Author: Институт перевода Библии
Date: 2022-09-02T20:08:42.519177+00:00

Наа Молӌағ: Римдегілерге

Наа Молӌағ: Римдегілерге

1. Наа Молӌағ

1. Сӧстік

2. Карталар

Наа Молӌағ

Наа Молӌағ

1. Сӧс Алны

1. Римдегілерге

Сӧс Алны

Сӧс алны

Аарлығ хығырығӌылар!

Сірернің алныңарда хакас тіліне тілбестелген Наа Молӌағ. Наа Молӌағнаң Пурунғы Молӌағ пір кинде полып, тилекейде иң хығырылчатхан Худайның (Ызых) Пічии алай ба Библия полча.

Наа Молӌағ – ол 27 кинденің чыындызы полча. Андар тӧрт Чахсы Хабар, Худай илӌілерінің чуртастарынаңар кинде, Илӌілернің пічіктері паза Ухаанӌыларның Азых Чооғы киріл парғаннар. Грек тілінең «Евангелие» сӧс «Чахсы Хабар» тіп тілбестелче. Іди Иисус Христос Позының ӱгредиин адап салған, сах ідӧк Наа Молӌағның пастағы тӧрт киндезі адалча. Анда евангелисттер Матфей, Марк, Лука паза Иоанн Иисус Христостың чуртазынаңар паза иткен киректерінеңер, Аның ӱгредиинеңер паза Ол иткен хайхастардаңар, Аның ӧлімінеңер паза тірілгенінеңер чоохтапчалар.

Худай илӌілерінің чуртастарынаңар киндеде Иисус Христостаңар Чахсы Хабар хайди тарадылғаннаңар чоохталча. Пу киндеде Христос киртінізінің пастағы чылларында полған киректернің изерезі кӧзіділчеткеннеңер, ол тархынның тың аарлалчатхан киречізі полча. Анда илӌілернің кӱстенізі сылтаанда, Иисус Христостаңар хабар тиксі-тилекейге хайди тарадылғаннаңар чоохталча.

Наа Молӌаға ідӧк Павелнің, Петрның, Иоанның паза илӌілернің пасхалары даа Христос тӧрееннең 1-ғы чӱс чылында пасхан 21 пічии кірген. Полған на пічік кемге-де, христиан ӧмелеріне алай алынӌа кізілерге адалып, пазыл парғаннар.

Наа Молӌағның халғанӌы киндезі, Илӌілернің Азых Чооғы, ухаанӌы ниме. Аны хығырары оой ла нимес. Анда тилекейнің тархынында Худай полғанының чазыдын асчатхан кӧп омалар пар. Пу киндеде ідӧк Худай тилекейні чарғылирдаңар паза пу чир-чарыхтың орнына «наа тигірнең наа чир» тіп адалчатхан артых, мӧгі хан-чир килерінеңер чоохталча.

Наа Молӌағны тілбестирінде тузаланылчатхан сын пічіктердеңер

Наа Молӌағ пурунғы грек тілінең пазыл парған. Ол кӧп хати холнан хобырылған. Прай ла грек пічіктері пір тӧӧй ниместер. Че пасхалалчатхан орыннарның кӧп сабазы сағыс хоостыра тың на ырабинчалар. Пурунғы пасха пічіктернең тиңни Наа Молӌағның пічиинде андағ киліспес орыннар асхынахтар.

Хакас тіліне тілбестег орыс Синод тілбестиине тӧстенче. Піс пілчеткен иң артых пічіктер пірее чирлерде Синод тілбестиинең пасхалалчалар. Хығырығӌыларға грек пічіктерінең пасхалалчатхан андағ орыннар страницаның алтында паза кинденің соондағы таблицаларда чарыда чоохталчалар.

Синод тілбестии удаа таныс грек пічіктерінің пірдеезіне тӧстенминче. (Сағамғы Синод тілбестеглері андағ орыннарны курсивнең алай тӧрткіл скобкаларнаң таныхтапчалар. Че пірееде пір дее хайди таныхтабинчалар). Андағ оңдайларда хакас тілбестии грек пічиин хооп, Синод тілбестиинең пасхалалчатханына сноскаларда ӱндеспинче.

Пу киндее хоза сығарылған нимелер

Кинденің соонда сӧстік табарзар. Анда хакас тілбестиинде тузаланылчатхан паза чарыда чоохтиры киректелчеткен сӧстерні таап аларзар. Сӧстікте пирілчеткен сӧстернің ӱстӱнде мындағ «#» підір пазылых полча. Кинденің соонда, тізең, Наа Молӌағ тузындағы Палестин паза Чағынғы Іскеркі чирлернің карталары, ідӧк Библия тузында полған киректернің орыннарының сомнары кӧзіділ парғаннар.

Хакас тіліне тілбестегдеңер

Тілбестег чахсы синде иділерінің ӱчӱн паза сын грек пічиинің сағызын хыйыстырбастың ӱчӱн, Библияны тілбестепчетсе, хайзы-пірсі сыныхтағлар хайди даа иділедірлер. Хакас тілбестегде, грек пічиин чарытчатса, Библияны тілбестеӌең институттың пасха даа тоғыстарында чіли, пу тоғыста тілбесчілер чоннар аразында алылған оңдайларны хыйыстырбасха кӱстенчелер. Піске грек пічиинің пасха-пасха оңдайли чарыдылчатхан орыннарының тілбестеге пірсін не аларға киліскен, пасхазын (грек пічиинің чарыдылчатхан олох орнын) сноскаа кир салғабыс.

Наа Молӌағ ікі муңӌа чыл мының алнында пазыл парған. Ол сыынаң аны чӱзерлеп улуғ-кічіг тіллерге тілбестеп салғаннар. Амды ол санға хакас тілі кірібӧк парды. Худай Пічии хакас тіліне тілбестелгеннең кӧп ле тус иртпеді – пу проектке он чыл азыра ла. Пу тустың аразына Библияны тілбестеӌең институтнаң Марктың Чахсы хабары (1995), Луканың Чахсы Хабары, Худай илӌілерінің чуртастары (1999), Иоанның Чахсы Хабары, Иоанның пічіктері паза Азых чоох Киндезі (2004), тӧрт Чахсы Хабар (2007) тілбестеліп, сынағ оңдайынаң сығарыл парғаннар.

Библияны тілбестеӌең институт Наа Молӌағны хакас тіліне тілбестир тоғыста кӧп чыллар изере араласхан тілбесчілерге паза редакторларға, ідӧк пу тілбестегні чарыхха сығарарына хабасхан прай кізілерге алынӌа алғызын читірче.

Библияны тілбестеӌең институт

Римдегілерге

Римдегілерге

1. Павелнің Римдегілерге Пічии

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

6. 6

7. 7

8. 8

9. 9

10. 10

11. 11

12. 12

13. 13

14. 14

15. 15

16. 16

Павелнің Римдегілерге Пічии

Павелнің римдегілерге пічии

Пу паза Наа Молӌаға кірген пічіктернің илеедезінің авторы Павел полча. Тіріл килген Христос Позы ағаа кӧрінгеннең сығара Павел, иудей ученайы, фарисей, Христос киртінізіне айлан парыбысхан.

Римдегі Христос тигірибі Павел ағаа пічік пасханнаң илееде алнынӌа тӧстелген. Ол пічиин пасчатхан туста Римде полғалах полған, че андағы тигірибнің хай-пірее араласчыларынаң таныс полған. Павел пічиин Римзер наа эраның 50 чылларында – Грецияда полғанында, неке, – Христос киртіністіг Фива тіп ипчінең ызыбысхан.

Пу пічіктің пастағы чардығының (1–11 пастағлар) ӧӧн сағызы – Худай кізілерні чазыхтарының ӱчӱн хатығладарынаң арачылапчатхан Чахсы Хабарның кӱзінеңер. Кізі Иисус Христостаңар Хабарға киртінчетсе, Худай аны ахтап, анынаң чаразып, аны пала идінче паза ағаа Позының Худын пирче. Христосха киртінгені ле ноо даа кізіні Худайның алнында ах-арығ итче.

Пічіктің ікінӌі чардығында (12:1–15:13) Павел хығырығӌыларға Христос киртіністіг кізілерге хайди чуртирға кирегін хатабох чоохтапча. Олар хынызып, ӱлгӱнің холынаң сыхпин, улуғлазып чуртирға киректер. Тӱгенӌізінде (15:14–16:27) Павел Римзер тӱрчедең чидерге сағынчатханынаңар пасча паза Христос тигірибінің араласчыларына изенін читірче.

1

Алғыстығ алданыс

1^1Мин, Христос Иисустың хулы Павел, Аның илӌізі поларға хығыртылғам. Ол мині Худайның Чахсы Хабарын чарлирға таллаан. 2Ол Чахсы Хабарны Худай ухаанӌылары пастыра Ызых Пічіктерінде молӌаан+. 3Ол Чахсы Хабар Худайның Оолғынаңар. Иді-ханы хоостыра Ол Давидтің тӧлінең сыххан кізі полған+. 4Худай Худы хоостыра кӱстіг полып, ӧлімнең тіріліп, Ол Худайның Оолғы тіп чарлалған. Ол Чахсы Хабар Хан-пигібіс Иисус Христостаңар полча. 5Иисус Христос мағаа паарсазын читіріп, пісті илӌі поларға турғысхан. Ол анзын прай чоннар, Аның чооғын истіп, Ағаа киртінерлері ӱчӱн иткен+. 6Сірер дее, Иисус Христостың хығыртхан кізілері, ол чоннарның санындазар.

7Сірерге прайларыңа Худайның Римде чуртапчатхан хынған кізілеріне, ах-арығ поларға хығыртылған чонына пасчам. Худай Пабабыстаң паза Хан-пигібіс Иисус Христостаң паарсас паза амыр хоных сірерге ползын+. 8Иң пурнада Иисус Христостаң пастыра прайзыңарның ӱчӱн Худайымны алғыстапчам. Сірернің киртінізіңер тиксі-тилекейге чарлалча нооза+. 9-10Худай Оолғынаңар Чахсы Хабарны чарлап, прай кӧңнімні салып, Ағаа пазырчам. Худай мағаа киречі: мин Худайға пазырчатсам, сыбыра сірерні адапчам паза Худайның кӧңні хоостыра сірерзер чидерімнеңер сурынчам++. 11Минің сірерні кӧрерім тың килче. Минің Худай Худының сыйыхтарынаң ӱлезерім килче: сірернің кӧңнілеріңні пик идерге, 12пасха чоохтаза, удур-тӧдір киртінізібіснең кӧңнілерібісті кӧдірізіп аларға.

13Харындастар, сірерні пілбин халбазыннар тіп сағынчам: мин сірерзер кӧп хати килерге иткем, че амға теере харығ ниме табыл ла турған. Сірернің араларыңда даа, пасха чоннардағыох чіли, кізілерні Худайға айландырарға сағынчам+. 14Мин прайзының алнында алымнығбын: гректернің дее, сас чонның даа, хыйғаларның даа, сағыс чохтарның даа+. 15Аннаңар, миннеңер чоохтаза, мин сірерге дее, римдегілерге, Чахсы Хабарны чарлирға тимдебін. 16Мин Христостаңар Чахсы Хабарны чарлапчатханымнаң уйатпинчам. Ол Хабарның киртінчеткеннерні хайзын даа, иң пурнада иудейні, анаң иудей ниместі арачылаӌаң Худай кӱзі пар, нооза+. 17Чахсы Хабар Худайның киртіністің ӱчӱн кізіні ахтапчатханын кӧзітче. Іди пазылых: арығ чӱректіг киртіністің сылтаанда чуртир+.

Худайның алнында прайзы пыролығлар

18Худайны улуғлабинчатхан паза чабал итчеткен кізілерге тигірдең Худайның ӧкпезі тӱзер. Олар чабал киректерінең сынны типсепчелер+. 19Худайдаңар пілер ниме оларға азых полған. Худай Позы оларға анзын ас пирген нооза+. 20Тилекей пӱткеннең ала Худайның итчеткен киректері, Аның мӧгі кӱзі паза Позының илбегі харахха кӧрінмезелер дее, че Аның иткен нимелерінең пастыра кӧрінчелер. Кізілерге анзын, сизініп, оңарып аларға оңдай пар. Аннаңар олар ахтан полбастар. 21Олар, Худайны піліп алған даа ползалар, Аны Худайны чіли саблабааннар, алғыстабааннар. Аның орнына тик чоохтарға салынғаннар. Оларның алығ чӱректерін харасхы пас парған+. 22Олар хыйғаларын кӧзіткеннер, сынында алығ полғаннар+. 23Олар ӧлім пілбес сабланыстығ Худайға пазырбиныбысханнар. Аның орнына олар ӧлер кізілерні, аң-хустарны паза сойлаастарны сомнапчатхан омаларға пазырчалар. 24Оларның чӱректерінің хыӌыхтаныстары тохтабааннар. Аннаңар Худай оларны постарының чазыхтарына артыс салған. Олар постарыох ит-ханнарын уйатха сухханнар. 25Олар Худайның сынын чойға орназыбысханнар. Чайаачының орнына чайалған нимее пазырғаннар. Чайаачы хаӌан даа алғастығ. Аминь.

26Аннаңар Худай оларны чиркестіг хынығыстарға пир салған: ипчілері чир-салылғанни ирлерінең хонмин, сан-тискер хыныс сыхханнар+. 27Иреннер ідӧк, чир-салылғаны хоостыра ипчілерінең хонмин, удур-тӧдір хынызып, хыӌаларын тохсындырғаннар. Иреннер иреннернең чиркестіг хынысханнарынаң пос постарын хатығлааннар. Ол алӌаастарының ӱчӱн тӱсчең хатығлас полған. 28Худайны пілерге сағыс тутпааннарынаңар, Худай оларны ардап парған сағыстарына пир салған – тӱӱлістіг нимелер идерге. 29Олар сын нимес нимее, оралысха, кӧйтіктеніске, чаптанысха, чабалланысха, істі чохтанысха, ӧдіріске, тартысха, чойланысха, чабал хылыхха, пат парғаннар. 30Олар чабал тілліглер, хопчылар, Худайны хырт кӧрчелер, кізі хыйыхтаачылар, кӧкеесімнер, махтанӌыхтар, чабал нимее чапчаңнар, паба-іӌенің чооғынаң сых парғаннар. 31Олар сағыс чох, киртіске турыспас, тас чӱректіг, айабас кізілер+. 32Іди тудынчатхан кізілер Худайның орта чарғызы чидерін пілчелер. Олар постарын ӧлімге турыстығларын пілзелер дее, постары даа ол оңдайларын тастабинчалар, андағ кізілерні дее махтапчалар+.

2

Худайның чарғызы прайзына пір

2^1Ол оңдайнаң син, пасхазын чарғылапчатхан ноо даа кізі, ахтан полбассың. Син пасхазын чарғылапчатхан чарғынаң позыңны чарғылапчазың. Пасха кізіні чарғылап, позың, тізең, ідӧк итчезің+. 2Че піс андағ киректерні итчеткен кізілерні Худай сыннаң хоостыра чарғылирын пілчебіс, нооза. 3Алай син, кізі, андағ нимені итчеткен кізіні чарғылап, позың даа ідӧк итчедіп, Худайның чарғызынаң озарға сағынчазың ма? 4Алай син, Худайның пай паарсазын, Аның пазымнығ, тыстаныстығ полчатханын нимее салбинчазың ма? Худай паарсазының пастыра Позынзар айланарына чоллапчатханын оңарбинчазың ма+? 5Че ӧчес хылииң, аасхынмас чӱреең ӱчӱн, Худайның ӧкпезі чидер паза Аның орта чарғызы іле кӧзіділер кӱніне позың позыңа ол ӧкпені чыынып одырчазың+.

6Худай полғанына ла иткен киректері хоостыра читірер. 7Чахсы киректерінең сабланысты, аарласты, ӧлім пілбес чуртасты сыбыра тілепчеткен кізілерге Худай мӧгі чуртас пирер. 8Постарын кӧдірчеткен паза сынның ӱлгӱзіне кірбинчеткен, че постарын чойға салынчатхан кізілерге Худайның хазырланызы паза ӧкпезі чидер. 9Чабал ниме итчеткен ноо даа кізінің кӧңні, пурнада иудейни, анаң иудей нимес кізіни, чобағны кӧрер, істі тарланысха пастырар+. 10Че чахсы ниме итчеткен ноо даа кізее, пурнада иудейге, анаң иудей нимес кізее, сабланыс, аарлас паза амыр хоных полар+.

11Худай чонны талластырбинча нооза+. 12Чахығ чох чуртапчатхан кізілер чазых итчетселер, олар, чахығның оңдайынӌа чарғылатпин, ӧл парарлар. Че, чахығны пілчеткен кізілер чазых итчетселер, олар чахығ хоостырох чарғыладарлар+. 13Худай чахығны исчеткен кізілерні орта чоллығ кізілер тіп санабинча, че чахығны толдырчатхан кізілерні ахтапча+. 14Пасха чоннарның чахығлары чоғыл, че чир-тӧрееннең чахығ хоостыра орта итчеткеннерінеңер, чахығлары чох таа полза, олар пос постарына чахығ полчалар. 15Олар чахығ ниме киректепчеткенін чӱректерінең пілчеткенін кӧзітчелер. Аннаңар чӱректері чоохтапча. Сағыстары оларны чахсы-чабалны талластырарға чоллапча: пірде пыролапча, пірде ахтапча. 16Ідӧк Худай кізілернің чазыт киректерін Иисус Христостың пастыра чарғылир кӱнде полар. Анзынаңар мин чарлаан Чахсы Хабарда чоохталча.

17Мына син позыңны иудей тіп аданчазың, Чахыға ізенчезің паза Худайнаң махтанчазың+. 18Син Аның кӧңнін пілчезің, Чахыға тӧстеніп, ниме артых полчатханын оңнапчазың. 19Син позыңны харах чохтарның чоллаачызы, харасхыда чӧрчеткеннернің чарытхызы полчазың тіп санапчазың+. 20Син піліс чохтарға устағӌы, час палаларға ӱгретчі полчазың. Чахығдаң пастыра синің толдыра пілістің паза сынның кӧзідімі пар. 21Син, пасхаларын ӱгредіп, позыңны ӱгретпинчезің+. 22Оғырлабасха ӱгредіп, позың оғырлапчазың. «Оралыспасха» тіп ала, позың оралыс чӧрчезің. Тайма худайлардаң чиркеніп, храмнарын тонапчазың. 23Чахығнаң махтанып, Чахығны сайбааныңнаң Худайның адын аарлабинчазың. 24Пазылых нооза: сірернің сылтаанда пасха чоннарда Худайның ады сӧклетче.

25Сынап Чахығны толдырчатсаң на, сӱннет иткені тузалығ полча. Чахығны сайбапчатсаң, тізең, синің сӱннет иттіргенің иттіртпеенге килісче+. 26Ол оңдайнаң, сӱннет иттірбеен кізі Чахығ хоостыра чуртапчатса, аның сӱннет иттірбеені иттірткенге киліспес пе+? 27Андада ол, тӧреені хоостыра сӱннет иттіртпеӌең кізі, чахығны толдырчатса, сині, Чахығның сайбағӌызын, тӧреені хоостыра сӱннет иттірткен паза Худай Пічии пар кізіні, пыролабас па+? 28Тастындағы кӧрімінең не иудей кізі сын иудей нимес паза идінде сӱннет иткені сын сӱннет нимес+. 29Істінең иудей полза, ол сын иудей. Сын сӱннет кізінің идін кискені нимес, че чӱректің алысханы. Андағ сӱннет Чахығ хоостыра нимес, Худай Худының пастыра иділче. Андағ иудейлерге кізілердең нимес, че Худайдаң махтас полар+.

3

Худайның киртінізі

3^1Андағда иудей полғанның нимезі артыхтыр паза сӱннет иттірткеннің ноо тузазы+? 2Прай даа саринаң кӧр килзе, кӧп нимезі артых. Иң пурнада – иудейлерге Худайның сӧзі пиріл парғаны. 3Оларның кӧбізі Худайға киртістіг полбаан. Оларның киртістіг полбааннары Худайның киртістіг полчатханын чох итче бе+? 4Чох, андағ нимес. Ноо даа кізі чой поладыр, Худай, тізең, киртістіг. Аннаңар піди пазыл парған: «Сӧстеріңде сын полчатханың кӧрінзін, Синің чарғыңда Син чиңерзің».

5Че пістің орта хылынмааныбыс Худайның орта итчеткенін іле сығарчатханда, анзы Худайның орта нимес ӧкпеленгенін таныхтапча ба? (Мин мыны кізі сағызынаң тіпчем.) 6Чох, андағ нимес. Андағ полған полза, Худай тилекейні хайди чарғылирӌых? 7Минің чойым пастыра Худайның сыны кӧптеліп, Ағаа сабланыс ағылчатханда, ноға мин чазыхтығ кізі чіли чарғылатчам+? 8Пірее кізілер, мині сӧклеп, миннеңер піди тіпчелер: «Ол, чахсы ниме полар ӱчӱн, чабал ниме идерге кирек тіп ӱгретче». Іди чоохтап чӧрчеткен кізілернің чарғылатырғаннары орта полар+.

Чазых чох кізі чоғыл

9Ниме зе? Пасхаларының хыринда пістің, иудейлернің, артығыбыс пар ба? Пір дее чоғыл. Иудейлер дее, иудей ниместер дее – прайзы чазыхта чӧрчеткеннерін піс сынынӌа кӧзіт пиргебіс+. 10Пазылых нооза: «Орта чоллығ пір дее кізі чоғыл». 11Сынны оңарчатхан пір дее кізі чоғыл, пірдеезі Худайны тілебинче. 12Прайзы чолдаң хыйыс парыбысханнар, тузалары чох кізілер пол парғаннар. Чахсы иткен пір кізі дее чоғыл. 13Оларның аастары, азых хомдылар осхас, тіллері чой чоохты ла пілчелер. Оларның иріннерінде чылан оозы. 14Ахсылары харғирға паза чабаллирға ла пілчелер. 15Олар хан тӧгерге чапчаңнар. 16Оларның сооларында сайбағ паза чобағ хал парча. 17Амыр чуртас чолларын олар пілбинчелер. 18Худайдаң хорыхханы харахтарында кӧрінминче.

19Піс пілчебіс, Худай Чахии чахығ хоостыра чуртапчатханнарға тееліп, пірдеезін удур чоохтандырбинча. Іди тилекей чоны Худайның алнында пыролығ пол парча. 20Чахығ киректері хоостыра Аның алнында пірдеезі ахтан полбас. Чахығ піске чазых ниме полчатханын пілерін не пирче+.

Киртіністің ахтапчатханы

21Амды, тізең, Худайның ахтазы чахығдаң алынӌа азыл парған. Анзынаңар чахығ паза ухаанӌылар киречілепчелер+. 22Худай киртінчеткен кізілерге прайзына, талластырбин, Иисус Христосха киртіністің пастыра ахтас пирче. 23Прайзы чазых иткен, прайзы Худайның сабланызы чох халған нооза+. 24Худай прайзын Позының паарсазынаң тикке ахтапча, Иисус Христостың ӱчӱн оларны пос итче+. 25Худай Иисусты чарастырӌаң толығ ит салған. Иисустың ханы сылтаанда киртінчеткеннернің чазыхтары позыдылча. Худай кізілернің алында иткен чазыхтарын тастаан паза ахтапчатханын кӧзіткен+. 26Сағамғы туста Худай, тыстанып, Позының ахтапчатханын кӧзітче. Іди ол Позы даа сынынӌа итче паза Иисусха киртінчеткеннерні ахтапча.

27Амды нименең махтанӌаң? Пір дее нименең. Арса, чахығны толдырчатханнаң махтанӌаң ма? Чох, чарабас. Киртініснең не махтанарға чарир+. 28Піс тіпчебіс, кізі чахығны толдырғанынаң алай толдырбаанынаң нимес, че киртіністің пастыра ахтанып алча+. 29Худай иудейлернің не Худайы ба? Пасха чоннарның даа Худайы нимес пе ол? Оларни дее+. 30Худай пір ле. Ол киртіністері хоостыра сӱннет иттіргеннерні дее, иттірбеен, че киртінчеткеннерні дее ахтапчатхан Худай полча+. 31Ол оңдайнаң піс киртінізібіснең чахығны чох итчебіс пе? Андағ нимес. Піс чахығны пик турғызарға полысчабыс+.

4

Авраамның кӧзідімі

4^1Авраам ӧбекебісті алза, пос кӱзінең нимее читкен ол? 2Ол киректері хоостыра ахталған полза, аның, Худайға нимес, кізілерге махтатчаң нимезі поларӌых. 3Худай Пічии нимедеңер чоохтапча? «Авраам Худайға киртін парғаннаңар, Худай аны ахтаан»+. 4Кізі иткен киректерінің ӱчӱн сый алча, анзы, паарсас нимес, тӧлег полча. 5Че кізі, иткені хоостыра нимес, киртінізі пастыра ахтатча. Чазыхтығ кізіні ахтапчатхан Худайға киртінчеткен кізіні Худай ахталған тіп санапча+.

6Давид тее ідӧк чоохтапча: «Худай кізіні киректерінің ӱчӱн нимес ахтаза, ол кізі часкалығ. 7Сайбағ иткен ӱчӱн пыролары тасталған, чазыхтары ундудылған кізілер часкалығлар. 8Хан Худай кізінің чазыхтарын санға албаза, ол кізі часкалығ полар»+. 9Андағ часка сӱннет иттіргеннерге алай иттірбееннерге дее теелче бе? Піс Авраам киртінізінің пастыра ахталған тіпчебіс+. 10Хаӌан анзы санал сыххан? Сӱннет иттірткенде алай итірткелекте бе? Соонаң нимес, иттірткелекте полған ол. 11Авраамның сӱннет иттірткелектӧк полған киртінізі ӱчӱн, Худай аны ахталған кізее санаан. Сӱннет тании ағаа соонаң ахтас таңмазы чіли салылған. Ол оңдайнаң, киртінчеткен кізілер, сӱннет иттіртпеен дее ползалар, ахтадарлары ӱчӱн Авраам оларның прайларының пабазы полыбысхан. 12Ол ідӧк сӱннет иттірткеннернің пабазы полча. Олар, сӱннет иттірткеннең пасха, Авраам пабабыстың киртініс чолынӌа парчалар. Авраамның ол киртінізі сӱннет иттірткелегіндӧк полған.

Худайның молӌағлары киртіністең пастыра алылчалар

13Авраам паза аның тӧлі тиксі-тилекейні холға кирерлерінеңер молӌағ алғаннар. Ол молӌағ Чахығны толдырчатханнаңар нимес, че ахтапчатхан киртіністің хоостыра пирілген+. 14Пу молӌағ чахығны толдырчатханнарға ла теелчеткен полза, киртініс тик ниме поларӌых, молӌағның даа тузазы чох поларӌых+. 15Чахығдаң хатығлас килче. Чахығ чох полза, аны сайбааны даа чох полча нооза+.

16Аннаңар прай ниме киртіністең полча паза паарсасха тӧстенче. Аннаңар пу молӌағ Авраамның прай тӧліне, чахығ хоостыра чуртапчатханнарға ла нимес, че Авраам чіли киртінчеткен прай кізілерге пик ізеніс пирче. Авраам пістің прайзыбыстың пабазы полча+. 17Худай Пічиинде ідӧк пазылых: «Мин сині кӧп чоннарның адазы ит салғам». Авраам ӧліглерні тірілдірчеткен паза чох нимені пар итчеткен Худайға киртін парғаннаңар, Худайның кӧрізінде пістің пабабыс полыбысхан+. 18Пір дее ізеніс халбаанда даа, Авраам ізеніп ала киртінген. Аннаңар ол кӧп чоннарның пабазы полыбысхан. «Синің тӧлің анӌа кӧп пол парар» ағаа теені хоостыра ол кӧп чоннарның пабазы полыбысхан. 19Ағаа чӱс часха чағдабысханнаңар иді-ханының кӱзі сыхчатханын пілінзе дее, Сарра, тізең, тың киріп, пала кӧрерінең ирт парған даа полза, Авраам тың киртінген нооза+. 20Худайның молӌаа толарын сала даа ікінӌілебин, ол киртінізінде улам пик турып, Худайны саблаан. 21Молӌағны толдырарға Худайның кӱзі парына Авраам тың киртінген. 22Аннаңар Худай аны ахтатхан кізее санаан.

23«Аны ахтатхан кізее санаан» теені Авраамға ла нимес, 24че піске дее теелче. Піс Хан-пигібіс Иисус Христосты ӧліглердең тірілдірібіскен Худайға киртінчебіс. Ол пісті дее орта чоллығ кізілерге санир+. 25Христос пістің чазыхтарыбыстың ӱчӱн ӧлімге ызылған паза пістің ахтадарбыстың ӱчӱн тіріл парған нооза+.

5

Аның Ханынаң ахтанғаны

5^1Піс киртінізібіс пастыра ахтанып алғаныбыста, Хан-пигібіс Иисус Христостаң пастыра Худайнаң ынағ пол парғабыс+. 2Иисус Христостаң пастыра, киртінізібістің сылтаанда ам піске пирілген паарсасха читтібіс паза Худайыбыстың сабланызын ӱлезерге ізеніп, тың ӧрінчебіс+. 3Анзына ла нимес, чобағларыбысха даа ӧрінчебіс. Чобағлар тыстанарға ӱгретчеткеннерін пілчебіс нооза+. 4Тыстанып, піс сынағ иртчебіс. Сынағдаң, тізең, ізеніс тӧріпче. 5Ізеніс пісті уйатха кирбес. Худай, піске Худай Худын пиріп, чӱректерібіске Позының хынызын ур пирген нооза+.

6Піс кӱс-сағ чох полғаныбыста, Христос пістің ӱчӱн ӧл парған. Тузы читкенде, Ол Худайны улуғлабинчатхан кізілернің ӱчӱн ӧл парған. 7Арығ чӱректіг кізінің дее ӱчӱн піреезінің ӧлері ікінӌілестіг. Итсе, чахсы кізінің ӱчӱн тынын пирерге иткен піреезі табыл таа парар. 8Худай піске Позының хынызын кӧзіт пирген. Христос, піс чазыхтығ чӧрген тустох, пістің ӱчӱн ӧл парған нооза+. 9Амды піс Христостың ӧлімінең ахтанып алып, Худайның чарғызынаң Аның пастыра улам озып аларбыс+. 10Піс Худайнаң ыырласхан туста Ол піснең Позының Оолғының ӧлімінең пастыра чарас салған. Ам, тізең, чарас салғаныбыста, Аның чуртазы пастыра улам арачылан поларбыс+. 11Піс анзына ла махтанминчабыс. Хан-пигібіс Иисус Христостың пастыра Худайни полчатханыбысха махтанчабыс. Аның сылтаанда піс Худайнаң чарас салғабыс.

Адам паза Христос

12Ол оңдайнаң пір кізінең пастыра тилекейге чазых кірген. Чазыхнаң хада, тізең, ӧлім килген. Іди ӧлім прай кізілерге килген. Прайзы чазых ит салған нооза+. 13Чазых тилекейде Чахығ салылғалахтох полған. Че Чахығ турғызылғалахта, чазых ӱчӱн пыролиры кирілгелек полған+. 14Ӧлім, тізең, Адамның тузынаң пасти, Моисейге теере ӱлгӱ салған. Ол Адам иткен чазыхха тӧӧй сайбағны итпеен кізілерге дее ӱлгӱ тутхан. Адам килер кізінің омазы полған+.

15Че Худайның сыйии сайбағ осхас нимес. Пір кізі ит салған чазых ӱчӱн кӧп кізі ӧл парған. Худайның паарсазы, Аның паарсастығ сыйии хай-хай кӧп пирілче. Ол паарсас пір кізінің, Иисус Христостың сылтаанда кӧп кізее азыра даа пирілче+. 16Худайның сыйиин Адамның чазығынаң тиңнирге чарабас. Пір чазыхтың ӱчӱн чарғы полӌаң, пыролатчаңнар. Паарсас сыйии, тізең, кӧп сайбағлардаң ахтанарға пирілче. 17Пір сайбағ иткен пір кізінің ӱчӱн ӧлім ӱлгӱні холға кирген. Худайның пай паарсазын паза ахтаныстың сыйиин алчатхан кізілер пір Кізідең, Иисус Христостың пастыра чуртаста улам ӱлгӱ тударлар+.

18Ол оңдайнаң пір кізінің сайбағ иткені прай кізілерні чарғылапча. Сах ідӧк пір кізінің сын иткені прай кізілерні Худайның алнында ахтап, оларға чуртас пирер+. 19Пір кізінің чоох испеені ӱчӱн кӧп кізі чазыхтығ пол парған. Сах ідӧк пір кізі чоох искенінің ӱчӱн кӧп кізі ахтанып алар+.

20Аның соонаң Чахығ пирілген. Іди чазыхтың кӧбі кӧзіділ парған. Чазых кӧптел парғанда, паарсас улам ас сыххан+. 21Чазых, ӧлімге ағылып, ӱлгӱ тутхан. Ідӧк паарсас ахтаныстың пастыра ӱлгӱ тудып, пісті Хан-пигібіс Иисус Христостың пастыра мӧгі чуртасха ағылча+.

6

Чазыхха ӧліглер, Христоснаң хада тіріглер

6^1Ниме піс тирбіс? Худайның паарсазы піске хозылып одырар ӱчӱн, чазыхта чӧрерге кирекпіс пе? 2Чох, андағ нимес. Піс чазыхха ӧл парғабыс, чазыхтығ чуртап поларбыс па+? 3Піс кіреске тӱскенде, Иисус Христостың чардығы полыбызып, Аның ӧлімін дее ӱлескенібісті пілбинчезер бе? 4Іди піс, кіреске тӱзіп, Анынаң хада ӧл парғабыс. Пісті Аннаң хада чыып салғаннар. Христос Пабазының илбек кӱзінең тірілдіріл парған. Ідӧк піс тее нааӌылал парып чуртирбыс+.

5Піс, Аннаң хада пірік парып, Ол чіли ӧл парғаныбыста, Аннаң хадох тіріл парарбыс+. 6Алындағы позыбыс Иисуснаң хада кіреске хазат салғанын піс пілчебіс. Анзы пістің чазыхтығ ит-ханыбыс піске ӱлгӱ салбазын тіп, піс чазыхтың хуллары полбас ӱчӱн, іди иділген+. 7Кем ӧл парча, ол чазыхтаң позып парча нооза+. 8Піс Христоснаң хада ӧл парғаныбыста, Аннаңох хада чуртирыбысха киртінчебіс+. 9Ӧліглердең тірілдірткен Христос паза ӧлбезін пілчебіс нооза. Ӧлім Ағаа ӱлгӱзін тут полбас+. 10Ол ӧлгенде, чазыхха саңайға ӧл парған. Чуртап, тізең, Худайға чуртапча+. 11Сірерге дее постарыңны, чазыхха ӧлігзер, Худайға пістің Хан-пигібіс Иисус Христоста чуртапчазар тіп, санирға чарир. 12Аннаңар ӧлӌең иді-ханыңарда чазых ӱлгӱ тутпазын, аның хынығыстарынӌа полбаңар. 13Идіңернің чардыхтарын пірдеезін чазыхтың ӱлгӱзіне пирбеңер, чабалның тириине айландырбаңар. Ӧліглердең тіріл парған постарыңны, сынның тирии идіп, Худайның ӱлгӱзіне пир салыңар+. 14Чазых сірерге ӱлгӱзін паза салбас. Сірер амды паза чахығның холында нимессер, Худайның паарсазында чӧрчезер нооза.

15Нимедір зе, чахығның холында ниместе, Худайның паарсазында чӧрчеткенібісте, чазых идерге кирекпіс пе? Чох, андағ нимес. 16Пілбинчезер бе, посты піреезіне хул поларға пирін салза, чооғын искен кізінің хулы поларзар. Чазыхтың хулы полыбыссар, анзы ӧлімге ағылар. Худайға хул полып, Аның чооғын иссер, анзы сірерні ахтанысха ағылар+. 17Сірер чазых хуллары полғазар. Че, Худайнаң, прай чӱректеріңнең сірерге пирілген ӱгредіге тудынарға чарат салғазар. 18Чазыхтаң позып алып, сірер орта чуртасха хул полыбысхазар+.

19Сірер кӱс-сағ чохтарыңнаңар, мин мыны кізі синӌе чоохтапчам. Алында сірер ит-ханыңарны сайбахха, чабал киректерге хул иткезер. Олох оңдайнаң амды аны ахтаныстың хулы идібізіңер. Андада сірер ах-арығ полыбызарзар. 20Сірер чазыхтың хуллары полғаннарыңда, орта чоллығ кізілер полбаазар. 21Андада хайдағ парыс алдыңар? Ол туста иткен нимелердең пӱӱн сірерге уйадыстығ. Ол киректер ӧлімнең тоозылчалар. 22Амды, тізең, сірер, чазыхха хул поларынаң позып алып, Худайның хуллары пол парғазар. Сірер ах-арығ кізілер пол парғаннаң парыстанып алғазар. Аның салтары мӧгі чуртас полча+. 23Чазыхтың тӧлее ӧлім, нооза. Худайның сыйии, тізең, Хан-пигібіс Иисус Христоста мӧгі чуртас.+

7

Чахыға ӧліглер

7^1Харындастар, мин мыны сірерге, чахығны пілчеткен кізілерге, чоохтапчам. Кізі тірігде ле чахығның холында чӧрче. Анзын пілче полбассар ба? 2Ирі изен чӧргенӌе ле, Чахығ ипчізін аннаң палғалыстырча. Ирі ӱреп парза, ол ипчі ирінең палғалыстыр салған чахығдаң позып парча+. 3Аннаңар ирі изенде, пасха ирнең чӧрібіскен ипчі чӧреес ипчі тіп адалар. Че ирі ӱреп парза, ол чахығның ӱлгӱзінең сых парар: пасха ирнең чуртап сыхса даа, чӧреес ипчее саналбас+.

4Сірер дее, харындастарым, Христоснаң хада ӧліп, чахыға ӧл парғазар. Пасха, ӧліглердең тіріл парған кізіни пол парғазар. Худайға парыс ағылар ӱчӱн чуртааңар+.

5Піс ит-ханның оңдайынӌа чуртааныбыста, чахығ чазыхтығ хыӌыхтарыбысты ілее сығарған. Ол хыӌыхтарыбыс идібіснең устап, пісті ӧлімнең парыстандырӌаңнар. 6Амды, тізең, пісті тузахтапчатхан чахыға ӧл парғаныбыста, піс аннаң позып парғабыс. Алында пазылған чахығдаң хоостыра нимес, Худай Худының пастыра нааӌылалып, Худайның нымызында чӧрербіс+.

Чахығ паза чазых

7Ниме піс тирбіс? Чахығ чазыхтығ полча ба? Чох, андағ нимес. Чахығдаң пастыра ла мин чазых ниме полчатханын піліп алғам. Чахығ «Хыӌыхтанма» тібеен полза, мин хыӌых ниме полчатханын пілбестееӌікпін+. 8Че чазых, тізең, чахығнаң тузаланып, минде аймах хыӌыхтаныстар сығар килген. Чахығ чох полза, тізең, чазых таа чоғылох+. 9Мин хаӌан-да чахығ пілбин чуртаан полғам. Че хаӌан чахығ килгенінде, чазых тіріл парған. 10Мин, тізең, ӧл парғам. Іди чуртас пирӌең чахығ сӧзі мағаа ӧлім ағылған. 11Чазых, чахығнаң тузаланып, мині алаахтыр салып, ӧлімге ағыл салған. 12Чахығ ызых ниме, чахығ сӧзі дее ызых, орта паза чахсы ниме полча. 13Андағ полза, чахсы ниме мині ӧлімге ағылча ба? Чох, андағ нимес. Сынында чазых, чахсы нименең тузаланып, мині ӧлімге ағылған. Ол оңдайнаң чахығның сылтаанда чазыхтың улам чабал полчатханы азылған.

Хуттың паза ит-ханның кӱрескені

14Чахығ Хуттаң пирілчеткенін піс пілчебіс. Мин, тізең, ит-ханнығбын, чазыхха садыл парғам. 15Ниме итчеткенімні оңарбинчам нооза. Идерге хынған нимені итпинчем, позым хырт кӧрінчеткен нимені, тізең, итчем+. 16Хынминчатхан нимені итчетсем, чахығ чахсы тіп, чӧпке кірчем+. 17Ол оңдайнаң мин нимес, минде чуртапчатхан чазых анзын итче. 18Минде, иді-ханымда, чахсы ниме чоғын пілчем: чахсы ниме идерім килче, че ит полбинчам. 19Чахсы ниме идерге хынып, мин аны итпинчем, чабал ниме идерге хынмазам даа, итчем нооза+. 20Хынмаан нимені итчеткенде, андағда мин нимес, минде чуртапчатхан чазых аны итче.

21Піди сизінгенімде, оңдайым мындағ: чахсы идерге сағынзам, мин позымның чабалымны кӧрчем. 22Істімде мин Худай Чахиина чӧпсінчем. 23Че ит-ханымның чардыхтарында пасха чахығ кӧрчем. Ол, минің сағызымның чахиина тоғырланып, ит-ханымдағы чазыхтың чахиинаң тузахтап салча+. 24Хайран кізібін! Пу ӧлімніг ит-ханымнаң кем мині позыдыбысчаң полӌаң? 25Алғас ползын Худайға, Ол анзын Иисус Христостың, Хан-пигібістің пастыра ит салған. Ол оңдайнаң мин сағызымнаң Худай Чахиина нымысчы полчам, ит-ханымнаң, тізең, чазыхтың чахиина нымысчы полчам.

8

Худай Худында чуртааны

8^1Ол оңдайнаң пӱӱн Христос Иисуснаң ит-ханның оңдайынӌа нимес, Хуттың хоостыра чуртапчатханнар чарғылатпастар. 2Христос Иисустың пастыра чуртасты пирчеткен Худай Худының чахии мині чазыхтың паза ӧлімнің ӱлгӱзінең позытхан+. 3Моисей Чахии анзын ит полбаан. Ит-ханыбыс аның кӱзін сығарыбысхан. Аннаңар Худай Позының Оолғын, чазыхтығ ит-ханнығ кізее омалап салып, ысхан. Худай Аны чазыхтың ӱчӱн толығ ит салған. Іди Худай ит-ханның оңдайынӌа иткен чазыхты чарғылап салған+. 4Худай анзын пісте, ит-ханның оңдайынӌа нимес, Хуттың хоостыра чуртапчатханнарда, чахығ киректепчеткен ниме толзын тіп, іди иткен+. 5Ит-ханның оңдайынӌа полчатханнарның сағыстары ит-ханның хынығыстарын толдырарына айлан парча. Худай Худы хоостыра полчатханнар, тізең, Худай Худының кӧңнінӌе чуртирға сағынчалар нооза+. 6Пос кӧңнінӌе полғаны кізіні ӧлімге ағылча. Худай Худы хоостыра полғаны, тізең, чуртасха паза амыр хоныхха ағылча. 7Кізінің пос кӧңнінӌе полғаны Худайға тоғыр. Аның ӱчӱн кізі Худай Чахииның ӱлгӱзіне кірбинче, сынында кір полбиндаача+. 8Ит-ханның оңдайынӌа чуртапчатхан кізілер Худайның кӧңніне кір полбастар.

9Худай Худы сыннаң сірерде чуртапчатса, сірер, ит-ханның оңдайынӌа нимес, Худай Худының хоостыра чуртапчазар. Кемде Христостың Худы чоғыл, тізең, ол Христости нимес+. 10Сірерде Христос пар полза, ит-ханыңар чазыхтығдаңар ӧліг дее полза, че Хут ахтаныстың сылтаанда тіріг. 11Иисусты ӧліглердең Тірілдірібіскеннің Худы сірерде чуртапча. Андағ полза, Христосты ӧліглердең Тірілдірібіскені сірерде чуртапчатхан Позының Худынаң ӧлӌең иді-ханыңарны тірілдірібӧгізер+.

12Аннаңар, харындастар, піс ит-ханға алымнығ нимеспіс. Ит-ханның оңдайынӌа чуртирға кирек чохпыс. 13Сірер ит-ханның оңдайынӌа полчатсар, ӧл парарзар. Ит-ханның хынығыстарын Худай Худынаң пазынып алзар, чуртирзар+. 14Худай Худынаң устанчатхан кізілер прайлары Худайның палалары полчалар+. 15Хул итчеткен паза хорығып ала чуртатчатхан хутты сірер албаазар. Сірерні Худай палалары итчеткен Худай Худын алғазар. Пу Хуттың пастыра піс хығырчабыс: Авва[*] Пабам!+
16Худай Худы пістің худыбыснаң хада піс Худайның палалары полчатханыбысты киречілепче+. 17Худайның палалары полчатханыбыста, Христоснаң тиңе Аннаң ӱлӱсті алӌаң кізілер полчабыс. Христостың ирееленістерін ӱлескенібісте, сабланызын даа ӱлезербіс+.

Чағдапчатхан сабланыс

18Пістің пӱӱнгі ирееленістерібіс піске килер сабланыстың хыринда пір дее нимее турбинчалар тіп санапчам+. 19Прай чайалған ниме Худай палалары кем полчатханын азыларын чидікпин сағыпча нооза. 20-21Прай чайалған ниме, позының нимес, Худайның кӧңнінӌе тик чуртастың ӱлгӱзінде чӧрче. Чайалған нименің, чызирдаң позып алып, Худайның палаларының пос чуртазын паза сабланызын аларларына ізеніс пар. 22Піс пілчебіс, прай чайалған нимелер пу тусха теере, ӧстезіп ала, чобалчалар. 23Олар ла нимес, піс тее, Хуттаң тун-сый алған кізілер, пос алынӌа чобал чӧрчебіс. Худайның палалары поларыбысты паза ит-ханыбыс чазыхтаң позирын сахтапчабыс+. 24Хаӌан піс ізенчебіс, піс арачыланып алчабыс нооза. Харахха кӧрінчеткен нимее ізенчетсең, ол ізеніс нимес. Кӧрчетсең, ноға ізенерге кирек+. 25Кӧрінминчеткен нимее ізенчетсебіс, андада тыстанып ала сағыпчабыс.

26Олох оңдайнаң чазығ позыбысха Хут полысча. Піс хайди пазырарын паза хайди сурынарға кирегін пілбинчебіс нооза. Хут, чоохтанмин даа, улуғ тынғанынаң на пістің ӱчӱн сурынча. 27Чӱректерні сынапчатхан Худай, тізең, Хуттың сағызын пілче: Хут Худайның кӧңні хоостыра ах-арығларның ӱчӱн сурынча нооза. 28Піс, тізең, пілчебіс, Худайға хынчатханнарға паза Аның кӧңні хоостыра хығыртылғаннарға прай ниме чахсаа иділче. 29Худай пурун піл салған кізілерге, Позының Оолғы кӧп харындастарының аразында тун палазы ползын тіп, Позының Оолғына тӧӧй поларға турғыс салған+. 30Кемні турғыс салған, тізең, оларныох хығыртхан. Кемні хығыртхан, оларныох ахтаан. Кемні ахтаан, тізең, оларныох саблаан+.

Худайның хынызы Иисус Христоста

31Мыннаң хоостыра паза ниме тир? Худай пістің ӱчӱн полчатханда, кем пістең тоғыр полар? 32Ол Позының Оолғына айабаан, пістің прайзыбыстың ӱчӱн пир салған. Аннаң хада піске прай нимені сыйлап пирбес пе+? 33Худай таллааннарны кем пыролир? Худай оларны ахтапча+. 34Кем чарғылир? Пірдеезі. Христос Иисус ӧл парған, че тіріл парған. Ол Худайның оң саринда одырча паза пістің алныбысты алча+. 35Кем пісті Худайның хынызынаң чар полар: ирееленістер алай сидіксіністер, алай сӱрдіртчеткенібіс, алай ӧзӧгіс, алай чох чуртас, алай хорғыс, алай хылыс па? 36Піди пазылых: Синнең ӱчӱн піс кӱннің сай ӧлім кӧрчебіс, пісті тайыға салӌаң хойларға санапчалар+.

37Прай пу нимені піске хынчатхан Худайның сылтаанда чиңіп алчабыс+. 38Ікінӌілебинчем, ӧлім дее, чуртас таа, ангеллер дее, пастыхтар даа, амғызы даа, соңархызы даа, хайдағ даа кӱстер,+
39пӧзии, тирии пісті Худайның хынызынаң чар полбастар. Пір дее чайалған ниме Иисус Христос Хан-пигібістің пастыра пирілчеткен Худайның хынызынаң пісті чар полбас.

9

Худай паза Аның чоны

9^1Христоснаң пір полып, мин сынны чоохтапчам, чойланминчам. Мағаа Худай Худы чарытхан чӱреем киречілепче+. 2Улуғ чобағ паза тохтабинчатхан ағырығ минің чӱреемде. 3Харындастарымның ӱчӱн позым даа Христостаң хыйа итірерге тимдебін. Олар минің туғаннарым, пір чон тӧлі,+
4Израиль чоны полчалар. Оларны Худай Позына пала идінер ӱчӱн таллап алған, оларға Позының сабланызын асхан. Худай оларнаң молӌас салған, оларға Чахығ пирген, оларға Худайға пазырарын пирген паза оларға сӧс пирген. 5Илбек ӧбекелер оларның пабалары полчалар. Иді-ханы хоостыра Христос таа оларның тӧлі полып тӧреен. Ол хаӌанға даа прай нименің алғыстығ Худайы полча. Аминь.

6Че мин Худайның пирген сӧзі кӱзін чідір салған тібинчем. Израильдең сыхханнары прайзы ла израиль чоны ниместер нооза+. 7Ідӧк Авраамнаң тӧрееннері дее прайзы аның тӧлі нимезӧк. Че піди чоохталча: Исаактаң тӧреені синің тӧлің адалар+. 8Пасха сӧстернең чоохтаза, кізідең тӧрееннері нимес, молӌағ сӧзі хоостыра тӧрееннері Авраамның тӧлі тіп саналчалар+. 9Молӌағ сӧзі мындағ: пазағы чылда пуох туста килербін – Сарраның оол пала полар.

10Анзы ла полбаан. Ревекканаң даа ідӧк полған. Ол пабабыс Исаактаң ікі палазынаң аар чӧрчеткен. 11-12Палалар тӧреелекке дее, чахсы даа, чабал даа ниме иткелектерінде, ағаа чоохталған: «Улии кічиинің хулы полар». Іди Худай Позының пӧгіні Позы таллаанынаң толдырылчатханын кӧзіткен. Ол кізінің киректеріне кӧрбин, Позы хығыртхан кізіні таллидыр. 13Піди пазылых: Иаковха мин хын парғам, Исавха, тізең, хырт кӧр сыххам. 14Ол оңдайнаң ниме тирбіс? Худай саба итче бе? Чох, андағ нимес. 15Ол Моисейге піди тіпче нооза: Ӧлӌей пирерге итсем, ӧлӌей пирербін. Айирға итсем, айирбын. 16Ол оңдайнаң прай ниме кізінің кӧңнінең нимес, аның кӱстенгенінең нимес, че ӧлӌей пирчеткен Худайның кӧңнінең полча. 17Худай Позының Пічиинде фараонға тіпче нооза: Мин сағаа Позымның кӱзімні кӧзідерімнің паза Минің Адым прай чир ӱстӱне сабланарының ӱчӱн сині турғыс салғам. 18Ол оңдайнаң Худай, хынза, кізее ӧлӌей пирче, хынмаза, тізең, аны ӧчес ит салча.

Худайның ӧкпезі паза Худайның паарсазы

19Син, хынза, мағаа тирзің: «Нименің ӱчӱн Ол пыролапча? Кем Аның кӧңніне тоғырлан полар?»+
20Кемзің син, кізі, Худайға удурлазарға? Устың холы иткен ниме «Ноға син мині мындағ иткезің?» тіп полар ба? 21Той-палғас ус кізінің холында нимес пе? Ус кізі аалӌыларға даа, иб аразында даа тудынӌаң ідістерні пір тойдаң ит полча нимес пе+?

22Худай Позының ӧкпезін читірерге паза Позының кӱзін кӧзідерге хынған. Аның ӧкпезін туттырған паза ӧлімге турыстығ кізілерні айап, Ол ӱр сыдасхан. 23Олох туста Худай ӧлӌей пирген кізілеріне Позының пай сабланызын кӧзідерге хынған. Худай оларны сабланысха тимнеп салған полған. 24Ол хығыртхан кізілер піспіс: Иудейлер ле нимес, пасха даа чоннар+. 25Анзынаңар Ол ідӧк Осий ухаанӌының киндезінде чоохтапча: «Минің чоным нимес чонны Минің чоным тіп адап саларбын. Хынғаным полбаанын хынғаным тіп адап саларбын»+. 26Пірсінде оларға «Сірер минің чоным нимессер» тіп чоохталған. Сах олох орында олар «Тіріг Худайның ооллары» адал парарлар. 27Исаий, тізең, Израильдеңер чарлапча: Израиль ооллары талайдағы хум осхас кӧп ползалар даа, артхан-халғаны ла арачыланып алар. 28Хан Худай чир-чалбахта Позының сӧзін тідімніг паза табырах толдыр салар нооза. 29Исаий дее Израильдеңер ідӧк чарлаан: Прайзынаң кӱстіг Хан Худай артхан-халған чонын халдырбаан полза, піснең, Содом саарнаң полған чіли, Гоморра саарнаң полғанға тӧӧй пол парарӌых.

30Ол оңдайнаң ниме тирбіс? Ахтаныс тілебеен Худайы чох кізілер киртіністің пастыра ахтаныс алып алғаннар+. 31Ахтапчатхан чахыға харасхан Израиль чоны, тізең, ол чахыға чит полбаан+. 32Ноға? Киртіністе нимес, чахығның киректерінде аны тілееннерінеңер. Олар харылӌаң тасха харыл парғаннар. 33Пазылғаны хоостыра: мына Сионда харылӌаң тас паза аңдарылӌаң тас салчам. Че киртінчеткен кізі Аннаң ӱчӱн уйатха кірбес+.

10

Павелнің Израильнің ӱчӱн пазырғаны

10^1Харындастар! Мин, Израиль чоны арачыланып алзын тіп, тың хынчам паза анзынаңар Худайға алданчам. 2Мин оларға киречілепчем: олар Худайның кӧңніне кірерге тың кӱстенчелер, че хайди аны идерін пілбинчелер+. 3Худайның хайди ахтапчатханын пілбин, олар постары ахтанып аларға харасчалар. Аның ӱчӱн олар постарын ахтапчатхан Худайның холына пирбееннер+. 4Христос, тізең, Чахығның толдырылғаны полча. Ағаа киртінчеткен полған на кізіні Худай ахтапча+.

Полғаны ла арачылан полар

5Моисей Чахығ пастыра ахтапчатханынаңар пасча: Чахығны толдырчатхан кізі тіріг чӧрер+. 6Киртіністің хоостыра ахтааны, тізең, піди тіпче: Христосты тӱзіріп аларға иткен чіли «Кем тигірзер ӧӧрлир?» тібе. 7Христосты ӧліглердең кӧдіріп аларға иткен чіли «Тӱбі чох чирзер кем тӱзер?» дее тібе+. 8Ниме тіпче Худай Пічии? «Сӧс сағаа чағын, ол синің аазыңда, синің чӱрееңде». Пу піс ӱгретчеткен киртіністеңер сӧс полча. 9Син аазыңнаң Иисус Хан-пиг полчатханын чарлапчатсаң, чӱрееңнең Худай Аны ӧлігдең тірілдірібіскенге киртінчетсең, арачыланып аларзың+. 10Чӱрекнең киртінгені ахтаныс пирче, аастаң чарлааны арачыланыс пирче. 11Худай Пічии киртінчеткен кізі Аннаң ӱчӱн уйатха кірбес тіп чоохтапча нооза+. 12Иудей бе, иудей нимес пе, пасхазы чоғыл. Хан Худай прайзының пір. Аны хығырчатханнарға прайзына Ол Позының пайын пирче+. 13Хан Худайның адын хығыртхан ноо даа кізі арачыланып алар+.

14Ағаа киртінмееннерінде, Аны хайди хығырарлар? Аннаңар испееннерінде, Ағаа хайди киртінерлер? Ӱгретчеткен кізі чох хайдаң истіп аларлар+? 15Ӱгредерге ызылбаан кізі хайди ӱгредіп алар? Піди пазылых: Чахсы Хабарны чарлапчатханнарның килгені хайдағ маңаттыр. 16Че Чахсы Хабарны прайзы ла тыңнабаан. Исаий тіпче: Хан Худай! Пістең искен нимее кем киртінді+? 17Ол оңдайнаң киртініс Чахсы Хабарны искеннең килче. Чахсы Хабар, тізең, Худайдаң сӧстең пастыра искірілче+. 18Че мин сурчам: олар испееннер бе? Чох, искеннер. Прай чир-чалбахха хабар истілген, тилекейнің хыри-пазына сӧстер тарааннар. 19Пазох сурчам: Израиль пілбеен ме? Чох, пілген. Алындох Худай сӧстерінең Моисей теен: пасха чонның пастыра чӱректеріңе кӱннес кирербін, оңарбас чонның пастыра сірерні хыпчыхтандырарбын. 20Исаий, тізең, тідімніг чоохтапча: «Мині тілебееннері мині тапханнар. Миннеңер сурбааннарға азыл пардым». 21Израильдеңер, тізең, тіпче: кӱн тооза мин чоох испес паза ӧчес чонзар хуӌаам асхам.

11

Израильге Худайның паарсазы

11^1Ол оңдайнаң мин сурчам: нӧӧс Худай Позының чонын хыйа идібіскен? Чох, андағ нимес. Мин дее Израиль чонынаңмын, Авраамның тӧлінеңмін, Вениаминнің уйазынаңмын+. 2Худай Позының азынада пілген чонын хыйа сӱрбеен. Алай Худай Пічиинде Илия ухаанӌыдаңар ниме пазыл парғанын пілбинчезер бе? Илия Израиль чонын Худайға піди хоптаан: 3«Хан Худай! Ухаанӌыларыңны ӧдір салғаннар, тайығ салӌаң орыннарыңны сайбап салғаннар. Чалғыс мин не халдым, минің тынымны аларға мині тілепчелер». 4Худайның нандырии ағаа ниме чоохтапча? «Мин Позыма Ваалның алнында тізекке тӱспеен читі муң кізіні халғызып алғам». 5Сағамғы туста даа Худайның паарсазы хоостыра таллалған чоны арт халған+. 6Худайның паарсазы хоостыра таллалған ползалар, іди таллааны киректер хоостыра таллааны полбас. Киректер хоостыра таллаза, анзы паарсас полбас.

7Андағда нимедір зе? Израиль тілепчеткен нимезіне чит полбаан. Таллалғаннары ла анзына чидіп алғаннар. Пасхаларының, тізең, чӱректері хатхлап парғаннар+. 8Піди пазылых: Худай оларны уйғаа пастыр салған, пу кӱнге теере харахтарын кӧрбес, хулахтарын испес ит салған. 9Давид тее тіпче: оларны тосхырчатхан ниме постарына тузах ползын, хахпан ползын, оларны харылдырзын, иткеннерінеңӧк нандырзын. 10Харахтарына кӧрбес иде харасхы тӱс парзын, арғалары хаӌан даа пӱгӱр чӧрзіннер.

11Ол оңдайнаң мин сурчам: олар саңай аңдарыл парыбызарға тіп, харыл парды полӌаңнар ба? Чох, андағ нимес. Че олар аңдарыл парғаннарында, арачыланыс пасха чонға килген. Анзы Израильні кӱннеттіртер ӱчӱн иділген. 12Оларның аңдарылғаны тилекейні пайыт салған, уттырғаны пасха чоннарны пайыт салған. Андағ полза, прай Израиль Худайға айланза, улам артых полар.

Пасха чоннарның арачыланызы

13Сірерге, Худайы чох кізілерге, тізең, чоохтапчам: мин, пасха чоннарзар ызылған илӌі, позымның тоғызымны саблапчам+. 14Арса, пір сӧӧк кізілерімнің чӱректерін кӱннеттіртіп, піреезін іди арачылап алӌаңмын ма? 15Худайның олардаң хыйа айланыбысханы Аның пасха чонға чарастырығ пиргені полған нооза. Худай иудейлерні Позынзар хатап алза, тізең, ниме полар? Анзы ӧліглерні тірілдіргені паза чуртас пиргені полар+. 16Халастың пастағы кизегі Худайға чарыдылчатса, прай даа халас ах-арығ пол парча. Ағастың чилегезі ах-арығ полза, салаалары даа ызых полчатпастар ба.

17Олива ағастың пірее салаалары сынғлап парып, оларның орнына синің, чазы оливазының салаазы ӧскіріл парза, пір тамырлығ пол парчазар. Ол чахсы ағастаң кӱс тартынчазың+. 18Салааларының алнында махтанма. Махтанӌаң нимең пар ба? Син тамырларны тутпинчазың. Олар сині тутчалар.

19Син, арса, тирзің: «Мині ӧскір салар ӱчӱн, пу салаалар сындырыл парғаннар». 20Чахсы. Олар киртіністері чох полғаннаңар сындырылғаннар. Син, тізең, киртінчеткеніңнің ӱчӱн ӧсчезің. Син кӧкеесімненме, хорығып одыр. 21Худай ағастың позының салааларын айабаанда, сині дее айабазох+.

22Худайның паарсах таа, хатығ даа хылынчатханын сизініп одыр: Позынаң хыйа полыбысханнарға хатығ хылынча, Худайның паарсазында чӧрерге кӱстенчетсең, паарсах полар. Андағ полбаза, син дее кизіл парарзың. 23Тігілер дее, киртініс чох чуртабазалар, хатап чапсыра ӧскіріл парарлар. Худайның хатап чапсыра ӧскір салар кӱзі пар нооза. 24Син, чазы олива ағазынаң кизіл парып, чир салылған оңдайына тоғыр полып, чахсы олива ағазына чапсыра ӧскіріл парғазың. Чахсы ағастың кизілген салаалары, тізең, постарының ағастарына улам артых чапсыра ӧс парчатпастар ба.

Худайның прай кізілерге паарсапчатханы

25Сірерге, харындастар, пір чазытты ас пирерге сағынчам. Постарыңнаңар улуғ сағынмаңар. Израиль чонының хай піреелері ӧчес оңдайларына пастыр салғаннар. Анзы саңайға нимес, че пасха чонның толдыра саны Худайға килер тусха ла теере. 26Іди прай Израиль арачыланып алар. Піди пазылых: «Сионнаң Осхырығӌы киліп, Иаковтың Худайны улуғлабинчатханын хыйа тастир». 27«Пу Минің оларнаң Молӌаам полар. Мин оларны чазыхтарынаң позыдыбызарбын». 28Чахсы Хабар сірерзер килер ӱчӱн, олар Чахсы Хабарға ыырӌылар чіли хайчалар. Итсе, иудейлер Худайның таллаан чоны полчалар, паза ӧбекелерінің ӱчӱн Худай оларға хынча. 29Худай сыйыхтарын нандыра албинча паза таллаанынаң тӧдірленминче. 30Сірер дее тузында Худайның чооғын испеен полғазар. Амды, тізең, оларның чоох испееннерінің ӱчӱн, Худай сірерні айап пирген+. 31Худай сірерні айир ӱчӱн, олар амды чоох испес пол парғаннар. Арса, оларға даа Худай ӧлӌей пирер. 32Худай айиры ӱчӱн, прайзын чоох испес ит салған.

Худайны саблааны

33Худайның хыйғазы паза пілізі хайдағ илбектір! Аның пӧгіннерін пілӌее чоғыл, Аның чолын чолласчаа чоғыл+. 34Худайның сағызын кем піліп алған? Кем Ағаа чӧп пирген+? 35Алай піреезі Худайға, алымны айландырзын тіп, алымға пірее ниме пирген ме? 36Прай ниме Аннаң полча, прай ниме Аннаң пастыра паза Ағаа полча. Ағаа хаӌанға даа сабланыс ползын. Аминь+.

12

12^1Аннаңар, харындастар, Худай сірерні айаанның ӱчӱн, сірерге алданчам, постарыңны Худайға пир салыңар. Худайның кӧңніне чарас тіріг, ах-арығ тайығ иткені ползын ол. Анзы Худайға орта пазырғаны полар+. 2Пу тилекейнің оңдайынӌа чуртабаңар, че сағыс-кӧгістеріңні нааӌылап, постарыңны алыстырыңар. Андада сірер Худайның кӧңні хайдағ полчатханын сынап аларзар: ниме Ағаа чахсы, чаразых паза кӧңніне толдыра+.

3Мағаа Худайдаң пирілген паарсазының хоостыра сірерге прайларыңа чоохтапчам: улуғсырхабаңар, постарыңнаңар синінең азыра улуғ сағынмаңар. Пазымнығ, Худай синеп пирген киртіністеріңнің хоостыра сағыныңар+. 4Пістің иді-ханыбыс кӧп сӧӧк-чӱлліг, че олар прайзы пір тӧӧй тоғынминчалар+. 5Піс тее кӧппіс, че Христоста пір ит-ханнығбыс. Полғанын на пос алынӌа алза, тізең, ол пасхаларына ит-ханның пір чардығы ла осхас+. 6Худайның пирген паарсазы сылтаанда піс полғаныбыс ла Аннаң аймах сыйыхтар алғабыс. Ухаанӌылиры пирілген полза, киртінізіңнің хоостыра ухаанӌыла.+
7Пасхаларының нымызына чӧрері пирілген полза, аны толдыр. Ӱгретчі полары пирілген полза, ӱгрет+. 8Часхарары пирілген полза, часхар. Ӱлезері пирілген полза, азых кӧңніңнең ӱлес. Устиры пирілген полза, анзын харазып ит. Чахсы идері пирілген полза, чалахай кӧңніліг итчет+.

9Хыныс чойырхос полбазын. Чабалны хырт кӧріңер. Чахсы нимее тартылыңар+. 10Удур-тӧдір паарсазып, харындастар чіли, хынызыңар. Улуғлазарында пірсі пірсінең пуруннирға кӱстеніңер+. 11Піди харазып, пос салынмаңар. Кӧңніңер чалбыразын, Хан-пигнің нымызын толдырчадыңар. 12Ізеніс парда, ӧріністіг полыңар, чобағда тыстаныстығ полыңар, сыбыра пазырчадыңар+. 13Ах-арығларның піреезі хызылчатса, оларнаң ӱлесчедіңер, аалӌы кӧреечі полыңар+.

14Сірерні сӱрчеткен кізілерні алғаңар. Харғабаңар, че алғапчадыңар+. 15Ӧрінчеткеннернең хада ӧрініңер. Ылғапчатханнарнаң хада ылғаңар+. 16Удур-тӧдір пір тиң сағыссыразыңар. Улуғсырхабаңар, пазымнығларның чолынӌа пазыңар. Постарыңнаңар ла сағынмаңар+.

17Чабалға чабалнаң нандырбаңар. Прай кізілернің аразында чахсы идерге кӱстеніңер+. 18Оңдайларың пар полза, прай кізілернең амыр чуртирға кӱстеніңер+. 19Хынғаннарым, постарыңның ӱчӱн ӧс албаңар. Худайның ӧкпеленізі анзын итсін. Пазылых нооза: Мин ӧс аларбын, Мин тӧлирбін, – тіпче Хан Худай.+
20Ол оңдайнаң, ыырӌың астапчатхан полза, азырап сал аны, сухсапчатхан полза, суғар сал аны: іди идіп, син аның пазына кӧйчеткен кӧстерні чыып пирерзің+. 21Чабалға пастыртпа, чабалны чахсынаң чиңіп алчат.

13

Ӱлгӱ холында чӧрердеңер

13^1Ноо даа кізі позын ӧӧркі ӱлгӱлерге пазындыртча. Худайдаң пирілген ӱлгӱдең пасха ӱлгӱ чоғыл нооза. Нинӌе пар прай ӱлгӱні Худай турғыс салған+. 2Аннаңар ӱлгее тоғырланчатхан кізі Худай турғысхан нимее тоғырланча. Тоғырланчатхан кізі, тізең, позы позын чарғаа тартча. 3Чахсы киректер нимес, хомай киректер итчеткен кізілер устағӌылардаң хорыхчалар. Ӱлгӱдең хорыхпасха хынчазың ма? Чахсы ниме ит, ӱлгее махтадарзың. 4Пастых, Худайның нымысчызы полып, сағаа чахсы идерге турғызылған. Чабал ниме итчетсең, хорых, ол хылысты тик чирдең ал чӧрбинче. Ол, Худайның нымысчызы полып, чабал ниме итчеткен кізілерні хатығлап, Худайның ӧкпеленізін читірче+. 5Аннаңар, Худайның ӧкпеленгенінең хорыхчатханнаңар нимес, че ах сағыстығ кізілер полып, пастыхтың чооғын истерге кирексер.

6Аннаңар сірер албан-чаға тӧлепчезер. Устағӌылар, Худайның нымысчылары полып, постарының тоғыстарын сыбыра толдырчалар нооза. 7Полған на кізее ағаа пирӌеен пир салчадыңар: хайзына албанны, хайзына албан-чағаны; хайзыларынаң хорығыңар, хайзын улуғлаңар+.

Хыныс Чахығны толдырғаны полча

8Удур-тӧдір хынысханнаң пасха паза пірдеезіне пір дее пасха алым чох ползын. Пасха кізее хынчатхан кізі чахығны толдыр салған нооза+. 9«Оралыс чӧрбе», «ӧдірбе», «оғырлаба», «чой киречілебе», «пасха кізінин хараспа» теені паза пасха даа чахығлар пір ле нимені таныхтапчалар: «чағыныңа позыңа чіли хын». 10Чағыныңа хынчатсаң, ағаа чабал ниме итпессің. Аннаңар кізее хынғаны чахығны толдырғаны полча+.

11Іди чуртаңар. Амғы тусты пілчезер нооза: усхунар тус чит килді. Піс киртініп пастаан тустың хыринда пӱӱн пістің арачыланызыбыс улам тың чағыннап килді+. 12Хараазы ирт парды, кӱнӧрткізі чағдап килді. Че, харасхының киректерін суур тастабызыңар, чарыхтың тиріглерін позыбысха кизіп алааңар+. 13Кӱн чариинда чіли иптіг чуртаалар: кӱлет саппин, араға іспин, хыӌыхха, сайбахха салынмин, тартыспин, істі чохтаныспин+. 14Хан-пигібіс Иисус Христос Позы сірерге хуйах ползын. Иді-ханыңардаңар сағыссырасты хыӌыхтаныстарға айландырбаңар+.

14

Харындазыңны чарғылаба

14^1Киртіністе пик нимес кізілерні постарыңа хозыңар. Че оларның сағыстары хоостыра таласпаңар+. 2Піреезі, прай нимені чирге чарир тіп, киртінче. Киртін полбинчатханы, тізең, чир-тамаан на чіпче+. 3Прай ниме чіпчеткен кізі чібинчеткенні нимее салбин полбазын. Чібинчеткені, тізең, прай ниме чіпчеткен кізіні хомайлабазын: Худай аны Позына алған нооза+. 4Пасха кізінің хулын хомайлирға кем пол партырзың син? Позының Хан-пигі алнында ол, турза, турар, аңдарылза, аңдарылар. Че кӧдіріл парар. Худай аны кӧдір полар+.

5Пірее кізі ноо-да кӱнні пасхазынаң улуға санапча. Пасха кізі, тізең, прай кӱннер пір тиңнер тіп санапча. Полғаны ла позының сағызы хоостыра итсін+. 6Кӱннернің улиин-кічиин талластырчатхан кізі анзын Хан-пигні улуғлап итче. Прай кӱннер пір тиң тіп санапчатхан кізі дее анзын Хан-пигеӧк итче. Чіпчеткен кізі Хан-пигні улуғлап чіпче, Худайны алғыстапча. Чібинчеткені дее Хан-пигні улуғлап чібинче паза Худайны алғыстапча+. 7Пірдеезі посха чуртабинча, посха ӧлбинче нооза+. 8Піс чуртапчатхан ползабыс, Хан-пиге чуртапчабыс, ӧл парчатсабыс, Хан-пиге ӧл парчабыс. Ол оңдайнаң чуртапчатсабыс таа, ӧл парчатсабыс таа, піс Хан-пигнибіс+. 9Христос ӧліглернің паза тіріглернің Хан-пигі поларға тіп ӧлген паза тірілген нооза+.

10Син, тізең, ноға харындазыңны хомайлапчазың? Алай ноға харындазыңны нимее салбинчазың? Піс прайзыбыс Христостың чарғызында турарбыс нооза+. 11Пазылых: Мин чуртапчам, тіпче Хан Худай, Минің алнымда ноо даа тізек ээлер, ноо даа тіл Худайны саблир+. 12Ол оңдайнаң полғаныбыс ла Худайның алнында нандырығ тударбыс+.

Харындазыңны харылдырба

13Аннаңар удур-тӧдір хомайласпаңар. Улам харындастың чолына харылӌаң ниме салбастаңар, аны сӱрнӱктірбестеңер сағыныңар+. 14Мин пілчем, пір дее ниме пос позы кірліг полбинча нооза. Хан-пигібіс Иисус мині анзына киртіндір салған. Піреезі ноо-да нимені арығ нимеске санапчатса, ол ағаа арығ нимес+. 15Синің чіпчеткен чиизіңе харындазыңның кӧңні ардапчатса, син хыныс хоостыра итпинчезің. Чиистің ӱчӱн харындазыңны чох итпе. Христос ол кізінің ӱчӱн ӧл парған+. 16Сірер чахсаа санапчатхан ниме хомайлалбазын. 17Худайның хан-ӱлгӱзі ас-суғ нимес нооза. Че ол ах сағыс, амыр чуртас паза Худай Худынаң пирілген ӧрініс+. 18Іди чуртапчатхан Христостың нымысчызын Худай кӧңніне кирче, ол чонға махтатча.

19Ол оңдайнаң амыр чуртирыбыс ӱчӱн прай ниме идееңер паза удур-тӧдір полызызарға харазааңар+. 20Чиистің ӱчӱн Худайның киректерін сайбаба. Прай ниме арығ. Че ікі сағыстанып чіпчеткен кізее хомай+. 21Ит чібеені, араға іспеені паза харындазыңны харылдырчатхан, алай изі чохтандырчатхан, алай чазығ итчеткен нимені итпеені артых полар. 22Синің киртінізің пар ба? Худайның алнында ол позыңда пар ползын. Сынында орта тіп санапчатхан нименің ӱчӱн позын пыролабинчатхан кізі часкалығ. 23Ікінӌілеп ала чіпчетсе, киртініс хоостыра итпинчеткенінеңер, аны Худай чарғылапча. Киртініс хоостыра иділбинчеткен ноо даа ниме чазых полча. 24Худайға сабланыс ползын! Мин сірерге чарлаан Чахсы Хабарның пастыра Ол киртіністеріңні пик ит салар. Пу Иисус Христостаңар ӱгредіг. Аны піске Худай ас пирген. Ол чӱзерлеп чыллар азылбаан чазыт полған+. 25Амды, тізең, ухаанӌыларның пічіктерінде пу чазыт азыл парған. Прай чоннар, Худайға киртініп, Аның холына кірерлері ӱчӱн, Мӧгі Худай Чахсы Хабарны оларға чарлирға чахаан+. 26Чалғыс паза Хыйға Худайыбысха Иисус Христостың пастыра хаӌанға даа сабланыс ползын+.

15

Христостың оңдайынӌа полааңар

15^1Піс, кӱстіглер, пос кӧңнінӌе полбин, чазығ кізілернің аарсаанын артынарға кирекпіс+. 2Полғаныбыс ла чағыныбыстың кӧңнінӌе поларға кирекпіс. Киртіністерің пик полар ӱчӱн, ағаа чахсы идерге кирекпіс+. 3Христос таа позының кӧңнін чӧпсіндірбеен. Пазылых нооза: Сині сӧклепчеткеннернің сӧклестері мағаа тӱстілер+. 4Алында пазылған ниме пісті ӱгреде пазылған. Худай Пічии пирчеткен тыстаныс паза часхарыс пастыра ізеніс аларыбыс ӱчӱн пазылған анзы+. 5Тыстаныс паза часхарыс пирчеткен Худай, тізең, сірерге Христос Иисустың оңдайынӌа пір сағыстығ поларын пирзін+. 6Анзы сірер прайларың пір ӱнге Худайны паза Хан-пигібіс Иисус Христостың Пабазын саблирларың ӱчӱн ползын. 7Худайның сабланызын аларларыңның ӱчӱн, Христос сірерні Позына хосхан. Аннаңар сірер дее удур-тӧдір ідӧк чағынназыңар.

8Мин мына ниме чоохтапчам. Иисус Христос сӱннет итірткеннерге нымысчы полыбысхан. Ол анзын Худайның сынын кӧзідерге тіп паза ӧбекелерге пирген молӌағның толары ӱчӱн иткен. 9Ол ідӧк пасха чоннарға нымысчы полыбысхан. Ол, Худай ӧлӌей пиргеннеңер, чоннар Худайны сабландырзыннар тіп, анзын иткен. Піди пазылых: Мының ӱчӱн Сині пасха чоннарның аразында саблирбын паза Синің адың арнап ырлирбын+. 10Ағаа хоза піди пазылых: Худайы чох кізілер Аның чонынаң хада ӧрінзіннер. 11Паза хоза: прай чоннар, Хан Худайны махтаңар, прай тӧллер, Аны саблаңар! 12Ағаа хоза Исаий тіпче: чоннарнаң устир ӱчӱн Иессейнің тамыры, ӧтіп, кӧдіріл килер. Ағаа Худайы чох кізілер ізенерлер. 13Ізеніс пирчеткен Худай, тізең, сірерні киртіністеріңнің пастыра пар-чох ӧрініснең паза амырнаң толдыр салзын. Худай Худының кӱзінең ізеністерің кӧптеліп одырзын.

Павел илӌінің тоғызы

14Харындастарым! Мин сірернің чахсы нименең тол парғаннарыңны, сірерде ноо даа піліс парын паза удур-тӧдір ӱгредіс полчатханнарыңны пір дее ікінӌілебинчем. 15Мин аны сірерге, харындастар, сағысха кирзіннер ле тіп, кӧмес пас салғам. Мин анзын Худайдаң пирілген паарсас хоостыра тідімніг пасхам. 16Мағаа Худайы чохтарның аразында Христос Иисустың нымысчызы поларға Худайның паарсазы пирілген полған. Абыс тоғызын толдырып, мин Чахсы Хабарны чарлапчам. Мин анзын, Худай Худы чарыт салған чоннар Худайға чарас толығ ползыннар тіп иткем+. 17Аннаңар мин Худайға Христос Иисустың пастыра иткен киректерімнең махтан поларбын. 18Христос минің пастыра иткен нимедеңер ле тідімніг чоохтап поларбын. Ол пасха чоннарны сӧстің паза киректің пастыра Худайның чооғын истеріне ағылған. 19Ол анзын танығларнаң паза хайхастарнаң, Худай Худының кӱзінең иткен. Аннаңар мин Христостың Чахсы Хабарына Иерусалимнең Иллирикке читкенӌе ӱгрет парғам+. 20Мин Христостың ады чарлалбаан чирде Чахсы Хабарға ӱгредерін орта кирекке санаам. Пасха кізі салған тӧстегде пӱдірерге хынмаам+. 21Піди пазылған: Аннаңар хабар албаан кізілер кӧрерлер, испеен кізілер оңнирлар.

Павел Римзер парарға пӧгінче

22Мин сірерзер килерге иткем, че пу киректерімнің ӱчӱн кӧп хати тудыл парчатхам+. 23Амды пу хан-чирлерде мин Христостаңар чарлабаан орын халбады. Мин, тізең, илееде чыллар сірерге чидерге сағынғам+. 24Испан чирінзер чол сыхсам, сірерзер чидерге тіп сағынған полғам. Андар парирып, сірернең кӧрізіп, чоохтазып алғаныма кӧңнімні кӧмес тее тосхырған соонда, сірер мағаа чолымны аннаң андар узарадарға полыс пирерзер тіп ізенчем. 25Сағам, тізең, Иерусалимзер ах-арығларның нымызына чӧрерге парирбын+. 26Македон паза Ахай чирлеріндегі Худай кізілері Иерусалимдегі ах-арығларның чох чуртапчатханнарына полызығ пирерге кӧңнілерін читіргеннер+. 27Олар анзын пос кӧңнінең иткеннер. Итсе, идерге кирек полғаннар. Ол чон иудейлернең хада Худай Худының пайында араласханнарында, оларға постарының ис-сибінең ӱлес пирерге кирегӧктер+. 28Ол оңдайнаң, мин пу тоғызымны идібіссем, паза оларға чыып пирген нимені холға прай киріп алғаннарын пос хараамнаң кӧріп алзам, Испан чирінзер сығыбызып, сірерзер чолами кірербін. 29Мин сірерзер килзем, Христостың Чахсы Хабарның алғазын толдыра синінең ағыларымны пілчем нооза.

30Харындастар! Хан-пигібіс Иисус Христостың паза Худай Худының хынызы ӱчӱн алданчам, минің кӱрезииме хозылыңар. Миннеңер Худайға пазырыңар: 31Мині Иудей чирінде киртінминчеткеннердең озып алзын паза Иерусалимде ах-арығларның нымызына чӧргенім килістіре ползын тіп, пазырыңар+. 32Худайның кӧңні хоостыра минің сірерзер ӧрініп ала килерім паза сірернең хада тынанып аларым ӱчӱн пазырыңар+. 33Амырны пирчеткен Худай, тізең, сірернең прайзыңарнаң хада ползын. Аминь+.

16

Алғыстастар

16^1Фива пиӌебіснең, Кенхрей саардағы тигірибнің полысчызынаң, сірерні таныстырчам+. 2Аны ах-арығларға турыстыра удурлаңар. Анзын Хан-пиге идіңер. Сірерде пірее ниме кирексінчетсе, хабас пиріңер. Ол даа кӧп кізее, мағаа позыма даа хабасчаң нооза+.

3Прискилланаң Акилаа изен читіріңер. Олар Христос Иисустың ӱчӱн миннең хада тоғынғаннар+. 4Олар, минің тынымны ал халар ӱчӱн, чуртастарына даа айабааннар. Оларға мин не нимес, пасха чоннарның прай тигіриблері алғыс читірчелер. 5Оларның ибдегі тигірибіне ідӧк изен читіріңер. Минің хынған Епенедіме, Ахай чирінде Христосха пурун киртін сыххан кізіме, изен читіріңер+. 6Піске кӧп тоғынған Мариамға изен читір пиріңер. 7Миннең хада харибде одырған туғаннарыма Андроникнең Юнийге изен читір пиріңер. Олар Христосха миннең пурун киртін парғаннар. Илӌілернің аразында оларны улуғлапчалар.

8Хан-пигні ӱчӱн мин тың хын парған Амплийге изен читіріңер. 9Христосха піснең хада тоғынчатхан Урбанға паза минің аарлығ Стахийіме изен читіріңер. 10Христостың сын кізізі Апеллеске, Аристовулның прай ибдегілеріне изен читіріңер 11Минің туғаныма Иродионға изен читірчем. Наркисстің ибіндегі Хан-пигнің чонына изен ползын.

12Трифенге паза Трифосха, Хан-пиге прай кӱстерін салып, тоғынчатхан ипчілерге изен. Хан-пиге матап тоғынчатхан хынғаныма, Персидаа, изен читіріңерӧк. 13Худай таллаан Руфха паза мағаа даа іӌе полған аның іӌезіне изен ысчам+. 14Асинкритке, Флегонтха, Ермийге, Патровха, Ермаға паза оларнаң хада полчатхан харындастарына изен ысчам. 15Филологха, Юлийе, Нирейге паза аның пиӌезіне изен, Олимпанға паза аннаң хада полчатхан прай ах-арығларға изен. 16Удур-тӧдір, ах-арығ хынызып, изеннесчедіңер. Прай тигіриблер сірерге изен читірчелер+.

17Харындастар! Тигіриблерні чарчатхан паза сірер ӱгренген ӱгредігдең чара тартчатхан кізілердең китеніңер, олардаң хыйа полыңар тіп алданчам+. 18Андағ кізілер, Хан-пигібіс Иисус Христостың нимес, хурсахтарының нымызында чӧрчелер. Олар киртінӌек кізілерні ирке, чойырхос сӧстернең алаахтыр салчалар+. 19Сірернің чоох исчеткеннеріңні прайзы пілче. Мин сірернің ӱчӱн ӧрінчем. Сірерні, чахсы кирекке хыйға, чабал ниме итпес ах-арығ ползыннар тіп сағынчам+. 20Андада амырны пирчеткен Худай тӱрче поларынаң сайтанны, сірернің азааңар алтына тастап, чох ит салар. Хан-пигібіс Иисус Христостың паарсазы сірернең хада ползын+.

21Сірерге миннең хада тоғынчатханым Тимофей, ідӧк Луцийнең Иасон паза Сосипатр туғаннарым изен читірчелер+. 22Мин паза пу пічікті пасчатхан Тертий, сірерге ідӧк Хан-пигде изен читірчебіс. 23Мағаа паза прай тигірибге ибінде орын пирген Гаий ідӧк сірерге изен читірче. Ераст, саарның ахчазын тутчатхан кізі, паза Кварт харындас изен читірчелер+.

24Сірерге прайзыңарға Хан-пигібіс Иисус Христостың паарсазы читсін. Аминь.

* 8:15 Арамей тілінең «Авва» теені Пабам полча.

+ 1:2 Лк 1:69-70, Тит 1:1-2
+ 1:3 Мф 1:1
+ 1:5 Илҷ 9:15
+ 1:7 1 Кор 1:2
+ 1:8 Рим 16:19, Флп 1:3, 2 Тим 1:3, Флм 1:4
+ 1:9 Рим 9:1, 2 Кор 1:23, Флп 1:8, 1 Фес 2:5
+ 1:10 Рим 15:32
+ 1:13 Рим 15:22-23, 1 Фес 2:18, Флп 4:17
+ 1:14 1 Кор 9:16

+ 1:16 Мк 8:38, Флп 1:20, Рим 2:9-10, 1 Кор 1:18

+ 1:17 Рим 3:21, Гал 3:11, Евр 10:38
+ 1:18 Еф 5:6, Кол 3:6
+ 1:19 Илҷ 14:17, Илҷ 17:24-27
+ 1:21 Еф 4:17-18
+ 1:22 1 Кор 1:20, 1 Кор 3:19
+ 1:26 Кол 3:5
+ 1:31 2 Тим 3:2-4
+ 1:32 Рим 6:21
+ 2:1 Мф 7:2, Лк 6:37, Ин 8:7
+ 2:4 2 Пет 3:9, 2 Пет 3:15, Аз.ч. 2:21
+ 2:5 Иак 5:3
+ 2:9 1 Пет 4:17, Рим 1:16,
+ 2:10 1 Пет 1:7
+ 2:11 Мф 22:16, Лк 20:21, Илҷ 10:34
+ 2:12 1 Кор 9:21
+ 2:13 Лк 11:28, Иак 1:22-23
+ 2:17 Рим 3:27, Рим 9:4-5
+ 2:19 Ин 9:40
+ 2:21 Мф 23:3
+ 2:25 Гал 5:3
+ 2:26 Еф 2:11
+ 2:27 2 Кор 3:6, Мф 12:41
+ 2:28 Рим 9:6-8, 1 Кор 7:19

+ 2:29 Еф 2:11, Флп 3:3, Кол 2:11, 2 Кор 10:18

+ 3:1 Ин 4:22
+ 3:3 Рим 9:6, 2 Тим 2:13
+ 3:7 Рим 9:19
+ 3:8 Рим 6:1, Рим 6:15, 2 Кор 6:8
+ 3:9 Рим 5:12, Гал 3:22, Рим 1:18-32, Рим 2

+ 3:20 Илҷ 13:39, Гал 2:16, Гал 3:11, Рим 7:7

+ 3:21 Рим 1:17, Гал 2:16, Лк 24:27, Илҷ 10:43

+ 3:23 1 Ин 1:8-10
+ 3:24 Тит 3:7
+ 3:25 Ин 1:29, 1 Ин 2:2, Илҷ 17:30, Рим 2:4
+ 3:27 Рим 2:17, 1 Кор 1:29, Еф 2:9
+ 3:28 Илҷ 13:39
+ 3:29 Рим 9:24, Рим 10:12
+ 3:30 Гал 3:20, Гал 3:8
+ 3:31 Мф 5:17
+ 4:3 Иак 2:23, Гал 3:6
+ 4:5 Рим 3:22
+ 4:8 2 Кор 5:19
+ 4:9 Рим 3:30
+ 4:13 Гал 3:16, Евр 7:6
+ 4:14 Гал 3:17-18
+ 4:15 1 Кор 15:56, Гал 3:10, Рим 7:7
+ 4:16 Гал 3:22
+ 4:17 Ин 5:21
+ 4:19 Евр 11:12,
+ 4:24 1 Кор 9:9-10, Рим 10:9
+ 4:25 Мф 20:28, Гал 1:4, 2 Кор 5:21
+ 5:1 Гал 3:28
+ 5:2 Рим 8:17, Еф 3:16, Флп 3:21
+ 5:3 Мф 5:11-12, 2 Кор 12:10, Иак 1:3-4
+ 5:5 Илҷ 2:17, Тит 3:6
+ 5:8 Ин 3:16, 1 Ин 4:10
+ 5:9 Рим 3:25, Мф 3:7, 1 Фес 1:10
+ 5:10 2 Кор 5:18-20, Еф 2:16, Кол 1:20-21
+ 5:12 Иак 1:15, Рим 6:23, Рим 3:9, Еф 2:3
+ 5:13 Рим 3:20
+ 5:14 1 Кор 15:45
+ 5:15 1 Кор 15:21, 2 Кор 5:14
+ 5:17 Аз.ч. 22:5
+ 5:18 Ин 12:32
+ 5:19 Евр 5:8
+ 5:20 Гал 3:19
+ 5:21 Ин 1:17

+ 6:2 1 Пет 2:24, Гал 2:19, Гал 5:24, Кол 2:20, Кол 3:3

+ 6:4 1 Пет 3:21, Гал 3:27, 2 Кор 5:17, Еф 4:24, Кол 2:12, Кол 3:10

+ 6:5 2 Кор 4:10, Флп 3:10
+ 6:6 Гал 2:19-20, Гал 5:24, Гал 6:14
+ 6:7 1 Пет 4:1
+ 6:8 2 Тим 2:11, Аз.ч. 20:4
+ 6:9 Рим 14:9, Аз.ч. 1:18
+ 6:10 Евр 7:27
+ 6:13 Кол 3:5, Рим 12:1
+ 6:16 Ин 8:34

+ 6:18 Ин 8:32, Ин 8:34, Иак 2:12, 1 Пет 2:16, 1 Кор 7:22, 2 Кор 3:17, Гал 5:1

+ 6:22 1 Кор 7:22
+ 6:23 Иак 1:15, Рим 5:12
+ 7:2 1 Кор 7:39
+ 7:3 Мф 5:32

+ 7:4 Гал 5:22, Еф 5:19, Гал 2:19, Гал 5:18, Еф 2:15, Кол 2:14

+ 7:6 Рим 6:4
+ 7:7 Рим 3:20, Рим 4:15,
+ 7:8 1 Кор 15:56
+ 7:15 Гал 5:17
+ 7:16 1 Тим 1:8
+ 7:19 Гал 5:17
+ 7:23 1 Пет 2:11, Гал 5:17
+ 8:2 1 Кор 15:45
+ 8:3 Евр 7:18, Флп 2:7, 2 Кор 5:21
+ 8:4 Гал 5:16, Гал 5:25
+ 8:5 Гал 5:19-25
+ 8:7 Иак 4:4, 1 Кор 2:14

+ 8:9 1 Кор 3:16, 1 Кор 6:19, 2 Кор 6:16, 1 Ин 3:24, 1 Пет 1:11, Иуд 1:19

+ 8:11 Ин 5:21, Илҷ 2:24
+ 8:13 Кол 3:5,
+ 8:14 Мф 5:9, Ин 1:12, 1 Ин 3:1, 1 Ин 5:1
+ 8:15 2 Тим 1:7, 1 Кор 2:12

+ 8:16 1 Ин 3:2, Гал 3:26, Еф 1:5, 1 Ин 3:24, 2 Кор 1:22, Еф 1:13

+ 8:17 Гал 3:29, Гал 4:7, Еф 3:6, Тит 3:7, 2 Кор 1:5, Флп 3:10, Кол 1:24, 1 Пет 5:1, Рим 5:2, Еф 3:16, Флп 3:21

+ 8:18 2 Кор 4:17
+ 8:23 2 Кор 5:2, Гал 5:5
+ 8:24 2 Кор 4:18, Евр 11:1

+ 8:29 Мф 28:10, Ин 20:17, Кол 1:15, Евр 2:11, 1 Ин 3:2, 2 Кор 3:18, Флп 3:21

+ 8:30 Ин 17:22
+ 8:32 Ин 3:16
+ 8:33 Мк 13:20, Лк 18:7, Кол 3:12, Тит 1:1,

+ 8:34 Мк 16:19, Илҷ 7:55-56, 1 Ин 2:1, Рим 8:34, Евр 7:25

+ 8:36 1 Кор 4:9
+ 8:37 Ин 16:33, 1 Кор 15:57
+ 8:38 1 Пет 3:22, 1 Кор 15:24, Еф 1:21

+ 9:1 2 Кор 11:10, 1 Тим 2:7, Рим 1:9, Флп 1:8

+ 9:3 1 Кор 16:22, Гал 1:8
+ 9:6 Рим 3:3, Ин 1:47, Рим 2:28
+ 9:7 Евр 11:17
+ 9:8 Гал 4:23, Гал 4:28
+ 9:19 Рим 3:7
+ 9:21 2 Тим 2:20
+ 9:24 Рим 3:29
+ 9:25 1 Пет 2:10
+ 9:30 Гал 2:16, Гал 3:24
+ 9:31 Гал 5:4, Рим 11:7, Флп 3:9
+ 9:33 1 Пет 2:6-8, Рим 10:11
+ 10:2 Илҷ 21:20
+ 10:3 Рим 1:17, Рим 3:21
+ 10:4 Мф 5:17, Гал 3:24
+ 10:5 Гал 3:12, Флп 3:9
+ 10:7 Аз.ч. 9:1
+ 10:9 Мф 10:32, Лк 12:8, Мк 16:16, Илҷ 16:31
+ 10:11 1 Пет 2:6, Рим 9:33
+ 10:12 Илҷ 10:34-36, Рим 3:29
+ 10:13 Илҷ 2:21
+ 10:14 Илҷ 8:31
+ 10:16 Ин 12:38
+ 10:17 Гал 3:2
+ 11:1 2 Кор 11:22, Флп 3:5
+ 11:5 Рим 9:27
+ 11:7 Рим 9:31
+ 11:13 Илҷ 9:15, Рим 15:16

+ 11:15 Лк 15:24, Еф 2:1, Еф 2:5, Кол 2:13, Аз.ч. 3:1

+ 11:17 Ин 15:5
+ 11:21 1 Кор 10:12
+ 11:30 Еф 2:2, Кол 1:21, Тит 3:3
+ 11:33 Кол 2:3,
+ 11:34 1 Кор 2:16

+ 11:36 1 Кор 8:6, Кол 1:16, Евр 2:10, 2 Пет 3:18, Еф 3:21

+ 12:1 Рим 6:13

+ 12:2 Еф 5:17, 1 Фес 4:3, 2 Кор 4:16, Еф 4:23

+ 12:3 Еф 3:2,
+ 12:4 1 Кор 12:12-14, Еф 4:16
+ 12:5 1 Кор 10:17, 1 Кор 12:27, Еф 4:25
+ 12:6 1 Пет 4:10, 1 Кор 12:4
+ 12:7 1 Кор 12:5
+ 12:8 1 Тим 5:17, 2 Кор 9:7
+ 12:9 1 Пет 1:22, 1 Тим 1:5,

+ 12:10 Ин 13:34, 1 Пет 1:22, 2 Пет 1:7, 1 Фес 4:9, Евр 13:1, Флп 2:3

+ 12:12 Лк 18:1, Лк 21:36, Еф 6:18, Кол 4:2, 1 Фес 5:17

+ 12:13 Рим 15:25, 1 Кор 16:1, 1 Тим 6:18
+ 12:14 Мф 5:44, 1 Пет 3:9
+ 12:15 1 Кор 12:26
+ 12:16 1 Пет 3:8, Флп 2:2
+ 12:17 1 Пет 3:9, 1 Фес 5:15
+ 12:18 Мк 9:50, 2 Кор 13:11, 1 Фес 5:13
+ 12:19 Евр 10:30
+ 12:20 Мф 5:44,
+ 13:1 1 Пет 2:13, Тит 3:1
+ 13:4 1 Пет 2:14,

+ 13:7 1 Пет 2:17, Мф 17:27, Мф 22:21, Мк 12:17

+ 13:8 Ин 13:34
+ 13:10 Ин 14:15
+ 13:11 Еф 5:14

+ 13:12 Ин 1:9, Ин 8:12, 1 Ин 2:8, Еф 5:8, 1 Фес 5:5, Еф 5:11, Еф 6:11, 1 Фес 5:8

+ 13:13 1 Фес 4:12

+ 13:14 Гал 3:27, Иак 4:1, 1 Пет 2:11, Рим 7:23, Гал 5:16, Гал 5:24

+ 14:1 Рим 15:1, 1 Кор 8:9-11, 1 Кор 9:22
+ 14:2 1 Тим 4:3
+ 14:3 Кол 2:16
+ 14:4 Мф 7:1, Иак 4:11
+ 14:5 Гал 4:10, Кол 2:16
+ 14:6 Мф 15:36, 1 Кор 10:30-31
+ 14:7 Рим 6:2, Рим 6:7, Гал 5:24, Кол 3:3

+ 14:8 1 Пет 4:2, Гал 2:20, 2 Кор 5:15, Флп 1:20

+ 14:9 1 Фес 5:10
+ 14:10 Мф 7:1, Лк 6:37, 2 Кор 5:10
+ 14:11 Флп 2:10-11
+ 14:12 Мф 12:36, Мф 25:19, Гал 6:5
+ 14:13 Мф 7:1
+ 14:14 Мк 7:15-16, Илҷ 10:15, 1 Кор 8:8
+ 14:15 1 Кор 8:11
+ 14:17 Кол 2:16, Евр 9:10, Гал 5:22
+ 14:19 2 Тим 2:22
+ 14:20 Тит 1:15, 1 Кор 8:9-13
+ 14:24 Еф 1:9, Кол 1:26
+ 14:25 Кол 4:3-4
+ 14:26 Иуд 1:24-25
+ 15:1 Рим 14:1, Гал 6:2
+ 15:2 Флп 2:4-5
+ 15:3 Флп 2:5, Флп 2:8,
+ 15:4 Рим 4:23-24
+ 15:5 Рим 12:16
+ 15:9 Рим 3:29,
+ 15:16 Илҷ 9:15, Рим 11:13
+ 15:19 Илҷ 15:12, 2 Кор 12:12
+ 15:20 1 Кор 3:10-11
+ 15:22 Рим 1:13, 1 Фес 2:18
+ 15:23 Илҷ 19:21
+ 15:25 Илҷ 24:17, 1 Кор 16:3, 2 Кор 9:1
+ 15:26 Илҷ 19:21, 2 Кор 8:4
+ 15:27 1 Кор 9:11
+ 15:31 2 Кор 1:10-11, 2 Фес 3:2
+ 15:32 Рим 1:10

+ 15:33 2 Кор 13:11, Флп 4:9, 1 Фес 5:23, 2 Фес 3:16, Евр 13:20

+ 16:1 Илҷ 18:18
+ 16:2 Флп 2:29
+ 16:3 Илҷ 18:2, 1 Кор 16:19, 2 Тим 4:19
+ 16:5 Кол 4:15
+ 16:13 Мк 15:21

+ 16:16 1 Пет 5:14, 1 Кор 16:20, 2 Кор 13:12, 1 Фес 5:26

+ 16:17 1 Тим 6:3, 2 Ин 1:10
+ 16:18 2 Пет 2:3, Кол 2:4
+ 16:19 Рим 1:8
+ 16:20 Рим 15:33,
+ 16:21 Илҷ 16:1
+ 16:23 1 Кор 1:14

+ https://ibt.org.ru/ebook?id=XKS

Сӧстік

Сӧстік

1. А

2. В

3. Г

4. Д

5. И

6. К

7. Л

8. М

9. О

10. П

11. С

12. Т

13. У

14. Ф

15. Х

16. Ч

17. Ы

Абыс – Иерусалимдегі Храмның тоғынӌызы. Еврейлернің киртінізінде абыстар Худайға тайығ иртірчелер. Моисей Чахии хоостыра абыстарға Моисейнің харындазы Ааронның на тӧлінең сыххан кізілер турғызылчалар. Абыстар он ікі пӧлікке чарылӌаңнар. Полғаны ла Храмда пір чылда ікі ле хати ікілер неделя тоғынӌаң.

Авраам – пу сӧс еврей тілінең «кӧп кізінің пабазы» тіп тілбестелче. Ол Худай таллап алған кізі полған. Худай Авраамны сӧбірезінең хада, пос чирінең сығып, ыраххы Ханаан чирінзер кӧс парыбызарға хығырған. Худай, аннаң хада чӧптезіг идіп, аны кӧп саннығ чонның адазы ит саларға молӌаан (Пастағлар 12– 22 ). Іди Авраам израиль чонының ӧбекезі полыбысхан. Авраам еврейлерге постарын Худай таллап алғанын таныхтапчатхан кізі полған (Ин 8:33, 39).

Адам – (пурунғы еврей тілінең «кізі» тіп тілбестелче) – Ева ипчізінең хада Худайның пастағы чайап салған кізізі. Пастап олар райда (Едем садта) чуртааннар, че соонаң Худай чахиин сайбабызып, ол оңдайнаң чазых ит салғаннар. Ол сыынаң тӧллері чазыхтығ чуртааннар, чазыхтың ӱчӱн хатығлас, тізең, ӧлім полған. Наа Молӌағда Иисус Христос «халғанӌы Адам» тіп адалған (1 Кор 15:45). Пастағы Адамнаң пастыра тилекейге чазых паза ӧлім кіргеннер. Че Христос чир-чалбахха паарсас, пыро тастирын паза ахтаныс ағылған (Рим 5:12; 1 Кор 15:22).

Азых чоох – Анзы Худайның пірее кізее Позының кӧңнін азып, кӧзіткені полча. Ол анзын ӧң-пазы оңдайнаң идедір: піреезінзер кӧні Позы килче, кемзер-де ангеллерін ызыбысча, кемге-де Позының кӧңнін тӱсте паза кӧспекнең ас пирче.

Айналар – Сайтанның, ӧӧн айнаның, нымысчылары полчатхан чабал хуттар. Айналар, кізізер кіріп, аны тың иреелепчелер. Сағызын хомай итчелер, аймах ағырығларнаң ағыртчалар паза кізіні хомай киректерні итіртчелер, Иисус Христос, айналарға хаптырған кізілерні имнеп, айналарны сығара сӱрібіс турған. Иисустың ӱгренӌілері ідӧк имнеӌеңнер.

Албан чығӌаңнар – Палестинде орындағы чонның санынаң Рим хағанадының хазна чыындызына албан чыыпчатхан кізі. Албан чығӌаңнар Худайға киртінминчеткен Рим ӱлгӱзіне тоғынчатханнаңар, еврейлер оларны хырт кӧрӌеңнер. Ағаа хоза албан чыыпчатхан кізілер ахчаны, постарына халғызарға тіп, пастыхтарға киректелгеннең кӧп чығӌаңнар.

Алғас – пу сӧстің Наа Молчағда мындағ оңнағлар: 1) пірее кізее Худай Позы паарсазын читіргені алай чахсы иткені (Еф 1:3); 2) пірее кізінің пасха кізее Худайдаң паарсазын читір пирерге, чахсы ит пирерге сурынғаны – сӧстерінең (Рим 12:14) алай хол салып (Мк 10:16). Алғастаң тоғыр-пасха ниме харғас полча.

Аминь – «андағ ползын» теенін таныхтапчатхан еврей сӧзі. Пу сӧс пазырыс соонда чоохталӌаң. Ідӧк Наа Молӌағның хай-пірее грек пічіктерінде кинделернің соонда пазыладыр.

Ангел – пу сӧс грек тілінең «илӌі» алай «хабар ағылған» тіп тілбестелче. Ангеллерні Худай чайаан. Олар, Худайға нымысчы полып, кізілерге полысчалар.

Антихрист – грек тілінең «Христостың ыырӌызы» тіп тілбестелче. Антихрист – прай чабал нимелерні таныхтапча. Ол чир ӱстӱне Христостаң тоғыр чаалазарға сыға салча паза Христосха чох итіртче (кӧр Аз.ч.). Иоанн илӌі антихристтеңер паза антихристтердеңер піди пасча: «Антихрист тилекейге килерінеңер сірер искезер. Амды кӧп антихристтер сых килгеннер…» (1 Ин 2:18). Антихристтер олар Христостаңар Библиядағы ӱгредігні саба оңдайнаң апарчатхан чой ӱгретчілер.

Арығ чӱректіг кізі – Худай Пічиинде (Библияда) Худай чахығларын толдырып чуртирға кӱстенчеткен прай кізілерні іди адапчалар. Ол кізілер Моисей Чахиин толдыр полбастарын пілінзелер дее, олох туста Худай постарына чазыхтардаң позыдар Арачылағӌыны ызарына киртінгеннер.

Асий чирі – Римнің холында полған Кічіг Азияның кидеркі сариндағы аймах (сағамғы Тӱрк чирінің чардығы). Азия континентінең алӌаастабасха кирек.

Ах-арығ – кӧр «ызых».

Ах сағал – Наа Молӌағ киндеде пу сӧс саардағы тигіриб устапчатхан кізіні алай кізілерні таныхтапча. Ол, Худай паза тигірибдегілер таллап алған кізі, прай саринаң ах хылыхтығ паза пик киртіністіг кізі.

Вавилон – сағамғы Ирактың чирінде турған саар. Христос тӧрирінең 600 чӱс чыл азындыра вавилондағылар Иудей чирін чаалап алғаннар, Иерусалим саарны паза Храмны иңзер салғаннар. Иудей чуртағӌыларынаң кӧп чон 70 чыл Вавилон хан-чирінде пазығда полғаннар. Наа Молӌағ Вавилоннаңар чоохтапчатса, чазыхты паза Худайға, Аның чонына тоғырланчатхан кӱстерні таныхтапча.

Галилей чирі – Палестин чирінің алтынзархы чардығы. Анда кӧбізі иудей нимес кізілер чуртапчатханнаңар, пасха чон (язычниктер) чирі тіп адаӌаңнар. Иудей чирінің паза Галилей чирінің аразында Самар чирі полған. Иисус Позының ӱгредіглерінің кӧбізін Галилей чирінде искірӌең.

Давид – Иуданың сӧӧгінең сыххан Израильнің иң саблығ ханы. Ол Пурунғы Молӌағдағы Ырлар киндезінің авторларының пірсі. Амыр паза сын чуртасха кӱстеніп, Давид Худайның кӧңнін толдырған. Аның ӱчӱн Худай, ағаа сыйых идіп, Израиль ханнары хаӌан даа Давидтің тӧлінең сығарлар тіп молӌаан. Еврей ухаанӌылары тиксі-тилекейнің ханы, анынаң сын оңдайнаң устап парар Мессий Давидтің тӧлінең полар тіп киречілееннер.

Динарий – Римнің холындағы чирлерде тузаланылған кӱмӱс ахча. Пір динарий пір кізінің пір кӱнге тоғынып алған чал ахчазына тиңнелче.

Иаков (ИЗРАИЛЬ) – еврейлернің ӧбекезі, Исаактың оолғы, Авраамның пархазы. Ікіс харындазы Исавтың туңмазы. Иаков Исавтың соонаң тӧреен дее полза, че Худай аны таллап алғаннаңар, Иаков тун паланың ӱлӱзін алып алған. Аның он ікі оолғынаң (оларның аттары Рувим, Симсон, Левий, Иуда, Дан, Пеффалим, Гад, Асир, Иссахар, Завулон, Иосиф, Вениамин) еврей чонының он ікі сӧӧгі сыххан. Иаковха Худай пирген «Израиль» атнаң Иаковтың тӧлі полчатхан еврейлер паза Худай оларға пирген хан-чир адал сыхханнар.

Иліг кӱн пайрамы (Тросин) – еврейлернің киртінізі хоостыра Пасханың иліг кӱн соонда таныхталчатхан тоңас чыырына чарыдылған пайрам. Пурунда еврейлер, пу пайрам тузында Иерусалимде Худайға пазырып аларға тіп, Израильнің парчан пулуңнарынаң паза пасха хан-чирлерінең чыылыс парӌаңнар. Пу пайрам кӱнінде Христостың ӱгренӌілеріне Худай Худы тӱс килген соонда олар таныс нимес тіллернең чоохтас сыхханнар (Илӌ 2).

Илӌі – іди піс «апостол» грек сӧзін тілбестепчебіс. Пу сӧс грек тілінең «ӧнетін чахығнаң алай хабарнаң ызылған кізі» тіп тілбестелче. Иисус Христос, Позының ӱгренӌілерінің аразынаң он ікі кізіні таллап, оларны илӌілер тіп адаан. Оларға ӧнетін чахығ пирілген: Арачылағӌыдаңар Чахсы Хабарны чонға читір пирерге. Пу он ікі илӌідең пасха соонаң даа илӌілер полғаннар. Кӧзідімге алза, Матфий (Илӌ 1:15-26) паза Павел (Гал 1:1).

Иуда – Наа Молӌағда мындағ атты пір ле кізі ал чӧрбинче. Оларның аразында ӧӧн кізілер: 1) Иаковтың оолларының пірсі, Израиль тӧстеен пір сӧӧктің пазы. Иуданың адынаң хоостыра тӧлі иудейлер тіп адал сыхханнар (Наа Молӌағда пу сӧснең прай еврейлерні адидырлар), олар орныххан Израиль хан-чирінің аймағы, тізең, Иудей чирі тіп адал парған. Иуданың тӧлінең Израильнің илбек ханы Давид паза Аның тӧлі Иисус Христос полғаннар. Давид тее паза Иисус таа Иудей чирінің пір саарында, Вифлеемде тӧрееннер. 2) Христосты садыбысхан ӱгренӌізі Симонның Искариот Иудазы. 3) Иуда Хан-пиг Иисус Христостың туңмазы. Иуданың пічиин ол пасхан поларға айабас.

Иудей чирі – Израиль хан-чирінің ӱстӱнзархы аймағы. Алында пір полған Израиль хан-чирі сайбал парған соонда Иудей чирі тіп Ӱстӱнзархы хан-чирні адап сыхханнар. Кӧр ідӧк Иуда.

Иудейлер – иң пастап іди Иуданың сӧӧгінең сыххан кізілерні адаӌаңнар (кӧр Иуда). Соонаң пу сӧснең ідӧк еврейлерні паза израиль кізілерні адап сыхханнар. Итсе «иудейлер» сӧснең чонны нимес, киртініс пірігізін адидырлар. Иоанн пасхан Чахсы Хабарда удаа еврейлернің киртіністе устағ-пас полчатхан кізілерні адапчалар.

Кип-чоох – пу ӱгредігліг чоох. Анда Чахсы Хабардаңар, Худайдаңар паза Худай хан-чирінеңер піліс пирілче. Ол чазыт оңдайнаң чоохталчатхан киректі исчеткен кізілерні сағынарға ӱгретче.

Кізі Оолғы – Чахсы Хабар киндеде Иисус Позын іди удаа аданӌаң. Пу сӧстер Пурунғы Молӌағ киндеде ухаанӌы Даниилнің киндезінде учурапча. Анда Худай тӱгенӌі чылда Кізі Оолғына аарлас, сабланыс паза ӱлгӱ пирер тіп чоохталча. Анзы Кізі Оолғының ідӧк Мессий-Арачылағӌы полчатханын кӧзітче. Еврей тілінең пу олаңай ла «кізі» тіп сӧсті таныхтапча.

Кірес – Рим хағанадында Иисус Христостың тузында иң аар сайбағ ит салған ӧлімге чарғылатхан кізілерні анынаң пастыра чох итчеңнер. Ол азаа чирге хазалған, харчи сабылған ағастығ, чазаан тӧге полған. Кіреске хазатыртып ӧдірткені тың иреелестіг паза уйадыстығ саналӌаң.

Кіреске тӱскені (сомдырғаны) – пу кибір кізі, суға патыра кіріп, арығлал парчатханын таныхтапча. Еврейлер пу кибір хоостыра постарын арығланӌаңнар паза храмда тузаланчатхан ідіс-хамысты арығлаӌаңнар. Иисустың тузында Иоанн кізілерні, чазыхтарынаң хыйа полчатханын таныхтап, суғда кіреске тӱзірген. Соонаң пу кибірнең христианнар тигірибі тузалан сыххан.

Левиттер – Олар абыс полбазалар даа, храмда Худайны кӧглернең саблирында, тайыға салылчатхан малны тимнирінде полысчаңнар. Аннаң пасха олар Моисей Чахиин ӱгреніп, чонға таратчаңнар. Левиттер поларға Израиль чонының он ікі сӧӧгінің пірсін тӧстеен Иаковтың Левий оолғының на тӧліне чарадылӌаң.

Мессий-Христос – еврей тілінең пу сӧсті тілбестезе, «Худай таллаан» алай «Худай сӱрткен» тіп оңнирға чарир. «Мессий» сӧс грек тілінең «Христос» полар. Пурунғы Молӌағның тузында, абыстарға, ханнарға паза хай пірее ухаанӌыларға пастарын хайахнаң сӱртіп, турғысчаңнар. Аннаңар Мессий ідӧк «турғызылған» тіп тілбестелче. Мессий – ол Худай ысхан кізі, Арачылағӌы-хан. Аның килерінеңер Пурунғы Молӌағның кинделерінде чоохталча. Иисустың тузында еврейлер Мессийнің килерін сағааннар. Ол, киліп, оларны римляннарның ӱлгӱзінең позыдыбызар паза чир ӱстӱнде Худай хан-ӱлгӱзін турғызыбызар тіп киртінгеннер.

«Минмін» – иудей тілінең «Яхве». Худай, Позын Моисейге кӧріндіртіп, піди аданған. Аның соонаң Ол Моисейні Израиль чонын Египет холынаң осхырарға ысхан. Пу сӧс иудейлерге уғаа ызых полғаннаңар, аны адирға даа чарадылбаӌаң. Пу сӧстің орнына «Хан-пиг» сӧснең тузаланӌаңнар. Пурунғы Молӌағ киндезін грек тіліне пурунғыда тілбестеенде, «Яхве» сӧсті «Минмін» тіп тілбестееннер. Иоанн пасхан Чахсы Хабар киндезінде Иисус Позынаңар іди удаа чоохтанӌаң.

Моисей – ол Израиль чонының иң илбек устағӌызы. Худай аны израиль чонын Египет холынаң осхырарға таллап алған. Моисей, еврейлерні піріктіріп, оларға Худай пирген чахығларны читір пирерге кирек полған. Ол израиль чонын тӧстеп салып, аны Худай молӌаан чирзер апарған. Израиль чоны Моисей пирген чахығлары хоостыра чуртаан паза ағаа киртінген. Пурунғы Молӌағның пастағы пис киндезін Моисейни тіп санапчалар.

Моисей Чахии – ол Пурунғы Молӌағның пастағы пис киндезінде пазылған чахығлар. Ол кинделерде тилекейнің чайалғанынаңар, пастағы кізілернің чазых иткенінеңер чоохталча. Аннаң андар еврей чоны хайдаң сыхханынаңар, хайди Худай еврейлерні Египет холынаң позытханынаңар паза Палестин чирін оларға пиргенінеңер пазылча. Ағаа хоза ол кинделерде Худай пурунғы еврей чонына пирген чахығлар полар. Иң ӧӧні – он чахығ, аннаң даа пасха чахығлар паза кибірлер. Аннаңар ол пастағы пис киндені пӱкӱлее «Чахығ» тіп адапчалар. Пірееде прай Пурунғы Молӌағ киндезін «Чахығ» тіп адапчалар. Ол Чахығдағы ӧӧн чарадығларны Худай Моисейдең пастыра пиргеннеңер, ол чахығларны «Моисей Чахии» тіп адапчалар.

Молӌағ – («чахығ», «чӧптезіг») – Библияда Худайның Позының кӧңнінӌе кізілернең молӌасханы ӧӧн орында турча. Молӌағ алылчатса, ноо даа сари позының ниме идерін пӧгініп, молӌағ пирче. Синай тағда Худай Моисейдең пастыра прай еврей чонынаң молӌас салған. Ол молӌағны «Пурунғы Молӌағ» тіп адапчалар. Худай еврейлерні алғирға паза прай ыырӌылардаң арачылирға молӌап салған. Олар даа, постарының саринаң Худайға киртістіг поларға, Аның чахығда пазыл парған кӧңнін толдырарға киректер. Ухаанӌылар Худайның паза кізілернің аразында Наа Молӌағ полардаңар чоохтаан полғаннар. Наа Молӌағ Иисус Христостың тӧгілген ханынаң пик киречілел парған (1 Кор 11:25).

Мӧгі чуртас – Худай Пічиинде (Библияда) пу пір дее тоозылбинчатхан чуртасты ла нимес, че пу чир ӱстӱ чох пол парза, Худай хан-чирінде пір дее чобағ паза сағыссырас чох чуртас поларын таныхтапча. Ол чуртасты алғаны – Худай иң улуғ сыйых пиргеніне саналча. Андағ чуртасты Худай Иисус Христос Арачылағӌаа киртінгені пастыра пирче. Ағаа киртінминчеткен кізілер мӧгі чуртас ал полбинчалар. Оларны «геенна» – кӧйчеткен кӧл – сағыпча. Олар Худайға пір дее чағын пол полбастар.

Ораза – чиис чібин, пірееде ідӧк суғ даа іспин чӧргені. Пурунғы Молӌағ хоостыра еврейлер пу кибірге тудынӌаңнар. Улам чазыхтарын тастирға сурынған туста алай Худайға ӧнетін сурыныстарнаң айланчатса. Чахсы Хабарда Иисус хырых кӱн ораза тутхан тіп пазылча. Матфей пасхан Чахсы Хабарда (6:16-18) Иисус оразаны хайди тудардаңар чоохтапча.

Отахтар турғысчаң пайрам – иудейлернің Египеттең Худай пирген чирзер 40 чыл парған тусха чарыдылған пайрам. Пу 40 чыл аразында олар хуу чазыда чӧріп, отахтарда чуртааннар. Ол чорыхты таныхтап, еврейлер чылның сай пайрам тузында пір нидиле отахтарда чуртапчалар.

Пасха тіп ӱлӱкӱн – пу сӧс еврей тілінең «хыринӌа парарға» алай ба пасха тузазында «айабызарға» тіп тілбестелче. Пу ӱлӱкӱнні чыл сай часхыда таныхтапчалар. Израиль чонын Египет холынаң Худай осхырғанын піди хумартхылапчалар. Египет ханы еврейлерні позыдыбыссын тіп, Худай Позының ангелін Египеттегі кізілернің тун палаларын паза малларның пастағы тӧлін ӧдірібізерге ысхан. Ангел, еврейлерге теңмин, хыринӌа ирт парыбысхан. Еврейлер постарының тураларын хураған ханынаң таңмалап салғаннар. Аннаңар оларның тун палалары тіріг халғаннар. Аны сағысха киріп, пу ӱлӱкӱнде тайыға хурағанны салчалар. Анаң ол хурағанны тооза чіпчелер. Пір кизек тее итті ікінӌі кӱннің ииріне артызарға чарабас.

Пасха худайлығлар – постарының сағыстары хоостыра еврейлер «пасха худайлығлар» тіп Чалғыс Худайға киртінминчеткен, Худай таллаан чоннаң полбинчатхан прай еврей нимес чонны адааннар. Пірее тілбестеглерде «пасха чоннар» алай «прай пасха чоннар» тіп пазылча. Еврейлер пасха худайлығларны арығ нимес чонға санап, оларнаң палғалыс тутпасха кӱстенӌеңнер.

Сабланыс – Библияда «Худайның сабланызы» теені Худайның тиксі ӱлгӱзін тутчатханын паза Аның илбегін таныхтапча. Пірее тустарда Худайның сабланызы израиль чонының алнында тың чарып, ыс-от полып кӧрін килӌең.

Саддукей – Иисустың тузында еврейлернің аразындағы иң кӱстіг киртініс чӧрімі. Саддукейлернің илеедезі Ӧӧркі Чарғаа кірӌеңнер, оларның санынаң иң улуғ абыстар даа сыхчаң полған. Фарисейлерӧк чіли, олар Моисей Чахиина хатығ тудынӌаңнар. Итсе, саддукейлер, фарисейлердең пасхалалып, Худай Пічиинің кинделерінең Моисей пасхан пастағы пис киндені ле орта тіп санааннар. Ӧліглер тірілерінеңер Моисей Чахиинда пазылбаан тіп санапчатханнаңар, олар анзына киртінмеӌеңнер.

Сайтан – пу «ыырӌы» тіп сӧсті таныхтапча. Ол Худай чайап салған хут полча. Анаң ол хут Худайдаң тоғыр пол сығып, позының соонӌа кӧп ангеллерні апарған. Ол ангеллерні соонаң айналар тіп адап сыхханнар. Сайтан, кізілерні чазых идерге кӧӧктіріп, Худайның пай пӧгіннерінең тоғыр полча. Иоанның Азых чооғында сайтанның чиңдіргенінеңер паза аның чох иділгенінеңер чоохталча.

Самарлар – іди Самар чирінде чуртапчатхан чонны адаӌаңнар. Ол чон, иудейлерӧк чіли, Моисей пирген чахығӌа чуртааннар паза постарын, пурунғы израиль чонының тӧлі тіп, санаӌаңнар. Че самарларның ӧбекелері, израиль чонынаң сыххан даа ползалар, пасха худайларға пазырӌаңнар. Аннаңар иудейлер, оларны киртіністері хоостыра кірліглерге санап, оларға чағын полбаӌаңнар.

Синагога – іди еврейлер постарының Худайға пазырӌаң ибін адаӌаңнар. Олар, пеер суббота сай чыылызып, Худай Пічиин паза молитваларны хығырӌаңнар. Иисустың тузында еврейлер чуртапчатхан кӧп саарларда синагогалар полӌаңнар. Синагогада чыылысхан кізілернің полған на постаң кізізі Худай Пічиинең кизекті хығыр пирӌең.

Синай – Чир ортызындағы талайның (Средиземнай талай) ӱстӱнзархы саринда, сағамғы Египеттің чирінде турчатхан тағ. Пу тағда Худай Моисейнең чоохтазып, еврей чонынаң молӌас салған (чӧпке кірген).

Соломон – Давидтің оолғы, Израиль ханы, кӱлӱгі илбек кізі. Аның тузында Израиль хан-чирі ӧңненген. Иерусалимде Худай храмын пӱдір салған (аның алнында еврейлер Худайға ызых отахта пазырӌаң полғаннар).

Сомнаан худайлар (Тӧстер) – іди еврейлер ибіркі чоннарның, худай идіп, пазырчатхан омалығ тӧстерні адаӌаңнар.

Суббота – еврейлернің «шавват» сӧзінең пӱткен. Ол «тынағ кӱні» теені полча. Худай анынаң чирні чайап тоосханын таныхтаан. (Пастағлар 2:2-3 ). Моисей Чахиинда, пу пір дее тоғыс итпеӌең кӱн тіп, хатығлап чоохталча (Сығыс 20:8-11 ). Иисус Позын «Суббота ээзі» тіп адаан (Лк 6:5) паза пу пір дее ниме итпес кӱн нимес, че чахсы киректер итчең кӱн тіп ӱгреткен.

Сӱннет – Худайның иудейлерге пирген чахииның таңмазы. Худайның паза еврейлернің пабазы Авраамның аразындағы чӧптезіг хоостыра полған на ир пала пу кибір оңдайын иртерге кирек полған. Худайның израиль чонынаң Синай тағдағы молӌаанда Ол пу кибірні толдырарға хатап чахаан. Пу чахығ хоостыра ир кізінің алнының кизек теерізі кизілӌең. Пу кибір мусульманнарда парох.

Тайығ – Худай Пічиинде (Библияда) тайығ пастағызынаң сығара адалча. Худайны улуғлап пастағы тайығ иткен кізілер Адамнаң Еваның ооллары Каиннең Авель полчалар (Пастағлар 4 ). Моисей Чахии еврейлерге аймах тайығларны идерін чоохтап салған. Олар ӧӧнінде ікі пасха полғаннар: чазыхтары ӱчӱн паза алғас тайығлары. Тайыға хай пірее маллардаң паза хустардаң, алай чахсы чыстығ оттардаң салӌаңнар. Тайыға салған ит алай тамах чардыхти ӧртелӌең, чардыхти левиттерге паза абыстарға чииске пиріл парӌаң. Наа Молӌағда прай кізілернің чазыхтары ӱчӱн тӱгенӌі тайығ Иисус Христос полыбысхан.

Тайығ салӌаң орын – Еврейлернің Моисей Чахии хоостыра итчеткен тайығларының орны. Моисей Чахии хоостыра пасха орыннарда тайығ саларға чарадылбаӌаң. Иисустың тузында ол орын Иерусалимдегі храмда полған. Тайыға салылчатхан мал храм алнындағы сиден істінде соғылӌаң. Тайып ӧртеен тадылығ чыстығ оттар, тізең, храм істіндегі кӧзеңенің алнында ысталӌаңнар.

Тигіриб – пу сӧс храмны алай тураны таныхтабинча. Церковь алай тигіриб – ол киртінчеткен кізілернің чыылығлары. Наа Молӌағ киндеде Христосха киртінчеткеннернің полған на саардағы чыылығларын іди адаӌаңнар.

Тигір хан-чирі – кӧр Худай хан-чирі.

Тус сананызы – пурунғы еврейлернің алты сағат иртеннең алты сағат иирге теере кӱнӧрткізі саналӌаң. Кӱн хонызынаң кӱн сығызына теере хараа саналӌаң (6 сағат иирдең 6 сағат иртенге теере). Наа Молӌағ тузында хараағы тус тӧрт хадаға чарылӌаң, кӱнӧрткі тус, кӱн сығызынаң кӱн хонызына теере он ікі сағатха пӧлілӌең. Ӱзінӌі сағат 9 сағат иртенге килісче, алтынӌы сағат – 12-ке, читінӌі сағат – 13-ке, тоғызынӌы сағат – 15-ке, онынӌы сағат – 16-та, он пірінӌі сағат – 17-те, ӱс сағат хараа – 21 сағатха килісчең.

Тӱгенӌі кӱн – пу сӧстер Христостың чир ӱстӱнзер хатап килер тузын таныхтапчалар. Ол туста прай ӧлген кізілер тіріл киліп, прайзы Худайға чарғылаттырарлар.

Ухаанӌы – Худайның сӧзін истіп, ол сӧсті чонға читірчеткен кізілерні іди адапчалар. Ухаанӌылар кізілерні Худайны аарлирға, Аның кӧңнін толдырарға, Ағаа чағыннирға, хынарға паза чабал ниме итпеске ӱгретчеңнер. Еврейлернің кӧп ухаанӌылары Худайдаң искен сӧстерні пічікке пасчаңнар. Ол пічіктер Пурунғы Молӌағ киндезінделер.

Фарисейлер – Иисустың тузындағы еврейлернің киртініс чӧрімі. Фарисейлер Моисей Чахиин паза кибірлерні уғаа хатығ тутчаңнар. Оларны чон аразында тың улуғлаӌаңнар. Олар постары даа уғаа киртінчеткеннерінең паза сын оңдайнаң чуртапчатханнарынаң поғдархаӌаңнар. Иисус оларны, Моисей Чахиин хыйыстырбааны хыныстаң паза паарсастаң артых тіп, санапчатханнары ӱчӱн хомайлан. Иисус оларны хомайлааннаңар паза олар Аны Мессий поларға килістіре кӧрбееннеңер, Фарисейлер Аны ӧлімге пир салғаннар.

Хайхас – чир-чайаанның чуртас оңдайын алыстырчатхан Худайның кӱзі. Іди Худай кӱзінең чазылбас ағырығлар даа чох пол парчалар, ӧлген кізілер дее тіріл килчелер паза пасха даа хайхастар иділчелер. Андағ хайхастарны ідӧк «танығлар» тіп адаӌаңнар. Худай Пічиинде (Библияда) анзы, Худайдаңар киречілеп, ӧӧн орында полча. Іди «танығлар» алай ба хайхастар кізілерге ле полыспинчалар, ідӧк Худай пар полчатханын таныхтапчалар. Иисус итчеткен хайхастар Аның Мессий полчатханын киречілееннер.

Хан-пиг, Хан Худай – іди піс «куриос» тіп грек сӧзін тілбестепчебіс. Пу сӧстің ікі ӧӧн тании полған: 1) грек тілінде алында даа, сағам даа пасха кізізер иптіг айланғаны полча. 2) Пурунғы Молӌағны хығырчатхан еврейлер Худайны, чайыдып, Адонай (пиг, ээзі) адаӌаңнар. Пурунғы Молӌағ грек тіліне тілбестелчеткенде, еврейлер «Адонай» сӧсті тузаланған орында гректер «Куриос» пасчаңнар. Іди пу сӧс Наа Молӌаға «Худай» сӧсті таныхтап, кірген. Хакас тілбестеенде «Хан Худай» сӧстер орных парғаннар. Иисусты адап, тізең, Хан-пиг адапчабыс. Иисус сынында Худай Оолғы паза Худай полза даа, Наа Молӌағны тілбестепчетсе, Аны Хан Худай адирға чарадылбинча. Анзы тигіриб чоны Иисустың Худай полчатханын, Ол ӧлімнең тіріл килгенде ле, піліп алғаннаң палғалыстығ. Наа Молӌағның авторлары Иисусты «Куриос» тіп адапчатханнары олар Аны сынында Худайға санапчатханнарын пазох хатап киречілепче.

Храм – ол Иерусалим саардағы ызых иб. Еврейлер мында ла Худайға тайығ салӌаңнар паза ӱлӱкӱннерде чыылысчаңнар. Храмны иң пастап пістің эраның алнындағы 10 векте еврейлернің илбек ханы Соломон пӱдірген. Ол храмны пістің эраның алнында 586 чылда Вавилон азымахчылары иңзергеннер. Иисустың тузындағы храмны иудей ханы Илбек Ирод пӱдірген полған. Храмның туразы ибіре галереялар пӱдірілген полған. Галереялар храм ибіре полған чирні пӧліктерге чарғаннар (кинденің соондағы схеманы кӧріңер). Храм галереяларында кізілер кӧп чыылыс парӌаңнар. Иисус ухаанӌылаан хоостыра тӱрче поларынаң, ол тіріл килген соонда, пістің вектегі 70 чылда ол храмны римляннар иңзер салғаннар. Ол храмны, паза нааӌылабин, амға теере пӱдірбееннер.

Худай Пічии – аны піс амды Пурунғы Молӌағ киндезі тіп адапчабыс. Иисустың тузында еврейлер аны Худай Пічии тіӌеңнер. Анда Моисей Чахии, ухаанӌыларның кинделері паза Пічіктер полғаннар. Соонаң Наа Молӌағ киндезін ідӧк адап сыхханнар. Сағам христианнар Библияның прай кинделерін Худай Пічии тіп адапчалар.

Худай хан-чирі, Тигір хан-чирі, Худай хан-ӱлгӱзі, Тигір хан-ӱлгӱзі – Наа Молӌағда Худай хан-чирі теені ікі танығлығ: 1) ол орынны таныхтапча. 2) ол Худай ӱлгӱзін таныхтапча. Аннаңар пістің тілбестегде сағысты орта читірерге артых чарапчатхан – «хан-чирі» алай «хан-ӱлгӱзі» – сӧстернең ікі оңдайли тузаланчабыс.

Худай Худы – Ол Иисус Христосты кіреске тӱзірчеткен туста тӱскен (Мф 3:16) паза Ағаа кӱс пирген (Мф 12:8). Худай Худы, Иисус тигірзер ӧӧрлебіскенде, чирге, киртінчеткен кізілерге полызарға, оларны часхарарға паза кӱс пирерге тіп, ызылған (Ин 16:5). Иисус Худай Худынаң тоғыр иткен чазых тасталбас теен (Мф 12:31-32). Худай Худы киртінчеткен кізілерде чуртапча (Рим 8:9). Худай Пічии (Библия) киртіністіг кізілерні Худай Худынаң тол парарға сыбыра хығырча (Еф 5:19).

Худай Хурағаны – Пурунғы Молӌағ киндезінде хурағанны тайыға салӌаңнар тіп чоохталча. Ӧӧнінде, Пасха тіп ӱлӱкӱнде. Наа Молӌағ киндезінде Иисус Христосты «Худай Хурағаны» тіп адаӌаңнар. Иисусты иң пастап іди кіреске тӱзірӌең Иоанн адаан. (Ин 1:36). Ол Иисусты Худай хынчатхан, Аны Худайның пӧгінін толдырчатхан кізее санаан. Иисустың кірестегі ӧлімі соонда, «Худай Хурағаны» сӧс наа ниме таныхтап сыххан. Іди Худай Оолғын адап сыхханнар, Ол Позының тынын, кізілерні чазыхтарынаң арачылирға тіп, тайыға пирібіскен.

Чазых – анзы Худайны испеені паза Аның чахиин сайбапчатханы, Худайға удурласчатханы, Аны Хан-пиг тіп адабинчатханы полча. Иң пастағы чазыхты пастағы кізілер Адамнаң Ева идібіскеннер.

Чир тӱбі – Ол ӧліг кізілернің орны. Анда Христосха киртінмеен кізілернің хуттары ӧлім соонда полчалар. Анаң «тӱгенӌі кӱн» читсе, олар тіріл киліп, Худайға чарғылаттырарлар.

Чир ӱстӱ, чир-чалбах – пу сӧс чир-чайанны, кізілерні, мал-хусты, прай тіріг нимені таныхтапча. Че Иоанн илӌінің пічиинде пу сӧске наа сағыс пирілче. Анзы чир ӱстӱндегі прай чабал кӱстерні, Худайға паза Христосха тоғырланчатхан нимелерні таныхтапча. Ідӧк Худайны пілбинчеткен паза Худайға тоғыр полчатхан кізілерні таныхтапча.

Ызых, Ах-арығ – Пурунғы Молӌағда ӧӧнінде Худайға ла килістіре танығ. Иерусалим храмында Иң ызых орын Хан Худай Позының чонынаң хада полчатхан орын полған. Андар абыстар пастығына чылда пір ле хати кірерге чарадылӌаң. Кірер алнында ағаа, ӧнетін тайығ идіп, позын арығланып аларға кирек полған. Ызых нимелер Худайни полғаннар. Наа Молӌағда Иисус Христосха киртініс пастыра Аның ханынаң чазыхтарынаң арығланып алған кізілерні ах-арығ тіп адапчалар. Іди олар Худайға чағдирға оңдай алғаннар (Евр 9). Андағ кізілер Худайның холындалар, аннаңар ах-арығ кізілер тіп адалчалар.

Карталар

Библияда чоохталчатхан орыннарның сомнары паза карталар

Table of Contents

Наа Молӌағ: Римдегілерге

Наа Молӌағ

- Сӧс Алны

- Римдегілерге

- Павелнің Римдегілерге Пічии
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
- 11
- 12
- 13
- 14
- 15
- 16

Сӧстік

- Абыс
- Авраам
- Адам
- Азых чоох
- Айналар
- Албан чығӌаңнар
- Алғас
- Аминь
- Ангел
- Антихрист
- Арығ чӱректіг кізі
- Асий чирі
- Ах-арығ
- Ах сағал
- Вавилон
- Галилей чирі
- Давид
- Динарий
- Иаков (ИЗРАИЛЬ)
- Иліг кӱн пайрамы (Тросин)
- Илӌі
- Иуда
- Иудей чирі
- Иудейлер
- Кип-чоох
- Кізі Оолғы
- Кірес
- Кіреске тӱскені (сомдырғаны)
- Левиттер
- Мессий-Христос
- «Минмін»
- Моисей
- Моисей Чахии
- Молӌағ
- Мӧгі чуртас
- Ораза
- Отахтар турғысчаң пайрам
- Пасха тіп ӱлӱкӱн
- Пасха худайлығлар
- Сабланыс
- Саддукей
- Сайтан
- Самарлар
- Синагога
- Синай
- Соломон
- Сомнаан худайлар (Тӧстер)
- Суббота
- Сӱннет
- Тайығ
- Тайығ салӌаң орын
- Тигіриб
- Тигір хан-чирі
- Тус сананызы
- Тӱгенӌі кӱн
- Ухаанӌы
- Фарисейлер
- Хайхас
- Хан-пиг, Хан Худай
- Храм
- Худай Пічии

- Худай хан-чирі, Тигір хан-чирі, Худай хан-ӱлгӱзі, Тигір хан-ӱлгӱзі

- Худай Худы
- Худай Хурағаны
- Чазых
- Чир тӱбі
- Чир ӱстӱ, чир-чалбах
- Ызых, Ах-арығ

Карталар