕПЩЫКӀУЩАНЭ ӀЫХЬЭ

ИсрэӀилым и пащтыхь Йохъуэжь

13^1Ехьудейм и пащтыхь Ахъзия и къуэ ЙоӀэш тетыгъуэр зэрыӀэщӀыхьэрэ илъэс тӀощӀрэ ещанэр екӀуэкӀыу, Йыхъу и къуэ Йохъуэжь ИсрэӀилым и пащтыхь хъуащ. Ар илъэс пщыкӀублкӀэ унафэ зэрихьэу Щэмэрей дэсащ+. 2Йохъуэжь ТХЬЭМ хуэмыфащэ бзаджагъэхэр илэжьу къекӀуэкӀащ, ИсрэӀилыр гуэныхьщӀэным дезыгъэхьэха НэбатӀ и къуэ Йорэбэхьэм зэрыкӀуа гъуэгу пхэнжым текӀакъым, гуэныхьщӀэнми и щӀыб хуигъэзакъым+. 3Арыххэуи, ТХЬЭМ и губжьыр ИсрэӀилым къытрикъутащ, пӀалъэ кӀыхькӀи Арэмей хэкум и пащтыхь ХъызрэӀилрэ абы и къуэ Бэрхьэдадэрэ я ӀэмыщӀэ ирилъхьащ+.

4Йохъуэжь ТХЬЭМ гущӀэгъу къыхуищӀыну елъэӀуащ. ТХЬЭМ арэмей пащтыхьым исрэӀилхэр гущӀэгъуншэу зэрыдикъузэр илъагъурти, ар зыщӀэлъэӀур зэхихащ. 5Абы ИсрэӀилым щхьэхуитщӀыжакӀуэ къыхуигъакӀуэри, Арэмейм и бжьым къыщӀишыжащ. ИсрэӀилхэми, ипэм зэрыщытам хуэдэу, мамыру псэун ирагъэжьэжащ. 6Ауэ ИсрэӀилыр гуэныхьщӀэным дезыгъэхьэха Йорэбэхьэм и лъэпкъыр зэрыкӀуа гъуэгу пхэнжым ахэр текӀакъым, пэӀэщӀи зыхуащӀакъым. Ар къэгъэнауэ, Ашэрэхь и пкъор ирамыхыжауэ Щэмэрей зэритт+.

7Йохъуэжь и дзэр арэмей пащтыхьым апхуэдизкӀэ лъэрыщӀыкӀ ищӀати, шу щэ ныкъуэ, хьэкуэстыгуипщӀ, цӀыху минипщӀ хъу лъэсыдзэ фӀэкӀа къыхэнатэкъым.

8Йохъуэжь и тетыгъуэм нэгъуэщӀ хъугъэщӀагъэу къэхъуам, игъэхъам, лӀыгъэщӀагъэу зэрихьам ятеухуа хъыбархэр «ИсрэӀил пащтыхьхэм я тхыдэ тхылъым» итщ. 9И уахътыр къэсри, Йохъуэжь и адэжьхэм я пащхьэм ихьэжащ, Щэмэрей щыщӀалъхьэжащ. Абы иужькӀэ пащтыхь тахътэм дэкӀуеяр и къуэ ЙохъуӀэшщ.

ИсрэӀилым и пащтыхь ЙохъуӀэш

10Ехьудейм и пащтыхь ЙоӀэш тетыгъуэр зэрыӀэщӀыхьэрэ илъэс щэщӀрэ ебланэр екӀуэкӀыу, Йохъуэжь и къуэ ЙохъуӀэш ИсрэӀилым и пащтыхь хъуащ. Ар илъэс пщыкӀухкӀэ унафэ зэрихьэу Щэмэрей дэсащ. 11ЙохъуӀэш ТХЬЭМ хуэмыфащэ бзаджагъэхэр илэжьу къекӀуэкӀащ, ИсрэӀилыр гуэныхьщӀэным дезыгъэхьэха НэбатӀ и къуэ Йорэбэхьэм зэрыкӀуа гъуэгу пхэнжым ар текӀакъым, пэӀэщӀи зыхуищӀакъым+.

12ЙохъуӀэш и тетыгъуэм нэгъуэщӀ хъугъэщӀагъэу къэхъуам, игъэхъам, Ехьудейм и пащтыхь Амэзей щезауэм лӀыхъужьыгъэу зэрихьам ятеухуа хъыбархэр «ИсрэӀил пащтыхьхэм я тхыдэ тхылъым» итщ+.

13И уахътыр къэсри, ЙохъуӀэш и адэжьхэм я пащхьэм ихьэжащ. Абы иужькӀэ пащтыхь тахътэм дэкӀуеяр и къуэ Йорэбэхьэмщ. Езы ЙохъуӀэш исрэӀил пащтыхьхэр щӀэлъу Щэмэрей щыӀэ кхъэлэгъунэм щыщӀалъхьэжащ.

Ӏэлисэхь дунейм зэрехыжар

14Ӏэлисэхь зыгъэлӀэну узыр къеуэлӀауэ сымаджэт. ИсрэӀилым и пащтыхь ЙохъуӀэш абы деж щӀэупщӀакӀуэ кӀуащ. «Уэ си адэ! Уэ си адэ! – жиӀэурэ тегъэрт ар Ӏэлисэхь. – Уэ ИсрэӀилым и хьэкуэстыгу! Уэ ИсрэӀилым и шуудзэ!»+

15«Шабзэмрэ шабзэшэхэмрэ къащтэ», – хуищӀащ абы унафэ Ӏэлисэхь. ЙохъуӀэш шабзэмрэ шабзэшэхэмрэ къигъэӀэгъуащ. 16«Иджы шабзэр къэгъэпс», – жриӀащ Ӏэлисэхь исрэӀил пащтыхьым. КъызэрыжриӀам хуэдэу шабзэр щишэщӀым, Ӏэлисэхь и Ӏэр пащтыхьым и Ӏэм трилъхьащ.

17«КъуэкӀыпӀэ лъэныкъуэмкӀэ гъэза щхьэгъубжэр къыӀух», – жиӀащ бегъымбарым. Щхьэгъубжэр къыщыӀуихым, Ӏэлисэхь абы шабзэшэр иригъэкӀыну унафэ хуищӀащ. ЙохъуӀэш шабзэшэр иригъэкӀащ. «ТХЬЭМ текӀуэныгъэр а шабзэшэмкӀэ къехь, Арэмейр а шабзэшэмкӀэ хегъащӀэ! – къыхэгуоукӀащ Ӏэлисэхь. – Арэмейхэм Афэкъ къалэ деж щызэтебукӀэху уащезэуэнущ»+.

18«Шабзэшэхэр къащтэ», – жиӀащ бегъымбарым. ИсрэӀил пащтыхьым шабзэшэхэр къыщищтэм, Ӏэлисэхь абыхэмкӀэ щӀы щхьэфэм еуэну унафэ хуищӀащ. ЙохъуӀэш шабзэхэмкӀэ щӀы щхьэфэм щэ еуэри къэувыӀэжащ. 19Тхьэм и цӀыхур къэгубжьри: «ЩӀы щхьэфэм тхуэ е хэ уеуэн хуеящ, мис итӀанэ Арэмейр хэбгъэщӀэпэнут. Иджы абыхэм щэ къудейщ уазэрытекӀуэнур», – жиӀащ.

20Ӏэлисэхь дунейм ехыжри щӀалъхьэжащ.

КъыкӀэлъыкӀуэ илъэсым и гъатхэм мэуабей хъунщӀакӀуэхэр хэгъэгум теуэу хуежьащ. 21Дунейм ехыжа гуэрым и хьэдэщӀэлъхьэм хэтхэм мэуабей хъунщӀакӀуэхэр гъунэгъу къазэрыхуэхъур щалъагъум, хьэдэр пӀащӀэу Ӏэлисэхь и кхъэлэгъунэм щӀадзэри зэбгрыжыжат. Хьэдэр Ӏэлисэхь и къупщхьэхэм щылъэӀэсым, къэхъужри къызэфӀэувэжауэ щытащ.

Ӏэлисэхь иужьрейуэ жиӀа псалъэр зэрызэщӀар

22Йохъуэжь и тетыгъуэм Арэмей хэкум и пащтыхь ХъызрэӀил исрэӀилхэр зэпымычу дикъузэрт+. 23Ауэ ТХЬЭМ ахэр фӀэпсэкӀуэд хъурт, гущӀэгъу къахуищӀырт, Ибрэхьим, Исхьэкъ, Екъуб сымэ яриухылӀа Ӏуагъэм и хьэтыркӀэ и гулъытэ щигъащӀэртэкъым. Ар иджыпстуи хуейтэкъым ахэр игъэкӀуэдыну икӀи зыпыӀуигъэкӀуэтыну.

24Арэмей хэкум и пащтыхь ХъызрэӀил щылӀэм, пащтыхь тахътэм абы иужькӀэ дэкӀуеяр и къуэ Бэрхьэдадэщ. 25ХъызрэӀил Йохъуэжь зауэкӀэ ӀэщӀигъэкӀауэ щыта къалэхэр абы и къуэ ЙохъуӀэш Бэрхьэдадэ къытрихыжащ. ЙохъуӀэш ар щэней хигъащӀэурэ исрэӀил къалэхэр къыӀэщӀихыжащ+.

+ 13:1 4 Пащт. 11:2
+ 13:2 3 Пащт. 12:28, 3 Пащт. 14:16
+ 13:3 4 Пащт. 8:12
+ 13:6 3 Пащт. 16:33
+ 13:11 3 Пащт. 12:28, 3 Пащт. 14:16
+ 13:12 4 Пащт. 14:8-15
+ 13:14 4 Пащт. 2:12, 4 Пащт. 6:17
+ 13:17 3 Пащт. 20:26
+ 13:22 4 Пащт. 8:12
+ 13:25 4 Пащт. 13:19

ЕПЩЫКӀУПЛӀАНЭ ӀЫХЬЭ

Ехьудейм и пащтыхь Амэзей

14^1ИсрэӀилым и пащтыхь Йохъуэжь и къуэ ЙохъуӀэш тетыгъуэр зэрыӀэщӀыхьэрэ илъэс етӀуанэр екӀуэкӀыу, ЙоӀэш и къуэ Амэзей Ехьудейм и пащтыхь хъуащ+. 2Амэзей пащтыхь щыхъуам и ныбжьыр илъэс тӀощӀрэ тхурэ хъууэ арат, илъэс тӀощӀрэ бгъукӀи унафэ зэрихьэу Ерусэлим дэсащ. И анэм и цӀэр ЙоӀэданэт, ар лъэпкъкӀэ Ерусэлим щыщт. 3Амэзей ТХЬЭМ хуэмыфащэ илэжьакъым, ауэ и адэжь Даут хуэдэтэкъым. Ар сыткӀи и адэ ЙоӀэш ещхь хъужат. 4Абы тхьэлъэӀупӀэхэр ирихыжатэкъым, цӀыхухэм а щӀыпӀэхэм къурмэнхэр иджыри щащӀырт, мэ дахэ къызыпих мыстхъэхэри щагъэсырт+.

5Амэзей пащтыхьыгъуэм зыщигъэбыда нэужь, и адэ пащтыхьыр зэкӀуэдылӀауэ щыта блыгущӀэтхэр иукӀыжащ+. 6Ауэ Амэзей а лӀыукӀхэм я быныр игъэкӀуэдакъым, ТХЬЭМ Мусэ итхыжа Хабзэм унафэ зэрыщищӀам хуэдэу ищӀащ: «Я быным щхьэкӀэ адэ-анэхэр, я адэ-анэхэм щхьэкӀэ бынхэр укӀкӀэ бгъэпшынэ хъунукъым. Щхьэж и гуэныхьым теухуауэ укӀкӀэ жэуап ирехьыж».

7ЦӀыху минипщӀ хъу едумеидзэр Шыгъупкъэ лъахэкӀэ зэджэ щӀыпӀэм деж щызэхэзыкъутари, Сэла къалэр къизэууэ къищта нэужь, и цӀэр ЙокътэӀилкӀэ зэзыхъуэкӀари Амэзейщ. А къалэм нобэр къыздэсым зэреджэри апхуэдэущ+.

Амэзейрэ ЙоӀэшрэ зэрызэзэуар

8Амэзей ИсрэӀил хэгъэгум и пащтыхь, Йыхъу и къуэ Йохъуэжь и къуэ ЙохъуӀэш деж лӀыкӀуэ хуищӀри: «КъыдэкӀ! Дызэхуэгъази дызэгъэзауэ!» – жригъэӀащ.

9АрщхьэкӀэ ИсрэӀилым и пащтыхь ЙохъуӀэш Ехьудейм и пащтыхь Амэзей жэуапу къыхуригъэхьыжар мыращ: «Зэгуэрым ливан бгылъэхэм къыщыкӀ ежьужьудзым къурш уэздыгъейм деж лӀыкӀуэ игъэкӀуащ: „Уи пхъур си къуэм щхьэгъусэу къет“ жиӀэри. Ауэ ливан губгъуэхэм щыпсэу псэущхьэр абдеж блэкӀрэ пэт ежьужьудзыр зэхиутащ. 10Едумейр зэрызэхэпкъутам уи щхьэр игъэунэзащ. ТекӀуэныгъэ къэпхьам иригушхуэ, ауэ уи унэ исыжи нэхъыфӀщ! Уэ ущыкӀуэдкӀэ, Ехьудейри кӀуэдын хуэдэу, сыт щхьэкӀэ уи щхьэ бэлыхьлажьэр къыхуэплъыхъуэрэ?»

11Ауэ абы жиӀар Амэзей хъымпӀар ищӀакъым. Арати, ИсрэӀилым и пащтыхь ЙохъуӀэш дзэр къришажьэри къежьащ. ЙохъуӀэшрэ ехьудей пащтыхь Амэзейрэ зэзауэурэ Ехьудей хэкум ит Бэтшэмэш деж натӀэкӀэ щызэӀууащ. 12ИсрэӀилхэм зэхакъута ехьудеидзэм хэтхэр щхьэж и унэ щӀэпхъуэжащ. 13ИсрэӀил пащтыхь ЙохъуӀэш Ехьудей хэкум и пащтыхь Амэзей Бэтшэмэш деж гъэр къыщищӀащ. Пащтыхь Амэзей Ахъзия и къуэ ЙоӀэш и къуэт. Амэзей гъэр къищӀа нэужь, ЙохъуӀэш ЕрусэлимкӀэ кӀуэри, ЕфрэӀим дыхьэпӀэмрэ Къуапэ дыхьэпӀэмрэ яку дэт мывэхъунэр зэхикъутащ. Абы ӀэфракӀэ щиплӀ[*] и кӀыхьагът. 14ТХЬЭМ и Унэм дыщэуи, дыжьынуи, нэгъуэщӀ фӀыгъуэу къыщагъуэтари, пащтыхь сэрейм и хъугъуэфӀыгъуэщым илъу кърахари зэрыщыту ЙохъуӀэш дишащ. Абы къищынэмыщӀауэ, шэсыгъухэр[*] иубыдри Щэмэрей игъэзэжащ+.

ЙохъуӀэш дунейм зэрехыжар

15ЙохъуӀэш и тетыгъуэм нэгъуэщӀ хъугъэщӀагъэу къэхъуам, игъэхъам, Ехьудейм и пащтыхь Амэзей щезауэм лӀыхъужьыгъэу зэрихьам ятеухуа хъыбархэр «ИсрэӀил пащтыхьхэм я тхыдэ тхылъым» итщ+. 16И уахътыр къэсри, ЙохъуӀэш и адэжьхэм я пащхьэм ихьэжащ, исрэӀил пащтыхьхэр щӀэлъу Щэмэрей щыӀэ кхъэлэгъунэми щыщӀалъхьэжащ. Абы иужькӀэ пащтыхь тахътэм дэкӀуеяр и къуэ Йорэбэхьэмщ.

Амэзей дунейм зэрехыжар

17Ехьудейм и пащтыхь Амэзей ИсрэӀил хэгъэгум и пащтыхь ЙохъуӀэш иужь илъэс пщыкӀутхукӀэ псэуащ. 18Амэзей и тетыгъуэм нэгъуэщӀ хъугъэщӀагъэу къэхъуам ятеухуа хъыбархэр «Ехьудей пащтыхьхэм я тхыдэ тхылъым» итщ.

19И лъабжьэр Ерусэлим щыщ гуэрхэм къатӀу щыхуежьэм, Амэзей щӀэпхъуэжри Лахъыш къалэм зыщигъэпщкӀуащ. Ауэ и бийхэр кӀэлъагъакӀуэри, Амэзей а къалэм щаукӀащ. 20Абы и хьэдэр шыкӀэ Ерусэлим яшэжри, Даут и Къалэм дэт и адэжьхэм я кхъэлэгъунэм щыщӀалъхьэжащ.

21Абы иужькӀэ ехьудейхэм зи ныбжьыр илъэс пщыкӀух фӀэкӀа мыхъу Ӏузий[*] яшэри, и адэ Амэзей зытеса пащтыхь тахътэм драгъэкӀуеящ. 22Амэзей и адэжьхэм я пащхьэ ихьэжа нэужь, ЕлэтӀ кхъухь тедзапӀэр зэригъэпэщыжу Ехьудейм и ӀэмыщӀэ изылъхьэжар Ӏузийщ+.

ИсрэӀилым и пащтыхь Йорэбэхьэм ЕтӀуанэр

23Ехьудейм и пащтыхь ЙоӀэш и къуэ Амэзей тетыгъуэр зэрыӀэщӀыхьэрэ илъэс епщыкӀутхуанэр екӀуэкӀыу, ЙохъуӀэш и къуэ Йорэбэхьэм ИсрэӀилым и пащтыхь хъуащ. Ар илъэс тӀощӀитӀрэ зыкӀэ унафэ зэрихьэу Щэмэрей дэсащ. 24Йорэбэхьэм ТХЬЭМ хуэмыфащэ бзаджагъэхэр илэжьу къекӀуэкӀащ, ИсрэӀилыр гуэныхьщӀэным дезыгъэхьэха НэбатӀ и къуэ Йорэбэхьэм зэрыкӀуа гъуэгу пхэнжми текӀакъым+. 25Лэухьэмэт щегъэжьауэ Хы Шыугъэм нэс кӀуэуэ ИсрэӀилым иӀа гъунапкъэхэр зэфӀэзыгъэувэжар Йорэбэхьэмщ. Апхуэдэ щӀыкӀэкӀэ ТХЬЭМ, ИсрэӀилым и Тхьэм, и жыӀэщӀэ Амытей и къуэ Инус къыжриӀа псалъэр зэщӀа хъуащ[*]. Инус бегъымбарыр Джатхьэпэр къалэ щыщт+. 26ТХЬЭМ илъагъурт ИсрэӀилым щыпсэухэм псоми – унэӀутми, цӀыху щхьэхуитми – бэлыхьышхуэ зэрателъыр, дэӀэпыкъуэгъу къахуэхъуни зэрыщымыӀэр+. 27ТХЬЭМ исрэӀилхэр мы уафэм и щӀагъым щӀигъэкӀуэдыкӀыжыну зэрыжимыӀам къыхэкӀыу, ЙохъуӀэш и къуэ Йорэбэхьэм и ӀэкӀэ ахэр къригъэлащ.

28Йорэбэхьэм и тетыгъуэм нэгъуэщӀ хъугъэщӀагъэу къэхъуам, игъэхъам, щызауэм лӀыгъэщӀагъэу зэрихьам, зэгуэр Ехьудейм и ӀэмыщӀэ илъа Щамрэ ХьэматӀрэ ИсрэӀил хэгъэгум къызэрыхигъэхьэжам ятеухуа хъыбархэр «ИсрэӀил пащтыхьхэм я тхыдэ тхылъым» итщ.

29И уахътыр къэсри, Йорэбэхьэм ИсрэӀилым и пащтыхьу щыта и адэжьхэм я пащхьэм ихьэжащ. Абы иужькӀэ пащтыхь тахътэм дэкӀуеяр и къуэ Зэчрейщ.

* 14:13 Метрищэрэ тӀощӀиплӀым нэблагъэ хъунущ.

* 14:14 Хуэбгъэфащэ зэрыхъунумкӀэ, зи гугъу ищӀыр пащтыхь унагъуэм щыщхэрщ. КъуэкӀыпӀэ пащтыхьхэм я сэрейм хагъащӀа пащтыхьым и Ӏыхьлыхыр щаӀыгъыу куэдрэ къэхъурт: абы гугъэ къаритт зытекӀуар нэхъ ӀурыщӀэу щытыну.

* 14:21 Пасэрей журтыбзэкӀэ тха Ӏэрытхым къыщыкӀуэр «Азэрей» фӀэщыгъэрщ, пащтыхь Ӏузий и цӀэм иӀэ нэгъуэщӀ жыӀэкӀэрщ. Ди зэдзэкӀыгъэм хэтыр ФӀыцӀагъэ ЛъапӀэм нэхъыбэрэ узыщрихьэлӀэ жыӀэкӀэ лӀэужьыгъуэращ.

* 14:25 Инус бегъымбарым и псалъэу мыбдеж къыщыкӀуэхэм хуэдэ ФӀыцӀагъэ ЛъапӀэм зыщӀыпӀи ущрихьэлӀэркъым.

+ 14:1 4 Пащт. 12:21
+ 14:4 4 Пащт. 12:3
+ 14:5 4 Пащт. 12:20
+ 14:7 2 Пащт. 8:13,
+ 14:14 3 Пащт. 7:51, 4 Пащт. 12:18
+ 14:15 4 Пащт. 13:12
+ 14:22 3 Пащт. 9:26
+ 14:24 3 Пащт. 12:28, 3 Пащт. 14:16
+ 14:25 3 Пащт. 8:65, Инус 1:1
+ 14:26 4 Пащт. 9:8, 4 Пащт. 13:23

ЕПЩЫКӀУТХУАНЭ ӀЫХЬЭ

Ехьудейм и пащтыхь Ӏузий

15^1ИсрэӀилым и пащтыхь Йорэбэхьэм тетыгъуэр зэрыӀэщӀыхьэрэ илъэс тӀощӀрэ ебланэр екӀуэкӀыу, Амэзей и къуэ Ӏузий[*] Ехьудейм и пащтыхь хъуащ+. 2Ӏузий пащтыхь щыхъуам и ныбжьыр илъэс пщыкӀух хъууэ арат, илъэс щэ ныкъуэрэ тӀукӀэ унафэ зэрихьэу Ерусэлим дэсащ. И анэм и цӀэр Йохулэхьт, ар лъэпкъкӀэ Ерусэлим щыщт. 3Ӏузий, и адэ Амэзей хуэдэу, ТХЬЭМ хуэмыфащэ илэжьакъым. 4Ауэ абыи тхьэлъэӀупӀэхэр ирихыжакъым. ЦӀыхухэм а щӀыпӀэхэм къурмэнхэр иджыри щащӀырт, мэ дахэ къызыпих мыстхъэхэр щагъэсырт+.

5ТХЬЭМ Ӏузий фаджэ уз къригъэуалӀэри, дунейм ехыжыху ар абы ефыкӀыу икӀи унэ щхьэхуэ щӀэсу псэуащ. Пащтыхь сэрейм и Ӏуэхур зезыгъакӀуэри хэку унафэр зезыхьэри и къуэ Йотэмт.

6Ӏузий и тетыгъуэм нэгъуэщӀ хъугъэщӀагъэу къэхъуамрэ игъэхъамрэ ятеухуа хъыбархэр «Ехьудей пащтыхьхэм я тхыдэ тхылъым» итщ. 7И уахътыр къэсри, Ӏузий и адэжьхэм я пащхьэ ихьэжащ, Даут и Къалэм дэт и адэжьхэм я кхъэлэгъунэм щыщӀалъхьэжащ. Абы иужькӀэ пащтыхь тахътэм дэкӀуеяр и къуэ Йотэмщ.

ИсрэӀилым и пащтыхь Зэчрей

8Ехьудейм и пащтыхь Ӏузий тетыгъуэр зэрыӀэщӀыхьэрэ илъэс щэщӀрэ еянэр екӀуэкӀыу, Йорэбэхьэм и къуэ Зэчрей ИсрэӀилым и пащтыхь хъуащ. Ар мазихкӀэ унафэ зэрихьэу Щэмэрей дэсащ. 9И адэжьхэм хуэдэу, Зэчрей ТХЬЭМ хуэмыфащэ бзаджагъэхэр илэжьу къекӀуэкӀащ, ИсрэӀилыр гуэныхьщӀэным дезыгъэхьэха НэбатӀ и къуэ Йорэбэхьэм зэрыкӀуа гъуэгу пхэнжми текӀакъым+.

10Абэш и къуэ Щалум Зэчрей и лъабжьэр къитӀу хуежьащ. ЦӀыхуцӀэ зиӀэм ялъагъуу абы Зэчрей иукӀри[*], пащтыхь тахътэм дэкӀуеящ. 11Зэчрей и тетыгъуэм нэгъуэщӀ хъугъэщӀагъэу къэхъуам ятеухуа хъыбархэр «ИсрэӀил пащтыхьхэм я тхыдэ тхылъым» итщ. 12Апхуэдэ щӀыкӀэкӀэ ТХЬЭМ: «ЛӀэужьиплӀкӀэ уи щӀэблэр ИсрэӀилым щыпащтыхьынущ», – жиӀэу Йыхъу къыжриӀауэ щыта псалъэр зэщӀа хъуащ+.

ИсрэӀилым и пащтыхь Щалум

13Ехьудейм и пащтыхь Ӏузий тетыгъуэр зэрыӀэщӀыхьэрэ илъэс щэщӀрэ ебгъуанэр екӀуэкӀыу, Абэш и къуэ Щалум ИсрэӀилым и пащтыхь хъуащ. Ар зы мазэкӀэ унафэ зэрихьэу Щэмэрей дэсащ. 14Джадий и къуэ Минхьэм Тырзэхь къикӀри, Щэмэрей ебгъэрыкӀуэу хуежьащ. Абы Щалум Щэмэрей щиукӀри, пащтыхьыгъуэр иубыдащ+.

15Щалум и тетыгъуэм нэгъуэщӀ хъугъэщӀагъэу къэхъуамрэ хъуагъэщагъэу зэрихьамрэ ятеухуа хъыбархэр «ИсрэӀил пащтыхьхэм я тхыдэ тхылъым» итщ.

16Абы ирихьэлӀэу Минхьэм Тырзэхь къикӀри, ТӀифсахь теуащ икӀи зэрипхъуащ. Къалэ дыхьэпӀэр къыхуӀуахыу зэрыдамыгъэхьам щхьэкӀэ, Минхьэм къалэм дэсхэри Ӏэгъуэблагъэм щыпсэухэри псори зэтриукӀащ[*]. ЦӀыхубз лъэщыджэхэми я ныбэр зэгуигъэхуащ.

ИсрэӀилым и пащтыхь Минхьэм

17Ехьудейм и пащтыхь Ӏузий тетыгъуэр зэрыӀэщӀыхьэрэ илъэс щэщӀрэ ебгъуанэр екӀуэкӀыу, Джадий и къуэ Минхьэм ИсрэӀилым и пащтыхь хъуащ. Ар илъэсипщӀкӀэ унафэ зэрихьэу Щэмэрей дэсащ. 18Минхьэм дунейм тетыху ТХЬЭМ хуэмыфащэ бзаджагъэхэр илэжьу къекӀуэкӀащ, ИсрэӀилыр гуэныхьщӀэным дезыгъэхьэха НэбатӀ и къуэ Йорэбэхьэм зэрыкӀуа гъуэгу пхэнжми текӀакъым+.

19Ащурей пащтыхь Пул[*] ИсрэӀил хэгъэгум къыщытеуэм, щыжакӀуэ къыхуэхъун, и тетыгъуэр игъэбыдэн щхьэкӀэ Минхьэм абы дыжьын тӀэлат мин[*] иритащ. 20Апхуэдиз дыжьыныр Минхьэм исрэӀилхэм лъэщыгъэкӀэ къаӀэщӀигъэкӀат. Ащурей пащтыхьым иратын щхьэкӀэ, хуэщӀауэ псэу цӀыху къэс дыжьын шэкӀэл щэ ныкъуэ[*] къитын хуейуэ хьэкъ иӀэт. Апхуэдэ щӀыкӀэкӀэ ащурей пащтыхьыр икӀуэтыжри, ИсрэӀил хэгъэгум икӀыжащ.

21Минхьэм и тетыгъуэм нэгъуэщӀ хъугъэщӀагъэу къэхъуамрэ игъэхъамрэ ятеухуа хъыбархэр «ИсрэӀил пащтыхьхэм я тхыдэ тхылъым» итщ. 22И уахътыр къэсри, Минхьэм и адэжьхэм я пащхьэ ихьэжащ. Абы иужькӀэ пащтыхь тахътэм дэкӀуеяр и къуэ ПакӀэхъейщ.

ИсрэӀилым и пащтыхь ПакӀэхъей

23Ехьудейм и пащтыхь Ӏузий тетыгъуэр зэрыӀэщӀыхьэрэ илъэс щэ ныкъуэр екӀуэкӀыу, Минхьэм и къуэ ПакӀэхъей ИсрэӀилым и пащтыхь хъуащ. Ар илъэситӀкӀэ унафэ зэрихьэу Щэмэрей дэсащ. 24ПакӀэхъей ТХЬЭМ хуэмыфащэ бзаджагъэхэр илэжьу къекӀуэкӀащ, ИсрэӀилыр гуэныхьщӀэным дезыгъэхьэха НэбатӀ и къуэ Йорэбэхьэм зэрыкӀуа гъуэгу пхэнжми текӀакъым+. 25ПакӀэхъей и дзэпщ Армэлей и къуэ ПэкӀыхь абы и лъабжьэр къитӀу хуежьащ. ДжылыӀэдейм щыщ цӀыху щэ ныкъуэ гъусэ ищӀщ, ПакӀэхъей, абы щӀыгъуа Аргубрэ Арейрэ ятеуэри, Щэмэрей щыӀэ пащтыхь сэрейм дэт быдапӀэ унэм щиукӀащ. ПакӀэхъей иукӀа нэужь, ПэкӀыхь пащтыхь тахътэм дэкӀуеящ.

26ПакӀэхъей и тетыгъуэм нэгъуэщӀ хъугъэщӀагъэу къэхъуамрэ игъэхъамрэ ятеухуа хъыбархэр «ИсрэӀил пащтыхьхэм я тхыдэ тхылъым» итщ.

ИсрэӀилым и пащтыхь ПэкӀыхь

27Ехьудейм и пащтыхь Ӏузий тетыгъуэр зэрыӀэщӀыхьэрэ илъэс щэ ныкъуэрэ етӀуанэр екӀуэкӀыу, Армэлей и къуэ ПэкӀыхь ИсрэӀилым и пащтыхь хъуащ. Ар илъэс тӀощӀкӀэ унафэ зэрихьэу Щэмэрей дэсащ. 28ПэкӀыхь ТХЬЭМ хуэмыфащэ бзаджагъэхэр илэжьу къекӀуэкӀащ, ИсрэӀилыр гуэныхьщӀэным дезыгъэхьэха НэбатӀ и къуэ Йорэбэхьэм зэрыкӀуа гъуэгу пхэнжми текӀакъым+.

29ИсрэӀилым и пащтыхь ПэкӀыхь и тетыгъуэрщ ащурей пащтыхь Тыкъулътыпэлъщэр къебгъэрыкӀуэу Ӏиуэн, Абэл-БэтмэӀэху, Йаныхъу, Къуэдыщэ, Хьэзур къалэхэр, ДжылыӀэдей хэкур, Джалил щӀыгур, Нэхуталий лъахэр зэрыщыту щиубыдар, цӀыхухэри Ащурей гъэру щришар. 30Елэхь и къуэ Уэщий Армэлей и къуэ ПэкӀыхь и лъабжьэр къитӀу хуежьащ. Уэщий ПэкӀыхь теуэри иукӀащ. Ӏузий и къуэ Йотэм тетыгъуэр зэрыӀэщӀыхьэрэ илъэс етӀощӀанэр екӀуэкӀыу, Уэщий пащтыхь тахътэм ПэкӀыхь и пӀэкӀэ дэкӀуеящ.

31ПэкӀыхь и тетыгъуэм нэгъуэщӀ хъугъэщӀагъэу къэхъуамрэ игъэхъамрэ ятеухуа хъыбархэр «ИсрэӀил пащтыхьхэм я тхыдэ тхылъым» итщ.

Ехьудейм и пащтыхь Йотэм

32ИсрэӀилым и пащтыхь Армэлей и къуэ ПэкӀыхь тетыгъуэр зэрыӀэщӀыхьэрэ илъэс етӀуанэр екӀуэкӀыу, Ӏузий и къуэ Йотэм Ехьудейм и пащтыхь хъуащ+. 33Йотэм пащтыхь щыхъуам и ныбжьыр илъэс тӀощӀрэ тхурэ хъурт, илъэс пщыкӀухкӀи унафэ зэрихьэу Ерусэлим дэсащ. И анэм и цӀэр Йэрушэт, ар Садыкъ ипхъут. 34Йотэм, и адэ Ӏузий хуэдэу, ТХЬЭМ хуэмыфащэ илэжьакъым. 35Ауэ абы тхьэлъэӀупӀэхэр ирихыжакъым. ЦӀыхухэм а щӀыпӀэхэм къурмэнхэр иджыри щащӀырт, мэ дахэ къызыпих мыстхъэхэри щагъэсырт. ТХЬЭМ и Унэм и Ищхьэ дыхьэпӀэр зыщӀар Йотэмщ+.

36Йотэм и тетыгъуэм нэгъуэщӀ хъугъэщӀагъэу къэхъуамрэ игъэхъамрэ ятеухуа хъыбархэр «Ехьудей пащтыхьхэм я тхыдэ тхылъым» итщ. 37А лъэхъэнэхэм ТХЬЭМ Ехьудей хэкум арэмей пащтыхь Арзэнрэ Армэлей и къуэ ПэкӀыхьрэ къригъэхьэу хуежьат+. 38И уахътыр къэсри, Йотэм и адэжьхэм я пащхьэ ихьэжащ, Даут и Къалэм дэт и адэжьхэм я кхъэлэгъунэм щыщӀалъхьэжащ. Абы иужькӀэ пащтыхь тахътэм дэкӀуеяр и къуэ Ӏэхьэзщ.

* 15:1 Пасэрей журтыбзэкӀэ тха Ӏэрытхым къыщыкӀуэ «Азэрей» фӀэщыгъэр пащтыхь Ӏузий и цӀэм иӀэ нэгъуэщӀ жыӀэкӀэщ. Ди зэдзэкӀыгъэм хэтыр ФӀыцӀагъэ ЛъапӀэм нэхъыбэрэ узыщрихьэлӀэ жыӀэкӀэ лӀэужьыгъуэращ.

* 15:10 Е: «Абы Зэчрей ЕблэӀэм къалэм щиукӀри».

* 15:16 Е: «Абы ирихьэлӀэу Минхьэм ТӀифсахь теуэри, къалэ дыхьэпӀэр къызэрыхуӀуамыхам щхьэкӀэ, къалэдэсхэми Тырзэхь нэс Ӏэгъуэблагъэм щыпсэухэми ящыщ къимыгъанэу зэтриукӀащ».

* 15:19 Ащурей пащтыхьым и цӀэр 29-нэ едзыгъуэм Тыкъулътыпэлъщэруи къыщокӀуэ. Зи гугъу ищӀыр Тыкъулътыпэлъщэр Ещанэрщ, ди лъэхъэнэр къихьэным ипэ 745 гъэм щегъэжьауэ 727 гъэм нэс Ащурей хэкум пащтыхьыгъуэр щызезыхьарщ.

* 15:19 Тонн щэщӀрэ плӀым нэблагъэ хъунущ.

* 15:20 Грамм щихым нэблагъэ хъунущ.

+ 15:1 4 Пащт. 14:21
+ 15:4 3 Пащт. 15:14, 3 Пащт. 22:43
+ 15:9 3 Пащт. 12:28, 3 Пащт. 14:16
+ 15:12 4 Пащт. 10:30
+ 15:14 3 Пащт. 14:17
+ 15:18 3 Пащт. 12:28, 3 Пащт. 14:16
+ 15:24 3 Пащт. 12:28, 3 Пащт. 14:16
+ 15:28 3 Пащт. 12:28, 3 Пащт. 14:16
+ 15:32 4 Пащт. 15:7
+ 15:35 3 Пащт. 15:14, 3 Пащт. 22:43,
+ 15:37 4 Пащт. 16:5,

ЕПЩЫКӀУХАНЭ ӀЫХЬЭ

Ехьудейм и пащтыхь Ӏэхьэз

16^1Армэлей и къуэ ПэкӀыхь тетыгъуэр зэрыӀэщӀыхьэрэ илъэс епщыкӀубланэр екӀуэкӀыу, Йотэм и къуэ Ӏэхьэз Ехьудейм и пащтыхь хъуащ. 2Ӏэхьэз пащтыхь щыхъуам и ныбжьыр илъэс тӀощӀ хъурт, илъэс пщыкӀухкӀэ унафэ зэрихьэу Ерусэлим дэсащ. Ар и адэжь Даут хуэдэтэкъым, ТХЬЭМ, и Тхьэм, хуэфащэр илэжьакъым. 3Ӏэхьэз гуэныхькъэхьу псэуа исрэӀил пащтыхьхэм щапхъэ ятрихыу щытащ, ар щыгъэтауэ, ТХЬЭМ исрэӀилхэм ябгъэдихуа лъэпкъхэм зэрахьэ хабзэ гущыкӀыгъуэм тету, и къуэр мафӀэкӀэ къурмэн ищӀауэ щытащ+. 4Абы тхьэлъэӀупӀэхэми, Ӏуащхьэшхуэхэми, дэтхэнэ зы жыг къудамэбэми къурмэнхэр щищӀырт, мэ дахэ къызыпих мыстхъэхэр щигъэсырт.

Ӏэхьэз ащурейхэм дэӀэпыкъуэгъу къыхуэхъуну зэрелъэӀуар

5Арэмей хэкум и пащтыхь Арзэнрэ ИсрэӀилым и пащтыхь Армэлей и къуэ ПэкӀыхьрэ Ехьудейм зауэ къращӀылӀащ. Абыхэм Ӏэхьэз зыдэс Ерусэлим къалэр къатӀысыхьат, арщхьэкӀэ пэлъэщакъым+. 6Абы щыгъуэщ арэмей пащтыхь Арзэн ЕлэтӀ къалэр Арэмейм щыхигъэхьэжар, щыпсэу ехьудейхэри къыщыдихуар. Арэмейхэр[*] ЕлэтӀ дэтӀысхьауэ нобэр къыздэсым щопсэу+.

7Ӏэхьэз ащурей пащтыхь Тыкъулътыпэлъщэр деж лӀыкӀуэхэр игъэкӀуащ. «Сэ сурижыӀэщӀэщ икӀи сурикъуэщ, – хуиӀуэхурт абы ащурей пащтыхьым. – Арэмеймрэ ИсрэӀилымрэ я пащтыхьхэр къыстеуащи, къакӀуи къысщыж»+.

8Ӏэхьэз ТХЬЭМ и Унэми пащтыхь сэрейм и хъугъуэфӀыгъуэщми дыщэрэ дыжьыну илъыр зэрыщыту кърихри, ащурей пащтыхьым тыгъэу хуригъэшащ+. 9Ащурей хэкум и пащтыхьым Ӏэхьэз и лъэӀур хуищӀащ: Щам[*] теуэри къищтащ, и цӀыхухэр гъэр ищӀри Къер[*] ихуащ, Арзэни иукӀащ.

Тхьэм и Унэр Ӏэхьэз нэгъуэщӀу зэрищӀыжар

10Пащтыхь Ӏэхьэз Ащурейм и пащтыхь Тыкъулътыпэлъщэр зыӀуигъэщӀэну Щам кӀуащ. Абдеж дэт къурмэнщӀыпӀэр къыщилъагъум, сурэт трыригъэщӀыкӀщ, зэращӀыну щапхъэхэр зэпкърыхауэ трыригъэхри Ӏурей-тхьэпщым хуигъэхьащ. 11Пащтыхь Ӏэхьэз Щам кърыригъэха щапхъэхэм иригъуазэурэ, Ӏурей-тхьэпщым къурмэнщӀыпӀэр ищӀащ. Пащтыхьыр къэмыкӀуэж щӀыкӀи ар хьэзыр хъуащ. 12Ӏэхьэз Щам къикӀыжа нэужь, къурмэнщӀыпӀэр зригъэлъэгъуащ, бгъэдыхьэри къурмэн щищӀащ: 13тыхь гъэсынри, гъавэ тыхьри, санэ тыхьри къыщихьащ, зэфӀыж къурмэным и лъыр къурмэнщӀыпӀэми трикӀащ. 14ТХЬЭМ и пащхьэ ит гъуаплъэ къурмэнщӀыпӀэр щӀэуэ ящӀамрэ ТХЬЭМ и Унэмрэ я кум дэт хъуат. Ӏэхьэз гъуаплъэ къурмэнщӀыпӀэр ТХЬЭМ и Унэ щӀыхьэпӀэм къыбгъэдигъэкӀуэтри, щӀэуэ иригъэщӀам ищхъэрэкӀэ игъэуващ.

15Абы иужькӀэ пащтыхь Ӏэхьэз Ӏурей-тхьэпщым унафэ хуищӀащ: «Пщэдджыжь тыхь гъэсынымрэ пщыхьэщхьэ гъавэ тыхьымрэ мы къурмэнщӀыпӀэшхуэм щыщӀ. Пащтыхьым и тыхь гъэсынымрэ гъавэ тыхьымрэ, цӀыхубэм я тыхь гъэсынхэмрэ гъавэ тыхьхэмрэ, санэ тыхьри ящӀыгъуу, мыбдеж щыщӀ. Тыхь гъэсынымрэ адрей къурмэнхэмрэ я лъыр къурмэнщӀыпӀэм текӀэ. Гъуаплъэ къурмэнщӀыпӀэр си щхьэм щхьэкӀэ зесхьэнщ[*]». 16Ӏурей-тхьэпщым унафэ къызэрыхуащӀа дыдэм хуэдэу ищӀащ.

17Пащтыхьым шэрхъхэр зыщӀэт тегъэувапӀэхэм я зэфӀэбдзэхэм ит джабэхэр къыгуищӀыкӀащ, тета лэгъупхэри къытрихащ. Абы гъуаплъэ гуухэм я тхым тета псылэгъупышхуэр кърихьэхри, мывэ лъэгум тригъэуващ[*]+. 18Апхуэдэу Ӏэхьэз ТХЬЭМ и Унэм хэт Щэбэт жьауапӀэмрэ Унэм хуэкӀуэ Пащтыхь лъагъуэмрэ Ӏуихыжащ, ащурей пащтыхьым и гуапэ ищӀын щхьэкӀэ.

Ӏэхьэз дунейм зэрехыжар

19Ӏэхьэз и тетыгъуэм нэгъуэщӀ хъугъэщӀагъэу къэхъуамрэ игъэхъамрэ ятеухуа хъыбархэр «Ехьудей пащтыхьхэм я тхыдэ тхылъым» итщ. 20И уахътыр къэсри, Ӏэхьэз и адэжьхэм я пащхьэ ихьэжащ, Даут и Къалэм дэт и адэжьхэм я кхъэлэгъунэм щыщӀалъхьэжащ. Абы иужькӀэ пащтыхь тахътэм дэкӀуеяр и къуэ ХъызэкӀейщ.

* 16:6 Е: «Едумейхэр».

* 16:9 Щам къалэр Арэмей хэкум и щыхьэру щытащ.

* 16:9 Къер щӀыналъэр зыхуэзэр дэнэ щӀыпӀэми нахуэкъым. Ауэ, хуэбгъэфащэ зэрыхъунумкӀэ, ар Ащурейм хиубыдэу щыта хэгъэгущ.

* 16:15 Е: «Гъуаплъэ къурмэнщӀыпӀэр мэгъу Ӏуэхухэм щхьэкӀэ зесхьэнщ», е: «Гъуаплъэ къурмэнщӀыпӀэм есщӀэнум и унафэр сэ сщӀынщ».

* 16:17 Мы едзыгъуэм зи гугъу щищӀ хьэпшыпхэр Тхьэм и Унэм и пщӀантӀэм дэтащ, тхьэпщ хуэӀухуэщӀэхэми щызэрахьэу щытащ. Еплъ 3 Пащт. 7:23-39.

+ 16:3 3 Пащт. 12:28-30,
+ 16:5 4 Пащт. 15:37,
+ 16:6 4 Пащт. 14:22
+ 16:7 4 Пащт. 15:19, 4 Пащт. 15:29
+ 16:8 4 Пащт. 12:18
+ 16:17 3 Пащт. 7:27-39, 3 Пащт. 7:23-26

ЕПЩЫКӀУБЛАНЭ ӀЫХЬЭ

ИсрэӀилым и иужьрей пащтыхь Уэщий

17^1Ехьудейм и пащтыхь Ӏэхьэз тетыгъуэр зэрыӀэщӀыхьэрэ илъэс епщыкӀутӀанэр екӀуэкӀыу, Елэхь и къуэ Уэщий ИсрэӀилым и пащтыхь хъуащ. Ар илъэсибгъукӀэ унафэ зэрихьэу Щэмэрей дэсащ+. 2Уэщий ТХЬЭМ хуэмыфащэ бзаджагъэхэр илэжьу къекӀуэкӀащ, ауэ езым ипэкӀэ тетыгъуэр ИсрэӀилым щызезыхьа пащтыхьхэм хуэдэу, гуэныхьщӀэным и гур етауэ щытакъым.

3Ащурей пащтыхь Щэлмэнщэр[*] Уэщий зауэ ирищӀылӀащ. Ар абы и бжьым щӀэхуащ, хьэкъулэри ирит хъуащ. 4Ауэ ащурей пащтыхьым гу лъитащ Уэщий къызэрепцӀыжам – абы Мысырым и фирхьэун Щэу[*] деж лӀыкӀуэхэр игъакӀуэрт, илъэс къэс иритын хуей хьэкъулэри иримыгъашэу зэпигъэуат. Аращ Щэлмэнщэр Уэщий иубыду лъэхъуэщым щӀридзар.

Гуэныхьхэм я ягъэкӀэ ИсрэӀилыр гъэр зэращӀар

5Ащурей пащтыхьым зэры-ИсрэӀилу иубыдащ, Щэмэрей къалэм екӀуалӀэри къитӀысыхьащ, илъэсищкӀи апхуэдэу иӀыгъащ+. 6Уэщий тетыгъуэр зэрыӀэщӀыхьэрэ илъэс ебгъуанэр екӀуэкӀыу, ащурей пащтыхьым[*] Щэмэрей къищтащ, исрэӀилхэри гъэр зэтрищӀэри Ащурей хэкум ишащ. Ащурей пащтыхьым ахэр Хьэлэхъу щӀыпӀэм деж щигъэтӀысащ, Хьэбур псыежэхым и Ӏуфэм Ӏус Гъуэзан къалэм дигъэтӀысхьащ, Мыд хэкум ит къалэхэри псэупӀэ яхуищӀащ.

7Мы псор къызыхэкӀар исрэӀилхэм ТХЬЭМ, фирхьэуным къыӀэщӀэзыхыжу Мысырым къизышыжа я Тхьэм, и пащхьэ гуэныхьхэр щалэжьу зэрыхъуарщ. Абыхэм хамэтхьэхэм щхьэщэ хуащӀырт, 8ТХЬЭМ ябгъэдихуа лъэпкъхэм зэрахьэ хабзэхэм тетт, ИсрэӀилыр гуэныхьщӀэным дезыгъэхьэха пащтыхьхэм я гъуэгуми текӀыртэкъым. 9ИсрэӀилхэм ТХЬЭМ, я Тхьэм, хуэмыфащэ бзаджагъэхэр щэхуу ялэжьырт. Дэнэ къали, я нэхъ цӀыкӀум къыщегъэжьауэ нэхъ иным деж щыщӀэкӀыжу, абыхэм тхьэлъэӀупӀэхэр щащӀырт+. 10Апхуэдэу, абыхэм мывэскъархэмрэ Ашэрэхь и пкъохэмрэ Ӏуащхьэшхуэ къэс трагъэувэрт, жыг къудамэбэ къэси щӀагъэувэрт. 11ТХЬЭМ абыхэм ябгъэдихуа лъэпкъхэм зэрахабзэу, тхьэлъэӀупӀэхэм мэ дахэ къызыпих мыстхъэхэр щагъэсырт. ТХЬЭМ и губжьыр къызэщӀагъаплъэу исрэӀилхэм Абы хуэмыфащэ бзаджагъэхэр апхуэдэу ялэжьырт. 12ИсрэӀилхэм скъархэм щхьэщэ хуащӀырт, ТХЬЭМ апхуэдэу фымыщӀэ жиӀарэ пэт.

13ТХЬЭМ бегъымбархэмрэ усэрэжхэмрэ псоми яӀурилъхьа псалъэхэмкӀэ ИсрэӀилымрэ Ехьудеймрэ шынагъуэм щихъумэну хэтт: «Фызытет гъуэгу пхэнжым фыкъытекӀ! Хабзэм къыщыкӀуа си унафэхэмрэ щӀапхъэхэмрэ фытемыкӀыу фытет. Ахэращ фи адэжьхэм ягъэзэщӀэну яхуэзгъэувар, ахэращ фэри си жыӀэщӀэу бегъымбархэмкӀэ къыфхуэзгъэкӀуар».

14АрщхьэкӀэ ахэр дэӀуакъым, ТХЬЭР, я Тхьэр, зи фӀэщ мыхъуу щыта я адэжьхэм хуэдэуи ерыщт. 15Тхьэм игъэнэхуа щӀапхъэхэм исрэӀилхэм я щӀыб хуагъэзащ, я адэжьхэм Абы къариухылӀа Ӏуагъэм епцӀыжащ, хуэсакъыну къызыхуриджа Ӏуэхугъуэхэри зыщагъэгъупщащ. ИсрэӀилхэр тхьэнэпцӀ купщӀэншэхэм яужь иувэри, езыхэри купщӀэнэф хъуащ. ИсрэӀилхэр я хъуреягъкӀэ щыс гъунэгъу лъэпкъхэм ядэплъей хъуащ, абыхэм щапхъэ трамыхыну ТХЬЭМ унафэ яхуищӀа пэтми.

16ИсрэӀилхэм ТХЬЭМ и унафэхэм я щӀыб хуагъазэри, танэ теплъэ зиӀэ скъаритӀ дыщэм къыхагъэжыкӀащ, Ашэрэхь и пкъор ягъэуващ. Абыхэм уафэ къэгъэщӀыгъэхэм[*] зыхуагъэщхъырт, БэӀэли щхьэщэ хуащӀырт+. 17Я къуэхэмрэ япхъухэмрэ мафӀэкӀэ къурмэн ящӀырт, удыгъэ зэрахьэрт, Ӏэзэхэр ягъаплъэрт. ТХЬЭМ и губжьыр къызэщӀагъаплъэу хуэмыфащэ бзаджагъэхэм исрэӀилхэм зратат.

18ТХЬЭР ИсрэӀилым хуабжьу щӀэгубжьэри зыбгъэдихуащ. Къигъэнар Ехьуд и лӀакъуэм и закъуэщ. 19Ауэ Ехьудей дыдэми ТХЬЭМ, и Тхьэм, и унафэхэр игъэзащӀэртэкъым, ари ИсрэӀилым къищта хабзэхэм тетт. 20Аращ ТХЬЭМ ИсрэӀил и щӀэблэр псори ӀэщӀыб щӀищӀар, тезыр щӀатрилъхьар, хъунщӀакӀуэхэм я ӀэмыщӀэ щӀрилъхьар. ИкӀэм-икӀэжым, ТХЬЭМ ахэр зыбгъэдихуащ+.

21ТХЬЭМ ИсрэӀилыр Даут и щӀэблэм щыӀэщӀихым, исрэӀилхэм НэбатӀ и къуэ Йорэбэхьэм пащтыхь тахътэм драгъэкӀуеят. Йорэбэхьэм ИсрэӀилыр ТХЬЭМ и гъуэгум тришри, гуэныхьышхуэм хишат+. 22ИсрэӀилхэр Йорэбэхьэм зэрыкӀуа гъуэгу пхэнжым текӀакъым, пэӀэщӀи зыхуащӀакъым. 23Апхуэдэу екӀуэкӀащ ТХЬЭМ ахэр, и жыӀэщӀэ бегъымбархэм къазэрыхуригъэӀуэхуам тету, зыбгъэдихухункӀэ. Апхуэдэ щӀыкӀэкӀэ исрэӀилхэм я щӀыгур ирагъэбгынащ, Ащурей хэкум гъэру яхуауэ нобэр къыздэсым щыӀэщ.

Щэмэрей хэкум хамэ лъэпкъхэр къызэритӀысхьар

24Ащурей пащтыхьым Бабылей, Къутэ, Абэ, ХьэматӀ, Сэфарэуим дэсхэр къыдишри, исрэӀилхэр зыдигъэӀэпхъукӀа щэмэрей къалэхэм дигъэтӀысхьащ. Абыхэм Щэмэрей хэкур яубыдащ, и къалэхэри псэупӀэ ящӀащ. 25Ахэр Щэмэрей къыщыӀэпхъуагъащӀэм ТХЬЭМ шынагъэ зыри хуаӀэу щытакъым. Арат ТХЬЭМ абыхэм аслъэнхэр къаригъэуэсауэ щӀызэтригъалӀэр. 26«Щэмэрей къалэхэм бгъэӀэпхъуэу дэбгъэтӀысхьа цӀыхухэм а хэкум и Тхьэм къапиубыдыр ящӀэркъым. Абы и ухыгъэкӀэ аслъэнхэр къатебанэурэ цӀыхухэр ялӀ. А хэкум и Тхьэм цӀыхухэм къапиубыдыр зэрамыщӀэращ ар къызыхэкӀыр», – жраӀащ ащурей пащтыхьым Ӏуэхур зытетыр.

27Апхуэдэу щыхъум: «Щэмэрей гъэр щытщӀу къидгъэӀэпыхъукӀа тхьэпщхэм ящыщ зы вгъакӀуэ абы, – ищӀащ ащурей пащтыхьым унафэ. – Щрепсэу ар абдеж, а хэкум и Тхьэм цӀыхухэм къапиубыд хабзэхэми щрегъэгъуазэ». 28Арати, Щэмэрей гъэру къраша тхьэпщхэм ящыщ зы БэтӀэл кӀуащ, ТХЬЭМ шынагъэ хуиӀэным къикӀыр а щӀыналъэм щыпсэухэм яригъэщӀэну+.

29Апхуэдэу щыт пэтми, лъэпкъ къэс езым и тхьэхэм я мывэскъархэр щыпсэу къалэхэм щигъэувырт, щэмэрейхэм яухуауэ щыта тхьэлъэӀупӀэ унэхэм ихьурэ щӀигъэувэрт. 30Бабылей къикӀахэр СэкъуэтбэнатӀэ хуэпщылӀырт, Къутэ щыщхэм – Нэрджэл, ХьэматӀ къыдэкӀахэм – Ашым щхьэщэ хуащӀырт. 31Абэ къалэ щыщхэм Ныухьэзрэ Тартакърэ я мывэскъархэр ящӀат, Сэфарэуим къыдэкӀахэм я тхьэхэм – Адрэмэлэчрэ Анэмэлэчрэ – я сабийхэр мафӀэкӀэ къурмэн хуащӀырт. 32Апхуэдэ дыдэу абыхэм ТХЬЭМИ щхьэщэ хуащӀырт, езыхэм къахэкӀа я лъэпкъэгъухэр тхьэпщ ящӀырти, тхьэлъэӀупӀэ унэхэм къурмэн щащӀыну щӀагъэувэрт+. 33Абыхэм ТХЬЭМ щхьэщэ хуащӀырт, ауэ къыздикӀа щӀыпӀэхэм щыпсэу лъэпкъхэм я хабзэхэм тету я тхьэхэми хуэпщылӀырт. 34Нобэр къыздэсым а лъэпкъхэм япэрей хабзэхэр зэрахьэ. Абыхэм ТХЬЭМ и шынагъэр нэсу зыхащӀэркъым, ИсрэӀил зыфӀища Екъуб и щӀэблэм щӀапхъэрэ дауэдапщэу къахуигъэнэхуахэри хабзэрэ унафэу къахуигъэкӀуахэри ягъэзащӀэркъым.

35ТХЬЭМ исрэӀилхэм Ӏуагъэ щадищӀым, яхуищӀа унафэр мыращ: «ФымыгъэлъапӀэ нэгъуэщӀытхьэхэр, щхьэщэ яхуэвмыщӀ абыхэм, фахуэмыпщылӀ, къурмэни яхуэвмыщӀ. 36Мысырым зи лъэкӀыныгъэшхуэрэ зи зэфӀэкӀкӀэ фыкъизышыжар ТХЬЭРАЩ – Аращ вгъэлъэпӀэн хуейр. Абы щхьэщэ хуэфщӀ, Абы къурмэн хуэфщӀ. 37Сыт щыгъуи вгъэзащӀэ Абы тхыгъэкӀэ щӀапхъэрэ дауэдапщэу къыфхуигъэнэхуахэр, хабзэрэ унафэу къыфхуигъэкӀуахэр. ФымыгъэлъапӀэ нэгъуэщӀытхьэхэр. 38ВдэсщӀа Ӏуагъэр зыщывмыгъэгъупщэ, фымыгъэлъапӀэ нэгъуэщӀытхьэхэр. 39ТХЬЭР, фи Тхьэр, флъытэ, Аращ фи бийхэм факъыӀэщӀэзыхыжынур».

40АрщхьэкӀэ ахэр дэӀуакъым, япэрей хабзэхэри ябгынакъым. 41ТХЬЭР ягъэлъапӀэ пэтми, ахэр тхьэнэпцӀхэм я мывэскъархэми хуэпщылӀырт. Нобэр къыздэсым абыхэм я бынхэми, абыхэм я лъхужхэми аращ ящӀэр, я адэжьхэм я хабзэхэр ӀэщӀыб ящӀыркъым+.

* 17:3 Щэлмэнщэр Етхуанэр Тыкъулътыпэлъщэр Ещанэм и къуэщ, абы и пӀэ иувари аращ. Щэлмэнщэр Етхуанэм ди лъэхъэнэр къихьэным ипэ 727 гъэм щегъэжьауэ 722 гъэм нэс Ащурей хэкум пащтыхьыгъуэр щызэрихьащ.

* 17:4 Зи гугъу ищӀ фирхьэуныр хэтми нахуэ дыдэу щыткъым. Хуэбгъэфащэ зэрыхъунумкӀэ, ар Ащэркъан ЕплӀанэрщ. НэгъуэщӀ еплъыкӀэ щыӀэм ипкъ иткӀэ, Щэу жыхуаӀэр фирхьэун ТӀэхунахътэ и уардэ унэр зыдэта ЩэӀищ къалэрщ.

* 17:6 Ащурей тхыгъэжьхэм къазэрыхэщымкӀэ, Щэмэрей къалэр къэзыщтар Щэлмэнщэр и пӀэ иува Щэргуанэ ЕтӀуанэрщ.

* 17:16 Дыгъэм, мазэм, вагъуэхэм щхьэщэ хуэщӀыныр КъуэкӀыпӀэ Гъунэгъум щыпсэу лъэпкъхэм я деж убгъуауэ къыщекӀуэкӀыу щытащ.

+ 17:1 4 Пащт. 15:30
+ 17:5 4 Пащт. 18:9-12,
+ 17:9 4 Пащт. 18:8

+ 17:16 3 Пащт. 12:28, 3 Пащт. 14:15, 3 Пащт. 16:33, 4 Пащт. 21:3, 4 Пащт. 23:5

+ 17:20 4 Пащт. 13:3, 4 Пащт. 15:29

+ 17:21 3 Пащт. 11:11, 3 Пащт. 11:31, 3 Пащт. 12:20, 3 Пащт. 12:28-30

+ 17:28 3 Пащт. 12:29
+ 17:32 3 Пащт. 12:29
+ 17:41 3 Пащт. 18:21

ЕПЩЫКӀУЯНЭ ӀЫХЬЭ

Ехьудейм и пащтыхь ХъызэкӀей

18^1ИсрэӀилым и пащтыхь Елэхь и къуэ Уэщий тетыгъуэр зэрыӀэщӀыхьэрэ илъэс ещанэр екӀуэкӀыу, Ӏэхьэз и къуэ ХъызэкӀей Ехьудейм и пащтыхь хъуащ. 2Ар пащтыхь щыхъуам и ныбжьыр илъэс тӀощӀрэ тхурэ хъууэ арат, илъэс тӀощӀрэ бгъукӀи унафэ зэрихьэу Ерусэлим дэсащ. И анэм и цӀэр Абийт, ар Зэчрей ипхъут. 3И адэжь Даути хуэдэу, ХъызэкӀей ТХЬЭМ хуэмыфащэ илэжьакъым. 4Абы тхьэлъэӀупӀэхэр ирихыжащ, мывэскъархэр зэхигъэщэщащ, Ашэрэхь и пкъохэр къриупщӀыкӀащ. Мусэ ищӀауэ щыта гъуаплъэ блэри[*] цӀыкӀу-цӀыкӀуу зэхиупщӀэтащ абы. Иджыри къэсыхукӀэ НэхущтэнкӀэ[*] зэджэ а блэм и пащхьэ исрэӀилхэм мыстхъэхэр щагъэсу къекӀуэкӀащ.

5ХъызэкӀей ТХЬЭМ, ИсрэӀилым и Тхьэм, щыгугъырт. ИпэкӀи иужькӀи щыӀа ехьудей пащтыхьхэм абы хуэдэ яхэтакъым+. 6Ар ТХЬЭМ гукӀи псэкӀи етат, и гъуэгуми текӀ имыӀэу ирикӀуэрт, ТХЬЭМ Мусэ кърита унафэхэр псори игъэзащӀэрт. 7ТХЬЭРИ щӀыгъут абы: сыт хуэдэ Ӏуэху иужь имыхьэми, къехъулӀэрт. ХъызэкӀей ащурей пащтыхьым зыкъыпиӀэтри, и унафэм къыщӀэкӀащ. 8ХъызэкӀей фылистейхэр зэтриукӀащ. Джазэрэ абы и Ӏэгъуэблагъэхэмрэ нэсри, къалэ цӀыкӀухэм къыщегъэжьауэ нэхъ ин дыдэхэм деж щыщӀэкӀыжу зыӀэщӀиубыдащ+.

Ащурейхэм Щэмэрей хэкур зэраубыдар

9ХъызэкӀей тетыгъуэр зэрыӀэщӀыхьэрэ илъэс еплӀанэр екӀуэкӀыу, ИсрэӀилым и пащтыхь Елэхь и къуэ Уэщий тахътэм зэрыдэкӀуейрэ илъэс ебланэм хыхьауэ, ащурей пащтыхь Щэлмэнщэр Щэмэрей къалэм екӀуалӀэри къитӀысыхьащ+. 10ИлъэсищкӀэ апхуэдэу яӀыгъа нэужь, ХъызэкӀей тетыгъуэр зэрыӀэщӀыхьэрэ илъэс еханэр екӀуэкӀыу, ИсрэӀилым и пащтыхь Уэщий тахътэм зэрыдэкӀуейрэ илъэс ебгъуанэм хыхьауэ, ащурейхэм къалэр къащтащ. 11Ащурей пащтыхьым исрэӀилхэр гъэр ищӀри, Ащурей хэкум ихуащ. Ахэр абы Хьэлэхъу щӀыпӀэм деж щигъэтӀысащ, Хьэбур псыежэхым и Ӏуфэм Ӏус Гъуэзан къалэм дигъэтӀысхьащ, Мыд хэкум ит къалэхэри псэупӀэ яхуищӀащ. 12Мы псор къызыхэкӀар ахэр ТХЬЭМ, я Тхьэм, зэремыдэӀуарщ, Ӏуагъэ ядищӀам зэребэкъуарщ – ТХЬЭМ и жыӀэщӀэ Мусэ къахуищӀа унафэхэр зэрамыгъэзэщӀарщ. Ахэр икӀи дэӀуакъым, икӀи а унафэхэри ягъэзэщӀакъым.

Санхьэриб Ерусэлим зэригъэшынар

13ХъызэкӀей тетыгъуэр зэрыӀэщӀыхьэрэ илъэс епщыкӀуплӀанэр екӀуэкӀыу, Ащурейм и пащтыхь Санхьэриб[*] Ехьудейм и быдапӀэхэм ятеуэри къищтащ. 14Ехьудейм и пащтыхь ХъызэкӀей ащурей пащтыхьым деж лӀыкӀуэ Лахъыш къалэ игъэкӀуащ: «Сыкъуэншащ! – жиӀэрт абы. – СкӀэрыкӀыжи, къыстеплъхьэр уэстынщ». Ащурей пащтыхьым Ехьудейм и пащтыхь ХъызэкӀей хьэкъулэ къытрилъхьэри, дыжьын тӀэлат щищрэ дыщэ тӀэлат щэщӀрэ[*] иритын хуейуэ игъэуващ. 15ХъызэкӀей ТХЬЭМ и Унэми пащтыхь сэрейм и хъугъуэфӀыгъуэщми дыжьыну илъыр зэрыщыту кърихри абы иритащ+. 16Абы щыгъуэщ Ехьудейм и пащтыхь ХъызэкӀей ТХЬЭМ и Унэм хэлъ бжэхэмрэ бжэблыпкъхэмрэ ятеӀулӀа дыщэр къатритхъыжу ащурей пащтыхьым щритар.

17Ауэ, абы щхьэкӀэ къимыгъанэу, ащурей пащтыхьым Лахъыш къригъэкӀри и дзэпщыр, и блыгущӀэтхэм я пашэр, и чэнджэщэгъу нэхъыщхьэр, дзэшхуэ я гъусэу, пащтыхь ХъызэкӀей деж Ерусэлим къигъэкӀуащ. Ахэр Ерусэлим екӀуалӀэри, Ищхьэ псыӀыгъыпӀэм къыхэкӀ псы жапӀэм, ЖьыщӀакӀуэхэм я губгъуэм хуэкӀуэ гъуэгум деж, къыщыувыӀащ. 18Абыхэм пащтыхьыр къыщраджэм, Хьэлкъей и къуэ Елэчым, ЩэбнаӀ, Ащэф и къуэ Йэхъу сымэ къыдэкӀащ. Елэчым сэрейтетт, ЩэбнаӀ тхакӀуэт, Йэхъу тхыдэтхыжт.

19Санхьэриб и чэнджэщэгъу нэхъыщхьэр къэпсалъэри жиӀащ:

«Пащтыхьышхуэм, Ащурейм и пащтыхьым, къыбжиӀэр мыращ жыфӀи, ХъызэкӀей деж мы псалъэхэр нэвгъэс: „Сыт апхуэдизу укъызыкъуэгушхукӀыр? 20Зыри къызэрымыкӀ псалъэхэм зэуапӀэм текӀуэныгъэ къыщыуагъэхьыну къыпфӀэщӀу ара е нэхъ лъэщ уащӀыну къыпщыхъуу ара? Сэ зыкъыщыспэпӀэтым, хэт узыщыгугъар? 21Псылъэдзэху башым хуэдэу зэфӀэщӀыкӀа Мысырым ущогугъ, ауэ абы хэт зытримыгъащӀэми, и Ӏэм пхыкӀыу къыхэуэнущ! Мысырым и пащтыхь фирхьэуным дежкӀэ еплъэкӀ псоми ярищӀэр аращ. 22‘ТХЬЭМ, ди Тхьэм, дыщогугъ’ къызжефӀэу щытмэ, Абы и тхьэлъэӀупӀэхэмрэ къурмэнщӀыпӀэхэмрэ армырауэ пӀэрэ ХъызэкӀей зэхикъутар, Ерусэлим дэт къурмэнщӀыпӀэм деж фӀэкӀа ехьудейхэмрэ ерусэлимдэсхэмрэ нэгъуэщӀыпӀэ щхьэщэ щыфщӀ мыхъуну жиӀэу?[*]+

23Аращи, Ащурейм и пащтыхь си зиусхьэным угурыӀуэм нэхъыфӀщ! Сэ шы минитӀ уэстыфынщ, ауэ абыхэм шэсын бгъуэтыну уэ? 24Си зиусхьэным и жыӀэщӀэхэм ящыщ зым упэлъэщыну уэ, ар дзэзешэ нэхъ къарууншэ дыдэрауэ ирехъуи? Мысырым и хьэкуэстыгухэмрэ шухэмрэ узыщыгугъыр? 25Мы щӀыпӀэм лъапсэкӀуэдыр къыхуэзгъэкӀуэну сыкъызэрыкӀуар ТХЬЭМ и Ӏэмыркъэ? Мы хэгъэгум сыкъихьэу лъапсэкӀуэдыр къыхуэзгъэкӀуэну къызжезыӀар езы ТХЬЭРАЩ“».

26Арати, Хьэлкъей и къуэ Елэчым, ЩэбнаӀ, Йэхъу сымэ чэнджэщэгъу нэхъыщхьэм елъэӀуащ: «КхъыӀэ, арэмеибзэр[*] къыдгуроӀуэри, абыкӀэ къыдэпсалъэ. ЦӀыхуцӀэ зиӀэр мывэхъунэм тету къодаӀуэ, абыхэм зэхахыу журтыбзэкӀэ укъыдэмыпсалъэ», – жаӀэри+.

27АрщхьэкӀэ чэнджэщэгъу нэхъыщхьэр абыхэм къахуилъащ: «Си зиусхьэным сыкъызыхуиӀуэхуар фи зиусхьэнымрэ фэрэ фи закъуэкъым. Абы и псалъэхэр мо мывэхъунэм тетхэми, фэр хуэдэу зи бзаджэр зышхыжу зи гъутхьэпсыр изыфыжынухэм, яхуэгъэзащ».

28Чэнджэщэгъу нэхъыщхьэм и макъым зригъэӀэтри, журтыбзэкӀэ ину жиӀащ:

«ФыкъедаӀуэ пащтыхьышхуэм, Ащурейм и пащтыхьым, и псалъэм! 29Мыращ пащтыхьым къывжиӀэр: ЗевмыгъэгъапцӀэ ХъызэкӀей! Абы фысщихъумэфынукъым. 30„ТХЬЭМ фӀэкӀыпӀэ имыӀэу дыкъихъумэнущ, мы къалэр ащурей пащтыхьэм и ӀэмыщӀэ ирилъхьэнукъым“ жиӀэу ХъызэкӀей ТХЬЭМ фи гугъапӀэр ирипхыну Ӏэмал евмыт. 31ФемыдаӀуэ ХъызэкӀей!

Ащурей пащтыхьым мыращ къывжиӀэр: Зыкъэфтрэ фыкъыдэкӀмэ, хэти и жызумеймрэ ахъуэ жыгхэмрэ къапыкӀэр ишхыжынущ, и псы хъумапӀэм кърих псыми ефэжынущ+. 32ИтӀанэ сыкъэкӀуэнурэ мы фи щӀыгум хуэдэ щӀыналъэ, гъавэмрэ санэмрэ щыпэрыхьэт, щӀакхъуэмрэ жызумщӀыпӀэхэмрэ щыхъуей, зейтун жыгхэмрэ фомрэ щыкуэд щӀыпӀэ фысшэнущ. Абдеж фыщыпсэунущ, фыщылӀэнукъым! ФемыдаӀуэ ХъызэкӀей! „ТХЬЭМ дыкъихъумэнущ“ жиӀэурэ абы фегъэщхьэрыуэ. 33НэгъуэщӀ лъэпкъхэм я щӀыгухэр я тхьэхэм ащурей пащтыхьым щахъумэфа? 34Дэнэ щыӀэ ХьэматӀрэ Арпадрэ я тхьэхэр? Сэфарэуим, ХьэнэӀ, Абэ къалэхэм я тхьэхэр дэнэ щыӀэ? Абыхэм ящыщ гуэрым сщихъумэфа Щэмэрейр+? 35Мы щӀыналъэхэм я тхьэхэм ящыщу дэтхэнэра я щӀыгур сщызыхъумар? Дауэ ТХЬЭМ Ерусэлим къызимыгъащтэу зэрысщихъумэнур?»+

36Ауэ цӀыхухэр щымт, зы псалъи абы падзыжакъым. Пащтыхьым абыхэм унафэ къахуищӀат жэуап ирамытыну.

37Сэрейтет Елэчым, тхакӀуэ ЩэбнаӀ, тхыдэтхыж Йэхъу сымэ гуӀэгъуэм зыӀэщӀиубыдарэ я щыгъынхэр зэхэчэтхъауэ ХъызэкӀей деж къэкӀуэжащ, чэнджэщэгъу нэхъыщхьэм къажриӀахэри хуаӀуэтэжащ.

* 18:4 Еплъ Бжыгъэхэр 21:4-9 .

* 18:4 Мы фӀэщыгъэм и ӀукӀэр «гъуаплъэ», «блэ» мыхьэнэхэр зиӀэ пасэрей журт псалъэхэм ещхьыфэщ.

* 18:13 Санхьэриб Щэргуанэ ЕтӀуанэм и къуэщ, абы и пӀэ иувари аращ. Санхьэриб ди лъэхъэнэм къихьэным ипэ 705 гъэм щегъэжьауэ 681 гъэм нэс Ащурей хэкум пащтыхьыгъуэр щызэрихьащ.

* 18:14 Дыжьын тоннипщӀрэ дыщэ тоннрэ нэблагъэ хъунущ.

* 18:22 Тэурэт Хабзэм Ерусэлим фӀэкӀа нэгъуэщӀыпӀэ Тхьэм къурмэн щыхуэпщӀу зэримыдэм ащурей пащтыхьым хищӀыкӀыу къыщӀэкӀынутэкъым. Еплъ Хабзэ 12:11-14 .

* 18:26 Арэмеибзэр а лъэхъэнэм хамэ къэрал Ӏуэхухэр зэрызэфӀах бзэуэ щытащ.

+ 18:5 4 Пащт. 23:25
+ 18:8 4 Пащт. 17:9
+ 18:9 4 Пащт. 17:3-7,
+ 18:15 3 Пащт. 15:18, 4 Пащт. 12:18
+ 18:22 4 Пащт. 18:4,
+ 18:26 Данил 2:4
+ 18:31 3 Пащт. 4:25
+ 18:34 4 Пащт. 17:24,
+ 18:35 Данил 3:15, 4 Пащт. 19:12,

ЕПЩЫКӀУБГЪУАНЭ ӀЫХЬЭ

Ерусэлим къызэрызэтенэнум теухуауэ Ещай бегъымбарым жиӀар

19^1Ар ХъызэкӀей щызэхихым, и щыгъынхэр зэхичатхъэщ, щыгъын къурэхэр зыщитӀагъэри ТХЬЭМ и Унэм кӀуащ. 2ХъызэкӀей сэрейтет Елэчыми, тхакӀуэ ЩэбнаӀи, тхьэпщ нэхъыжьхэри щыгъын къурэхэр ящыгъыу Амэз и къуэ Ещай бегъымбарым деж игъэкӀуащ. 3«Мыращ ХъызэкӀей къыбжиӀэр: „Нобэ ди гуӀэгъуэщ, тезырымрэ емыкӀумрэ я махуэщ; зи къэхъугъуэ сабийр дунейм къызэрытригъэхьэн къару зимыӀэж бзылъхугъэм дыхуэдэщ. 4ТХЬЭМ, уи Тхьэм, чэнджэщэгъу нэхъыщхьэм жиӀахэр зэхихыну, ар къэзыгъэкӀуа и зиусхьэну ащурей пащтыхьым Тхьэ Закъуэм икӀагъэу ирипэсахэм щхьэкӀэ хуэфащэри иригъэгъуэтыжыну сыщогугъ. МыдэкӀэ, псэууэ къэнахэм щхьэкӀи тхьэ тхуелъэӀу“», – жраӀащ абыхэм бегъымбарым+.

5Пащтыхь ХъызэкӀей и блыгущӀэтхэр Ещай бегъымбарым деж кӀуэри ахэр жраӀащ. 6Ещай бегъымбарми абыхэм жэуап къаритыжащ: «Фи зиусхьэным жефӀэж: „Мыращ ТХЬЭМ жиӀэр: Ащурей пащтыхьым и блыгущӀэтхэм сагъэикӀэу зэхэпха псалъэхэм гухэ уримыхъу. 7И хэку имыгъэзэжмэ мыхъуну щытыкӀэ иригъэувэу Сэ абы зы хъыбар зэхезгъэхынущ. Мис абдеж абы джатэр трезгъэгъэбзэнущ“».

Санхьэриб Ехьудей хэкур зэригъэгузэвамрэ ХъызэкӀей и тхьэлъэӀумрэ

8Чэнджэщэгъу нэхъыщхьэм ащурей пащтыхьым деж щигъэзэжым, ар Лахъыш дэкӀыжауэ, Лиунэ къалэри къитӀысыхьауэ ирихьэлӀэжащ.

9Ащурей пащтыхьым Куш пащтыхь Тэхъарыкъуэ[*] къезэуэну къызэрежьам и хъыбарыр зэхихащ. Зауэм дэкӀын ипэ къихуэу, абы аргуэрым ХъызэкӀей деж лӀыкӀуэхэр игъэкӀуащ. 10Мыращ абы Ехьудейм и пащтыхь ХъызэкӀей хуиӀуэхуар: «Узыщыгугъ Тхьэм „Ерусэлим ащурей пащтыхьым ӀэщӀыхьэнукъым“ щыжиӀэм деж, зумыгъэгъапцӀэ. 11Ащурей пащтыхьхэм адрей щӀыналъэхэм зыри къыхамынэу зэрызэрапхъуар зэхэпхакъэ-тӀэ? Уэ сыт, укъелыну ара? 12Си адэжьхэм щӀапӀэщӀэкӀуадэр къызыхуагъэкӀуа нэгъуэщӀ лъэпкъхэр я тхьэхэм кърагъэлыфа? Дэнэ щыӀэ Гъуэзан, Хьэран, Арзэф къалэхэм щыпсэуахэр, Телэщар дэса Едэн и жылэр? 13Дэнэ щыӀэ иджы ХьэматӀ, Арпад, Сэфарэуим, ХьэнэӀ, Абэ къалэхэм я пащтыхьхэр?»+

14ХъызэкӀей лӀыкӀуэхэм къахьа тхьэмпэтхыгъэр къариӀыхри еджащ. Абы иужькӀэ ТХЬЭМ и Унэм кӀуэри, ар Абы и пащхьэ къыщызэкӀуэцӀихащ. 15«Уэ ТХЬЭ, ИсрэӀилым и Тхьэ, зи тахътэр дамабгъуэхэм ящхьэщыт[*]! Уэ зыращ щӀылъэм пащтыхьыгъуэу тетым я Тхьэр. Уэращ уафэри щӀылъэри къэзыгъэщӀар+. 16Уэ ТХЬЭ, къэдаӀуи къызэхэх, уи нэр къызэтехи къаплъэ; Тхьэ Закъуэр уигъэикӀэу Санхьэриб къригъэхьа псалъэхэр къызэхэх!+
17Уэ ТХЬЭ, ипэжыпӀэкӀэ, ащурей пащтыхьхэм лъэпкъыбэхэр зэтраукӀащ, щӀыналъэхэри зэрапхъуащ, 18абыхэм я тхьэхэм я скъархэр мафӀэм пэрадзэри ягъэсащ. Ауэ ахэр тхьэтэкъым, атӀэ цӀыхум и ӀэщӀагъэт – пхъэм къыхэупсыкӀат, мывэм къыхэӀущӀыкӀат. Аращ ахэр абыхэм щӀагъэкӀуэдыфар. 19Уэ ТХЬЭ, ди Тхьэ, сынолъэӀу, дыкъыӀэщӀэх ащурей пащтыхьым, щӀылъэм пащтыхьыгъуэу тет псоми, уэ ТХЬЭ, узэры-Тхьэ закъуэр кърыращӀэ!»

Санхьэриб зэрыхагъэщӀэнум теухуауэ Ещай бегъымбарым жиӀар

20Амэз и къуэ Ещай ХъызэкӀей деж иригъэӀуэхуащ: «Мыращ ТХЬЭМ, ИсрэӀилым и Тхьэм, жиӀэр: Ащурей пащтыхь Санхьэриб теухуауэ укъызэрызэлъэӀуар зэхэсхащ. 21Абы ехьэлӀауэ мыращ ТХЬЭМ жиӀэр:

ХъыджэбзыпӀэ ит Зиуан и пхъур
къыпщӀонакӀэ, къыпщодыхьэшх,
Ерусэлим и пхъум[*]
нэмыплъ къыуиту и щхьэр уи щӀыбкӀэ щегъэсыс.
22Хэт уэ узыщӀэнэкӀар? Хэт бгъэикӀар?
Хэт уи макъым зыщӀебгъэӀэтар?
Хэт уи напщӀэри зыхудэпшеяр?
ИсрэӀилым и ЛъапӀэу Лъагэращ!
23КъэпӀуэхуа уи лӀыкӀуэхэмкӀэ
Тепщэныгъэ ЗиӀэр бгъэикӀащ,
„Хьэкуэстыгубэр сщӀыгъуу
бгыщхьэхэм сыдэкӀащ,
ливан къурш тхыцӀэ жыжьэхэми сынэсащ.
Къурш уэздыгъей лъагэхэр изупщӀыкӀащ,
шыкуртӀымщэхухэм я нэхъыфӀыр исхащ.
ЩӀыпӀэ пхыдзахэм сынэсащ,
мэз зэхэкӀэжахэми сапхрыкӀащ.
24Хамэ щӀыгухэм псыкъуийхэр къыщыстӀащ,
къыщыщӀэзгъалъэурэ псыи сыщефащ.
Си лъэгухэмкӀэ
мысыр псыхъуэхэр псори згъэгъущащ“ жыпӀащ.

25Зэхэпхатэкъэ уэ
мыр ухыгъэ зэрысщӀауэ щытыгъар,
куэд дыдэ лъандэрэ сызэригуращэр?
ЗгъэзэщӀащ иджы ар:
быдапӀэхэр зэхозгъэкъутащ,
мывэ Ӏуащхьэуи зэтозгъэгъэщэщащ.
26Абыхэм щыпсэу цӀыхухэм я лъэр щӀэхуащ,
шынэм иӀыгъщ, щхьэкӀуэм ешх.
Губгъуэм ит удзым хуэдэщ ахэр,
удз щхъуантӀэ къыхэкӀагъащӀэм ещхьщ,
унащхьэм къытекӀа удзым хуэдэщ ахэр,
къэмыкӀ щӀыкӀэ дыгъэм ижьэж фӀэкӀа пщӀэнкъым.
27Ауэ ущытӀысри ущытэджри сощӀэ,
ущыщӀэкӀми ущыщӀыхьэми сыщыгъуазэщ,
уи гур къызэрысхуэплъри солъагъу.
28Апхуэдэу укъызэрыспэщӀэтым щхьэкӀэ,
зи хъыбар зэхэсх уи пагагъэм щхьэкӀэ,
уи пэгъуанэм си хъурджанэр исщӀэнущ[*],
уи жьэми си шхуэӀур пщӀэхэслъхьэнущ,
укъызэрыкӀуа гъуэгум утету уэзгъэгъэзэжынущ,
укъыздикӀам узгъэкӀуэжынущ.

29Мыр нэщэнэ пхуэхъунущ, ХъызэкӀей: мы гъэм фшхынур езыр-езырурэ къэкӀырщ, етӀанэгъэ шхыныгъуэ фхуэхъунур щӀым къыхэкӀыкӀыжырщ, ауэ ещанэгъэ хэфси къэфхыж, жызумейхэр вгъэтӀыси, къапыкӀэр фшхы.

30Ехьуд и лъэпкъым щыщу псэууэ къанэм къуэпсхэр ядзыжынущ, я щхьэкӀэми пыкӀэ къищӀынущ. 31Къэна тӀэкӀур Ерусэлим къыдэкӀыжынущ, къела мащӀэр Зиуан Ӏуащхьэ къехыжынущ. ТХЬЭУЭ зи Лъэщагъым ЩӀэ ЩӀэмытым и фӀылъагъуныгъэ лъэщым ар ищӀэнущ.

32Аращ ТХЬЭМ ащурей пащтыхьым теухуауэ мыр щӀыжиӀэр:

Къыдыхьэнукъым ар мы къалэм,
и шабзэшэхэри къэсынукъым мыбы,
мэӀур иӀыгъыу къекӀуэлӀэнукъым мы щӀыпӀэм,
ихъуреягъкӀэ щызэтритхъуэнукъым къуэтӀыхьхэр+.

33КъызэрыкӀуа гъуэгум тету игъэзэжынущ,
къыдыхьэнукъым ар мы къалэм –
Сэ сы-ТХЬЭЩ, быдэу ар жызоӀэ.

34Си хьэтыркӀи си жыӀэщӀэ Даут и хьэтыркӀи мы къалэм сыкъыщыжынущ икӀи къезгъэлынущ».

Ащуреидзэр зэрыхагъэщӀар

35А жэщ дыдэм ТХЬЭМ и МелыӀычыр ащуреидзэр здитӀысыкӀа щӀыпӀэм кӀуэри, цӀыху минищэрэ тӀощӀиплӀрэ тхум я псэр игъэнащ. КъыкӀэлъыкӀуэ пщэдджыжьым цӀыхухэр къызэщӀэтаджэри, адэкӀэ-мыдэкӀэ щылъ хьэдэхэр къалъэгъуащ+. 36Ащурейм и пащтыхь Санхьэриб щыӀукӀыжар абы иужькӀэщ. Ащурей пащтыхьым Нинуй игъэзэжри, абы щыпсэуащ+.

37Зэгуэрым, ар и тхьэ Нысрэхъу и унэм щхьэщэ ищӀу здыщӀэтым, и къуэхэр – Адрэмэлэхъурэ Сэрэзаррэ – абы джатэкӀэ еуэри яукӀащ, езыхэр Арэрэт хэгъэгум щтапӀэ ихьэжащ. Абы иужькӀэ пащтыхь тахътэм дэкӀуеяр и къуэ Ащэрхъэданщ.

* 19:9 СуданыщӀым и зэхуэдитӀымрэ Мысыр щӀыналъэм и ипщэ лъэныкъуэмкӀэ щыӀэ щӀыгухэмрэ зыхыхьэ хэкум зэреджэу щытар Кушщ. А лъэхъэнэм Куш и пащтыхьхэр Мысырым и фирхьэунуи щытащ. Пасэрей мысыр тхыгъэжьхэм къазэрыхэщымкӀэ, Тэхъарыкъуэ ди лъэхъэнэр къихьэным ипэ 689 гъэм щегъэжьауэ 663 гъэм нэс Кушрэ Мысырымрэ тетыгъуэр щызэрихьащ.

* 19:15 Тхьэм и Пхъуантэ ЛъапӀэм дамэ зытет уафэгу псэущхьэхэм я теплъэр зиӀэ дыщэ пкъыгъуитӀ тещӀыхьат. ДамабгъуэкӀэ зэджэ а псэущхьэхэм я дамэ зэхуакухэр Тхьэм и щӀыгу тахътэу къалъытэу щытащ.

* 19:21 Пасэрей журт усыгъэм щӀэх-щӀэхыурэ ущрихьэлӀэ «Зиуан ипхъу хъыджэбзыпӀэ итыр», «Ерусэлим и пхъум» псэлъафэхэмкӀэ зи гугъу ящӀыр Ерусэлим къалэмрэ абы щыпсэухэмрэщ.

* 19:28 Аращ ащурейхэм гъэрхэм иращӀэу щытари: я пэгъуанэм е я нэкӀущхьэм гъущӀ хъурджанэхэр иращӀэрти, кӀапсэкӀэ зэпхауэ гъэрыпӀэм яхурт.

+ 19:4 2 Пащт. 16:12
+ 19:13 4 Пащт. 18:33-34
+ 19:15 3 Пащт. 18:39,
+ 19:16 Данил 9:18
+ 19:32 2 Пащт. 20:15
+ 19:35 2 Пащт. 24:16,
+ 19:36 Инус 1:2

ЕТӀОЩӀАНЭ ӀЫХЬЭ

ХъызэкӀей зэрысымэджамрэ зэрыхъужамрэ

20^1А лъэхъэнэм ХъызэкӀей зыгъэлӀэну узыр къеуэлӀауэ сымаджэт. Амэз и къуэ Ещай бегъымбарыр абы деж кӀуэри: «Мыращ ТХЬЭМ жиӀэр: „Уэ ухъужынукъым, куэд къыпхуэнэжакъым, уи унагъуэм уэсят яхуэщӀыж“», – жриӀащ.

2ХъызэкӀей блынджабэмкӀэ зигъазэри ТХЬЭМ елъэӀуащ: 3«Уэ ТХЬЭ, сызэрыпхуэпэжар, гурэ псэкӀэ сызэрыббгъэдэтар, пхуэмыфащэ зэрызмылэжьар уигу къэбгъэкӀыжыну сынолъэӀу!» Ар жиӀэри ХъызэкӀей гуащӀэу къэгъащ+.

4Ещай бегъымбарыр ику ит пщӀантӀэм дэкӀыжатэкъым ТХЬЭМ и псалъэр къыщылъэӀэсам: 5«Гъэзэжи си лъэпкъым и гъуазэ ХъызэкӀей жеӀэ: „Мыращ ТХЬЭМ, уи адэжь Даут и Тхьэм, жиӀэр: Зэхэсхащ уи тхьэлъэӀур, уи нэпсри слъэгъуащ. УкъызэфӀэзгъэувэжынущ. Ещанэ махуэми ТХЬЭМ и Унэм укӀуэнущ. 6Уи гъащӀэм иджыри илъэс пщыкӀутху къыщӀызгъунущ. Уэри мы къалэри ащурей пащтыхьым фыщысхъумэнущ. Си хьэтыркӀи си жыӀэщӀэ Даут и хьэтыркӀи мы къалэм сыкъыщыжынущ“ жыӀи»+.

7«Ахъуэм къыхэщӀыкӀа хущхъуэщыхуэр пащтыхьым къыхуэфхь», – жиӀащ Ещай бегъымбарым. ЖыхуиӀар къахьщ, гуэрэфым щахуэри, пащтыхьыр нэхъыфӀ хъууэ хуежьащ.

8«ТХЬЭМ сыкъызэрызэфӀигъэувэжынуми ещанэ махуэм и Унэм сызэрыкӀуэнуми я нэщэнэу сыт сыбгъэлъагъунур?» – еупщӀащ ХъызэкӀей Ещай.

9«ТХЬЭМ жиӀар зэригъэзэщӀэжынум мыр и нэщэнэщ, – жиӀащ Ещай. – ЖыӀэ, дэра къыхэпхыр: ныбжьыр дэкӀуеипӀипщӀкӀэ нэхъ лъахъшэу ехынра е абы дэкӀуеипӀипщӀкӀэ нэхъ лъагэу зиӀэтынра?[*]»

10«Ныбжьыр дэкӀуеипӀипщӀкӀэ нэхъ лъахъшэу ехыным зыри хэлъкъым, – жиӀащ ХъызэкӀей. – Ауэ кърегъэзэжи дэкӀуеипӀипщӀкӀэ нэхъ лъагэу зреӀэт».

11Ещай бегъымбарыр ТХЬЭ елъэӀури, Ӏэхьэз и дэкӀуеипӀэм лъахъшэу къеха ныбжьыр зэщӀэкӀуэжри, дэкӀуеипӀипщӀкӀэ нэхъ лъагэу зиӀэтыжащ.

ХъызэкӀей ӀэщӀэщӀа щыуагъэр

12А лъэхъэнэм бабылей пащтыхь Бэлэдан и къуэ Мэрдэкъубэлэдан[*] ХъызэкӀей зэрысымаджэр зэхихри, тхьэмпэтхыгъэхэмрэ тыгъэхэмрэ хуигъэхьащ. 13ХъызэкӀей лӀыкӀуэхэр иригъэблэгъащ, и хъумапӀэхэм дыжьынуи, дыщэуи, мэ дахэ къызыпих удзыуи, дагъэ лъапӀэуи ярылъыр, и Ӏэщэ гъэтӀылъыпӀэр, и хъугъуэфӀыгъуэщхэм щихъумэ псори яригъэлъэгъуащ. Пащтыхь сэрейм дэлъи пащтыхьыгъуэм илъи яримыгъэлъэгъуа зыри къэнакъым.

14Ещай бегъымбарыр пащтыхьым деж кӀуэри: «Сыт мы цӀыхухэм къыбжаӀар? Дэнэ къикӀыу къыпхуэкӀуа ахэр?» – еупщӀащ.

«ЩӀыпӀэ жыжьэ къикӀащ, – жиӀащ ХъызэкӀей. – Бабылей хэгъэгум къикӀащ».

15«Сыт абыхэм уи пащтыхь сэрейм щалъэгъуар?» – щӀэупщӀащ бегъымбарыр.

«Си сэрейм сыт дэлъми, – жиӀащ ХъызэкӀей, – си хъугъуэфӀыгъуэщхэм сыт ярылъми псори язгъэлъэгъуащ».

16Абдежым Ещай ХъызэкӀей жриӀащ: «КъедаӀуэ ТХЬЭМ и псалъэм: 17Уи сэрейм дэлъри иджыри къэс уи адэжьхэм зэхуахьэсари зэрапхъуэу Бабылей щашэн лъэхъэнэ къэхъунущ. Зы къэмынэу! – жеӀэ ТХЬЭМ. –+
18КъыпщӀэхъуэну уи щӀэблэм щыщ гуэрхэр гъэру ирашынурэ, бабылей пащтыхьым и сэрейм къулыкъу щрагъэщӀэнущ»+.

19«ТХЬЭМ и псалъэу къысхуэпхьахэр фӀы защӀэщ», – жриӀащ абы ХъызэкӀей. «Хъарзынэщ, сыпсэуху мамырыгъэр щыӀэмэ, шынагъуэ къэмыхъумэ аращ», – и щхьэ хужиӀэж щӀыкӀэу егупсысащ езыр.

ХъызэкӀей дунейм зэрехыжар

20ХъызэкӀей и тетыгъуэм нэгъуэщӀ хъугъэщӀагъэу къэхъуам, лӀыгъэщӀагъэу зэрихьам, псыӀыгъыпӀэр зэрищӀам, къалэм псы къызэриша псы жапӀэр зэриухуам ятеухуа хъыбархэр «Ехьудей пащтыхьхэм я тхыдэ тхылъым» итщ.

21И уахътыр къэсри, ХъызэкӀей и адэжьхэм я пащхьэ ихьэжащ. Абы иужькӀэ пащтыхь тахътэм дэкӀуеяр и къуэ Минащщ.

* 20:9 Дыгъэ сыхьэтхэм ещхьу, мы дэкӀуеипӀэхэмкӀэ далэр здынэсар къащӀэу щытагъэнущ.

* 20:12 Мэрдэкъубэлэдан ди лъэхъэнэр къихьэным ипэ 721 гъэм щегъэжьауэ 710 гъэм нэс Бабылейм пащтыхьыгъуэр щызэрихьащ. Абы иужькӀи тахътэр 703 гъэм иубыдащ. Мы Ӏыхьэм зи гугъу щищӀ Ӏуэхугъуэхэр 18-нэ, 19-нэ Ӏыхьэхэм къыщекӀуэкӀхэм ипэкӀэ къэхъуащ.

+ 20:3 4 Пащт. 18:3
+ 20:6 4 Пащт. 19:34
+ 20:17 4 Пащт. 24:13,
+ 20:18 4 Пащт. 24:12, 4 Пащт. 25:7,

ТӀОЩӀРЭ ЕЗАНЭ ӀЫХЬЭ

Ехьудейм и пащтыхь Минащ

21^1Минащ пащтыхь щыхъуам и ныбжьыр илъэс пщыкӀутӀым итт, илъэс щэ ныкъуэрэ тхукӀи унафэ зэрихьэу Ерусэлим дэсащ. И анэм и цӀэр ХьэпцӀэбэхьт. 2Минащ ТХЬЭМ исрэӀилхэм ябгъэдихуа лъэпкъхэм я хабзэ гущыкӀыгъуэхэм щапхъэ ятрихыу, Абы хуэмыфащэ бзаджагъэхэр илэжьу къекӀуэкӀащ. 3Минащ и адэ ХъызэкӀей зэхикъутауэ щыта тхьэлъэӀупӀэхэр ищӀыжат, БэӀэл и къурмэнщӀыпӀэхэр игъэувыжат, Ашэрэхь и пкъори хитӀат – псомкӀи исрэӀил пащтыхь Ӏэхьэб ещхьт. Абы уафэ къэгъэщӀыгъэхэм щхьэщэ яхуищӀырт икӀи яхуэпщылӀырт+.

4Ар къэгъэнауэ, ТХЬЭМ и Унэм и пащхьэ тхьэнэпцӀхэм щхьэкӀэ къурмэнщӀыпӀэхэр щигъэуват, ТХЬЭМ «Ерусэлим си цӀэр щызгъэӀунущ», – жиӀарэ пэт+. 5Минащ уафэ къэгъэщӀыгъэхэм я цӀэкӀэ къурмэнщӀыпӀэхэр ТХЬЭМ и Унэм и пщӀантӀитӀми щигъэуват+. 6Абы и къуэр мафӀэкӀэ къурмэн ищӀауэ щытыгъат; удыгъэ зэрихьэрт, Ӏэзэхэр игъаплъэрт, хьэдэхэр къэзыгъэпсалъэхэмрэ мэгъухэмрэ пэшэгъу ищӀырт. ТХЬЭМ и губжьыр къызэщӀигъаплъэу хуэмыфащэ бзаджагъэ куэд илэжьу къекӀуэкӀащ.

7Минащ Ашэрэхь и пкъор ищӀри, ТХЬЭМ и Унэм щӀигъэуващ. ТХЬЭМ зи гугъу ищӀар а Унэрат, Даутрэ абы и къуэ Сэлмэнрэ мыпхуэдэу щажриӀэм: «Мы Унэмрэ исрэӀил лӀакъуэхэм яхэсӀэтыкӀа Ерусэлимрэ си цӀэр игъащӀэкӀэ щыӀунущ. 8ИсрэӀилхэм унафэу яхуэсщӀар къанэ щымыӀэу ягъэзащӀэ къудеймэ, си жыӀэщӀэ Мусэ къеста Хабзэм тетмэ, я адэжьхэм еста щӀыгур езгъэбгынэнукъым»+. 9АрщхьэкӀэ ахэр дэӀуакъым. Минащ ехьудейхэр игъэщхьэрыуэри, гъуэгу захуэм тришащ. Ахэр ТХЬЭМ исрэӀилхэм ябгъэдихуу зэтриукӀа лъэпкъхэм нэхърэ нэхъ бзаджащӀэу къыщӀэкӀащ.

10Арати, ТХЬЭМ и псалъэр и жыӀэщӀэу бегъымбархэм цӀыхухэм къахуигъэхьащ: 11«Ехьудейм и пащтыхь Минащ гущыкӀыгъуэ куэд илэжьащ. Ар мы щӀыгум нэхъапэ щыпсэуа амэрейхэм нэхърэ нэхъ бзаджащӀэу къыщӀэкӀащ, и скъархэмкӀэ Ехьудейр гуэныхьщӀэнми дригъэхьэхащ+. 12Аращ ТХЬЭМ, ИсрэӀилым и Тхьэм, мыпхуэдэу щӀыжиӀэр: Ерусэлимрэ Ехьудеймрэ Сэ зы гузэвэгъуэ хэздзэнущи, абы и хъыбарыр зэхэзыхым гуӀэгъуэр къыщӀэзэрыхьынущ+. 13Щэмэрей хуэзгъэфэща тезырым хуэдэ Ерусэлим тезгъэхуэнущ, Ӏэхьэб и унагъуэм есщӀари есщӀэнущ. Фалъэр ялъэщӀу зэраӀубыжым ещхьу, Ерусэлим зэщӀэслъэщӀэнурэ сӀубыжынущ+. 14-15Я адэжьхэр Мысырым къыщисшыжа махуэм щегъэжьауэ нобэр къыздэсым гуэныхьщӀэным зэрыхэмыкӀам, си губжьыр къызэрызэщӀагъэплъам къыхэкӀыу, си лъэпкъым щыщу псэууэ къэнам си щӀыбыр хуэзгъэзэнущ, бийм и ӀэмыщӀи ислъхьэнущ, и жагъуэгъухэм зэрезгъэпхъуэнущ икӀи езгъэхъунщӀэнущ».

16Ехьудейр гуэныхьщӀэным дригъэхьэхыу Тхьэм хуэмыфащэ бзаджагъэхэр зэрыригъэлэжьам ищӀыӀужкӀэ, Минащ лажьи хъати зимыӀэ цӀыхухэм я лъыр уэру Ерусэлим щигъэжат+.

17Минащ и тетыгъуэм нэгъуэщӀ хъугъэщӀагъэу къэхъуам, игъэхъам, гуэныхьу къихьам ятеухуа хъыбархэр «Ехьудей пащтыхьхэм я тхыдэ тхылъым» итщ. 18И уахътыр къэсри, Минащ и адэжьхэм я пащхьэ ихьэжащ, Ӏузэ и жыг хадэкӀэ еджэу езыр щыпсэуа пащтыхь сэрейм хэтым щыщӀалъхьэжащ. Абы иужькӀэ пащтыхь тахътэм дэкӀуеяр и къуэ Амунщ+.

Ехьудейм и пащтыхь Амун

19Амун пащтыхь щыхъуам и ныбжьыр илъэс тӀощӀрэ тӀум итт, илъэситӀкӀи унафэ зэрихьэу Ерусэлим дэсащ. И анэм и цӀэр Мэшулэмэтт. Ар Йотбэ къалэ щыщ Хьэруз ипхъут. 20Амуни, и адэ Минащ ещхьу, ТХЬЭМ хуэмыфащэ бзаджагъэхэр илэжьу къекӀуэкӀащ. 21Ари и адэр зытета гъуэгум текӀакъым, ар зыхуэлӀыщӀэу щыта скъархэми щхьэщэ яхуищӀу щытащ+. 22ТХЬЭМ, и адэжьхэм я Тхьэм, и щӀыбыр хуэгъэзауэ псэуащ ар, Абы и гъуэгуми тетакъым.

23Амун и блыгущӀэтхэм зыкъыпаӀэтщ, щэхуу зэгурыӀуэхэри, и сэрейм даукӀыхьащ. 24Ауэ пащтыхь Амун зыкъыпэзыӀэтахэр ехьудейхэм яубыдри яукӀыжащ, абы иужькӀэ пащтыхь тахътэм и къуэ Йощий драгъэкӀуеящ.

25Амун и тетыгъуэм игъэхъахэм ятеухуа хъыбархэр «Ехьудей пащтыхьхэм я тхыдэ тхылъым» итщ. 26Амун Ӏузэ и жыг хадэкӀэ зэджэм ит и кхъэлэгъунэм щыщӀалъхьэжащ. Абы иужькӀэ пащтыхь тахътэм дэкӀуеяр и къуэ Йощийщ+.

+ 21:3 4 Пащт. 18:4, 3 Пащт. 16:32-33, 4 Пащт. 17:16, 4 Пащт. 23:5,

+ 21:4 3 Пащт. 18:29,
+ 21:5 3 Пащт. 6:36, 3 Пащт. 7:12
+ 21:8 3 Пащт. 9:3,
+ 21:11 3 Пащт. 21:26
+ 21:12 1 Пащт. 3:11,
+ 21:13 3 Пащт. 21:21, 4 Пащт. 17:6
+ 21:16 4 Пащт. 24:4
+ 21:18 4 Пащт. 21:26,
+ 21:21 4 Пащт. 21:2-7
+ 21:26 4 Пащт. 21:18

ТӀОЩӀРЭ ЕТӀУАНЭ ӀЫХЬЭ

Ехьудейм и пащтыхь Йощий

22^1Йощий пащтыхь щыхъуам и ныбжьыр илъэсийм итт, илъэс щэщӀрэ зыкӀи унафэ зэрихьэу Ерусэлим дэсащ. И анэм и цӀэр Едидэхьт. Ар лъэпкъкӀэ Бозкъат щыщ Адай ипхъут. 2Йощий ТХЬЭМ хуэмыфащэ илэжьакъым, ижькӀи сэмэгукӀи димыдзыхыу и адэжь Даут и гъуэгум ирикӀуащ.

Тхьэм и Унэм Хабзэр зэрыт тхылъыр къызэрыщагъуэтыжар

3Пащтыхь Йощий тетыгъуэр зэрыӀэщӀыхьэрэ илъэс епщыкӀуиянэр екӀуэкӀыу, и тхакӀуэ Щэфан ТХЬЭМ и Унэм игъэкӀуащ. Мэшуламэ и къуэ Азэлей и къуэт Щэфан. 4«Тхьэпщ пашэ Хьэлкъей деж кӀуэи, – хуищӀащ пащтыхьым абы унафэ, – ТХЬЭМ и Унэм цӀыхухэм кърахьэлӀэурэ бжэхъумэ тхьэпщхэм зэхуахьэса дыжьыныр къызэхилъытэжыну жеӀэ+. 5-6Ар ТХЬЭМ и Унэр зэрагъэпэщыжыну зи пщэ иралъхьахэм я тетхэм ирырат. Абыхэми ар ТХЬЭМ и Унэм щылажьэу щӀэт пхъащӀэхэм, ухуакӀуэхэм, мывэхэр джафэу зыӀущӀхэм лэжьапщӀэу ирырат. Абы къищынэмыщӀауэ, ТХЬЭМ и Унэр зэрагъэпэщыжын щхьэкӀэ зыхуеину пхъащхьэмрэ мывэ упсахэмрэ къращэху. 7Ауэ, пэжагъ зэрахэлъым къыхэкӀыу, дыжьыныр зэрызэрагъэкӀуэкӀ щӀыкӀэм зыри щӀремыупщӀэж»+.

8Тхьэпщ пашэ Хьэлкъей Щэфан зыхуигъазэри: «ТХЬЭМ и Унэм Хабзэр зэрыт тхылъыр[*] къыщызгъуэтыжащ», – жриӀащ. Хьэлкъей ар Щэфан иритащ, ари тхылъым еджащ. 9Абы иужькӀэ Щэфан пащтыхьым деж кӀуэри Ӏуэхур зэрыщыт псори хуиӀуэтэжащ: «Уи жыӀэщӀэхэм ТХЬЭМ и Унэм кърахьэлӀа дыжьыныр зы къэмынэу ар зэзыгъэпэщыжхэм я тетхэм иратащ». 10Абы иужькӀэ Щэфан Хьэлкъей-тхьэпщым зы тхылъ къызэрыритар пащтыхьым жриӀащ. Арыххэу, Щэфан пащтыхьым а тхылъым итым къыхуеджащ.

11Пащтыхьым тхылъым къраджыкӀ псалъэхэр щызэхихым, и гум щӀыхьэри, и щыгъынхэр зэхичэтхъащ. 12Абдежым абы Хьэлкъей-тхьэпщым, Щэфан и къуэ Ахъыкъамэ, Мыхъей и къуэ Ахъборэ, тхакӀуэ Щэфан, и блыгущӀэт Ащей сымэ унафэ яхуищӀащ: 13«Иджы фыкӀуи, мы къыкъуэкӀыжа тхылъым итым теухуауэ тщӀэн хуейр сытми, сэр щхьэкӀи жылэмрэ Ехьудей хэкумрэ щхьэкӀи ТХЬЭМ феупщӀ. Ди адэжьхэр мы тхылъым ит псалъэхэм зэремыдэӀуам, абы итхар зэрамыгъэзэщӀам къыхэкӀыу, ТХЬЭМ и губжь къытлъэӀэсар къызэрымыкӀуэу инщ».

14Арати, Хьэлкъей-тхьэпщри, Ахъыкъами, Ахъбори, Щэфани, Ащеи кӀуащ ХулдэкӀэ зэджэ бегъымбар гуащэм деж. Ар щыгъынхъумэ Щалум и щхьэгъусэт. Щалум Хьэрхэс и къуэ Тыкъуэ и къуэт. Хулдэ езыр Ерусэлим къалэм, ХьэблэщӀэм щыпсэурт. Абыхэм ар Ӏуэхур зыӀутым щагъэгъуэзащ+.

15Бегъымбар гуащэм къыхуэкӀуахэм къажриӀащ: «ТХЬЭМ, ИсрэӀилым и Тхьэм, жиӀэр мыращ: фыкъысхуэзыгъэкӀуа цӀыхум жефӀэж: 16„ТХЬЭМ къиӀуэхур мыращ: щӀэх дыдэ мы щӀыпӀэмрэ абы щыпсэухэмрэ бэлыхьлажьаер къахуэзгъэкӀуэнущ; ехьудей пащтыхьыр зэджа тхылъым итыр къанэ щымыӀэу зэщӀэнущ[*]. 17Абыхэм я щӀыб къызэрысхуагъэзам, мэ дахэ къызыпих мыстхъэхэр нэгъуэщӀытхьэхэм я пащхьэ зэрыщагъэсам, ящӀэ псомкӀи си губжьыр къызэрызэщӀагъэплъам щхьэкӀэ, мы щӀыпӀэм лъэщу сыхуэгубжьащ, щӀэхи сыужьыхыжынукъым“. 18Ауэ ТХЬЭМ деж упщӀакӀуэ фыкъэзыгъэкӀуа ехьудей пащтыхьым жефӀэж: „Мыращ ТХЬЭМ, ИсрэӀилым и Тхьэм, мы тхылъым къыпхураджыкӀа псалъэхэм теухуауэ жиӀэр: 19Мы щӀыпӀэмрэ абы щыпсэухэмрэ бэлыхьлажьэр къазэрыхуэзгъэкӀуэнур, ахэр зэрызэрезгъэпхъуэнур икӀи гыбзафэкӀэ зэрызэщӀэзгъэсеенур быдэу щыжысӀэм, уи гур щабэ хъуащ, ТХЬЭМ и пащхьи зыщыбгъэцӀыкӀуащ. Уи щыгъынхэр зэхэпчатхъэри си пащхьэ ущыгъащ. Мис абы щхьэкӀэщ Сэри ущӀызэхэсхар, – жеӀэ ТХЬЭМ. – 20Абы щхьэкӀэ гуныкъуэгъуэ уимыӀэу уи адэжьхэм я пащхьэ уизгъэхьэжынущ, уи кхъэлэгъунэми мамыру ущыщӀезгъэлъхьэжынущ. Мы щӀыпӀэм къытезгъэпсыхэну бэлыхьлажьэр уи нэгу щӀэзгъэкӀынукъым“».

Арати, жэуапыр пащтыхьым деж нагъэсыжащ+.

* 22:8 Тхьэм и Унэм къыщагъуэтыжа тхылъым, хуэбгъэфащэ зэрыхъунумкӀэ, итар Тэурэтырщ (Мусэ бегъымбарым итхыжа тхылъитхурщ) е абы щыщ Ӏыхьэ гуэрщ. Нэхъыбэм къызэралъытэмкӀэ, абы итар Тэурэтым и иужьрей тхылъырщ.

* 22:16 Тхьэм и унафэхэр ямыгъэзащӀэу ӀэщӀыб ящӀмэ, ИсрэӀил и щӀэблэм я щхьэ кърикӀуэну бэлыхьлажьэхэр Тэурэт Хабзэм къыщебжэкӀащ. Еплъ Хабзэ 28:15-68 .

+ 22:4 4 Пащт. 12:9-15
+ 22:7 4 Пащт. 12:15
+ 22:14 Лк. 2:36,
+ 22:20 4 Пащт. 23:24,

ТӀОЩӀРЭ ЕЩАНЭ ӀЫХЬЭ

Тхьэм дащӀа Ӏуагъэр Йощий къызэригъэщӀэрэщӀэжар

23^1Пащтыхьым Ехьудеймрэ Ерусэлимрэ я тхьэмадэхэр и деж къыщызэхуишэсащ. 2Ар ТХЬЭМ и Унэм кӀуащ, Ехьудей хэкум цӀыхуу исри, Ерусэлим щыпсэухэри, тхьэпщхэри, бегъымбархэри и гъусэу – лъэпкъым щыщу цӀыкӀуи ини къэмынэу щӀыгъут абы. Йощий абыхэм ТХЬЭМ и Унэм къыщагъуэта ЗэгурыӀуэныгъэм и тхылъым[*] итым зыри къримынэу макъкӀэ къахуеджащ. 3ПкъощӀэсэм деж щыту Йощий ТХЬЭМ Ӏуагъэ дищӀащ Абы и гъуэгум темыкӀыу ирикӀуэну, игъэува хабзэхэмрэ ищӀа унафэхэмрэ гукӀи псэкӀи игъэзэщӀэну, а тхылъым итхэм и щӀыб яхуимыгъэзэну псалъэ быдэ итащ. ЦӀыхуу къызэхуэсари а Ӏуагъэм арэзыуэ еувэлӀащ+.

Йощий мажусий диным зэребэнар

4Пащтыхьым Хьэлкъей-тхьэпщ пашэми, тхьэпщ къуэдзэхэми, бжэхъумэ тхьэпщхэми унафэ яхуищӀащ БэӀэл, Ашэрэхь, уафэ къэгъэщӀыгъэхэм я цӀэкӀэ ящӀу ТХЬЭМ и Унэм щӀалъхьа хьэпшыпхэр псори кърахыжыну. Йощий ахэр Ерусэлим щӀыбым, Къидрун псы жапӀэм деж щагъэсыжыну, сахуэри БэтӀэл яхьыжыну быдэу яжриӀащ+. 5Йощий Ехьудей къалэхэмрэ Ерусэлим и Ӏэгъуэблагъэхэмрэ щыӀэ тхьэлъэӀупӀэхэм мэ дахэ къызыпих мыстхъэхэр щагъэсын папщӀэ, ехьудей пащтыхьхэм щӀагъэува мажусий тхьэпщхэр тригъэкӀащ. Абыхэм мэ дахэ къызыпих мыстхъэхэр зыхуагъэсыр БэӀэлт, дыгъэрт, мазэрт, вагъуэбынхэрт, уафэ къэгъэщӀыгъэхэрт+. 6Абы ТХЬЭМ и Унэм щӀэт Ашэрэхь и пкъор къыщӀихри, Къидрун псы жапӀэм деж щаригъэгъэсыжащ, и сахуэр зэхригъэубэжри, кхъэм щызэбгригъэпхъыжащ. 7ТХЬЭМ и Унэм деж щыт тхьэхуэщӀэ къэхьпэхэмрэ Ашэрэхь кърапхъух тепхъуэхэр зэӀузыщэ цӀыхубзхэмрэ я унэхэри зэхригъэкъутащ+.

8Йощий тхьэпщхэр къанэ щымыӀэу ехьудей къалэхэм къыдишри, Ерусэлим ишащ. Абы къищынэмыщӀауэ, Йощий мэ дахэ къызыпих мыстхъэхэр щагъэсу Джыбэхь щегъэжьауэ Бэрщабэ щыщӀэкӀыжу[*] ит тхьэлъэӀупӀэ унэхэм цӀыху емыкӀуэлӀэжын хуэдэу иуфӀеящ. Къалэтет Йушэ и дыхьэпӀэкӀэ зэджэм деж щыта тхьэлъэӀупӀэри Йощий зэхикъутащ. Ар къалэ дыхьэпӀэм и сэмэгурабгъу лъэныкъуэмкӀэ щытащ. 9ТхьэлъэӀупӀэхэм щӀэта тхьэпщхэр Ерусэлим дэт ТХЬЭМ и Унэм и къурмэнщӀыпӀэм бгъэдагъэхьэртэкъым, ауэ щӀакхъуэ мыкӀумыпщыр[*] абдеж Ӏуэху щызыщӀэ тхьэпщхэм дашхыну хуитт.

10Зыгуэрым и къуэ е ипхъу мафӀэм хидзэу Мэлэхъу[*] къурмэн хуримыгъэщӀын щхьэкӀэ, Йощий Тэуфэт и къурмэнщӀыпӀэм цӀыху емыкӀуэлӀэжыну иуфӀеящ. Ар ХьинэмкӀэ зэджэ къуэм[*] дэтащ. 11Йощий ТХЬЭМ и Унэм и дыхьэпӀэм деж щыта шыхэр Ӏуригъэшащ. Ехьудей пащтыхьхэм дыгъэм и цӀэр зытраӀуэгъа шыхэр пащтыхьым и блыгущӀэт Нэтанмэлэч и къулыкъущӀапӀэм пэмыжыжьэу пщӀантӀэм щаӀыгъыу щытащ. Абы иужькӀэ Йощий дыгъэ тхьэлъэӀухэм щхьэкӀэ зэрахуэу щыта хьэкуэстыгухэр[*] мафӀэм хидзэри игъэсащ.

12Йощий ехьудей пащтыхьхэм Ӏэхьэз и унащхьэм тращӀыхьа къурмэнщӀыпӀэхэри, ТХЬЭМ и Унэм и пщӀантӀитӀым Минащ щигъэува къурмэнщӀыпӀэхэри Ӏуихащ. Ахэр абы цӀыкӀу-цӀыкӀуу зэхикъутэщ, зэхигъэщащэри, сабэр Къидрун псы жапӀэм дикӀутэжащ+. 13Пащтыхь Сэлмэн Ерусэлим и къуэкӀыпӀэ лъэныкъуэмкӀэ, КӀуэдыпӀэм и ӀуащхьэкӀэ[*] зэджэм ипщэкӀэ, щыӀэ лъагапӀэхэм саидейхэм я тхьэ гурымыхьу Аштэрэт, мэуабейхэм я тхьэнэпцӀ цӀапӀэу КӀэумыш, амонейхэм я тхьэнэпцӀ гущыкӀыгъуэу Мылкъум я цӀэкӀэ трищӀыхьауэ щытыгъа тхьэлъэӀупӀэхэми цӀыху емыкӀуэлӀэжын хуэдэу Йощий иуфӀеящ+. 14Абы мывэскъархэр зэхигъэщэщащ, Ашэрэхь и пкъохэр къриупщӀыкӀащ, ахэр здэщыта щӀыпӀэхэми цӀыху къупщхьэлъапщхьэхэр трикӀутэжащ[*]+.

15Ар къэгъэнауэ, абы БэтӀэл дэт къурмэнщӀыпӀэм, ИсрэӀилыр гуэныхьщӀэным дезыгъэхьэха НэбатӀ и къуэ Йорэбэхьэм игъэува тхьэлъэӀупӀэм хэтым, щыщ къыхимынэу зэтрикъутащ. Пащтыхьым тхьэлъэӀупӀэ унэм мафӀэ иридзри, сахуэ фӀэкӀа къыхимынэу игъэсащ. Ашэрэхь щхьэкӀэ ягъэувауэ щыта пкъори игъэсащ+. 16Абы иужькӀэ Йощий и хъуреягъыр къыщиплъыхьым, Ӏуащхьэ джабэм кӀэрыт кхъащхьэхэр къилъэгъуащ. Пащтыхьым ахэр къатӀэщӀыну унафэ ищӀщ, хьэдэ къупщхьэхэр кърыригъэхри, къурмэнщӀыпӀэм и щӀыӀум щигъэсыжащ, цӀыху емыкӀуэлӀэжын хуэдэуи иуфӀеящ. Арыххэуи, ТХЬЭМ зэгуэрым и цӀыхум къыхуиӀуэхуауэ щыта псалъэр зэщӀащ[*]+.

17«Хэт зи мывэсыныр мы слъагъур?» – щӀэупщӀащ пащтыхьыр.

«Ар Ехьудей хэкум къикӀыу къэкӀуауэ щытыгъа Тхьэм и цӀыхум и кхъащхьэщ. Арат мы бэтӀэл къурмэнщӀыпӀэм епщӀар къызэрыхъунур жызыӀауэ щытар», – жаӀащ къалэдэсхэм+.

18«ФемыӀусэ абы и кхъащхьэм, – жиӀащ Йощий, – и хьэдащхьэри фымыгъэпӀейтей».

Апхуэдэ щӀыкӀэкӀэ абырэ Щэмэрей хэкум къикӀа бегъымбарымрэ я хьэдэ къупщхьэхэр хъума хъуащ[*].

19Абы къищынэмыщӀауэ, Йощий щэмэрей къалэхэм дэт тхьэлъэӀупӀэ унэхэри зэхикъутащ – ТХЬЭМ и губжьыр къызэщӀагъаплъэу ахэр зыгъэувауэ щытар исрэӀил пащтыхьхэрт. БэтӀэл тхьэлъэӀупӀэхэм зэрарищӀам хуэдэу, Йощий абыхэми лъапсэрыхыр къахуигъэкӀуащ. 20Йощий а тхьэлъэӀупӀэхэм щӀэта тхьэпщхэр къурмэнщӀыпӀэхэм деж щызэтриукӀащ, хьэдэ къупщхьэ куэди щигъэсащ. А псом иужькӀэ абы Ерусэлим игъэзэжащ+.

ӀутӀыжыр къызэрагъэщӀэрэщӀэжар

21«ЗэгурыӀуэныгъэм и тхылъым зэритым хуэдэу, ТХЬЭМ, фи Тхьэм, папщӀэ ӀутӀыжыр[*] вгъэмэхуэщӀ», – яхуищӀащ пащтыхьым цӀыхухэм псоми унафэ. 22ИсрэӀилым пашэу иӀа гъуазэхэм я лъэхъэнэм къыщегъэжьауэ ИсрэӀил хэгъэгуми Ехьудей хэкуми я пащтыхьхэм деж къэсыжу мы ӀутӀыжым хуэдэ махуэщӀ зэрамыӀаращ Йощий апхуэдэ унафэ ищӀын хуей щӀэхъуар. 23Пащтыхь Йощий тетыгъуэр зэрыӀэщӀыхьэрэ илъэс епщыкӀуиянэр екӀуэкӀыу, ТХЬЭМ и цӀэкӀэ ӀутӀыжыр Ерусэлим щагъэмэхуэщӀащ.

Йощий и пащтыхьыгъуэм теухуауэ

24Хьэлкъей-тхьэпщым ТХЬЭМ и Унэм къыщигъуэта тхылъым ит унафэхэр гъэзэщӀа хъун папщӀэ, Йощий хьэдэхэр къэзыгъэпсалъэхэмрэ удыгъэ зезыхьэхэмрэ зэтриукӀащ, нысхъапэу[*], скъару, нэгъуэщӀ цӀапӀагъэу Ехьудей хэкумрэ Ерусэлим къалэмрэ къыщигъуэтар зэрыщыту кӀуэдыкӀейуэ игъэкӀуэдащ. 25Йощий хуэдэу ТХЬЭМ гукӀи псэкӀи зыхуэзыгъэза, Мусэ итхыжа Хабзэр зэрифӀэщкӀи зыгъэзэщӀа пащтыхь ипэкӀи щыӀакъым, иужькӀи къэхъуакъым+.

26Апхуэдэу щыт пэтми, ТХЬЭМ Ехьудейм хуищӀа и губжь иныр, Минащ Абы ирипэса икӀагъэхэм иужькӀэ къызэщӀэплъар, ужьыхакъым+. 27«ИсрэӀилыр зэрызыбгъэдэсхуам хуэдэу, Ехьудейри зыбгъэдэсхунущ, – жиӀащ ТХЬЭМ, – къыхэсхауэ щыта мы Ерусэлим къалэри, „Си цӀэр щыӀунущ“ жысӀэу хэсӀэтыкӀауэ щыта Унэри ӀэщӀыб сщӀынущ»+.

Йощий дунейм зэрехыжар

28Йощий и тетыгъуэм нэгъуэщӀ хъугъэщӀагъэу къэхъуамрэ игъэхъамрэ ятеухуа хъыбархэр «Ехьудей пащтыхьхэм я тхыдэ тхылъым» итщ.

29Йощий унафэр щыӀэщӀэлъ лъэхъэнэм Мысырым и пащтыхь фирхьэун Нэхъу[*] ащурей пащтыхьым зауэ ирищӀылӀэну Фэрат псыежэх лъэныкъуэмкӀэ ежьат. Пащтыхь Йощий абы езэуэну пэуват, арщхьэкӀэ Нэхъу абы Мэджыдэ щрихьэлӀэри, еуэри иукӀащ. 30Йощий и блыгущӀэтхэм абы и хьэдэр Ерусэлим къашэжри, и кхъэлэгъунэм щыщӀалъхьэжащ. Абы иужькӀэ цӀыхухэм Йощий и къуэ Йохъуэжь и щхьэм дагъэр щахуэри, пащтыхь тахътэм драгъэкӀуеящ+.

Ехьудейм и пащтыхь Йохъуэжь

31Йохъуэжь пащтыхь щыхъуам и ныбжьыр илъэс тӀощӀрэ щым итт, мазищкӀи унафэ зэрихьэу Ерусэлим дэсащ. И анэм и цӀэр Хьэмуталт, ар лъэпкъкӀэ Лиунэ щыщ Ерэмей ипхъут+. 32И адэжьхэми хуэдэу, абы ТХЬЭМ хуэмыфащэ бзаджагъэхэр илэжьу къекӀуэкӀащ.

33Фирхьэун Нэхъу ХьэматӀ хэгъэгум ит Арыблэ къалэм деж Йохъуэжь щиубыдри, Ерусэлим щымыпащтыхьыжын хуэдэу, гъэр ищӀауэ щытащ. Абы иужькӀэ Нэхъу Ехьудейм хьэкъулэ трилъхьэри, дыжьын тӀэлатищэрэ зы дыщэ тӀэлатрэ[*] иритын хуейуэ игъэуващ. 34Фирхьэун Нэхъу пащтыхь тахътэм Йощий и къуэ Елэчым дригъэкӀуейри, и цӀэр ЙочымкӀэ зэрихъуэкӀащ. Фирхьэуным Йохъуэжь Мысырым ишэри, ар абдеж дунейм щехыжащ+. 35Йочым фирхьэун Нэхъу хьэкъулэу къатрилъхьа дыжьынымрэ дыщэмрэ хэгъэгу псом къыщыхихри абы иритащ. Щхьэж и мылъкум елъытауэ, хузэфӀэкӀынур цӀыхум ятрилъхьэри, Йочым фирхьэуным иритыну хьэкъулэр зэригъэпэщащ.

Ехьудейм и пащтыхь Йочым

36Йочым пащтыхь щыхъуам и ныбжьыр илъэс тӀощӀрэ тхум итт, илъэс пщыкӀузкӀи унафэ зэрихьэу Ерусэлим дэсащ. И анэм и цӀэр Зэбудэт, ар лъэпкъкӀэ Аурым щыщ Пэдей ипхъут. 37И адэжьхэм хуэдэу, абы ТХЬЭМ хуэмыфащэ бзаджагъэхэр илэжьу къекӀуэкӀащ.

* 23:2 Тхьэм исрэӀилхэр Мысырым къришыжа нэужь, абыхэм зэраухылӀа зэгурыӀуэныгъэм тегъэщӀапӀэ ищӀ Ӏуэхугъуэхэрщ а тхылъым къызэщӀиубыдар.

* 23:8 НэгъуэщӀу жыпӀэмэ, Ехьудей хэкум и ищхъэрэ гъунапкъэхэм (Джыбэхь) щегъэжьауэ ипщэ гъунапкъэхэм (Бэрщабэ) нэс.

* 23:9 Зи гугъу ищӀыр гъавэ тыхьым щыщу тхьэпщхэм къахуэнэрщ.

* 23:10 «Мэлэхъу» жыхуаӀэр амонеитхьэ «Мылкъум» нэгъуэщӀу зэреджэу щыта цӀэуэ щытынкӀэ хъунущ (еплъ 23:13). Мэлэхъу сабийхэр тыхь хуащӀу щытащ. Тэурэт Хабзэм ипкъ иткӀэ, Мэлэхъу щхьэщэ хуэзыщӀа исрэӀилхэм я унафэр укӀт.

* 23:10 Зи гугъу ищӀыр Ерусэлим и щӀыбкӀэ, ипщэ-къухьэпӀэ лъэныкъуэмкӀэ щыӀа къуэщ.

* 23:11 Дыгъэр шыхэр зыщӀэщӀа хьэкуэстыгум ису уафэгум щызэхэзекӀуэу я фӀэщ хъууэ щытащ Пасэрей КъуэкӀыпӀэ Гъунэгъум щыпсэууэ щыта лъэпкъхэм.

* 23:13 Пасэрей журтыбзэкӀэ тха Ӏэрытхым къыщыкӀуэ «КӀуэдыпӀэм и Ӏуащхьэ» жыӀэгъуэр и къэпсэлъыкӀэкӀэ щӀагъуэ темыкӀыу «Зейтун Ӏуащхьэ» фӀэщыгъэм тохуэ. Тхылъыр зи ӀэдакъэщӀыкӀыр Ерусэлим къалэм и къуэкӀыпӀэ лъэныкъуэмкӀэ щыӀэ Зейтун Ӏуащхьэм апхуэдэу щӀеджэр абдеж тхьэнэпцӀхэм щхьэщэ щыхуащӀу зэрыщытарщ.

* 23:14 Апхуэдэ щӀыкӀэкӀэ а щӀыпӀэхэм тхьэхуэӀухуэщӀэхэр щебгъэкӀуэкӀыж мыхъуну Йощий ищӀащ.

* 23:16 Еплъ 3 Пащт. 13:1-2.

* 23:18 Ехьудей щыщ Тхьэм и цӀыхумрэ абы дыщӀалъхьэжа щэмэрей бегъымбарымрэ я хъыбарыр 3 Пащт. 13 къыщокӀуэ.

* 23:21 Тхьэм исрэӀилхэр Мысырым къызэрыришыжам и фэеплъу илъэс къэс абыхэм ягъэгъэлъэпӀэн хуей махуэщӀым аращ зэреджэр. Еплъ МысырикӀыж 12 .

* 23:24 Журт. «терафим». Тхьэ пэлъытэу зэрахьэу щыта цӀыху теплъэ зиӀэ пкъыгъуэхэм аращ зэреджэр. И пащхьэ тхьэ щелъэӀуу унэм щызэрахьэу щытащ.

* 23:29 Зи гугъу ищӀыр Мысырым ди лъэхъэнэр къихьэным ипэ 610 гъэм щегъэжьауэ 595 гъэм нэс пащтыхьыгъуэр щызезыхьа Нэхъу ЕтӀуанэрщ.

* 23:33 Дыжьын килограмм минищрэ щиплӀрэ дыщэ килограмм щэщӀрэ плӀырэ нэблагъэ хъунущ.

+ 23:3 4 Пащт. 11:14,
+ 23:4 4 Пащт. 21:3, 3 Пащт. 15:13
+ 23:5 4 Пащт. 17:16, 4 Пащт. 21:3
+ 23:7 3 Пащт. 14:24
+ 23:12 4 Пащт. 21:4-5
+ 23:13 3 Пащт. 11:5-7
+ 23:14 4 Пащт. 10:27
+ 23:15 3 Пащт. 12:28
+ 23:16 3 Пащт. 13:2
+ 23:17 3 Пащт. 13:30-31
+ 23:20 3 Пащт. 13:2
+ 23:25 4 Пащт. 18:5
+ 23:26 4 Пащт. 21:11,
+ 23:27 4 Пащт. 21:4
+ 23:30 4 Пащт. 9:28, 1 Пащт. 10:1
+ 23:31 4 Пащт. 24:18
+ 23:34 4 Пащт. 24:17, Данил 1:7,

ТӀОЩӀРЭ ЕПЛӀАНЭ ӀЫХЬЭ

24^1Йочым и тетыгъуэм бабылей пащтыхь Нэбыхъунэщыр[*] зауэ кърищӀылӀэри, илъэсищкӀэ и ӀэмыщӀэм иригъэлъащ. Ауэ итӀанэ Йочым Нэбыхъунэщыр зыкъыпиӀэтащ+. 2ТХЬЭМ абы Бабылейми, Арэмейми, Мэуабейми, Амонейми щыщ хъунщӀакӀуэхэр ириутӀыпщащ. ТХЬЭМ и жыӀэщӀэ бегъымбархэм къаригъэӀуэхуа и псалъэм тету, Ехьудейр яригъэгъэкӀуэдыну арат ахэр къыщӀытригъауэр+. 3Дауи, ТХЬЭМ Ехьудейр зыбгъэдихун щхьэкӀэщ а псор абы и щхьэ кърикӀуэну щӀиухар, къызыхэкӀари Минащ къихьа гуэныхьхэмрэ зэрихьа икӀагъэхэмрэщ,+
4хейм илъ игъэжари хэту. Абы Ерусэлим щигъэжа лъы хейр ТХЬЭМ игъэгъуну хуеякъым.

5Йочым и тетыгъуэм нэгъуэщӀ хъугъэщӀагъэу къэхъуамрэ игъэхъамрэ ятеухуа хъыбархэр «Ехьудей пащтыхьхэм я тхыдэ тхылъым» итщ. 6И уахътыр къэсри, Йочым и адэжьхэм я пащхьэ ихьэжащ. Абы иужькӀэ пащтыхь тахътэм дэкӀуеяр и къуэ Йохъучынщ.

7Зэгуэр мысыр пащтыхьым ӀэщӀэлъу щыта щӀыгухэр – Мысыр псыхъуэм къыщегъэжьауэ Фэрат псыежэхым нэс – бабылей пащтыхьым зыӀэщӀиубыдащ. Езы мысыр пащтыхьыр абы фӀэкӀа и хэгъэгум къикӀыжакъым.

Ехьудейм и пащтыхь Йохъучын

8Йохъучын пащтыхь щыхъуам и ныбжьыр илъэс пщыкӀуийм итт, мазищкӀи унафэ зэрихьэу Ерусэлим дэсащ. И анэм и цӀэр Нэхущтэт, ар лъэпкъкӀэ Ерусэлим щыщ Елнэтан ипхъут. 9И адэм хуэдэу, абыи ТХЬЭМ хуэмыфащэ бзаджагъэхэр илэжьу къекӀуэкӀащ.

10А лъэхъэнэм бабылей пащтыхь Нэбыхъунэщыр и дзэпщхэр Ерусэлим къебгъэрыкӀуэри къатӀысыхьащ. 11Езы Нэбыхъунэщыр къалэм къыщекӀуэлӀар и дзэпщхэм къалэр къащтэу щыхуежьарщ. 12Ехьудейм и пащтыхь Йохъучыни, и анэми, и блыгущӀэтхэми, и дзэзешэхэми, и чэнджэщэгъухэми абы и ӀэмыщӀэ зралъхьащ. Бабылей пащтыхьым тетыгъуэр зэрыӀэщӀыхьэрэ илъэс еянэр екӀуэкӀырт[*] Йохъучын гъэру щиубыдам+.

13ТХЬЭМ зэрыжиӀам хуэдэу, Нэбыхъунэщыр ТХЬЭМ и Унэми пащтыхь сэрейми я хъугъуэфӀыгъуэщхэм ярылъа мылъкур псори иришащ. Абы щыщу ИсрэӀилым и пащтыхь Сэлмэн ТХЬЭМ и Унэм щхьэкӀэ ищӀауэ щытыгъа дыщэ хьэкъущыкъухэм зыри къахимынэу зэхикъутащ+. 14Апхуэдэу абы зэры-Ерусэлиму гъэр ищӀащ: дзэзешэхэмрэ зауэлӀхэмрэ, ӀэщӀагъэлӀхэмрэ гъукӀэхэмрэ ящыщ къигъэнакъым – псори зэгъусэу цӀыху минипщӀ хъун иришащ. Къигъэнар зыри зыхузэфӀэмыкӀ цӀыху тхьэмыщкӀэхэрщ.

15Нэбыхъунэщыр Бабылейм гъэру ишащ Йохъучын. Ерусэлим дишри, пащтыхьым и анэри, и щхьэгъусэхэри, и блыгущӀэтхэри, хьэӀусыпэ зрату хэкум исхэри Бабылей ишащ. 16Абы къищынэмыщӀауэ, пащтыхьым зэуэным хуэщӀарэ лъэщ защӀэу зауэлӀ минибл, ӀэщӀагъэлӀрэ гъукӀэу цӀыху мин хуэдиз Бабылей игъэкуэшащ. 17Нэбыхъунэщыр пащтыхь тахътэм Йохъучын и адэ къуэш Мэтэней дригъэкӀуейри, и цӀэр СадыкъейкӀэ зэрихъуэкӀащ+.

Ехьудейм и пащтыхь Садыкъей

18Садыкъей пащтыхь щыхъуам и ныбжьыр илъэс тӀощӀрэ зым итт, илъэс пщыкӀузкӀи унафэ зэрихьэу Ерусэлим дэсащ. И анэм и цӀэр Хьэмуталт, ар лъэпкъкӀэ Лиунэ щыщ Ерэмей ипхъут+. 19Йочым хуэдэу, абы ТХЬЭМ хуэмыфащэ бзаджагъэхэр илэжьу къекӀуэкӀащ. 20ТХЬЭР Ерусэлимрэ Ехьудей хэкумрэ щыпсэухэм апхуэдизкӀэ яхуэгубжьати, имыдэжу зыбгъэдихуащ.

Абы хэту Садыкъей бабылей пащтыхьым зыкъыпиӀэтащ.

* 24:1 Нэбыхъунэщыр ЕтӀуанэм ди лъэхъэнэр къихьэным ипэ 605 гъэм щегъэжьауэ 562 гъэм нэс Бабылейм пащтыхьыгъуэр щызэрихьащ.

* 24:12 НэгъуэщӀу жыпӀэмэ, ди лъэхъэнэр къихьэным ипэ 597 гъэм.

+ 24:1 Данил 1:1

+ 24:2 4 Пащт. 20:17, 4 Пащт. 21:12-14, 4 Пащт. 23:27

+ 24:3 4 Пащт. 21:2-7, 4 Пащт. 21:16, 4 Пащт. 21:23-26

+ 24:12 4 Пащт. 20:18,
+ 24:13 4 Пащт. 20:17, Данил 1:2
+ 24:17 4 Пащт. 23:34, Данил 1:7
+ 24:18 4 Пащт. 23:31

ТӀОЩӀРЭ ЕТХУАНЭ ӀЫХЬЭ

Бабылейхэм Садыкъей тезыр зэрытралъхьар

25^1Садыкъей тетыгъуэр зэрыӀэщӀыхьэрэ илъэс ебгъуанэр екӀуэкӀыу, епщӀанэ мазэм и епщӀанэ махуэм[*], бабылей пащтыхь Нэбыхъунэщыр и дзэр зэрыщыту къришажьэри Ерусэлим къекӀуэлӀащ. Къалэр и хъуреягъкӀэ къитӀысыхьри, къуэтӀыхьхэр щызэтритхъуащ. 2Садыкъей и тетыгъуэр илъэс епщыкӀузанэм хыхьэху, къалэр а къызэрытӀысыхьауэ екӀуэкӀащ.

3ЕплӀанэ мазэм и ебгъуанэ махуэм[*] гъаблэм къалэр зэщӀищтащ, цӀыхухэми яшхын зыри къахуэнэжакъым. 4Абы щыгъуэщ мывэхъунэри щыпхаудар. Бабылеидзэм къалэр къитӀысыхьа пэтми, пащтыхьымрэ и дзэмрэ ар жэщым ябгынэри щӀэпхъуэжащ. Ахэр пащтыхь жыг хадэм пэблагъэ мывэхъунитӀым хэлъ дыхьэпӀэм дэкӀри, Ӏурдын губгъуэмкӀэ яунэтӀащ. 5АрщхьэкӀэ бабылеидзэр пащтыхьым кӀэлъыпхъэрри, Йэрыхъуэ къыпэщылъ Ӏурдын губгъуэм деж щыкӀэлъэщӀыхьащ. Пащтыхьым и закъуэ къагъанэри, и дзэр щхьэж и занщӀэр и гъуэгуу зэбгрыжыжащ. 6Арыххэуи, ар Ӏэрыубыд ящӀащ. Садыкъей Арыблэ къалэ дэс бабылей пащтыхьым деж къашэри, абдеж и унафэ щащӀащ+. 7Садыкъей и къуэхэр и пащхьэ щаукӀри, езым и нэхэр иращӀащ, гъуаплъэ лъэхъухэр иралъхьэри Бабылей яшащ+.

Ерусэлим къалэмрэ Тхьэм и Унэмрэ зэрызэхакъутар

8Бабылей пащтыхь Нэбыхъунэщыр тетыгъуэр зэрыӀэщӀыхьэрэ илъэс епщыкӀубгъуанэр екӀуэкӀыу, етхуанэ мазэм и ебланэ махуэм[*], пащтыхь хъумакӀуэхэм я Ӏэтащхьэ Нэбузэрэдан, бабылей пащтыхьым и блыгущӀэтыр, Ерусэлим кӀуащ. 9Абы ТХЬЭМ и Унэми, пащтыхь сэрейми, Ерусэлим псэуалъэу дэтми мафӀэ ящӀидзэри игъэсащ. Апхуэдэу игъэсащ унэшхуэу къалэм дэтари. 10Пащтыхь хъумакӀуэхэм я Ӏэтащхьэм и унафэм щӀэт дзэм Ерусэлим къэзыухъуреихь мывэхъунэхэри игъэуащ. 11Нэбузэрэдан Ерусэлим къыдэна тӀэкӀум ящӀыгъуу, бабылей пащтыхьым и лъэныкъуэкӀэ еутэкӀахэри хэгъэгум щыпсэу цӀыхубэри гъэр зэтрищӀащ. 12Ауэ жызум хадэхэмрэ губгъуэхэмрэ ящӀэн щхьэкӀэ, пащтыхь хъумакӀуэхэм я Ӏэтащхьэм Ехьудейм щыпсэу цӀыху тхьэмыщкӀэхэм ящыщ гуэрхэр иримышу къигъэнащ.

13Бабылейхэм ТХЬЭМ и Унэм деж щыта гъуаплъэ пкъощӀэсэхэри, шэрхъ зыщӀэт гъуаплъэ тегъэувапӀэхэри, гъуаплъэ псылэгъупышхуэри зыри къыхамынэу якъутэри, гъуаплъэр Бабылейм яшащ+. 14Здрашащ шыуанхэри, хьэкутхъухэри, уэздыгъэку сахуэхэр къызэрыпах лэныстэхэри, Ӏэгубжьэхэри – тхьэхуэӀухуэщӀэхэм щызэрахьэ гъуаплъэ ӀэщӀагъэ гуэри къагъэнакъым+. 15Пащтыхь хъумакӀуэхэм я Ӏэтащхьэм дыщэмрэ дыжьынымрэ къыхэщӀыкӀа мыстхъалъэхэмрэ лэджэнхэмрэ зы къэмынэу иришащ.

16ТХЬЭМ и Унэм щхьэкӀэ Сэлмэн ищӀауэ щыта пкъощӀэситӀыр, псылэгъупышхуэр, шэрхъ зыщӀэт тегъэувапӀэхэр къызыхэщӀыкӀа гъуаплъэр яшэчыфынум нэхърэ нэхъыбэ хъууэ къыщӀэкӀащ+. 17ПкъощӀэсэ къэс и лъагагъыр ӀэфракӀэ пщыкӀуий[*] хъурт. ПкъощӀэсэм тегъэувауэ тет щхьэгутесым ӀэфракӀищ[*] и лъагагът, и хъуреягъыр гъуаплъэм къыхэщӀыкӀа хъархэмрэ нары пыкӀэхэмкӀэ гъэщӀэрэщӀат. Адрей пкъощӀэсэри апхуэдэ дыдэу гъэщӀэрэщӀат+.

18Пащтыхь хъумакӀуэхэм я Ӏэтащхьэм Сэрэхь-тхьэпщ пашэри, абы къыкӀэлъыкӀуэ Щэфэней-тхьэпщри, бжэхъумэ тхьэпщищри гъэр къищӀащ. 19Къалэм къыдэнахэм ящыщу абы зауэлӀхэм я унафэр зыӀэщӀэлъу щыта блыгущӀэтри пащтыхь чэнджэщакӀуитхури Ӏэрыубыд ищӀащ. Абы къищынэмыщӀауэ, Нэбузэрэдан иубыдащ дзэм хыхьэнухэр зытхыу щыта тхакӀуэ пашэр, Ехьудейм щыщу Ерусэлим абы щыгъуэ дэса цӀыху цӀэрыӀуэу нэрыбгэ тӀощӀищ хуэдизи гъэр къищӀащ. 20Пащтыхь хъумакӀуэхэм я тет Нэбузэрэдан ахэр бабылей пащтыхьым деж Арыблэ ишащ. 21Бабылейм и пащтыхьым ахэр ХьэматӀ хэгъэгум ит Арыблэ къалэм деж щригъэукӀащ.

Мис апхуэдэ щӀыкӀэкӀэ ехьудейхэр я щӀыгум ираша хъуащ.

Бабылейхэм Джэдалий Ехьудейм и Ӏэщхьэтет зэращӀар

22Бабылей пащтыхь Нэбыхъунэщыр Ехьудейм кърина цӀыхубэм Щэфан и къуэ Ахъыкъамэ и къуэ Джэдалий Ӏэщхьэтету ящхьэщигъэуващ+. 23Бабылей пащтыхьым хэкум и Ӏэщхьэтету Джэдалий зэригъэувар ехьудеидзэм и дзэзешэ къэнахэмрэ абыхэм я цӀыхухэмрэ щызэхахым, абы деж Мызпэхь кӀуащ. Ахэр Нэтаней и къуэ Исмэхьил, КӀэрэхъ и къуэ Йохьэнан, НэтӀэуэф щыщ Тэнхъумэт и къуэ Сэрэхь, зи адэр МэӀэху щыщ Йазаней сымэт, я цӀыхухэр я гъусэу.

24Абыхэмрэ я цӀыхухэмрэ зэтриуӀэфӀэн щхьэкӀэ, Джэдалий тхьэ яхуиӀуащ: «Фащымышынэ бабылей унафэщӀхэм, – жиӀащ абы. – Фыщыпсэу мы хэкум, фыхуэжыӀэщӀэ бабылей пащтыхьым, фи Ӏуэхухэми мыхъун къыхэкӀынукъым».

25АрщхьэкӀэ пащтыхь лъэпкъым щыщ Елэщам и къуэ Нэтаней и къуэ Исмэхьил ебланэ мазэм цӀыхуипщӀ и гъусэу Джэдалий деж кӀуэри, ари, абы щӀыгъуу Мызпэхь щыӀа ехьудейхэри, бабылейхэри иукӀащ. 26Абы иужькӀэ, зэрылъэпкъыу бабылейхэм я шынагъэр къащхьэрыхьэри, цӀыкӀуи ини, дзэзешэхэм ящӀыгъуу, Мысырым щтапӀэ ихьэжащ.

Йохъучын щхьэхуит къызэращӀыжар

27Ехьудейм и пащтыхь Йохъучын гъэр зэращӀрэ илъэс щэщӀрэ ебланэр екӀуэкӀыу, Ӏэуэлмэрдэкъу[*] Бабылейм и пащтыхь хъуащ. Абы епщыкӀутӀанэ мазэм и тӀощӀрэ ебланэ махуэм[*] Йохъучын щхьэхуит къищӀыжащ+. 28Ар абы гуапэу хущытт, нэгъуэщӀ хэкухэм я пащтыхьу Бабылей къыдыщыӀэхэми яхиӀэтыкӀат. 29Йохъучын лъэхъуэщым здисым щыгъа щыгъынхэр зыщихыжащ, къыхуэнэжа и гъащӀэми пащтыхьым и Ӏэнэм тӀысрэ абы дэшхэу къекӀуэкӀащ. 30Йохъучын зыхуэныкъуэр пащтыхьым махуэ къэс къриту дунейм ехыжыху псэуащ.

* 25:1 Ди лъэхъэнэр къихьэным ипэ 588 гъэм щӀышылэ мазэм и 15-м.

* 25:3 Ди лъэхъэнэр къихьэным ипэ 586 гъэм бадзэуэгъуэ мазэм и 18-м. Пасэрей журтыбзэкӀэ тха Ӏэрытхым «мазэм и ебгъуанэ махуэм» жиӀэу къыщокӀуэ. ЕплӀанэ мазэр къыщӀыхэщым и тегъэщӀапӀэр Ерэмей бегъымбарырщ. Еплъ Ерэмей 52:6 .

* 25:8 Ди лъэхъэнэр къихьэным ипэ 586 гъэм шыщхьэуӀу мазэм и 14-м.

* 25:17 Метрибгъум нэблагъэ хъунущ.

* 25:17 Зы метррэ ныкъуэм нэблагъэ хъунущ.

* 25:27 Ӏэуэлмэрдэкъу Нэбыхъунэщыр ЕтӀуанэм и къуэщ, ди лъэхъэнэр къихьэным ипэ 561 гъэм щегъэжьауэ 560 гъэм нэс Бабылейм пащтыхьыгъуэр щызэрихьащ. Абы нэгъуэщӀу ӀэмалмэрдэкъукӀи йоджэ.

* 25:27 Ди лъэхъэнэр къихьэным ипэ 561 гъэм удзыпэ мазэм и 2-м.

+ 25:6 4 Пащт. 23:33,
+ 25:7 4 Пащт. 20:18
+ 25:13 3 Пащт. 7:15-37,
+ 25:14 3 Пащт. 7:45, 3 Пащт. 7:50
+ 25:16 3 Пащт. 7:47
+ 25:17 3 Пащт. 7:15-22
+ 25:22 4 Пащт. 22:12,
+ 25:27 4 Пащт. 24:12, 4 Пащт. 24:15,

ФӀыцӀагъэ ЛъапӀэм узыщрихьэлӀэ фӀэщыгъэхэм я псалъалъэ

ФӀыцӀагъэ ЛъапӀэм узыщрихьэлӀэ фӀэщыгъэхэм я псалъалъэ

1. А

2. Б

3. Д

4. Е

5. Л

6. М

7. П

8. С

9. Т

10. У

11. Ф

12. Ш

13. Щ

14. И

Ашэрэхь – КъуэкӀыпӀэ Гъунэгъум щыпсэуа лъэпкъхэм ягъэлъапӀэу щыта тхьэгуащэ нэхъыщхьэхэм ящыщщ, уеблэмэ ар тхьэнанэуи къалъытэрт. Жыгым е пхъэ пкъом и теплъэр иӀэущ ар пасэрей цӀыхухэм къагъэлъагъуэу зэрыщытар.

Аштэрэт – КъуэкӀыпӀэ Гъунэгъум щыпсэуа лъэпкъхэм ягъэлъапӀэу щыта тхьэхэм ящыщщ, лъагъуныгъэм, бэвыгъэм, зауэм я тхьэгуащэу къалъытэрт. АлыджыбзэкӀэ «Астартэ» жыхуаӀэращ.

БэӀэл – КъуэкӀыпӀэ Гъунэгъум щыпсэуа лъэпкъхэм ягъэлъапӀэу щыта тхьэ лъэщхэм ящыщщ, щӀыуэпсыр и Ӏэ илъу, бэвыгъэм, лъхугъэм и тепщэу къалъытэрт.

Дамабгъуэ – Журт. «керуб». Дамабгъуэхэр зи теплъэр гуиих, дамэхэр зытет уафэгу псэущхьэщ. Тхьэм и тахътэр яхъумэу бгъэдэт мелыӀыч лъэпкъыгъуэщ.

Екъуб – Ибрэхьим и къуэ Исхьэкъ и къуэщ. И цӀэр Тхьэм ИсрэӀилу зэрихъуэкӀауэ щытащ (УблапӀэ 32:29 ). ИсрэӀил лъэпкъым и лӀакъуэ пщыкӀутӀыр къызытепщӀыкӀыжар аращ.

Лэбийхэр – Екъуб и къуэ Лэбий и щӀэблэщ, исрэӀил лъэпкъым и лӀакъуэ пщыкӀутӀым ящыщщ. Мусэ и лъэхъэнэм Тхьэм лэбийхэм ящыщ Хьэрунрэ абы и щӀэблэмрэ тхьэпщ хьэкъыр и пащхьэ щрахьэкӀыну къыхихат, а къудамэм щымыщ лэбийхэм тхьэпщ къуэдзэу щытыныр къахуиухат.

МазэщӀэ тхьэлъэӀу – Мазэм теухуа махуэгъэпсым иригъуазэ исрэӀилхэм мазэщӀэр къэунэху къэс Тэурэт Хабзэм тету мазэщӀэ тхьэлъэӀу ящӀу щытащ.

Мывэскъащхэр – Тхьэм исрэӀилхэм къахуищӀа унафэхэр зытет, Пхъуантэ ЛъапӀэм дэлъу яхъумэ мывэбгъухэрщ.

Пхъуантэ ЛъапӀэ – Тхьэм Мусэ унафэу хуищӀам тету Пхъуантэ ЛъапӀэр дыщэпсыр зытегъэлъэда пхъэм къыхэщӀыкӀат, Тхьэм и псалъэхэр зытетха, мывэскъащкӀэ зэджэ мывэбгъуитӀри абы дэлъу яхъумэрт. Пхъуантэ ЛъапӀэм дамабгъуэкӀэ зэджэ уафэгу псэущхьэхэм я теплъэр зиӀэ дыщэ пкъыгъуитӀ тещӀыхьат. А псэущхьэхэм я дамэ зэхуакухэр Тхьэм и щӀыгу тахътэу къалъытэрт. Тхьэм и щыӀэныгъэр исрэӀилхэм нахуэ щащищӀу щытар абдежщ.

Сур – ЩӀыкурытыхым и Ӏуфэм Ӏуса, къэрал гъэпсыкӀэ зиӀа фыныкӀей къалэшхуэщ, ИсрэӀил хэгъэгум и ищхъэрэкӀэ щыӀа хэгъэгущ.

ТХЬЭ – Хьэрфышхуэ защӀэкӀэ тхауэ ди зэдзэкӀыгъэм узыщрихьэлӀэ «ТХЬЭ» псалъэм къигъэлъагъуэр журтыбзэ текстхэм хьэрфиплӀу зэхэту къыщыкӀуэ «ЙХВХ» псалъэращ. Тхьэм Муси исрэӀилхэми закъызэрыригъэцӀыхуауэ щытар а цӀэмкӀэщ. Езы псалъэр «щыӀэн» мыхьэнэр зиӀэ пасэрей журт псалъэм къытекӀыу къыщӀэкӀынущ. И ӀукӀэ дыдэр нахуэу щымытми, щӀэныгъэлэжьхэм ар «Яхве» къэпсэлъыкӀэм нэхъ пэблагъэу хуагъэфащэ.

ТхьэлъэӀупӀэ – Къалэ щӀыбхэм ущрихьэлӀэ лъагапӀэхэм тращӀыхь, цӀыхубэр екӀуалӀэрэ тхьэлъэӀу хуэӀухуэщӀэхэр щызэрахьэу щыта ухуэныгъэ лӀэужьыгъуэщ. Тэурэт Хабзэм ипкъ иткӀэ, Тхьэм и Унэр Ерусэлим дащӀыхьа нэужь, Абы къурмэн нэгъуэщӀ щӀыпӀэхэм щыхуэпщӀ хъужынутэкъым. Еплъ абы теухуауэ Хабзэ 12:1-14.

Тхьэпщ – ТхьэхуэӀухуэщӀэхэр зэфӀэзыгъэкӀ, а хьэкъыр зи пщэ дэлъ цӀыхущ. Тэурэт Хабзэм ипкъ иткӀэ, тхьэпщыр Мусэ и къуэш Хьэрун и щӀэблэм щыщын хуейщ. Абыхэм тхьэпщ хьэкъыр япэщӀыкӀэ Шэтыр ЛъапӀэм щрахьэкӀащ, иужькӀэ я къалэныр Тхьэм и Унэм щагъэзащӀэу хуежьащ. Абыхэм я пщэ дэлът тхьэхуэӀухуэщӀэ Ӏуэхугъуэхэр зэрагъэкӀуэну, къурмэн ящӀыну, дауэдапщэхэр зэрекӀуэкӀым кӀэлъыплъыну. Тхьэпщхэм ядэӀэпыкъурт лэбийхэр.

Тхьэпщ кӀэпхын – Журт. «ефод». БгыщӀэпхэ щӀэпхауэ тхьэпщым зыӀуилъхьэу щыта кӀэпхын лӀэужьыгъуэм зэреджэр аращ. Тхьэм и унафэр зыхуэдэр къращӀэну зэрахьэу щыта щыгъыныгъуэщ.

ТХЬЭУЭ зи Лъэщагъым ЩӀэ ЩӀэмыт – Журт. «Яхве Саваот». Журтыбзэм къыщыкӀуэ «саваот» псалъэм мыхьэнэ зыбжанэ иӀэщ: 1. ӀэщэкӀэ зэщӀэузэда дзэр; 2. Тхьэм къигъэщӀа псэущхьэу нэм имылъагъухэр, псалъэм щхьэкӀэ, мелыӀычхэр; 3. Уафэм ит къэгъэщӀыгъэхэр, псалъэм щхьэкӀэ, вагъуэхэр, мазэр, дыгъэр. А псор къызэщӀэпкъуэжмэ, мы дунейр зэрыщыту Тхьэм и Ӏэ зэрилъым и гугъу зэрищӀыр нахуэщ.

Уримрэ тумимрэ – Тхьэм и унафэр зыхуэдэр къащӀэн щхьэкӀэ тхьэпщхэм зэрахьэ кӀэнхэм арат зэреджэр. ФӀыцӀагъэ ЛъапӀэм зыщӀыпӀэ дежи нахуэу къыщыхэщкъым а унафэр къызэращӀэу щыта щӀыкӀэр, ауэ, зэрыхуагъэфащэмкӀэ, тхьэпщ кӀэпхыным дыщэ лэрыпскӀэ епха бгъэӀулъым илъ кӀэн лъапӀэхэр кърахырти ядзырт, Тхьэм и унафэр зыхуэдэри абыкӀэ къащӀэрт. «Урим» псалъэм «нэху», «тумим» псалъэм «нэгъэса», «дагъуэ зимыӀэ», «сыт и лъэныкъуэкӀи зэпэщ» жиӀэу аращ къикӀыр.

Фылистейхэр – Ди лъэхъэнэр къихьэным ипэ XII лӀэщӀыгъуэм ЩӀыкурытыхым и Ӏуфэр, ИсрэӀил хэгъэгум ипщэ-къухьэпӀэ лъэныкъуэр къэзызэуа лъэпкъщ. КъызэралъытэмкӀэ, ахэр иджырей Алыдж щӀыналъэм къиӀэпхъукӀа жылэщ. Фылистейхэм къэрал гъэпсыкӀэ зиӀэ Джазэ, Ашкъэлэн, Ашдэд, Джат, Акурэн къалэхэр яухуауэ щытащ. Пащтыхь Даут зэхикъутэху, исрэӀилхэмрэ фылистейхэмрэ зэбий кӀэуфӀыцӀу къэгъуэгурыкӀуащ.

Шэтыр ЛъапӀэ – Мусэ исрэӀилхэр Мысырым къришыжа нэужь, Тхьэм и унафэм тету игъэува шэтырщ. Ар Тхьэм и псэупӀэу, уафэмрэ щӀылъэмрэ я зэблэкӀыпӀэу къалъытэу щытащ. Тхьэмрэ исрэӀилхэмрэ я зэӀущӀапӀэр здэщыӀэри мыбдежт. Пащтыхь Сэлмэн Ерусэлим къалэм Тхьэм и Унэр дищӀыхьыху, Шэтыр ЛъапӀэр исрэӀилхэм къадэгъуэгурыкӀуащ.

Щэмэрей – ИсрэӀилым е Ищхъэрэ пащтыхьыгъуэм и щыхьэрщ. Къалащхьэм и мызакъуэу, пащтыхьыгъуэм апхуэдэу еджэуи урохьэлӀэ.

И щхьэфэм дагъэ щыхуэн – Зейтун дагъэр цӀыхум и щхьэфэм текӀэныр е щыхуэныр Тхьэм ар Ӏуэхугъуэ пыухыкӀахэм зэрыхуигъэнэхуар къэзыгъэлъагъуэ нэщэнэт. Апхуэдэ хабзэ кӀэлъызэрахьэрт Тхьэм къыхиха пащтыхьхэм, бегъымбархэм, тхьэпщхэм, тхьэхуэӀухуэщӀэм щызэрахьэ Ӏэмэпсымэхэм.

Псалъэ гурыӀуэгъуейхэм я псалъалъэ (Пащтыхьхэм я тхылъхэр)

Псалъэ гурыӀуэгъуейхэм я псалъалъэ

Псалъэ гурыӀуэгъуейхэм я псалъалъэ (Пащтыхьхэм я тхылъхэр)

1. А

2. Б

3. ГУ

4. ГЪ

5. ГЪУ

6. Е

7. З

8. И

9. КЪУ

10. Л

11. М

12. Н

13. П

14. У

15. Ф

16. Х

17. ХЬ

18. ХЪУ

19. ХЪ

20. Ч

21. Ш

22. Щ

23. ЩӀ

24. Ӏ

25. ӀУ

Ахъуэ – кхъужьӀэрысэ теплъэ зиӀэ пхъэщхьэмыщхьэ къызыпыкӀэ жыг хъурей-баринэ, «инжир» жыхуаӀэращ.

АӀуудз – зи щхьэкӀэм гъэгъа зыбжанэ къызыпидзэ удз лӀэужьыгъуэ, «лилия» жыхуаӀэращ.

БжыкӀ – бжым икӀ, абы и убыдыпӀэ.

ГуащӀэ – къару, зэфӀэкӀыныгъэ; лъэщагъ, бланагъэ; пхъашэ, ябгэ; щхьэмыгъазэ, къикӀуэт зымыщӀэ.

Гудзэ – гу шэрхъым и гупхъэтӀэкӀумрэ гулъэгумрэ зэрызрагъэубыд Ӏэдийхэр.

Гулъэгу – гу шэрхъым щыщу уэрдыхъур зытракъуэ.

Гулъэмыж – гу шэрхъхэр зыфӀалъхьэ Ӏэдий.

ГупхъэтӀэкӀу – гу шэрхъым щыщу гудзэ дакъэхэр зыхаукӀэ пкъыгъуэ къэгъэжыхьа хъурей.

Гухьэ-гужь – гужьгъэжь, гуращэ бзаджэ.

Гъэкуэшын – гъэӀэпхъуэн, нэгъуэщӀыпӀэ гъэкӀуэн.

Гъэмысэн – зыгуэр гъэкъуэншэн.

ГъэщӀэхъун – зыгуэрым и лъэӀу хуэмыщӀэн.

Гъуэжькуий – жьы кӀэрахъуэ ин.

ЕнтӀыр – зи щхьэкӀэхэр пыупщӀа, зи къудамэхэр теухъунщӀыкӀа жыг лъэдий гъум.

ЗэфӀэбдзэ – бдзыгъэ зиӀэ зэрыгъэубыдыпӀэ, зэрыгъэувапӀэ.

ЗэщӀэкӀуэжын – икӀуэтын, къобгъэрыкӀуэм упэщӀэмытыфу щӀыбкӀэ кӀуэтэн.

И Ӏумэт итын – зыгуэрым и жьауэм щӀэтын, зыгуэрым и унафэм едэӀуэн.

Къуентхъ – зауэ, теуэ, зекӀуэ хуэдэхэм деж бийм къыӀэщӀах мылъку, Ӏэщэ-фащэ.

КъулъшэуапӀэ – псэупӀэ, хэщӀапӀэ; зыгъэпщыкӀупӀэ.

Лэджэн – фалъэшхуэ; тас.

Мажусий – тхьэ закъуэныгъэр зымыщӀэ, тхьэ нэпцӀхэр зыгъэлъапӀэ цӀыхухэм, лъэпкъхэм зэрахьэ дин.

МэӀу – бжы, сэшхуэ хуэдэхэм пэщӀадзу зэрызрахъумэ гъущӀ пӀащӀэ хъурей е плӀимэ; пшапэӀудз.

Мывэ сэрей – унэр, пщӀантӀэр, хадэр, къалэр лъагэу къызэрыхухьа блын.

Мывэдз – мывэ зэрадз Ӏэмэпсымэ.

Мывэхъунэ – хадэ, пщӀантӀэ, щӀыхьэпӀэ, къалэ сыт хуэдэхэр къызэрыхухьа мывэ блын.

Мыстхъалъэ – мэ дахэ къызыпих пкъахуэхэр щагъэс фалъэ.

Мыстхъэ – мэ дахэ къызыпих, тхьэхуэӀухуэщӀэхэм щызэрахьэ пкъахуэ лъэпкъыгъуэхэр (дагъэ, мэзыш, бод, н.къ.).

Нары – хьэдзэ цӀыкӀухэр Ӏуву зэкӀэщӀэсу зрищӀэ пхъэщхьэмыщхьэ плъыжь хъуреишхуэ къызыпыкӀэ жыг лъахъшэ цӀыкӀу е гъурц, «гранат» жыхуаӀэращ.

Нэрыбгэ – Щхьэ бжыгъэр къыщабжкӀэ «цӀыху» мыхьэнэр иӀэу къагъэсэбэп псалъэ.

ПакӀэ – куэд хъу гуэрым и Ӏыхьэ нэхъ мащӀэ.

ПкъощӀэсэ – щӀэгъэкъуэну, щӀэсэну ягъэув пхъэ е бетон гъэжа кӀыхь.

ПсэзэпылъхьэпӀэ – хуабжьу шынагъуэ, узыхэкӀуэдэнкӀэ хъуну Ӏуэху.

Уэкъуло – фэкӀэ хужьу, плъыжьу, пшэплъыфэу, гъуэжьыфэу гъэгъахэр щхьэ хъурейуэ щхьэкӀэм къызыпыкӀэ чыцэ лӀэужьыгъуэ, «ракитник» жыхуаӀэращ.

Уэхьий – бегъымбархэм къахуех Тхьэм и псалъэ е и унафэ

Умэхъын – тхьэхуэӀухуэщӀэ дауэдапщэхэмкӀэ зыгуэрым лъапӀэныгъэ ехын.

УпщӀэж ехьэлӀэн – Ӏуэхум чэнджэщ хэлъхьэн; зыгуэрым чэнджэщ етын.

УпщӀэжакӀуэ – упщӀэжэгъу, чэнджэщэгъу; чэнджэщакӀуэ.

УпщӀэжэгъу – чэнджэщэгъу; упщӀэжакӀуэ, чэнджэщакӀуэ.

ФтыӀупс бзаджэ – цӀыхухъу укӀытапӀэм ефыкӀ узыфэ лӀэужьыгъуэ, «гонорея» жыхуаӀэращ.

Хэгъэгу – хэку, лъахэ, щӀыпӀэ, щӀыналъэ.

Хей – къуаншагъэ зыбгъэдэмылъ цӀыху.

ХеящӀэ – хеяжьэ; къуаншэмрэ мысэмрэ зэхэзыгъэкӀ цӀыху.

Хьэдэгъуэшэ тегъэпсэн – и уахътыр къэсын.

Хьэкуэстыгу – шы зыщӀащӀэ, шэрхъитӀ зыщӀэт гу.

Хьэкъулэ – къэралым лъысу цӀыхухэмрэ ӀуэхущӀапӀэхэмрэ я мылъкум, хэхъуэм къыхагъэкӀ Ӏыхьэ.

Хъурджанэ – кӀапсэ, гъущӀыч хуэдэхэр зрагъэубыд гъущӀ тхьэкӀумэ хъурей.

Хъыжьэ – хахуэ, гушхуэ зыкӀуэцӀылъ;
гуащӀэ, пхъашэ.

Чэтэн – пхъашэу зэӀуща щэкӀ Ӏув лъэпкъыгъуэ

ЧыцӀыбжьей – пхъэщхьэмыщхьэ тӀатӀэ къызыпыкӀэ, занщӀэу дэкӀей жыг лӀэужьыгъуэ, «финиковая пальма» жыхуаӀэращ.

ШыкӀуртӀымщэху – щӀымахуи гъэмахуи щхъуантӀэу езыхьэкӀ жыг лӀэужьыгъуэ, «кипарис» жыхуаӀэращ.

Щауэгъу – ныбжэгъугъэкӀэ къыппыщӀа, узыпыщӀа цӀыху.

ЩыжакӀуэ – зыгуэрым къыщхьэщыж, зыгуэрым къыдэщӀ; щхьэщыжакӀуэ.

ЩӀишэн – и щхьэр егъэужэгъун, бэлыхь тегъэлъын, хьэзабыр егъэшэчын, гугъуехь хэгъэтын.

Ӏэщхьэтет – унафэщӀ, нэхъыщхьэ, тет, Ӏэтащхьэ.

Ӏуагъэ – зыгуэрым жиӀар зэрыпэжымкӀэ шэсыпӀэ зэриувэ псалъэ, тхьэрыӀуэ, тхьэлъанэ.

Ӏуж – унэ гупэм ӀуащӀыхь щӀыхьэпӀэ.

Пащтыхьхэм я тхылъхэм узыщрихьэлӀэ цӀыхухэр

Пащтыхьхэм я тхылъхэм узыщрихьэлӀэ цӀыхухэр

Нэхъ Ӏэрыхуэ хъун папщӀэ, адыгэ жыӀэкӀэм къидгъэтӀэса цӀэхэм тегъэщӀапӀэу яӀа пасэрей журтыбзэ щапхъэхэри къызэкӀэлъыдогъэкӀуэж:

1. А

2. Б

3. Д

4. И

5. Й

6. М

7. Н

8. С

9. Т

10. ТӀ

11. ХЪ

12. ХЪУ

13. Щ

14. Ӏ

15. ӀУ

Абиджэл

אֲבִיגַיִל Авигаил

Даут и щхьэгъусэщ, Нэбэл и фызабэщ.

Абишэлам

אַבְשָׁלוֹם Авшалом

Даут и къуэщ.

Абишей

אֲבִישַׁי Авишай

Даут и шыпхъум и къуэщ.

Адоней

אֲדֹנִיָּה Адония

Даут и къуэщ.

Амнун

אֲמִינוֹן Аминон

Даут и къуэщ.

Арбэхьэм

רְחַבְעָם Рехавʼам

Сэлмэн и къуэщ, Ехьудей хэкум, Ипщэ пащтыхьыгъуэм, и япэ пащтыхьщ.

Аунир

אַבְנֵר Авнер

ТӀалутӀ и адэ къуэшым и къуэщ, абы и дзэпщщ.

Ахъыш

אָכִישׁ Ахиш

Фылистей пащтыхьщ; Даут щтапӀэ здихьэжар абы дежщ.

Бэрхьэдадэ

בֶּן-הֲדַד Бен-Хадад

Арэмей хэкум и пащтыхьщ.

Бэтщабэ

בַּת־שֶׁבַע Бат-Шеба

Даут и щхьэгъусэщ, Ӏурей и фызабэщ.

Даут

דָּוִד Давид

ИсрэӀил хэгъэгум и пащтыхьщ.

Иляс

אֵלִיָּהוּ / אֵלִיָּה Элияху / Элия

Бегъымбарщ.

Ишбошэт

אִֽישְׁבֹּ֫שֶׁת Ишбошет

ТӀалутӀ и къуэщ; пӀалъэ кӀэщӀкӀэ ИсрэӀил хэгъэгум и зы Ӏыхьэм и пащтыхьу щытащ.

Йонэтан

יוֹנָתָן Йонатан

ТӀалутӀ и къуэщ, Даут и ныбжьэгъу гъунэгъущ.

Йорэбэхьэм

יָרָבְעָם Яровʼам

ИсрэӀил хэгъэгум, Ищхъэрэ пащтыхьыгъуэм, и япэ пащтыхьщ.

Йоуаб

יוֹאָב Йоав

Даут и шыпхъум и къуэщ, дзэпщщ.

Йохъучын

יְהוֹיָכִין / יְכָנְיָה Йехояхин / Иехония

Бабылей хэгъэгум гъэру яхуа Ехьудей хэкум и пащтыхьщ.

Йощий

יֹאשִׁיָּהוּ Иошияху

Ехьудей хэкум и пащтыхьщ.

Мэфбошэт

מְפִיבֹשֶׁת Мефивошет

Йонэтан и къуэщ, ныкъуэдыкъуагъэ бгъэдэлъащ.

Минащ

מְנַשֶּׁה Менашше

Ехьудей хэкум и пащтыхьщ.

НэбутӀ

נָבוֹת Навот

ЖызумщӀапӀэр зи ӀэмыщӀа илъа цӀыхущ, пащтыхь Ӏэхьэб ӀэщӀэкӀуэдащ.

Нэтан

נָתָן Натан

Даут чэнджэщэгъуу иӀа бегъымбарщ.

Садыкъ

צָדוֹק Цадок

Тхьэпщщ, Даут и лъэныкъуэгъущ.

Садыкъей

צִדְקִיָּהו / צִדְקִיָּה Цидкияху / Цидкия

Ехьудей хэкум и иужьрей пащтыхьщ.

Сэлмэн

שְׁלֹמֹה Шломо

Даутрэ Бэтщабэрэ я къуэщ.

Тэмарэ

תָּמָר Тамар

Даут ипхъущ.

ТӀалутӀ

שָׁאוּל Шаул

ИсрэӀил хэгъэгум и япэ пащтыхьщ.

Хъанэ

חַנָּה Ханна

Щамел и анэщ.

ХъызэкӀей

חִזְקִיָּהוּ Хизкияху

Ехьудей хэкум и пащтыхьщ.

Хъурам

חִירָם Хирам

Сур къалэм и пащтыхьщ, Даутрэ Сэлмэнрэ я дарэгъущ. (А цӀэ дыдэр зезыхьэ, Сур щыщ гъуаплъащӀэ Пащтыхьхэм я тхылъхэм ущрохьэлӀэ).

Хъушей

חוּשַׁי Хушай

Даут и ныбжьэгъущ икӀи и упщӀэжэгъущ.

Щамел

שְׁמוּאֵל Шмуэл

Бегъымбарщ, ИсрэӀил хэгъэгум и иужьрей гъуазэщ.

Щэмей

שִׁמְעִי Шимʼи

ТӀалутӀ и Ӏыхьлыщ.

Ӏэлисэхь

אֱלִישַׁע Элишаʼ

Бегъымбарщ, Иляс и гъукӀэгъэсэнщ.

Ӏэхьэб

אַחְאָב Ахав

ИсрэӀил хэгъэгум, Ищхъэрэ пащтыхьыгъуэм, и пащтыхьщ.

Ӏизэбэл

אִיזֶבֶל Изевел

Ӏэхьэб и щхьэгъусэщ.

Ӏилэ

עֵלִי Эли

Шылэу къалэм щыщ тхьэпщщ.

Ӏурей

אוּרִיָּה Урия

Бэтщабэ и щхьэгъусэщ, Даут и дзэм къулыкъу щищӀащ.

Картэхэмрэ сурэтхэмрэ (Пащтыхьхэм я тхылъхэр)

Картэхэмрэ сурэтхэмрэ (Пащтыхьхэм я тхылъхэр)

1. Тхьэм и Унэ

2. Гъуаплъэ псылэгъупышхуэ

3. Пхъуантэ ЛапӀэ

4. ИсрэӀил лӀакъуэхэм я щӀыгухэр

5. ТӀалутӀ, Даут, Сэлмэн я пащтыхьыгъуэхэр

6. ИсрэӀилымрэ Ехьудеймрэ я пащтыхьыгъуэхэр

7. Бабылей пащтыхьыгъуэ

Тхьэм и Унэ

Гъуаплъэ псылэгъупышхуэ

Пхъуантэ ЛапӀэ

ИсрэӀил лӀакъуэхэм я щӀыгухэр

ТӀалутӀ, Даут, Сэлмэн я пащтыхьыгъуэхэр

ИсрэӀилымрэ Ехьудеймрэ я пащтыхьыгъуэхэр

Бабылей пащтыхьыгъуэ

Исраилымрэ Ехьудеймрэ я паштыхьхэр

Исраилымрэ Ехьудеймрэ я паштыхьхэр (Илъэсхэр псори хуэгъэфэщащ)

Table of Contents

ЩӀэдзапӀэкӀэ

1 Пащтыхьхэр

- Пэублэ псалъэ
- ЯПЭ ӀЫХЬЭ
- ЕТӀУАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕЩАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЛӀАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕТХУАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕХАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕБЛАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕЯНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕБГЪУАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЩӀАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЩЫКӀУЗАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЩЫКӀУТӀАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЩЫКӀУЩАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЩЫКӀУПЛӀАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЩЫКӀУТХУАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЩЫКӀУХАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЩЫКӀУБЛАНЭ ӀЫХЬЭ
- 18
- ЕПЩЫКӀУБГЪУАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕТӀОЩӀАНЭ ӀЫХЬЭ
- 21
- ТӀОЩӀРЭ ЕТӀУАНЭ ӀЫХЬЭ
- ТӀОЩӀРЭ ЕЩАНЭ ӀЫХЬЭ
- ТӀОЩӀРЭ ЕПЛӀАНЭ ӀЫХЬЭ
- ТӀОЩӀРЭ ЕХАНЭ ӀЫХЬЭ
- 26
- ТӀОЩӀРЭ ЕБЛАНЭ ӀЫХЬЭ
- ТӀОЩӀРЭ ЕЯНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕЩЭЩӀАНЭ ӀЫХЬЭ
- 30
- ЩЭЩӀРЭ ЕЗАНЭ ӀЫХЬЭ

2 Пащтыхьхэр

- Пэублэ псалъэ
- ЯПЭ ӀЫХЬЭ
- ЕТӀУАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕЩАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЛӀАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕТХУАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕХАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕБЛАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕЯНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕБГЪУАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЩӀАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЩЫКӀУЗАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЩЫКӀУТӀАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЩЫКӀУЩАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЩЫКӀУПЛӀАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЩЫКӀУТХУАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЩЫКӀУХАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЩЫКӀУБЛАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЩЫКӀУИЯНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЩЫКӀУБГЪУАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕТӀОЩӀАНЭ ӀЫХЬЭ
- ТӀОЩӀРЭ ЕЗАНЭ ӀЫХЬЭ
- ТӀОЩӀРЭ ЕТӀУАНЭ ӀЫХЬЭ
- ТӀОЩӀРЭ ЕЩАНЭ ӀЫХЬЭ
- ТӀОЩӀРЭ ЕПЛӀАНЭ ӀЫХЬЭ

3 Пащтыхьхэр

- Пэублэ псалъэ
- ЯПЭ ӀЫХЬЭ
- ЕТӀУАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕЩАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЛӀАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕТХУАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕХАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕБЛАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕЯНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕБГЪУАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЩӀАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЩЫКӀУЗАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЩЫКӀУТӀАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЩЫКӀУЩАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЩЫКӀУПЛӀАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЩЫКӀУТХУАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЩЫКӀУХАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЩЫКӀУБЛАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЩЫКӀУИЯНЭ ӀЫХЬЭ
- 19
- ЕТӀОЩӀАНЭ ӀЫХЬЭ
- 21
- ТӀОЩӀРЭ ЕТӀУАНЭ ӀЫХЬЭ

4 Пащтыхьхэр

- Пэублэ псалъэ
- ЯПЭ ӀЫХЬЭ
- ЕТӀУАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕЩАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЛӀАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕТХУАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕХАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕБЛАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕЯНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕБГЪУАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЩӀАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЩЫКӀУЗАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЩЫКӀУТӀАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЩЫКӀУЩАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЩЫКӀУПЛӀАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЩЫКӀУТХУАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЩЫКӀУХАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЩЫКӀУБЛАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЩЫКӀУЯНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕПЩЫКӀУБГЪУАНЭ ӀЫХЬЭ
- ЕТӀОЩӀАНЭ ӀЫХЬЭ
- ТӀОЩӀРЭ ЕЗАНЭ ӀЫХЬЭ
- ТӀОЩӀРЭ ЕТӀУАНЭ ӀЫХЬЭ
- ТӀОЩӀРЭ ЕЩАНЭ ӀЫХЬЭ
- ТӀОЩӀРЭ ЕПЛӀАНЭ ӀЫХЬЭ
- ТӀОЩӀРЭ ЕТХУАНЭ ӀЫХЬЭ

ФӀыцӀагъэ ЛъапӀэм узыщрихьэлӀэ фӀэщыгъэхэм я псалъалъэ

- Ашэрэхь
- Аштэрэт
- БэӀэл
- Дамабгъуэ
- Екъуб
- Лэбийхэр
- МазэщӀэ тхьэлъэӀу
- Мывэскъащхэр
- Пхъуантэ ЛъапӀэ
- Сур
- ТХЬЭ
- ТхьэлъэӀупӀэ
- Тхьэпщ
- Тхьэпщ кӀэпхын
- ТХЬЭУЭ зи Лъэщагъым ЩӀэ ЩӀэмыт
- Уримрэ тумимрэ
- Фылистейхэр
- Шэтыр ЛъапӀэ
- Щэмэрей
- И щхьэфэм дагъэ щыхуэн

Псалъэ гурыӀуэгъуейхэм я псалъалъэ (Пащтыхьхэм я тхылъхэр)

- Ахъуэ
- АӀуудз
- БжыкӀ
- ГуащӀэ
- Гудзэ
- Гулъэгу
- Гулъэмыж
- ГупхъэтӀэкӀу
- Гухьэ-гужь
- Гъэкуэшын
- Гъэмысэн
- ГъэщӀэхъун
- Гъуэжькуий
- ЕнтӀыр
- ЗэфӀэбдзэ
- ЗэщӀэкӀуэжын
- И Ӏумэт итын
- Къуентхъ
- КъулъшэуапӀэ
- Лэджэн
- Мажусий
- МэӀу
- Мывэ сэрей
- Мывэдз
- Мывэхъунэ
- Мыстхъалъэ
- Мыстхъэ
- Нары
- Нэрыбгэ
- ПакӀэ
- ПкъощӀэсэ
- ПсэзэпылъхьэпӀэ
- Уэкъуло
- Уэхьий
- Умэхъын
- УпщӀэж ехьэлӀэн
- УпщӀэжакӀуэ
- УпщӀэжэгъу
- ФтыӀупс бзаджэ
- Хэгъэгу
- Хей
- ХеящӀэ
- Хьэдэгъуэшэ тегъэпсэн
- Хьэкуэстыгу
- Хьэкъулэ
- Хъурджанэ
- Хъыжьэ
- Чэтэн
- ЧыцӀыбжьей
- ШыкӀуртӀымщэху
- Щауэгъу
- ЩыжакӀуэ
- ЩӀишэн
- Ӏэщхьэтет
- Ӏуагъэ
- Ӏуж

Пащтыхьхэм я тхылъхэм узыщрихьэлӀэ цӀыхухэр

- Абиджэл
- Абишэлам
- Абишей
- Адоней
- Амнун
- Арбэхьэм
- Аунир
- Ахъыш
- Бэрхьэдадэ
- Бэтщабэ
- Даут
- Иляс
- Ишбошэт
- Йонэтан
- Йорэбэхьэм
- Йоуаб
- Йохъучын
- Йощий
- Мэфбошэт
- Минащ
- НэбутӀ
- Нэтан
- Садыкъ
- Садыкъей
- Сэлмэн
- Тэмарэ
- ТӀалутӀ
- Хъанэ
- ХъызэкӀей
- Хъурам
- Хъушей
- Щамел
- Щэмей
- Ӏэлисэхь
- Ӏэхьэб
- Ӏизэбэл
- Ӏилэ
- Ӏурей

Картэхэмрэ сурэтхэмрэ (Пащтыхьхэм я тхылъхэр)

- Тхьэм и Унэ
- Гъуаплъэ псылэгъупышхуэ
- Пхъуантэ ЛапӀэ
- ИсрэӀил лӀакъуэхэм я щӀыгухэр
- ТӀалутӀ, Даут, Сэлмэн я пащтыхьыгъуэхэр
- ИсрэӀилымрэ Ехьудеймрэ я пащтыхьыгъуэхэр
- Бабылей пащтыхьыгъуэ

Исраилымрэ Ехьудеймрэ я паштыхьхэр