Азы: «Бурганның чоруткан хады».
John.1.1
Matt.19.4; Mark.10.6

Ыдыктыг Библия

тыва дылда

Бирги үндүрүлге

Саналдар чоргузар адрес: ibt_inform@ibt.org.ru
ISBN 978-5-93943-163-7
© Институт перевода Библии, Москва, 2011

Эге сөс

Эр­гим ном­чук­чу­лар! Си­лер­ниң мур­ну­ңар­да – Биб­лия деп ыдык­тыг ном­нал­дың ты­ва дыл­че бү­рүн очул­га­зы­ның баш­тай­гы үн­дү­рүл­ге­зи.

Биб­лия деп чүл?

Библия болза янзы-бүрү шажын-чүдүлгелиг улустуң санап турары-биле, кижи төрелгетенниң төөгүзүнде эң өндүр улуг номнарның бирээзи. Библия – «номнар» дээн грек сөстен укталган, христиан чаңчылда (база чамдык кезектери-биле иудей болгаш мусульман чаңчылдарда) Ыдыктыг Бижилге деп хүлээп көрүп турар номнар чыындызы-дыр.
Библия ийи кол кезектен тургуст унган:
1) Эрг и Чагыг-керээ. Бо 39 номдан тургуст унган чыынды Христостуң төрүттүнерин иң оранчок мурнунда муң ажыг чыл дург узунда эрте-бурунгу еврей болгаш арамей дылдарга бижиттинген, ында Бурган биле еврей чонн уң аразында харылзааже кичээнгейни мөөңнээн. Бо чыындыже еврей чоннуң төөгүзү, израи ль ниитилелдиң шажын-чүд үлге хоойлулары болгаш дүрүмнери, Бурганны алдаржыткан кайгамчык уран-чечен шүлүктер болгаш ырлар, мөрг үлдер, ханы философч у боданыышк ыннар, келир үе дугайында өтт үр билген медеглелдер дээш өске-даа хөй чүүлдер кирип турар.
Баштайгы беш номну Моисейниң Беш ному азы Моисейниң Хоойлузу деп адаар. Еврейлерниң бурунг у төөгүзүнге Моисей деп кижиниң Бурган биле Ооң чон унуң аразынга дугуруштурукчу бооп күүсеткени онза чуг ула ролюн ынчаар демдеглээни ол. Оон аңгыда Эрги Чагыг-керээже Дээрги-Чаяакчының изра ильчилерге эжелеп алгаш, ээлеп чурттаар кылдыр бергени черге оларның амыдыралының дугайында база израиль чонн уң баштыңчылар, хааннарының чедиишк иннери болгаш буураашкыннарының дуга йында бижээн номнар кирген. Ооң соонда Бурганны алдаржыдарынга база кижилерни мерген угаанныг боорунга өөредип турар бөл үк поэтиктиг номнар кирген. Эрги Чагыг-керээ Улуг болгаш Бичии Медээчи лерниң (Дээрги-Чаяакчының сөзүн чонга медээлеп, ону Аңаа шынчы чоруун үревес кылдыр кыйгырар салымныг улустуң) номнары-биле доост уп турар.
2) Чаа Чаг ыг-керээ. Бо 27 номдан тург уст унган чыынды Иисус Христ ост уң төрүтт үнгениниң соонда, бист иң эран ың 1-ги вегинде бурунг у грек дылга бижитт инг ен. Чаа Чаг ыг-керээн иң кол өзээ – Иисус Христ ост уң, делегейн иң Камгалакч ызын ың амыдырал ы, өөр ед ии, өлүмү болг аш кат ап дирилг ен ин иң дуг ай ынд а төөг үп тур ар дөрт Буя нн ыг Мед ээ бол ур. Оон «Элч иннерн иң ажыл-чоруд улг азы» деп номда Иисус дээрже көд үрл үп үне берген соонда, христ иа н ниитилелд иң башт айг ы чылдарын ың дуг ай ында база Ооң өөрен икч илерин иң Буянныг Мед ээн и Рим империя зынга канчаар нептеред ип эгел ээн иниң дуг ай ында чугаалап турар. Оон аңгыда Чаа Чагыг-керээже Христост уң өөрен икч илерин иң христ иа н ниитилелдер болг аш хуу кижилерг е оларның бүзүрел ин детк иири-биле база Дээрг и-Чаяакч ыг а таарымчал ыг амыд ырал дуг ай ында сург аал кыл ыры-биле бижээн чаг аалары кирг ен. Чаа Чаг ыг-керээн иң сөөлг ү ному – Иоаннга Бургандан Ажыдыышкын, ында символ икт иг дыл ажыглап, Бург анн ың ам Аңаа удур туржуп турар күштерни дол узу-биле тиил ээрин илереткен.

Эге дөс

Киирилде

Эрги Чагыг-керээ «Эге дөс» деп ном-биле эгелээн. Бо ном еврей дылда Берешит (Эгезинде) деп аттыг. Номнуң тыва ады ооң өртемчейниң, кижи төрелгетенниң болгаш израиль чоннуң тывылганының дугайында чугаалап турар утказын илереткен. Иудей чаңчыл ёзугаар «Эге дөс» Моисейниң бижээни баштайгы ном кылдыр санаттынып турар.
«Эге дөс» деп ном чогаал стильдериниң, хевирлериниң янзы-бүрүзү-биле онзагай – бирде байырланчыг тоожулал, бирде сонуурганчыг, шимчээшкинниг чугаа, бирде аймак-чоннарның даңзызы, бирде шүлүк хевирлиг йөрээшкиннер... Ындыг-даа болза, кандыг-даа арында номнуң кол киржикчизи – Бурган. Эгезинде (1–11 эгелер) Бодунуң сөзү-биле бүгү өртемчейни канчаар чаяаганын, делегейниң бүгү чоннарының кайыын укталып тывылганын чугаалап турар. Бурганның өндүр бедии чүгле Ооң күчү-күжүн дамчыштыр эвес, а Бодунуң чаяалгазынга ынакшылын дамчыштыр база илерээр: Бодунуң чаяап каан улузу Аңаа удур бачыт үүлгедиринге хандыкшыырга безин, Ол ындыгларны кагбайн, олар дээш сагыш човаарын соксатпайн турар.
Оон ыңайгы тоожулаашкында (12–50 эгелер) Бурганның шилип алган кижилериниң дугайында чугаалап турар. Бурган оларның салгалдары Аңаа хамааржыр онзагай чон апарзын деп бодап алган. Авраам, Исаак, Иаков болгаш Иаковтуң он ийи оглунуң дугайында чугаада Бурганның оларга берген аазаашкыннары дыңналыр: оларның салгалдары хөй санныг бооп, Бурганның аазаан черин ээлеп аар; олар бүгү кижи төрелгетенге ачы-дуза көргүзер. Олар бачыт чок кижилер эвес турган – оларның кошкак талаларының болгаш багай үүлгедиглериниң дугайында «Эге дөстен» хөйү-биле номчуур бис. Ынчалза-даа олар Бурганның кыйгырыынга бүзүрел-биле Ону тооп дыңнап харыылааннар.


Тыва дыл
http://ibt.org.ru/bible
Тыва дыл


Creative Commons: by-nd: © Institute for Bible Translation; This work is licensed under the Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License. To view a copy of this license, visit http://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0/.

Институт перевода Библии
Институт перевода Библии, 101000 Москва, Главпочтамт, а/я 360
ibt_inform@ibt.org.ru
назад
закрыть
:

Өртемчейни чаяаганы

1 Эң эгезинде Бурган дээр биле черни чаяап каан.
2 Черниң ужу-бажы билдинмес, ээн турган. Дүп чок далай кырынга дүмбей турупкан; а сугнуң кырында Бурганның Сүлдези ужуп турган.
3 «Чырык чырып келзин» – деп, Бурган чугаалаан. Ынчан чырык көстүп келген.4 Бурган чырыкты экизинип көрген. Оон чырыкты дүмбейден аңгылап каапкаш,5 дүмбейни «дүн» деп, а чырыкты «хүн» деп адап каан. Кежээ дүшкен, даң аткан: бирги хүн ол болган.
6 Оон Бурган мынча дээн: «Суг ортузунга бопурук дээвиир тывылзын, ынчангаш ол сугну сугдан аңгылазын».
7 Бурган бопурук дээвиирни чаяап кааш, ооң адаанда турар сугну ооң кырында турар сугдан аңгылаан. Шак-ла ындыг апарган.8 Бопурук дээвиирни Бурган «дээр» деп адап каан. Кежээ дүшкен, даң аткан: ийиги хүн ол болган.
9 Оон Бурган мынча дээн: «Дээрниң адаанда суглар чаңгыс черге чыглып келзин, оон кургаг чер тывылзын». Шак-ла ындыг апарган.
10 Бурган кургаг черни «чер» деп, а чыылган сугларны «далайлар» деп адап каан. Ол бүгүнү Бурган экизинип көрген.11 Оон Бурган мынча дээн: «Чер кырынга үрезинниг үнүштерниң база чимистиг ыяштарның бүгү хевирлери өзүп үнзүн, оларның шупту янзылары таразын». Шак-ла ындыг апарган.12 Чер үрезинниг үнүштерни база чимистиг ыяштарны өстүрген, оларның янзылары тарап эгелээн. Ол бүгүнү Бурган экизинип көрген.13 Кежээ дүшкен, даң аткан: үшкү хүн ол болган.
14 Оон Бурган мынча дээн: «Дүннү хүнден аңгылаар база үелер, хүннер, чылдар демдеглээр чырымалдар дээрге турзун;
15 олар черни дээрден чырыдар чырыткылар болзун». Шак-ла ындыг апарган.16 Бурган ийи дээди чырымалды – хүндүскү үени башкарары-биле улуг чырымалды, дүнеки үени башкарары-биле биче чырымалды – чаяап каан. Сылдыстарны база немей чаяаган.17-18 Бурган оларны черни чырытсын дээш, дүн биле хүннү башкарбышаан, чырык биле дүмбейни аңгылазын дээш, дээрге салып каан. Ол бүгүнү Бурган экизинип көрген.19 Кежээ дүшкен, даң аткан: дөрткү хүн ол болган.
20 Оон Бурган мынча дээн: «Сугга эңмежок дириг амытаннар тывылзын, черниң кырында бопурук дээрге куштар ушсун».
21 Бурган далайга улуг амытаннарны, сугга янзы-бүрү дириг амытаннарны база аңгы-аңгы чалгынныг куштарны чаяаган. Ол бүгүнү Бурган экизинип көрген.22 «Далай-сугга өзүп-көвүдеңер-ле, а куштар черге өзүп-көвүдезиннер» – деп, Бурган йөрээген.23 Кежээ дүшкен, даң аткан: бешки хүн ол болган.
24 Оон Бурган мынча дээн: «Янзы-бүрү дириг амытаннар: мал-маганның, аң-меңниң, соястаарларның аңгы-аңгы уксаалары чер кырынга тывылзын». Шак-ла ындыг апарган.
25 Янзы-бүрү дириг амытаннар: мал-маганның, аң-меңниң, соястаарларның уксааларын Бурган чаяаган. Ол бүгүнү Бурган экизинип көрген.26 Ооң соонда Бурган мынча дээн: «Бистиң овур-хевиривис-биле, Биске дөмейлештир кижи амытанны чаяап каалы; ол далай-сугнуң амытаннарын, дээрниң куштарын, мал-маганны, соястаарларны – черниң бүгү дириг амытаннарын чагырып, бүгү бөмбүрзекке тергиидеп чорзун».27 Бурган Бодунуң овур-хевири-биле, Бодунга дөмейлештир кижи амытанны – эр биле кыс кижини чаяап каан.28 Алгап-йөрээвишаан, Бурган оларга мынча дээн: «Өзүп-көвүдеңер, черниң кырын ээлеңер, далай-сугнуң амытаннарын, дээрниң куштарын, соястаарларны болгаш черниң бүгү-ле дириг амытаннарын чагырып тергиидеңер».29 «Бо-дур, силерге Мен бүгү үрезинниг үнүштерни, үрезинин тарыыр чимистиг ыяштарны бердим: олар силерге чем болур – деп, Бурган чугаалаан. –30 А черниң бүгү дириг амытаннарынга база дээрниң куштарынга, чер кырында аң-меңге Мен бүгү-ле ногаан үнүштерни чем кылдыр бердим». Шак-ла ындыг апарган.31 Ынчан Бурган Бодунуң чаяап кааны бүгү чүвезин көөрге, шуптузу аажок таарымчалыг болган. Кежээ дүшкен, даң аткан: алдыгы хүн ол болган.