Author: Institute of Bible Translators
Date: 2019-01-10T10:11:28.272425+00:00

Китоби Муқаддас

1. Инҷили Марқӯс

КИТОБИ

МУҚАДДАС

АҲДИ ҚАДИМ

ВА

АҲДИ ҶАДИД

ИНСТИТУТИ ТАРҶУМАИ КИТОБИ МУҚАДДАС

СТОКГОЛЬМ

1999

КИТОБИ МУҚАДДАС

АҲДИ ҚАДИМ ВА АҲДИ ҶАДИД

Тарҷумаи аввалини Китоби Муқаддас бо матни пурра ба
забони тоҷикӣ.

Дар с. 1973 тарҷума сар шудааст.

Тарҷума ва таҳрир дар с. 1989 анҷом ёфтааст.

Нашри якум: дар с. 1992 чоп шудааст.

Нашри дуюм: дар с. 1999 чоп шудааст.

Аҳди Қадим аз матни ибронӣ ва

Аҳди Ҷадид аз матни русӣ тарҷума шудааст.

Ношир: Интитути тарҷумаи Китоби Муқаддас, Стокгольм,

Шветция.

Тарҷумонҳо: Мордехай бен-Ҳиё Бачаев ва Кемал. Е. Алтай

(Инҷили Матто, Марқӯс, Юҳанно).

(с) Институти тарҷумаи Китоби Муқаддас, 1992, 1999

Стокгольм

Тасвир: (с) БФБС 1954, 1967, 1972

ISBN 978-91-89122-02-4

КИТОБИ МУҚАДДАС

АҲДИ ҶАДИД

Инҷили Марқӯс

ИНҶИЛИ МАРҚӮС

- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
- 11
- 12
- 13
- 14
- 15
- 16

БОБИ ЯКУМ

Хизматгузории Яҳьёи Таъмиддиҳанда;

шаҳодати ӯ дар бораи Исо.

1^1•Ибтидои Инҷили Исои Масеҳ, Писари Худо,+

2Чунон ки дар суҳафи анбиё навишта шудааст:

«Инак, Ман қосиди Худро пешопеши Ту мефиристам,
то роҳи Туро пеши Ту муҳайё кунад+.

3Овози нидокунандае дар биёбон:

роҳи Худовандро тайёр кунед, тариқи Ӯро рост кунед»+.

4Яҳьёи Таъмиддиҳанда дар биёбон зоҳир шуд ва барои омурзиши гуноҳҳо таъмиди тавбаро мавъиза мекард+.

5Тамоми мардуми сарзамини Яҳудо ва сокинони Ерусалим берун омада, назди вай мерафтанд ва ба гуноҳҳои худ иқрор шуда, дар рӯди Урдун аз вай таъмид меёфтанд+.

6Яҳьё либосе аз пашми шутур дар бар ва камарбанде аз чарм дар камар дошт, малах ва асали ёбоӣ мехӯрд+.

7Ва мавъиза карда, мегуфт: «Аз паси ман Тавонотар аз ман меояд, ва ман сазовори он нестам, ки хам шуда, давол пойафзоли Ӯро воз кунам;

8Ман шуморо бо об таъмид додам, лекин Ӯ шуморо бо Рӯҳулқудс таъмид хоҳад дод»+.

Таъмиди Исо.

9•Дар он айём чунин воқеъ шуд, ки Исо аз Носираи Ҷалил омада, дар Урдун аз Яҳьё таъмид ёфт+.

10Чун аз об баромад, дарҳол осмонро дид, ки шикофта аст, ва Рӯҳро, ки монанди кабӯтаре бар Ӯ нозил мешавад+.

11Ва овозе аз осмон даррасид: «Ту Писари Маҳбуби Ман ҳастӣ, хусни таваҷҷӯҳи Ман бар Туст»+.

Озмоиши Исо.

12Пас аз он фавран Рӯҳ Ӯро ба биёбон бурд.

13Ва Ӯ чиҳил рӯз дар биёбон буд, ва шайтон Ӯро меозмуд; бо даррандагон рӯз мегузаронд, ва фариштагон Ӯро парасторӣ мекарданд+.

Исо ба мавъиза кардан шурӯъ менамояд.

14•Пас аз он ки Яҳьё таслим карда шуд, Исо ба Ҷалил омад ва Инҷили Малакути Худоро мавъиза кард,+

15Ки вақт расидааст ва Малакути Худо наздик аст: «Тавба кунед ва ба Инҷил имон оваред»+.

Даъват кардани Петрус ва Андриёс, Яъқуб ва Юҳанно.

16Ва чун аз канори баҳри Ҷалил мегузашт, Шимъӯн ва бародараш Андриёсро дид, ки дар баҳр тӯр меандохтанд, зеро ки сайёди моҳӣ буданд+.

17Ва Исо ба онҳо гуфт: «Маро пайравӣ кунед, ва Ман шуморо сайёди мардум гардонам»+.

18Дарҳол онҳо тӯри худро монда, аз паи Ӯ равона шуданд+.

19Чун аз он ҷо каме пеш рафт, Яъқуб ибни Забдой ва бародари вай Юҳанноро дид, ки дар қаиқ тӯрҳои худро таъмир мекунанд,

20Ва дарҳол онҳоро даъват намуд. Онҳо падари худ Забдойро дар қаиқ бо коргарон гузошта, аз паи Ӯ равона шуданд.

Исо дар Кафарнаҳум девҳоро берун мекунад.

21•Ва онҳо ба Кафарнаҳум омаданд; ва дере нагузашта Ӯ дар рӯзи шанбе ба куништ даромада, ба таълим додан шурӯъ намуд+.

22Ҳама аз таълими Ӯ дар ҳайрат монданд, зеро ки онҳоро ҳамчун соҳибқудрат таълим медод, на ҳамчун китобдонон+.

23Дар куништи онҳо касе буд, ки рӯҳи палид дошт, ва якбора фарьёд зада, гуфт:

24«Туро бо мо чӣ кор аст, эй Исои Носирӣ? Ту барои нест кардани мо омадаӣ! Ман медонам, ки Ту кистӣ, эй Куддуси Худо!»+

25Исо вайро манъ карда, гуфт: «Хомӯш шав ва аз вай берун ой!»

26Рӯҳи палид вайро ба ларза андоҳта, бо овози баланд фарьёд заду аз вай берун шуд+.

27Ҳама ба воҳима афтоданд, ба дараҷае ки аз якдигар мепурсиданд: «Ин чист? Ин чӣ таълимоти навест, ки Ӯ ба арвоҳи палид низ боқудратона амр мефармояд, ва онҳо ба Ӯ итоат мекунанд?»+

28Ва овозаи Ӯ зуд дар тамоми сарзамини Ҷалил паҳн шуд.

Шифо ёфтани модарарӯси Шимъӯн.

29Ва аз куништ баромада, дарҳол бо Яъқуб ва Юҳанно ба хонаи Шимъӯн ва Андриёс омаданд.

30Модарарӯси Шимъӯн дар ҳолати табларза хобида буд; ва дарҳол Ӯро аз ин ҳолати вай хабардор карданд+.

31Ва Ӯ наздик шуда, аз дасти вай гирифту бархезонд; табларзаи вай дарҳол нест шуду вай ба парастории онҳо машғул гашт+.

Берун кардани девҳо ва шифо додани касони бисьёр.

32Бегоҳӣ, ки офтоб фурӯ рафта буд, ҳамаи беморон ва девонагонро назди Ӯ оварданд.

33Ва тамоми аҳли шаҳр пеши дари хона гирд омаданд.

34Ва Ӯ бисьёр касонро, ки ба касалиҳои гуногун гирифтор буданд, шифо бахшид ва бисьёр девҳоро берун кард ва намонд, ки девҳо сухан ронанд, зеро ки Масеҳ будани Ӯро медонистанд+.

Мавъизаи Исо дар Ҷалил.

35•Пагоҳӣ, хеле бармаҳал хеста, берун рафт ва ба хилватгоҳе расида, дар он ҷо дуо гуфт+.

36Шимъӯн ва касоне ки наздаш буданд, аз паи Ӯ шитофтанд;

37Чун Ӯро ёфтанд, гуфтанд: «Ҳама Туро меҷӯянд».

38Ӯ ба онҳо гуфт: «Ба деҳоту шаҳрҳои наздик биравем, то ки Ман дар он ҷо низ мавъиза кунам, зеро ки Ман барои ҳамин омадаам»+.

39Ва Ӯ дар тамоми Ҷалил дар куништҳои онҳо мавъиза менамуд ва девҳоро берун мекард.

Шифо ёфтани махавӣ.

40•Махавие назди Ӯ омада, зорӣ кард ва зону зада гуфт: «Агар хоҳӣ, метавонӣ маро пок кунӣ»+.

41Исоро бар вай раҳм омад, дасти Худро дароз карда, вайро ламс намуд ва гуфт: «Мехоҳам, пок шав!»

42Баъд аз ҳамин сухан махав дарҳол аз баданаш нест шуду вай пок гардид+.

43Ва ба вай чашм ало карда, дарҳол аз Худ дур намуд+

44Ва ба вай гуфт: «Зинҳор, ба касе чизе магӯ, балки рафта худро ба коҳин нишон деҳ ва ба бадали пок шудани худ он чи Мусо фармудааст, тақдим кун, то ба онҳо шаҳодате гардад»+.

45Лекин вай берун рафта, ин воқеаро овоза ва нақл кардан гирифт, ба дараҷае ки Ӯ дигар ошкоро ба шаҳр даромада наметавонист, балки берун аз шаҳр, дар ҷойҳои хилват рӯз мегузаронд. Ва мардум аз ҳар сӯ назди Ӯ меомаданд+.

БОБИ ДУЮМ

Шифо ёфтани мафлуҷ.

2^1•Пас аз чанд рӯз Ӯ боз ба Кафарнаҳум омад; овоза шуд, ки Ӯ дар хона аст+.

2Дарҳол мардуми бисьёр ҷамъ омаданд, ба андозае ки назди дари хона низ дигар ҷой набуд; ва Ӯ ба онҳо сухан мегуфт.

3Ва назди Ӯ бо мафлуҷе омаданд, ки вайро чор кас бардошта буданд;

4Ва чун ба сабаби бисьёрии мардум ба Ӯ наздик омада натавонистанд, боми он ҷоеро, ки Ӯ буд, кушода шикоф карданд ва бистареро, ки мафлуҷ дар болояш хобида буд, поён фуроварданд+.

5Чун Исо имони онҳоро дид, ба мафлуҷ гуфт: «Эй фарзанд, гуноҳҳои ту омурзида шуд»+.

6Баъзе китобдонон, ки дар он ҷо нишаста буданд, дар дили худ андеша доштанд,

7Ки «чаро Ӯ ин тавр куфр мекунад? Ҷуз Худои ягона кист, ки гуноҳҳоро омурзида тавонад?»+

8Исо дарҳол бар тибқи рӯҳи Худ дарьёфт, ки онҳо чунин андеша доранд, ва ба онҳо гуфт: «Барои чӣ дар дили худ ин тавр андеша доред?

9Кадомаш осонтар аст: ба мафлуҷ гуфтани он ки „гуноҳҳои ту омурзида шуд“, ё гуфтани он ки „бархез, бистари худро бардор ва равона шав“?

10Лекин то бидонед, ки Писари Одам дар рӯи замин кудрати омурзидани гуноҳҳоро дорад», — ба мафлуҷ гуфт:

11«Ба ту мегӯям: бархез, бистари худро бардор ва ба хонаи худ равона шав».

12Вай дарҳол бархост ва бистари худро бардошта, дар пеши назари ҳама равона шуд, ба тавре ки ҳама ҳайрон шуданд ва Худоро сипоскунон гуфтанд: «Мисли инро ҳаргиз надидаем».

Даъват кардани Левӣ (Матто).

Исо бо боҷгирон ва гуноҳкорон хӯрок мехӯрад.

13•Ва боз ба канори баҳр рафт; мардум ба назди Ӯ омаданд, ва Ӯ онҳоро таълим медод.

14Ҳангоми рафтанаш Левӣ ибни Ҳалфойро дид, ки дар боҷгоҳ нишастааст, ва ба вай гуфт: «Аз паи Ман биё». Вай бархоста, аз паи Ӯ равона шуд.

15Ва ҳангоме ки Ӯ дар хонаи вай нишаста буд, бисьёре аз боҷгирон ва гуноҳкорон низ бо Исо ва шогирдонаш менишастанд; зеро ки бисьёр буданд, ва Ӯро пайравӣ менамуданд.

16Чун китобдонон ва фарисиён диданд, ки Ӯ бо боҷгирон ва гуноҳкорон хӯрок мехӯрад, ба шогирдонаш гуфтанд: «Чаро Ӯ бо боҷгирон ва гуноҳкорон мехӯраду менӯшад?»+

17Исо ин гапро шунида, ба онҳо гуфт: «На тандурустон, балки беморон ба табиб ҳоҷат доранд. Ман омадаам, ки на одилонро, балки гуноҳкоронро ба тавба даъват кунам»+.

Масъалаи рӯзадорӣ.

18•Шогирдони Яҳьё ва фарисиён рӯза медоштанд. Ва назди Ӯ омада гуфтанд: «Чаро шогирдони Яҳьё ва фарисиён рӯза медоранду шогирдони Ту рӯза намедоранд?»+

19Исо ба онҳо гуфт: «Оё аҳли кӯшки никоҳ, модоме ки домод бо онҳост, рӯза дошта метавонанд? То даме ки домод бо онҳост, наметавонанд рӯза доранд;+

20Лекин айёме хоҳад расид, ки домод аз онҳо гирифта шавад, ва дар он айём рӯза хоҳанд дошт+.

Масалҳо дар бораи ҷома ва машк.

21Ҳеҷ кас ба ҷомаи кӯҳна аз матои нав ямоқ намемонад: зеро ямоқи нав аз чизи кӯҳна ҷудо шуда, ҷои даридаи он боз ҳам бадтар мешавад.

22Ва ҳеҷ кас шароби навро ба машки кӯҳна намеандозад: зеро шароби нав машкро медарад; шароб ҳам мерезад, машк ҳам талаф мешавад; балки шароби навро дар машки нав андохтан лозим аст».

Исо — Оғои рӯзи шанбе.

23Ва чунин воқеъ шуд, ки Ӯ рӯзи шанбе аз киштзор мегузашт, ва шогирдонаш дар аснои роҳ ба хӯшачинӣ сар карданд+.

24Фарисиён ба Ӯ гуфтанд: «Бубин, онҳо дар рӯзи шанбе кореро чаро мекунанд, ки раво нест?»+

25Ӯ ба онҳо гуфт: «Магар ҳаргиз нахондаед, ки Довуд дар эҳтиёчмандӣ чӣ кард, ҳангоме ки вай ва ёронаш гурусна буданд+?

26Чӣ гуна вай дар айёми Абьётори саркоҳин ба хонаи Худо даромада, нони тақдимро хӯрд, ки хӯрдани он, ҷуз коҳинон, ба касе раво набуд, ва ба ёрони худ низ дод?»+

27Ба онҳо гуфт: «Шанбе барои инсон муқаррар шудааст, на инсон барои шанбе;+

28Бинобар ин Писари Одам оғои рӯзи шанбе низ мебошад».

БОБИ СЕЮМ

Исо дар рӯзи шанбе дасти хушкшударо шифо медиҳад.

3^1•Ва боз ба куништ даромад; дар он ҷо одаме буд, ки дасти хушкшудае дошт+.

2Ва аз паи Ӯ мепоиданд, ки шояд вайро дар рӯзи шанбе шифо дихад, то ки Ӯро айбдор кунанд+.

3Пас ба марди дастхушк гуфт: «Дар миёнҷо биист».

4Ва ба онҳо гуфт: «Дар рӯзи шанбе кадом кор ҷоиз аст — некӣ кардан, ё бадӣ кардан? Ҷонеро наҷот додан, ё ҳалок кардан?» Лекин онҳо хомӯш монданд+.

5Ва ба онҳо бо ғазаб назар афканда ва аз сахтдилиашон маҳзун гашта, ба он одам гуфт: «Дасти худро дароз кун». Чун дароз кард, дасташ шифо ёфт+.

6Фарисиён фавран берун рафта, бо ҳиродиён дар ҳаққи Ӯ машварат намуданд, ки чӣ тавр Ӯро ҳалок кунанд.

Фаъолияти Исо дар тамоми мамлакат вусъат меёбад.

7Лекин Исо бо шогирдонаш сӯи баҳр омад, ва мардуми бисьёре аз Ҷалил ва Яҳудо аз паи Ӯ равона шуданд,+

8Ва аз Ерусалим, Адӯм ва он тарафи Урдун ва аз музофоти Сӯр ва Сидӯн издиҳоми бузурге, чун амалиёти Ӯро шуниданд, назди Ӯ омаданд.

9Ва ба шогирдони худ фармуд, ки ба сабаби бузургии издиҳом қаиқе барои Ӯ муҳайё бошад, то ки Ӯро фишор надиҳанд.

10Зеро бисьёр касонро Ӯ шифо дода буд, бинобар ин ҳар киро захме буд, назди Ӯ мешитофт, то Ӯро ламс кунад+.

11Ва арвоҳи палид, чун Ӯро медиданд, пешаш меафтоданд ва фарьёдзанон мегуфтанд: «Ту Писари Худо ҳастӣ»+.

12Лекин Ӯ онҳоро сахт таъкид мекард, ки Ӯро шӯҳрат надиҳанд+.

Интихоб шудани дувоздаҳ нафар.

13•Пас аз он бар фарози кӯҳе баромада, ҳар киро, ки хост, назди Худ даъват намуд; онҳо назди Ӯ омаданд.

14Ва дувоздаҳ нафарро таъин кард, ки ҳамроҳи Ӯ бошанд, то ки онҳоро барои мавъиза фиристад,

15Ва онҳоро қудрати он бошад, ки беморонро шифо диҳанд ва девҳоро берун кунанд.

16Ва таъин кард Шимъӯнро, ки Петрус ном ниҳод;+

17Ва Яъқуб ибни Забдой ва Юҳанно бародари Яъқубро, ки ба онҳо Бӯнарҷис, яъне «писарони раъд» ном ниҳод;+

18Ва Андриёс ва Филиппус ва Барталмо ва Матто ва Тумо ва Яъкуб ибни Ҳалфой ва Таддо ва Шимъӯни Қанно+

19Ва Яхудои Исқарьютро, ки Ӯро таслим кард+.

Хешовандони Исо барои ӯ хавотир доранд.

20•Ва чун ба хонае даромаданд, боз мардум фароҳам омаданд, ба дараҷае ки онҳо фурсати нон хӯрдан ҳам надоштанд+.

21Ва хешони Ӯ, чун шуниданд, барои дастгир кардани Ӯ омаданд, зеро мегуфтанд, ки Ӯ бехуд шудааст+.

Китобдонон Исоро маломат мекунанд.

22Китобдононе ки аз Ерусалим омада буданд, мегуфтанд, ки Ӯ Баал-Забул дорад ва ба воситаи калони девҳо девҳоро берун мекунад+.

23Пас онҳоро наздаш талабида, ба онҳо бо масалҳо сухан гуфт: «Чӣ гуна метавонад шайтон шайтонро берун кунад?

24Агар салтанате бар зидди худ аз ҳам ҷудо шавад, он салтанат устувор истода наметавонад;

25Ва агар хонае бар зидди худ аз ҳам ҷудо шавад, он хона устувор истода наметавонад;

26Ва агар шайтон бар зидди худ ба қиём бархоста, аз ҳам ҷудо шуда бошад, вай устувор истода наметавонад, балки ҳалок мешавад.

27Ҳеҷ кас наметавонад ба хонаи шахси зӯроваре даромада, чизҳои вайро ғорат кунад, бе он ки аввал он зӯроварро бибандад, — ва пас аз он хонаи вайро ғорат мекунад+.

28Ба ростӣ ба шумо мегӯям: ҳамаи гуноҳҳои фарзандони одам ва ҳар гуна куфр, ки гуфта бошанд, омурзида мешавад;

29Лекин ҳар кӣ ба Рӯҳулкудс куфр гӯяд, то абад омурзида нашавад, балки ба азоби абадӣ маҳкум гардад»+.

30Зеро ки гуфтанд: «Ӯ рӯхи палид дорад».

Хешовандии ҳақиқӣ дар Исо.

31•Модар ва бародарони Ӯ омада, дар берун истоданд ва ба Ӯ касеро фиристода, Ӯро талаб намуданд+.

32Дар гирди Ӯ мардум нишаста буданд. Ва ба Ӯ гуфтанд: «Инак модари Ту ва бародарони Ту дар берун истода, Туро металабанд».

33Ва ба онҳо ҷавоб дода, гуфт: «Кист модари Ман ва бародарони Ман?»

34Ва ба онҳое ки гирди Ӯ нишаста буданд, назар афканда, гуфт: «Инак модари Ман ва бародарони Ман;

35Зеро ҳар кӣ хости Худоро ба ҷо оварад, ҳамон кас бародару хоҳару модари Ман аст»+.

БОБИ ЧОРУМ

Масалҳо дар бораи Малакути Худо.

Дар бораи коранда.

4^1•Ва боз дар канори баҳр ба таълим додан шурӯъ намуд; ва мардуми бисьёре назди Ӯ ҷамъ омаданд, ба тавре ки Ӯ ба қаиқ даромада, дар баҳр қарор гирифт, ва тамоми мардум дар канори баҳр меистоданд.

2Ва бо масалҳо онҳоро чизҳои бисьёр меомӯхт ва дар таълими Худ ба онҳо мегуфт:

3«Гӯш диҳед, инак корандае барои пошидани тухм берун рафт;

4Ва чун тухм мепошид, қадаре дар канори роҳ афтод, ва паррандагон омада, онро барчиданд;

5Қадаре бар санглох афтод, дар ҷое ки хок бисьёр набуд, ва бо тезӣ сабзид, зеро ки хок умқ надошт;

6Чун офтоб баромад, пажмурда шуд ва, азбаски реша надошт, хушк шуд;

7Қадаре дар миёни хорҳо афтод, ва хорҳо қад кашида, онро пахш карданд, ва самаре надод;+

8Қадаре дар хоки нағз афтод ва самара дод, ки он сабзид ва нашъунамо ёфт, ва бор овард, баъзе сӣ баробар, баъзе шаст ва баъзе сад».

9Ва ба онҳо гуфт: «Ҳар кӣ гӯши шунаво дорад, бишнавад!»+

10•Вақте ки танҳо монд, ҳозирон бо якҷоягии он дувоздаҳ нафар шарҳи ин масалро аз Ӯ пурсиданд.

11Ва ба онҳо гуфт: «Ба шумо донистани асрори Малакути Худо ато шудааст, лекин ба онҳое ки дар берунанд, ҳама чиз бо масалҳо мешавад,+

12„Ба тавре ки онҳо бо чашмҳои худ нигоҳ мекунанд, вале намебинанд, бо гӯшҳои худ мешунаванд, вале намефаҳманд, мабодо ручӯъ кунанд, ва гуноҳҳои онҳо омурзида шавад“»+.

Шарҳи масали коранда.

13Ва ба онҳо гуфт: «Оё ин масалро нафаҳмидед? Пас чӣ тавр дигар масалҳоро хоҳед фаҳмид?

14Коранда каломро мекорад+.

15Кошташудагон дар канори роҳ касоне мебошанд, ки дар онҳо калом кошта мешавад, ва чун шуниданд, дарҳол шайтон омада, каломи кошташударо аз дили онҳо мерабояд.

16Ҳамчунин кошташудагон дар санглох касоне мебошанд, ки чун каломро бишнаванд, дарҳол онро бо шодӣ қабул мекунанд,

17Лекин дар худ реша надоранд ва ноустурованд, ва чун аз боиси калом азияте ё таъқиботе рӯй диҳад, дарҳол ба васваса меафтанд+.

18Кошташудагон дар миёни хорҳо касоне мебошанд, ки чун каломро бишнаванд,

19Андешаҳои дунёӣ, ҳирси сарват ва ҳаваси чизҳои дигар дохил шуда, каломро пахш мекунанд, ва он бесамар мегардад+.

20Ва кошташудагон дар хоки нағз касоне мебошанд, ки каломро шунида, кабул мекунанд ва бор меоваранд, баъзе сӣ баробар, баъзе шаст ва баъзе сад»+.

Масал дар бораи шамъ.

21•Ва ба онҳо гуфт: «Оё шамъро меоваранд, то зери зарфе ё кате гузоранд? Оё на аз барои он ки ба шамъдон гузоранд+?

22Зеро чизи ниҳоне нест, ки ошкор нагардад; ва ҳеҷ чизи махфие набошад, ки ба зуҳур наояд+.

23Ҳар кӣ гӯши шунаво дорад, бишнавад!»+

24Ва ба онҳо гуфт: «Пайхас кунед, ки чӣ мешунавед: бо кадом андоза, ки чен кунед, ба шумо чен карда шавад ва ба шумо, ки мешунавед, боз ҳам биафзояд+.

25Зеро, ҳар кӣ дорад, ба вай дода шавад; ва ҳар кӣ надорад, аз вай он чи низ дорад, гирифта шавад»+.

Сабзиши нонамоён.

26Ва гуфт: «Малакути Худо монанди касест, ки тухм бар замин пошад,

27Ва шабу рӯз бихобаду бархезад, ва тухм чӣ гуна сабзаду нашъунамо ёбад, вай надонад;

28Зеро замин худ аз худ бор меоварад, аввал майса, баъд хӯша, пас аз он донаи пурра дар хӯша;

29Ва чун ҳосил расид, фавран досро ба кор меандозад, зеро ки вақти дарав расидааст»+.

Масал дар бораи донаи хардал.

30•Ва гуфт: «Малакути Худоро ба чӣ монанд кунем ва бо кадом масал онро тасвир намоем?

31Мисли донаи хардалест: вақте ки ба замин кошта мешавад, хурдтарини тухмҳои рӯи замин аст+.

32Лекин чун кошта шуд, месабзад ва аз ҳамаи наботот бузургтар мегардад ва шохаҳои калон мерасонад, ба тавре ки мурғони ҳаво зери сояи он метавонанд паноҳ баранд»+.

33Ва бо ин гуна масалҳои бисьёр, ба қадре ки тавоноии шунидан доштанд, каломро ба онҳо баён мекард;

34Бе масал ба онҳо сухан намегуфт, лекин дар хилват ҳамаи маониро ба шогирдони Худ мефаҳмонд.

Исо тундбодро ором мекунад.

35•Бегоҳии ҳамон рӯз ба онҳо гуфт: «Ба канори дигар бигзарем»+.

36Онҳо мардумро ҷавоб дода, Ӯро ҳамон тавре ки дар қаиқ буд, гирифтанд, ва чанд қаиқи дигар низ ҳамроҳи Ӯ буд.

37Ва тундбоди шадиде бархост, ва мавҷҳо ба қаиқ бармехӯрд, ба тавре ки он пур аз об мешуд,+

38Ва Ӯ дар ақиби қаиқ бар болине хуфта буд. Ӯро бедор карда, гуфтанд: «Эй Устод, оё Туро парвое нест, ки мо ҳалок мешавем?»

39Ӯ бархоста, бодро манъ кард ва ба баҳр гуфт: «Хомӯш шав ва ором бош». Бод хомӯш шуд, ва оромии том барқарор гардид+.

40Ва ба онҳо гуфт: «Барои чӣ шумо чунин ҳаросонед? Чаро имон надоред?»

41Ва онҳо хеле ба ҳарос афтода, ба якдигар гуфтанд: «Ин кист, ки боду баҳр ҳам ба Ӯ итоат мекунанд?»

БОБИ ПАНҶУМ

Шифо ёфтани девона дар Ҷадар.

5^1•Пас ба он канори баҳр ба сарзамини ҷадариён расиданд.

2Чун аз қаиқ берун омад, дарҳол касе ки рӯҳи палид дошт, аз миёни гӯрҳо баромада, бо Ӯ рӯ ба рӯ шуд,

3Ки бошишгоҳи вай мағоки гӯр буд, ва ҳеҷ кас наметавонист бо занҷир ҳам вайро бибандад;

4Зеро ки борҳо вайро бо завлона ва занҷирҳо баста буданд, лекин занҷирҳоро канда ва завлонаҳоро шикаста буд, ва ҳеҷ кас наметавонист вайро ром кунад;

5Ва ҳамеша, рӯзу шаб, дар кӯҳҳо ва дар миёни гӯрҳо фарьёд мекашид ва худро бо сангҳо мезад.

6Чун Исоро аз дур дид, давон-давон омада, ба Ӯ сачда кард.

7Ва бо овози баланд фарьёд зада, гуфт: «Туро бо ман чӣ кор аст, эй Исо, Писари Худои Таоло? Туро ба Худо қасам медиҳам, ки маро азоб надиҳӣ!»+

8Зеро ки ба вай гуфта буд: «Эй рӯҳи палид, аз ин шахс берун шав».

9Ва аз вай пурсид: «Номи ту чист?» Вай ҷавоб дод: «Номи ман легион аст, чунки мо бисьёрем».

10Ва аз Ӯ бисьёр илтимос мекарданд, ки онҳоро аз он сарзамин берун накунад.

11Ва дар чарогоҳи он кӯҳҳо галаи бузурги хукҳо мечарид.

12Ва ҳамаи девҳо аз Ӯ илтимос карда, гуфтанд: «Моро ба хукҳо равона кун, то дар онҳо дохил шавем».

13Исо дарҳол ба онҳо иҷозат дод. Ва арвоҳи палид берун шуда, ба хукҳо даромаданд ва он гала аз баландӣ якбора ба баҳр ҷаст, ва онҳо қариб ду ҳазор буданд ва дар баҳр ғарқ шуданд.

14Ва хукбонҳо давида рафтанду дар шаҳр ва дар деҳот онро нақл карданд. Ва мардум барои дидани он моҷаро берун шитофтанд.

15Ва назди Исо омада, он девонаро нишаста диданд, ки дар вай легион буд, ва либос пӯшидааст ва ақлаш солим гаштааст; ва ҳаросон шуданд.

16Касоне ки дида буданд, саргузашти девонаро, ва он чиро, ки ба хукон рӯй дод, ба онҳо нақл карданд.

17Ва аз Ӯ илтимос карданд, ки аз худуди онҳо берун равад+.

18Ва чун ба қаиқ савор шуд, он ки девона буд, аз Ӯ иҷозат пурсид, ки бо Ӯ бошад.

19Аммо Исо иҷозат надод, балки ба вай гуфт: «Ба хона назди хешу табори худ бирав ва хабар деҳ аз он чи, ки Худованд бо ту кардааст, ва чӣ гуна ба ту раҳм намудааст»+.

20Пас вай равона шуда, он чиро, ки Исо бо вай карда буд, дар Декаполис мавъиза кардан гирифт. Ва ҳама дар тааҷҷуб мемонданд+.

Исо зани беморро шифо медиҳад ва духтари Ёирро зинда мекунад.

21•Чун Исо боз бо қаиқ ба он сӯи баҳр гузашт, мардуми бисьёре назди Ӯ ҷамъ омаданд, ва Ӯ дар канори баҳр буд.

22Ва инак яке аз сардорони куништ омад, ки Ёир ном дошт, ва чун Ӯро дид, пеши пояш афтод+

23Ва аз Ӯ хеле илтимос карда, гуфт: «Духтари ман дар ҳолати назъ аст; биё ва даст бар вай гузор, то шифо ёбад ва зиндагӣ кунад».

24Пас бо вай равона шуд, ва мардуми бисьёре аз паи Ӯ рафта, Ӯро фишор медоданд.

25Як зане ки дувоздаҳ сол боз гирифтори хунравӣ буд,+

26Ва азоби бисьёре аз табибони зиёд кашида ва ҳамаи дороии худро сарф карда, ҳеҷ фоидае надида буд, балки аҳволаш торафт бадтар мешуд, —

27Чун овозаи Исоро шунид, дар миёни он гурӯҳ аз қафо омада, либоси Ӯро ламс намуд;

28Зеро гуфт: «Агар лоақал либоси Ӯро ламс кунам, шифо меёбам»+.

29Ва дарҳол чашмаи хуни вай хушк шуд, ва дар ҷисми худ ҳис кард, ки аз касалӣ шифо ёфтааст.

30Дар айни замон Исо дар Худ ҳис кард, ки куввае аз Ӯ берун рафт, ва ба мардум муроҷиат карда, гуфт: «Кист, ки либоси Маро ламс кард?»+

31Шогирдонаш ба Ӯ гуфтанд: «Мебинӣ, ки мардум Туро фишор медиҳанд, ва мегӯӣ: „Кист, ки Маро ламс кард?“»

32Аммо Ӯ ба гирду пеш менигарист, то он занро, ки ин тавр амал кардааст, бубинад.

33Он зан, чун донист, ки ба вай чӣ ҳодиса рӯй дод, тарсону ларзон омада, пеши Ӯ афтод ва тамоми ҳақиқатро ба Ӯ гуфт.

34Ӯ ба вай гуфт: «Духтарам! Имонат туро шифо бахшид; ба саломатӣ бирав ва аз касалии худ дар амон бош»+.

35Ӯ ҳанӯз сухан мегуфт, ки аз хонаи сардори куништ омада гуфтанд: «Духтарат мурд; боз барои чӣ Устодро заҳмат медиҳӣ?»

36Аммо Исо ин суханонро шунида, ба сардори куништ гуфт: «Натарс, фақат имон овару бас».

37Ва, ҷуз Петрус, Яъқуб ва Юҳанно бародари Яъқуб, касеро иҷозат надод, ки аз паяш равад+.

38Чун ба хонаи сардори куништ расид, азодоронро дар ҳолати изтироб дид, ки гирья ва навҳаи бисьёр мекарданд.

39Ва даромадан замон ба онҳо гуфт: «Чаро дар изтироб афтодаед ва гирья мекунед? Духтар намурдааст, балки хуфтааст»+.

40Ва онҳо бар Ӯ хандиданд, лекин Ӯ ҳамаро берун карда, бо падару модари духтар ва бо рафиқонаш ба ҳуҷрае ки духтар хобида буд, даромад.

41Ва дасти духтарро гирифта, гуфт: «Талито-қуми», ки маънояш ин аст: «Эй духтар, туро мегӯям, бархез»+.

42Дарҳол духтар бархоста, равон шуд, зеро ки дувоздаҳсола буд. Онҳо хеле дар ҳайрат монданд.

43Ва Ӯ онҳоро сахт таъкид карда, фармуд, ки касе аз ин огоҳ нашавад, ва гуфт, то хӯроке ба вай диҳанд+.

БОБИ ШАШУМ

Исо аз нав дар Носира.

6^1•Аз он ҷо баромада, ба зодгоҳи Худ омад, ва шогирдонаш аз ақиби Ӯ омаданд+.

2Чун рӯзи шанбе расид, дар куништ ба таълим додан оғоз намуд, ва бисьёр шунавандагон дар ҳайрат монда, мегуфтанд: «Аз куҷост дар Ӯ ин чизҳо? Чӣ ҳикматест, ки ба Ӯ ато шудааст, ки чунин мӯъҷизот аз дасти Ӯ содир мегардад+?

3Оё ин ҳамон наҷҷор нест, ки писари Марьям ва бародари Яъкуб, Йӯсе, Яҳудо ва Шимъӯн аст? Оё хоҳарони Ӯ ин ҷо дар байни мо намебошанд?» Ва дар ҳаққи Ӯ ба васваса меафтоданд+.

4Лекин Исо ба онҳо гуфт: «Пайғамбар беқадр набошад, ҷуз дар зодгоҳи худ ва дар байни хешовандон ва дар хонаи худ»+.

5Ва дар он ҷо ҳеҷ мӯъҷиза нишон дода натавонист, ҷуз он ки дастҳояшро бар чанд беморе ниҳода, онҳоро шифо дод.

6Ва аз беимонии онҳо дар ҳайрат афтод. Дар деҳоти он музофот гашта, таълим медод.

Исо 12 шогирдонро мефиристад, то ки мавъиза намоянд ва шифо диҳанд.

7•Пас он дувоздаҳро назди Худ хонда, ба чуфт-ҷуфт фиристодани онҳо оғоз намуд ва ба онҳо бар арвоҳи палид қудрат дод+.

8Ва фармуд, ки барои роҳ ҳеҷ чизе бо худ, ҷуз асое, нагиранд: на тӯрбае, на ноне, на пуле дар камарбанд,

9Балки чоруқе дар по кашанд ва ду пероҳан дар бар накунанд.

10Ва ба онҳо гуфт: «Ҳар ҷо, ки ба хонае даромадед, то вақти сафар кардан дар он ҷо бимонед.

11Ва ҳар ҷо, ки шуморо қабул накунанд ва ба сухани шумо гӯш надиҳанд, аз он ҷо берун рафта, ғубори пойҳои худро биафшонед, то шаҳодате бар онҳо гардад. Ба ростӣ ба шумо мегӯям: ҳолати Садӯм ва Амӯро дар рӯзи доварӣ аз он шаҳр саҳлтар хоҳад буд»+.

12Онҳо равона шуда, ба мавъиза кардан оғоз намуданд, ки бояд тавба кард;+

13Бисьёр девҳоро берун карданд ва бисьёр беморонро равған молида шифо доданд+.

Қатли Яҳьёи Таъмиддиҳанда.

14•Чун подшоҳ Ҳиродус шунид, — зеро номи Ӯ шӯҳрат ёфта буд, — гуфт, ки Яҳьёи Таъмиддиҳанда аз мурдагон эҳьё шудааст, ва аз ин сабаб мӯъҷизот аз вай ба зуҳур меояд+.

15Баъзе мегуфтанд, ки ин Ильёс аст. Аммо баъзе мегуфтанд, ки ин пайғамбар аст ё чун яке аз пайғамбарон+.

16Лекин Ҳиродус, чун шунид, гуфт. «Ин ҳамон Яҳьёст, ки ман сарашро аз тан ҷудо кардам; вай аз мурдагон эҳьё шудааст».

17Зеро Ҳиродус одам фиристода, Яҳьёро дастгир карда ба зиндон андохта буд, ба хотири Ҳиродия зани Филиппус бародараш, ки вайро ба никоҳи худ дароварда буд+.

18Зеро Яҳьё ба Ҳиродус гуфта буд: «Зани бародари худро ба никоҳ даровардани ту раво нест».

19Пас Ҳиродия ба Яҳьё кина баста буд ва мехост ӯро ба қатл расонад, лекин наметавонист.

20Зеро ки Ҳиродус аз Яҳьё метарсид, вайро марди одилу муқаддас медонист ва рӯихотир мекард; ба гапаш гӯш дода, бисьёр музтариб мешуд ва суханонашро ба хушӣ мешунид.

21Фурсате расид, ки Ҳиродус ба муносибати рӯзи таваллуди худ барои мансабдорони худ, ба мириҳазорон ва калонтарони Ҷалил базме орост, —+

22Ва духтари Ҳиродия ба базм даромада рақсид, Ҳиродус ва ононеро, ки ҳамроҳаш нишаста буданд, шод намуд. Подшоҳ ба духтар гуфт: «Ҳар чӣ мехоҳӣ, аз ман талаб кун, онро ба ту бидиҳам».

23Ва қасам ёд кард, ки «ҳар чӣ аз ман талаб кунӣ, ҳатто нисфи қаламрави ман бошад ҳам, ба ту медиҳам»+.

24Духтар берун рафта, аз модари худ пурсид, ки «чӣ талаб кунам?» Модараш ҷавоб дод: «Каллаи Яҳьёи Таъмиддиҳандаро».

25Вай дарҳол назди подшоҳ шитофт ва гуфт: «Мехоҳам каллаи Яҳьёи Таъмиддиҳандаро ҳамин дам дар табақе ба ман ҳадия кунӣ».

26Подшоҳ басе ғамгин шуд; лекин барои поси савгандаш ва ба хотири ононе ки ҳамроҳаш нишаста буданд, хоҳиши вайро рад кардан нахост.

27Дарҳол подшоҳ ҷаллодеро фиристода, фармуд, ки каллаи вайро биёрад;

28Ҷаллод рафта, дар зиндон каллаи вайро аз тан ҷудо кард ва бар табақе ниҳода овард ва ба духтар дод, ва духтар онро ба модари худ дод.

29Чун шогирдонаш шуниданд, омада, ҷасади вайро бардошта бурданду гӯр карданд+.

Баргаштани 12 ҳаввориён.

30•Ҳаввориён назди Исо ҷамъ омада, ҳар он чиро, ки ба ҷо оварда ва таълим дода буданд, ба Ӯ нақл карданд+.

31Ӯ ба онҳо гуфт: «Шумо ба танҳоӣ ба ягон ҷои хилват биравед ва каме истироҳат кунед». Зеро омаду рафт чунон бисьёр буд, ки фурсати нон хӯрдан ҳам надоштанд+.

Сер шудани панҷ ҳазор мард.

32Пас ба танҳоӣ бо қаиқ ба ҷои хилват равона шуданд.

33Чун мардум онҳоро равона диданд, бисьёре онҳоро шинохтанд; аз ҳамаи шаҳрҳо пиёда ба он сӯ шитофтанд ва аз онҳо пеш гузашта, назди Ӯ ҷамъ шуданд.

34Исо берун омада, анбӯҳи мардумро дид ва ба онҳо раҳмаш омад, зеро онҳо мисли гӯсфандоне буданд, ки чӯпон надоштанд; ва онҳоро бисьёр таълим додан гирифт+.

35Азбаски вақт хеле гузашта буд, шогирдонаш назди Ӯ омада гуфтанд: «Ин ҷо ҷои хилват аст, вақт ҳам дер шуд;

36Инҳоро ҷавоб деҳ, то ки ба қасабаю деҳоти ин музофот рафта, барои худ ноне бихаранд; зеро ки хеҷ хӯроке надоранд».

37Ӯ дар ҷавобашон гуфт: «Шумо ба онҳо хӯрок диҳед». Ба Ӯ гуфтанд: «Магар мо рафта, ба дусад динор нон бихарем ва барои хӯрдани онҳо диҳем?»+

38Аз онҳо пурсид: «Чандто нон доред? Рафта бинед». Онхо дарьёфта, гуфтанд: «Панҷ нон ва ду моҳӣ».

39Он гоҳ фармуд, ки ҳамаро даста-даста бар сабза шинонанд.

40Пас қатор-қатор, саднафара ва панҷоҳнафара нишастанд.

41Ӯ панҷ нону ду моҳиро гирифт ва ба осмон нигариста, баракат дод ва нонро пора карда, ба шогирдонаш дод, то пеши ҷамоат гузоранд; ду моҳиро низ ба ҳамаи онҳо тақсим кард.

42Ҳама хӯрданду сер шуданд;

43Ва аз пораҳои нон ва моҳӣ дувоздаҳ сабадро пур карда бардоштанд;

44Хӯрандагони нон тақрибан панҷ ҳазор мард буданд.

Исо бар баҳр қадам мезанад.

45•Дарҳол Ӯ шогирдонашро фармуд, ки ба қаиқ савор шуда, пеш аз Ӯ ба он соҳил сӯи Байт-Сайдо равона шаванд, то Ӯ мардумро ҷавоб диҳад+.

46Ва чун онҳоро ҷавоб дод, барои дуо гуфтан бар фарози кӯҳе баромад+.

47Шомгоҳон қаиқ ба миёнаи баҳр расида буд, ва Ӯ танҳо бар хушкӣ буд.

48Ва онҳоро дар рондани қаиқ бемаҷол дид, зеро ки боди мухолиф мевазид; наздики поси чоруми шаб бар баҳр қадам зада назди онҳо омад, ва мехост аз онҳо бигзарад.

49Онҳо чун Ӯро диданд, ки бар баҳр қадам мезанад, гумон карданд, ки ин шабаҳ аст, ва фарьёд заданд+.

50Зеро ки ҳама Ӯро дида, ҳаросон шуданд. Дарҳол Ӯ ба онҳо хитоб карда, гуфт: «Ором бошед; ин Манам, ҳаросон нашавед».

51Ва назди онҳо ба қаиқ даромад; бод низ сокит шуд. Ва онҳо бениҳоят дар ҳайрат афтоданд ва тааҷҷуб карданд.

52Зеро ки мӯъҷизаи нонро дарк накарда буданд, чунки дилашон сахт буд+.

Исо назди баҳри Ҷинесор шифо медиҳад.

53Ва аз баҳр гузашта, ба сарзамини Ҷинесор омаданд ва лангар андохтанд+.

54Чун аз қаиқ баромаданд, дарҳол мардум Ӯро шинохтанд.

55Ва сар то сари он музофот шитофтанд ва беморонро бар тахтаҳо ниҳода, ба ҳар ҷо, ки мешуниданд Ӯ он ҷост, меоварданд+.

56Ва ба ҳар чо, ки Ӯ ба қасабаҳо ё шаҳрҳо ё деҳкадаҳо меомад, беморонро дар сари гузар мегузоштанд ва аз Ӯ илтимос менамуданд, ки фақат домани ҷомаи Ӯро ламс кунанд; ва ҳар кӣ ламс кард, шифо ёфт+.

БОБИ ҲАФТУМ

Аҳкоми Худо аз қоидаҳои инсонӣ болотар аст.

7^1•Фарисиён ва баъзе китобдонон, ки аз Ерусалим омада буданд, назди Ӯ ҷамъ шуданд;

2Ва чун диданд, ки баъзе шогирдони Ӯ бо дастҳои нопок, яъне ношуста, нон мехӯранд, сарзаниш карданд.

3Зеро ки фарисиён ва ҳамаи яҳудиён ба ривоятҳои муршидон пайравӣ намуда, то дастҳои худро бодиққат нашӯянд, хӯрок намехӯранд;+

4Ва чун аз бозорҳо оянд, то нашӯянд, чизе намехӯранд. Ва бисьёр расмҳои дигар ҳаст, ки нигоҳ медоранд: монанди шустани пиёлаҳо, кӯзаҳо ва курсиҳо+.

5Пас фарисиён ва китобдонон аз Ӯ пурсиданд: «Чаро шогирдони Ту ба ривоятҳои муршидон пайравӣ намекунанд, балки бо дастҳои ношуста нон мехӯранд?»+

6Ӯ ба онҳо ҷавоб дода гуфт: «Ишаъё дар бораи шумо, эй риёкорон, некӯ пайғом додааст, чунон ки навишта шудааст:

„Ин мардум бо лабони худ Маро парастиш мекунанд,
лекин дилашон аз Ман дур аст;+

7Пас Маро бар абас парастиш мекунанд,
зеро ки таълимоту аҳкоми инсониро таълим медиҳанд“+.

8Зеро шумо ҳукми Худоро як сӯ гузошта, ривоятҳои инсониро, монанди шустани кӯзаҳо ва пиёлаҳо, нигоҳ медоред ва бисьёр расмҳои дигарро ба ҷо меоваред».

9Ва ба онҳо гуфт: «Оё хуб аст, ки шумо ҳукми Худоро ботил мекунед, то ки ривояти худро риоя намоед?

10Зеро Мусо гуфтааст: „Падару модари худро иззат намо“; ва: „Ҳар кӣ падар ё модари худро дашном диҳад, албатта ҳалок гардад“+.

11Лекин шумо мегӯед: „Ҳар гоҳ касе ба падар ё модари худ гӯяд: «Он чи аз ман нафъ ёбӣ, қурбон, яъне ҳадия барои Ҳудост»“, —

12Ва баъд аз ин намегузоред, ки вай ба падар ё модари худ ягон чиз кунад,

13Дар айни ҳол каломи Худоро бо ривояти худ, ки ҷорӣ сохтаед, бартараф менамоед; ва бисьёр расмҳои монанди инро ба ҷо меоваред».

Одамро ба ҳузури Худо чӣ палид мекунад.

14Ва он ҷамоатро назди худ даъват намуда, гуфт: «Ҳама ба Ман гӯш диҳед ва бифаҳмед.

15Чизе нест, ки аз берун ба даруни одам даромада, вайро палид карда тавонад; балки чизе ки аз дарунаш баромада бошад, одамро палид мекунад+.

16Ҳар кӣ гӯши шунаво дорад, бишнавад!»

17Ва чун аз назди ҷамоат ба хона даромад, шогирдонаш маънии ин масалро аз Ӯ пурсиданд.

18Ӯ ба онҳо гуфт: «Оё шумо низ чунин бефаҳм ҳастед? Оё намедонед, ки ҳар чизе аз берун ба даруни одам дарояд, наметавонад вайро нопок кунад?

19Зеро ба даруни дилаш намедарояд, балки ба шикамаш меравад ва аз он хориҷ мешавад, ва ба ин сурат ҳар хӯрок пок мегардад»+.

20Баъд гуфт: «Он чи аз одам берун ояд, одамро нопок месозад;+

21Зеро ки аз даруни дили одам хаёлоти бад, зино, фисқ, катл,+

22Дуздӣ, тамаъ, кина, макр, ҳирс, чашми бад, куфр, ғурур ва ҷаҳолат пайдо мешавад.

23Тамоми ин чизҳои бад аз дарун пайдо шуда, одамро палид мекунад».

Исо ва зане ки аз Финиқияи Сурия буд.

24•Ва аз он ҷо равона шуда, ба худуди Сӯр ва Сидӯн расид; ва ба хонае даромада, нахост, ки касе Ӯро шиносад; лекин натавонист пинҳон монад+.

25Зеро зане ки духтараш рӯҳи палид дошт, хабари Ӯро шунид ва ҳамон дам омада, пеши пои Ӯ афтод;

26Ва он зан юнонӣ, аз аҳли Финиқияи Сурия буд; ва аз Ӯ илтимос намуд, ки девро аз духтараш берун кунад+.

27Лекин Исо ба вай гуфт: «Бигзор аввал бачагон сер шаванд; зеро нони бачагонро гирифта, пеши сагон партофтан хуб нест»+.

28Зан ҷавоб дода гуфт: «Оре, Худовандо; лекин сагон низ пасмондаҳои бачагонро зери суфра мехӯранд».

29Ба вай гуфт: «Аз барои ин сухан бирав, ки дев аз духтарат берун шуд».

30Чун зан ба хонаи худ омад, девро беруншуда ва духтарро бар бистар хуфта ёфт.

Касе ки гӯши кар ва лакнати забон дошт, шифо ёфт.

31Боз аз ҳудуди Сӯр ва Сидӯн баромада, Ӯ ба воситаи ҳудуди Декаполис сӯи баҳри Ҷалил равона шуд+.

32Назди Ӯ якеро оварданд, ки гӯши кар ва лакнати забон дошт, ва илтимос карданд, ки даст бар вай гузорад+.

33Вайро аз миёни ҷамоат ба хилват бурда, ангушти Худро дар гӯшҳои вай ниҳод ва туф карда, забонашро ламс кард;+

34Ва ба осмон нигариста, оҳе кашид ва ба вай гуфт: «Ифатаҳ», яъне: «Воз шав».

35Дарҳол гӯшҳояш кушода ва гиреҳи забонаш яла шуда, ба дурустӣ сухан гуфт.

36Ва ба онҳо таъин кард, ки ба касе хабар надиҳанд. Лекин ҳар чанд ба онҳо манъ мекард, онҳо бештар овоза мекарданд+.

37Ва бағоят ҳайрон монда, мегуфтанд: «Ҳар корро нағз мекунад: карҳоро шунаво ва гунгҳоро гӯё мегардонад».

БОБИ ҲАШТУМ

Сер шудани 4 ҳазор нафар.

8^1•Дар он рӯзҳо, ки боз мардуми бисьёре ҷамъ омада буданд ва барои хӯрдан чизе надоштанд, Исо шогирдони Худро пеш хонда, гуфт:

2«Ба ин мардум дилам месӯзад, зеро ки се рӯз боз назди Ман мебошанд ва барои хӯрдан чизе надоранд;+

3Агар онҳоро гурусна ба хонаҳошон ҷавоб диҳам, дар роҳ бемадор хоҳанд шуд, зеро ки баъзе аз онҳо аз роҳи дур омадаанд».

4Шогирдонаш ба Ӯ ҷавоб доданд: «Аз куҷо касе метавонад дар ин биёбон онҳоро аз нон сер кунад?»+

5Аз онҳо пурсид: «Чандто нон доред?» Гуфтанд: «Ҳафтто».

6Пас ҷамоатро фармуд, ки бар замин бинишинанд; ҳафт нонро гирифта, бо изҳори шукргузорӣ пора кард ва ба шогирдонаш дод, то пеши ҷамоат гузоранд; ва онҳо гузоштанд.

7Ва чанд моҳии майда низ доштанд; онҳоро низ, баракат дода, фармуд, ки пеши ҷамоат гузоранд.

8Онҳо хӯрда сер шуданд; ва аз пораҳои боқимонда ҳафт сабадро пур карда бардоштанд.

9Хӯрандагон қариб чор ҳазор нафар буданд. Ва онҳоро ҷавоб дод.

Фарисиён аломат талаб мекунанд.

10Дарҳол бо шогирдонаш ба қаиқ савор шуда, ба худуди Далмонуто омад.

11•Фарисиён берун омада, бо Ӯ ба мунозира даромаданд ва Ӯро озмуда, аломати осмонӣ аз Ӯ талаб карданд+.

12Ӯ, аз дил оҳе кашида, гуфт: «Чаро ин насл аломате талаб мекунад? Ба ростӣ ба шумо мегӯям: аломате ба ин насл ато нахоҳад шуд».

13Пас онҳоро гузошта, боз ба қаиқ савор шуд ва ба соҳили дигар гузашт.

Огоҳонидан аз хамиртуруши фарисиён ва Ҳиродус.

14•Онҳо нон гирифтанро фаромӯш карданд ва бо худ дар қаиқ ҷуз як нон надоштанд.

15Ӯ онҳоро огоҳ карда, гуфт: «Бохабар бошед, аз хамиртуруши фарисиён ва аз хамиртуруши Ҳиродус ҳазар кунед»+.

16Онҳо бо якдигар муҳокима ронда, мегуфтанд: «Ин аз он сабаб аст, ки нон надорем».

17Исо инро дарьёфта, ба онҳо гуфт: «Чаро муҳокима мекунед, ки нон надоред? Оё ҳанӯз нафаҳмидаед ва дарк накардаед? Оё то ҳол дили шумо сахт аст+?

18Чашм дореду намебинед? Гӯш дореду намешунавед? Ва дар хотир надоред+?

19Ҳангоме ки панҷ нонро барои панҷ ҳазор нафар пора кардам, чанд сабад пур аз пораҳо бардоштед?» Ба Ӯ гуфтанд: «Дувоздаҳ»+.

20«Ва ҳангоме ки ҳафт нонро барои чор ҳазор нафар пора кардам, чанд сабад пур аз пораҳо бардоштед?» Гуфтанд: «Ҳафт»+.

21Ба онҳо гуфт: «Пас чаро намефаҳмед?»

Шифо ёфтани кӯр дар наздикии Байт-Сайдо.

22Чун ба Байт-Сайдо омад, кӯреро назди Ӯ оварда, зорӣ намуданд, ки вайро ламс кунад+.

23Ӯ дасти кӯрро гирифта, вайро аз қасаба берун бурд ва ба чашмони вай туф карда, дастҳои худро бар вай гузошт ва пурсид: «Оё чизе мебинӣ?»+

24Вай назар афканда, гуфт: «Одамонро хиромон чун дарахтон мебинам».

25Он гоҳ дастҳояшро бори дигар бар чашмони вай гузошта, фармуд, ки назар афканад. Вай шифо ёфт ва ҳама чизро ба хубӣ бидид.

26Пас вайро ба хонааш фиристода, гуфт: «Дохили қасаба нашав ва дар он ҷо ба касе нақл нақун».

Эътирофи Петрус.

27•Ва Исо бо шогирдонаш ба қасабаҳои Қайсарияи Филиппус рафт. Дар аснои роҳ аз шогирдонаш пурсид: «Мардум Маро кӣ мегӯянд?»

28Онҳо ҷавоб доданд: «Мегӯянд, ки Яҳьёи Таъмиддиҳандаӣ; баъзе мегӯянд, ки Ильёсӣ; ва баъзе мегӯянд, ки яке аз пайғамбаронӣ»+.

29Ӯ ба онҳо гуфт: «Шумо Маро кӣ мегӯед?» Петрус ҷавоб дода, гуфт: «Ту Масеҳ ҳастӣ»+.

30Пас ба онҳо таъин кард, ки дар бораи Ӯ ба ҳеҷ кас гап назананд+.

Исо бори аввал дар бораи уқубатҳои Худ эълон мекунад.

31•Он гоҳ ба таълими онҳо оғоз намуда, гуфт, ки «Писари Одам бояд бисьёр азоб кашад ва аз тарафи пирон, саркоҳинон ва китобдонон рад карда ва кушта шавад ва пас аз се рӯз эҳьё шавад»+.

32Чун ин суханонро ошкоро мегуфт, Петрус Ӯро ба як сӯ бурда, ба зътироз кардан шурӯъ намуд+.

Хизматгузории ҳақиқӣ.

33Лекин Ӯ баргашта, ба шогирдонаш нигарист ва Петрусро манъ карда, гуфт: «Эй шайтон, аз Ман дур шав, зеро ту на дар бораи амру наҳйи Худо, балки аз чизҳои инсонӣ андеша мекунӣ»+.

34Пас мардумро бо шогирдонаш назди Худ хонда, гуфт. «Ҳар кӣ хоҳад аз ақиби Ман биёяд, бояд хештанро инкор карда ва салиби худро бардошта, Маро пайравӣ намояд:+

35Зеро ҳар кӣ ҷони худро раҳонидан хоҳад, онро барбод медиҳад; ва ҳар кӣ ҷони худро дар роҳи Ман ва Инҷил барбод диҳад, онро мераҳонад;+

36Зеро ба одам чӣ фоида дорад, ки агар вай тамоми дуньёро ба даст оварад ва ба ҷони худ зиён расонад+?

37Ё ки одамизод ба ивази ҷони худ чӣ фидияе медиҳад+?

38Зеро, ҳар кӣ дар ин насли зинокор ва осӣ аз Ман ва аз суханони Ман шарм кунад, Писари Одам низ, ҳангоме ки бо фариштагони муқаддас дар ҷалоли Падари Худ меояд, аз вай шарм хоҳад кард»+.

БОБИ НӮҲУМ

Дигаргун шудани Худованд.

9^1Ва ба онҳо гуфт: «Ба ростӣ ба шумо мегӯям: аз истодагон дар ин ҷо баъзе ҳастанд, ки то Малакути Худоро, ки бо қудрат меояд, набинанд, зоиқаи маргро нахоҳанд ҷашид»+.

2•Ва баъд аз шаш рӯз Исо Петрус, Яъкуб ва Юҳанноро ҳамроҳи Худ бурд ва онҳоро танҳо ба кӯҳи баланде баровард ва дар пеши назари онҳо дигаргун шуд:+

3Либосаш дурахшон ва чун барф бағоят сафед шуд, ки дар рӯи замин ҳеҷ шустагаре наметавонад чунон сафед кунад+.

4Ва Ильёс бо Мусо ба онҳо намоён шуда, бо Исо гуфтугӯ мекарданд+.

5Он гоҳ Петрус ба Исо гуфт: «Эй Устод! Дар ин ҷо будани мо некӯст; пас се чодар месозем: яке барои Ту, яке барои Мусо ва яке барои Ильёс».

6Зеро намедонист, чӣ гӯяд: чунки ҳаросон буданд.

7Ва абре пайдо шуда, бар онҳо соя андохт, ва овозе аз даруни абр баромад, ки мегуфт: «Ин аст Писари Маҳбуби Ман; Ӯро бишнавед»+.

8Баногоҳ, чун ба атрофи худ нигаристанд, касеро ҷуз Исо назди худ надиданд.

9Чун аз кӯҳ мефуромаданд, Исо таъкид намуд, ки то Писари Одам аз мурдагон эҳьё нашавад, он чи дидаанд, ба касе нагӯянд+.

10Ва онҳо ин суханро дар ёд дошта, аз якдигар мепурсиданд, ки аз мурдагон эҳьё шудан чӣ маънӣ дорад?

11Ва аз Ӯ пурсиданд: «Чаро китобдонон мегӯянд, ки Ильёс бояд аввал биёяд?»

12Ӯ ба ҷавоби онҳо гуфт: «Дуруст аст, ки Ильёс бояд аввал биёяд ва ҳама чизро соз кунад; ва Писари Одам, чунон ки дар бораи Ӯ навишта шудааст, ранҷи бисьёр бинад ва ҳақир шумурда шавад;+

13Лекин ба шумо мегӯям, ки Ильёс ҳам омад ва бо вай он чи хостанд, карданд, чунон ки дар бораи вай навишта шудааст»+.

Шифо ёфтани девона.

14•Чун назди шогирдонаш омад, мардуми бисьёрро гирди онҳо дид, ва китобдононро, ки бо онҳо мубоҳиса мекарданд.

15Дарҳол тамоми мардум, чун Ӯро диданд, дар ҳайрат монданд ва давон-давон омада, ба Ӯ салом доданд.

16Ӯ аз китобдонон пурсид: «Бо инҳо чӣ мубоҳиса мекунед?»

17Яке аз байни мардум ба ҷавоб гуфт: «Эй Устод! Писари худро назди Ту овардам, ки рӯҳе гунг дорад:+

18Ҳар ҷо, ки вайро бигирад, ба замин мезанад, вай кафк бароварда, дандонҳо бо ҳам месояд ва карахт мешавад; ба шогирдони Ту гуфтам, ки онро берун кунанд, натавонистанд».

19Ӯ ба ҷавоби вай гуфт: «Эй насли беимон! То кай бо шумо бошам? То ба кай шуморо тоқат кунам? Вайро назди Ман биёред».

20Вайро назди Ӯ оварданд. Чун Ӯро дид, рӯҳ вайро ба ларза андохт; вай ба замин афтода ва ғел зада, кафк баровард+.

21Ва аз падари вай пурсид: «Кай боз ба ин ҳолат гирифтор аст?» Гуфт: «Аз кӯдакӣ;

22Борҳо вайро дар оташ ва дар об афканд, то вайро ҳалок кунад; лекин, агар метавонӣ, ба мо раҳм кун ва ёрӣ расон»+.

23Исо ба вай гуфт: «Агар имон оварда тавонӣ, барои имондор ҳама чиз имконпазир аст»+.

24Дарҳол падари кӯдак фарьёд зада, гирьякунон гуфт: «Имон меоварам, эй Худованд! Ба беимонии ман мадад кун».

25Чун Исо дид, ки мардум сӯяш шитоб мекунанд, рӯҳи палидро мазаммат намуда, гуфт: «Эй рӯҳи гунг ва кар! Ба ту амр мефармоям, ки аз вай берун рав ва дигар дохили вай нашав».

26Пас бонг зада, вайро сахт ба ларза андохта, берун рафт; вай монанди мурда гашт, ба тавре ки бисьёр касон гуфтанд, ки вай мурдааст+.

27Лекин Исо дасташро гирифта бархезонд; вай ба по истод+.

28Ва чун ба хона даромад, шогирдонаш аз Ӯ ба танҳоӣ пурсиданд: «Чаро мо онро берун карда натавонистем?»

29Ба онҳо гуфт: «Ин ҷинс ба ҳеҷ ваҷҳ берун намеравад, ҷуз ба дуо ва рӯза».

Исо бори дуюм мамот ва эҳьёи Худро пешгӯӣ мекунад.

30•Ва аз он ҷо равона шуда, аз Ҷалил мегузаштанд; ва Ӯ намехост, ки касе Ӯро бишиносад.

31Зеро шогирдони Худро таълим дода мегуфт, ки Писари Одам ба дасти одамон таслим карда хоҳад шуд, ва Ӯро хоҳанд кушт; чун кушта шуд, пас аз се рӯз эҳьё хоҳад шуд+.

32Лекин онҳо ин суханро нафаҳмиданд ва тарсиданд, ки аз Ӯ бипурсанд+.

Иззатталабии шогирдон.

33•Ба Кафарнаҳум омад; чун дар хона буд, аз онҳо пурсид: «Дар роҳ бо якдигар дар чӣ хусус муҳокима мекардед?»+

34Онҳо хомӯш монданд, чунки дар роҳ бо якдигар муҳокима мекарданд, ки кист бузургтар.

35Ӯ нишаста, он дувоздаҳро наздаш хонд ва ба онҳо гуфт: «Ҳар кӣ мехоҳад нахустин бошад, вопасин ва хизматгори ҳама шавад»+.

36Пас кӯдакеро гирифта, дар миёни онҳо ба по гузошт ва, дар оғӯш кашида, ба онҳо гуфт:+

37«Ҳар кӣ яке аз ин гуна кӯдаконро ба исми Ман кабул кунад, вай Маро қабул мекунад; ва ҳар кӣ Маро қабул кунад, вай на Маро, балки Фиристандаи Маро қабул мекунад»+.

Рашки сохтаи шогирдон.

38Он гоҳ Юҳанно гуфт: «Эй Устод! Мо касеро дидем, ки ба исми Ту девҳоро берун мекард, лекин моро пайравӣ намекард, ва мо вайро манъ кардем, чунки моро пайравӣ намекард»+.

39Исо гуфт: «Вайро манъ накунед; зеро ҳеҷ касе нест, ки ба исми Ман мӯъҷиза бинмояду ба зудӣ дар ҳаққи Ман бад гуфта тавонад.

40Зеро ҳар кӣ зидди мо нест, бо мост+.

41Ва ҳар кӣ ба исми Ман шуморо, аз он рӯ ки пайрави Масеҳ ҳастед, косаи обе бинӯшонад, ба ростӣ ба шумо мегӯям, мукофоти худро зоеъ нахохад кард+.

Огоҳонидан аз васваса.

42Ва ҳар кӣ яке аз ин тифлонро, ки ба Ман имон меоваранд, ба васваса андозад, барои вай беҳтар аст, ки санги осиёе бар гарданаш овехта, вайро дар баҳр афкананд+.

43Ва агар дастат туро ба васваса андозад, онро бибур: барои ту беҳтар аст, ки маъюб шуда ба ҳаёт дароӣ, аз ин ки бо ду даст ба дӯзах равона шавӣ, дар оташе ки хомӯшнашаванда аст,+

44Ки дар он ҷо кирми онҳо намемирад, ва оташ хомӯш намешавад.

45Ва агар поят туро ба васваса андозад, онро бибур: барои ту беҳтар аст, ки ланг шуда ба ҳаёт дароӣ, аз ин ки бо ду по дар дӯзах андохта шавӣ, дар оташе ки хомӯшнашаванда аст,

46Ки дар он ҷо кирми онҳо намемирад, ва оташ хомӯш намешавад.

47Ва агар чашмат туро ба васваса андозад, онро бикан: барои ту беҳтар аст, ки якчашма шуда ба Малакути Худо дароӣ, аз ин ки бо ду чашм дар оташи дӯзах андохта шавӣ,+

48Ки дар он ҷо кирми онҳо намемирад, ва оташ хомӯш намешавад.

49Зеро ҳар кас бо оташ намакин хоҳад шуд, ва ҳар курбон бо намак намакин хоҳад шуд.

50Намак хуб аст; лекин агар намак шӯр набошад, бо чӣ шумо онро ислоҳ мекунед? Пас дар худ намак бидоред, ва бо якдигар муросо кунед»+.

БОБИ ДАҲУМ

Қонуни Исо дар бораи талоқ.

10^1•Аз он ҷо баромада, ба он сӯи Урдун, ба худуди Яҳудо омад. Боз мардум назди Ӯ шитофтанд; ва Ӯ, аз рӯи одаташ, боз онҳоро таълим медод.

2Фарисиён наздик омада ва Ӯро озмуданӣ шуда, пурсиданд: «Оё ҷоиз аст, ки мард зани худро талоқ диҳад?»

3Ба ҷавоби онҳо гуфт: «Мусо ба шумо чӣ фармудааст?»

4Гуфтанд: «Мусо иҷозат додааст, ки талоқномае навишта ҷудо шаванд»+.

5Исо ба ҷавоби онҳо гуфт: «Ба сабаби дилсахтии шумо ин ҳукмро барои шумо навиштааст;

6Лекин аз ибтидои офариниш Худо онҳоро марду зан офарид+.

7Аз ин сабаб мард падару модари худро тарк карда, бо зани худ мепайвандад,+

8Ва ҳар ду як тан мешаванд, ба тавре ки онҳо акнун ду тан не, балки як тан мебошанд.

9Пас он чиро, ки Худо ба ҳам пайвастааст, одам набояд ҷудо кунад»+.

10Дар хона шогирдонаш боз дар ин бора аз Ӯ пурсиданд.

11Ӯ ба онҳо гуфт: «Ҳар кӣ зани худро талоқ дода, дигареро никоҳ кунад, дар ҳаққи вай зино карда бошад;

12Ва агар зане аз шавҳари худ ҷудо шуда, ба никоҳи дигаре дарояд, низ зино карда бошад»+.

Исо кӯдаконро дуои хайр мекунад.

13•Кӯдаконро назди Ӯ меоварданд, то ки онҳоро ламс кунад; лекин шогирдон ба оварандагон монеъ мешуданд.

14Чун Исо дид, дарғазаб шуда, гуфт: «Кӯдаконро бигзоред, ки назди Ман оянд, ва ба онҳо монеъ нашавед, зеро Малакути Худо ба чунин касон тааллуқ дорад.

15Ба ростӣ ба шумо мегӯям: ҳар кӣ Малакути Худоро монанди кӯдак қабул накунад, ба он дохил намешавад»+.

16Ва онҳоро ба оғӯш кашид ва даст бар онҳо ниҳода, дуои хайр кард+.

Исо ва ҷавони сарватдор.

17•Вақте ки ба роҳ мебаромад, касе назди Ӯ шитофта, зону бар замин зад ва пурсид: «Эй Устоди некӯ, чӣ кунам, то вориси ҳаёти ҷовидонӣ шавам?»+

18Исо ба вай гуфт: «Чаро Маро некӯ мегӯӣ? Ҳеҷ кас некӯ нест, ҷуз Худон ягона+.

19Аҳкомро медонӣ: „Зино накун; қатл накун; дуздӣ накун; шаҳодати бардурӯғ надеҳ; озор надеҳ; падару модаратро ҳурмат кун“»+.

20Вай ба ҷавоби Ӯ гуфт: «Эй Устод! Ҳамаи инро ман аз кӯдакӣ нигоҳ доштаам»+.

21Исо ба вай нигариста, дӯст дошт ва гуфт: «Туро як чиз намерасад: бирав, ҳар он чи дорӣ, бифурӯш ва ба мискинон бидеҳ, ва дар осмон ганҷе хоҳӣ ёфт; ва омада, салиб бардор ва Маро пайравӣ кун»+.

22Лекин вай аз ин сухан ошуфта ва ғамгин шуда, рафт, чунки молу мулки бисьёр дошт.

Ба Малакути Худо даромадани сарватдорон душвор аст.

23Исо ба гирду пеш нигариста, ба шогирдонаш гуфт: «Ба Малакути Худо даромадани сарватдорон чӣ гуна душвор аст!»+

24Шогирдон аз суханони Ӯ дар ҳайрат шуданд. Исо боз ба ҷавоби онҳо гуфт: «Эй фарзандон! Ба онҳое ки умеди сарват доранд, даромадан ба Малакути Худо чӣ гуна душвор аст!

25Аз сӯрохи сӯзан гузаштани шутур осонтар аст аз он ки сарватдор ба Малакути Худо дохил шавад».

26Онҳо бағоят дар ҳайрат шуда, ба якдигар мегуфтанд: «Пас кӣ метавонад наҷот ёбад?»

27Исо ба онҳо нигоҳ карда, гуфт: «Ба одамизод ин ғайриимкон аст, лекин на ба Худо; зеро ки ба Худо ҳама чиз имконпазир аст»+.

Мукофоти шогирдон.

28Он гоҳ Петрус ба Ӯ гуфт: «Инак, мо ҳама чизро тарк карда, Туро пайравӣ намудаем»+.

29Исо ба ҷавоб гуфт: «Ба ростӣ ба шумо мегӯям: касе нест, ки хона, ё бародарон, ё хоҳарон, ё падар, ё модар, ё зан, ё фарзандон, ё амлокро аз баҳри Ман ва Инҷил тарк кунаду+

30Алҳол, дар ин замон, дар миёни таъқибот, сад чандон хонаҳо ва бародарон ва хоҳарон ва падарон ва модарон ва фарзандон ва амлок ва дар олами оянда хаёти ҷовидонӣ наёбад;+

31Лекин басо аввалин, ки охирин хоҳанд шуд, ва охирин — аввалин»+.

Исо бори сеюм мамот ва эҳьёи Худро пешгӯӣ мекунад.

32•Чун дар роҳи сӯи Ерусалим буданд, Исо пешопеши онҳо мерафт, ва онҳо дар ҳайрат буданд, ва чун аз ақиби Ӯ мерафтанд, ҳаросон мешуданд. Ва Ӯ он дувоздаҳро назди Худ хонда, боз ба гуфтани он чи ба сараш меояд, оғоз намуд:

33«Инак мо сӯи Ерусалим меравем, ва Писари Одам ба дасти саркоҳинон ва китобдонон таслим карда хоҳад шуд, ва Ӯро ба марг маҳкум кунанду ба дасти ғайрияҳудиён таслим кунанд;

34Ва Ӯро тамасхур кунанд, тозиёна зананд, туфборон кунанд, бикушанд; ва дар рӯзи сеюм эҳьё шавад»+.

Хоҳиши иззатталабонаи писарони Забдой.

35•Он гоҳ Яъқуб ва Юҳанно, ду писари Забдой, назди Ӯ омада, гуфтанд: «Эй Устод! Мехоҳем, он чи аз Ту хоҳиш кунем, барои мо бикунӣ»+.

36Ба онҳо гуфт: «Чӣ мехоҳед, ки барои шумо бикунам?»

37Онҳо ба Ӯ гуфтанд: «Ба мо лутф намо, ки яке дар тарафи ростат ва дигаре дар тарафи чапат дар ҷалоли Ту биншинем»+.

38Исо ба онҳо гуфт: «Шумо намефаҳмед, ки чӣ мехоҳед; оё метавонед он косаеро, ки Ман менӯшам, бинӯшед ва таъмидеро, ки Ман меёбам, биёбед?»+

39Онҳо ба ҷавоб гуфтанд: «Метавонем». Аммо Исо ба онҳо гуфт: «Косаеро, ки Ман менӯшам, хоҳед нӯшид ва таъмидеро, ки Ман меёбам, хоҳед ёфт;+

40Лекин имконияти дар тарафи росту чапи Ман нишастанатон дар дасти Ман нест, ки бидиҳам; ҷуз онҳое ки барояшон муҳайё шуда бошад».

41Ва он даҳ нафар, чун инро шуниданд, аз Яъқуб ва Юҳанно норозӣ шуданд.

42Аммо Исо онҳоро назди Худ хонда гуфт: «Шумо медонед, ононе ки мири халқҳо ба шумор мераванд, бар онҳо ҳукмронӣ мекунанд, ва акобирашон бар онҳо фармонраво мешаванд;

43Лекин дар миёни шумо набояд ин тавр шавад: балки ҳар кӣ дар байни шумо хоҳад бузург бошад, хизматгори шумо шавад;+

44Ва ҳар кӣ хоҳад дар байни шумо нахустин бошад, ғуломи ҳама шавад;

45Зеро Писари Одам низ на барои он омад, ки ба Ӯ хизмат кунанд, балки барои он ки хизмат кунад ва ҷони Худро барои фидияи бисьёр касон бидиҳад»+.

Бартимаи кӯр бино шуд.

46•Ба Ериҳӯ омаданд. Вақте ки Ӯ бо шогирдонаш ва мардуми бисьёр аз Ериҳӯ мебаромад, Бартимай ибни Тимай ном кӯре дар канори роҳ нишаста, садақа мепурсид+.

47Чун шунид, ки ин Исои Носирист, фарьёдкунон гуфт: «Эй Исо, Писари Довуд! Ба ман раҳм кун»+.

48Бисьёр касон вайро ба хомӯш шудан водор мекарданд; лекин вай боз ҳам бештар фарьёд мезад: «Эй Писари Довуд! Ба ман раҳм кун».

49Исо истода, фармуд, ки вайро бихонанд. Онҳо кӯрро хонда, гуфтанд: «Осуда бош, бархез, ки туро мехонад».

50Вай ҷомаи худро кашида, бархосту назди Исо омад.

51Исо ба вай ҷавоб гардонда, гуфт: «Чӣ мехоҳӣ, ки барои ту бикунам?» Кӯр ба Ӯ гуфт: «Эй Устод! Мехоҳам бино шавам».

52Исо ба вай гуфт: «Бирав, ки имонат туро шифо бахшид». Вай дарҳол бино гашта, аз ақиби Исо дар роҳ равона шуд+.

БОБИ ЁЗДАҲУМ

Ба Ерусалим бо тантана ворид шудани Исо.

11^1•Чун наздики Ерусалим, ба Байт-Фоҷӣ ва Байт-Ҳинӣ, бар кӯҳи Зайтун расиданд, Ӯ ду шогирди Худро фиристода,+

2Ба онҳо гуфт: «Ба ин деҳа, ки рӯ ба рӯи шумост, биравед; чун даромадед, харкурраеро баста меёбед, ки ҳанӯз касе бар он савор нашудааст; онро воз карда, ин ҷо биёред;

3Ва агар касе ба шумо гӯяд: „Чаро чунин мекунед?“, ба ҷавобаш бигӯед, ки Худованд ба он эҳтиёҷ дорад; ва дарҳол онро ба ин ҷо мефиристад».

4Онҳо рафта, курраро ёфтанд, ки дар кӯча назди дарвозае бастагӣ буд; ва онро воз карданд.

5Баъзе касоне ки дар он ҷо истода буданд, ба онҳо гуфтанд: «Чӣ кор доред, ки курраро воз мекунед?»

6Ба ҷавоби онҳо он чиро гуфтанд, ки Исо фармуда буд; ва онҳоро ба ҳоли худ гузоштанд.

7Ва курраро назди Исо оварда, ҷомаҳои худро бар он афканданд, то бар он савор шуд.

8Бисьёр касон ҷомаҳои худро бар роҳ густурданд, ва дигарон шохаҳои дарахтонро бурида, бар роҳ густурданд+.

9Ва онҳое ки аз пеш ва аз пас равона буданд, хитоб мекарданд;

«Ҳӯшаъно!

Муборак аст Он ки ба исми Худованд меояд!

10Муборак аст малакути падари мо Довуд,
ки ба исми Худованд меояд!

Ҳӯшаъно дар арши аъло!»+

11Ва Исо вориди Ерусалим шуда, ба маъбад даромад; ва ҳама чизро аз назар гузаронд, ва чун рӯз бевақт шуда буд, бо он дувоздаҳ ба Байт-Ҳинӣ рафт.

Дарахти анҷири бемева.

12•Рӯзи дигар, чун аз Байт-Ҳинӣ берун омаданд, гурусна монд;+

13Ва аз дур дарахти анҷирро, ки барг дошт, дида, омад, то шояд чизе бар он биёбад; чун наздик шуд, ҷуз баргҳо чизе наёфт, зеро ки мавсими анҷир ҳанӯз нарасида буд+.

14Ва Исо ба он гуфт: «Пас аз ин то абад касе аз ту мева нахӯрад». Ва шогирдонаш инро шуниданд.

Пок кардани маъбад.

15•Ба Ерусалим омаданд. Исо ба маъбад даромада, ба пеш кардани онҳое ки дар маъбад харидуфурӯш мекарданд, оғоз намуд; мизҳои саррофон ва курсиҳои кафтарфурӯшонро чаппа кард;+

16Ва нагузошт, ки касе чизеро аз миёни маъбад бардошта гузарад.

17Ва онҳоро таълим дода, мегуфт: «Оё навишта нашудааст, ки „хонаи Ман хонаи ибодати ҳамаи халқҳо номида хоҳад шуд“? Аммо шумо онро ба дуздхона мубаддал кардаед»+.

18Чун китобдонон ва саркоҳинон шуниданд, дар тараддуди он шуданд, ки чӣ тавр Ӯро ба ҳалокат расонанд; зеро аз Ӯ метарсиданд, чунки тамоми мардум аз таълимоти Ӯ дар ҳайрат буданд+.

19Чун рӯз бевақт шуд, Ӯ аз шаҳр берун рафт+.

20•Бомдодон, вақте ки мегузаштанд, дарахти анҷирро диданд, ки то реша хушк шудааст.

21Ва Петрус ба ёд оварда, гуфт: «Эй Устод! Инак дарахти анҷире ки нафрин кардаӣ, хушк шудааст».

Дуои имон.

22Исо ба ҷавоби онҳо гуфт:

23«Ба Худо имон оваред. Зеро ба ростӣ ба шумо мегӯям: ҳар кӣ ба ин кӯх гӯяд: „Бархоста, худро дар баҳр афкан“, ва дар дили худ шак надошта бошад, балки яқин дорад, ки он чи гӯяд мешавад, — ҳар чӣ гӯяд ба вай ато хоҳад шуд+.

24Бинобар ин ба шумо мегӯям: ҳар чӣ дар дуо хоҳиш мекунед, яқин бидонед, ки онро пайдо хоҳед кард, — ва ба шумо ато хоҳад шуд+.

25Ва ҳангоме ки дар дуо меистед, агар аз касе ранҷу озоре кашида бошед, гуноҳи вайро афв намоед, то ки Падари шумо низ, ки дар осмон аст, гуноҳҳои шуморо биомурзад;+

26Аммо агар афв накунед, Падари шумо низ, ки дар осмон аст, гуноҳҳои шуморо наомурзад».

Масъалаи қудрати Исо.

27•Боз ба Ерусалим омаданд. Ва ҳангоме ки Ӯ дар маъбад мегашт, саркоҳинон, китобдонон ва пирон назди Ӯ омада,

28Гуфтанд: «Бо кадом қудрат ин корҳоро мекунӣ? Ва кист, ки ин қудратро ба Ту додааст, то ин корҳоро кунӣ?»+

29Исо ба ҷавоби онҳо гуфт: «Ман ҳам аз шумо чизе мепурсам, ба Ман ҷавоб диҳед; он гоҳ Ман ҳам ба шумо хоҳам гуфт, ки бо кадом қудрат ин корҳоро мекунам;

30Таъмиди Яҳьё аз осмон буд, ё аз инсон? Ба Ман ҷавоб диҳед»+.

31Аммо онҳо дар дили худ андеша мекарданд: «Агар гӯем, ки „аз осмон буд“, Ӯ бигӯяд: „Пас чаро ба вай имон наовардед?“+

32Ва агар гӯем, ки „аз инсон буд“» — аз мардум метарсиданд; зеро ки ҳама Яҳьёро набии барҳақ медонистанд+.

33Ба Исо ҷавоб дода гуфтанд: «Намедонем». Исо ҳам ба ҷавоби онҳо гуфт: «Ман ҳам ба шумо намегӯям, ки бо кадом кудрат ин корҳоро мекунам».

БОБИ ДУВОЗДАҲУМ

Масал дар бораи токдорони бадкор.

12^1•Пас бо масалҳо ба онҳо оғози сухан намуда, гуфт: «Касе ток шинонд, деворе гирдаш кашид, чархуште сохт, бурҷе барпо кард ва онро ба токдорон супурду ба сафар рафт+.

2Чун мавсим расид, хизматгореро назди токдорон фиристод, то аз меваи токзор аз токдорон бигирад,

3Лекин онҳо вайро дошта заданд ва тиҳидаст равона карданд.

4Боз хизматгори дигарро назди онҳо фиристод; вайро низ сангборон карда, сарашро кафонданд ва дашном дода пеш карданд.

5Боз як нафари дигарро фиристод: вайро куштанд; ва бисьёр касони дигарро — баъзеро заданд ва баъзеро куштанд+.

6Як писари азизаш буд, ва дар охир вайро низ назди онҳо фиристода, дар дили худ гуфт: „Аз писарам шарм хоҳанд дошт“+.

7Лекин токдорон ба якдигар гуфтанд: „Ин ворис аст; биёед, вайро бикушем, то мерос аз они мо гардад“+.

8Вайро дастгир карда, куштанд ва аз токзор берун бароварда партофтанд+.

9Пас соҳиби токзор чӣ хоҳад кард? Омада, токдоронро ба марг маҳкум хоҳад кард ва токзорро ба дигарон хоҳад супурд+.

10Магар ин Навиштаро нахондаед:

„Санге ки меъморон рад карданд,
санги сари гӯшаи бино гардид:
11Ин аз ҷониби Худованд шуд
ва дар назари мо ҳайратангез аст“?»+

12Ва хостанд Ӯро дастгир кунанд, лекин аз мардум тарсиданд; зеро донистанд, ки ин масалро дар ҳаққи онҳо гуфта буд; пас Ӯро вогузошта рафтанд+.

Масъалаи хироҷ.

13•Ва чанд нафар аз фарисиён ва ҳиродиёнро назди Ӯ фиристоданд, то Ӯро аз суханаш афтонанд+.

14Онҳо омада, ба Ӯ гуфтанд: «Эй Устод! Медонем, ки Ту ҳақгӯй ҳасти ва аз касе парвое надорӣ, зеро ҳеҷ рӯбинӣ намекунӣ, балки роҳи Худоро ба ростӣ таълим медиҳӣ; оё ба қайсар ҷизья додан ҷоиз аст ё не? Бидиҳем ё надиҳем?»+

15Аммо Ӯ риёкории онҳоро дарьёфта, гуфт: «Чаро Маро меозмоед? Диноре ба Ман биёред, то онро бубинам»+.

16Онҳо оварданд. Он гоҳ ба онҳо гуфт: «Ин сурат ва рақам аз они кист?» Онҳо ба Ӯ гуфтанд: «Аз они қайсар».

17Исо ба ҷавоби онҳо гуфт: «Он чи аз они қайсар аст, ба қайсар диҳед, ва он чи аз они Худост — ба Худо». Ва аз ҷавоби Ӯ дар ҳайрат монданд+.

Дар бораи эҳьёи мурдагон.

18•Ва саддуқиён, ки мункири қиёмат ҳастанд, назди Ӯ омада, пурсиданд:+

19«Эй Устод! Мусо ба мо навиштааст: „Агар бародари касе бимирад ва зане аз худ гузошта ва фарзанде надошта бошад, бояд бародараш зани вайро ба никоҳи худ дароварад, ва барои бародари худ насле ба вуҷуд оварад“+.

20Ҳафт бародар буданд: яке зан гирифта, мурд ва фарзанде нагузошт;

21Вайро дуюмин ба занӣ гирифта, мурд ва фарзанде нагузошт; сеюм низ ҳамчунин.

22Ҳамаи он ҳафт вайро гирифтанд ва насле нагузоштанд. Баъд аз ҳама зан низ мурд.

23Пас, дар қиёмат, ки ҳама эҳьё хоҳанд шуд, вай зани кадоми онҳо мешавад? Зеро ки ҳар ҳафт вайро ба занӣ гирифта буданд».

24Исо ба ҷавоби онҳо гуфт: «Магар гумроҳ нестед аз он рӯ, ки на Навиштаҳоро медонед, на қудрати Худоро?

25Зеро, ҳангоме ки аз мурдагон эҳьё мешаванд, на зан мегиранд ва на ба шавҳар мераванд, балки монанди фариштагон дар осмон мебошанд.

26Аммо дар бораи мурдагон, ки эҳьё мешаванд, магар дар китоби Мусо нахондаед, ки чӣ сон Худо дар назди бутта ба вай гуфт: „Манам Худои Иброҳим ва Худои Исҳоқ ва Худои Яъқуб“+?

27Вай на Худои мурдагон аст, балки Худои зиндагон. Пас шумо басе гумроҳ шудаед».

Аҳкоми бузургтарин.

28•Яке аз китобдонон, чун мубоҳисаи онҳоро шунида, дид, ки ба онҳо ҷавоби некӯ дод, пеш омада, аз Ӯ пурсид: «Аввалини ҳамаи аҳком кадом аст?»

29Исо ба вай ҷавоб дод: «Аввалини аҳком ин аст: „Бишнав, эй Исроил! Худованд Худои мо Худованди ягона аст;

30Ва Худованд Худои худро бо тамоми дили ту ва бо тамоми ҷони ту ва бо тамоми ҳуши ту ва бо тамоми қуввати ту дӯст бидор“; аввалин аҳком ҳамин аст!+

31Ва дуюмаш монанди он аст: „Ёри худро мисли худ дӯст бидор“; хукми дигаре бузургтар аз инҳо нест»+.

32Китобдон ба Ӯ гуфт: «Офарин, эй Устод! Ту рост гуфтӣ, ки Худо ягона аст ва ҷуз Ӯ дигаре нест;+

33Ва Ӯро бо тамоми дил ва бо тамоми идрок ва бо тамоми қувват дӯст доштан ва ёри худро мисли худ дӯст доштан аз ҳамаи курбониҳои сӯхтанӣ ва ҳадияҳо афзалтар аст»+.

34Чун Исо дид, ки вай оқилона ҷавоб дод, ба вай гуфт: «Ту аз Малакути Худо дур нестӣ». Пас аз он касе ҷуръат накард, ки аз Ӯ чизе пурсад+.

Исо — ҳам писари Довуд ва ҳам Худованди Довуд.

35•Ва ҳангоме ки Исо дар маъбад таълим медод, савол дода, гуфт: «Чӣ сон китобдонон мегӯянд, ки Масеҳ писари Довуд аст+?

36Ва ҳол он ки худи Довуд бар тибқи Рӯҳулқудс мегӯяд:

„Худованд ба Худованди ман гуфт:

«Ба ямини Ман бинишин,
то душманони Туро зери пои Ту андозам»“+.

37Инак худи Довуд Ӯро Худованд меномад: пас чӣ сон Ӯ писари вай будааст?» Ва мардуми бисьёр каломи Ӯро бо хушнӯдӣ мешуниданд+.

Риёкории китобдонон.

38•Ва Ӯ онҳоро таълим дода, мегуфт: «Аз китобдонон ҳазар кунед, ки дӯст медоранд ҷомаҳои дароз пӯшида гарданд, ва дар бозорҳо табрик бишнаванд,

39Ва дар курсиҳои аввали куништҳо ҷой бигиранд ва дар зиёфатҳо болонишин шаванд;+

40Онҳо, ки хонаҳои бевазанонро фурӯ мебаранд ва барои намуд дуоро тӯл медиҳанд, аз ҳама сахттар маҳкум хоҳанд шуд».

Фулуси бевазан.

41•Ва Исо дар муқобили ганҷина нишаста нигоҳ мекард, ки чӣ сон мардум ба ганҷина пул меандозанд. Аксари сарватдорон бисьёр меандохтанд+.

42Ва бевазани камбағале омада, ду фулус андохт, ки ним тин мешавад.

43Пас шогирдонашро пеши Худ хонда, гуфт: «Ба ростӣ ба шумо мегӯям, ки ин бевазани камбағал аз ҳамаи ононе ки ба ганҷина андохтанд, бештар дод;

44Зеро ҳама аз зиёдатии худ доданд, лекин вай аз камбағалии худ ҳар чӣ дошт, андохт, яъне тамоми нафақаи худро дод»+.

БОБИ СЕЗДАҲУМ

Дар бораи омадани Исо.

Заволи маъбад.

13^1•Чун Исо аз маъбад мебаромад, яке аз шогирдонаш ба Ӯ гуфт: «Эй Устод! Бингар, чӣ навъ сангҳо ва чӣ навъ иморатҳост!»

2Исо ба ҷавоби вай гуфт: «Ин иморатҳои бузургро мебинӣ? Ҳамаи ин хароб хоҳад шуд, ба дараҷае ки санге бар санге нахоҳад монд»+.

3Ва чун Ӯ бар кӯҳи Зайтун дар муқобили маъбад нишаста буд, Петрус, Яъқуб, Юҳанно ва Андриёс ба танҳоӣ аз Ӯ пурсиданд:

4«Моро огоҳ кун, ки ин кай воқеъ мешавад, ва аломати рӯй додани ҳамаи ин чӣ гуна аст?»

5Он гоҳ Исо дар ҷавоби онҳо ба гуфтан оғоз намуд: «Ҳушьёр бошед, ки касе шуморо гумроҳ накунад;+

6Зеро бисьёр касон бо номи Ман омада, гӯянд, ки ин Ман ҳастам, ва мардуми бисьёрро гумроҳ кунанд+.

7Аммо чун ҷангҳо ва овозаи ҷангҳоро бишнавед, натарсед: зеро ин бояд воқеъ шавад; лекин ин ҳанӯз интиҳо нест+.

8Зеро қавме бар зидди қавме ва салтанате бар зидди салтанате қиём хоҳад кард; ва дар ҳар ҷо зилзилаҳо рӯй ҳоҳад дод, ва қаҳтиҳо ва ошӯбҳо падид хоҳад омад. Инҳо ибтидои дардҳост+.

9Лекин шумо худро эҳтиёт кунед; зеро шуморо ба маҳкамаҳо ҳоҳанд кашид, ва дар куништҳо тозиёна ҳоҳанд зад, ва шуморо назди ҳокимону подшоҳон ба хотири Ман ҳозир хоҳанд кард, то барои онҳо шаҳодате гардад+.

10Ва лозим аст, ки Инҷил аввал дар байни тамоми ҳалқҳо мавъиза карда шавад+.

11Чун шуморо барои таслим кардан гирифта баранд, пешакӣ ғамхорӣ ва андеша накунед, ки чӣ бояд бигӯед; балки он чи дар он соат ба шумо ато шавад, онро бигӯед: зеро гӯянда шумо нестед, балки Рӯҳулқудс аст+.

12Он гоҳ бародар бародарро ва падар фарзандро ба марг таслим хоҳад кард; ва фарзандон бар зидди падарону модарон қиём карда, онҳоро ба ҳалокат хоҳанд расонд+.

13Ва ҳама аз барои исми Ман ба шумо адоват хоҳанд дошт; лекин ҳар кӣ то охир сабр кунад, наҷот хоҳад ёфт+.

Мусибати бузург.

14•Чун кароҳати харобиро, ки Дониёли набӣ ба забон овардааст, дар ҷое ки намебояд, бар по бубинед, — ҳар кӣ хонад, дарк кунад, — он гоҳ онҳое ки дар Яҳудо мебошанд, ба кӯҳистон гурезанд;+

15Ва ҳар кӣ бар бом бошад, поён нафурояд ва барои гирифтани чизе ба хонаи худ надарояд;+

16Ва он ки дар киштзор аст, барои гирифтани ҷомаи худ барнагардад.

17Вой бар ҳоли ҳомиладорон ва ширдорон дар он айём!+

18Дуо кунед, ки гурехтани шумо дар зимистон рӯй надиҳад.

19Зеро дар он айём чунон мусибате хоҳад шуд, ки аз ибтидои офариниш, ки Худо офарид, то ҳол нашудааст ва бори дигар нахоҳад шуд+.

20Ва агар Худованд он айёмро кӯтоҳ намекард, касе наҷот намеёфт; лекин аз барои баргузидагоне ки Ӯ интихоб намудааст, он айёмро кӯтоҳ кардааст+.

21Дар он ҳангом агар касе ба шумо гӯяд: „Инак Масеҳ дар ин ҷост“, ё „дар он ҷост“, — бовар накунед+.

22Зеро масеҳони козиб ва анбиёи козиб ба майдон омада, аломот ва мӯъҷизот нишон хоҳанд дод, то ки, агар мумкин бошад, баргузидагонро низ гумроҳ кунанд+.

23Лекин шумо ҳушьёр бошед; инак, Ман ҳамаашро ба шумо пешакӣ гуфтам+.

Омадани Писари Одам.

24•Лекин дар он айём, пас аз он мусибат, офтоб хира шавад ва моҳ рӯшноии худро надиҳад+.

25Ва ситорагон аз осмон фурӯ резанд, ва қувваҳои афлок мутазалзил шаванд+.

26Он гоҳ Писари Одамро бинанд, ки бо қудрат ва ҷалоли азим бар абрҳо меояд+.

27Ва он гоҳ Ӯ фариштагони Худро фиристода, баргузидагони Худро аз чор ҷониб, аз канори замин то канори осмон фароҳам хоҳад овард+.

Масал дар бораи дарахти анҷир.

28•Акнун аз дарахти анҷир мисол гиред; чун шохааш нарм шуда, барг оварад, медонед, ки тобистон наздик аст;

29Ҳамчунин шумо чун дидед, ки ин чизҳо воқеъ шудааст, бидонед, ки наздик аст, назди дар аст.

30Ба ростӣ ба шумо мегӯям: ин насл ҳанӯз аз олам нагузашта, ҳамаи ин чизҳо воқеъ хоҳад шуд+.

31Осмон ва замин гузарон аст, лекин каломи Ман гузарон нест+.

32•Аммо он рӯз ва соатро, ғайр аз Падар, касе намедонад, на фариштагони осмон, на Писар+.

33Пас, барҳазар ва бедор бошед ва дуо гӯед; зеро намедонед, ки он вақт кай фаро мерасад+.

Дар интизори омадани Худованд бедор бошед.

34Монанди касе ки ба сафар рафта ва хонаи худро тарк карда, ба хизматгорони худ ихтиёр дод ва барои ҳар яке шуғли хосе муқаррар намуд ва дарбонро фармуд, ки бедор бошад+.

35Пас, бедор бошед; зеро намедонед, ки соҳиби хона кай меояд, дар шом, ё ними шаб, ё ҳангоми бонги хурӯс, ё бомдодон;+

36Мабодо ногаҳон омада, шуморо хуфта ёбад+.

37Аммо он чи ба шумо мегӯям, ба ҳама мегӯям: „Бедор бошед“».

БОБИ ЧОРДАҲУМ

Суиқасд ба муқобили Исо.

14^1•То иди фисҳ ва фатир ду рӯз монда буд; саркоҳинон ва китобдонон дар тараддуди он буданд, ки чӣ сон бо ҳила Ӯро дастгир карда, ба қатл расонанд;+

2Лекин мегуфтанд: «На дар ид, мабодо дар байни мардум ошӯбе рӯй диҳад».

Марьями сокини Байт-Ҳинӣ бар Исо равғани атрафшон мерезад.

3•Ва ҳангоме ки Ӯ дар Байт-Ҳинӣ, дар хонаи Шимъӯни махавӣ назди суфра нишаста буд, — зане бо зарфи гаҷини равғани атрафшони сунбули холиси гаронбаҳо омад ва зарфро шикаста, бар сари Ӯ рехт+.

4Баъзе касон норозӣ шуда, дар байни худ гуфтанд: «Чаро ин равғани атрафшон талаф шуд?

5Зеро онро ба зиёда аз сесад динор фурӯхта, ба мискинон тақсим карда додан мумкин буд». Ва он занро сарзаниш карданд.

6Лекин Исо гуфт: «Вайро ором гузоред; чаро вайро хиҷил мекунед? Вай барои Ман коре некӯ кард.

7Зеро мискинон ҳар вақт дар назди шумо ҳастанд ва ҳар гоҳ, ки бихоҳед, ба онҳо зҳсон карда метавонед; лекин Ман ҳамеша бо шумо нестам+.

8Вай он чи метавонист, ба ҷо овард: Бадани Маро барои дафн пешакӣ тадҳин кард+.

9Ба ростӣ ба шумо мегӯям: дар тамоми ҷаҳон ҳар ҷо, ки Инҷил мавъиза шавад, кори вай низ барои ёдоварии вай эикр хоҳад ёфт»+.

Паймони таслимкунанда бо саркоҳинон.

10•Ва Яҳудои Исқарьют, ки яке аз он дувоздаҳ буд, пеши саркоҳинон рафт, то ки Ӯро ба онҳо таслим кунад+.

11Онҳо чун сухани вайро шуниданд, шод гаштанд ва ба вай пул доданӣ шуданд. Вай дар ҷустуҷӯи фурсати мувофиқ буд, ки Ӯро таслим кунад.

Фисҳи охирин.

12•Дар рӯзи аввали иди фатир, ки барои фисҳ курбонӣ мекарданд, шогирдонаш ба Ӯ гуфтанд: «Куҷо мехоҳӣ, ки фисҳро бихӯрӣ, то рафта тайёр кунем?»+

13Пас ду нафарро аз шогирдонаш фиристода, ба онҳо гуфт: «Ба шаҳр биравед; марде ба шумо рост хоҳад омад, ки кӯзаи обро бардошта мебарад; аз ақиби вай равона шавед,

14Ба куҷое ки дарояд, ба соҳиби хона гӯед: „Устод мегӯяд: меҳмонхона куҷост, ки он ҷо фисҳро бо шогирдони Худ бихӯрам?“

15Вай ба шумо болохонаи калони мафрушу тайёрро нишон медиҳад; дар он ҷо барои мо тайёрӣ бинед».

16Шогирдонаш равона шуда, ба шаҳр омаданд ва, чунон ки Ӯ гуфта буд, ёфтанд; ва фисҳро омода карданд.

Фисҳ.

17Бегоҳи рӯз Ӯ бо он дувоздаҳ омад.

18Ва ҳангоме ки нишаста таом мехӯрданд, Исо гуфт: «Ба ростӣ ба шумо мегӯям, ки яке аз шумоён, ки бо Ман таом мехӯрад, Маро таслим хоҳад кард»+.

19Онҳо ғамгин шуда, паси ҳамдигар ба Ӯ гуфтанд: «Оё он манам?» Ва дигаре: «Оё он манам?»

20Лекин Ӯ ба ҷавоби онҳо гуфт: «Яке аз дувоздаҳ, ки бо Ман даст дар табақ меандозад.

21Агарчи Писари Одам ончунон, ки дар бораи Ӯ навишта шудааст, меравад, лекин вой бар ҳоли он касе ки Писари Одам ба воситаи вай таслим карда шавад: барои вай беҳтар мебуд, ки таваллуд намеёфт»+.

Таоми шоми муқаддас.

22•Ва ҳангоме ки таом мехӯрданд, Исо нонро гирифта, баракат дод ва пора карда, ба онҳо доду гуфт: «Бигиред ва бихӯред, ки ин Бадани Ман аст»+.

23Ва косаро гирифта, шукргузорӣ намуд ва ба онҳо дод; ва ҳама аз он нӯшиданд.

24Ва ба онҳо гуфт: «Ин аст Хуни Ман аз аҳди ҷадид, ки барои бисьёр касон рехта мешавад+.

25Ба ростӣ ба шумо мегӯям: Ман дигар аз шираи ангур нахоҳам нӯшид, то ҳамон рӯзе ки дар Малакути Худо майи тоза бинӯшам».

Имтиҳони имони шогирдон.

26Ва ҳамду сано хонда, ба сӯи кӯҳи Зайтун равона шуданд+.

27•Ва Исо ба онҳо гуфт: «Ҳамаи шумо имшаб дар ҳаққи Ман ба васваса хоҳед афтод; зеро навишта шудааст: „Чӯпонро мезанам, ва гӯсфандон пароканда хоҳанд шуд“+.

28Аммо пас аз эҳьё шуданам, пеш аз шумо ба Ҷалил хоҳам рафт»+.

29Петрус ба Ӯ гуфт: «Агар ҳама ба васваса афтанд ҳам, ман намеафтам».

30Исо ба вай гуфт: «Ба ростӣ ба ту мегӯям, ки ту ҳоло, дар ҳамин шаб, пеш аз он ки хурӯс ду бор бонг занад, Маро се бор инкор хохӣ кард».

31Лекин вай бо ҷидду ҷаҳди зиёдтар мегуфт: «Ҳатто агар бо Ту мурданам лозим ояд, Туро ҳаргиз инкор накунам». Дигарон низ ҳамчунон гуфтанд.

Исо дар Ҷатсамонӣ маҳзун мешавад ва дуо мегӯяд.

32•Ба мавзее омаданд, ки Ҷатсамонӣ ном дошт; ва Ӯ ба шогирдонаш гуфт: «Дар ин ҷо бинишинед, то Ман дуо гӯям».

33Ва Петрус, Яъқуб ва Юҳанноро бо Худ бурд; ва дар изтироб афтод ва дилтанг шуд+.

34Ва ба онҳо гуфт: «Ҷони Ман то ба дараҷаи марговар маҳзун шудааст; дар ин ҷо бимонед ва бедор бошед»+.

Дуои якум.

35Ва, каме пештар рафта, рӯ ба замин афтод ва дуо гуфт, ки агар мумкин бошад, он соат аз Ӯ бигзарад;+

36Ва гуфт: «Аббо, Падарам! Ҳама чиз назди Ту мумкин аст; ин косаро аз Ман бигзарон; лекин на бо хоҳиши Ман, балки бо иродаи Ту»+.

37Ва омада, онҳоро хуфта ёфт, ва ба Петрус гуфт: «Эй Шимъӯн! Ту хуфтаӣ? Оё натавонистӣ соате бедор бошӣ?

38Бедор бошед ва дуо гӯед, то ба озмоиш дучор нашавед; рӯҳ бардам аст, лекин ҷисм нотавон»+.

Дуои дуюм.

39Ва боз рафта бо ҳамон суханон дуо гуфт.

40Ва баргашта, боз онҳоро хуфта ёфт, зеро чашмонашон хоболуд буд; ва онҳо намедонистанд, ки ба Ӯ чӣ ҷавоб диҳанд.

Дуои сеюм.

41Ва бори сеюм омада, ба онҳо гуфт: «Шумо ҳанӯз мехобед ва истироҳат мекунед? Вассалом, соат расидааст; инак Писари Одам ба дасти гуноҳкорон таслим карда мешавад;+

42Бархезед, биравем: инак, он ки Маро таслим мекунад, наздик омад».

Таслим кардани Яҳудо ва ҳабс шудани Исо.

43•Ва дарҳол, ҳанӯз ки Ӯ сухан мегуфт, Яҳудо, ки яке аз он дувоздаҳ буд, ва бо вай мардуми бисьёре аз ҷониби саркоҳинон, китобдонон ва пирон бо шамшеру таёқҳо омаданд+.

44Таслимкунандаи Ӯ ишорате ба онҳо дода, гуфта буд: «Ҳар киро бибӯсам, Ӯ ҳамон аст; Ӯро дастгир кунеду бо эҳтиёт баред».

45Ва чун омад, дарҳол ба Ӯ наздик шуда, гуфт: «Эй Устод! Эй Устод!» Ва Ӯро бӯсид.

46Ва онҳо дастҳои худро бар Ӯ андохта, Ӯро гирифтанд.

Исоро ҳама тарк карданд.

47Аммо яке аз ҳозирон шамшери худро кашида, ба ғуломи саркоҳин заду як гӯши вайро бурида партофт+.

48Исо ба онҳо рӯ оварда, гуфт: «Гӯё бар зидди роҳзане шумо бо шамшеру таёқҳо берун омадаед, то Маро дастгир кунед;

49Ҳар рӯз Ман назди шумо дар маъбад будам ва таълим медодам, ва шумо Маро дастгир накардед; лекин бигзор Навиштаҳо ба амал ояд»+.

50Он гоҳ ҳама Ӯро вогузошта, гурехтанд+.

51Ҷавоне ҷисми бараҳнаи худро ба чодире печонда, аз ақиби Ӯ мерафт; ва сарбозон вайро дастгир карданд.

52Лекин вай чодирро партофта, тани бараҳна аз дасти онҳо гурехт.

Исо ба ҳузури пирон.

53•Ва Исоро назди саркоҳин оварданд; ва тамоми саркоҳинон ва пирон ва китобдонон назди вай гирд омаданд.

54Петрус аз дур, то даруни ҳавлии саркоҳин, аз паи Ӯ равона шуда, бо хизматгорон нишаст ва назди оташ худро гарм мекард.

55Саркоҳинон ва тамоми шӯрои пирон дар ҷустуҷӯи шаҳодате бар зидди Исо буданд, то Ӯро ба қатл расонанд, лекин наёфтанд.

56Зеро бисьёр касон бар зидди Ӯ шаҳодати бардурӯғ доданд, лекин ин шаҳодатҳо ба якдигар мувофиқ набуд+.

57Ва баъзе касон бархоста, бар зидди Ӯ шаҳодати бардурӯғ дода, гуфтанд:

58«Мо шунидем, ки Ӯ мегуфт: „Ман ин маъбади бо дасти одам сохташударо вайрон мекунам ва дар се рӯз дигареро бино мекунам, ки бо дасти одам сохта нашуда бошад“»+.

59Лекин чунин шаҳодати онҳо низ мувофиқ набуд.

60Пас саркоҳин бархост ва дар миёна истода, аз Исо пурсид: «Чаро Ту ҳеҷ ҷавоб намедиҳӣ? Ин чист, ки инҳо бар зидди Ту шаҳодат медиҳанд?»+

61Аммо Ӯ ҳомӯш монд ва ҳеҷ ҷавоб надод. Боз саркоҳин аз Ӯ пурсида, гуфт: «Оё Ту Масеҳ, Писари Худои Мутабаррак ҳасти?»+

62Исо гуфт: «Ман ҳастам; ва шумо Писари Одамро ҳоҳед дид, ки ба ямини Кудрат нишаста, бар абрҳои осмон меояд»+.

63Он гоҳ саркоҳин ҷомаи худро дарронда, гуфт: «Дигар ба шоҳидон чӣ ҳоҷат дорем+?

64Шумо куфрро шунидед; чӣ мулоҳиза доред?» Пас ҳама Ӯро айбдор карда, сазовори марг донистанд+.

65Ва баъзе касон ба сару рӯи Ӯ туф кардан гирифтанд ва рӯяшро пӯшида, Ӯро мезаданд ва мегуфтанд, ки: «Нубувват кун». Ва хизматгорон Ӯро торсакӣ мезаданд+.

Петрус Худованди худро инкор мекунад.

66•Ҳангоме ки Петрус дар поён, дар рӯи ҳавлӣ буд, яке аз канизони саркоҳин омад

67Ва чун дид, ки Петрус худро гарм мекунад, ба вай нигоҳ карда, гуфт: «Ту низ бо Исои Носирӣ будӣ».

68Лекин вай инкор карда, гуфт: «Намедонам ва намефаҳмам, ки ту чӣ мегӯӣ». Ва ба ҳавлии берун рафта буд, ки хурӯс бонг зад.

69Каниз бори дигар вайро дида, ба ҳозирон гуфт: «Ин яке аз онҳост».

70Вай бори дигар инкор кард. Пас аз муддате ҳозирон ба Петрус гуфтанд: «Дар ҳақиқат ту яке аз онҳо мебошӣ; зеро ки ту аз Ҷалил ҳастӣ ва лаҳҷаи ту ҳамон хел аст».

71Лекин вай ба савганду қасам хӯрдан оғоз намуда, гуфт: «Он Одамро, ки мегӯед, намешиносам».

72Ҳамон дам хурӯс бори дуюм бонг зад. Он гоҳ Петрус сухани Исоро ба ёд овард, ки ба вай гуфта буд: «Пеш аз он ки хурӯс ду бор бонг занад, Маро се бор инкор хоҳӣ кард». Ва оғоз ба гиристан намуд+.

БОБИ ПОНЗДАҲУМ

Исо ба ҳузури Пилотус.

15^1•Бомдодон фавран саркоҳинон бо пирон ва китобдонон ва тамоми шӯрои пирон машварат карданд ва Исоро баста бурданду ба Пилотус таслим карданд+.

2Пилотус аз Ӯ пурсид: «Оё Ту Подшоҳи Яҳудиён ҳастӣ?» Ӯ ҷавоб дода гуфт: «Ту мегӯӣ»+.

3Ва саркоҳинон Ӯро бисьёр айбдор мекарданд.

4Пилотус боз аз Ӯ пурсид: «Ту ҳеҷ ҷавобе намедиҳӣ? Бингар, ки чӣ қадар Туро айбдор мекунанд»+.

5Лекин Исо боз ҳеҷ ҷавоб надод, ба тавре ки Пилотус дар ҳайрат монд+.

Исо не, балки Бараббос.

6•Дар ҳар ид вай як бандиро, ки мехостанд, барои онҳо озод мекард.

7Бараббос ном касе бо шариконаш дар ҳабс буд, ки онҳо дар вақти исьён одам кушта буданд.

8Ва мардум фарьёд зада, илтимос карданд, ки он чиро, ки ҳамеша барои онҳо мекард, ба ҷо оварад.

9Вай ба ҷавоби онҳо гуфт: «Оё мехоҳед, Подшоҳи Яҳудиёнро барои шумо озод кунам?»

10Зеро медонист, ки саркоҳинон Ӯро аз рӯи ҳасад таслим карда буданд+.

11Лекин саркоҳинон мардумро барангехта буданд, ки Бараббосро барои онҳо озод кунад, беҳтар аст+.

12Пилотус боз ба ҷавоби онҳо гуфт: «Пас чӣ мехоҳед бикунам бо он Касе ки Ӯро Подшоҳи Яҳудиён меномед?»

13Онҳо боз фарьёд заданд: «Ӯро маслуб кун!»

14Пилотус ба онҳо гуфт: «Ӯ чӣ бадӣ кардааст?» Лекин онҳо боз ҳам зиёдтар фарьёд заданд: «Ӯро маслуб кун!»+

15Пас Пилотус, мардумро хушнӯд карданӣ шуда, Бараббосро барои онҳо озод кард ва Исоро тозиёна зада, барои маслуб кардан таслим кард+.

Тамасхур ва таҳқир кардани Исо.

16•Ва сарбозон Ӯро ба даруни ҳавлӣ, яъне ба сарбозхона бурданд ва тамоми фавҷро гирд оварданд;

17Ва ҷомаи арғувон ба Ӯ пӯшонданд ва тоҷе аз хор бофта, бар сараш ниҳоданд;

18Ва оғоз ба салом намуданд: «Салом, эй Подшоҳи Яҳудиён!»

19Ва қамиш бар сараш заданд ва бар Ӯ туф карданд ва, зону зада, ба Ӯ таъзим карданд+.

20Пас аз он ки Ӯро басе истеҳзо карданд, ҷомаи арғувонро аз танаш кашида, либоси худашро пӯшонданд ва Ӯро берун бурданд, то маслубаш кунанд.

21•Ва роҳгузареро аз Қурин, ки Шимъӯн ном дошт ва падари Искандар ва Руфус буд ва аз саҳро меомад, маҷбур карданд, ки салиби Ӯро бардорад+.

22Ва Исоро ба ҷое бурданд, ки Ҷолҷолто, яъне «Ҷои косахонаи сар» ном дошт.

23Ва шароби бо мур омехтаро барои нӯшиданаш доданд; лекин Ӯ нанӯшид.

Маслуб кардани Исо ва мамоти Ӯ.

24Ононе ки Ӯро маслуб карданд, либоси Ӯро қуръа партофта тақсим карданд, то ҳар кас чизе бигирад+.

25Ва соати сеюм буд, ки Ӯро маслуб карданд.

26Ва бар Ӯ чунин айбномае навишта шуда буд: «Подшоҳи Яҳудиён».

27Бо Ӯ ду роҳзанро, яке аз дасти росташ ва дигаре аз дасти чапаш, маслуб карданд.

28Пас ба амал омад он Навиштае ки мегӯяд: «Аз ҷинояткорон шумурда шуд».

29Ва роҳгузарон Ӯро дашном дода ва сар чунбонда, мегуфтанд: «Эй! Ту ки маъбадро вайрон карда, дар се рӯз аз нав бино мекунӣ!+

30Худатро наҷот дода, аз салиб фурӯд ой».

31Ҳамчунин саркоҳинон ва китобдонон Ӯро истеҳзо карда, ба якдигар мегуфтанд: «Дигаронро наҷот медод, лекин Худашро наҷот дода наметавонад!+

32Масеҳ, Подшоҳи Исроил, бигзор акнун аз салиб фурӯд ояд, то бубинем ва имон оварем». Ва онҳое ки бо Ӯ маслуб шуда буданд, Ӯро дашном медоданд+.

33•Чун соати шашум расид, тамоми заминро то соати нӯҳум торикӣ фаро гирифт.

34Ва дар соати нӯҳум Исо бо овози баланд фарьёд зада, гуфт: «Элӯҳӣ, Элӯҳӣ! Ламма сабақтанӣ?», яъне: «Худои Ман, Худои Ман! Чаро Маро тарк кардаӣ?»+

35Баъзе аз ҳозирон, чун шуниданд, гуфтанд: «Инак, Ильёсро меҳонад».

36Пас шахсе шитоб карда, исфанҷеро аз сирко пур кард ва бар сари най ниҳода, ба Ӯ нӯшониданӣ шуд ва гуфт: «Биистед, бубинем, ки оё Ильёс меояд, то Ӯро фурӯд оварад?»+

37Лекин Исо садои баланде бароварда, ҷон дод.

38Ва пардаи маъбад аз боло то поён дарида, ду пора шуд+.

39Мирисаде ки рӯ ба рӯи Ӯ меистод, чун дид, ки Ӯ бо чунин садо ҷон дод, гуфт: «Ба ростӣ ин Одам Писари Худо буд».

40Якчанд зан низ буданд, ки аз дур нигоҳ мекарданд: аз он чумла Марьями Маҷдалия ва Марьяме ки модари Яъқуби кӯчак ва Йӯсе буд, ва Салӯмит,+

41Ки ҳангоми дар Ҷалил буданаш аз ақиби Ӯ мерафтанд ва ба Ӯ хизмат мекарданд, ва бисьёр занони дигар, ки ҳамроҳи Ӯ ба Ерусалим омада буданд.

Дафни Исо.

42•Ва чун шом шуд, зеро ки рӯзи ҷумъа, яъне бегоҳи шанбе буд,

43Юсуф ном шахсе аз Ҳаромот, узви намоёни шӯро, ки худаш низ интизори Малакути Худо буд, омад ва ҷасорат карда назди Пилотус даромад ва Ҷасади Исоро талаб кард;

44Пилотус дар ҳайрат афтод, ки Ӯ зуд фавтидааст; ва юзбоширо талабида, аз вай пурсид, ки оё фавтид?

45Ва чун аз юзбошӣ фаҳмид, Ҷасадро ба Юсуф дод.

46Вай катоне харида ва Ҷасадро аз салиб фуроварда, ба он катон печонд ва ба қабре ки дар дохили санг тарошида буд, ниҳод; ва сангеро бар дари қабр ғелонд+.

47Ва Марьями Маҷдалия ва Марьями модари Йӯсе диданд, ки куҷо гузошта шуд.

БОБИ ШОНЗДАҲУМ

Эҳьёи Исо ва воқеаҳои ин рӯз.

16^1•Баъд аз гузаштани шанбе, Марьями Маҷдалия ва Марьяме ки модари Яъқуб буд, ва Салӯмит ҳанут хариданд, то рафта Ӯро тадҳин кунанд+.

2Ва саҳарии рӯзи якшанбе, чун офтоб тулӯъ кард, онҳо ба сари қабр омаданд,

3Ва ба ҳамдигар мегуфтанд: «Сангро аз дари қабр барои мо кӣ меғелонад?»+

4Чун нигаристанд, диданд, ки санг ғелонда шудааст; ва ҳол он ки он бисьёр бузург буд.

5Ва чун ба қабр даромаданд, ҷавонеро дар тарафи рост нишаста диданд, ки либоси сафед дар бар дошт; ва ҳайрон шуданд.

6Вай ба онҳо гуфт: «Ҳайрон нашавед. Исои Носирии маслубро ҷустуҷӯ мекунед; Ӯ эҳьё шуд ва дар ин ҷо нест. Инак ҷое ки Ӯро ниҳода буданд.

7Лекин рафта, ба шогирдони Ӯ ва ба Петрус гӯед, ки Ӯ пеш аз шумо ба Ҷалил меравад; Ӯро, чунон ки ба шумо гуфта буд, дар он ҷо ҳоҳед дид»+.

8Ва зуд баромада, тозон аз пеши қабр рафтанд; онҳоро ларза ва даҳшат фаро гирифта буд, ва ба касе чизе нагуфтанд, зеро ки метарсиданд.

Фармоиш дар бораи вазифа.

9•Саҳарии рӯзи якшанбе эҳьё шуда, аввал ба Марьями Маҷдалия, ки аз вай ҳафт девро берун карда буд, зоҳир шуд+.

10Вай рафта, ба ҳамроҳони Ӯ, ки гирьёну нолон буданд, ҳабар дод;

11Лекин онҳо, чун шуниданд, ки Ӯ зинда аст, ва Ӯро вай дидааст, — бовар накарданд+.

12Баъд аз он ба сурати дигар ба ду нафари онҳо, ки ба деҳа мерафтанд, дар роҳ зоҳир шуд.

13Ва онҳо баргашта, ба дигарон ҳабар доданд; лекин ба онҳо низ бовар накарданд.

14Ниҳоят ба он ёздаҳ, ки дар сари суфра нишаста буданд, зоҳир шуд ва онҳоро ба сабаби беимонӣ ва дилсахтиашон сарзаниш кард, зеро ба онҳое ки Ӯро эҳьёшуда дида буданд, бовар накардаанд.

15Ва ба онҳо гуфт: «Ба тамоми олам биравед ва Инҷилро ба ҳамаи маҳлуқот мавъиза кунед+.

16Ҳар кӣ имон оварда, таъмид ёбад, наҷот ҳоҳад ёфт; лекин ҳар кӣ имон наоварад, маҳкум хоҳад шуд+.

17Ва ин аломот ҳамроҳи имондорон ҳоҳад буд: ба исми Ман девҳоро берун кунанд ва ба забонҳои нав сухан гӯянд;+

18Ва морҳоро гиранд; ва агар заҳри қотиле бихӯранд, ба онҳо осеб нарасонад; ва даст бар беморон ниҳанд, онҳо шифо ёбанд»+.

Сууди Исо.

19Ва Худованд, пас аз он ки ба онҳо сухан гуфт, ба осмон сууд карда, ба ямини Худо нишаст+.

20Ва онҳо берун рафта, дар ҳар ҷо мавъиза мекарданд, ва Худованд ба онҳо мадад мерасонд ва бо аломоти баъдина каломро собит мегардонд+.

• 1:1 Мат. 3:1-12, Луқ. 3:1-9, Юҳ. 1:19-28

+ 1:1 Заб. 2:7

+ 1:2 Хур. 23:20, Мал. 3:1, Мат. 11:10, Луқ. 7:27

+ 1:3 Иш. 40:3
+ 1:4 Луқ. 1:80, Юҳ. 1:6
+ 1:5 Аъм. 19:18
+ 1:6 4 Подш. 1:8, Иб. 11:22, 1 Подш. 14:26
+ 1:8 Юил 2:28
• 1:9 Мат. 3:13, Луқ. 3:21-22, Луқ. 4:1-13
+ 1:9 Мат. 2:23, Луқ. 2:39
+ 1:10 Аъм. 7:56, Иш. 11:2, Юҳ. 1:32-33

+ 1:11 Марқ. 9:7, Юҳ. 12:28, Иш. 42:1, Марқ. 9:7, 2 Пет. 1:17

+ 1:13 1 Вақ. 21:1, 1 Тас. 3:5, Луқ. 22:43
• 1:14 Мат. 4:18-22, Луқ. 5:1-11
+ 1:14 Еҳ. 21:39, 3 Подш. 9:11, Иш. 9:1
+ 1:15 Ғал. 4:4, Мат. 3:2

+ 1:16 Ад. 34:11, Мат. 14:34, Марқ. 6:53, Юҳ. 1:40-42

+ 1:17 Мат. 13:47
+ 1:18 Марқ. 10:28
• 1:21 Луқ. 4:31-41
+ 1:21 Мат. 4:13
+ 1:22 Мат. 7:28-29
+ 1:24 Марқ. 5:7, Аъм. 19:15, Юҳ. 6:69
+ 1:26 Марқ. 9:20, Аъм. 8:7
+ 1:27 Аъм. 17:19
+ 1:30 1 Қӯр. 9:5

+ 1:31 Марқ. 5:41, Марқ. 9:27, Аъм. 3:7, Аъм. 9:41

+ 1:34 Мат. 12:16, Марқ. 3:12
• 1:35 Луқ. 4:42-44
+ 1:35 Мат. 14:23, Луқ. 5:16
+ 1:38 Иш. 61:1
• 1:40 Мат. 8:1-4, Луқ. 5:12-16

+ 1:40 Иб. 13:3, Ад. 12:10, 4 Подш. 5:1, 2 Вак. 26:20, Марқ. 9:22

+ 1:42 Луқ. 17:14
+ 1:43 Мат. 9:30
+ 1:44 Иб. 14:1-32, Луқ. 17:14
+ 1:45 Марқ. 7:36
• 2:1 Мат. 9:1-8, Луқ. 5:17-26
+ 2:1 Мат. 4:13, Марқ. 1:21
+ 2:4 Марқ. 6:55
+ 2:5 Мат. 8:10, Марқ. 10:52, Луқ. 7:48
+ 2:7 Марқ. 14:64, Заб. 31:5, Иш. 43:25
• 2:13 Мат. 9:9-13, Луқ. 5:27-32
+ 2:16 Луқ. 15:2
+ 2:17 Луқ. 15:7, 1 Тим. 1:15
• 2:18 Мат. 9:14-17, Мат. 12:1-8, Луқ. 5:33

+ 2:18 Мат. 11:2, Луқ. 11:1, Юҳ. 1:35, Луқ. 18:12

+ 2:19 Мат. 25:1-13, Юҳ. 3:29, Ваҳй 19:7, Ваҳй 21:2

+ 2:20 Марқ. 14:7, Луқ. 17:22
+ 2:23 Так. Шар. 23:25
+ 2:24 Хур. 20:8-10, Ад. 15:32-36
+ 2:25 1 Подш. 21:1-6

+ 2:26 1 Подш. 22:20, 2 Подш. 8:17, Хур. 25:30, Иб. 24:5-9

+ 2:27 Хур. 23:12, Так. Шар. 5:14
• 3:1 Мат. 12:9-14, Луқ. 6:6-11
+ 3:1 Марқ. 1:21
+ 3:2 Луқ. 14:1, Луқ. 20:20
+ 3:4 Луқ. 14:3
+ 3:5 Эфс. 4:18, 3 Подш. 13:6
+ 3:7 Иш. 34:5, Ҳиз. 35:15, Мат. 11:21
+ 3:10 Марқ. 5:28
+ 3:11 Мат. 14:33, Марқ. 1:24
+ 3:12 Мат. 12:16, Марқ. 1:34
• 3:13 Мат. 10:1-4, Луқ. 6:12-16
+ 3:16 Мат. 16:18, Юҳ. 1:42
+ 3:17 Марқ. 1:19
+ 3:18 Мат. 9:9
+ 3:19 Марқ. 14:10, Марқ. 14:44

• 3:20 Мат. 12:22-32, Луқ. 11:14-23, Луқ. 12:10

+ 3:20 Марқ. 6:31
+ 3:21 2 Қӯр. 5:13
+ 3:22 4 Подш. 1:2, Мат. 9:34, Мат. 10:25
+ 3:27 Иш. 49:24-25

+ 3:29 Луқ. 12:10, 1 Юҳ. 5:16, Ибр. 10:26, Ибр. 10:29

• 3:31 Мат. 12:46-50, Луқ. 8:19-21

+ 3:31 Марқ. 6:3, Юҳ. 2:12, Юҳ. 7:3, Аъм. 1:14, 1 Қӯр. 9:5, Ғал. 1:19

+ 3:35 Юҳ. 15:14, Ибр. 2:11
• 4:1 Мат. 13:1-23, Луқ. 8:4-15
+ 4:7 Ирм. 4:3
+ 4:9 Мат. 11:15, Ваҳй 2:7
• 4:10 Мат. 13:18-23, Луқ. 8:11-15
+ 4:11 Мат. 19:11, 1 Қӯр. 5:12-13

+ 4:12 Иш. 6:9-10, Иш. 42:20, Юҳ. 12:40, Аъм. 28:26-27

+ 4:14 Иш. 55:10-11, Аъм. 8:4
+ 4:17 Ғал. 1:6, Ибр. 6:4
+ 4:19 Мат. 6:25, Марқ. 10:23, 1 Тим. 6:10
+ 4:20 Юҳ. 15:5
• 4:21 Луқ. 8:16-18
+ 4:21 Мат. 5:15, Луқ. 11:33
+ 4:22 Мат. 10:26, Луқ. 12:2
+ 4:23 Мат. 11:15, Марқ. 4:9
+ 4:24 Мат. 7:2
+ 4:25 Мас. 9:9
+ 4:29 Юил 3:13, Мат. 13:38, Ваҳй 14:15
• 4:30 Мат. 13:31-35, Луқ. 13:18-19
+ 4:31 Мат. 17:20, Луқ. 17:6
+ 4:32 Ҳиз. 17:3, Ҳиз. 31:6, Дон. 4:9
• 4:35 Мат. 8:23-27, Луқ. 8:22-25
+ 4:35 Мат. 8:18, Луқ. 8:22
+ 4:37 Аъм. 27:14
+ 4:39 Заб. 64:8, Заб. 88:10, Заб. 103:7
• 5:1 Мат. 8:28-34, Луқ. 8:26-39
+ 5:7 Марқ. 1:24
+ 5:17 Луқ. 5:8, Аъм. 16:39
+ 5:19 Заб. 65:16
+ 5:20 Мат. 4:25, Марқ. 7:31
• 5:21 Мат. 9:18-26, Луқ. 8:40-56
+ 5:22 Луқ. 13:14, Аъм. 13:15, Аъм. 18:8
+ 5:25 Иб. 15:25
+ 5:28 Марқ. 3:10
+ 5:30 Луқ. 5:17, Луқ. 6:19
+ 5:34 Марқ. 10:52
+ 5:37 Марқ. 9:2, Марқ. 14:33
+ 5:39 Юҳ. 11:11

+ 5:41 Марқ. 1:31, Марқ. 9:27, Аъм. 3:7, Аъм. 9:41, Луқ. 7:14

+ 5:43 Марқ. 1:44, Марқ. 9:9
• 6:1 Мат. 13:53-58, Луқ. 4:16-30
+ 6:1 Мат. 2:23, Луқ. 2:39, Луқ. 4:23
+ 6:2 Марқ. 1:21
+ 6:3 Мат. 11:6
+ 6:4 Юҳ. 4:44
• 6:7 Мат. 10:1, Мат. 10:5-15, Луқ. 9:1-6
+ 6:7 Марқ. 3:13-18
+ 6:11 Аъм. 13:51
+ 6:12 Марқ. 1:15
+ 6:13 Яъқ. 5:14
• 6:14 Мат. 14:1-12, Луқ. 9:7-9
+ 6:14 Марқ. 8:28
+ 6:15 Мат. 21:11

+ 6:17 Иб. 18:16, Иб. 20:21, Мат. 11:2, Луқ. 3:19-20, Юҳ. 3:24

+ 6:21 Ҳас. 40:20, Эст. 1:3
+ 6:23 Эст. 5:3, Эст. 7:2
+ 6:29 Марқ. 2:18

• 6:30 Мат. 14:13-21, Луқ. 9:10-17, Юҳ. 6:1-14

+ 6:30 Марқ. 6:7

+ 6:31 Марқ. 3:20

+ 6:34 Ад. 27:17, 3 Подш. 22:17, Ҳиз. 34:5, Зак. 10:2, Мат. 9:36

+ 6:37 4 Подш. 4:42-44
• 6:45 Мат. 14:22-36, Юҳ. 6:15-21
+ 6:45 Мат. 11:21, Марқ. 8:22
+ 6:46 Луқ. 6:12, Луқ. 9:28
+ 6:49 Луқ. 24:37

+ 6:52 Марқ. 6:41, Марқ. 8:17, Юҳ. 12:40, 2 Қӯр. 3:14

+ 6:53 Ад. 34:11, Мат. 14:34, Луқ. 5:1
+ 6:55 Марқ. 2:4, Аъм. 5:15
+ 6:56 Марқ. 5:27
• 7:1 Мат. 15:1-20
+ 7:3 Ғал. 1:14
+ 7:4 Ибр. 9:10
+ 7:5 Луқ. 11:38
+ 7:6 Мат. 23:13
+ 7:7 Иш. 29:13, Қӯл. 2:22
+ 7:10 Хур. 20:12, Хур. 21:17
+ 7:15 Аъм. 10:15, Тит. 1:15
+ 7:19 Аъм. 10:15, Аъм. 11:9, Тит. 1:15
+ 7:20 Мат. 12:34, Яъқ. 3:6
+ 7:21 Ғал. 5:19-21, 1 Қӯр. 6:9-10
• 7:24 Мат. 15:21-28
+ 7:24 Еҳ. 19:28-29, Иш. 23
+ 7:26 Аъм. 21:2-3
+ 7:27 Мат. 7:6
+ 7:31 Марқ. 8:24, Марқ. 5:20, Марқ. 1:9
+ 7:32 Иш. 35:5-6
+ 7:33 Марқ. 8:23, Юҳ. 9:6
+ 7:36 Марқ. 1:44-45
• 8:1 Мат. 15:32-39
+ 8:2 Мат. 9:36
+ 8:4 4 Подш. 4:42-44
• 8:11 Мат. 16:1-4
+ 8:11 Луқ. 11:16, 1 Қӯр. 1:22
• 8:14 Мат. 16:5-12
+ 8:15 Луқ. 12:1, 1 Қӯр. 5:7-8
+ 8:17 Марқ. 6:52, Марқ. 7:18
+ 8:18 Ирм. 5:21
+ 8:19 Марқ. 6:41-43
+ 8:20 Марқ. 8:8
+ 8:22 Марқ. 6:45
+ 8:23 Марқ. 7:33, Юҳ. 9:6
• 8:27 Мат. 16:13-20, Луқ. 9:18-21
+ 8:28 Марқ. 6:14, 3 Подш. 17:1, Мал. 4:5
+ 8:29 Марқ. 14:61-62, Юҳ. 11:27
+ 8:30 Мат. 9:30
• 8:31 Мат. 16:21-28, Луқ. 9:22-27

+ 8:31 Луқ. 17:25, Марқ. 9:31, Марқ. 10:34, Юҳ. 2:19

+ 8:32 Юҳ. 16:25
+ 8:33 Мат. 4:10, Фпл. 3:19
+ 8:34 Мат. 10:38-39
+ 8:35 Марқ. 10:29
+ 8:36 Луқ. 12:20
+ 8:37 Заб. 48:8-9

+ 8:38 Иш. 57:3, Рум. 1:16, 2 Тим. 1:8, Так. Шар. 33:2, Дон. 7:13, Зак. 14:5

+ 9:1 Марқ. 13:30, Юҳ. 21:22
• 9:2 Мат. 17:1-13, Луқ. 9:28-36
+ 9:2 Марқ. 5:37, Марқ. 14:33
+ 9:3 Дон. 7:9
+ 9:4 Мал. 4:5
+ 9:7 Так. Шар. 18:15, 2 Пет. 1:17
+ 9:9 Марқ. 1:44, Марқ. 5:43
+ 9:12 Иш. 53:7
+ 9:13 Мат. 11:14, Луқ. 1:17
• 9:14 Мат. 17:14-20, Луқ. 9:37-43
+ 9:17 Луқ. 11:14
+ 9:20 Марқ. 1:26
+ 9:22 Марқ. 1:40
+ 9:23 Мат. 17:20-21
+ 9:26 Марқ. 1:26

+ 9:27 Марқ. 1:31, Марқ. 5:41, Аъм. 3:7, Аъм. 9:41

• 9:30 Мат. 17:22-23, Луқ. 9:43-45
+ 9:31 Марқ. 8:31, Марқ. 10:32-34
+ 9:32 Марқ. 6:52

• 9:33 Мат. 18:1-9, Луқ. 9:46-50, Луқ. 22:24-30

+ 9:33 Мат. 17:24
+ 9:35 Марқ. 10:43-44
+ 9:36 Марқ. 10:16
+ 9:37 Мат. 10:40, Луқ. 10:16, Юҳ. 13:20

+ 9:38 Мат. 7:22, Мат. 12:27, Аъм. 19:13, Ад. 11:28

+ 9:40 Мат. 12:30, Луқ. 11:23
+ 9:41 Мат. 10:42
+ 9:42 Луқ. 17:2
+ 9:43 Мат. 5:30, Мат. 25:41, Ваҳй 20:10
+ 9:47 Иш. 66:24

+ 9:50 Мат. 5:13, Луқ. 14:34, Ҳиз. 43:24, Рум. 12:18, 2 Қӯр. 13:11, 1 Тас. 5:13

• 10:1 Мат. 19:1-12
+ 10:4 Так. Шар. 24:1-3
+ 10:6 Ҳас. 1:27

+ 10:7 Ҳас. 2:24, 1 Қӯр. 6:16, Эфс. 5:31, 1 Қӯр. 6:16

+ 10:9 Мал. 2:16, 1 Қӯр. 7:10
+ 10:12 Мат. 5:32
• 10:13 Мат. 19:13-15, Луқ. 18:15-17
+ 10:15 Мат. 18:3
+ 10:16 Марқ. 9:36
• 10:17 Мат. 19:16-30, Луқ. 18:18-30
+ 10:17 Луқ. 10:25
+ 10:18 Заб. 105:1, Заб. 118:68

+ 10:19 Хур. 20:12-16, Так. Шар. 24:14, 1 Қӯр. 6:8

+ 10:20 Фпл. 3:6
+ 10:21 Луқ. 12:33
+ 10:23 Заб. 48:7-8, Марқ. 4:19

+ 10:27 Ҳас. 18:14, Айюб 42:2, Ирм. 32:17, Марқ. 14:36, Луқ. 1:37

+ 10:28 Марқ. 1:18-20
+ 10:29 Марқ. 8:35, Луқ. 14:26
+ 10:30 2 Қӯр. 12:10
+ 10:31 Мат. 20:16, Луқ. 13:30
• 10:32 Мат. 20:17-19, Луқ. 18:31-34
+ 10:34 Марқ. 8:31, Марқ. 9:31
• 10:35 Мат. 20:20-28
+ 10:35 Марқ. 1:19
+ 10:37 Мат. 19:28
+ 10:38 Марқ. 14:36, Юҳ. 18:11, Луқ. 12:50
+ 10:39 Аъм. 12:2, Ваҳй 1:9
+ 10:43 1 Пет. 5:3, Мат. 23:11, Марқ. 9:35

+ 10:45 Юҳ. 13:4-5, Иш. 53:10-11, Юҳ. 11:51, Рум. 4:25, Ғал. 1:4, 1 Тим. 2:6, Тит. 2:14, 1 Пет. 1:18-19

• 10:46 Мат. 20:29-34, Луқ. 18:35-43
+ 10:46 Еҳ. 6:1, 3 Подш. 16:34
+ 10:47 2 Подш. 7:12-16, Луқ. 1:32
+ 10:52 Марқ. 5:34, Луқ. 7:50, Луқ. 17:19

• 11:1 Мат. 21:1-11, Луқ. 19:28-40, Юҳ. 12:12-19

+ 11:1 2 Подш. 15:30, Зак. 14:4, Аъм. 1:12, Мат. 21:17, Луқ. 24:50, Юҳ. 11:18

+ 11:8 4 Подш. 9:13

+ 11:10 Заб. 117:25-26, Заб. 148:1, Мат. 23:39

• 11:12 Мат. 21:18-19

+ 11:12 Мат. 4:2

+ 11:13 Ирм. 24:8, Ирм. 29:16-17, Ҳуш. 9:10, Мик. 7:1, Марқ. 13:28, Луқ. 13:6

• 11:15 Мат. 21:12-17, Луқ. 19:45-48, Юҳ. 2:13-22

+ 11:15 Иб. 1:14, Иб. 5:7, Иб. 12:8, Луқ. 2:24

+ 11:17 Иш. 56:7, Ирм. 7:11
+ 11:18 Мат. 21:46
+ 11:19 Луқ. 21:37
• 11:20 Мат. 21:19-22
+ 11:23 Мат. 7:7, Мат. 17:20, 1 Қӯр. 13:2
+ 11:24 Мат. 7:7, Яъқ. 1:6
+ 11:25 Мат. 6:14, Қӯл. 3:13
• 11:27 Мат. 21:23-27, Луқ. 20:1-8
+ 11:28 Аъм. 4:7
+ 11:30 Марқ. 1:4
+ 11:31 Луқ. 7:30
+ 11:32 Мат. 11:9, Мат. 14:5
• 12:1 Мат. 21:33-46, Луқ. 20:9-19

+ 12:1 Заб. 79:9, Иш. 5:1, Сур. Сур. 8:11, Марқ. 13:34

+ 12:5 Мат. 22:6, Мат. 23:34, Ибр. 11:36-37, Ибр. 11:36-37

+ 12:6 Мат. 3:17, Ибр. 1:1
+ 12:7 Ибр. 1:2, 3 Подш. 21:19
+ 12:8 Ибр. 13:12
+ 12:9 Аъм. 13:46

+ 12:11 Заб. 117:22-23, Аъм. 4:11, 1 Пет. 2:7

+ 12:12 Марқ. 11:18, Марқ. 11:32
• 12:13 Мат. 22:15-22, Луқ. 20:20-26
+ 12:13 Луқ. 11:54
+ 12:14 Мат. 17:24-25
+ 12:15 Марқ. 7:6, Луқ. 12:1
+ 12:17 Рум. 13:7
• 12:18 Мат. 22:23-33, Луқ. 20:27-40
+ 12:18 Мат. 3:7, Аъм. 23:8
+ 12:19 Ҳас. 38:8, Так. Шар. 25:5-6
+ 12:26 Хур. 3:2, Хур. 3:6
• 12:28 Мат. 22:34-40, Луқ. 10:25-28

+ 12:30 Так. Шар. 6:4-5, Так. Шар. 11:13, Еҳ. 22:5

+ 12:31 Иб. 19:18, Мат. 19:19
+ 12:32 Так. Шар. 4:35, Так. Шар. 6:4
+ 12:33 3 Подш. 15:22, Ҳуш. 6:6, Мик. 6:6-8
+ 12:34 Луқ. 20:40
• 12:35 Мат. 22:41-46, Луқ. 20:41-44

+ 12:35 2 Подш. 7:12-16, Марқ. 10:47, Луқ. 1:32

+ 12:36 Заб. 109:1, Аъм. 2:34-35
+ 12:37 Марқ. 6:20
• 12:38 Мат. 23:1-36, Луқ. 20:45-47
+ 12:39 Луқ. 11:43
• 12:41 Луқ. 21:1-4
+ 12:41 4 Подш. 12:9, Мат. 27:6
+ 12:44 2 Қӯр. 8:1-3, 2 Қӯр. 8:12
• 13:1 Мат. 24:1-14, Луқ. 21:5-19
+ 13:2 Луқ. 19:44
+ 13:5 1 Юҳ. 3:7, Қӯл. 2:8, 2 Тас. 2:3
+ 13:6 Ирм. 14:14
+ 13:7 Ирм. 51:46

+ 13:8 2 Вак. 15:6, Ваҳй 6:4, Аъм. 11:28, Ваҳй 6:8, Ваҳй 6:12

+ 13:9 Заб. 118:46, Аъм. 17:6, Аъм. 18:12, Аъм. 24:1, Аъм. 25:6

+ 13:10 Мат. 28:19, Рум. 10:18, Қӯл. 1:6
+ 13:11 Аъм. 4:8
+ 13:12 Мат. 10:35-36

+ 13:13 Мат. 10:22, Юҳ. 15:18, Яъқ. 5:11, Ваҳй 2:10

• 13:14 Мат. 24:15-28, Луқ. 21:20-24
+ 13:14 Дон. 9:27, Дон. 11:31, Дон. 12:11
+ 13:15 Луқ. 17:31
+ 13:17 Луқ. 23:29
+ 13:19 Ирм. 30:7, Дон. 12:1, Ваҳй 16:18
+ 13:20 Иш. 65:8, Луқ. 18:7
+ 13:21 Луқ. 17:23

+ 13:22 Так. Шар. 13:1, 2 Тас. 2:9, Ваҳй 13:13, Ваҳй 16:14

+ 13:23 Юҳ. 13:19, Юҳ. 14:29
• 13:24 Мат. 24:29-31, Луқ. 21:25-28
+ 13:24 Ом. 8:9

+ 13:25 Иш. 13:10, Иш. 24:23, Иш. 34:4, Ҳиз. 32:7, Юил 2:31, Аъм. 2:20, Ваҳй 6:13

+ 13:26 Дон. 7:13, Мат. 16:27
+ 13:27 Мат. 13:41
• 13:28 Мат. 24:32-35, Луқ. 21:29-33
+ 13:30 Марқ. 9:1

+ 13:31 Заб. 101:26-27, Иш. 51:6, 2 Пет. 3:10

• 13:32 Мат. 24:36-44, Луқ. 17:26-30, Луқ. 17:34-36

+ 13:32 Зак. 14:7
+ 13:33 Эфс. 6:18, 1 Тас. 5:6, Мат. 25:13
+ 13:34 Марқ. 12:1
+ 13:35 Мат. 25:13, 2 Пет. 3:10, 1 Тас. 5:2
+ 13:36 Мат. 25:1-13

• 14:1 Мат. 26:1-5, Луқ. 22:1-2, Юҳ. 11:45-53

+ 14:1 Хур. 12:1-30, Юҳ. 11:53

• 14:3 Мат. 26:6-13, Луқ. 7:36-50, Юҳ. 12:1-8

+ 14:3 Мат. 21:17, Юҳ. 11:1, Юҳ. 11:18, Иб. 13:3

+ 14:7 Так. Шар. 15:11, Марқ. 2:20, Юҳ. 7:33
+ 14:8 Юҳ. 19:40
+ 14:9 Мат. 24:14
• 14:10 Мат. 26:14-16, Луқ. 22:3-6
+ 14:10 Юҳ. 13:2, Аъм. 1:16

• 14:12 Мат. 26:17-30, Луқ. 22:7-23, Юҳ. 13:21-30

+ 14:12 Хур. 12:6, 1 Қӯр. 5:7
+ 14:18 Заб. 40:10, Юҳ. 13:18
+ 14:21 Иш. 53, Мат. 18:7

• 14:22 Мат. 26:26-30, Луқ. 22:15-20, 1 Қӯр. 11:23-25

+ 14:22 Юҳ. 6:51, 1 Қӯр. 10:16
+ 14:24 Хур. 24:8
+ 14:26 Луқ. 22:39

• 14:27 Мат. 26:31-35, Луқ. 22:31-34, Юҳ. 13:36-38

+ 14:27 Зак. 13:7, Юҳ. 16:32
+ 14:28 Марқ. 16:7
• 14:32 Мат. 26:36-46, Луқ. 22:39-46
+ 14:33 Марқ. 5:37, Марқ. 9:2
+ 14:34 Юҳ. 12:27
+ 14:35 Ибр. 5:7

+ 14:36 Марқ. 10:27, Марқ. 10:38, Юҳ. 18:11, Юҳ. 5:30, Юҳ. 6:38

+ 14:38 Мат. 6:13, 1 Пет. 4:7

+ 14:41 Юҳ. 2:4, Марқ. 9:31, Марқ. 10:33

• 14:43 Мат. 26:47-56, Луқ. 22:47-53, Юҳ. 18:3-12

+ 14:43 Аъм. 1:16

+ 14:47 Луқ. 22:38

+ 14:49 Марқ. 11:27, Мат. 1:22-23, Мат. 21:4, Юҳ. 19:36

+ 14:50 Марқ. 14:27, Юҳ. 16:32

• 14:53 Мат. 26:57-68, Луқ. 22:54-55, Луқ. 22:63-71, Юҳ. 18:13-14, Юҳ. 18:19-24

+ 14:56 Заб. 26:12, Заб. 34:11, Так. Шар. 17:6, Так. Шар. 19:15

+ 14:58 2 Қӯр. 5:1, Марқ. 15:29, Юҳ. 2:19
+ 14:60 Марқ. 15:4-5
+ 14:61 Иш. 53:7, Заб. 2:7

+ 14:62 Заб. 109:1, Дон. 7:13, Мат. 16:27, Мат. 24:30, Ибр. 1:13

+ 14:63 Ад. 14:6, Аъм. 14:14
+ 14:64 Марқ. 2:7, Юҳ. 10:36, Иб. 24:16
+ 14:65 Иш. 50:6, Марқ. 10:34

• 14:66 Мат. 26:69-75, Луқ. 22:56-62, Юҳ. 18:15-18, Юҳ. 18:25-27

+ 14:72 Марқ. 14:30

• 15:1 Мат. 27:1-2, Мат. 27:11-14, Луқ. 23:1-5, Юҳ. 18:28-38

+ 15:1 Луқ. 3:1, Луқ. 13:1, Аъм. 3:13, Аъм. 4:27, 1 Тим. 6:13

+ 15:2 Мат. 2:2
+ 15:4 Марқ. 14:60-61
+ 15:5 Иш. 53:7

• 15:6 Мат. 27:15-26, Луқ. 23:13-25, Юҳ. 18:39

+ 15:10 Юҳ. 12:19, Аъм. 5:17
+ 15:11 Аъм. 3:14
+ 15:14 Луқ. 23:41, Ибр. 4:15
+ 15:15 Марқ. 10:34
• 15:16 Мат. 27:27-31, Юҳ. 19:2-3
+ 15:19 Иш. 50:6, Марқ. 10:34, Марқ. 14:65

• 15:21 Мат. 27:32-44, Луқ. 23:26-43, Юҳ. 19:17-27

+ 15:21 Рум. 16:13

+ 15:24 Заб. 21:19

+ 15:29 Заб. 21:7, Заб. 108:25, Марқ. 14:58, Юҳ. 2:19

+ 15:31 Юҳ. 10:18

+ 15:32 Юҳ. 1:49, Юҳ. 12:13, Юҳ. 20:29

• 15:33 Мат. 27:45-56, Луқ. 23:44-49, Юҳ. 19:28-30

+ 15:34 Заб. 21:2
+ 15:36 Заб. 68:22
+ 15:38 Хур. 26:33, Иб. 16:2
+ 15:40 Луқ. 8:2

• 15:42 Мат. 27:57-61, Луқ. 23:50-56, Юҳ. 19:38-42

+ 15:46 Иш. 53:9

• 16:1 Мат. 28:1-8, Луқ. 24:1-12, Юҳ. 20:1-10

+ 16:1 Марқ. 15:40
+ 16:3 Марқ. 15:46
+ 16:7 Марқ. 14:28

• 16:9 Мат. 28:9-10, Мат. 28:16-20, Луқ. 24:13-49, Юҳ. 20:11-23

+ 16:9 Луқ. 8:2
+ 16:11 Луқ. 24:11
+ 16:15 Аъм. 1:8, Қӯл. 1:23

+ 16:16 Аъм. 16:31, Рум. 10:9, 1 Пет. 3:21, Юҳ. 3:18

+ 16:17 Луқ. 10:17, Аъм. 5:16, Аъм. 8:7, Аъм. 16:18, Аъм. 19:12, Аъм. 2:4, Аъм. 10:46, 1 Қӯр. 12:10, 1 Қӯр. 14:2

+ 16:18 Заб. 90:13, Луқ. 10:19, Аъм. 28:3-5, Аъм. 9:12, Аъм. 28:8

+ 16:19 Луқ. 24:51, Аъм. 1:9, 1 Тим. 3:16, Заб. 109:1, Аъм. 7:55-56, 1 Пет. 3:22, Рум. 8:34, Эфс. 1:20, Қӯл. 3:1, Ибр. 1:3, Ибр. 8:1, Ибр. 12:2, Ваҳй 3:21

+ 16:20 Аъм. 5:12

Table of Contents

- Китоби Муқаддас

- Инҷили Марқӯс

- БОБИ ЯКУМ
- БОБИ ДУЮМ
- БОБИ СЕЮМ
- БОБИ ЧОРУМ
- БОБИ ПАНҶУМ
- БОБИ ШАШУМ
- БОБИ ҲАФТУМ
- БОБИ ҲАШТУМ
- БОБИ НӮҲУМ
- БОБИ ДАҲУМ
- БОБИ ЁЗДАҲУМ
- БОБИ ДУВОЗДАҲУМ
- БОБИ СЕЗДАҲУМ
- БОБИ ЧОРДАҲУМ
- БОБИ ПОНЗДАҲУМ
- БОБИ ШОНЗДАҲУМ