Author: Institute of Bible Translators
Date: 2019-01-10T10:12:09.952064+00:00

Китоби Муқаддас

1. Инҷили Юҳанно

КИТОБИ

МУҚАДДАС

АҲДИ ҚАДИМ

ВА

АҲДИ ҶАДИД

ИНСТИТУТИ ТАРҶУМАИ КИТОБИ МУҚАДДАС

СТОКГОЛЬМ

1999

КИТОБИ МУҚАДДАС

АҲДИ ҚАДИМ ВА АҲДИ ҶАДИД

Тарҷумаи аввалини Китоби Муқаддас бо матни пурра ба
забони тоҷикӣ.

Дар с. 1973 тарҷума сар шудааст.

Тарҷума ва таҳрир дар с. 1989 анҷом ёфтааст.

Нашри якум: дар с. 1992 чоп шудааст.

Нашри дуюм: дар с. 1999 чоп шудааст.

Аҳди Қадим аз матни ибронӣ ва

Аҳди Ҷадид аз матни русӣ тарҷума шудааст.

Ношир: Интитути тарҷумаи Китоби Муқаддас, Стокгольм,

Шветция.

Тарҷумонҳо: Мордехай бен-Ҳиё Бачаев ва Кемал. Е. Алтай

(Инҷили Матто, Марқӯс, Юҳанно).

(с) Институти тарҷумаи Китоби Муқаддас, 1992, 1999

Стокгольм

Тасвир: (с) БФБС 1954, 1967, 1972

ISBN 978-91-89122-02-4

КИТОБИ МУҚАДДАС

АҲДИ ҶАДИД

Инҷили Юҳанно

ИНҶИЛИ ЮҲАННО

- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
- 11
- 12
- 13
- 14
- 15
- 16
- 17
- 18
- 19
- 20
- 21

БОБИ ЯКУМ

Каломи абадӣ ба ҷисм мубаддал шуд.

1^1Дар ибтидо Калом буд, ва Калом бо Худо буд, ва Калом Худо буд+.

2Он дар ибтидо бо Худо буд.

3Ҳама чиз ба воситаи Ӯ ба вуҷуд омад, ва ҳар он чи вуҷуд ёфт, бе Ӯ вуҷуд наёфт+.

4Дар Ӯ ҳаёт буд, ва ҳаёт нури одамиён буд+.

5Ва нур дар торикӣ медурахшид, ва торикӣ онро фаро нагирифт.

6Шахсе аз ҷониби Худо фиристода шуда буд, ки Яҳьё ном дошт+.

7Вай барои шоҳидӣ омад, ки бар Нур шаҳодат диҳад, то ки ҳама ба воситаи вай имон оваранд+.

8Вай он Нур набуд, балки омад, ки бар Нур шаҳодат диҳад.

Исо — Нури ҳақиқӣ.

9Он Нури ҳақиқӣ, ки ҳар одамро мунаввар мегардонад, ба ҷаҳон омаданӣ буд+.

10Ӯ дар ҷаҳон буд, ва ҷаҳон ба воситаи Ӯ ба вуҷуд омад, ва ҷаҳон Ӯро нашиноҳт.

11Ӯ назди мансубони Худ омад, ва мансубонаш Ӯро қабул накарданд+.

12Лекин ба онҳое ки Ӯро қабул карданд ва ба исми Ӯ имон оварданд, қудрат дод, ки фарзандони Худо гарданд,+

13Ки на аз хун, на аз хоҳиши ҷисм, на аз хоҳиши марде, балки аз Худо таваллуд ёфтаанд+.

14Ва Калом ҷисм гардид ва дар миёни мо сокин шуд, пур аз файз ва ростӣ; ва мо ҷалоли Ӯро дидем, ки ҷалоли шоистаи Писари ягонаи Падар аст+.

Шаҳодати Яҳьёи Таъмиддиҳанда дар бораи худаш.

15Ва Яҳьё бар Ӯ шаҳодат дод, ва нидо карда, мегуфт: «Ин аст Он ки дар бораи Ӯ гуфтам: „Он ки пас аз ман меояд, пеш аз ман будааст, зеро ки бар ман муқаддам буд“»+.

16Ва аз пуррагии Ӯ ҳамаи мо файз бар файз пайдо кардем;

17Зеро ки шариат ба воситаи Мусо ато шуд, аммо файз ва ростӣ ба воситаи Исои Масеҳ омад+.

18Худоро ҳаргиз касе надидааст; Писари ягонае ки дар оғӯши Падар аст, Ӯро зоҳир кард+.

19•Ва ин аст шаҳодати Яҳьё дар вақте ки яҳудиён аз Ерусалим коҳинон ва левизодагонро фиристоданд, то аз вай пурсанд, ки: «Ту кистӣ?»

20Вай иқрор кард ва инкор накард, балки зътироф намуда, гуфт: «Ман Масеҳ нестам»+.

21Аз вай пурсиданд: «Пас кистӣ? Оё Ильёс ҳастӣ?» Гуфт: «Не». «Оё он набӣ ҳастӣ?» Ҷавоб дод: «Не»+.

22Он гоҳ ба вай гуфтанд: «Пас кистӣ? То ба он касоне ки моро фиристодаанд, ҷавоб диҳем: дар бораи худ чӣ мегӯӣ?»

23Гуфт: «Ман овози нидокунанде дар биёбонам: „роҳи Худовандро рост кунед“, чунон ки Ишаъёи набӣ гуфтааст»+.

24Он фиристодагон аз фарисиён буданд;

25Ва онҳо аз вай пурсиданд: «Агар ту на Масеҳ ҳастӣ, на Ильёс ва на он набӣ, пас барои чӣ таъмид медиҳӣ?»

26Яҳьё дар ҷавоби онҳо гуфт: «Ман бо об таъмид медиҳам; лекин дар миёни шумо Касе истодааст, ки шумо Ӯро намешиносед:

27Ӯ Он аст, ки пас аз ман меояд, аммо пеш аз ман будааст; ва ман сазовори он нестам, ки даволи пойафзоли Ӯро воз кунам».

28Ин дар Байт-Абора, ки он тарафи Урдун аст, дар ҷое ки Яҳьё таъмид медод, воқеъ шуд.

Шаҳодати Таъмиддиҳанда дар бораи Барраи Худо.

Таъмиди Исо.

29Фардои он, Яҳьё Исоро дид, ки ба ҷониби вай меояд, ва гуфт: «Инак Барраи Худо, ки гуноҳи ҷаҳонро мебардорад;+

30Ин аст Он ки ман дар бораи Ӯ гуфтам, ки: „Пас аз ман Марде меояд, ки пеш аз ман будааст, зеро ки Ӯ бар ман муқаддам буд“;

31Ман Ӯро намешиноҳтам; лекин барои он ки Ӯ ба Исроил зоҳир гардад, омадам ва бо об таъмид медодам»+.

32Ва Яҳьё шаҳодат дода, гуфт: «Ман Рӯҳро дидам, ки чун кабӯтаре аз осмон нозил шуда, бар Ӯ қарор гирифт;+

33Ман Ӯро намешиноҳтам; лекин Он ки маро фиристод, то бо об таъмид диҳам, ба ман гуфт: „Бар ҳар кас бубинӣ, ки Рӯҳ нозил шуда, бар Ӯ қарор гирифт, Ӯ Ҳамон аст, ки бо Рӯҳулқудс таъмид медиҳад“+.

34Ва ман дида, шаҳодат додам, ки Ӯ Писари Худост».

Исо ва шогирдони аввалин.

35Фардои он, боз Яҳьё бо ду шогирди худ истода буд+.

36Чун дид, ки Исо аз он ҷо мегузарад, гуфт: «Инак Барраи Худо»+.

37Он ду шогирд суханони вайро шунида, аз паи Исо равона шуданд.

38Исо ба ақиб нигоҳ карда, дид, ки онҳо меоянд, гуфт: «Чӣ меҳоҳед?» Ба Ӯ гуфтанд: «Раббӣ», яъне: «эй Устод, дар куҷо истиқомат дорӣ?»+

39Ӯ гуфт: «Биёед ва бубинед». Онҳо омаданд ва диданд, ки дар куҷо истиқомат дорад, ва он рӯз назди Ӯ бимонданд. Тақрибан соати даҳум[*] буд.

40Яке аз он ду нафар, ки суҳанони Яҳьёро шунида, аз паи Ӯ омада буданд, Андриёс, бародари Шимъӯни Петрус буд+.

41Вай аввал бародари худ Шимъӯнро ёфта, гуфт: «Мо Масеҳро, яъне Христосро ёфтем»+.

42Вайро назди Исо овард. Исо ба вай нигариста, гуфт: «Ту Шимъӯн, писари Юнус ҳастӣ; акнун номат Кифо ҳоҳад шуд, ки маънояш Петрус аст»+.

43Фардои ин, Исо ҳост ба Ҷалил равад, ва Филиппусро ёфта, гуфт: «Аз ақиби Ман биё».

44Филиппус аз Байт-Сайдо, ҳамшаҳрии Андриёс ва Петрус буд+.

45Филиппус Натанъилро ёфта, гуфт: «Мо Он касеро, ки Мусо дар бораи Ӯ дар Таврот навиштааст, ва анбиё зикр кардаанд, ёфтаем, ки Исо, писари Юсуф, аз Носира аст»+.

46Вале Натанъил ба вай гуфт: «Магар мумкин аст, ки аз Носира чизи некӯе пайдо шавад?» Филиппус ба вай гуфт: «Биё ва бубин».

47Исо чун дид, ки Натанъил сӯи Ӯ меояд, дар бораи вай гуфт: «Инак, исроилии ҳақиқӣ, ки дар вай макре нест»+.

48Натанъил ба Ӯ гуфт: «Маро аз куҷо мешиносӣ?» Исо дар ҷавоби вай гуфт: «Пеш аз он ки Филиппус туро даъват кунад, ҳангоме ки дар зери дарахти анҷир будӣ, Ман туро дидам».

49Натанъил дар ҷавоби Ӯ гуфт: «Эй Устод! Ту Писари Худоӣ, Ту Подшоҳи Исроил ҳастӣ»+.

50Исо дар ҷавоби вай гуфт: «Ту имон овардӣ, зеро ба ту гуфтам, ки: „Ман туро дар зери дарахти анҷир дидам“; чизҳои бузургтар аз ин хохӣ дид».

51Ва ба вай гуфт: «Ба ростӣ, ба ростӣ ба шумо мегӯям: минбаъд осмонро кушода ва фариштагони Худоро, ки бар Писари Одам сууд ва нузул мекунанд, хоҳед дид»+.

БОБИ ДУЮМ

Тӯи арӯсӣ дар Қонои Ҷалил ва мӯъҷизаи аввалин.

2^1Дар рӯзи сеюм дар Қонои Ҷалил тӯи арӯсӣ буд, ва модари Исо дар он ҷо буд+.

2Исо ва шогирдонашро низ ба тӯй даъват карда буданд.

3Чун шароб камӣ кард, модари Исо ба Ӯ гуфт: «Шароб надоранд».

4Исо ба вай гуфт: «Туро бо Ман чӣ кор аст, эй зан? Соати Ман ҳанӯз нарасидааст»+.

5Модараш ба хизматгорон гуфт: «Ҳар чи Ӯ ба шумо гӯяд, ба ҷо оваред».

6Дар он ҷо, мувофиқи оини татҳири яҳудиён, шаш кӯзаи сангин истода буд, ки гунҷоиши ҳар яке ду ё се бат[*] буд+.

7Исо ба онҳо гуфт: «Зарфҳоро аз об пур кунед». Ва онҳоро лабрез карданд.

8Ва гуфт: «Акнун кашида, ба сардори базм баред». Ва онхо бурданд.

9Чун сардор оби ба шароб мубаддалшударо чашид ва надонист, ки аз куҷост, зеро фақат хизматгороне ки обро кашида буданд, медонистанд, ва сардор домодро хонда,

10Ба вай гуфт: «Ҳар кас аввал шароби хубро медиҳад, ва чун маст шуданд, бадашро меоварад, лекин ту шароби хубро то ҳол нигоҳ доштаӣ».

11Ин ибтидои мӯъҷизоте буд, ки Исо дар Қонои Ҷалил нишон дода, ҷалоли Худро зоҳир кард, ва шогирдонаш ба Ӯ имон оварданд.

12Пас аз он Ӯ бо модараш, бародаронаш ва шогирдонаш ба Кафарнаҳум омад, ва дар он ҷо айёми каме монданд+.

Фисҳи аввалин ва пок кардани маъбад.

13•Ва чун иди фисҳи яҳудиён наздик буд, Исо ба Ерусалим рафт+.

14Ва дид, ки дар маъбад фурӯшандагони гову гӯсфанду кабӯтар ва саррофон нишастаанд.

15Ва тозиёнае аз арғамчин сохта, ҳамаро бо гову гӯсфандон аз маъбад пеш кард, ва тангаҳои саррофонро пошида, мизҳошонро чаппа кард;

16Ва ба кафтарфурӯшон гуфт: «Инҳоро аз ин ҷо гирифта баред ва хонаи Падари Маро хонаи савдогарӣ насозед»+.

17Ва шогирдони Ӯ ба хотир оварданд, ки навишта шудааст: «Рашки хонаи Ту Маро хӯрдааст»+.

18Он гоҳ яҳудиён ба Ӯ рӯ оварда, гуфтанд: «Ба мо чӣ аломате нишон медиҳӣ, ки ин корҳоро мекунӣ?»+

19Исо дар ҷавоби онҳо гуфт: «Ин маъбадро вайрон кунед, ва дар се рӯз Ман онро барпо хоҳам кард»+.

20Яҳудиён гуфтанд: «Ин маъбадро дар зарфи чилу шаш сол бино кардаанд, ва Ту онро дар се рӯз барпо мекунӣ?»

21Лекин Ӯ дар бораи маъбади Бадани Худ сухан мегуфт.

22Вақте ки Ӯ аз мурдагон эҳьё шуд, шогирдонаш ба хотир оварданд, ки Ӯ инро ба онҳо гуфта буд, ва ба Навиштаҳо ва ба сухане ки Исо гуфта буд, имон оварданд+.

23Ва ҳангоме ки дар иди фисҳ дар Ерусалим буд, бисьёр касон мӯъҷизотеро, ки Ӯ нишон медод, дида, ба исми Ӯ имон оварданд+.

24Лекин Исо ба онҳо эътимод накард, зеро ки ҳамаро мешинохт,

25Ва эҳтиёҷ надошт, ки касе дар бораи инсон шаҳодат диҳад, зеро ки он чи дар инсон аст, Худ медонист.

БОБИ СЕЮМ

Мусоҳибаи Исо бо Ниқӯдимус.

3^1Дар байни фарисиён шахсе ки Ниқӯдимус ном дошт, аз сардорони яҳудиён буд+.

2Вай шабона назди Исо омада, гуфт: «Эй Устод! Мо медонем, ки Ту Устоде ҳастӣ, ки аз ҷониби Худо омадаӣ; зеро мӯъҷизотеро, ки Ту нишон медиҳӣ, ҳеҷ кас наметавонад нишон диҳад, ҷуз ин ки Худо бо вай бошад».

3Исо дар ҷавоби вай гуфт: «Ба ростӣ, ба ростӣ ба ту мегӯям: кас агар аз олами боло таваллуд наёбад, Малакути Худоро дида наметавонад».

4Ниқӯдимус ба Ӯ гуфт: «Чӣ гуна мумкин аст, ки одаме ки пир шуда бошад, таваллуд ёбад? Оё метавонад боз ба шиками модараш баргашта, таваллуд ёбад?»

5Исо ҷавоб дод: «Ба ростӣ, ба ростӣ ба ту мегӯям: кас агар аз об ва Рӯҳ таваллуд наёбад, ба Малакути Худо даромада наметавонад:+

6Он чи аз ҷисм таваллуд меёбад, ҷисм аст, ва он чи аз Рӯҳ таваллуд меёбад, рӯҳ аст.

7Аз он чи ба ту гуфтам, тааҷҷуб накун: бояд шумо аз олами боло таваллуд ёбед.

8Бод ҳар ҷо ки хоҳад мевазад, ту овози онро мешунавӣ, лекин намедонӣ, ки аз куҷо меояд ва ба куҷо меравад: чунин аст ҳолати ҳар кӣ аз Рӯҳ таваллуд ёфта бошад».

9Ниқӯдимус дар ҷавоби Ӯ гуфт: «Чӣ тавр мумкин аст, ки чунин шавад?»

10Исо дар ҷавоби вай гуфт: «Ту ки як устоди Исроил ҳастӣ, инҳоро намедонӣ?

11Ба ростӣ, ба ростӣ ба ту мегӯям: Мо аз он чи медонем, сухан мегӯем ва бар он чи дидаем, шаҳодат медиҳем, лекин шумо шаҳодати Моро қабул намекунед;

12Вақте ки ба шумо аз чизҳои заминӣ сухан гуфтам, бовар накардед, пас ҳар гоҳ аз чизҳои осмонӣ сухан ронам, чӣ сон имон хоҳед овард?

13Ҳеҷ кас ба осмон сууд накардааст, магар фақат Он ки аз осмон нузул кардааст, яъне Писари Одам, ки ҷояш дар осмон аст;+

14Ва чунон ки Мусо дар биёбон морро боло бардошт, Писари Одам низ бояд ончунон боло бурда шавад,+

15То ҳар кӣ ба Ӯ имон оварад, талаф нашавад, балки ҳаёти ҷовидонӣ ёбад.

16Зеро Худо ҷаҳонро чунон дӯст дошт, ки Писари ягонаи Худро дод, то ҳар кӣ ба Ӯ имон оварад, талаф нашавад, балки ҳаёти ҷовидонӣ ёбад+.

17Зеро Худо Писари Худро ба ҷаҳон барои он нафиристод, ки бар ҷаҳон доварӣ кунад, балки барои он ки ҷаҳон ба воситаи Ӯ наҷот ёбад+.

18Ҳар кӣ ба Ӯ имон оварад, маҳқум намешавад, лекин ҳар кӣ имон наоварад, аллакай маҳкум шудааст, чунки ба исми Писари ягонаи Худо имон наовардааст+.

19Ва ҳукм ин аст, ки нур ба ҷаҳон омад; вале мардум торикиро бештар аз рӯшноӣ дӯст доштанд, чунки аъмоли онҳо бад аст+.

20Зеро ҳар киро кирдор бад бошад, аз рӯшноӣ нафрат дорад ва пеши рӯшноӣ намеояд, то ки аъмолаш ошкор нашавад;+

21Лекин ҳар кӣ росткор аст, пеши рӯшноӣ меояд, то ошкор бошад, ки аъмолаш ба василаи Худо содир шудааст».

Шаҳодати охирини Яҳьёи Таъмиддиҳанда.

22Пас аз он Исо бо шогирдонаш ба сарзамини Яҳудо омад ва дар он ҷо бо онҳо сокин шуда, таъмид медод+.

23Ва Яҳьё низ дар Энӯн, ки дар наздикии Солим аст, таъмид медод, чунки дар он ҷо об бисьёр буд, ва мардум омада, таъмид меёфтанд;

24Зеро ки Яҳьё ҳанӯз дар зиндон андохта нашуда буд+.

25Ва дар байни шогирдони Яҳьё ва яҳудиён дар масъалаи татҳир баҳсу мунозира рӯй дод;+

26Ва назди Яҳьё омада, ба вай гуфтанд: «Эй устод! Он Касе ки дар он тарафи Урдун бо ту буд, ва ту дар ҳаққи Ӯ шаҳодат дода будӣ, ҳоло таъмид медиҳад, ва ҳама назди Ӯ меоянд»+.

27Яҳьё дар ҷавоб гуфт: «Кас наметавонад чизе ба зиммаи худ бигирад, магар ин ки аз осмон ба вай дода шавад+.

28Шумо худ шоҳидони ман ҳастед, ки гуфтам: „Ман Масеҳ нестам, балки фақат пешопеши Ӯ фиристода шудаам“+.

29Касе ки арӯс дорад, домод аст; аммо дӯсти домод, ки истода, ба овози вай гӯш медиҳад, аз шунидани овози домод бисьёр шод мегардад: ҳамин шодии ман акнун комил шудааст;+

30Ӯ бояд нашъунамо ёбад, ва ман завол ёбам.

31Он ки аз боло меояд, аз ҳама болотар аст; ва он ки аз замин аст, заминӣ бошад ва чун заминӣ сухан гӯяд; Он ки аз осмон меояд, аз ҳама болотар аст.

32Ва он чи дидааст ва шунидааст, бар он шаҳодат медиҳад, ва ҳеҷ кас шаҳодати Ӯро қабул намекунад.

33Ва касе ки шаҳодати Ӯро қабул кард, тасдиқ кардааст, ки Худо рост аст+.

34Зеро Он Касе ки Худо фиристод, каломи Худоро мегӯяд; зеро Худо Рӯҳро бамизон ато намекунад.

35Падар Писарро дӯст медорад ва ҳама чизро ба дасти Ӯ додааст+.

36Ҳар кӣ ба Писар имон оварад, ҳаёти ҷовидонӣ меёбад. Ва ҳар кӣ ба Писар имон наоварад, ҳаётро нахоҳад дид, балки ғазаби Худо бар вай мемонад»+.

БОБИ ЧОРУМ

Исо ва зани сомарӣ.

4^1Чун Исои Худованд дарьёфт, ки ба гӯши фарисиён овозае расидааст, ки Ӯ, назар ба Яҳьё, бештар шогирд пайдо мекунад ва таъмид медиҳад, —

2Гарчанде ки Худи Исо не, балки шогирдонаш таъмид медоданд, —+

3Яҳудоро тарк карда, боз ба Ҷалил рафт+.

4Ва Ӯро лозим буд аз Сомария гузашта равад+.

5Пас ба яке аз шаҳрҳои Сомария омад, ки Суҳар ном дошта, дар наздикии қитъаи замине буд, ки Яъқуб ба писари худ Юсуф дода буд;+

Мусоҳибаи Исо бо зани сомарӣ.

6Ва дар он ҷо чоҳи Яъқуб буд, ва Исо аз сафар монда шуда, бар сари он чоҳ нишаст, ва тақрибан соати шашум буд,

7Ки зане аз сомариён барои об кашидан омад. Исо ба вай гуфт: «Ба Ман барои нӯшидан об деҳ».

8Зеро ки шогирдонаш барои харидани хӯрок ба шаҳр рафта буданд.

9Зани сомарӣ ба Ӯ гуфт: «Чӣ тавр Ту, ки яҳудӣ ҳастӣ, аз ман об мехоҳӣ, дар сурате ки ман зани сомариам? Зеро ки яҳудиён бо сомариён муошират надоранд».

10Исо дар ҷавоби вай гуфт: «Агар атои Худоро медонистӣ, ва кист, ки ба ту мегӯяд: „Ба Ман барои нӯшидан об деҳ“, холо худат аз Ӯ хоҳиш мекардӣ, ва Ӯ ба ту оби ҳаёт медод»+.

11Зан ба Ӯ гуфт: «Эй оғо! Ту зарфе надорӣ, ки об кашӣ, ва ҷоҳ чукур аст: пас, аз куҷо оби ҳаёт дорӣ?

12Магар Ту аз падари мо Яъқуб бузургтар хастӣ, ки ин чоҳро ба мо дод, ва худаш ва фарзандонаш ва чорвояш аз он менӯшиданд?»

13Исо дар ҷавоби вай гуфт: «Ҳар кӣ аз ин об нӯшад, боз ташна монад;

14Лекин ҳар кӣ аз обе ки Ман ба вай медиҳам, нӯшад, абадан ташна намонад, балки обе ки Ман ба вай медиҳам, дар вай чашмаи обе гардад, ки то ҳаёти ҷовидонӣ меҷӯшад»+.

15Зан ба Ӯ гуфт: «Эй оғо! Ба ман аз он об деҳ, то ки дигар ташна намонам ва ба ин ҷо барои об кашидан наоям».

16Исо ба вай гуфт: «Бирав ва шавҳаратро бихон ва ба ин ҷо биё».

17Зан дар ҷавоб гуфт: «Ман шавҳар надорам». Исо ба вай гуфт: «Ту рост гуфтӣ, ки шавҳар надорӣ;

18Зеро ки панҷ шавҳар доштӣ, ва касе ки алҳол дорӣ, шавҳари ту нест; ин суханат рост аст».

19Зан ба Ӯ гуфт: «Эй оғо! Мебинам, ки Ту набӣ ҳастӣ;+

20Падарони мо дар болои ин кӯҳ парастиш мекарданд, вале шумо мегӯед, ки ҷое ки дар он бояд парастиш кард, дар Ерусалим мебошад»+.

21Исо ба вай гуфт: «Эй зан! Ба Ман бовар кун, соате мерасад, ки на дар болои ин кӯҳ ва на дар Ерусалим Падарро парастиш хоҳед кард;

22Шумо он чиро, ки намедонед, парастиш мекунед, вале мо он чиро, ки медонем, парастиш мекунем, зеро ки наҷот аз яҳудиён аст;+

23Лекин соате мерасад, ва аллакай расидааст, ки парастандагони ҳақиқӣ Падарро ба рӯҳ ва ростӣ парастиш хоҳанд кард, зеро ки Падар толиби ин гуна парастандагони Худ мебошад:+

24Худо рӯҳ аст, ва онҳое ки Ӯро парастиш мекунанд, бояд ба рӯҳ ва ростӣ парастиш кунанд»+.

25Зан ба Ӯ гуфт: «Медонам, ки Христос, яъне Масеҳ меояд: чун Ӯ ояд, аз ҳар чиз ба мо хабар хоҳад дод»+.

26Исо ба вай гуфт: «Ман, ки бо ту сухан мегӯям, Ҳамонам»+.

27Дар ҳамин вақт шогирдонаш омада, тааҷҷуб карданд, ки Ӯ бо зане гуфтугӯ мекунад; лекин ҳеҷ кас нагуфт, ки: «Чӣ металабӣ?» ё ки: «Барои чӣ бо вай ҳарф мезанӣ?»

28Зан кӯзаи худро монда, ба шаҳр рафт ва ба мардум гуфт:

29«Биёед ва Касеро бубинед, ки ҳар он чи кардаам, ба ман гуфт; оё Ӯ Масеҳ нест?»

30Онҳо аз шаҳр берун шуда, назди Ӯ меомаданд.

Киштзори Худо барои дарав пухтааст.

31Дар ин миён шогирдон аз Ӯ илтимос карда, гуфтанд: «Эй Устод! Бихӯр!»

32Ба онҳо гуфт: «Ман ғизое дорам, ки бихӯрам, ва шумо онро намедонед».

33Шогирдон ба якдигар гуфтанд: «Магар касе ба Ӯ хӯрданӣ овардааст?»

34Исо ба онҳо гуфт: «Ғизои Ман он аст, ки иродаи Фиристандаи Худро ба ҷо оварам ва кори Ӯро ба анҷом расонам+.

35„Оё шумо намегӯед, ки боз чор моҳ мондааст, ва дарав фаро хоҳад расид“? Инак, Ман ба шумо мегӯям: чашмони худро боло карда, киштзорро бубинед, ки барои дарав сафед шудааст+.

36Даравгар музди худро мегирад ва маҳсулеро барои ҳаёти ҷовидонӣ ҷамъ мекунад, то ки коранда ва даравгар бо ҳам шодӣ кунанд;+

37Зеро ки дар ин маврид чунин сухан ҳаққонист, ки: „Яке мекорад ва дигаре дарав мекунад“.

38Ман шуморо барои даравидани маҳсуле фиристодам, ки барои он шумо меҳнат накардаед: дигарон меҳнат кардаанд, ва шумо дар меҳнати онҳо дохил шудаед».

39Ва аз рӯи каломи он зан, ки шаҳодат дода буд: «Ҳар он чи кардаам, Ӯ ба ман гуфт», аз он шаҳр бисьёр сомариён ба Ӯ имон оварданд.

40Бинобар ин, чун сомариён пеши Ӯ омаданд, аз Ӯ хоҳиш карданд, ки назди онҳо бимонад; ва Ӯ ду рӯз назди онҳо монд.

41Ва боз бисьёре аз рӯи каломи Ӯ имон оварданд.

42Ва ба он зан гуфтанд: «Пас аз ин имони мо аз рӯи сухани ту нест, зеро ки худамон шунидем ва донистем, ки Ӯ дар ҳақиқат Наҷотдиҳандаи олам аст, яъне Масеҳ аст»+.

43Пас аз ду рӯз Ӯ аз он ҷо берун омада, ба Ҷалил равона шуд;

44Зеро Худи Исо шаҳодат додааст, ки пайғамбар дар зодгоҳи худ беқадр аст+.

45Чун Ӯ ба Ҷалил омад, аҳли Ҷалил Ӯро пазируфтанд, зеро ҳар он чи дар Ерусалим дар ид карда буд, дида буданд, чунки онҳо низ ба ид рафта буданд+.

Шифо ёфтани писари дарборӣ.

46Ва Исо бори дигар ба Қонои Ҷалил омад, ки дар он ҷо обро шароб гардонда буд. Ва шахсе аз дарбориён буд, ки писараш дар Кафарнаҳум бемор буд+.

47Чун шунид, ки Исо аз Яҳудо ба Ҷалил омадааст, назди Ӯ рафта, илтимос кард, ки омада, писарашро шифо диҳад, ки вай дар дами марг аст.

48Исо ба вай гуфт: «Агар аломот ва мӯъҷизот набинед, имон намеоваред»+.

49Дарборӣ ба Ӯ гуфт: «Эй оғо! Пеш аз он ки писарам бимирад, биё».

50Исо ба вай гуфт: «Бирав, ки писарат зинда аст». Вай ба сухане ки Исо гуфт, имон оварда, равона шуд.

51Ва ҳангоме ки мерафт, навкаронаш вайро пешвоз гирифтанд ва мужда дода, гуфтанд: «Писарат зинда аст».

52Аз онҳо пурсид: «Дар кадом соат аҳволаш беҳтар шуд?» Ба вай гуфтанд: «Дирӯз дар соати ҳафтум табларза вайро тарк кард».

53Ва падар донист, ки ин ҳамон соате буд, ки Исо ба вай гуфт: «Писарат зинда аст». Ва худаш ва тамоми аҳли байташ имон оварданд+.

54Ин мӯъҷизаи дуюм буд, ки Исо баъд аз омаданаш аз Яҳудо ба Ҷалил нишон дод+.

БОБИ ПАНҶУМ

Шифо додан дар рӯзи шанбе назди ҳавзи Байт-Ҳасдо.

5^1Пас аз он яҳудиёнро иде буд, ва Исо ба Ерусалим омад.

2Дар Ерусалим дар назди дарвозаи Меш ҳавзе ҳаст, ки ба ибронӣ Байт-Ҳасдо мегӯянд, ва он панҷ равоқ дорад:+

3Дар он ҷо шумораи зиёди беморон, кӯрон, лангон ва шалон хобида, мунтазири ҳаракати об буданд;

4Зеро фариштаи Худо вақт-вақт ба ҳавз фуромада, обро ҳаракат медод, ва ҳар кӣ дар аснои ҳаракати об аввал ба ҳавз дарояд, аз ҳар касалие ки дошт, шифо меёфт.

5Ва касе дар он ҷо буд, ки сию ҳашт сол боз гирифтори беморӣ буд.

6Чун Исо вайро хобида дид ва донист, ки муддати дарозе бемор аст, ба вай гуфт: «Оё мехоҳӣ шифо ёбӣ?»

7Бемор ҷавоб дод: «Эй оғо! Касе надорам, ки чун об ба ҳаракат ояд, маро дар ҳавз андозад; пеш аз он ки ман оям, дигаре худро дар ҳавз меандозад».

8Исо ба вай гуфт: «Бархез, бистаратро бардор ва бирав»+.

9Ҳамон дам бемор шифо ёфт ва бистарашро бардошта, ба роҳ даромад. Он рӯз рӯзи шанбе буд.

10Яҳудиён ба касе ки шифо ёфта буд, гуфтанд: «Имрӯз шанбе аст, ва ҷоиз нест, ки бистари худро бардорӣ»+.

11Вай дар ҷавоби онҳо гуфт: «Он Кас, ки маро шифо дод, ба ман гуфт: „Бистаратро бардор ва бирав“».

12Аз вай пурсиданд: «Кист Он Кас, ки ба ту гуфт: „Бистаратро бардор ва бирав“?»

13Лекин он ки шифо ёфта буд, намедонист, ки Ӯ кист; зеро ки дар он ҷо издиҳоми калоне буд, ва Исо нопадид шуда рафт.

14Пас аз он Исо вайро дар маъбад ёфта, гуфт: «Инак, шифо ёфтаӣ; дигар гуноҳе накун, то ки ба вазъияти бадтаре дучор нашавӣ».

15Он мард рафта, ба яҳудиён гуфт, ки шифодиҳандаи ман Исо мебошад.

16Аз ин сабаб яҳудиён Исоро таъқиб мекарданд ва Ӯро мехостанд ба қатл расонанд, зеро ки ин корро дар рӯзи шанбе карда буд+.

Исо аъмоли Худро ҳимоят мекунад ва аз ҷониби Падар фиристода шуданашро далел меоварад.

17Исо дар ҷавоби онҳо гуфт: «Падари Ман то кунун кор мекунад, ва Ман низ кор мекунам».

18Аз ин сабаб бештар қасд карданд, ки Ӯро ба қатл расонанд, зеро ки на танҳо шанберо риоят намекард, балки Худоро низ Падари Худ гуфта, Худро бо Худо баробар медонист+.

19Исо дар ҷавоби онҳо гуфт: «Ба ростӣ, ба ростӣ ба шумо мегӯям: Писар наметавонад аз Худ чизе ба амал оварад, магар он чи бубинад, ки Падар ба амал меоварад: зеро ки он чи Ӯ мекунад, Писар низ мекунад.

20Зеро ки Падар Писарро дӯст медорад ва ҳар он чи Худаш мекунад, ба Писар нишон медиҳад; ва корҳои бузургтар аз ин ҳам ба Ӯ нишон хоҳад дод, то ки шумо тааҷҷуб намоед+.

21Зеро, ҳамчунон ки Падар мурдагонро эҳьё мекунад ва зинда мегардонад, Писар низ ончунон ҳар киро, ки хоҳад, зинда мегардонад+.

22Зеро ки Падар бар ҳеҷ кас доварӣ намекунад, балки тамоми довариро ба Писар супурдааст,+

23То ки ҳама Писарро эҳтиром кунанд, ончунон ки Падарро эҳтиром мекунанд. Касе ки Писарро эҳтиром накунад, Падарро, ки Фиристандаи Ӯст, эҳтиром накардааст+.

24Ба ростӣ, ба ростӣ ба шумо мегӯям: ҳар кӣ каломи Маро бишнавад ва ба Фиристандаи Ман имон оварад, ҳаёти ҷовидонӣ дорад ва ба доварӣ намеояд, балки аз марг ба ҳаёт гузаштааст+.

25Ба ростӣ, ба ростӣ ба шумо мегӯям: соате мерасад, ва аллакай расидааст, ки мурдагон овози Писари Худоро мешунаванд, ва ҳар кӣ бишнавад, зинда гардад+.

26Зеро, ҳамчунон ки Падар дар Худ ҳаёт дорад, ба Писар низ ончунон ато кардааст, ки дар Худ ҳаёт дошта бошад;+

27Ва ба Ӯ қудрат бахшидааст, ки доварӣ кунад, зеро ки Ӯ Писари Одам аст+.

Қиёмати ҳаёт ва қиёмати доварӣ.

28Ва аз ин тааҷҷуб накунед: зеро соате мерасад, ки ҳамаи онҳое ки дар қабр мебошанд, овози Ӯро хоҳанд шунид,+

29Ва берун хоҳанд омад — некӯкорон барои қиёмати ҳаёт ва бадкорон барои қиёмати доварӣ+.

30Ман аз Худ чизе ба амал оварда наметавонам. Ончунон ки мешунавам, доварӣ мекунам, ва доварии Ман одил аст, зеро ки толиби иродаи Худ не, балки иродаи Падаре ҳастам, ки Маро фиристодааст+.

Шоҳиди Исо дар бораи фиристода шудани Ӯ аз ҷониби Падар.

31Агар Ман бар Худ шаҳодат диҳам, шаҳодати Ман рост нест:+

32Дигаре ҳаст, ки бар Ман шаҳодат медиҳад, ва Ман медонам, ки шаҳодате ки вай бар Ман медиҳад, рост аст;

33Шумо назди Яҳьё фиристодед; вай ба ростӣ шаҳодат дод+.

34Аммо Ман шаҳодати одамро қабул намекунам, вале ин суханонро мегӯям, то ки шумо наҷот ёбед.

35Вай чароғе буд, ки месӯхт ва медурахшид; ва шумо хостед, ки соате ба нури вай шодӣ кунед+.

36Лекин Ман шаҳодате дорам, ки аз шаҳодати Яҳьё бузургтар аст: зеро корҳое ки Падар ба Ман ато кардааст, то анҷом диҳам, яъне ин корҳое ки Ман мекунам, бар Ман шаҳодат медиҳанд, ки Падар Маро фиристодааст+.

37Ва Худи Падар, ки Маро фиристод, бар Ман шаҳодат додааст, ва шумо ҳаргиз на овози Ӯро шунидаед ва на сурати Ӯро дидаед,

38Ва каломи Ӯ дар дилҳои шумо ҷой надорад, чунки шумо ба Он Касе ки Ӯ фиристодааст, имон намеоваред.

39Шумо Навиштаҳоро тадқиқ мекунед, зеро гумон доред, ки ба воситаи онҳо ҳаёти ҷовидонӣ пайдо мекунед, вале онҳо бар Ман шаҳодат медиҳанд+.

40Ва шумо намехоҳед назди Ман биёед, то ки ҳаёт ёбед.

41Ҷалолро аз мардум қабул намекунам+.

42Лекин шуморо мешиносам: дар дили худ муҳаббати Худоро надоред.

43Ман ба исми Падари Худ омадаам, ва Маро қабул намекунед, ва агар дигаре ба исми худаш биёяд, вайро қабул хоҳед кард+.

44Шумо чӣ тавр метавонед имон оваред, дар сурате ки ҷалол аз якдигар металабед, лекин ҷалолеро, ки аз Худои ягона аст, толиб нестед+?

45Гумон накунед, ки Ман назди Падар бар шумо даъвое хоҳам кард: даъвогар бар шумо Мусо мебошад, ки ба вай умед бастаед.

46Зеро ки агар шумо ба Мусо имон медоштед, ба Ман ҳам имон меовардед, чунки вай дар бораи Ман навиштааст+.

47Модоме ки шумо ба навиштаҳои вай имон надоред, ба суханони Ман чӣ гуна имон хоҳед овард?»

БОБИ ШАШУМ

Сер шудани панҷ ҳазор мард.

6^1•Пас аз он Исо ба он тарафи баҳри Ҷалил, ё баҳри Табария раҳсипор шуд;

2Ва мардуми бисьёре аз ақиби Ӯ равона шуданд, зеро он мӯъҷизотеро, ки ба беморон нишон медод, медиданд.

3Исо ба кӯҳе баромада, бо шогирдони Худ дар он ҷо нишаст.

4Иди фисҳи яҳудиён наздик буд+.

5Исо чашм андохта, дид, ки мардуми бисьёре назди Ӯ меоянд, ва ба Филиппус гуфт: «Аз куҷо нон бихарем, ки инҳо бихӯранд?»+

6Лекин инро барои озмоиш ба вай гуфт; зеро Худ медонист, чӣ бояд кард.

7Филиппус дар ҷавоби Ӯ гуфт: «Дусад динор барои онҳо кифоят намекунад, то ки ҳар яке андаке нон бихӯранд».

8Яке аз шогирдонаш, Андриёс, бародари Шимъӯни Петрус, ба Ӯ гуфт:+

9«Дар ин ҷо писаре ҳаст, ки панҷ нони ҷав ва ду моҳӣ дорад; лекин барои ин қадар одам чӣ мешавад?»

10Исо гуфт: «Мардумро шинонед». Дар он ҷо сабза бисьёр буд, ва мардум, ки қариб панҷ ҳазор мард буданд, нишастанд.

11Исо нонҳоро гирифта, баракат дод ва пора карда, ба шогирдон дод, ва шогирдон ба нишастагон доданд, ва ҳамчунин аз моҳиҳо низ ба қадре ки хостанд+.

12Ва чун сер шуданд, Исо ба шогирдон гуфт: «Пораҳои боқимондаро ҷамъ кунед, то ки чизе талаф нашавад».

13Ва ҷамъ карда, аз пораҳои панҷ нони ҷав, ки аз хӯрандагон зиёдатӣ монда буд, дувоздаҳ сабадро пур карданд.

14Вақте ки мардум ин мӯъҷизаро, ки Исо нишон дод, диданд, гуфтанд: «Ин ҳақиқатан Он Пайғамбар аст, ки бояд ба ҷаҳон биёяд»+.

Исо бар баҳр қадам мезанад.

15Лекин Исо чун дарьёфт, ки мехоҳанд омада, Ӯро ба зӯрӣ баранд ва подшоҳ кунанд, боз танҳо ба кӯҳ баромад.

16•Шомгоҳон шогирдонаш ба лаби баҳр фуромаданд

17Ва ба каиқе савор шуда, ба он тарафи баҳр, сӯи Кафарнаҳум равона шуданд. Ва ҳаво торик шуд, ва Исо назди онҳо наомада буд.

18Ва боди шадиде вазида, баҳр ба талотум омад.

19Вақте ки ба дурии тақрибан бисту панҷ ё сӣ стадия қаиқ ронда буданд, Исоро диданд, ки бар баҳр қадам зада, ба қаиқ наздик меояд, ва ҳаросон шуданд.

20Лекин Ӯ ба онҳо гуфт: «Ин Манам, натарсед».

21Онҳо мехостанд Ӯро ба қаик дароваранд; ҳамон дам қаиқ ба соҳиле ки сӯи он равона буданд, расид.

Исо — нони ҳаёт.

22Фардои он, мардуме ки дар он тарафи баҳр истода буданд, диданд, ки дар он ҷо ҳеҷ қаиқе набуд, ҷуз он ки шогирдони Ӯ дохили он шуда буданд, ва Исо бо шогирдони Худ ба он надаромада буд, балки шогирдонаш танҳо рафта буданд;

23Лекин қаиқҳои дигаре аз Табария наздики ҳамон ҷое ки пас аз баракат додани Худованд нон хӯрда буданд, расиданд;

24Ва чун мардум диданд, ки Исо ва шогирдонаш дар он ҷо нестанд, онҳо низ ба қаиқҳо савор шуда, ба ҷустуҷӯи Исо ба Кафарнаҳум омаданд.

25Ва Ӯро дар он тарафи баҳр ёфта, ба Ӯ гуфтанд: «Эй Устод! Кай ба ин ҷо омадӣ?»

26Исо дар ҷавоби онҳо гуфт: «Ба ростӣ, ба ростӣ ба шумо мегӯям: Маро на ба сабаби мӯъҷизоте ки дидед, балки ба он сабаб ҷустуҷӯ мекунед, ки нон хӯрда, сер шудед.

27На аз барои ғизои фонӣ, балки барои ғизое саъю кӯшиш кунед, ки то ҳаёти ҷовидонӣ боқӣ мемонад, ва Писари Одам онро ба шумо хоҳад дод; зеро ки Худои Падар бар Ӯ мӯҳр задааст»+.

28Ба Ӯ гуфтанд: «Чӣ бояд кунем, ки аъмоли писандидаи Худоро ба ҷо оварда бошем?»

29Исо дар ҷавоби онҳо гуфт: «Амали писандидаи Худо ин аст, ки ба Он Касе ки Ӯ фиристод, имон оваред»+.

30Ба Ӯ гуфтанд: «Пас, чӣ аломате Ту нишон медиҳӣ, то ки дида, ба Ту имон оварем? Чӣ кор мекунӣ+?

31Падарони мо дар биёбон манн хӯрдаанд, чунон ки навишта шудааст: „Аз осмон ба онҳо нон ато кард, то бихӯранд“»+.

32Исо ба онҳо гуфт: «Ба ростӣ, ба ростӣ ба шумо мегӯям: Мусо нонро ба шумо аз осмон надодааст, балки Падари Ман нони ҳақиқиро ба шумо аз осмон медиҳад;

33Зеро нони Худо Он Касест, ки аз осмон нозил шуда, ба ҷаҳон ҳаёт мебахшад».

34Он гоҳ ба Ӯ гуфтанд: «Эй оғо! Ҳамеша ин нонро ба мо бидеҳ»+.

35Исо ба онҳо гуфт: «Ман нони ҳаёт ҳастам; касе ки назди Ман ояд, ҳаргиз гурусна нахоҳад монд, ва касе ки ба Ман имон оварад, ҳаргиз ташна нахоҳад монд+.

36Лекин Ман ба шумо гуфтам, ки Маро низ дидаед, ва имон намеоваред.

37Ҳар он чи Падар ба Ман ато кунад, назди Ман хоҳад омад, ва ҳар кӣ назди Ман ояд, бадар нахоҳам ронд+.

38Зеро аз осмон нозил шудаам на аз барои он ки ба иродаи Худ амал кунам, балки ба иродаи Фиристандаи Худ+.

39Ва иродаи Падаре ки Маро фиристод, ин аст, ки аз он чи ба Ман ато кард, чизе талаф накунам, балки дар рӯзи вопасин онро эҳьё кунам;+

40Ва иродаи Фиристандаи Ман ин аст, ки ҳар кӣ Писарро дид ва ба Ӯ имон овард, ҳаёти ҷовидонӣ дошта бошад; ва Ман дар рӯзи вопасин вайро эҳьё хоҳам кард»+.

41Яҳудиён аз Ӯ шикоят карданд, зеро ки гуфта буд: «Манам он ноне ки аз осмон нозил шуд».

42Ва гуфтанд: «Оё ин Исои писари Юсуф нест, ки мо падару модари Ӯро мешиносем? Пас чӣ тавр мегӯяд, ки „Ман аз осмон нозил шудаам“?»+

43Исо дар ҷавоби онҳо гуфт: «Ба якдигар шикоят накунед:

44Ҳеҷ кас наметавонад назди Ман ояд, магар ин ки Падаре ки Маро фиристод, вайро ҷалб кунад; ва Ман вайро дар рӯзи вопасин эҳьё хоҳам кард+.

45Дар суҳафи анбиё навишта шудааст: „Ва ҳама аз Худо таълим хоҳанд ёфт“. Ва ҳар кӣ аз Падар шунида ва таълим гирифта бошад, назди Ман меояд+.

46На ин ки касе Падарро дидааст, чуз Он ки аз ҷониби Худост: Ӯ Падарро дидааст+.

47Ба ростӣ, ба ростӣ ба шумо мегӯям: ҳар кӣ ба Ман имон оварад, ҳаёти ҷовидонӣ дорад.

48Ман нони ҳаёт ҳастам.

49Падарони шумо дар биёбон манн хӯрданд ва мурданд;

50Валекин ин ҷо нонест, ки аз осмон нозил шуд, то ҳар кӣ аз он бихӯрад, намирад.

51Ман ҳастам он нони зинда, ки аз осмон нозил шуд: касе ки аз ин нон бихӯрад, то абад зинда хоҳад монд; ва ноне ки Ман ато мекунам, Бадани Ман аст, ки онро барои ҳаёти ҷаҳон мебахшам»+.

52Яҳудиён бо ҳамдигар мубоҳиса карда, мегуфтанд: «Чӣ тавр Ин Шахс метавонад Бадани Худро бидиҳад, то мо бихӯрем?»

53Исо ба онҳо гуфт: «Ба ростӣ, ба ростӣ ба шумо мегӯям: агар Бадани Писари Одамро нахӯред ва Хуни Ӯро нанӯшед, дар худ ҳаёт надоред;+

54Ҳар кӣ Бадани Маро бихӯрад ва Хуни Маро бинӯшад, ҳаёти ҷовидонӣ дорад, ва Ман дар рӯзи вопасин вайро эҳьё хоҳам кард;

55Зеро ки Бадани Ман ғизои ҳақиқист, ва Хуни Ман нӯшокии ҳақиқист;

56Ҳар кӣ Бадани Маро бихӯрад ва Хуни Маро бинӯшад, дар Ман мемонад, ва Ман дар вай;+

57Чунон ки Падари Ҳай Маро фиристод, ва Ман ба василаи Падар зинда ҳастам, ҳамчунин касе ки Маро бихӯрад, ба василаи Ман зинда хоҳад монд;

58Ин аст ноне ки аз осмон нозил шуд; на ончунон ки падарони шумо маннро хӯрданд ва мурданд; ҳар кӣ ин нонро бихӯрад, то абад зинда хоҳад монд».

59Ин суханонро, ҳангоме ки дар Кафарнаҳум таълим медод, дар куништ гуфт.

Ҷудоӣ дар миёни шогирдон.

60Бисьёре аз шогирдони Ӯ, инро шунида, гуфтанд: «Ин сухани сахт аст; кӣ метавонад онро бишнавад?»

61Чун Исо дар дили Худ донист, ки шогирдонаш дар ин бобат шикоят мекунанд, ба онҳо гуфт: «Оё ин шуморо ба васваса меандозад?

62Пас агар Писари Одамро бинед, ки ба мақоми аввалааш сууд мекунад, чӣ хоҳед гуфт+?

63Рӯҳ аст, ки ҳаёт мебахшад, лекин аз ҷисм фоидае нест; суханоне ки Ман ба шумо мегӯям, рӯҳ ва ҳаёт аст;+

64Лекин баъзе аз шумо ҳастанд, ки имон надоранд». Зеро Исо аз ибтидо медонист, ки киҳо имон надоранд ва кӣ Ӯро таслим хоҳад кард+.

65Ва гуфт: «Аз ин сабаб ба шумо гуфтам, ки ҳеҷ кас наметавонад назди Ман биёяд, магар ин ки Падари Ман инро ба вай ато кунад».

66Аз он вақт бисьёре аз шогирдонаш аз Ӯ дур шуда, дигар Ӯро пайравӣ накарданд.

Эътирофи Петрус.

Яҳудо — таслимкунанда.

67Ва Исо ба он дувоздаҳ гуфт: «Оё шумо ҳам мехоҳед Маро тарк кунед?»

68Шимъӯни Петрус дар ҷавоби Ӯ гуфт: «Худовандо! Назди кӣ биравем? Суханони ҳаёти ҷовидонӣ назди Туст,

69Ва мо имон овардаем ва донистаем, ки Ту Масеҳ, Писари Худои Ҳай ҳастӣ»+.

70Исо дар ҷавоби онҳо гуфт: «Оё Ман шумо дувоздаҳро интихоб накардаам? Ва ҳол он ки яке аз шумо иблис аст»+.

71Инро Ӯ дар бораи Яҳудо писари Шимъӯни Исқарьют гуфт, зеро вай, ки яке аз он дувоздаҳ буд, мехост Ӯро таслим кунад+.

БОБИ ҲАФТУМ

Бародарон Исоро ба иди хаймаҳо таклиф мекунанд.

7^1Пас аз он Исо дар Ҷалил мегашт, зеро намехост дар Яҳудо бошад, чунки яҳудиён қасди куштани Ӯ доштанд+.

2Ва иди яҳудиён, ки иди хаймаҳо бошад, наздик буд+.

3Пас бародаронаш ба Ӯ гуфтанд: «Ин ҷоро тарк карда, ба Яҳудо равона шав, то ки шогирдонат низ он аъмолеро, ки Ту ба ҷо меоварӣ, бубинанд;+

4Зеро касе ки мехоҳад машҳур шавад, дар пинҳонӣ амал намекунад; агар Ту чунин аъмолро ба ҷо меоварӣ, Худро ба ҷаҳон бинамо».

5Зеро бародаронаш низ ба Ӯ имон наоварда буданд.

6Исо ба онҳо гуфт: «Вақти Ман ҳанӯз нарасидааст, лекин барои шумо ҳар вақт муносиб аст;+

7Ҷаҳон наметавонад ба шумо адоват дошта бошад, лекин ба Ман адоват дорад, чунки Ман бар он шаҳодат медиҳам, ки аъмолаш бад аст;+

8Шумо ба ин ид биравед, аммо Ман ҳоло ба ин ид намеравам, чунки вақти Ман ҳанӯз пур нашудааст».

9Инро ба онҳо гуфта, дар Ҷалил монд.

Исо Ҷалилро тарк мекунад.

10Вақте ки бародаронаш ба ид омаданд, Ӯ низ омад, на ошкоро, балки пинҳонӣ.

11Аммо яҳудиён Ӯро дар ид ҷустуҷӯ намуда, мегуфтанд, ки: «Ӯ куҷост?»

12Ва дар миёни мардум дар бораи Ӯ гуфтугӯи бисьёре буд. Баъзеҳо мегуфтанд: «Ӯ некӯст», аммо дигарон мегуфтанд: «Не, Ӯ мардумро гумроҳ мекунад».

13Лекин, аз тарси яҳудиён, ҳеҷ кас дар бораи Ӯ ошкоро сухан намегуфт+.

Исо дар иди хаймаҳо.

14Чун нисфи ид гузашт, Исо ба маъбад омада, таълим дод.

15Ва яҳудиён дар ҳайрат афтода, гуфтанд: «Ин Шахс Навиштаҳоро чӣ гуна медонад, дар сурате ки ҳаргиз таълим наёфтааст?»

16Исо дар ҷавоби онҳо гуфт: «Таълими Ман аз они Ман нест, балки аз они Фиристандаи Ман аст;+

17Агар касе хоҳад иродаи Ӯро ба амал оварад, дар бораи ин таълим хоҳад донист, ки оё он аз Худост, ё ки Ман аз Худ сухан мегӯям.

18Ҳар кӣ аз худ сухан гӯяд, ҷалоли худро меҷӯяд; вале ҳар кӣ ҷалоли Фиристандаи Худро меҷӯяд, Ӯ ҳақиқист, ва дар Ӯ норостӣ нест+.

19Оё Мусо ба шумо шариатро надод? Ва касе аз шумо аз рӯи шариат амал намекунад. Чаро мехоҳед Маро бикушед?»+

20Мардум дар ҷавоб гуфтанд: «Ту дев дорӣ. Кӣ мехоҳад Туро бикушад?»+

21Исо дар ҷавоби онҳо гуфт: «Як кор кардам, ва ҳамаи шумо дар ҳайрат мондед;

22Мусо ба шумо хатнаро дод, ки он на аз Мусо, балки аз падарон буд, ва шумо писарони худро дар рӯзи шанбе хатна мекунед.

23Модоме ки писаронро дар рӯзи шанбе хатна мекунанд, то ки шариати Мусо вайрон нашавад, пас чаро бар Ман хашмгин мешавед, ки дар рӯзи шанбе касеро шифои комил додаам+?

24Аз рӯи намуди зоҳирӣ доварӣ накунед, балки аз рӯи адолат доварӣ кунед»+.

25Он гоҳ баъзе аз аҳли Ерусалим гуфтанд: «Оё ин Ҳамон Касе нест, ки Ӯро мехоҳанд бикушанд?

26Инак, Ӯ ошкоро сухан мегӯяд, ва ба Ӯ чизе намегӯянд: оё сардорон яқин донистаанд, ки Ӯ дар ҳақиқат Масеҳ аст?

27Лекин мо медонем, ки Ин Шахс аз куҷост, аммо чун Масеҳ ояд, касе нахоҳад донист, ки Ӯ аз куҷост»+.

28Ва Исо, вақте ки дар маъбад таълим медод, нидо карда, гуфт: «Маро мешиносед, ва низ медонед, ки Ман аз куҷо ҳастам; ва Ман аз Худ наомадаам, вале Фиристандаи Ман ҳақиқист, ки шумо Ӯро намешиносед;

29Аммо Ман Ӯро мешиносам, чунки ман аз ҷониби Ӯ ҳастам, ва Ӯ Маро фиристодааст»+.

30Он гоҳ хостанд Ӯро дастгир кунанд, вале касе даст бар Ӯ наандохт, чунки ҳанӯз соаташ нарасида буд+.

31Лекин бисьёре аз мардум ба Ӯ имон оварданд ва гуфтанд: «Чун Масеҳ ояд, наход ки аз Ин Шахс бештар аломот нишон хоҳад дод?»+

32Ва фарисиён шуниданд, ки мардум дар бораи Ӯ чунин мегӯянд, пас фарисиён ва саркоҳинон мулозимонро фиристоданд, то ки Ӯро дастгир кунанд.

33Ва Исо гуфт: «Боз муддати каме Ман назди шумо ҳастам, пас аз он назди Фиристандаи Худ меравам;+

34Шумо Маро хоҳед ҷуст ва нахоҳед ёфт; ва ба он ҷое ки Ман ҳастам, наметавонед биёед»+.

35Ва яҳудиён ба якдигар гуфтанд: «Ӯ ба куҷо мехоҳад биравад, ки мо Ӯро ёфта натавонем? Оё мехоҳад назди онҳое биравад, ки дар байни юнониён пароканда ҳастанд, ва юнониёнро таълим диҳад?

36Чист маънои суханоне ки Ӯ гуфт: „Маро хоҳед ҷуст ва нахоҳед ёфт; ва ба он ҷое ки Ман ҳастам, наметавонед биёед“?»

Исо дар бораи қуввати Рӯҳулқудс сухан меронад.

37Ва дар рӯзи охир, ки рӯзи бузурги ид буд, Исо истода, нидо кард ва гуфт: «Ҳар кӣ ташна бошад, назди Ман биёяд ва бинӯшад+.

38Ҳар кӣ ба Ман имон оварад, чунон ки дар Навиштаҳо гуфта шудааст, аз батни вай наҳрҳои оби ҳаёт ҷорӣ хоҳад шуд»+.

39Ин суханро Ӯ дар бораи Рӯҳ гуфт, ки ҳар кӣ ба Ӯ имон оварад, Онро хоҳад ёфт; зеро ки Рӯҳулқудс ҳанӯз ато нашуда буд, чунки Исо ҳанӯз ҷалол наёфта буд+.

Фикрҳои дигар-дигари яҳудиён дар бораи Исо.

40Бисьёре аз мардум ин суханро шунида, гуфтанд: «Дар ҳақиқат Ин Шахс ҳамон Пайғамбар аст»+.

41Баъзеҳо гуфтанд: «Ин Масеҳ аст». Лекин дигарон гуфтанд: «Магар Масеҳ аз Ҷалил меояд?

42Оё дар Навиштаҳо гуфта нашудааст, ки Масеҳ аз насли Довуд ва аз Байт-Лаҳм, ки деҳи Довуд буд, бояд ояд?»+

43Ба ҳамин тариқ, дар бораи Ӯ дар байни мардум ихтилоф афтод+.

44Баъзе аз онҳо хостанд Ӯро дастгир кунанд, лекин касе ба Ӯ даст наандохт.

45Пас мулозимон назди саркоҳинон ва фарисиён баргаштанд, ва онҳо пурсиданд: «Чаро Ӯро наовардед?»

46Мулозимон ҷавоб доданд: «Касе ҳаргиз монанди Ин Шахс сухан нагуфтааст».

47Фарисиён ба онҳо гуфтанд: «Оё шумо низ гумроҳ шудаед?

48Оё касе аз сардорон ё аз фарисиён ба Ӯ имон овардааст+?

49Аммо ин мардуме ки шариатро намедонанд, малъун мебошанд».

50Ниқӯдимус, ки шабона назди Ӯ омада буд ва яке аз онҳо буд, ба онҳо гуфт:+

51«Оё шариати мо касеро маҳкум менамояд бе он ки аввал суханашро бишнавад ва бидонад, ки вай чӣ кор кардааст?»+

52Онҳо дар ҷавоби вай гуфтанд: «Магар ту низ ҷалилӣ ҳастӣ? Таҳқиқ кун ва бубин, зеро ки ҳеҷ пайғамбаре аз Ҷалил зуҳур накардааст»+.

53Пас ҳар кас ба хонаи худ рафт.

БОБИ ҲАШТУМ

Исо зани гуноҳкорро афв менамояд.

8^1Лекин Исо ба кӯҳи Зайтун рафт,

2Ва бомдодон боз ба маъбад омад, ва тамоми мардум назди Ӯ омаданд; ва Ӯ нишаста, онҳоро таълим медод.

3Дар ин вақт китобдонон ва фарисиён занеро, ки дар амали зино дастгир шуда буд, назди Ӯ оварданд, ва дар миёна ба по ниҳода,

4Ба Ӯ гуфтанд: «Устод! Ин зан дар амали зино дастгир шуд;

5Ва Мусо дар шариат ба мо гуфтааст, ки чунин занон бояд сангсор шаванд: аммо Ту чӣ мегӯӣ?»+

6Инро барои озмоиш ба Ӯ гуфтанд, то ки далеле ёфта, Ӯро айбдор кунанд. Лекин Исо хам шуда, бо ангушташ бар рӯи замин чизе менавишт+.

7Чун дар савол исрор намуданд, Ӯ рост шуда, ба онҳо гуфт: «Он ки аз шумо бегуноҳ аст, аввалин касе бошад, ки ба вай санг андозад»+.

8Ва боз хам шуда, бар замин навиштан гирифт.

9Чун шуниданд, виҷдонашон нороҳат шуд, ва аз пирон сар карда, то каси охирин паси якдигар баромада рафтанд; ва Исо танҳо монд, ва зан дар миёна ба по меистод.

10Исо чун рост шуд ва ғайр аз зан ҳеҷ касро надид, ба вай гуфт: «Эй зан! Даъвогарони ту куҷо шуданд? Оё касе туро маҳкум накард?»

11Зан гуфт: «Ҳеҷ касе, эй оғо!» Исо ба вай гуфт: «Ман низ туро маҳкум намекунам; бирав ва дигар гуноҳ накун»+.

Исо — Нури ҷаҳон.

12Ва Исо боз ба мардум гуфт: «Ман нури ҷаҳон ҳастам; ҳар кӣ Маро пайравӣ кунад, дар торикӣ роҳ напаймояд, балки нури ҳаётро ёбад»+.

13Он гоҳ фарисиён ба Ӯ гуфтанд: «Ту бар Худ шаҳодат медиҳӣ, шаҳодати Ту рост нест»+.

14Исо дар ҷавоби онҳо гуфт: «Гарчанде ки Ман бар Худ шаҳодат медиҳам, шаҳодати Ман рост аст, зеро Ман медонам, ки аз куҷо омадаам ва ба куҷо меравам; лекин шумо намедонед, ки Ман аз куҷо омадаам ва ба куҷо меравам;+

15Шумо аз рӯи ҷисм доварӣ мекунед, вале Ман ҳеҷ касро доварӣ намекунам;+

16Ва агар Ман доварӣ кунам, доварии Ман рост аст, чунки Ман танҳо нестам, балки Падаре ки Маро фиристод, бо Ман аст;+

17Ва низ дар шариати шумо навишта шудааст, ки шаҳодати ду кас рост аст;+

18Ман бар Худ шаҳодат медиҳам, ва низ Падаре ки Маро фиристод, бар Ман шаҳодат медиҳад»+.

19Ба Ӯ гуфтанд: «Падари Ту куҷост?» Исо ҷавоб дод: «Шумо на Маро мешиносед ва на Падари Маро; агар Маро мешинохтед, Падари Маро низ мешинохтед»+.

20Ин суханонро Исо назди ганҷина, ҳангоме ки дар маъбад таълим медод, гуфт; ва ҳеҷ кас Ӯро дастгир накард, чунки соати Ӯ ҳанӯз нарасида буд+.

Исо дар бораи назди Падар рафтани Худ шаҳодат медиҳад.

21Боз Исо ба онҳо гуфт: «Ман меравам, ва шумо Маро хоҳед ҷуст, ва дар гуноҳи худ хоҳед мурд; ба он ҷое ки Ман меравам, шумо наметавонед биёед»+.

22Яҳудиён гуфтанд: «Наход ки Ӯ мехоҳад Худро бикушад, ки мегӯяд: „Ба он ҷое ки Ман меравам, шумо наметавонед биёед“?»

23Ба онҳо гуфт: «Шумо аз поин мебошед, Ман аз боло; шумо аз ин ҷаҳон ҳастед, лекин Ман аз ин ҷаҳон нестам;+

24Аз ин сабаб ба шумо гуфтам, ки дар гуноҳҳои худ хоҳед мурд; зеро агар имон наоваред, ки ин Ман ҳастам, дар гуноҳҳои худ хоҳед мурд».

25Ба Ӯ гуфтанд: «Ту кистӣ?» Исо ба онҳо гуфт: «Ҳамонам, ки аз аввал ҳам ба шумо гуфтам;

26Ман чизҳои бисьёр дорам, ки дар ҳаққи шумо бигӯям ва доварӣ кунам; лекин Фиристандаи Ман ҳақиқист, ва Ман ҳар чи аз Ӯ шунидаам, ба ҷаҳон мегӯям»+.

27Онҳо нафаҳмиданд, ки Ӯ ба онҳо дар бораи Падар сухан мегӯяд.

28Исо ба онҳо гуфт: «Вақте ки Писари Одамро баланд бардоштед, хоҳед фаҳмид, ки ин Ман ҳастам, ва ҳеҷ амалро аз Худам намекунам, балки он чиро, ки Падарам ба Ман таълим дод, мегӯям;+

29Фиристандаи Ман бо Ман аст; Падар Маро танҳо нагузоштааст, зеро ки Ман ҳамеша аъмоли писандидаи Ӯро ба ҷо меоварам»+.

30Чун инро гуфт, бисьёр касон ба Ӯ имон оварданд+.

Дар бораи озодии ҳақиқӣ.

31Он гоҳ Исо ба яҳудиёне ки ба Ӯ имон оварданд, гуфт: «Агар шумо дар каломи Ман бимонед, ҳақиқатан шогирдони Ман хоҳед буд,

32Ва ростиро хоҳед шинохт, ва ростӣ шуморо озод хоҳад кард»+.

33Ба Ӯ ҷавоб доданд: «Мо фарзандони Иброҳим ҳастем ва ҳеҷ гоҳ ғуломи касе набудем; пас чӣ сон Ту мегӯӣ, ки „озод хоҳед шуд“?»+

34Исо дар ҷавоби онҳо гуфт: «Ба ростӣ, ба ростӣ ба шумо мегӯям: ҳар кӣ гуноҳ мекунад, ғуломи гуноҳ аст;+

35Лекин ғулом ҳамеша дар хона намемонад: писар ҳамеша мемонад;+

36Пас, агар Писар шуморо озод кунад, ҳақиқатан озод хоҳед буд;

Дар бораи душманони ростӣ.

37Медонам, ки фарзандони Иброҳим ҳастед; лекин мехоҳед Маро бикушед, чунки каломи Ман дар шумо намегунҷад;+

38Ман он чи назди Падари Худ дидаам, мегӯям; ва шумо он чи назди падари худ дидаед, мекунед».

39Онҳо дар ҷавоби Ӯ гуфтанд: «Падари мо Иброҳим аст». Исо ба онҳо гуфт: «Агар фарзандони Иброҳим мебудед, аъмоли Иброҳимро ба ҷо меовардед;+

40Валекин ҳоло мехоҳед Маро бикушед, ва Ман Шахсе ҳастам, ки ростиро, ончунон ки аз Худо шунидаам, ба шумо мегӯям: Иброҳим чунин коре накардааст.

41Шумо аъмоли падари худро мекунед». Ба Ӯ гуфтанд: «Мо аз зино таваллуд наёфтаем; мо як Падар дорем, ки Худо бошад»+.

42Исо ба онҳо гуфт: «Агар Худо Падари шумо мебуд, Маро дӯст медоштед, чунки Ман аз ҷониби Худо баромада, назди шумо омадаам; зеро ки Ман ба иродаи Худ наомадаам, балки Ӯ Маро фиристод.

43Чаро каломи Маро намефаҳмед? Чунки каломи Маро наметавонед бишнавед+.

44Падари шумо иблис аст, ва шумо мехоҳед орзуҳои падари худро ба амал оваред; вай аз ибтидо қотил буд ва дар ростӣ собит намонд, зеро ки дар вай ростӣ нест; вақте ки вай сухани дурӯғ мегӯяд, аз они худро мегӯяд, зеро ки вай дурӯғгӯй ва падари дурӯғ аст+.

45Лекин азбаски Ман сухани ростро ба шумо мегӯям, ба Ман имон намеоваред.

Сирри шахсияти Исо.

46Кист аз шумо, ки Маро ба гуноҳе таъна зада тавонад? Пас агар Ман сухани ростро гӯям, чаро ба Ман имон намеоваред?

47Касе ки аз Худо бошад, ба каломи Худо гӯш медиҳад; шумо ба он сабаб гӯш намедиҳед, ки аз Худо нестед».

48Он гоҳ яҳудиён дар ҷавоби Ӯ гуфтанд: «Оё дуруст нагуфтем, ки Ту сомарӣ ҳастӣ ва дев дорӣ?»+

49Исо ҷавоб дод: «Ман дев надорам, балки Падари Худро ҳурмат мекунам, вале шумо ба Ман беҳурматӣ мекунед;+

50Ман ҷалоли Худро толиб нестам: Яке ҳаст, ки Толиб ва Довар мебошад;+

51Ба ростӣ, ба ростӣ ба шумо мегӯям: касе ки каломи Маро риоя кунад, то абад маргро нахоҳад дид»+.

52Яҳудиён ба Ӯ гуфтанд: «Акнун донистем, ки Ту дев дорӣ; Иброҳим ва анбиё мурданд, вале Ту мегӯӣ: „Касе ки каломи Маро риоя кунад, то абад зоиқаи маргро нахоҳад чашид“.

53Оё Ту аз падари мо Иброҳим, ки мурд, ва аз анбиё, ки низ мурданд, бузургтар ҳастӣ? Ту Худро кӣ медонӣ?»

54Исо ҷавоб дод: «Агар Ман Худро ҷалол диҳам, ҷалоли Ман ҳеҷ чизе набошад: Маро Падари Ман ҷалол мебахшад, ки дар ҳаққи Ӯ шумо мегӯед: „Ӯ Худои мост“;+

55Ва Ӯро нашинохтаед, лекин Ман Ӯро мешиносам; ва агар бигӯям, ки Ӯро намешиносам, мисли шумо дурӯғгӯй мешавам; лекин Ман Ӯро мешиносам ва каломи Ӯро риоя мекунам;+

56Падари шумо Иброҳим шод буд, ки рӯзи Маро бубинад: ва дид ва шод гардид»+.

57Яҳудиён ба Ӯ гуфтанд: «Ҳанӯз панҷоҳсола ҳам нестӣ, ва Ту Иброҳимро дидаӣ?»

58Исо ба онҳо гуфт: «Ба ростӣ, ба ростӣ ба шумо мегӯям: пеш аз он ки Иброҳим пайдо шуд, Ман ҳастам».

59Он гоҳ санг бардоштанд, то ки Ӯро сангсор кунанд; лекин Исо пинҳон шуд ва аз миёни онҳо гузашта, аз маъбад берун шуд ва рафт+.

БОБИ НӮҲУМ

Шифо ёфтани кӯри модарзод дар рӯзи шанбе.

9^1Ва чун мерафт, як кӯри модарзодро дид.

2Ва шогирдонаш аз Ӯ пурсида, гуфтанд: «Эй Устод! Кӣ гуноҳ кард: ин одам ё падару модараш, ки вай кӯр зоида шуд?»+

3Исо ҷавоб дод: «На ин одам гуноҳ кард ва на падару модараш, балки барои он ки дар вай аъмоли Худо ошкор гардад;

4То вақте ки рӯз аст, Ман бояд аъмоли Фиристандаи Худро ба ҷо оварам; шаб ки ояд, ҳеҷ кас наметавонад коре бикунад;+

5То вақте ки Ман дар ҷаҳон ҳастам, нури ҷаҳонам»+.

6Инро гуфта, оби даҳан бар замин андохт, ва бо он об гил сохт, ва он гилро ба чашмони кӯр молид,+

7Ва ба вай гуфт: «Бирав ва дар ҳавзи Шилӯаҳ, ки маънояш „Фиристода“ мебошад, худро бишӯй». Вай рафта, худро шуст, ва бино шуда, омад+.

8Ҳамсоягон ва касоне ки пеш аз он вайро дар ҳолати кӯрӣ дида буданд, гуфтанд: «Оё ин ҳамон нест, ки нишаста, гадоӣ мекард?»

9Баъзе гуфтанд: «Ҳамон аст». Ва баъзе гуфтанд: «Фақат ба вай монанд аст». Вале худи вай гуфт: «Ман ҳамонам».

10Ба вай гуфтанд: «Пас чӣ тавр чашмони ту воз шуд?»

11Вай дар ҷавоб гуфт: «Касе ки Исо номида мешавад, гил сохта, ба чашмонам молид ва гуфт: „Бирав ва дар ҳавзи Шилӯаҳ худро бишӯй“. Ман рафта, худро шустам ва бино шудам».

12Ба вай гуфтанд: «Ӯ куҷост?» Гуфт: «Намедонам».

13Он одамро, ки пештар кӯр буд, назди фарисиён бурданд.

14Ва он рӯзе ки Исо гил сохта, чашмони вайро воз кард, рӯзи шанбе буд+.

15Фарисиён низ аз вай пурсиданд, ки чӣ тавр бино шуд. Ба онҳо гуфт: «Гил сохта, ба чашмонам гузошт, ва ман худро шуста, бино шудам».

16Баъзе аз фарисиён гуфтанд: «Он Шахс аз ҷониби Худо нест, чунки шанберо нигоҳ намедорад». Дигарон гуфтанд: «Чӣ тавр як шахси гуноҳкор чунин мӯъҷизот нишон дода метавонад?» Ва дар байни онҳо ихтилоф афтод+.

17Боз ба он кӯр гуфтанд: «Дар бораи Ӯ, ки чашмони туро кушод, чӣ мегӯӣ?» Гуфт: «Пайғамбар аст»+.

18Яҳудиён бовар накарданд, ки вай кӯр буду бино шуд, то ин ки падару модари он биношударо даъват намуда,

19Аз онҳо пурсиданд: «Оё ин аст писари шумо, ки мегӯед: кӯр зоида шудааст? Пас чӣ тавр вай алҳол бино шудааст?»

20Падару модари вай дар ҷавоби онҳо гуфтанд: «Мо медонем, ки ин писари мост, ва кӯр зоида шудааст;

21Лекин алҳол чӣ тавр бино шудааст, намедонем; ва чашмони вайро кӣ воз кардааст, намедонем; вай болиғ аст, аз худаш пурсед, то аҳволи худро баён кунад».

22Падару модараш чунин гуфтанд, чунки аз яҳудиён метарсиданд; зеро ки яҳудиён аллакай забон як карда буданд, ки ҳар кӣ Ӯро чун Масеҳ эътироф намояд, аз куништ биронанд;+

23Аз ин сабаб падару модараш гуфтанд, ки «вай болиғ аст, аз худаш пурсед».

24Он гоҳ бори дигар он одамро, ки кӯр буд, талабида, гуфтанд: «Худоро сано гӯй; мо медонем, ки Он Шахс гуноҳкор аст»+.

25Дар ҷавобашон гуфт: «Оё гуноҳкор аст ё не, намедонам; як чизро медонам, ки кӯр будам ва ҳоло бино ҳастам».

26Боз ба вай гуфтанд: «Бо ту чӣ кор кард? Чӣ тавр чашмони туро воз кард?»

27Ба онҳо ҷавоб дод: «Аллакай ба шумо гуфтам, ва гӯш надодед: чаро мехоҳед дубора бишнавед? Оё шумо низ мехоҳед шогирдони Ӯ шавед?»

28Вайро мазаммат намуда, гуфтанд: «Ту шогирди Ӯ ҳастӣ, мо шогирдони Мусоем;

29Мо медонем, ки Худо ба Мусо сухан гуфт; лекин Ин Шахсро намедонем аз куҷост»+.

30Он одам дар ҷавоби онҳо гуфт: «Ин аҷиб аст, ки шумо аз куҷо будани Ӯро намедонед, ва ҳол он ки Ӯ чашмони маро воз кард.

31Мо медонем, ки Худо дуои гуноҳкоронро намешунавад, лекин агар касе худотарс бошаду иродаи Ӯро ба ҷо оварад, дуояшро мешунавад;+

32Ҳаргиз шунида нашудааст, ки касе чашмони кӯри модарзодро воз карда бошад;

33Агар Ӯ аз ҷониби Худо намебуд, ҳеҷ кор карда наметавонист».

34Дар ҷавоби вай гуфтанд: «Ту, ки комилан дар гуноҳ таваллуд ёфтаӣ, моро таълим медиҳӣ?» Пас вайро бадар ронданд.

35Исо чун шунид, ки вайро бадар рондаанд, вайро ёфта, гуфт: «Оё ту ба Писари Одам имон дорӣ?»

36Дар ҷавоб гуфт: «Эй оғо, Ӯ кист, то ки ба Ӯ имон оварам?»

37Исо ба вай гуфт: «Ту Ӯро дидаӣ, ва Ӯ ҳамон аст, ки ҳоло бо ту гуфтугӯ мекунад»+.

38Гуфт: «Имон дорам, Худовандо!» Ва ба Ӯ саҷда кард.

39Ва Исо гуфт: «Ман барои доварӣ ба ин ҷаҳон омадаам, то ки кӯрон бино ва биноён кӯр шаванд».

40Баъзе аз фарисиён, ки назди Ӯ буданд, чун шуниданд, ба Ӯ гуфтанд: «Наход ки мо ҳам кӯр бошем?»+

41Исо ба онҳо гуфт: «Агар кӯр мебудед, гуноҳ намедоштед; аммо чун мегӯед, ки бино ҳастед, пас гуноҳи шумо мемонад»+.

БОБИ ДАҲУМ

Масал дар бораи чӯпон ва дар бораи каси бегона.

10^1«Ба ростӣ, ба ростӣ ба шумо мегӯям: ҳар кӣ ба оғили гӯсфанд аз дар надарояд, балки аз роҳи дигар дохил шавад, вай дузд ва роҳзан аст;

2Лекин ҳар кӣ аз дар дарояд, вай чӯпони гӯсфандон аст:

3Дарбон дарро барои вай мекушояд, гӯсфандон ба овози вай гӯш медиҳанд, вай гӯсфандони худро ном ба ном мехонад ва берун мебарорад;

4Чун гӯсфандони худро баровард, пешопеши онҳо меравад; ва гӯсфандон аз ақиби вай мераванд, чунки овозашро мешиносанд;

5Лекин аз ақиби каси бегона намераванд, балки аз вай мегурезанд, чунки овози бегонаро намешиносанд».

6Ҳамин масалро Исо ба онҳо гуфт. Лекин онҳо нафаҳмиданд, ки Ӯ ба онҳо чӣ гуфт+.

Исо — дар бораи гӯсфандон.

7Боз Исо ба онҳо гуфт: «Ба ростӣ, ба ростӣ ба шумо мегӯям: Ман барои гӯсфандон дар ҳастам.

8Ҳамаи касоне ки пеш аз Ман омаданд, дузд ва роҳзан ҳастанд; лекин гӯсфандон ба овози онҳо гӯш надоданд.

9Ман дар ҳастам: ҳар кӣ ба василаи Ман дохил шавад, наҷот меёбад, ва ба дарун ва берун меравад, ва чарогоҳ пайдо мекунад+.

10Дузд меояд, то ки бидуздад, бикушад ва талаф кунад; Ман омадаам, то ки онҳо ҳаёт ёбанд ва онро ба фаровонӣ дошта бошанд.

Исо — чӯпони некдил.

11Ман чӯпони некам: чӯпони нек ҷони худро барои гӯсфандон фидо мекунад;+

12Лекин муздуре ки чӯпон нест, ва гӯсфандон аз они худаш нестанд, чун бубинад, ки гург меояд, гӯсфандонро монда мегурезад, ва гург гӯсфандонро мегирад ва пароканда мекунад;+

13Муздур мегурезад, чунки муздур аст, ва ғами гӯсфандонро намехӯрад+.

14Ман чӯпони некам, ва мансубони Худро мешиносам, ва мансубонам Маро мешиносанд:

15Чунон ки Падар Маро мешиносад, Ман ҳам Падарро мешиносам, ва ҷони Худро барои гӯсфандон фидо мекунам+.

16Ман гӯсфандони дигар низ дорам, ки аз ин оғил нестанд, ва онҳоро низ бояд оварам: онҳо низ овози Маро хоҳанд шунид, ва як рамаю як чӯпон хоҳанд шуд+.

17Аз ин сабаб Падар Маро дӯст медорад, ки Ман ҷони Худро фидо мекунам, то ки онро боз ёбам;+

18Ҳеҷ кас онро аз Ман намегирад, балки Худи Ман онро фидо мекунам: қудрат дорам, ки онро фидо кунам, ва қудрат дорам, ки онро боз ёбам; ин ҳукмро аз Падари Худ гирифтаам»+.

19Ба сабаби ин суханон боз дар байни яҳудиён ихтилоф афтод+.

20Бисьёре аз онҳо гуфтанд: «Ӯ дев дорад ва девона аст; чаро ба суханонаш гӯш медиҳед?»+

21Дигарон гуфтанд: «Ин суханони девона нест; оё дев метавонад чашми кӯронро воз кунад?»+

Исо дар Ерусалим дар иди таҷдид.

а) Худро Масеҳ эълон мекунад.

22Дар Ерусалим иди таҷдид барпо шуд, ва зимистон буд.

23Ва Исо дар маъбад, дар равоқи Сулаймон мегашт+.

24Яҳудиён гирди Ӯро гирифта, ба Ӯ гуфтанд: «То кай моро дар тардид мегузорӣ? Агар Ту Масеҳ бошӣ, ошкоро бигӯ»+.

25Исо ба онҳо чавоб дод: «Ман ба шумо гуфтам, ва имон наовардед; аъмоле ки Ман ба исми Падари Худ ба ҷо меоварам, бар Ман шаҳодат медиҳад;+

26Лекин шумо имон намеоваред, зеро ки аз гӯсфандони Ман нестед, чунон ки ба шумо гуфтам;

27Гӯсфандони Ман ба овози Ман гӯш медиҳанд, ва Ман онҳоро мешиносам, ва онҳо Маро пайравӣ мекунанд,

28Ва Ман ба онҳо ҳаёти ҷовидонӣ мебахшам, ва онҳо то абад талаф нахоҳанд шуд, ва ҳеҷ кас наметавонад онҳоро аз дасти Ман кашида гирад;+

29Падаре ки онҳоро ба Ман дод, аз ҳама бузургтар аст, ва ҳеҷ кас наметавонад онҳоро аз дасти Падари Ман кашида гирад:

30Ман ва Падар як ҳастем»+.

б) Адовати яҳудиён.

31Боз яхудиён санг бардоштанд, то ки Ӯро сангсор кунанд+.

32Исо ба онҳо ҷавоб дод: «Аз ҷониби Падари Худ ба шумо бисьёр аъмоли нек нишон додаам; аз барои кадоми онҳо Маро сангсор мекунед?»

33Яҳудиён дар ҷавоби Ӯ гуфтанд: «Туро барои амали нек сангсор намекунем, балки барои куфр, зеро Ту, ки одам ҳастӣ, Худро Худо мехонӣ»+.

34Исо ба онҳо ҷавоб дод: «Оё дар шариати шумо навишта нашудааст: „Ман гуфтам: шумо худоён ҳастед“+?

35Агар онҳоеро, ки каломи Худо сӯяшон нозил шуд, худоён хондааст, ва Навишта наметавонад ботил шавад, —

36Пас ба Касе ки Падар Ӯро тақдис карда, ба ҷаҳон фиристод, чӣ тавр шумо мегӯед, ки: „Куфр мегӯӣ“, чунки гуфтаам: „Писари Худо ҳастам“+?

37Агар аъмоли Падари Худро ба ҷо намеоварам, ба Ман имон наоваред;

38Ва агар ба ҷо меоварам, ҳарчанд шумо ба Ман имон намеоваред, пас ба аъмол имон оваред, то бидонед ва бовар кунед, ки Падар дар Ман аст, ва Ман дар Ӯ»+.

39Он гоҳ бори дигар хостанд Ӯро дастгир кунанд; лекин Ӯ аз дасташон раҳо шуд+.

40Ва боз ба он тарафи Урдун, ба ҳамон ҷое ки пештар Яҳьё таъмид медод, рафт ва дар он ҷо монд+.

41Ва бисьёр касон назди Ӯ омаданд ва гуфтанд: «Яҳьё ҳеҷ мӯъҷизае нишон надод; лекин ҳар он чи Яҳьё дар бораи Ин Шахс гуфт, рост буд»+.

42Ва бисьёр касон дар он ҷо ба Ӯ имон оварданд+.

БОБИ ЁЗДАҲУМ

Эҳьёи Лаъзор.

11^1Шахсе Лаъзор ном бемор буд аз аҳли Байт-Ҳинӣ, ки деҳаи Марьям ва хоҳараш Марто буд+.

2Марьям ҳамон буд, ки Худовандро бо равғани атрафшон тадҳин карда, пойҳои Ӯро бо мӯи худ хушконид; Лаъзори бемор бародари вай буд+.

3Ва хоҳарон ба Ӯ кас фиристода, гуфтанд: «Худовандо! Инак, он касе ки дӯст медорӣ, бемор аст».

4Чун Исо шунид, гуфт: «Ин касалӣ барои мамот нест, балки барои ҷалоли Худост, то ки Писари Худо ба василаи он ҷалол ёбад».

5Исо Марто ва хоҳари вай ва Лаъзорро дӯст медошт.

6Чун шунид, ки вай бемор аст, дар ҷое ки буд, ду рӯз монд.

7Пас аз он ба шогирдонаш гуфт: «Боз ба Яҳудо биравем».

8Шогирдонаш ба Ӯ гуфтанд: «Эй Устод! Бисьёр нагузаштааст, ки яҳудиён мехостанд Туро сангсор кунанд, ва Ту мехоҳӣ боз ба он ҷо биравӣ?»+

9Исо ҷавоб дод: «Оё рӯз дувоздаҳ соат нест? Касе ки рӯзона роҳ меравад, пешпо намехӯрад, чунки нури ин ҷаҳонро мебинад;+

10Лекин касе ки шабона роҳ меравад, пешпо мехӯрад, чунки дар вай нур нест»+.

11Инро ба забон ронд ва пас аз он ба онҳо гуфт: «Дӯсти мо Лаъзор хуфтааст, лекин Ман меравам, то ки вайро бедор кунам»+.

12Шогирдонаш гуфтанд: «Худовандо! Агар хуфта бошад, шифо ҳоҳад ёфт».

13Исо дар бораи вафоти вай сухан меронд, лекин онҳо гумон карданд, ки дар бораи хоби муқаррарӣ сухан меронад.

14Он гоҳ Исо ба онҳо ошкоро гуфт: «Лаъзор мурдааст;

15Ва барои шумо шодам, ки дар он ҷо набудам, то ки имон оваред; вале акнун назди вай биравем».

16Тумо, ки Экизак номида мешуд, ба шогирдон гуфт: «Биёед мо ҳам биравем, то ки бо Ӯ бимирем»+.

17Чун Исо омад, фаҳмид, ки вай чор рӯз боз дар қабр мебошад.

18Байт-Ҳинӣ дар наздикии Ерусалим, ба масофаи тақрибан понздаҳ стадия воқеъ буд,

19Ва бисьёре аз яҳудиён назди Марто ва Марьям омада буданд, то ки барои бародарашон онҳоро тасаллӣ диҳанд.

20Чун Марто шунид, ки Исо меояд, ба пешвози Ӯ берун рафт; лекин Марьям дар хона монд.

21Марто ба Исо гуфт: «Худовандо! Агар дар ин ҷо мебудӣ, бародарам намемурд.

22Лекин ҳоло низ медонам, ки ҳар чи аз Худо талаб кунӣ, Худо онро ба Ту хоҳад дод».

23Исо ба вай гуфт: «Бародари ту эҳьё хоҳад шуд».

24Марто ба Ӯ гуфт: «Медонам, ки дар қиёмат, дар рӯзи вопасин эҳьё хоҳад шуд»+.

25Исо ба вай гуфт: «Ман қиёмат ва ҳаёт ҳастам; ҳар кӣ ба Ман имон оварад, агар бимирад ҳам, зинда хоҳад шуд;+

26Ва ҳар кӣ зинда бошад ва ба Ман имон оварад, то абад наҳоҳад мурд. Оё ба ин имон дорӣ?»+

27Ба Ӯ гуфт: «Оре, Худовандо! Ман имон дорам, ки Ту Масеҳ Писари Худо ҳастӣ, Он Шахс, ки ба ҷаҳон меояд»+.

28Чун инро гуфт, рафта хоҳари худ Марьямро пинҳонӣ хонд ва гуфт: «Устод ин ҷост ва туро металабад».

29Инро шунида, вай зуд бархост ва назди Ӯ омад.

30Исо ҳанӯз ба деҳа ворид нашуда буд, балки дар ҳамон ҷое буд, ки Марто Ӯро пешвоз гирифт.

31Яҳудиёне ки дар хона бо вай буданд ва тасаллӣ медоданд, чун диданд, ки Марьям зуд бархоста, берун рафт, аз паи вай равона шуданд, ба гумони он ки ба сари қабр меравад, то ки дар он ҷо гирья кунад.

32Чун Марьям ба он ҷое ки Исо буд, омад, Ӯро дида, ба пойҳои Ӯ афтод ва гуфт: «Агар дар ин ҷо мебудӣ, бародарам намемурд».

33Исо, вақте ки вайро ашкрезон ва яҳудиёни бо вай омадаро низ гирьён дид, аз дил оҳи аламноке кашид ва музтариб шуд,

34Ва гуфт: «Вайро куҷо гузоштаед?» Ба Ӯ гуфтанд: «Худовандо! Биё ва бубин».

35Исо гирья кард+.

36Яҳудиён гуфтанд: «Бингаред, чӣ қадар вайро дӯст медошт!»

37Баъзе аз онҳо гуфтанд: «Оё Ин Шахс, ки чашмони кӯрро боз кард, наметавонист амале бикунад, то ки ин ҳам намирад?»+

38Исо, дар ҳолате ки аз дил оҳ мекашид, ба сари қабр омад; ва он як ғоре буд, ки санге бар даҳанаш гузошта буданд+.

39Исо гуфт: «Сангро бардоред». Марто, хоҳари мурда, ба Ӯ гуфт: «Худовандо! Аллакай бадбуй шудааст; зеро ки чор рӯз боз дар ин ҷост».

40Исо ба вай гуфт: «Оё ба ту нагуфтам, ки агар имон оварӣ, ҷалоли Худоро хоҳӣ дид?»

41Пас сангро аз он ҷое ки мурда гузошта шуда буд, бардоштанд. Исо чашмони Худро сӯи осмон боло карда, гуфт: «Эй Падар! Туро шукр мекунам, ки сухани Маро шунидӣ;+

42Ва Ман медонистам, ки ҳамеша сухани Маро мешунавӣ; лекин барои мардуме ки дар ин ҷо истодаанд, гуфтам, то имон оваранд, ки Ту Маро фиристодаӣ»+.

43Чун инро гуфт, бо овози баланд нидо кард: «Эй Лаъзор, берун о!»+

44Ва мурда, ки дастҳо ва поҳояш ба кафан печида ва рӯяш бо рӯймоле пӯшида буд, берун омад. Исо ба онҳо гуфт: «Вайро воз кунед ва бигзоред биравад»+.

45•Бисьёре аз яҳудиён, ки бо Марьям омада буданд, чун амали Исоро диданд, ба Ӯ имон оварданд;+

46Лекин баъзе аз онҳо назди фарисиён рафта, он чи Исо карда буд, ба онҳо гуфтанд.

Қарори саркоҳинон ва фарисиён, ки Исоро бикушанд.

47Саркохинон ва фарисиён дар шӯрои пирон ҷамъ омаданд ва гуфтанд: «Чӣ бояд кард? Ин Шахс мӯъҷизоти зиёде нишон медиҳад;

48Агар Ӯро чунин вогузорем, ҳама ба Ӯ имон хоҳанд овард, ва румиён омада, кишвар ва қавми моро хоҳанд гирифт».

49Яке аз онҳо, ки Қаёфо ном дошт ва дар он сол саркоҳин буд, гуфт: «Шумо чизе намедонед,

50Ва фикр ҳам намекунед, ки барои мо беҳтар аст агар як кас ба хотири қавм бимирад, ва тамоми қавм нобуд нашавад»+.

51Лекин вай инро аз худ нагуфт, балки, чун дар он сол саркоҳин буд, нубувват кард, ки Исо бояд барои қавм бимирад,+

52Ва на танҳо барои қавм, балки низ барои он ки фарзандони Худоро, ки пароканда ҳастанд, якҷоя кунад+.

53Аз ҳамон рӯз маслиҳатро ба як ҷо монданд, ки Ӯро бикушанд+.

54Бинобар ин Исо дигар дар миёни яҳудиён ошкоро намегашт, балки аз он ҷо ба мавзее ки наздики биёбон буд, ба шаҳре ки Эфроим ном дошт, равона шуд ва бо шогирдони Худ дар он ҷо монд.

55Чун иди фисҳи яҳудиён наздик шуд, мардуми бисьёре аз ҳар тарафи мамлакат пеш аз фисҳ ба Ерусалим омаданд, то ки худро татҳир намоянд+.

56Ва онҳо дар ҷустуҷӯи Исо буданд ва дар маъбад истода, ба якдигар мегуфтанд: «Фикри шумо чист? Оё Ӯ ба ид намеояд?»

57Лекин саркоҳинон ва фарисиён фармоне дода буданд, ки агар касе донад, ки Ӯ куҷост, бояд хабар диҳад, то ки Ӯро дастгир кунанд+.

БОБИ ДУВОЗДАҲУМ

Бо равғани атрафшон тадҳин кардани Исо дар Байт-Ҳинӣ.

12^1•Шаш рӯз пеш аз иди фисҳ Исо ба Байт-Ҳинӣ омад, ба он ҷое ки Лаъзори мурдаро аз мурдагон эҳьё карда буд+.

2Дар он ҷо барои Ӯ таоми шом ҳозир карданд, ва Марто хизмат мекард, ва Лаъзор яке аз онҳое буд, ки бо Ӯ бар сари суфра менишастанд+.

3Он гоҳ Марьям ратле[*] аз равғани атрафшони сунбули холиси гаронбаҳо гирифта, пойҳои Исоро тадҳин кард ва пойҳои Ӯро бо мӯи худ хушконид; ва хона аз бӯи равғани атрафшон пур шуд+.

4Ва яке аз шогирдонаш, Яҳудо ибни Шимъӯни Исқарьют, ки мехост Ӯро таслим кунад, гуфт:

5«Чаро ин равғани атрафшон ба сесад динор фурӯхта нашуд, то ки ба мискинон тақсим карда дода шавад?»

6Ва инро на аз барои он гуфт, ки ғамхори мискинон бошад, балки барои он ки дузд буд: ҳамьёни пул дар дасташ буд, ва аз пуле ки дар он меандохтанд, барои худ мегирифт+.

7Исо гуфт: «Вайро ором гузор; вай инро барои рӯзи дафни Ман саришта карда нигоҳ доштааст;

8Зеро ки мискинон ҳар вақт назди шумо ҳастанд, лекин Ман ҳамеша бо шумо нестам»+.

9Бисьёре аз яҳудиён чун хабар ёфтанд, ки Ӯ дар он ҷост, омаданд, то ки на танҳо Исоро, балки низ Лаъзорро, ки Ӯ аз мурдагон эҳьё карда буд, бубинанд+.

10Он гоҳ саркоҳинон қарор доданд, ки Лаъзорро низ бикушанд,

11Чунки ба хотири вай бисьёре аз яҳудиён ба он ҷо меомаданд ва ба Исо имон меоварданд.

Ба Ерусалим бо тантана ворид шудани Исо.

12•Фардои он, мардуми бисьёре ки ба ид омада буданд, чун шуниданд, ки Исо ба Ерусалим меояд,

13Шохаҳои дарахти хурморо ба даст гирифта, ба пешвози Ӯ баромаданд ва фарьёд мекарданд: «Хӯшаъно! Муборак аст Подшоҳи Исроил, ки ба исми Худованд меояд!»+

14Ва Исо харкуррае ёфта, бар он савор шуд, чунон ки навишта шудааст:

15«Натарс, эй духтари Сион! Инак, Подшоҳи ту бар куррае савор шуда, меояд»+.

16Шогирдонаш аввал ин чизҳоро нафаҳмиданд, лекин чун Исо ҷалол ёфт, он гоҳ ба хотир оварданд, ки ин чизҳо дар бораи Ӯ навишта шуда буд, ва ҳамчунон барои Ӯ ба ҷо оварда шуд+.

17Ва мардуме ки бо Ӯ буданд, шаҳодат доданд, ки Ӯ Лаъзорро аз қабр хонд ва аз мурдагон эҳьё кард;

18Ба ин сабаб низ мардум ба пешвози Ӯ баромаданд, зеро шунида буданд, ки Ӯ чунин мӯъҷиза нишон додааст.

19Лекин фарисиён ба якдигар гуфтанд: «Оё мебинед, ки ҳеҷ фоида намебаред? Инак, тамоми ҷаҳон аз паи Ӯ меравад»+.

20Дар байни онҳое ки дар ид барои ибодат омада буданд, баъзе юнониҳо буданд;

21Онҳо назди Филиппус, ки аз Байт-Сайдои Ҷалил буд, омаданд ва илтимос намуда, гуфтанд: «Эй оғо! Мо мехоҳем Исоро бубинем»+.

22Филиппус омада, ба Андриёс гуфт; баъд Андриёс ва Филиппус ба Исо гуфтанд.

Писари Худо аз ҷониби Худои Падар ҷалол дода мешавад.

23Исо дар ҷавоби онҳо гуфт: «Соати он расидааст, ки Писари Одам ҷалол ёбад+.

24Ба ростӣ, ба ростӣ ба шумо мегӯям: агар донаи гандум дар хок афтода, намирад, фақат худаш боқӣ мемонад; лекин агар бимирад, донаҳои фаровон меоварад+.

25Касе ки ҷони худро дӯст дорад, онро барбод медиҳад; ва касе ки аз ҷони худ дар ин ҷаҳон нафрат кунад, то ҳаёти ҷовидонӣ онро нигоҳ ҳоҳад дошт+.

26Ҳар кӣ ба Ман хизмат мекунад, бояд Маро пайравӣ намояд; ва ҳар куҷо ки бошам, ҳодими Ман низ он ҷо хоҳад буд; ва ҳар кӣ ба Ман хизмат мекунад, Падар вайро мӯҳтарам хоҳад дошт.

27Алҳол ҷони Ман дар изтироб аст; чӣ бигӯям? Эй Падар! Маро аз ин соат раҳо намо! Аммо маҳз барои ҳамин соат Ман омадаам+.

28Эй Падар! Исми Худро ҷалол деҳ». Дарҳол садое аз осмон даррасид: «Ҷалол додаам ва боз ҷалол ҳоҳам дод»+.

29Мардуме ки дар он ҷо истода буданд, инро шунида, гуфтанд: «Раъд ғуррид». Дигарон гуфтанд: «Фариштае бо Ӯ сухан гуфт»+.

30Исо дар ҷавоб гуфт: «Ин садо на аз барои Ман, балки барои шумо омад;+

31Алҳол доварӣ бар ин ҷаҳон аст; алҳол мири ин ҷаҳон бадар ронда мешавад;+

32Ва ҳангоме ки Ман аз замин боло бурда мешавам, ҳамаро сӯи Худ хоҳам кашид»+.

33Инро гуфт, то ишорат кунад, ки бо чӣ гуна марг Ӯ бояд бимирад+.

Беимонии халқ.

34Мардум дар ҷавоби Ӯ гуфтанд: «Мо аз Таврот шунидаем, ки Масеҳ то абад боқӣ хоҳад монд; пас чӣ сон мегӯӣ, ки Писари Одам бояд боло бурда шавад? Ин Писари Одам кист?»+

35Исо ба онҳо гуфт: «Боз муддати кӯтоҳе нур бо шумост; то даме ки нур бо шумост, роҳ равед, то ки зулмот шуморо фаро нагирад, ва касе ки дар торикӣ роҳ меравад, намедонад, ки куҷо меравад;+

36То даме ки нур бо шумост, ба нур имон оваред, то ки писарони нур гардед». Ин суханонро гуфта, Исо аз пеши онҳо рафт ва пинҳон шуд+.

37Бо вуҷуди мӯъҷизоти бисьёре ки дар пеши назарашон нишон дод, онҳо ба Ӯ имон наоварданд,

38То сухани Ишаъёи набӣ ба амал ояд, ки гуфта буд: «Худовандо! Кӣ ба пайғоми мо бовар кард, ва бозуи Худованд ба кӣ ошкор гардид?»+

39Бинобар ин натавонистанд имон оваранд, чунон ки Ишаъё боз гуфтааст:

40«Чашмони онҳоро нобино ва дилҳои онҳоро сахт гардондааст, то бо чашмони худ набинанд ва бо дилҳои худ нафаҳманд ва руҷӯъ накунанд, то ки Ман онҳоро шифо диҳам»+.

41Чунин гуфт Ишаъё, ҳангоме ки ҷалоли Ӯро дид ва дар бораи Ӯ сухан ронд+.

42Бо вуҷуди ин бисьёре аз сардорон низ ба Ӯ имон оварданд, аммо аз тарси фарисиён иқрор накарданд, ки мабодо аз куништ ронда шаванд;+

43Зеро ки ҷалоли мардумро бештар аз ҷалоли Худо дӯст медоштанд+.

Исо халқро бори охирин даъват менамояд ва огоҳ мекунад.

44Лекин Исо нидо карда, гуфт: «Ҳар кӣ ба Ман имон оварад, ба Ман не, балки ба Фиристандаи Ман имон овардааст;+

45Ва ҳар кӣ Маро бинад, Фиристандаи Маро дидааст+.

46Ман нур ҳастам, ки ба ҷаҳон омадаам, то ҳар кӣ ба Ман имон оварад, дар торикӣ намонад+.

47Ва агар касе суҳанони Маро шунида, риоят накунад, Ман бар вай доварӣ нахоҳам кард: зеро наомадаам, ки бар ҷаҳон доварӣ кунам, балки ҷаҳонро наҷот баҳшам+.

48Ҳар кӣ Маро рад карда, суханонамро қабул накунад, доваре бар худ дорад: каломе ки гуфтам, дар рӯзи вопасин бар вай доварӣ хоҳад кард;+

49Зеро ки Ман аз Худ нагуфтаам, балки Падаре ки Маро фиристод, ба Ман ҳукм дод, ки чӣ бигӯям ва чӣ гуна сухан ронам;

50Ва Ман медонам, ки ҳукми Ӯ ҳаёти ҷовидонист. Пас, он чи Ман мегӯям, хамон аст, ки Падар фармудааст, то бигӯям».

БОБИ СЕЗДАҲУМ

Шустани пойҳои шогирдон.

13^1Пеш аз иди фисҳ, чун Исо донист, ки соати Ӯ расидааст, то ки аз ин ҷаҳон назди Падар биравад, Ӯ, ки мансубони Худро дар ин ҷаҳон дӯст медошт, онҳоро то ба охир дӯст дошт+.

2Ва дар вақти таоми шом, ки иблис қасде дар дили Яҳудо ибни Шимъӯни Исқарьют андохта буд, ки Ӯро таслим кунад,+

3Ва Исо медонист, ки Падар ҳама чизро ба дасти Ӯ додааст, ва Ӯ аз ҷониби Худо омада буд ва ба сӯи Худо меравад,+

4Аз сари суфра бархоста, либоси Худро кашид ва дастмоле гирифта, ба камар баст;

5Баъд аз он ба тағорае об рехта, ба шустани пойҳои шогирдонаш ва хушконидани онҳо бо дастмоле ки ба камараш баста буд, шурӯъ намуд+.

6Чун назди Шимъӯни Петрус омад, вай гуфт: «Худовандо! Ту пойҳои маро мешӯӣ?»

7Исо дар ҷавоби вай гуфт: «Он чи Ман мекунам, алҳол намедонӣ, лекин баъд хоҳӣ фаҳмид».

8Петрус ба Ӯ гуфт: «Пойҳои маро ҳаргиз нахоҳӣ шуст». Исо ба вай ҷавоб дод: «Агар туро нашӯям, туро бо Ман ҳиссае нест»+.

9Шимъӯни Петрус ба Ӯ гуфт: «Худовандо! На танҳо пойҳои маро, балки низ дастҳо ва сари маро бишӯй».

10Исо ба вай гуфт: «Касе ки ғусл кардааст, фақат ба шустани пойҳояш эҳтиёҷ дорад, чунки вай тамоман пок аст; ва шумо пок ҳастед, лекин на ҳама»+.

11Зеро ки таслимкунандаи Худро медонист, бинобар ин гуфт: «На ҳама пок ҳастед»+.

12Чун пойҳои онҳоро шуст, либоси Худро пӯшида, боз нишаст ва ба онҳо гуфт: «Оё медонед, ки барои шумо чӣ кардам?

13Шумо Маро Устод ва Худованд мегӯед ва рост мегӯед, зеро ки Ман чунин ҳастам+.

14Пас, агар Ман, ки Устод ва Худованд ҳастам, пойҳои шуморо шустаам, шумо ҳам бояд пойҳои якдигарро бишӯед:+

15Зеро ба шумо намунае нишон додам, то, чунон ки Ман бо шумо кардам, шумо низ бикунед+.

16Ба ростӣ, ба ростӣ ба шумо мегӯям: ғулом бузургтар аз оғои худ нест, ва расул бузургтар аз фиристандаи худ нест+.

17Ҳар гоҳ инро донистед, хушо шумо, агар инро ба амал оваред+.

18•Дар бораи ҳамаи шумо намегӯям: онҳоеро, ки баргузидаам, медонам. Лекин ин Навишта бояд ба амал ояд: „Он ки бо Ман нон мехӯрад, пошнаи худро бар Ман баланд кардааст“+.

19Алҳол, пеш аз вуқӯъ, ба шумо мегӯям, то ки ҳангоми воқеъ шуданаш бовар кунед, ки ин Ман ҳастам+.

20Ба ростӣ, ба ростӣ ба шумо мегӯям: ҳар кӣ фиристодаи Маро қабул кунад, Маро қабул мекунад; ва ҳар кӣ Маро қабул кунад, Фиристандаи Маро қабул мекунад»+.

Таслимкунанда аз миёни шогирдон берун карда шуд.

21Чун Исо инро гуфт, дар рӯҳ музтариб шуд, ва шаҳодат дода, гуфт: «Ба ростӣ, ба ростӣ ба шумо мегӯям, ки яке аз шумо Маро таслим хоҳад кард»+.

22Шогирдон ба якдигар нигоҳ карда, дар ҳайрат шуданд, ки инро дар бораи кӣ мегӯяд.

23Яке аз шогирдонаш буд, ки бар сандуқи синаи Исо такья мезад: Исо вайро дӯст медошт;+

24Шимъӯни Петрус ба вай ишорат кард, то бипурсад: он кист, ки дар ҳаққаш чунин гуфт.

25Вай ҳамчунон бар сандуқи синаи Исо такья зада, пурсид: «Худовандо! Он кист?»

26Исо ҷавоб дод: «Он аст, ки луқмаи нонро ғӯтонда ба вай медиҳам». Ва луқмаро гӯтонда, ба Яҳудо ибни Шимъӯни Исқарьют дод.

27Пас аз он ки луқмаро гирифт, шайтон дар вай дохил шуд. Он гоҳ Исо ба вай гуфт: «Он чи мекунӣ, ба зудӣ бикун».

28Лекин аз нишастагон ҳеҷ кас нафаҳмид, ки чаро ба вай чунин гуфт.

29Баъзеҳо гумон карданд, ки чун ҳамьён дар дасти Яҳудост, Исо ба вай фармуд, ки ҳар чи барои ид ба мо лозим аст, харид кунад ё ки чизе ба мискинон бидиҳад+.

30Вай луқмаро гирифта, дарҳол берун рафт; ва шаб буд.

Нутқи видоии Исо.

1. Вақти ҷалол ёфтан наздик аст.

31Чун вай берун рафт, Исо гуфт: «Алҳол Писари Одам ҷалол ёфт, ва Худо дар Ӯ ҷалол ёфт;+

32Агар Худо дар Ӯ ҷалол ёфт, Худо низ Ӯро дар Худ ҷалол хоҳад дод, ва ба зудӣ Ӯро ҷалол хоҳад дод+.

33Эй фарзандон! Боз муддати каме бо шумо ҳастам: шумо Маро ҷустуҷӯ хоҳед кард, ва чунон ки ба яҳудиён гуфтам, акнун ба шумо низ мегӯям: „ба он ҷое ки Ман меравам, шумо наметавонед биёед“+.

2. Ҳукми нав.

34Ба шумо ҳукми тозае медиҳам, ки якдигарро дӯст доред; чунон ки Ман шуморо дӯст доштам, шумо низ якдигарро дӯст доред+.

35Аз рӯи ҳамин ҳама хоҳанд донист, ки шогирдони Ман ҳастед, агар якдигарро дӯст доред».

3. Пешгӯӣ кардани инкори Петрус.

36•Шимъӯни Петрус ба Ӯ гуфт: «Худовандо! Куҷо меравӣ?» Исо ба вай ҷавоб дод: «Ба он ҷое ки Ман меравам, алҳол наметавонӣ аз ақиби Ман биёӣ, лекин баъд аз он аз ақиби Ман хоҳӣ омад».

37Петрус ба Ӯ гуфт: «Худовандо! Чаро алҳол аз ақиби Ту наметавонам биёям? Ҷони худро барои Ту фидо хоҳам кард»+.

38Исо ба вай ҷавоб дод: «Ҷони худро барои Ман фидо хоҳӣ кард? Ба ростӣ, ба ростӣ ба ту мегӯям: пеш аз он ки хурӯс бонг занад, Маро се бор инкор хоҳӣ кард+.

БОБИ ЧОРДАҲУМ

4. Назди Падар рафтани Исо.

14^1Дили шумо музтариб нашавад; ба Худо имон оваред, ба Ман низ имон оваред+.

2Дар хонаи Падари Ман иқоматгоҳ бисьёр аст; ва агар чунин намебуд, магар ба шумо мегуфтам: „Меравам, то ки барои шумо ҷой тайёр кунам“?

3Ва ҳангоме ки биравам ва барои шумо ҷой тайёр кунам, боз омада, шуморо бо Худ мебарам, то дар он ҷое ки Ман ҳастам, шумо низ бошед+.

4Ҷое ки Ман меравам, шумо онро медонед, роҳро низ медонед».

5Тумо ба Ӯ гуфт: «Худовандо! Намедонем, ки Ту куҷо меравӣ; пас чӣ гуна метавонем роҳро донем?»+

6Исо ба вай гуфт: «Ман роҳ ва ростӣ ва ҳаёт ҳастам; касе наметавонад назди Падар ояд, магар ин ки ба василаи Ман;+

7Агар Маро мешиноҳтед, Падари Маро низ мешинохтед; ва аз ҳамин дам Ӯро мешиносед ва Ӯро дидаед».

8Филиппус ба Ӯ гуфт: «Худовандо! Падарро ба мо нишон деҳ, ва ин барои мо кофист»+.

9Исо ба вай гуфт: «Ин қадар вақт Ман бо шумо будам, ва ту Маро нашинохтӣ, Филиппус? Ҳар кӣ Маро бинад, Падарро дидааст; пас чӣ тавр мегӯӣ: „Падарро ба мо нишон деҳ“+?

10Оё бовар намекунӣ, ки Ман дар Падар ҳастам, ва Падар дар Ман? Суханоне ки Ман ба шумо мегӯям, аз Худ намегӯям; Падаре ки дар Ман сокин аст, Ӯ ин аъмолро мекунад+.

11Ба Ман имон оваред, ки Ман дар Падар ҳастам, ва Падар дар Ман; вагар на, ба хотири он аъмол ба Ман имон оваред+.

5. Дуо ба исми Исо.

12Ба ростӣ, ба ростӣ ба шумо мегӯям: ҳар кӣ ба Ман имон оварад, аъмолеро, ки Ман мекунам, вай низ хоҳад кард ва ҳатто бузургтар аз он ҳам хоҳад кард, зеро ки Ман назди Падар меравам+.

13Ва ҳар чиро, ки ба исми Ман биталабед, ба ҷо хоҳам овард, то ки Падар дар Писар ҷалол ёбад;

14Агар чизе ба исми Ман биталабед, Ман онро ба ҷо хоҳам овард+.

15Агар Маро дӯст доред, аҳкоми Маро риоя хоҳед кард+.

6. Ваъда кардани Рӯҳулқудс.

16Ва Ман аз Падар илтимос ҳоҳам кард, ва Ӯ ба шумо Пуштибони дигаре ато хоҳад кард, то ки ҳамеша бо шумо бимонад,+

17Яъне Рӯҳи ростӣ, ки ҷаҳон наметавонад Ӯро бипазирад, зеро ки Ӯро намебинад ва намешиносад; лекин шумо Ӯро мешиносед, зеро ки Ӯ бо шумо мемонад ва дар шумо хоҳад буд+.

18Шуморо ятим намегузорам; назди шумо меоям.

19Пас аз андак муддате ҷаҳон дигар Маро нахоҳад дид; лекин шумо Маро хоҳед дид, ва азбаски Ман зиндаам, шумо низ хоҳед зист+.

20Дар он рӯз шумо хоҳед донист, ки Ман дар Падар ҳастам, ва шумо дар Ман, ва Ман дар шумо.

21Ҳар кӣ аҳкоми Маро дорад ва риоят кунад, вай касест, ки Маро дӯст медорад; ва ҳар кӣ Маро дӯст дорад, Падари Ман вайро дӯст ҳоҳад дошт, ва Ман вайро дӯст ҳоҳам дошт ва Худро ба вай зоҳир хоҳам сохт»+.

22Яҳудо, на он Яҳудои Исқарьют, ба ӯ гуфт: «Худовандо! Ин чист, ки Ту мехоҳӣ Худро ба мо зоҳир созӣ ва на ба ҷаҳон?»+

23Исо дар ҷавоби вай гуфт: «Ҳар кӣ Маро дӯст дорад, каломи Маро риоя хоҳад кард; ва Падари Ман вайро дӯст хоҳад дошт, ва Мо назди вай омада, бо вай маскан хоҳем гирифт+.

24Касе ки Маро дӯст надорад, суханони Маро риоят намекунад; ва каломе ки мешунавед, аз они Ман нест, балки аз они Падарест, ки Маро фиристод.

7. Ваҳйи пурфайзи Рӯҳулқудс.

Омодагии Исо ба мамот.

25Ин суханонро ба шумо гуфтам, вақте ки бо шумо будам.

26Лекин Пуштибон, яъне Рӯҳулқудс, ки Падар Ӯро ба исми Ман хоҳад фиристод, ҳама чизро ба шумо таълим хоҳад дод ва ҳар чиро, ки ба шумо гуфтам, ба ёди шумо хоҳад овард+.

Васият кардани осоиштагӣ.

27Осоиштагиро ба шумо боқӣ мегузорам, осоиштагии Худро ба шумо медиҳам: на ончунон ки ҷаҳон медиҳад, Ман ба шумо медиҳам. Дили шумо музтариб нашавад ва ҳаросон набошад+.

28Шунидед, ки ба шумо гуфтам: „Меравам ва назди шумо бармегардам“. Агар Маро дӯст медоштед, шод мешудед, ки гуфтам: „Назди Падар меравам“; зеро ки Падар аз Ман бузургтар аст+.

29Ва инак, пеш аз вуқӯъ ба шумо гуфтам, то ки дар вақти воқеъ шуданаш имон оваред+.

30Баъд аз ин ба шумо бисьёр гуфтугӯ нахоҳам кард, зеро ки мири ин ҷаҳон меояд, ва дар Ман вай чизе надорад+.

31Лекин, то ҷаҳон бидонад, ки Ман Падарро дӯст медорам, чунон ки Падар ба Ман ҳукм кард, амал мекунам: бархезед, аз ин ҷо биравем.

БОБИ ПОНЗДАҲУМ

8. Масеҳ — ток.

15^1Ман Токи ҳақиқӣ ҳастам, ва Падари Ман Токдор аст;+

2Ҳар навдаеро, ки дар Ман мева наоварад, Ӯ бурида мепартояд; ва онро, ки мева меоварад, пок месозад, то ки бештар мева оварад+.

3Шумо алҳол ба воситаи каломе ки ба шумо гуфтам, пок ҳастед+.

4Дар Ман бимонед, ва Ман дар шумо. Чӣ тавре ки навда наметавонад худ аз худ мева диҳад, агар дар ток намонад, ҳамчунин шумо низ, агар дар Ман намонед+.

5Ман Ток ҳастам, ва шумо навдаҳо; касе ки дар Ман бимонад, ва Ман дар вай, меваи фаровон меоварад; зеро ки бе Ман ҳеҷ коре наметавонед кунед+.

6Касе ки дар Ман намонад, чун навдае бурида мешавад ва мехушкад; ва чунин навдаҳоро гирд оварда, ба оташ меандозанд, ва онҳо месӯзанд+.

7Агар дар Ман бимонед, ва сухани Ман дар шумо бимонад, ҳар чи мехоҳед, талаб кунед, ва он ба шумо дода хоҳад шуд+.

8Ҷалоли Падари Ман дар ин аст, ки шумо меваи фаровон оваред, ва шогирдони Ман хоҳед буд.

9. Дар бораи мондан дар муҳаббати Исо.

9Чунон ки Падар Маро дӯст доштааст, Ман низ шуморо дӯст доштаам; дар муҳаббати Ман бимонед+.

10Агар аҳкоми Маро риоят кунед, дар муҳаббати Ман хоҳед монд, чунон ки Ман аҳкоми Падари Худро риоят кардам, ва дар муҳаббати Ӯ мемонам.

11Инро ба шумо гуфтаам, то ки шодии Ман дар шумо бимонад ва шодии шумо комил бошад+.

12Ҳукми Ман ин аст, ки якдигарро дӯст доред, чунон ки Ман шуморо дӯст доштам+.

13Касе муҳаббати бузургтар аз ин надорад, ки ҷони худро барои дӯстони худ фидо кунад+.

14Шумо дӯстони Ман ҳастед, агар аҳкоми Маро ба ҷо оваред+.

15Дигар шуморо банда намехонам, зеро ки банда намедонад оғояш чӣ мекунад; лекин шуморо дӯст хондаам, чунки ҳар чи аз Падар шунидаам, ба шумо баён кардам+.

16На шумо Маро баргузидаед, балки Ман шуморо баргузидаам ва шуморо таъин кардам, ки шумо биравед ва мева оваред, ва меваи шумо бимонад, то ки ҳар чи аз Падар ба исми Ман талаб кунед, ба шумо ато кунад+.

17Ин чизҳоро ба шумо ҳукм мекунам, то ки якдигарро дӯст доред+.

10. Имондор ва ҷаҳон.

18Агар ҷаҳон аз шумо нафрат кунад, бидонед, ки пеш аз шумо аз Ман нафрат кардааст+.

19Агар шумо аз ҷаҳон мебудед, ҷаҳон мансубони худро дӯст медошт; лекин азбаски шумо аз ҷаҳон нестед, балки Ман шуморо аз ҷаҳон баргузидаам, аз ин сабаб ҷаҳон аз шумо нафрат мекунад+.

20Каломеро, ки ба шумо гуфтам, дар хотир нигоҳ доред: „Ғулом бузургтар аз оғои худ нест“. Агар Маро таъқиб карданд, шуморо низ таъқиб хоҳанд кард; агар каломи Маро риоя карданд, каломи шуморо низ риоя хоҳанд кард;+

21Лекин хамаи инро барои исми Ман ба шумо хоҳанд кард, чунки Фиристандаи Маро намешиносанд.

22Агар Ман намеомадам ва ба онҳо сухан намегуфтам, гуноҳе намедоштанд; лекин акнун барои гуноҳи худ узре надоранд+.

23Ҳар кӣ аз Ман нафрат кунад, аз Падари Ман низ нафрат мекунад+.

24Агар дар миёни онҳо аъмолеро намекардам, ки дигаре ҳаргиз накардааст, гуноҳе намедоштанд; лекин акнун он аъмолро дида, ҳам аз Ман ва ҳам аз Падари Ман нафрат кардаанд,+

25То ба амал ояд каломе ки дар Тавроташон навишта шудааст: „Бе сабаб аз Ман нафрат доранд“+.

11. Имондор ва Рӯҳулқудс.

26Лекин чун Пуштибон, ки Ӯро аз ҷониби Падар назди шумо мефиристам, биёяд, яъне Рӯҳи ростӣ, ки аз Падар содир мегардад, Ӯ бар Ман шаҳодат хоҳад дод;+

27Ва шумо низ шаҳодат хоҳед дод, зеро ки аз ибтидо бо Ман будаед+.

БОБИ ШОНЗДАҲУМ

12. Дар бораи таъқиботи имондорон.

16^1Инро ба шумо гуфтам, то ки ба васваса наафтед.

2Шуморо аз куништҳо хоҳанд ронд; ва ҳатто соате мерасад, ки ҳар кӣ шуморо бикушад, гумон кунад, ки хизмате ба Худо мекунад+.

3Ва ин корҳоро бо шумо ҳоҳанд кард, чунки на Падарро шинохтанд ва на Маро+.

4Лекин инро ба шумо барои он гуфтам, ки ҳангоми расидани он соат ба ёд оваред, ки Ман ба шумо гуфтаам ва инро аз аввал ба шумо нагуфтам, зеро ки бо шумо будам+.

5Аммо акнун Ман назди Фиристандаи Худ меравам, ва касе аз байни шумо аз Ман намепурсад: „Куҷо меравӣ“+?

6Вале чун инро ба шумо гуфтам, дили шумо пур аз ғам шуд.

13. Дар бораи таъсири Рӯҳулқудс.

7Лекин ба шумо рост мегӯям: рафтани Ман барои шумо беҳтар аст; зеро ки агар Ман наравам, Пуштибон назди шумо нахоҳад омад; ва агар биравам, Ӯро назди шумо мефиристам,+

8Ва чун Ӯ ояд, ҷаҳонро бар гуноҳ ва бар адолат ва бар доварӣ мулзам ҳоҳад кард.

9Бар гуноҳ, зеро ки ба Ман имон намеоваранд;+

10Бар адолат, зеро ки назди Падари Худ меравам, ва дигар Маро нахоҳед дид;

11Бар доварӣ, зеро ки мири ин ҷаҳон маҳкум шудааст+.

12Боз бисьёр чизҳои дигар дорам, ки ба шумо бигӯям, лекин шумо алҳол онҳоро наметавонед бардоред.

13Лекин чун Ӯ, яъне Рӯҳи ростӣ ояд, шуморо ба тамоми ростӣ раҳнамоӣ ҳоҳад кард; зеро ки аз Худ нахоҳад гуфт, балки ҳар чи мешунавад, онро хоҳад гуфт, ва аз воқеоти оянда ба шумо ҳабар хоҳад дод+.

14Ӯ Маро ҷалол хоҳад дод, чунки аз он чи аз они Ман аст, гирифта, ба шумо ҳабар ҳоҳад дод.

15Ҳар он чи Падар дорад, аз они Ман аст; бинобар ин гуфтам: аз он чи аз они Ман аст, гирифта, ба шумо хабар хоҳад дод+.

14. Мамот ва омадани Исо.

16Дере нагузашта Маро нахоҳед дид, ва боз дере нагузашта Маро ҳоҳед дид; зеро ки Ман назди Падар меравам»+.

17Баъзе аз шогирдонаш ба якдигар гуфтанд: «Чист, ки Ӯ ба мо мегӯяд: „Дере нагузашта Маро нахоҳед дид, ва боз дере нагузашта Маро ҳоҳед дид“ ва: „Ман назди Падар меравам“?»

18Ва онҳо гуфтанд: «Ин чист, ки Ӯ мегӯяд: „Дере нагузашта“? Намедонем, чӣ мегӯяд».

19Исо чун донист, ки мехоҳанд аз Ӯ бипурсанд, ба онҳо гуфт: «Оё ба якдигар дар ин хусус савол медиҳед, ки Ман гуфтам: „Дере нагузашта Маро нахоҳед дид, ва боз дере нагузашта Маро хоҳед дид“?

20Ба ростӣ, ба ростӣ ба шумо мегӯям: шумо гирья ва нола хоҳед кард, лекин ҷаҳон шод хоҳад шуд; шумо ғамгин хоҳед шуд, лекин ғами шумо ба шодӣ мубаддал хоҳад шуд+.

21Зан ҳангоми зоидан ғамгин аст, чунки соати вай расидааст; лекин чун кӯдакро зоид, ғамашро фаромӯш мекунад ба сабаби шодии он ки одаме дар ҷаҳон таваллуд ёфт+.

22Шумо низ алҳол ғамгин ҳастед; лекин боз шуморо хоҳам дид, ва дили шумо шод хоҳад шуд, ва ҳеҷ кас наметавонад он шодиро аз шумо бигирад+.

15. Дуо ба исми Исо.

Каломи охирини тасаллибахши Исо ба шогирдон.

23Ва дар он рӯз аз Ман чизе нахоҳед пурсид. Ба ростӣ, ба ростӣ ба шумо мегӯям: ҳар он чи аз Падар ба исми Ман талаб кунед, ба шумо ато хоҳад кард+.

24То кунун ба исми Ман чизе талаб накардаед; талаб кунед, то бигиред, ва шодии шумо комил гардад+.

25Ин чизҳоро бо масалҳо ба шумо гуфтам; лекин соате мерасад, ки дигар ба шумо бо масалҳо ҳарф намезанам, балки аз Падар ба шумо кушоду равшан хабар хоҳам дод+.

26Дар он рӯз ба исми Ман талаб хоҳед кард, ва Ман ба шумо намегӯям, ки аз Падар барои шумо илтимос хоҳам кард:

27Зеро ки Худи Падар шуморо дӯст медорад, чунки шумо Маро дӯст доштаед ва шумо имон овардаед, ки Ман аз ҷониби Худо омадаам+.

28Ман аз ҷониби Падар омадам ва ба ҷаҳон ворид шудам; боз ҷаҳонро тарк мекунам ва назди Падар меравам»+.

29Шогирдонаш ба Ӯ гуфтанд: «Инак акнун кушоду равшан сухан мегӯӣ, на бо масалҳо;

30Акнун донистем, ки Ту ҳама чизро медонӣ, ва ҳоҷат нест, ки касе аз Ту чизе бипурсад; аз ин рӯ имон меоварем, ки Ту аз ҷониби Худо омадаӣ»+.

31Исо ба онҳо ҷавоб дод: «Алҳол имон меоваред?

32Инак, соате мерасад, ва аллакай расидааст, ки шумо пароканда шуда, ҳар яке сӯи хонаи худ меравед ва Маро танҳо мегузоред; лекин Ман танҳо нестам, зеро ки Падар бо Ман аст+.

33Ин чизҳоро ба шумо гуфтам, то ки дар Ман осоиштагӣ дошта бошед. Дар ҷаҳон ғаму кулфат хоҳед дошт; лекин далер бошед: Ман бар ҷаҳон ғолиб шудаам»+.

БОБИ ҲАФДАҲУМ

Дуои саркоҳинии Исо.

1. Илтимос дар бораи ҷалол додан.

17^1Исо, чун инро гуфт, чашмони Худро сӯи осмон боло карда, гуфт: «Эй Падар! Соат расидааст: Писари Худро ҷалол деҳ, то ки Писарат низ Туро ҷалол диҳад+.

2Зеро ки Ӯро бар тамоми башар қудрат додаӣ, то ки ба ҳар кӣ Ту ба Ӯ бахшидаӣ, ҳаёти ҷовидонӣ бидиҳад:+

3Ва ҳаёти ҷовидонӣ ин аст, ки Туро, ки Худои ягонаи ҳақиқӣ ҳастӣ, ва Исои Масеҳро, ки фиристодӣ, бишносанд.

4Ман Туро дар рӯи замин ҷалол додам ва кореро, ки ба Ман супурда будӣ, то бикунам, ба анҷом расондам;

5Ва акнун Ту, эй Падар, Маро назди Худ ҷалол деҳ ба ҳамон ҷалоле ки пеш аз ҳастии олам назди Ту доштам+.

2. Илтимос дар бораи ёздаҳ шогирдон.

6Исми Туро ба одамоне ки аз ҷаҳон ба Ман ато кардӣ, шиносондам; онҳо аз они Ту буданд, ва Ту онҳоро ба Ман ато кардӣ, ва онҳо каломи Туро риоят кардаанд;

7Ва акнун донистанд, ки ҳар он чи ба Ман додаӣ, аз ҷониби Туст;

8Зеро каломеро, ки ба Ман додӣ, ба онҳо супурдам, ва онҳо қабул карданд ва ҳақиқатан донистанд, ки Ман аз ҷониби Ту омадаам, ва имон оварданд, ки Ту Маро фиристодаӣ+.

9Ман барои онҳо илтимос мекунам: на барои ҷаҳон, балки барои онҳое ки Ту ба Ман додаӣ, зеро ки онҳо аз они Ту мебошанд;+

10Ва он чи аз они Ман аст, аз они Туст, ва он чи аз они Туст, аз они Ман аст; ва Ман дар онҳо ҷалол ёфтаам+.

11Ман дигар дар ҷаҳон нестам, лекин онҳо дар ҷаҳон ҳастанд, ва Ман назди Ту меоям. Эй Падари Муқаддас! Инҳоро, ки ба Ман додаӣ, ба исми Худ нигоҳ дор, то ки як бошанд, чунон ки Мо ҳастем+.

12Вақте ки бо онҳо дар ҷаҳон будам, онҳоро ба исми Ту нигоҳ доштам; онҳоеро, ки Ту ба Ман додӣ, нигаҳбонӣ кардам, ва ҳеҷ яке аз онҳо ҳалок нашуд, ҷуз аз писари ҳалокат, то ки Навишта ба амал ояд+.

13Вале акнун назди Ту меоям, ва инро дар ҷаҳон мегӯям, то ки шодии Ман дар онҳо комил бошад+.

14Ман каломи Туро ба онҳо супурдам, ва ҷаҳон аз онҳо нафрат кард, чунки онҳо аз ҷаҳон нестанд, чунон ки Ман низ аз ҷаҳон нестам+.

15Илтимос намекунам, ки Ту онҳоро аз ҷаҳон бибарӣ, балки онҳоро аз шарорат муҳофизат намоӣ;+

16Онҳо аз ҷаҳон нестанд, чунон ки Ман низ аз ҷаҳон нестам.

17Онҳоро бо ростии Худ тақдис кун: каломи Ту ростист+.

18Чунон ки Ту Маро ба ҷаҳон фиристодӣ, Ман низ онҳоро ба ҷаҳон фиристодам;+

19Ва Худро барои онҳо тақдис мекунам, то ки онҳо низ бо ростӣ тақдис карда шаванд.

3. Дуо дар бораи имондорони ҳамаи замонҳо.

20Танҳо барои онҳо илтимос намекунам, балки низ барои касоне ки ба василаи каломи онҳо ба Ман имон хоҳанд овард:

21То ки ҳама як бошанд; чунон ки Ту, эй Падар, дар Ман ҳастӣ ва Ман дар Ту, онҳо низ дар Мо як бошанд, — то ҷаҳон имон оварад, ки Ту Маро фиристодӣ.

22Ва Ман ҷалолеро, ки ба Ман додаӣ, ба онҳо додаам: то ки як бошанд, чунон ки Мо як ҳастем+.

23Ман дар онҳо ҳастам, ва Ту дар Ман; то ки онҳо дар ягонагӣ комил бошанд, ва ҷаҳон бидонад, ки Ту Маро фиристодӣ ва онҳоро дӯст доштӣ, чунон ки Маро дӯст доштӣ.

24Эй Падар! Мехоҳам онҳое ки ба Ман додаӣ, дар он ҷое ки мебошам, бо Ман бошанд, то ҷалоли Маро, ки ба Ман додаӣ, бубинанд, чунки Маро пеш аз таъсиси ҷаҳон дӯст доштӣ+.

25Эй Падари Одил! Ҷаҳон Туро нашинохт; лекин Ман Туро шинохтам, ва инҳо донистанд, ки Ту Маро фиристодӣ;+

26Ва Ман ба онҳо исми Туро шиносондам ва боз ҳам хоҳам шиносонид, то он муҳаббате ки Ту ба Ман дорӣ, дар онҳо бошад, ва Ман низ дар онҳо бошам»+.

БОБИ ҲАЖДАҲУМ

Исо дар боғи Ҷатсамонӣ.

18^1•Чун Исо инро гуфт, бо шогирдони Худ ба он тарафи водии Қидрӯн рафт, ки дар он ҷо боғе буд, ва Ӯ ва шогирдонаш ба он даромаданд+.

Таслим кардани Яҳудо.

2Ва Яҳудои таслимкунандаи Ӯ низ он ҷойро медонист, чунки Исо бо шогирдонаш борҳо дар он ҷо ҷамъ омада буд+.

3Пас Яҳудо як даста сарбозон ва мулозимонро аз саркоҳинон ва фарисиён гирифта, бо чароғҳо ва машъалҳо ва аслиҳа ба он ҷо омад+.

4Исо, ки огоҳ буд аз он чи бояд ба Ӯ рӯй диҳад, берун омада, ба онҳо гуфт: «Киро ҷустуҷӯ мекунед?»+

5Ба Ӯ ҷавоб доданд: «Исои Носириро». Исо ба онҳо гуфт: «Ман ҳастам». Яҳудои таслимкунандаи Ӯ низ бо онҳо истода буд.

6Чун Исо ба онҳо гуфт: «Ман ҳастам», — онҳо ақибақиб рафта, ба замин афтоданд.

7Боз аз онҳо пурсид: «Киро ҷустуҷӯ мекунед?» Гуфтанд: «Исои Носириро».

8Исо ҷавоб дод: «Ман ба шумо гуфтам, ки Ман ҳастам; пас, агар Маро ҷустуҷӯ мекунед, бигзоред инҳо бираванд», —

9То он сухане ки Ӯ гуфта буд, ба амал ояд: «Аз онҳое ки ба Ман додӣ, якеро талаф накардаам»+.

10Он гоҳ Шимъӯни Петрус, ки шамшер дошт, онро кашида, ба ғуломи саркоҳин, ки Малхус ном дошт, зад, ва гӯши рости вайро бурида партофт+.

11Исо ба Петрус гуфт: «Шамшери худро ғилоф кун; наход ки он косаеро, ки Падарам ба Ман додааст, нанӯшам?»+

Исо ба ҳузури доварии саркоҳинон.

Инкори Петрус.

12•Он гоҳ дастаи сарбозон ва мириҳазор ва мулозимони яҳудиён Исоро дастгир карда, бастанд,

13Ва аввал Ӯро назди Ҳонон, падарарӯси Қаёфо, ки ҳамон сол саркоҳин шуд, бурданд:+

14Ва ин ҳамон Қаёфо буд, ки ба яҳудиён маслиҳат дода буд, ки беҳтар аст як кас барои қавм бимирад+.

15Шимъӯни Петрус ва як шогирди дигар аз ақиби Исо рафтанд; азбаски он шогирд ба саркоҳин шинос буд, бо Исо ба даруни ҳавлии саркоҳин даромад;

16•Аммо Петрус дар берун, назди дар истод. Баъд он шогирди дигар, ки ба саркоҳин шинос буд, берун омада, ба дарбон чизе гуфт ва Петрусро ба дарун бурд.

17Он канизе ки дарбон буд, ба Петрус гуфт: «Оё ту низ аз шогирдони Ин Шахс нестӣ?» Вай гуфт: «Нестам».

18Дар ин миён ғуломон ва мулозимон оташ афрӯхта буданд, зеро ки ҳаво сард буд, ва даври оташ истода, худро гарм мекарданд; Петрус низ бо онҳо истода, худро гарм мекард.

19•Саркоҳин аз Исо дар бораи шогирдонаш ва таълимаш пурсид.

20Исо ба вай ҷавоб дод: «Ман ба ҷаҳон ошкоро сухан гуфтаам; Ман ҳар вақт дар куништ ва дар маъбад, ки дар он ҷо яҳудиён ҳамеша ҷамъ меомаданд, таълим додаам ва пинҳонӣ чизе нагуфтаам;+

21Чаро аз Ман мепурсӣ? Аз онҳое ки шунидаанд, бипурс, ки Ман ба онҳо чӣ гуфтаам; инак, онҳо медонанд, ки Ман чӣ гуфтаам».

22Вақте ки инро гуфт, яке аз мулозимон, ки дар он ҷо истода буд, Исоро як торсакӣ зада, гуфт: «Ба саркоҳин ин тавр ҷавоб медиҳӣ?»+

23Исо ба вай ҷавоб дод: «Агар бад гуфтам, ба бадӣ шаҳодат деҳ; ва агар хуб гуфтам, барои чӣ Маро мезанӣ?»

24Ҳонон Ӯро дастбаста назди Қаёфои саркоҳин фиристод.

25Ва Шимъӯни Петрус истода, худро гарм мекард. Ба вай гуфтанд: «Ту низ аз шогирдони Ӯ нестӣ?» Вай инкор карда, гуфт: «Нестам».

26Яке аз ғуломони саркоҳин, хеши он касе ки Петрус гӯшашро бурида буд, гуфт: «Магар ман туро дар боғ бо Ӯ надидам?»+

27Петрус боз инкор кард; ва ҳамон дам хурӯс бонг зад+.

Исо ба ҳузури Пилотус.

28•Аз ҳавлии Қаёфо Исоро ба сарбозхона бурданд. Ва субҳ буд; ва онҳо ба сарбозхона надаромаданд, то ки наҷис нашаванд ва барраи фисҳро бихӯранд+.

29Пилотус назди онҳо баромада, гуфт: «Чӣ даъвое бар Ин Шахс доред?»+

30Онҳо дар ҷавоби вай гуфтанд: «Агар Ӯ бадкор намебуд, ба ту таслим намекардем».

31Пилотус ба онҳо гуфт: «Шумо Ӯро бигиред ва мувофиқи шариати худ бар Ӯ доварӣ кунед». Яҳудиён ба вай гуфтанд: «Ба мо ҷоиз нест, ки касеро бикушем»,

32То он сухани Исо ба амал ояд, ки Ӯ дар бораи чигунагии мурдани Худ ишора карда гуфта буд+.

33Он гоҳ Пилотус боз ба сарбозхона даромада, Исоро хонд ва ба Ӯ гуфт: «Оё Ту Подшоҳи Яҳудиён ҳастӣ?»+

34Исо ба вай ҷавоб дод: «Оё ту инро аз худ мегӯӣ, ё ки дигарон дар бораи Ман ба ту гуфтаанд?»

35Пилотус ҷавоб дод: «Магар ман яҳудӣ ҳастам? Қавми Ту ва саркоҳинон Туро ба ман таслим кардаанд; чӣ кор кардаӣ?»

36Исо ҷавоб дод: «Подшоҳии Ман аз ин ҷаҳон нест; агар Подшоҳии Ман аз ин ҷаҳон мебуд, мулозимони Ман меҷангиданд, то ки Ман ба яҳудиён таслим карда нашавам; лекин акнун Подшоҳии Ман аз ин ҷо нест»+.

37Пилотус ба Ӯ гуфт: «Пас, Ту Подшоҳ ҳастӣ?» Исо ҷавоб дод: «Ту мегӯӣ, ки Ман Подшоҳ ҳастам; Ман барои он таваллуд ёфтаам ва барои он ба ҷаҳон омадаам, ки бар ростӣ шаҳодат диҳам; ва ҳар кӣ аз ростист, овози Маро мешунавад»+.

38Пилотус ба Ӯ гуфт: «Ростӣ чист?» Чун инро бигуфт, боз назди яҳудиён баромад ва ба онҳо гуфт: «Ман дар Ӯ ҳеҷ айбе намеёбам;+

Исо ва Бараббос.

39Лекин шумо одате доред, ки бандиеро дар иди фисҳ барои шумо озод кунам; оё мехоҳед, ки Подшоҳи Яҳудиёнро барои шумо озод кунам?»+

40Онҳо боз фарьёд зада, гуфтанд: «Ӯро не, балки Бараббосро». Бараббос як роҳзан буд.

БОБИ НУЗДАҲУМ

Исо бо тоҷи аз хор бофташуда.

19^1•Он гоҳ Пилотус Исоро гирифта, тозиёна зад.

2Ва сарбозон тоҷе аз хор бофта, бар сараш ниҳоданд, ва ҷомаи арғувон ба Ӯ пӯшонданд,

3Ва гуфтанд: «Салом, эй Подшоҳи Яҳудиён!» Ва Ӯро торсакӣ мезаданд.

Пилотус ва Исо ба ҳузури мардум.

4Боз Пилотус баромада, ба онҳо гуфт: «Инак, Ӯро пеши шумо мебарорам, то бидонед, ки ман дар Ӯ ҳеҷ айбе намеёбам»+.

5Ва Исо, дар ҳолате ки тоҷи аз хор бофтае бар сар ва ҷомаи арғувон дар бар дошт, берун омад. Ва Пилотус гуфт: «Инак Он Одам!»

6Чун саркоҳинон ва мулозимон Ӯро диданд, фарьёд зада, гуфтанд: «Ӯро маслуб кун, маслуб кун!» Пилотус ба онҳо гуфт: «Шумо Ӯро гирифта, маслуб кунед, зеро ки ман дар Ӯ айбе намеёбам».

7Яҳудиён ба вай ҷавоб доданд: «Мо шариате дорем, ва мувофиқи шариати мо Ӯ бояд бимирад, чунки Худро Писари Худо кардааст»+.

8Чун Пилотус ин суханро шунид, беш аз пеш ҳаросон шуд.

9Ва боз ба сарбозхона даромада, ба Исо гуфт: «Ту аз куҷоӣ?» Лекин Исо ба вай ҷавоб надод+.

10Пилотус ба Ӯ гуфт: «Ба ман сухан намегӯӣ? Магар намедонӣ, ки қудрат дорам Туро маслуб кунам ва қудрат дорам Туро озод кунам?»

11Исо ҷавоб дод: «Ҳеҷ қудрате бар Ман намедоштӣ, агар аз боло дода намешуд; аз ин рӯ он касе ки Маро ба ту таслим кард, гуноҳи бештаре дорад»+.

12Ва аз он вақт Пилотус саъй дошт Ӯро озод кунад, лекин яҳудиён фарьёд зада, гуфтанд: «Агар Ӯро озод кунӣ, дӯсти қайсар нестӣ; ҳар кӣ даъвои подшоҳӣ кунад, душмани қайсар аст»+.

13Чун Пилотус инро шунид, Исоро берун овард ва дар он ҷое ки Сангфарш ва ба ибронӣ Ҷабто номида мешуд, бар курсии доварӣ нишаст.

14Рӯзи ҷумъаи арафаи иди фисҳ буд, ки дар соати шашум ба яҳудиён гуфт: «Инак, Подшоҳи шумо!»

15Лекин онҳо фарьёд заданд: «Ӯро нест кун, нест кун, маслуб кун!» Пилотус ба онҳо гуфт: «Оё Подшоҳи шуморо маслуб кунам?» Саркоҳинон ҷавоб доданд: «Ғайр аз қайсар подшоҳе надорем»+.

Маслуб шудани Исо ва мамоти Ӯ.

16Ниҳоят, Ӯро ба дасти онҳо супурд, то ки маслуб кунанд. Ва онҳо Исоро гирифта бурданд.

17•Ва Ӯ салиби Худро бардошта, ба он ҷое ки «Ҷои косахонаи сар» ва ба ибронӣ Ҷолҷолто ном дошт, равона шуд;

18Дар он ҷо Ӯро маслуб карданд ва бо Ӯ ду каси дигарро: яке аз ин тарафаш ва дигаре аз он тарафаш, ва Исо дар миёна.

19Пилотус айбномае навишта, бар салиб овехт, ки чунин навишта шуда буд: «Исои Носирӣ, Подшоҳи Яҳудиён».

20Бисьёре аз яҳудиён он айбномаро ҳонданд, зеро ҷое ки Исо маслуб шуда буд, ба шаҳр наздик буд, ва айбномаро ба забонҳои ибронӣ, юнонӣ ва румӣ навишта буданд+.

21Саркоҳинони яҳудӣ ба Пилотус гуфтанд: «Нанавис: „Подшоҳи Яҳудиён“, балки он чи Ӯ мегуфт: „Манам Подшоҳи Яҳудиён“».

22Пилотус ҷавоб дод: «Он чи навиштам, навиштам».

23Ва сарбозон, чун Исоро маслуб карданд, либоси Ӯро гирифта, ба чор ҳисса тақсим карданд, ба ҳар сарбоз як ҳисса; ва пероҳанро низ гирифтанд; лекин пероҳан дарз надошт, балки аз боло то поён бофта шуда буд.

24Пас онҳо ба якдигар гуфтанд: «Онро пора накунем, балки қуръа бар он партофта бинем, ки аз они кӣ мешавад», то ки Навишта ба амал ояд, ки мегӯяд: «Сару либоси Маро дар миёни худ тақсим карданд ва бар пероҳани Ман қуръа партофтанд». Ва сарбозон чунин карданд+.

25Дар назди салиби Исо модари Ӯ ва хоҳари модараш, Марьями завҷаи Қлӯпос, ва Марьями Маҷдалия истода буданд+.

26Чун Исо модари Худро бо он шогирде ки дӯст медошт, дар он ҷо истода дид, ба модари Худ гуфт: «Эй зан! инак писари ту»+.

27Ва баъд ба шогирди Худ гуфт: «Инак модари ту!» Аз ҳамон соат он шогирд вайро ба хонаи худ бурд.

28•Пас аз он Исо чун дид, ки ҳама чиз ба анҷом расидааст, то ки Навишта ба амал ояд, гуфт: «Ташнаам»+.

29Дар он ҷо зарфе пур аз сирко истода буд. Пас исфанҷеро аз сирко пур карда, бар сари най ниҳоданд ва наздики даҳони Ӯ бурданд.

30Чун Исо сиркоро чашид, гуфт: «Иҷро шуд!» Ва сар фурӯ оварда, ҷон дод.

«Ҳеҷ як устухони Ӯ шикаста нахоҳад шуд».

31Лекин, азбаски рӯзи ҷумъа буд, барои он ки ҷасадҳо бар салиб дар рӯзи шанбе намонад, зеро ки он шанбеи бузург буд, бинобар ин яҳудиён аз Пилотус хоҳиш карданд, ки соқи пойҳои онҳоро бишкананд ва поён фуроваранд+.

32Сарбозон омада, соқи пойҳои он ду нафарро, ки бо Ӯ маслуб шуда буданд, шикастанд;

33Чун назди Исо омаданд ва диданд, ки аллакай мурдааст, соқи пойҳои Ӯро нашикастанд,

34Аммо яке аз сарбозон ба қабурғаи Ӯ найза зад, ва ҳамон дам хун ва об ҷорӣ шуд+.

35Ва он касе ки дид, шаҳодат дод, ва шаҳодати вай рост аст; вай медонад, ки рост мегӯяд, то ки шумо низ имон оваред+.

36Зеро ин воқеъ шуд, то Навишта ба амал ояд, ки мегӯяд: «Ҳеҷ як устухони Ӯ шикаста нахоҳад шуд»+.

37Ва Навишта боз дар ҷои дигар мегӯяд: «Ба Он Касе ки найза задаанд, назар хоҳанд дӯхт»+.

Дафни Исо.

38•Пас аз он Юсуф, ки аз аҳли Ҳаромот ва, аз тарси яҳудиён, шогирди махфии Исо буд, аз Пилотус хоҳиш кард, ки Ҷасади Исоро бардорад; ва Пилотус ба вай иҷозат дод. Вай омада, Ҷасади Исоро бардошт+.

39Ва Ниқӯдимус, ки пештар шабона назди Исо омада буд, низ омад ва тақрибан сад ратл мур ва уди омехта бо худ овард+.

40Онҳо Ҷасади Исоро гирифтанд ва мувофиқи маросими дафни яҳудиён, ҳанут пошида, ба кафан печонданд+.

41Дар он ҷое ки Ӯ маслуб шуд, боғе буд, ва дар боғ қабри наве ки дар он ҳанӯз ҳеҷ кас дафн нашуда буд:+

42Дар он ҷо Исоро дафн карданд, зеро ки арафаи шанбеи яҳудиён буд, ва он қабр наздик буд.

БОБИ БИСТУМ

Эҳьёи Исо.

20^1•Дар рӯзи якшанбе, бомдодон, ки ҳаво ҳанӯз торик буд, Марьями Маҷдалия бар сари қабр омад ва дид, ки санг аз қабр бардошта шудааст;+

2Вай дартоз назди Шимъӯни Петрус ва он шогирди дигаре ки Исо дӯст медошт, омада, ба онҳо гуфт: «Худовандро аз қабр бурдаанд, ва намедонем, ки Ӯро куҷо гузоштаанд»+.

3Дарҳол Шимъӯни Петрус ва он шогирди дигар берун омада, ба ҷониби қабр рафтанд.

4Ҳар ду бо ҳам медавиданд, вале он шогирди дигар зудтар давида, аз Петрус пеш гузашт ва аввал бар сари қабр омад,

5Ва хам шуда, кафанро гузошта дид; лекин ба дарун надаромад.

6Аз ақиби вай Шимъӯни Петрус омада, ба қабр даромад ва кафанро гузошта дид

7Ва рӯймолеро, ки бар сари Ӯ буд, на бо кафан, балки дар гӯшае алоҳида печида дид.

8Он шогирди дигар, ки аввал бар сари қабр омада буд, низ ба дарун даромад, ва дид, ва имон овард;

9Зеро онҳо ҳанӯз Навиштаро нафаҳмида буданд, ки Ӯ бояд аз мурдагон эҳьё шавад+.

10Ва шогирдон ба ҳонаи худ баргаштанд.

Зоҳир шудани Исои эҳьёшуда ба Марьями Маҷдалия ва ба шогирдон.

11•Аммо Марьям дар беруни қабр истода, гирья мекард; ва чун мегирист, хам шуда, ба даруни қабр нигоҳ кард

12Ва ду фариштаи сафедпӯшро дид, ки дар он ҷое ки Ҷасади Исо гузошта шуда буд, яке ба тарафи сар ва дигаре ба тарафи пой нишаста буданд+.

13Онҳо ба вай гуфтанд: «Эй зан! Чаро гирья мекунӣ?» Ба онҳо гуфт: «Худованди маро бурдаанд, ва намедонам, ки Ӯро куҷо гузоштаанд».

14Чун инро гуфт, ба ақиб рӯ овард ва Исоро истода дид; вале надонист, ки ин Исост+.

15Исо ба вай гуфт: «Эй зан! Чаро гирья мекунӣ? Киро ҷустуҷӯ мекунӣ?» Вай ба гумони он ки ин боғбон аст, ба Ӯ гуфт: «Эй оғо! Агар ту Ӯро бурда бошӣ, ба ман бигӯ, ки Ӯро куҷо гузоштӣ, то ки ман Ӯро гирифта барам»+.

16Исо ба вай гуфт: «Эй Марьям!» Вай рӯ оварда, ба Ӯ гуфт: «Раббунӣ!» — яъне: «Устод!»

17Исо ба вай гуфт: «Ба Ман даст нарасон, зеро ки ҳанӯз назди Падари Худ сууд накардаам; лекин назди бародарони Ман рафта, ба онҳо бигӯ: Ман назди Падари Худ ва Падари шумо, назди Худои Худ ва Худои шумо сууд мекунам»+.

18Марьями Маҷдалия омада, ба шогирдон хабар дод, ки: «Ман Худовандро дидаам, ва ба ман чунин гуфт».

19•Бегоҳии худи ҳамон рӯзи якшанбе, вақте ки шогирдон дар хонае ҷамъ омада, аз тарси яҳудиён дарҳои онро баста буданд, Исо омада, дар миёни онҳо биистод ва ба онҳо гуфт: «Салом бар шумо бод!»

20Чун инро гуфт, дастҳо ва қабурғаи Худро ба онҳо нишон дод. Шогирдон Худовандро дида, шод гардиданд.

21Боз Исо ба онҳо гуфт: «Салом бар шумо бод! Чунон ки Падар Маро фиристод, Ман низ шуморо мефиристам»+.

22Чун инро гуфт, бар онҳо дамид ва гуфт: «Рӯҳулқудсро пайдо кунед:+

23Гуноҳи касеро, ки афв намоед, омурзида мешавад; ва касеро, ки афв накунед, омурзида намешавад»+.

24Лекин Тумо, ки яке аз он дувоздаҳ буд ва Экизак номида мешуд, вақте ки Исо омад, бо онҳо набуд+.

25Шогирдони дигар ба вай гуфтанд: «Мо Худовандро дидаем». Вай ба онҳо гуфт: «То дар дастҳои Ӯ ҷои мехҳоро набинам, ва ангушти худро дар ҷои мехҳо нагузорам, ва дасти худро бар қабурғаи Ӯ наниҳам, бовар нахоҳам кард».

Исо ва Тумо.

26Баъд аз ҳашт рӯз боз шогирдони Ӯ дар хона буданд, ва Тумо низ бо онҳо буд, ва дарҳо баста. Исо омада, дар миёни онҳо биистод ва гуфт: «Салом бар шумо бод!»

27Пас аз он ба Тумо гуфт: «Ангушти худро ба ин ҷо биёр ва дастҳои Маро бубин; ва дасти худро биёр ва бар қабурғаи Ман бигузор; ва беимон набош, балки имон дошта бош».

28Тумо дар ҷавоби Ӯ гуфт: «Эй Худованди ман ва эй Худои ман!»+

29Исо ба вай гуфт: «Ба хотири он ки Маро дидаӣ, имон овардӣ: хушо касоне ки надида, имон меоваранд»+.

30Боз бисьёр мӯъҷизоти дигаре Исо дар назди шогирдонаш нишон дод, ки дар ин китоб навишта нашуд;+

31Аммо ин қадараш навишта шуд, то шумо имон оваред, ки Исо Масеҳ ва Писари Худост; ва имон оварда, ба исми Ӯ ҳаёт ёбед+.

БОБИ БИСТУ ЯКУМ

Исо назди кӯли Табария.

21^1Баъд аз он боз Исо дар соҳили баҳри Табария ба шогирдон зоҳир шуд. Зоҳир шуданаш ин тавр буд:+

2Шимъӯни Петрус, Тумо, ки Экизак номида мешуд, Натанъил, ки аз Қонои Ҷалил буд, писарони Забдой ва ду нафари дигар аз шогирдони Ӯ бо ҳам буданд+.

3Ва Шимъӯни Петрус ба онҳо гуфт: «Мехоҳам ба сайди моҳӣ биравам». Ба вай гуфтанд: «Мо низ ҳамроҳи ту меравем». Дарҳол рафта, ба қаиқ савор шуданд, ва он шаб чизе сайд накарданд.

4Вақте ки субҳ шуд, Исо дар соҳил истода буд, лекин шогирдон надонистанд, ки ин Исост+.

5Исо ба онҳо гуфт: «Эй фарзандон! Оё назди шумо хӯроке ҳаст?» Ба Ӯ ҷавоб доданд: «Не»+.

6Ӯ ба онҳо гуфт: «Тӯрро ба тарафи рости қаиқ биандозед, ва хоҳед ёфт». Онҳо андохтанд, ва аз бисьёрии моҳӣ онро кашида натавонистанд+.

7Он шогирде ки Исо дӯст медошт, ба Петрус гуфт: «Ин Худованд аст». Чун Шимъӯни Петрус шунид, ки ин Худованд аст, ҷомаашро ба худ печонд, чунки бараҳна буд, ва худро дар баҳр андохт;+

8Ва шогирдони дигар бо қаиқ омаданд, — зеро ки аз соҳил дур набуданд, балки қариб ба дусад зироъ[*], — ва тӯри пур аз моҳиро кашиданд.

9Ва чун ба хушкӣ баромаданд, оташи афрӯхта ва моҳии бар он гузошташуда ва нон диданд.

10Исо ба онҳо гуфт: «Аз он моҳие ки ҳозир сайд кардед, биёред».

11Шимъӯни Петрус рафта, тӯрро пур аз моҳиёни бузург, ки саду панҷоҳу се адад буданд, ба хушкӣ кашид, ва бо вуҷуди бисьёрии моҳӣ тӯр надарид.

12Исо ба онҳо гуфт: «Биёед, хӯрок бихӯред». Лекин аз шогирдон касе ҷуръат накард, ки аз Ӯ бипурсад: «Ту кистӣ?» Зеро медонистанд, ки ин Худованд аст.

13Ва Исо пеш омада, нонро гирифт ва ба онҳо дод, ва ҳамчунин моҳиро.

14Ин бори сеюм буд, ки Исо, пас аз эҳьё шуданаш аз мурдагон, ба шогирдони Худ зоҳир шуд+.

Имтиҳони Петрус ва ба вай баргардонидани хизматгузории ҳавворигӣ.

15Баъд аз хӯрок хӯрданашон, Исо ба Шимъӯни Петрус гуфт: «Эй Шимъӯн ибни Юнус! Оё Маро бештар аз инҳо дӯст медорӣ?» Ба Ӯ гуфт: «Оре, Худовандо! Ту медонӣ, ки Туро дӯст медорам». Ба вай гуфт: «Барраҳои Маро бичарон».

16Боз бори дигар ба вай гуфт: «Эй Шимъӯн ибни Юнус! Оё Маро дӯст медорӣ?» Ба Ӯ гуфт: «Оре, Худовандо! Ту медонӣ, ки Туро дӯст медорам». Ба вай гуфт: «Гӯсфандони Маро чӯпонӣ намо»+.

17Ва бори сеюм ба вай гуфт: «Эй Шимъӯн ибни Юнус! Оё Маро дӯст медорӣ?» Петрус ғамгин шуд, ки бори сеюм аз вай пурсид: «Оё Маро дӯст медорӣ?» ва ба Ӯ гуфт: «Худовандо! Ту аз ҳама чиз воқиф ҳастӣ; Ту медонӣ, ки Туро дӯст медорам». Исо ба вай гуфт: «Гӯсфандони Маро бичарон;

18Ба ростӣ, ба ростӣ ба ту мегӯям: вақте ки ҷавон будӣ, камаратро худат мебастӣ ва ба ҳар ҷо, ки мехостӣ, мерафтӣ; лекин вақте ки пир шавӣ, дастҳоятро дароз хоҳӣ кард, ва дигаре туро баста, ба он ҷое ки намехоҳӣ, туро хоҳад бурд».

19Чунин гуфт, то ишорат кунад, ки бо чӣ гуна фавт вай бояд Худоро ҷалол диҳад. Ва чун инро гуфт, ба вай фармуд: «Аз ақиби Ман биё»+.

20Петрус ба атроф нигоҳ карда, дид, ки он шогирде ки Исо дӯст медошт, аз ақиби онҳо меояд, ва ин ҳамон буд, ки дар вақти таоми шом бар сандуқи синаи Ӯ такья зада, гуфта буд: «Худовандо! Кист он ки Туро таслим мекунад?»+

21Чун Петрус вайро дид, ба Исо гуфт: «Худовандо! Оқибати ин чӣ хоҳад буд?»

22Исо ба вай гуфт: «Агар хости Ман ин бошад, ки то вақти омаданам вай бимонад, ин ба ту чӣ дахл дорад? Аз ақиби Ман биё»+.

23Бинобар ин дар миёни бародарон чунин сухан паҳн шуд, ки он шогирд нахоҳад мурд. Лекин Исо ба вай нагуфт, ки вай нахоҳад мурд, балки гуфт: «Агар хости Ман ин бошад, ки то вақти омаданам вай бимонад, ин ба ту чӣ дахл дорад?»

24Ва ин шогирдест, ки ба ин чизҳо шаҳодат медиҳад ва инҳоро навишт; ва мо медонем, ки шаҳодати вай рост аст+.

25Боз бисьёр аъмоли дигаре Исо ба ҷо овард, ки агар муфассалан навишта шавад, ба гумонам, тамоми дуньё ҳам он китобҳои навишташударо гунҷоиш дода наметавонист. Омин+.

* 1:39 Соати даҳум — соати чори гашти пешин.

* 2:6 Бат — андозаи моеот, ки тақрибан ба 40 литр баробар буд.

* 12:3 Ратл — андозаи вазн, ки тақрибан ба 450 грамм баробар буд.

* 21:8 Зироъ — андозаест аз оринҷ то нӯги ангушти миёна (тахминан 48 см).

+ 1:1 Ҳас. 1:1, Ваҳй 19:13, Юҳ. 20:28, 1 Юҳ. 5:20, Фпл. 2:6

+ 1:3 Заб. 32:6, 1 Қӯр. 8:6, Қӯл. 1:16, Ибр. 1:2

+ 1:4 Юҳ. 5:26, Юҳ. 11:25, 1 Юҳ. 1:2, 1 Юҳ. 5:11, Юҳ. 8:12, Юҳ. 9:5, Юҳ. 12:46

+ 1:6 Мат. 3:1, Марқ. 1:4, Луқ. 1:80, Луқ. 3:2

+ 1:7 Юҳ. 3:26, Юҳ. 5:33, Юҳ. 10:41, Юҳ. 20:31, Аъм. 19:4

+ 1:9 Заб. 35:10, Иш. 49:6, 1 Пет. 2:9

+ 1:11 Юҳ. 5:43

+ 1:12 Мат. 5:9, 1 Юҳ. 3:1, 1 Юҳ. 5:1, Рум. 8:14

+ 1:13 Юҳ. 3:3, Яъқ. 1:18

+ 1:14 1 Юҳ. 4:2, 2 Юҳ. 1:7, 1 Тим. 3:16, Ибр. 2:14

+ 1:15 Мат. 3:11

+ 1:17 Так. Шар. 33:4, Юҳ. 7:19, Юҳ. 14:6

+ 1:18 Хур. 33:20, Юҳ. 6:46, 1 Юҳ. 4:12, Қӯл. 1:15, 1 Тим. 6:16

• 1:19 Мат. 3:1-12, Марқ. 1:2-8, Луқ. 3:15-17

+ 1:20 Аъм. 13:25

+ 1:21 Мал. 4:5, Мат. 17:12-13, Луқ. 1:17, Так. Шар. 18:15, Так. Шар. 18:18-19

+ 1:23 Иш. 40:3

+ 1:29 Хур. 12:3, Иб. 1:10, Иш. 53:7, 1 Пет. 1:19, 1 Юҳ. 2:2, 1 Юҳ. 4:10

+ 1:31 Луқ. 1:17

+ 1:32 Иш. 11:2, Мат. 3:16, Марқ. 1:10, Луқ. 3:22

+ 1:33 Юил 2:28, Аъм. 1:5
+ 1:35 Мат. 11:2, Марқ. 2:18, Луқ. 11:1
+ 1:36 Юҳ. 1:29
+ 1:38 Юҳ. 18:4, Юҳ. 18:7

+ 1:40 Мат. 4:18-20, Марқ. 1:16-20, Луқ. 5:2-11

+ 1:41 Юҳ. 4:25

+ 1:42 Мат. 16:18, Марқ. 3:16, Ғал. 1:18, 1 Қӯр. 1:12

+ 1:44 Юҳ. 12:21

+ 1:45 Юҳ. 21:2, Так. Шар. 18:15, Луқ. 24:27, Мат. 2:23, Луқ. 2:39

+ 1:47 Заб. 31:2, Рум. 9:6

+ 1:49 Заб. 2:7, Мат. 27:11, Мат. 27:42, Юҳ. 11:27

+ 1:51 Ҳас. 28:12, Дон. 7:13

+ 2:1 Юҳ. 4:46, Юҳ. 21:2

+ 2:4 Марқ. 14:41, Юҳ. 7:6, Юҳ. 7:30, Юҳ. 8:20, Юҳ. 13:1

+ 2:6 Юҳ. 3:25

+ 2:12 Марқ. 3:31, Марқ. 6:3, Юҳ. 7:3, Аъм. 1:14, 1 Қӯр. 9:5, Ғал. 1:19

• 2:13 Мат. 21:12-13, Марқ. 11:15-17, Луқ. 19:45-46

+ 2:13 Так. Шар. 16:1, Так. Шар. 16:16, Юҳ. 6:4, Юҳ. 11:55

+ 2:16 Луқ. 2:49
+ 2:17 Заб. 68:10
+ 2:18 Юҳ. 4:48, Юҳ. 6:30, 1 Қӯр. 1:22

+ 2:19 Марқ. 8:31, Марқ. 14:58, Марқ. 15:29, Юҳ. 10:18

+ 2:22 Луқ. 24:8, Юҳ. 12:16
+ 2:23 Юҳ. 11:45
+ 3:1 Юҳ. 7:50, Юҳ. 19:39

+ 3:5 Марқ. 16:16, Аъм. 2:38, Мат. 5:20, 1 Қӯр. 15:50

+ 3:13 Мас. 30:4, Юҳ. 6:38, 1 Қӯр. 15:47, Эфс. 4:9

+ 3:14 Ад. 21:9, Юҳ. 8:28, Юҳ. 12:32

+ 3:16 Рум. 5:8, Эфс. 2:4, 1 Юҳ. 3:1, 1 Юҳ. 4:10

+ 3:17 Юҳ. 8:15, Юҳ. 12:47
+ 3:18 Марқ. 16:16
+ 3:19 Юҳ. 1:4, Юҳ. 8:12, Юҳ. 7:7
+ 3:20 Эфс. 5:13
+ 3:22 Юҳ. 4:1-2

+ 3:24 Мат. 11:2, Марқ. 6:17-18, Луқ. 3:19-20

+ 3:25 Юҳ. 2:6
+ 3:26 Юҳ. 1:7, Юҳ. 5:33
+ 3:27 1 Қӯр. 4:7
+ 3:28 Мал. 3:1, Марқ. 1:2, Юҳ. 1:20

+ 3:29 Мат. 9:15, Мат. 25:1-13, Ваҳй 19:7, Ваҳй 21:2, Мат. 9:15, Марқ. 2:19

+ 3:33 Юҳ. 8:26
+ 3:35 Мат. 3:17, Мат. 17:5, Юҳ. 5:20
+ 3:36 Юҳ. 5:24, Юҳ. 6:40, 1 Юҳ. 5:12-13
+ 4:2 Юҳ. 3:22
+ 4:3 Юҳ. 2:11-12
+ 4:4 Луқ. 9:52-53
+ 4:5 Ҳас. 33:19, Ҳас. 48:22
+ 4:10 Заб. 35:10, Ирм. 2:13, Ирм. 17:13
+ 4:14 Иш. 55:1, Юҳ. 7:38
+ 4:19 Юҳ. 9:20

+ 4:20 Ҳас. 12:6-7, Ҳас. 33:18, Так. Шар. 11:29, Так. Шар. 27:12, Дов. 9:7, Так. Шар. 12:5

+ 4:22 4 Подш. 17:28-34, Заб. 147:8-9, Аъм. 13:23, Рум. 3:1-2

+ 4:23 Рум. 8:15, Эфс. 6:18, Заб. 144:18
+ 4:24 2 Қӯр. 3:17
+ 4:25 Юҳ. 1:41, Мат. 11:2, Так. Шар. 18:18
+ 4:26 Юҳ. 9:37

+ 4:34 Так. Шар. 8:3, Юҳ. 5:30, Юҳ. 6:38, Юҳ. 9:4, Юҳ. 14:31

+ 4:35 Мат. 9:38, Луқ. 10:2
+ 4:36 1 Қӯр. 3:6-9
+ 4:42 Юҳ. 1:29, 1 Юҳ. 4:14
+ 4:44 Мат. 13:57, Марқ. 6:4, Луқ. 4:24
+ 4:45 Юҳ. 2:23
+ 4:46 Юҳ. 2:1, Юҳ. 21:2, Юҳ. 2:12
+ 4:48 Юҳ. 2:18, Юҳ. 6:30, 1 Қӯр. 1:22
+ 4:53 Мат. 8:13, Аъм. 16:34, Аъм. 18:8
+ 4:54 Юҳ. 2:11
+ 5:2 Наҳ. 3:1, Наҳ. 12:39
+ 5:8 Мат. 9:6-7, Марқ. 2:11, Луқ. 5:24
+ 5:10 Хур. 20:10, Ирм. 17:21
+ 5:16 Юҳ. 15:20
+ 5:18 Юҳ. 7:1, Фпл. 2:6

+ 5:20 Мат. 3:17, Мат. 17:5, Юҳ. 3:35, Юҳ. 10:17, Юҳ. 15:9, Юҳ. 17:26

+ 5:21 Иш. 26:19, Ҳиз. 37:5, Ҳиз. 37:12, Дон. 12:2, Рум. 8:11, 1 Қӯр. 15:45

+ 5:22 Юҳ. 17:2, Аъм. 10:42

+ 5:23 Мат. 10:40, Луқ. 10:16, Юҳ. 13:20, Юҳ. 15:23

+ 5:24 Юҳ. 3:36, Юҳ. 6:40, Юҳ. 20:31, 1 Юҳ. 5:9-13, 1 Юҳ. 3:14

+ 5:25 Мат. 27:52-53, Эфс. 2:1, Эфс. 2:5

+ 5:26 Юҳ. 1:4, Юҳ. 11:25, 1 Юҳ. 1:2, 1 Юҳ. 5:11

+ 5:27 Дон. 7:13

+ 5:28 Иш. 26:19, Ҳиз. 37:12, Юҳ. 11:25, Юҳ. 11:43

+ 5:29 Дон. 12:2
+ 5:30 Марқ. 14:36, Юҳ. 6:38, Юҳ. 8:16
+ 5:31 Юҳ. 8:13
+ 5:33 Юҳ. 1:7, Юҳ. 3:26, Юҳ. 10:41
+ 5:35 Мат. 5:16, 2 Пет. 1:19
+ 5:36 Юҳ. 8:18, Юҳ. 10:25, 1 Юҳ. 5:9
+ 5:39 Луқ. 24:27
+ 5:41 1 Тас. 2:6

+ 5:43 Юҳ. 10:25, Юҳ. 12:12, Юҳ. 1:11, Юҳ. 3:11-12

+ 5:44 Юҳ. 12:43

+ 5:46 Ад. 21:9, Так. Шар. 28:15

• 6:1 Мат. 14:13-21, Марқ. 6:30-44, Луқ. 9:10-17

+ 6:4 Хур. 12:1-30, Так. Шар. 16:1, Так. Шар. 16:16, Юҳ. 2:13, Юҳ. 11:55

+ 6:5 Юҳ. 1:44, 4 Подш. 4:42-44
+ 6:8 Юҳ. 1:40, Юҳ. 1:44
+ 6:11 Мат. 15:36
+ 6:14 Мат. 11:2-3, Юҳ. 4:25, Юҳ. 11:27
• 6:16 Мат. 14:22-27, Марқ. 6:45-52
+ 6:27 Иш. 55:2
+ 6:29 1 Юҳ. 3:23

+ 6:30 Мат. 12:38, Юҳ. 2:18, Юҳ. 4:48, 1 Қӯр. 1:22

+ 6:31 Хур. 16:15, Ад. 11:7-9, Наҳ. 9:15, Заб. 77:24

+ 6:34 Юҳ. 4:15
+ 6:35 Юҳ. 4:14, Юҳ. 7:37
+ 6:37 Юҳ. 17:6

+ 6:38 Юҳ. 3:13, 1 Қӯр. 15:47, Марқ. 14:36, Юҳ. 5:30

+ 6:39 Мат. 18:14, Юҳ. 10:28-29
+ 6:40 Юҳ. 3:35, Юҳ. 5:24, 1 Юҳ. 5:12-13
+ 6:42 Мат. 13:55
+ 6:44 Ҳуш. 11:4, Юҳ. 12:32
+ 6:45 Иш. 54:13
+ 6:46 Хур. 33:20, Мат. 11:27, Юҳ. 1:18
+ 6:51 Юҳ. 3:13, Мат. 26:26-28

+ 6:53 Марқ. 14:22-24, 1 Қӯр. 10:16, 1 Қӯр. 11:27

+ 6:56 Юҳ. 15:4-5, 1 Юҳ. 3:24
+ 6:62 Марқ. 16:19, Луқ. 24:51, Аъм. 1:9
+ 6:63 2 Қӯр. 3:6
+ 6:64 Юҳ. 13:11
+ 6:69 Марқ. 1:24
+ 6:70 Юҳ. 13:2, Юҳ. 13:27
+ 6:71 Юҳ. 18:2-3
+ 7:1 Юҳ. 5:18, Юҳ. 8:37, Юҳ. 11:53
+ 7:2 Иб. 23:34, Так. Шар. 16:13-15

+ 7:3 Марқ. 3:31, Марқ. 6:3, Юҳ. 2:12, Аъм. 1:14, 1 Қӯр. 9:5, Ғал. 1:19

+ 7:6 Марқ. 14:41, Юҳ. 2:4, Юҳ. 8:20, Юҳ. 13:1

+ 7:7 Юҳ. 15:18, Юҳ. 3:19
+ 7:13 Юҳ. 19:38
+ 7:16 Юҳ. 8:28, Юҳ. 12:49, Юҳ. 14:10
+ 7:18 Юҳ. 5:41, Юҳ. 8:50
+ 7:19 Так. Шар. 33:4, Юҳ. 1:17
+ 7:20 Марқ. 3:22, Юҳ. 8:48, Юҳ. 10:20
+ 7:23 Мат. 12:2, Юҳ. 5:16
+ 7:24 Юҳ. 8:15
+ 7:27 Юҳ. 8:14, Юҳ. 9:29, Юҳ. 19:9
+ 7:29 Мат. 11:27, Юҳ. 8:55

+ 7:30 Юҳ. 10:39, Марқ. 14:41, Юҳ. 2:4, Юҳ. 7:6, Юҳ. 8:20, Юҳ. 13:1

+ 7:31 Юҳ. 8:30
+ 7:33 Марқ. 14:7, Юҳ. 14:19, Юҳ. 16:5
+ 7:34 Юҳ. 8:21-22, Юҳ. 13:33

+ 7:37 Иб. 23:36, Ад. 29:35, Наҳ. 8:18, Мат. 11:28, Заб. 41:2, Иш. 55:1, Мат. 5:6, Юҳ. 4:14, Юҳ. 6:35

+ 7:38 Заб. 35:10, Иш. 58:11, Ирм. 2:13, Ирм. 17:13, Зак. 14:8

+ 7:39 Иш. 44:3, Юил 2:28, Аъм. 2:4

+ 7:40 Так. Шар. 18:15, Так. Шар. 18:18-19, Юҳ. 1:21

+ 7:42 2 Подш. 7:12, 2 Подш. 7:16, 1 Подш. 16:1, Мик. 5:2, Мат. 2:1, Луқ. 2:4-7

+ 7:43 Юҳ. 9:16, Юҳ. 10:19
+ 7:48 1 Қӯр. 1:20, 1 Қӯр. 2:8
+ 7:50 Юҳ. 3:1, Юҳ. 19:39

+ 7:51 Ад. 35:30, Так. Шар. 17:6, Так. Шар. 19:15

+ 7:52 4 Подш. 14:25

+ 8:5 Иб. 20:10, Так. Шар. 22:22-24, Ҳиз. 16:38

+ 8:6 Луқ. 11:54, Луқ. 20:20
+ 8:7 Так. Шар. 17:7, Рум. 2:1, Рум. 2:22
+ 8:11 Юҳ. 5:14

+ 8:12 Иш. 42:6, Иш. 49:6, Луқ. 2:30, Юҳ. 1:4, Юҳ. 1:9, Юҳ. 12:35

+ 8:13 Юҳ. 5:31
+ 8:14 Юҳ. 13:3, Юҳ. 16:28, Юҳ. 7:27
+ 8:15 Юҳ. 3:17, Юҳ. 7:24, Юҳ. 12:47
+ 8:16 Юҳ. 5:30, Юҳ. 16:32

+ 8:17 Ад. 35:30, Так. Шар. 17:6, Так. Шар. 19:15

+ 8:18 Юҳ. 5:36, 1 Юҳ. 5:9

+ 8:19 Мат. 11:27, Юҳ. 16:3

+ 8:20 Марқ. 14:41, Юҳ. 2:4, Юҳ. 7:6, Юҳ. 13:1

+ 8:21 Ҳиз. 3:18, Ҳиз. 33:8, Юҳ. 7:34-35, Юҳ. 13:33

+ 8:23 1 Юҳ. 4:5, Юҳ. 17:14

+ 8:26 Юҳ. 15:15, Юҳ. 3:33

+ 8:28 Ад. 21:9, Юҳ. 3:14, Юҳ. 12:32, Юҳ. 5:30, Юҳ. 7:16

+ 8:29 Юҳ. 4:34, Юҳ. 6:38

+ 8:30 Юҳ. 7:31

+ 8:32 Яъқ. 2:12, 1 Пет. 2:16, Рум. 6:18, 1 Қӯр. 7:22, 2 Қӯр. 3:17, Ғал. 5:1

+ 8:33 Мат. 3:9
+ 8:34 2 Пет. 2:19, Рум. 6:16-20, Тит. 3:3
+ 8:35 Ҳас. 21:10, Ғал. 4:30
+ 8:37 Юҳ. 5:18, Юҳ. 7:1, Юҳ. 11:53
+ 8:39 Луқ. 19:9
+ 8:41 Так. Шар. 32:6, Иш. 63:16, Иш. 64:8
+ 8:43 Ирм. 6:10

+ 8:44 1 Юҳ. 3:8, 1 Юҳ. 3:10, 1 Юҳ. 3:12, Ҳас. 3:4, 2 Қӯр. 11:3, Ваҳй 12:9

+ 8:48 Марқ. 3:22, Юҳ. 7:20
+ 8:49 Юҳ. 5:23
+ 8:50 Юҳ. 5:41, Юҳ. 7:18
+ 8:51 Юҳ. 5:24, Юҳ. 11:26

+ 8:54 Ибр. 5:5, Юҳ. 17:1, Аъм. 3:13, 2 Пет. 1:17

+ 8:55 Юҳ. 7:28-29
+ 8:56 Мат. 13:17, Луқ. 17:22
+ 8:59 Юҳ. 10:31
+ 9:2 Хур. 20:5, Ҳиз. 18:19
+ 9:4 Юҳ. 4:34, Юҳ. 11:9, Юҳ. 12:35
+ 9:5 Юҳ. 1:4, Юҳ. 8:12, Юҳ. 12:46
+ 9:6 Марқ. 7:33, Марқ. 8:23
+ 9:7 Иш. 8:6, Луқ. 13:4
+ 9:14 Юҳ. 5:9

+ 9:16 Хур. 20:8-10, Ад. 15:32-36, Юҳ. 7:43, Юҳ. 10:19

+ 9:17 Юҳ. 4:19, Юҳ. 6:14
+ 9:22 Юҳ. 7:13, Юҳ. 12:42, Юҳ. 16:2
+ 9:24 Еҳ. 7:19
+ 9:29 Юҳ. 7:27, Юҳ. 8:14

+ 9:31 Айюб 27:9, Заб. 65:18, Мас. 15:8, Мас. 28:9, Иш. 59:2

+ 9:37 Юҳ. 4:26
+ 9:40 Рум. 2:19
+ 9:41 Юҳ. 15:22, Яъқ. 4:17
+ 10:6 Марқ. 6:52, Марқ. 8:17
+ 10:9 Заб. 22:2, Ҳиз. 34:14

+ 10:11 Заб. 22:1, Заб. 79:2, Иш. 40:11, Ҳиз. 34:11-15, Ҳиз. 34:31, Воиз 12:12, Ибр. 13:20, Юҳ. 15:13, 1 Юҳ. 3:16

+ 10:12 Мат. 7:15, Аъм. 20:29
+ 10:13 Зак. 11:16-17
+ 10:15 Мат. 11:27

+ 10:16 Иш. 56:8, Юҳ. 11:52, Иш. 40:11, Ҳиз. 34:23, Ҳиз. 37:24, Луқ. 12:32

+ 10:17 Мат. 3:17, Юҳ. 5:20
+ 10:18 Юҳ. 2:19
+ 10:19 Юҳ. 7:43, Юҳ. 9:16

+ 10:20 Марқ. 3:22, Юҳ. 7:20, Юҳ. 8:48, Ҳуш. 9:7

+ 10:21 Хур. 4:11, Заб. 145:8
+ 10:23 Аъм. 3:11, Аъм. 5:12
+ 10:24 Мат. 26:63, Юҳ. 1:24-25, Юҳ. 1:41
+ 10:25 Юҳ. 5:36
+ 10:28 Юҳ. 3:16, Юҳ. 17:12
+ 10:30 Юҳ. 17:11
+ 10:31 Юҳ. 8:59
+ 10:33 Иб. 24:16, Мат. 9:3
+ 10:34 Заб. 81:6

+ 10:36 Юҳ. 3:17, Заб. 2:7, Марқ. 2:7, Марқ. 14:64

+ 10:38 Юҳ. 14:10
+ 10:39 Луқ. 4:30, Юҳ. 7:30
+ 10:40 Юҳ. 1:28
+ 10:41 Юҳ. 1:7, Юҳ. 3:26, Юҳ. 5:33
+ 10:42 Юҳ. 7:31
+ 11:1 Луқ. 10:38-39
+ 11:2 Юҳ. 12:3
+ 11:8 Юҳ. 8:59, Юҳ. 10:31
+ 11:9 Юҳ. 9:4, Юҳ. 12:35
+ 11:10 Ирм. 13:16
+ 11:11 Мат. 9:24, Марқ. 5:39, 4 Подш. 4:31

+ 11:16 Мат. 10:3, Марқ. 3:18, Луқ. 6:15, Юҳ. 14:5, Юҳ. 20:24, Юҳ. 21:2, Аъм. 1:13, Юҳ. 13:37

+ 11:24 Луқ. 14:14, Юҳ. 5:29, Юҳ. 6:39

+ 11:25 Юҳ. 1:4, Юҳ. 5:26, 1 Юҳ. 1:2, 1 Юҳ. 5:11

+ 11:26 Юҳ. 5:24, Юҳ. 8:51

+ 11:27 Заб. 2:7, Мат. 11:2, Юҳ. 1:49, Мат. 16:16, Марқ. 8:29

+ 11:35 Луқ. 19:41
+ 11:37 Юҳ. 9:6-7
+ 11:38 Мат. 27:60
+ 11:41 Юҳ. 17:1
+ 11:42 Юҳ. 3:17
+ 11:43 Юҳ. 5:28
+ 11:44 Юҳ. 5:28

• 11:45 Мат. 26:1-5, Марқ. 14:1-22, Луқ. 22:1-2

+ 11:45 Юҳ. 2:23
+ 11:50 Юҳ. 18:14
+ 11:51 Иш. 53:10-11, Марқ. 10:45
+ 11:52 Иш. 49:6, Юҳ. 10:16, 1 Юҳ. 2:2

+ 11:53 Марқ. 14:1, Юҳ. 5:18, Юҳ. 7:1, Юҳ. 8:37

+ 11:55 Хур. 12:1-30, Так. Шар. 16:1, Так. Шар. 16:16, Юҳ. 2:13, Юҳ. 6:4, 2 Вак. 30:17-18

+ 11:57 Юҳ. 7:11

• 12:1 Мат. 26:6-13, Марқ. 14:3-9, Луқ. 7:36-50

+ 12:1 Хур. 12:1-30, Юҳ. 11:55, Мат. 21:17, Юҳ. 11:1, Юҳ. 11:18

+ 12:2 Луқ. 10:38
+ 12:3 Юҳ. 11:2
+ 12:6 Юҳ. 13:29
+ 12:8 Так. Шар. 15:11
+ 12:9 Юҳ. 11:44

• 12:12 Мат. 21:4-9, Марқ. 11:7-10, Луқ. 19:35-38

+ 12:13 Заб. 117:25-26
+ 12:15 Зак. 9:9, Мат. 21:4-5
+ 12:16 Юҳ. 2:22
+ 12:19 Юҳ. 11:47-48
+ 12:21 Юҳ. 1:44
+ 12:23 Юҳ. 2:4, Юҳ. 17:1
+ 12:24 1 Қӯр. 15:36
+ 12:25 Мат. 10:39, Луқ. 14:26
+ 12:27 Марқ. 14:34, Юҳ. 13:21
+ 12:28 Марқ. 1:11, Марқ. 9:7
+ 12:29 Аъм. 23:9
+ 12:30 Юҳ. 11:42
+ 12:31 Юҳ. 16:11, 2 Қӯр. 4:4, Қӯл. 2:15

+ 12:32 Ад. 21:9, Юҳ. 3:14, Юҳ. 8:28, Ҳуш. 11:4, Юҳ. 6:44

+ 12:33 Юҳ. 18:32

+ 12:34 Заб. 88:5, Заб. 109:4, Иш. 9:7

+ 12:35 Иш. 2:5, Юҳ. 1:4, Юҳ. 8:12, Эфс. 5:8, Мас. 4:19, Ирм. 13:16, Юҳ. 9:4, Юҳ. 11:9, 1 Юҳ. 1:6

+ 12:36 Луқ. 16:8, 1 Тас. 5:5

+ 12:38 Иш. 53:1, Рум. 10:16

+ 12:40 Иш. 6:10, Мат. 13:15, Марқ. 4:12, Аъм. 28:27

+ 12:41 Иш. 6:1
+ 12:42 Юҳ. 3:1, Юҳ. 9:22, Юҳ. 16:2
+ 12:43 Юҳ. 5:44
+ 12:44 Мат. 10:40, Юҳ. 13:20, Юҳ. 14:1
+ 12:45 Юҳ. 14:9
+ 12:46 Юҳ. 1:4, Юҳ. 8:12, Юҳ. 9:5
+ 12:47 Юҳ. 3:17, Юҳ. 4:42, Юҳ. 8:15
+ 12:48 Так. Шар. 18:19

+ 13:1 Хур. 12:1-30, Юҳ. 12:1, Марқ. 14:41, Юҳ. 2:4, Юҳ. 7:6, Юҳ. 8:20

+ 13:2 Юҳ. 6:70

+ 13:3 Мат. 11:27, Юҳ. 17:2, Юҳ. 8:14, Юҳ. 16:28

+ 13:5 Мат. 20:28, Луқ. 22:27

+ 13:8 1 Қӯр. 6:11, Эфс. 5:26, Тит. 3:5, Ибр. 10:22

+ 13:10 Юҳ. 15:3

+ 13:11 Юҳ. 6:64, Юҳ. 18:2

+ 13:13 Мат. 7:22, Мат. 23:8, Луқ. 6:46, Фпл. 2:11

+ 13:14 1 Тим. 5:10
+ 13:15 1 Пет. 2:21
+ 13:16 Луқ. 6:40, Юҳ. 15:20

+ 13:17 Мат. 24:46, Луқ. 11:28, Яъқ. 1:22, Рум. 2:13

• 13:18 Мат. 26:21-25, Марқ. 14:18-21, Луқ. 22:21-23

+ 13:18 Юҳ. 6:70, Заб. 40:10
+ 13:19 Марқ. 13:23, Юҳ. 14:29, Юҳ. 16:4
+ 13:20 Мат. 10:40, Луқ. 10:16, Юҳ. 12:44
+ 13:21 Марқ. 14:34, Юҳ. 12:27

+ 13:23 Юҳ. 19:26, Юҳ. 20:2, Юҳ. 21:7, Юҳ. 21:20

+ 13:29 Юҳ. 12:6
+ 13:31 1 Пет. 4:11
+ 13:32 Юҳ. 17:1, Юҳ. 17:5
+ 13:33 Юҳ. 7:34, Юҳ. 8:21

+ 13:34 1 Юҳ. 2:7-8, 1 Юҳ. 3:11, 2 Юҳ. 1:5, Иб. 19:18, Юҳ. 15:12

• 13:36 Мат. 26:31-35, Марқ. 14:27-31, Луқ. 22:31-34

+ 13:37 Юҳ. 11:16, Юҳ. 21:19
+ 13:38 Юҳ. 18:27
+ 14:1 Юҳ. 12:44
+ 14:3 Юҳ. 14:1, 1 Тас. 4:17
+ 14:5 Юҳ. 11:16
+ 14:6 Юҳ. 1:17, Юҳ. 11:25, Ибр. 10:20
+ 14:8 Юҳ. 1:43, Юҳ. 12:21
+ 14:9 Юҳ. 12:45
+ 14:10 Юҳ. 10:38
+ 14:11 Юҳ. 5:36
+ 14:12 Юҳ. 8:14, Юҳ. 13:3, Юҳ. 16:28

+ 14:14 Мат. 7:7-8, Марқ. 11:24, Юҳ. 15:16, Юҳ. 16:23, 1 Юҳ. 3:22

+ 14:15 Мат. 28:20, 1 Юҳ. 5:3, 2 Юҳ. 1:6, Рум. 13:10

+ 14:16 Юҳ. 15:26, Юҳ. 16:13
+ 14:17 1 Қӯр. 2:14, Аъм. 2:4
+ 14:19 Юҳ. 7:33
+ 14:21 Мас. 8:17, Юҳ. 16:27
+ 14:22 Луқ. 6:16, Аъм. 1:13
+ 14:23 Ваҳй 3:20

+ 14:26 Юҳ. 15:26, Юҳ. 16:13, 1 Қӯр. 2:10, 1 Юҳ. 2:20, Луқ. 24:49

+ 14:27 Фпл. 4:7, Қӯл. 3:15

+ 14:28 Юҳ. 14:1-2, 1 Қӯр. 11:3, 1 Қӯр. 15:24

+ 14:29 Марқ. 13:23, Юҳ. 13:19
+ 14:30 Юҳ. 12:31, Эфс. 2:2
+ 15:1 Иш. 5:1
+ 15:2 Ирм. 2:21, Мат. 3:10, Мат. 7:19
+ 15:3 Юҳ. 13:10
+ 15:4 1 Юҳ. 2:6

+ 15:5 Рум. 11:17, Юҳ. 6:56, 1 Юҳ. 3:24, Марқ. 4:20

+ 15:6 Мат. 13:42
+ 15:7 Юҳ. 14:14
+ 15:9 Мат. 3:17, Юҳ. 5:20

+ 15:11 Юҳ. 3:29, Юҳ. 16:24, Юҳ. 17:13, 1 Юҳ. 1:4, 2 Юҳ. 1:12

+ 15:12 Юҳ. 13:34

+ 15:13 Юҳ. 10:11, 1 Юҳ. 3:16, Рум. 5:7-8, Эфс. 5:2

+ 15:14 Марқ. 3:35

+ 15:15 Юҳ. 3:32, Юҳ. 8:26

+ 15:16 Мат. 7:7-8, Марқ. 11:24, Юҳ. 14:14, Юҳ. 16:23

+ 15:17 1 Юҳ. 2:7, 1 Юҳ. 3:11, 2 Юҳ. 1:5
+ 15:18 Марқ. 13:13, Юҳ. 7:7, 1 Юҳ. 3:13
+ 15:19 Юҳ. 8:23, Юҳ. 17:14

+ 15:20 Мат. 10:24, Луқ. 6:40, Юҳ. 13:16, Юҳ. 5:16, 1 Қӯр. 4:12, 2 Қӯр. 4:9, 1 Тас. 2:15, 2 Тим. 3:12

+ 15:22 Юҳ. 9:41
+ 15:23 Юҳ. 5:23
+ 15:24 Юҳ. 7:31, Юҳ. 10:37
+ 15:25 Заб. 34:19, Заб. 68:5

+ 15:26 Юҳ. 14:17, Юҳ. 16:13, Аъм. 5:32, 1 Юҳ. 5:6-8

+ 15:27 Луқ. 24:48, Юҳ. 19:35, Аъм. 1:8

+ 16:2 Юҳ. 9:22, Юҳ. 12:42, Аъм. 8:1, Аъм. 9:1, Аъм. 26:9

+ 16:3 Юҳ. 18:19
+ 16:4 Марқ. 13:23, Юҳ. 13:19, Юҳ. 14:29
+ 16:5 Юҳ. 7:33, Юҳ. 14:12
+ 16:7 Юҳ. 15:26
+ 16:9 Юҳ. 8:24
+ 16:11 Юҳ. 12:31, Қӯл. 2:15

+ 16:13 Юҳ. 14:17, Юҳ. 15:26, 1 Юҳ. 2:20, 1 Қӯр. 2:10

+ 16:15 Юҳ. 17:10
+ 16:16 Юҳ. 7:33
+ 16:20 Мат. 9:15
+ 16:21 Иш. 26:17
+ 16:22 2 Қӯр. 6:10

+ 16:23 Мат. 7:7-8, Марқ. 11:24, Юҳ. 14:14, Юҳ. 15:16

+ 16:24 Юҳ. 3:29, Юҳ. 15:11, Юҳ. 17:13, 2 Юҳ. 1:12

+ 16:25 Марқ. 8:32
+ 16:27 Юҳ. 14:21
+ 16:28 Юҳ. 8:14, Юҳ. 13:3
+ 16:30 Юҳ. 2:24-25
+ 16:32 Мат. 26:31, Марқ. 14:27, Юҳ. 8:16

+ 16:33 Юҳ. 14:27, Қӯл. 3:15, Рум. 8:37, Ваҳй 3:21

+ 17:1 Юҳ. 11:41, Юҳ. 2:4, Юҳ. 12:23, Юҳ. 8:54, Юҳ. 13:32

+ 17:2 Мат. 28:18, Юҳ. 5:22, Юҳ. 13:3
+ 17:5 Юҳ. 1:1-2
+ 17:8 Юҳ. 6:69
+ 17:9 Луқ. 22:32
+ 17:10 Юҳ. 16:15, Иш. 49:3
+ 17:11 Юҳ. 10:30
+ 17:12 2 Тас. 3:3, Юҳ. 13:2, Юҳ. 10:28

+ 17:13 Юҳ. 3:29, Юҳ. 15:11, Юҳ. 16:24, 2 Юҳ. 1:12

+ 17:14 Юҳ. 8:23, Юҳ. 15:19
+ 17:15 Мат. 6:13
+ 17:17 Заб. 118:160
+ 17:18 Юҳ. 20:21
+ 17:22 Рум. 8:30
+ 17:24 Юҳ. 14:3
+ 17:25 Ирм. 12:1, Юҳ. 8:55, Юҳ. 10:15
+ 17:26 Мат. 3:17, Юҳ. 5:20

• 18:1 Мат. 26:47-56, Марқ. 14:43-50, Луқ. 22:47-53

+ 18:1 Мат. 26:36
+ 18:2 Луқ. 22:39
+ 18:3 Аъм. 1:16
+ 18:4 Юҳ. 13:1, Юҳ. 1:38, Юҳ. 20:15
+ 18:9 Юҳ. 17:12
+ 18:10 Луқ. 22:38
+ 18:11 Марқ. 10:38, Марқ. 14:36

• 18:12 Мат. 26:57-58, Марқ. 14:53-54, Луқ. 22:54

+ 18:13 Луқ. 3:2, Аъм. 4:6

+ 18:14 Юҳ. 11:50

• 18:16 Мат. 26:69-70, Марқ. 14:66-68, Луқ. 22:55-57

• 18:19 Мат. 26:59-66, Марқ. 14:55-64, Луқ. 22:66-71

+ 18:20 Юҳ. 7:26
+ 18:22 3 Подш. 12:24, Аъм. 23:2, Аъм. 23:4
+ 18:26 Юҳ. 18:10

+ 18:27 Мат. 26:64, Марқ. 14:72, Луқ. 22:60, Юҳ. 13:38

• 18:28 Мат. 27:1-2, Мат. 27:11-14, Марқ. 15:1-5, Луқ. 23:1-5

+ 18:28 Аъм. 10:28, Так. Шар. 16:1

+ 18:29 Луқ. 3:1, Луқ. 13:1, Аъм. 3:13, Аъм. 4:27, 1 Тим. 6:13

+ 18:32 Марқ. 10:33, Юҳ. 12:33
+ 18:33 Мат. 2:2
+ 18:36 Юҳ. 8:23, Юҳ. 17:14
+ 18:37 Юҳ. 3:11, 1 Юҳ. 4:6
+ 18:38 Луқ. 23:41, Ибр. 4:15
+ 18:39 Марқ. 15:6-7

• 19:1 Мат. 27:15-31, Марқ. 15:6-20, Луқ. 23:13-25

+ 19:4 Луқ. 23:41, Ибр. 4:15
+ 19:7 Юҳ. 10:36, Иб. 24:16
+ 19:9 Иш. 53:7, Аъм. 8:32-33
+ 19:11 Юҳ. 18:2, Юҳ. 18:14
+ 19:12 Аъм. 3:13
+ 19:15 Заб. 92:1

• 19:17 Мат. 27:32-44, Марқ. 15:21-32, Луқ. 23:26-43

+ 19:20 Ибр. 13:12
+ 19:24 Заб. 21:19
+ 19:25 Луқ. 24:18, Луқ. 8:2
+ 19:26 Юҳ. 13:23

• 19:28 Мат. 27:45-56, Марқ. 15:33-41, Луқ. 23:44-49

+ 19:28 Заб. 68:22

+ 19:31 Так. Шар. 21:23, Еҳ. 8:29, Еҳ. 10:26-27

+ 19:34 1 Юҳ. 5:6

+ 19:35 Юҳ. 15:27, Аъм. 1:8, 1 Юҳ. 1:1-3, Ваҳй 1:2

+ 19:36 Хур. 12:46, Ад. 9:12, Заб. 33:21, Мат. 1:23, Мат. 21:4, Мат. 26:56

+ 19:37 Зак. 12:10

• 19:38 Мат. 27:57-61, Марқ. 15:42-47, Луқ. 23:50-56

+ 19:38 Юҳ. 7:13
+ 19:39 Юҳ. 3:1, Юҳ. 7:50, Мат. 2:11
+ 19:40 Юҳ. 11:44
+ 19:41 4 Подш. 21:18, 4 Подш. 21:26

• 20:1 Мат. 28:1-10, Марқ. 16:1-8, Луқ. 24:1-12

+ 20:1 Луқ. 8:2
+ 20:2 Юҳ. 13:23
+ 20:9 Заб. 15:10, Луқ. 24:27
• 20:11 Марқ. 16:9-11
+ 20:12 Луқ. 24:4, Аъм. 1:10
+ 20:14 Луқ. 24:16, Луқ. 24:31, Юҳ. 21:4
+ 20:15 Юҳ. 1:38, Юҳ. 18:4
+ 20:17 Мат. 28:10, Рум. 8:29, Ибр. 2:11

• 20:19 Мат. 28:16-20, Марқ. 16:14-18, Луқ. 24:36-49

+ 20:21 Юҳ. 17:18
+ 20:22 Ҳас. 2:7
+ 20:23 Мат. 16:19, Мат. 18:18
+ 20:24 Юҳ. 11:16
+ 20:28 Юҳ. 1:1, 1 Юҳ. 5:20, Фпл. 2:6
+ 20:29 Марқ. 15:32, 1 Пет. 1:8
+ 20:30 Юҳ. 21:25

+ 20:31 Заб. 2:7, Мат. 14:33, Луқ. 1:35, Юҳ. 1:7, Аъм. 19:4, Юҳ. 3:14-15, 1 Юҳ. 5:13

+ 21:1 Юҳ. 6:1

+ 21:2 Юҳ. 11:16, Юҳ. 14:5, Юҳ. 20:24, Юҳ. 1:45, Юҳ. 2:1, Мат. 4:21, Луқ. 5:10

+ 21:4 Луқ. 24:16, Луқ. 24:31, Юҳ. 20:14
+ 21:5 Луқ. 24:41
+ 21:6 Луқ. 5:4
+ 21:7 Юҳ. 13:23
+ 21:14 Юҳ. 20:19, Юҳ. 20:26
+ 21:16 Аъм. 20:28, 1 Пет. 5:1
+ 21:19 Юҳ. 13:37, 2 Пет. 1:14
+ 21:20 Юҳ. 13:23, Юҳ. 13:25
+ 21:22 Мат. 16:27, Марқ. 9:1
+ 21:24 Юҳ. 15:27, 3 Юҳ. 1:12
+ 21:25 Юҳ. 20:30

Table of Contents

- Китоби Муқаддас

- Инҷили Юҳанно

- БОБИ ЯКУМ
- БОБИ ДУЮМ
- БОБИ СЕЮМ
- БОБИ ЧОРУМ
- БОБИ ПАНҶУМ
- БОБИ ШАШУМ
- БОБИ ҲАФТУМ
- БОБИ ҲАШТУМ
- БОБИ НӮҲУМ
- БОБИ ДАҲУМ
- БОБИ ЁЗДАҲУМ
- БОБИ ДУВОЗДАҲУМ
- БОБИ СЕЗДАҲУМ
- БОБИ ЧОРДАҲУМ
- БОБИ ПОНЗДАҲУМ
- БОБИ ШОНЗДАҲУМ
- БОБИ ҲАФДАҲУМ
- БОБИ ҲАЖДАҲУМ
- БОБИ НУЗДАҲУМ
- БОБИ БИСТУМ
- БОБИ БИСТУ ЯКУМ