Author: Institute of Bible Translators
Date: 2019-01-10T10:05:53.546019+00:00

Китоби Муқаддас

1. Воиз

КИТОБИ

МУҚАДДАС

АҲДИ ҚАДИМ

ВА

АҲДИ ҶАДИД

ИНСТИТУТИ ТАРҶУМАИ КИТОБИ МУҚАДДАС

СТОКГОЛЬМ

1999

КИТОБИ МУҚАДДАС

АҲДИ ҚАДИМ ВА АҲДИ ҶАДИД

Тарҷумаи аввалини Китоби Муқаддас бо матни пурра ба
забони тоҷикӣ.

Дар с. 1973 тарҷума сар шудааст.

Тарҷума ва таҳрир дар с. 1989 анҷом ёфтааст.

Нашри якум: дар с. 1992 чоп шудааст.

Нашри дуюм: дар с. 1999 чоп шудааст.

Аҳди Қадим аз матни ибронӣ ва

Аҳди Ҷадид аз матни русӣ тарҷума шудааст.

Ношир: Интитути тарҷумаи Китоби Муқаддас, Стокгольм,

Шветция.

Тарҷумонҳо: Мордехай бен-Ҳиё Бачаев ва Кемал. Е. Алтай

(Инҷили Матто, Марқӯс, Юҳанно).

(с) Институти тарҷумаи Китоби Муқаддас, 1992, 1999

Стокгольм

Тасвир: (с) БФБС 1954, 1967, 1972

ISBN 978-91-89122-02-4

КИТОБИ МУҚАДДАС

АҲДИ ҚАДИМ

Воиз

КИТОБИ

ВОИЗ

- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
- 11
- 12

БОБИ ЯКУМ

Ҳама чиз ҳеҷу пуч аст.

1^1Суханони Воиз ибни Довуд, ки дар Ерусалим подшоҳ буд+.

2Ҳеҷу пуч аст, гуфт Воиз,
ҳеҷу пуч аст, ҳама чиз ҳеҷу пуч аст!+

3Чӣ суд аст барои одамизод аз тамоми меҳнате ки дар таҳти офтоб мекунад+?

Далел ин аст, ки ҳама чиз гузашта меравад.

4Насле меравад, ва насле меояд,
вале замин то абад меистад+.
5Офтоб тулӯъ мекунад, ва офтоб ғуруб мекунад,
ва ба макони худ, ки он ҷо вай тулӯъ мекунад, мешитобад+.

6Бод сӯи ҷануб меравад
ва сӯи шимол чарх мезанад;
бод чарх зада-чарх зада меравад
ва ба доираҳои чархзании худ бармегардад.
7Ҳамаи наҳрҳо сӯи баҳр ҷорӣ мешаванд,
вале баҳр пур намешавад;
ба маконе ки наҳрҳо аз он ҷо ҷорӣ мешаванд,
онҳо бармегарданд, то ки аз нав ҷорӣ шаванд+.
8Ҳамаи чизҳо дилгиркунанда аст;
касе наметавонад инро ифода намояд,
чашм аз дидан сер намешавад,
ва гӯш аз шунидан пур намешавад+.
9Он чи буд, ҳамон аст, ки хоҳад буд;
ва он корҳое ки карда шуд, ҳамон аст, ки карда хоҳад шуд,
ва ҳеҷ чизи тозае дар таҳти офтоб нест+.

10Баъзан дар бораи чизе мегӯянд:

«Бубин, ана ин тоза аст!»

Аммо дар асрҳои қадиме ки пеш аз мо буд,
он чиз вуҷуд дошт.

11Зикре аз гузаштагон нест,
ва низ аз ояндагон, ки меоянд, зикре нахоҳад буд назди онҳое ки баъдтар хоҳанд омад+.

Сарфи назар аз ҳикмат ва дониш шарорат мавҷуд аст.

12Ман, Воиз, дар Ерусалим подшоҳ бар Исроил будам;

13Ва дили худро ба он ниҳодам, ки ҳар кореро, ки дар таҳти осмон карда мешавад, бо ҳикмат тадқиқ ва тафтиш намоям; ин шуғли нохуш аст, ки Худо насиби банӣ-одам кардааст, то ки аз он азият кашанд+.

14Ҳамаи корҳоеро, ки дар таҳти офтоб карда мешавад, дидам, ва инак, ҳама ҳеҷу пуч ва бод паймудан аст!

15Он чи каҷ аст, наметавонад рост шавад, ва он чи каму кост аст, наметавонад ба шумор биёяд+.

16Ман бо дили худ сухан ронда, гуфтам: «Инак, ман бузург шудам, ва бештар аз ҳар касе ки пеш аз ман бар Ерусалим буд, ҳикмат зиёд кардам, ва дили ман ҳикмат ва донишро бисьёр дид»+.

17Ва дили худро ба донистани ҳикмат ва шинохтани фисқу фуҷур ва ҳамоқат ниҳодам; вале фаҳмидам, ки ин низ бод паймудан аст.

18Зеро ки ба қадри афзудани ҳикмат ғусса меафзояд, ва ҳар кӣ донишро зиёд кунад, азобро зиёд мекунад+.

БОБИ ДУЮМ

Бефоида будани ҳаловатҳои заминӣ.

2^1Ман ба дили худ гуфтам: «Биё, туро бо айшу тараб биозмоям, то хуширо пайдо кунам», — ва инак, ин низ ҳеҷу пуч аст!

2Дар бораи ханда гуфтам: «Ҷунун аст!» Ва дар бораи айшу тараб: «Ин чӣ нафъ мекунад?»+

3Дар дили худ аҳд кардам, ки ҷисми худро бо шароб лаззат диҳам ва, дар сурате ки дилам бо ҳикмат рафтор мекунад, ҳамоқатро низ нигоҳ дорам, то бубинам, ки кадомаш барои банӣ-одам хуб аст, ки онро дар таҳти осмон дар айёми ками ҳаёти худ ба амал оваранд.

Сарват ва меҳнат қаноатмандии бардавоме намебахшанд.

4Корҳои бузурге кардам: хонаҳо барои худ сохтам, токзорҳо барои худ шинондам;+

5Боғҳо ва фирдавсҳо барои худ барпо кардам, ва дар онҳо ҳар хел дарахтони мевадор шинондам;+

6Ҳавзҳои об барои худ сохтам, то ки аз онҳо бешаеро, ки дарахтон дар он мерӯянд, обьёрӣ намоям;

7Ғуломон ва канизон харидам, ва хоназодон доштам; ҳамчунин бештар аз ҳамаи онҳое ки пеш аз ман дар Ерусалим буданд, рамаҳои говон, гӯсфандон ва бузон доштам;

8Нуқра ва тилло ва ганҷи подшоҳон ва кишварҳоро низ барои худ ҷамъ кардам; мутрибон ва мутрибагон, ва ҳаловатҳои банӣ-одам, ва бисьёр канизони ҳамхоба барои худ пайдо кардам+.

9Ва бузург шудам, ва бештар аз ҳар касе ки пеш аз ман дар Ерусалим буд, сарват зиёд кардам; ҳикматам низ мададгори ман буд+.

10Ва ҳар чизе ки чашмонам ҳавас кард, аз онҳо дареғ надоштам; дили худро аз ҳеҷ айшу тараб боздорӣ накардам, чунки дилам аз ҳар меҳнати ман шод мешуд, — ва насибаи ман аз ҳар меҳнатам ҳамин буд.

11Вале ман ба ҳамаи корҳои худ, ки дастҳоям карда буд, ва ба меҳнате ки дар карданаш машаққат кашида будам, назар андохтам, — ва инак, ҳама ҳеҷу пуч ва бод паймудан аст, ва дар таҳти офтоб суде надорад!+

Ҳикмат аз аблаҳӣ беҳтар аст,

лекин ҳам ин ва ҳам он даргузар аст.

12Ва ман назар андохтам, то ки ҳикмат ва фисқу фуҷур ва ҳамоқатро бубинам, зеро одаме ки баъд аз подшоҳ меояд, чӣ коре метавонад бикунад хубтар аз он ки пештар карда шудааст?

13Ва ман дидам, ки бартарии ҳикмат бар ҳамоқат монанди бартарии рӯшноӣ бар торикист.

14Чашмони хирадманд дар сари ӯ воз аст, вале аблаҳ дар торикӣ роҳ меравад. Ва ман онро низ донистам, ки айни як воқеа ба ҳамаи онҳо рӯй хоҳад дод+.

15Ва ман дар дили худ гуфтам: «Воқеае ки ба аблаҳ рӯй медиҳад, ба ман низ рӯй хоҳад дод, пас чаро ман бештар хирадманд шудаам?» Ва дар дили худ гуфтам, ки ин низ ҳеҷу пуч аст,

16Зеро ки зикре аз хирадманд, баробари аблаҳ, ба сурати абадӣ нахоҳад монд: дар айёми ояндаи дур ҳама фаромӯш хоҳад шуд, ва — ҳайҳот! — хирадманд баробари аблаҳ хоҳад мурд+.

17Бинобар ин аз ҳаёт нафрат намудам, зеро корҳое ки дар таҳти офтоб карда мешавад, дар назарам нохуш аст, чунки ҳама ҳеҷу пуч ва бод паймудан аст!

18Ва ман аз тамоми меҳнати худ, ки ман дар таҳти офтоб карда будам, нафрат намудам, чунки онро ба одаме ки баъд аз ман меояд, бояд боқӣ гузорам+.

19Ва кист, ки бидонад, ки оё ӯ хирадманд хоҳад буд ё аблаҳ? Ва ӯ бар тамоми меҳнате ки дар таҳти офтоб бо машаққат ва ҳикмат кардаам, ҳукмфармо хоҳад шуд. Ин низ ҳеҷу пуч аст!

20Ва ман рӯ ба қафо оварда, дили худро аз тамоми меҳнате ки дар таҳти офтоб кардаам, маъюс гардондам,

21Зеро одаме ҳаст, ки бо ҳикмат ва дониш ва истеъдод меҳнат кардааст, ва онро бояд чун насибаи муносибе ба шахсе бидиҳад, ки дар он ҳеҷ машаққат накашидааст. Ин низ ҳеҷу пуч ва шарорати азим аст!

22Зеро одамизод аз тамоми меҳнати худ ва орзуи дили худ, ки дар таҳти офтоб кардааст, чӣ ҳаловате мебарад?

23Чунки дар тамоми айёми ӯ азоб ва ғусса шуғли ӯст; шабона ҳам дили ӯ ором надорад. Ин низ ҳеҷу пуч аст!+

24Барои одамизод чизе хубтар аз ин нест, ки бихӯрад ва бинӯшад ва ҷони худро аз меҳнати худ лаззат диҳад; аммо дидам, ки ин низ аз дасти Худост+.

25Зеро бе изни Худо кист, ки тавонад бихӯрад, ва кист, ки тавонад лаззат барад?

26Зеро ба одаме ки дар назари Ӯ нек аст, Худо ҳикмат ва дониш ва айшу тараб мебахшад, вале ба хатокор ғами ғун кардан ва андӯхтанро мебахшад, то ки онро ба касе ки дар назари Худо нек аст, бидиҳад. Ин низ ҳеҷу пуч ва бод паймудан аст!+

БОБИ СЕЮМ

Вақту соат доштани аъмоли инсон.

3^1Барои ҳар чиз замоне ҳаст, ва барои ҳар кор дар таҳти осмон вақте ҳаст:

2Вақте барои таваллуд шудан, ва вақте барои мурдан;
вақте барои дарахт шинондан, ва вақте барои решакан кардани он чи шинонда шудааст+.

3Вақте барои куштан, ва вақте барои шифо додан;
вақте барои хароб кардан, ва вақте барои бино кардан.

4Вақте барои гиристан, ва вақте барои хандидан;
вақте барои мотам гирифтан, ва вақте барои рақсидан+.

5Вақте барои партофтани сангҳо, ва вақте барои ҷамъ кардани сангҳо;
вақте барои оғӯшкашӣ, ва вақте барои дурӣ аз оғӯш.

6Вақте барои пайдо кардан, ва вақте барои гум кардан;
вақте барои нигоҳ доштан, ва вақте барои партофтан.

7Вақте барои даррондан, ва вақте барои дӯхтан;
вақте барои хомӯш мондан, ва вақте барои сухан рондан+.

8Вақте барои дӯст доштан, ва вақте барои нафрат кардан;
вақте барои ҷанг, ва вақте барои сулҳ.

9Пас, чӣ суд аст барои коркун аз меҳнате ки мекунад+?

10Бореро, ки Худо насиби банӣ-одам кардааст, то ки онро бардоранд, дидам+.

11Ҳама чизро Ӯ дар вақташ ба хубӣ ба вуҷуд овардааст; ҳамчунин фикри абадиятро дар дили одамизод ҷо додааст, ба тавре ки онҳо кореро, ки Худо кардааст, аз ибтидо ва то интиҳо наметавонанд дарьёбанд+.

12Донистам, ки барои онҳо чизе хубтар аз ин нест, ки айшу тараб намоянд ва дар ҳаёти худ некӣ кунанд+.

13Ва агар ҳар одам бихӯрад ва бинӯшад ва аз ҳар меҳнати худ некӣ бинад, — ин низ атои Худост+.

14Донистам, ки ҳар он чи Худо кардааст, то абад хоҳад монд; чизе бар он илова намудан ва аз он кам кардан мумкин нест; ва Худо чунин кардааст, то ки аз Ӯ битарсанд.

15Он чи ҳаст, аз қадим аст, ва он чи хоҳад шуд, пештар низ буд; ва Худо гузаштаро толиб аст+.

16Ва боз дар таҳти офтоб макони довариро дидам, ки он ҷо шарорат аст, ва макони адолатро, ки он ҷо ноинсофист.

17Ман дар дили худ гуфтам: «Одил ва шарирро Худо доварӣ хоҳад кард, зеро ки барои ҳар чиз ва барои ҳар кор дар он ҷо вақте ҳаст»+.

18Ман дар дили худ дар ҳаққи банӣ-одам гуфтам, ки Худо ба онҳо имтиҳоне дод, то бубинанд, ки онҳо ба худии худ мисли чорпоёнанд,+

19Зеро ки воқеаи банӣ-одам мисли воқеаи чорпоён аст — барои онҳо айни як воқеа аст: чунон ки инҳо мемиранд, онҳо низ мемиранд, ва барои ҳама айни як рӯҳ аст, ва одамизод аз чорпоён бартарӣ надорад; дар асл ҳама ҳеҷу пуч аст!+

20Ҳама ба як ҷо меравад: ҳама аз хок аст, ва ҳама ба хок бармегардад+.

21Кист, ки бидонад, ки оё рӯҳи банӣ-одам ба боло сууд мекунад, ва рӯҳи чорпоён ба поён, ба сӯи замин нозил мешавад?

22Ва дидам, ки чизе хубтар аз ин нест, ки одамизод бо аъмоли худ айшу тараб намояд, чунки ин насибаи ӯст; зеро кист, ки ӯро гардонда оварад барои дидани он чи баъд аз сари ӯ воқеъ хоҳад шуд+?

БОБИ ЧОРУМ

Ҳаёт беамон ва ноинсоф аст.

4^1Ва ман боз назар андохта, ҳамаи ситамҳоеро, ки дар таҳти офтоб карда мешавад, дидам; ва инак ашкҳои ситамкашон, вале барои онҳо тасаллидиҳандае нест; ва қувват дар дасти ситамкунандагони онҳост, вале барои онҳо тасаллидиҳандае нест+.

2Ва ман мурдаҳоеро, ки пеш аз ин мурдаанд, назар ба зиндаҳое ки ҳанӯз зинда ҳастанд, хушбахт мешуморам;+

3Ва аз ҳар дуи онҳо хушбахттар аст касе ки ҳанӯз ба дуньё наомадааст, касе ки корҳои бадеро, ки дар таҳти офтоб карда мешавад, надидааст+.

4Ва ман дидам, ки ҳар меҳнат ва ҳар муваффақияти кор натиҷаи аз якдигар ҳасад бурдан аст. Ин низ ҳеҷу пуч ва бод паймудан аст!

5Аблаҳ дастҳои худро дар бағал зада менишинад ва гӯшти худро мехӯрад+.

6Як мушти пур аз роҳат беҳ аз ду мушти пур аз заҳмат ва бодпаймоӣ+.

7Ва ман боз назар андохта, ҳеҷу пучро дар таҳти офтоб дидам:

8Одами танҳое ҳаст, ки касе надорад; ӯро писаре ва бародаре низ нест; ва тамоми меҳнаташ интиҳо надорад; чашмаш низ аз сарват сер намешавад. «Пас, барои кӣ ман меҳнат карда, ҷони худро аз нозу неъмат маҳрум менамоям?» Ин низ ҳеҷу пуч ва шуғли нохуш аст!+

9Ду нафар аз як нафар беҳтаранд, чунки барои онҳо аз меҳнаташон музди хубе пайдост.

10Зеро ки агар яке афтад, дигаре аз онҳо рафиқи худро бармехезонад. Валекин вой ба ҳоли он одами танҳо, вақте ки ӯ афтад, ва касе набошад, ки ӯро бархезонад!

11Ҳамчунин, агар ду нафар бихобанд, гарм мешаванд, вале як нафар чӣ гуна гарм шавад+?

12Ва агар ба яке аз онҳо касе ҳуҷум кунад, ҳар дуяшон ба вай муқобилат мекунанд. Ва риштаи сеқабата ба зудӣ канда намешавад.

13Ҷавони бенаво ва хирадманд беҳ аз подшоҳи пир ва аблаҳе ки эҳтиётро дигар намедонад.

14Зеро ки ӯ аз ҳабсхона барои подшоҳӣ кардан берун омадааст, ва ҳол он ки вай дар подшоҳии худ низ мискин таваллуд ёфтааст+.

15Ҳамаи зиндаҳоро дидам, ки дар таҳти офтоб бо ҷавони ҷонишин, ки бар тахти вай хоҳад нишаст, роҳ мерафтанд.

16Тамоми он қавм, ҳамаи онҳое ки ӯ дар пешашон буд, интиҳо надоштанд, аммо баъдтар аз ӯ шод нахоҳанд шуд. Дар асл ин низ ҳечу пуч ва бод паймудан аст!

17Вақте ки ба хонаи Худо меравӣ, аз пои худ бохабар бош, ва ба шунидан бештар рағбат намо назар ба қурбониҳое ки аблаҳон меоваранд, зеро ки онҳо фарқи байни бадӣ ва некиро намедонанд+.

БОБИ ПАНҶУМ

Бефоида будани сарват.

Огоҳӣ аз суханони бемулоҳиза.

5^1Бо даҳони худ шитоб накун, ва бигзор дили ту ба гуфтани сухане ба ҳузури Худо телба нашавад; зеро ки Худо дар осмон аст, вале ту бар замин ҳастӣ; бинобар ин бигзор суханони ту кам бошад+.

2Зеро ки хоб дидан аз шуғли бисьёр пайдо мешавад, ва овози аблаҳ аз сухани бисьёр+.

3Вақте ки ба Худо назр мекунӣ, дар адои он таъхир накун, зеро ки Ӯ ба аблаҳон таваҷҷӯҳ намекунад; он чи назр кардаӣ, адо намо+.

4Назр накарданат беҳ аз он ки назр кунию адо нанамоӣ+.

5Намон, ки даҳонат ҷисми туро гуноҳкор гардонад, ва дар ҳузури фаришта нагӯй, ки «ин саҳв аст!» Чаро Худо барои сухани ту ба хашм омада, амали дастҳои туро вайрон кунад+?

6Зеро ки хобҳо ва чизҳои ҳеҷу пуч бисьёр шавад, сухан бисьёр мешавад, лекин ту аз Худо битарс+.

7Агар ситамро дар ҳаққи мискинон, ва каҷравии инсоф ва адолатро дар кишвар бубинӣ, аз ин ҳодиса тааҷҷуб накун, зеро ки бар болонишин касе назорат мекунад, ки аз вай болотар аст, ва бар онҳо нозирони боз ҳам болотар ҳастанд+.

8Валекин суд ба мамлакат аз ҳама мерасад, ва ҳатто подшоҳ ба киштукори саҳроҳо ғамхорӣ менамояд.

9Дӯстдори нуқра аз нуқра сер намешавад, ва касе ки сарвати зиёдро дӯст медорад, мадохилаш ба муддаои табъаш нест. Ин низ ҳеҷу пуч аст!

10Нозу неъмат зиёд шавад, хӯрандаҳои он зиёд мешаванд; пас, ба соҳиби он чӣ суде ҳаст ҷуз ин ки чашмонаш онро мебинад?

11Хоби меҳнаткаш ширин аст, хоҳ хӯрокро кам бихӯрад ва хоҳ бисьёр; вале серии сарватдор намемонад, ки ӯ хоб равад.

12Бадии пуразобе ҳаст, ки дар таҳти офтоб дидам: сарвате ки соҳибаш онро ба зарари худ саришта мекунад+.

13Ва он сарват дар ҳодисаи баде барбод рафт, ва ӯ писаре ба дуньё овард, ва чизе дар дасташ нест.

14Чунон ки аз батни модараш берун омад, ончунон бараҳна, дар ҳолате ки омад, бармегардад, ва аз меҳнати худ чизе намегирад, ки ба дасти худ бурда тавонад+.

15Ва ин низ бадии пуразоб аст: чӣ гунае ки омад, ҳамон гуна меравад; пас, чӣ суд аст барои ӯ, ки бод паймуда заҳмат кашидааст+?

16Тамоми айёми худ низ дар торикӣ хӯрок хӯрдааст, ва аз бисьёрии асабият ва хашм бемор шудааст.

17Инак он чи ман боз дидам: хуб ва хуш аст, ки кас дар айёми ками умри худ, ки Худо ба ӯ бахшидааст, бихӯрад ва бинӯшад ва аз тамоми меҳнате ки дар таҳти офтоб мекунад, некӣ бинад, чунки ин насибаи ӯст.

18Ҳамчунин ҳар одаме ки Худо ба ӯ сарват ва молу мулк бахшидааст ва ба ӯ ихтиёр додааст, ки аз он бихӯрад ва насибаи худро гирифта, аз меҳнати худ шодӣ кунад, — ин атои Худост+.

19Зеро, чун Худо ӯро ба шодмонии дили ӯ машғул мекунад, кас фаромӯш мекунад, ки айёми умраш бисьёр нест.

БОБИ ШАШУМ

Давоми ҳамон мавзӯъ.

6^1Бадие ҳаст, ки дар таҳти офтоб дидам, ва он бар одамизод гарон меояд:+

2Касе ки Худо ба ӯ сарват ва молу мулк ва ҷалол мебахшад, ва барои ҷони ӯ аз ҳар чизе ки ҳавас кунад, ҳеҷ норасогӣ нест, валекин Худо ба ӯ ихтиёр надодааст, ки аз он бихӯрад, — балки каси бегона онро мехӯрад; ин ҳеҷу пуч ва дарди бад аст!+

3Агар касе сад писар ба дуньё оварад, ва солҳои бисьёр зиндагӣ кунад, ва айёми солҳояш боз ҳам зиёд шавад, валекин ҷонаш аз некӣ сер нашавад, ва ӯ дафну кафан низ надошта бошад, — мегӯям, ки афгона аз ӯ беҳтар аст,+

4Чунки вай ҳамчун чизи ҳеҷу пуч омад, ва ба торикӣ рафт, ва номаш бо торикӣ пӯшида шуд;

5Офтобро низ надид ва надонист; вай аз он кас бештар ором дорад.

6Ва агар ӯ ҳатто ду ҳазор сол зиндагӣ кунад ва некӣ набинад, — оё ҳама ба як ҷо намераванд?

7Тамоми меҳнати одамизод барои даҳони ӯст, ва бо вуҷуди ин, иштиҳояш қонеъ намешавад+.

8Пас, бартарии хирадманд аз аблаҳ дар чист? Ва бартарии бенавое ки медонад пеши зиндаҳо чӣ гуна рафтор кунад+?

9Дидани чашмон беҳ аз иштиёқи нафс; ин низ ҳеҷу пуч ва бод паймудан аст!

10Ҳар он чи ба вуқӯъ меояд, аз азал муқаррар шудааст, ва чигунагии моҳияти одамизод маълум аст, ва ӯ наметавонад ба он чи аз ӯ пурзӯртар аст, муқобилат намояд+.

11Зеро чизҳои бисьёре ҳаст, ки ҳеҷу пучро афзун мекунад, — пас чӣ суд аст барои одамизод+?

12Зеро кист, ки бидонад, ки барои одамизод дар зиндагӣ, дар айёми ками умри ботиле ки ӯ мисли соя ба сар мебарад, чӣ чиз хуб аст? Ва кист, ки одамизодро аз он чи баъд аз ӯ дар таҳти офтоб рӯй хоҳад дод, хабардор кунад+?

БОБИ ҲАФТУМ

Инсон фақат дар ҳикмат ва соддагӣ ором меёбад.

7^1Номи нек беҳ аз равғани атрафшон;
ва рӯзи мамот беҳ аз рӯзи таваллуд+.
2Рафтан ба азохона беҳ
аз рафтан ба шаробхона,
чунки ин оқибати ҳар одам аст,
ва зинда инро дар дили худ мегузорад+.
3Ғусса беҳ аз ханда,
зеро вақте ки чеҳра ғамгин аст, дил нек мешавад+.

4Дили хирадмандон дар азохона аст,
вале дили аблаҳон — дар тарабхона.
5Шунидани итоби хирадманд беҳ
аз шунидани суруди аблаҳон,+
6Чунки хандаи аблаҳон
мисли чарс-чарси хорҳо дар таги дег аст.
Ин низ ҳеҷу пуч аст!
7Истисмор хирадмандро сабукмағз мегардонад,
ва ришва дилро фосид мекунад+.
8Оқибати кор беҳ аз оғози он;
собир беҳ аз ҳавобаланд+.
9Дар рӯҳи худ ба хашм гирифтан шитоб накун,
чунки хашм дар синаи аблаҳон қарор меёбад.

10Нагӯй: «Чаро айёми қадим аз ҳозира беҳтар буд?»

Чунки дар ин бобат на аз рӯи ҳикмат савол медиҳӣ.

11Ҳикмат бо якҷоягии мерос хуб аст,
алалхусус барои бинандагони офтоб,

12Зеро, чунон ки одам дар сояи ҳикмат аст, дар сояи нуқра низ мебошад;
валекин бартарии дониш ин аст, ки ҳикмат ба соҳибони худ зиндагӣ мебахшад.

13Амали Худоро бубин:

зеро кист, ки тавонад он чиро, ки Ӯ каҷ кардааст, рост кунад+?

14Дар рӯзи нек хурсандӣ бикун,
ва дар рӯзи бад андеша намо,
ки Худо инро низ баробари он ба амал овардааст,
то ки одамизод баъд аз он натавонад чизеро дарьёбад.

15Дар айёми ҳеҷу пучи худ ҳамаро дидам: одиле ҳаст, ки дар адолати худ нобуд мешавад, ва шарире ҳаст, ки дар шарорати худ умри дароз мебинад+.

16Аз ҳад зиёд одил набош, ва берун аз андоза рафтори хирадмандона накун: чаро худро ба ҳалокат бирасонӣ?

17Аз ҳад зиёд ба шарорат дода нашав, ва аҳмақ набош: чаро бемаҳал бимирӣ+?

18Хуб мешавад, ки инро пайравӣ намоӣ ва аз он низ дасти худро накашӣ, зеро ҳар кӣ аз Худо тарсад, аз ҳамаи инҳо ҳазар мекунад.

19Ҳикмат хирадмандро бештар аз даҳ ҳокиме ки дар шаҳр бошанд, пурзӯртар мегардонад+.

20Дар асл одами одиле дар рӯи замин нест, ки некӣ кунад ва хатое содир нанамояд+.

21Ҳамчунин ба ҳамаи суханоне ки гуфта мешавад, диққат надеҳ, то ки ғуломи худро нашнавӣ, вақте ки вай дар ҳаққи ту лаънат мегӯяд+.

22Зеро дили ту дафъаи бисьёр донистааст, ки ту низ дар ҳаққи дигарон лаънат гуфтаӣ.

23Ҳамаи инро бо ҳикмат озмудам; гуфтам: «Ҳикмат хоҳам варзид»; валекин он аз ман дур аст.

24Он чи ҳаст, дур аст ва бағоят амиқ аст; пас кист, ки онро дарьёбад+?

25Ва ман бо дили худ ба он рӯ овардам, ки ҳикмат ва хулосаро дарк намоям ва тафтиш ва таҳқиқ кунам, то бидонам, ки то чӣ андоза шарорат аблаҳист ва ҳамоқат фисқу фуҷур аст+.

26Ва ман дарьёфтам, ки зан аз мамот талхтар аст, ки вай домҳост, ва дилаш тузоқҳост, ва дастҳояш завлонаҳост; касе ки дар назари Худо нек аст, аз вай раҳо хоҳад шуд, валекин хатокор ба доми вай хоҳад афтод+.

27Бубин, гуфт Воиз, инро дарьёфтам, вақте ки якояк шумурдам, то ки натиҷае дарьёбам.

28Дар сурате ки ҷони ман боз ҷустуҷӯ кард, ва ман наёфтам, — як мардро аз байни ҳазор нафар ёфтам, вале зане аз байни ҳамаи онҳо наёфтам.

29Аммо, бубин, фақат ҳаминро ёфтам, ки Худо одамизодро росткор офарид, валекин онҳо аз дунболи каҷкориҳои бисьёр рафтанд+.

БОБИ ҲАШТУМ

Хушо тарсгорони Худо ва онҳое ки ба ҳукуматдорон итоат мекунанд.

8^1Кист, ки тавонад мисли хирадманд бошад? Ва кист, ки таъбири ҳар чизро бидонад? Ҳикмати одамизод чеҳраи ӯро равшан мекунад, ва шиддати чеҳраи ӯ тағьир меёбад.

2Ман гуфтам: амри подшоҳро риоя намо, ба хотири савганде ки ба исми Худо ёд карда мешавад+.

3Ба рафтан аз пеши ӯ шитоб накун, дар кори бад истодагӣ накун, зеро ки ӯ ҳар чи хоҳад, мекунад+.

4Азбаски сухани подшоҳ тасаллут дорад, кист, ки ба ӯ бигӯяд: «Чӣ мекунӣ?»+

5Касе ки ҳукмро риоя намояд, чизи баде нахоҳад дид; вале дили хирадманд вақт ва доварии муносибро медонад.

6Зеро ки барои ҳар чиз вақт ва доварии муносибе ҳаст, ҳар чанд ки бадии одамизод бар вай гарон меояд,

7Зеро ӯ он чиро, ки воқеъ хоҳад шуд, намедонад, ва кист, ки анҷоми онро ба ӯ бигӯяд?

8Одамизод бар рӯҳи худ тасаллут надорад, то ки рӯҳро боздорад; ҳамчунин бар рӯзи мамот тасаллут надорад, ва чунон ки дар ин корзор ӯро раҳоӣ нест, шарорат низ соҳибашро халос намекунад.

9Ҳамаи инро дидам, ва дили худро ба ҳар коре ки дар таҳти офтоб карда мешавад, ниҳодам: бисьёр вақтҳо одам бар одам ба зарари вай ҳукмронӣ мекунад+.

10Ва ҳамчунин шариронро дидам, ки гӯронида шуданд, ва ба оромгоҳи худ расиданд; вале онҳое ки росткор буданд ва дар макони муқаддас омадурафт доштанд, дар шаҳр фаромӯш гардиданд. Ин низ ҳеҷу пуч аст!

11Азбаски фатво оид ба амали бад ба зудӣ иҷро намешавад, бинобар ин дили банӣ-одам барои бадкории онҳо пур аз ҷуръат мегардад.

12Агарчи хатокор сад бор бадӣ мекунад ва умри дароз мебинад, дар асл ман медонам, ки дар оқибат некӯӣ фақат барои тарсгорони Худо хоҳад буд, ки онҳо ба ростӣ аз Ӯ метарсанд;

13Валекин барои шарир некӯӣ нахоҳад буд, ва ӯ мисли соя умри дароз нахоҳад дид, чунки аз Худо наметарсад+.

14Чизҳои ҳеҷу пуче ҳаст, ки бар рӯи замин ба амал меояд: одилоне ҳастанд, ки подоши сазовори амали шарирон насибашон мешавад, ва шарироне ҳастанд, ки подоши сазовори амали одилон насибашон мешавад. Гуфтам, ки ин низ ҳеҷу пуч аст!+

15Пас ман айшу тарабро ситоиш кардам, ки барои одамизод дар таҳти офтоб чизе хубтар аз хӯрдан ва нӯшидан ва айшу тараб намудан нест; ва ин ӯро дар айёми зиндагии пурмеҳнаташ, ки Худо ба ӯ дар таҳти офтоб бахшидааст, ҳамроҳӣ мекунад+.

16Вақте ки дили худро ба он ниҳодам, ки ҳикматро дарьёбам ва корубореро, ки бар рӯи замин ба амал меояд, бубинам, дар сурате ки одамизод на шаб ва на рӯз хобро ба чашмони худ намебинад, —+

17Он гоҳ тамоми амали Худоро дидам, ки одамизод он амалеро, ки дар таҳти офтоб карда мешавад, наметавонад дарьёбад: ҳар чанд одамизод барои тадқиқи он меҳнат кунад, онро пай намебарад, ва ҳатто агар хирадманде бигӯяд, ки «медонам», ӯ наметавонад онро дарьёбад+.

БОБИ НӮҲУМ

Атоҳои Худоро бо шодӣ қабул намо ва иродаи Ӯро ба амал овар.

9^1Ҳамаи инро дар дили худ ниҳодам, то барои ман равшан шуд, ки одилон ва хирадмандон ва аъмоли онҳо дар дасти Худо мебошанд; ва одамизод намедонад, ки муҳаббат дар интизори ӯст ё нафрат.

2Ҳар чиз барои ҳама баробар аст: айни як воқеа барои одил ва шарир аст, барои нек ва пок ва палид аст, барои касест, ки забҳ мекунад, ва барои касест, ки забҳ намекунад; хоҳ нек бошад, хоҳ хатокор; хоҳ қасам ёд кунад, хоҳ аз қасам тарсад+.

3Дар ҳар коре ки дар таҳти офтоб карда мешавад, аз ҳама бадтар ин аст, ки айни як воқеа барои ҳама аст, бинобар ин дили банӣ-одам аз бадӣ пур аст, ва дар зиндагии онҳо фисқу фуҷур дар дили онҳост, ва пас аз он сӯи мурдаҳо мераванд.

4Касе ки дар миёни зиндаҳост, барои вай ҳанӯз умеде ҳаст, зеро ки саги зинда аз шери мурда беҳтар аст.

5Зиндаҳо медонанд, ки бояд бимиранд, вале мурдаҳо чизе намедонанд, ва барои онҳо дигар подоше нест, ҳатто зикрашон фаромӯш шудааст;+

6Ҳам муҳаббаташон, ҳам нафраташон ва ҳам рашкашон барбод рафтааст, ва дигар то абад барои онҳо аз ҳар коре ки дар таҳти офтоб карда мешавад, насибае нахоҳад буд.

7Пас бирав, нони худро бо хурсандӣ бихӯр ва шароби худро бо дилхушӣ бинӯш, модоме ки Худо ба аъмоли ту таваҷҷӯҳ мекунад+.

8Бигзор либосҳои ту ҳама вақт сафед бошад, ва равған бар сари ту кам нашавад.

9Дар тамоми айёми ҳаёти ҳеҷу пучи худ, ки Ӯ ба ту дар таҳти офтоб бахшидааст, яъне дар тамоми айёми ҳеҷу пучи худ, бо завҷае ки дӯст медорӣ, аз зиндагӣ лаззат бигир, зеро ки дар ҳаёт ва дар меҳнате ки дар таҳти офтоб мекунӣ, насибаи ту ҳамин аст.

10Ҳар коре ки карданаш аз дасти ту ояд, алоқадри қуввати худ бикун, зеро дар гӯр, ки ба он ҷо меравӣ, на амал ҳаст, на тафаккур, на дониш ва на ҳикмат+.

11Боз назар андохта, дар таҳти офтоб дидам, ки даводавӣ на аз барои сабукравон аст, ва корзор на аз барои баҳодурон аст, ва нон на аз барои хирадмандон аст, ва сарват на аз барои оқилон аст, ва меҳр на аз барои донишмандон аст; чунки вақти номусоид ва нокомӣ ба ҳамаи онҳо рӯй хоҳад дод.

12Илова бар ин одамизод низ вақти худро намедонад: чунон ки моҳиён ба тӯри ҳалокатовар банд мешаванд, ва паррандагон ба дом меафтанд, ончунон банӣ-одам ба вақти пуркулфат, ки ногаҳон ба сарашон меояд, гирифтор мешаванд+.

13Чунин ҳикматро низ дар таҳти офтоб дидам, ва он дар назари ман бузург аст:

14Шаҳри хурде буд, ва мардумаш кам буданд, ва подшоҳи бузурге назди он омад, ва онро иҳота намуд, ва манораҳои бузурге барои муҳосираи он барпо кард.

15Валекин дар он як марди бенавои хирадманд ёфт шуд, ва ӯ бо ҳикмати худ ин шаҳрро раҳо кард; аммо ҳеҷ кас он марди бенаворо ба ёд наовард.

16Ва ман гуфтам: ҳикмат беҳ аз зӯроварӣ; вале ҳикмати марди бенаво хор аст, ва суханонашро намешунаванд+.

17Суханони хирадмандонро, ки оромона гуфта мешавад, назар ба фарьёди ҳоким дар миёни аблаҳон бештар мешунаванд.

18Ҳикмат беҳ аз асбоби ҳарбу зарб; вале як хатокор некии бисьёрро нобуд мекунад+.

БОБИ ДАҲУМ

Ҳикмат ва беандешагӣ дар касони бузург ва касони ночиз.

10^1Магасҳои мурда равғани атторро бадбӯй ва фосид мекунанд; андак ҳамоқат аз ҳикмат ва ҷалол гаронтар аст.

2Дили хирадманд ӯро ба тарафи рост моил мекунад, вале дили аблаҳ — ба тарафи чап.

3Ва ҳамчунин, вақте ки аҳмақ роҳсипор мешавад, ақлаш камӣ мекунад, ва ӯ ба ҳар кас нишон медиҳад, ки ӯ аҳмақ аст.

4Агар ғазаби ҳоким бар ту аланга занад, макони худро тарк накун, зеро ки нармӣ хатоҳои бузургро ором мекунад+.

5Бадие ҳаст, ки дар таҳти офтоб дидам, аз қабили саҳве ки аз ҷониби ҳоким содир мешавад.

6Ҳамоқат ба мартабаҳои баланд мерасад, вале сарватдорон дар поён менишинанд.

7Ғуломонро бар аспон дидам, ва миронро, ки мисли ғуломон бар замин пиёда мегаштанд+.

8Касе ки чоҳ меканад, дар он меафтад, ва касе ки тавораро рахна мекунад, мор ӯро мегазад+.

9Касе ки сангҳоро мекашонад, аз онҳо захмдор мешавад; касе ки ҳезум мекафонад, аз онҳо ба сари худ хатар меоварад+.

10Агар оҳан кунд шавад, ва дами онро тез накунанд, бештар зӯр задан лозим меояд; вале ҳикмат барои муваффақият судманд аст.

11Агар мор пеш аз афсун газида бошад, афсунгар суд надорад+.

12Суханони даҳони хирадманд хуш аст, вале лабҳои аблаҳ худи ӯро фурӯ мебарад+.

13Ибтидои суханони даҳонаш ҳамоқат аст, ва интиҳои даҳонаш — ҷунуни сахт.

14Ва аҳмақ бисьёр сухан мегӯяд; одамизод он чиро, ки рӯй хоҳад дод, намедонад, ва кист, ки ӯро аз он чи баъд аз ӯ рӯй хоҳад дод, хабардор кунад+?

15Меҳнати аблаҳ ӯро хаста мекунад, ва ӯ намедонад, ки бо кадом роҳ ба шаҳр мераванд.

16Вой бар ҳоли ту, эй замин, вақте ки подшоҳи ту ҷавон аст, ва мирони ту тамоми шаб хӯрок мехӯранд!

17Хушбахт ҳастӣ, эй замин, вақте ки подшоҳи ту аз авлоди наҷибон аст, ва мирони ту дар сари вақт хӯрок мехӯранд, чунон ки мардони олимақомро муносиб аст, ва на аз рӯи одати бадмастон!+

18Аз боиси коҳилӣ сақф фурӯ меравад, ва ҳангоме ки дастҳоро дар бағал зада нишинанд, боми хона чак-чак мечакад.

19Барои кайфу сафо базм мекунанд, ва шароб ҳаёташонро шод мегардонад, ва нуқра ҳар чизро барояшон муҳайё менамояд+.

20Ҳатто дар хаёли худ ба подшоҳ лаънат нагӯй, ва дар хонаи хоби худ ба сарватдор лаънат нахон, чунки мурғи ҳаво овозатро хоҳад бурд, ва болдор суханонатро хабар хоҳад дод+.

БОБИ ЁЗДАҲУМ

Тухми худро бармаҳал бикор ва ғуссаро аз дил дур кун.

11^1Нони худро ба об парто, чунки пас аз рӯзҳои бисьёр онро хоҳӣ ёфт.

2Насибае ба ҳафт нафар ва низ ба ҳашт нафар бидеҳ, зеро намедонӣ, ки бар замин чӣ мусибате рӯй хоҳад дод.

3Агар абрҳо аз борон пур шавад, онро бар замин меборонад; ва агар дарахте ба тарафи ҷануб ва ё ба тарафи шимол афтад, дар ҳамон ҷо, ки дарахт афтода бошад, хоҳад монд.

4Касе ки ба бод нигоҳ мекунад, кишт нахоҳад кард, ва касе ки ба абрҳо назар медӯзад, дарав нахоҳад кард.

5Чунон ки ту намедонӣ, ки роҳи бод чӣ гуна аст, ё ҷанин дар батни зани ҳомила чӣ гуна ба вуҷуд меояд, ончунон амали Худоро, ки Офаринандаи ҳама аст, наметавонӣ бидонӣ+.

6Субҳидам тухми худро бикор, ва то шом ба дасти худ осоиш надеҳ, зеро намедонӣ, ки кадоме аз онҳо, ин ё он, муваффақият хоҳад ёфт, ё ки ҳар дуи онҳо баробар некӯ хоҳанд буд?

7Ва рӯшноӣ ширин аст, ва дидани офтоб барои чашмон хуш аст.

8Пас, ҳар чанд одамизод солҳои бисьёр зиндагӣ кунад, бояд дар ҳамаи онҳо айшу тараб намояд, вале айёми торикиро, ки бисьёр хоҳад буд, дар хотир дошта бошад: ҳар он чи хоҳад омад, ҳеҷу пуч аст!

9Эй ҷавон, дар наврасии худ айшу тараб намо, то ки дилат туро дар айёми ҷавонии ту шод гардонад; ва бо роҳҳои дили худ ва бо нигоҳи чашмони худ равона шав; вале бидон, ки барои ҳамаи ин туро Худо ба доварӣ хоҳад овард+.

10Ва ғуссаро аз дили худ берун намо, ва бадиро аз ҷисми худ дур андоз, зеро ки наврасӣ ва ҷавонӣ ҳеҷу пуч аст.

БОБИ ДУВОЗДАҲУМ

Муносибати оқилонаи инсони табиӣ нисбат ба Худо.

12^1Ва Офаринандаи худро дар айёми ҷавонии худ дар хотир нигоҳ дор, пеш аз он ки айёми бадӣ биёяд, ва солҳое фаро расад, ки ту бигӯӣ: «Маро аз онҳо ҳаловате нест»;+

2Пеш аз он ки офтоб ва рӯшноӣ ва моҳ ва ситорагон торик шаванд, ва баъд аз борон абрҳо баргардад; —+

3Дар рӯзе ки посбонҳои хона биларзанд, ва соҳибони қувват хам шаванд; ва дастоскунандагон дигар ос накунанд, чунки кам мондаанд; ва онҳое ки аз паси панҷараҳо нигоҳ мекунанд, хира шаванд;

4Ва дарҳои кӯча баста шавад, дар сурате ки садои осиё кам шунида шавад, ва аз овози гунҷишк кас бедор шавад, вале ҳамаи савтҳои суруд хомӯш гардад;+

5Аз баландӣ низ битарсанд ва дар роҳ хавотир кашанд; ва бодом шукуфта сафедпӯш шавад; ва малахе гаронӣ кунад; ва иштиҳо кӯр шавад. Ба ҳамин тариқ одамизод ба хонаи ҷовидонии худ меравад, ва дар кӯча навҳагарон гирд мегарданд;+

6Пеш аз он ки занҷири нуқра канда шавад, ва косаи тилло бишканад, ва кӯзаи сари чоҳ бикафад, ва чарх пора шуда дар чоҳ афтад;+

7Ва хок бар замин баргардад, ончунон ки буд; ва рӯҳ назди Худо, ки онро бахшида буд, баргардад+.

8«Ҳеҷу пуч аст, — гуфт Воиз, — ҳама чиз ҳеҷу пуч аст!»+

9Ба замми он ки Воиз хирадманд буд, боз донишро ба қавм омӯхт, ва тадқиқу тафтиш намуда, масалҳои зиёде тартиб дод+.

10Воиз саъй намуд, ки суханони дилписанд пайдо кунад, ва суханони ростиро ӯ аз самими қалб навишт.

11Суханони хирадмандон мисли халачӯбҳост ва мисли мехҳоест, ки сахт кӯфта шуда бошад; муаллифони маҷмӯаҳо аз ҷониби як чӯпонанд+.

12Ва он чи зиёда аз инҳост, эй писарам, аз он эҳтиёт намо: сохтани китобҳои бисьёр интиҳо надорад, ва тааммуқи бисьёр азияти ҷисм аст+.

Муносибати оқилонаи инсони тобеи шариат нисбат ба Худо.

13Хулосаи суханон комилан фаҳмост: аз Худо битарс ва аҳкоми Ӯро риоя намо, чунки ҳама чиз барои одамизод аз ҳамин иборат аст;+

14Зеро ки ҳар амалро Худо ба доварӣ хоҳад овард, ҳар амали ниҳониро низ, хоҳ нек бошад, хоҳ бад+.

+ 1:1 Воиз 1:12, Воиз 7:27, Воиз 12:8-10

+ 1:2 Айюб 7:6, Заб. 38:6-7, Заб. 143:4, Воиз 8:8, Рум. 8:20

+ 1:3 Воиз 2:11, Воиз 3:9, Воиз 5:15
+ 1:4 Заб. 103:5, Заб. 118:90
+ 1:5 Заб. 18:6
+ 1:7 Заб. 103:8-9
+ 1:8 Мас. 27:20
+ 1:9 Воиз 3:15
+ 1:11 Воиз 2:16
+ 1:13 Воиз 2:26, Воиз 3:10
+ 1:15 Воиз 7:13
+ 1:16 3 Подш. 3:12, 3 Подш. 4:29, Воиз 2:9
+ 1:18 Воиз 12:12
+ 2:2 Мас. 14:13
+ 2:4 3 Подш. 7:1, Сур. Сур. 8:11
+ 2:5 Сур. Сур. 4:16

+ 2:8 3 Подш. 9:28, 3 Подш. 10:10, 3 Подш. 10:14, 3 Подш. 11:3

+ 2:9 3 Подш. 3:12, 1 Вақ. 29:25, Воиз 1:16
+ 2:11 Воиз 1:3, Воиз 3:9, Воиз 5:15
+ 2:14 Заб. 48:11, Воиз 3:19, Воиз 9:2
+ 2:16 Воиз 1:11
+ 2:18 Заб. 38:7, Заб. 48:11
+ 2:23 Айюб 14:1

+ 2:24 Воиз 3:12-13, Воиз 5:18, Воиз 8:15, Воиз 5:18

+ 2:26 Воиз 1:13
+ 3:2 Ибр. 9:27
+ 3:4 Рум. 12:15
+ 3:7 Ҳас. 37:29, Ом. 5:13
+ 3:9 Воиз 1:3, Воиз 2:11, Воиз 5:15
+ 3:10 Ҳас. 3:19, Воиз 1:13, Воиз 2:26
+ 3:11 Воиз 8:17
+ 3:12 Воиз 2:24
+ 3:13 Воиз 2:24, Воиз 5:19
+ 3:15 Воиз 1:9
+ 3:17 Мат. 16:27, 2 Қӯр. 5:10
+ 3:18 Заб. 48:13, Заб. 48:21, Заб. 72:22
+ 3:19 Заб. 48:11, Воиз 2:14, Воиз 9:2
+ 3:20 Ҳас. 3:19, Воиз 12:7
+ 3:22 Воиз 2:24

+ 4:1 Воиз 9:11, Нав. 1:2, Айюб 35:9, Воиз 5:7

+ 4:2 Айюб 3:22, Воиз 7:1
+ 4:3 Айюб 3:16, Воиз 6:3
+ 4:5 Мас. 6:10-11, Мас. 24:33-34
+ 4:6 Мас. 15:16
+ 4:8 Воиз 1:8
+ 4:11 3 Подш. 1:2
+ 4:14 Ҳас. 41:14, Ҳас. 41:41-43
+ 4:17 Иш. 1:12, 1 Подш. 15:22, Мас. 15:8
+ 5:1 Мат. 6:7
+ 5:2 Мас. 10:19
+ 5:3 Заб. 49:14

+ 5:4 Иб. 5:4, Ад. 30:3, Так. Шар. 23:21, Мас. 20:25

+ 5:5 Аъм. 5:4
+ 5:6 Воиз 12:13
+ 5:7 Айюб 35:9, Воиз 3:16, Воиз 4:1
+ 5:12 Воиз 6:1
+ 5:14 Айюб 1:21
+ 5:15 Воиз 1:3, Воиз 2:11, Воиз 3:9
+ 5:18 Воиз 2:24
+ 6:1 Воиз 5:12
+ 6:2 Заб. 16:14, Заб. 72:7, Луқ. 12:20

+ 6:3 Иш. 14:20, Ирм. 8:2, Айюб 3:16, Воиз 4:3

+ 6:7 Мас. 16:26

+ 6:8 Воиз 2:15

+ 6:10 Воиз 1:10, Воиз 3:15, Айюб 9:32, Иш. 45:9, Рум. 9:20

+ 6:11 Воиз 5:2
+ 6:12 Айюб 8:9, Айюб 14:2
+ 7:1 Мас. 22:1, Воиз 4:2
+ 7:2 Заб. 89:12
+ 7:3 Мат. 5:4, Луқ. 6:21, 2 Қӯр. 7:10
+ 7:5 Мас. 15:31-32
+ 7:7 Так. Шар. 16:19, Мас. 17:8
+ 7:8 Мас. 14:29
+ 7:13 Айюб 12:14, Воиз 1:15
+ 7:15 Воиз 8:14
+ 7:17 Мас. 10:27
+ 7:19 Мас. 21:22, Воиз 9:16, Воиз 9:18

+ 7:20 3 Подш. 8:46, 2 Вак. 6:36, Заб. 142:2, Мас. 20:9, Яъқ. 3:2, 1 Юҳ. 1:8-10, Рум. 3:10

+ 7:21 Мас. 30:10
+ 7:24 Айюб 28:12
+ 7:25 Воиз 1:17
+ 7:26 Мас. 5:4, Мас. 22:14, Мас. 23:27
+ 7:29 Ҳас. 1:27, Ҳас. 3:6-7
+ 8:2 3 Подш. 2:43
+ 8:3 Воиз 10:4
+ 8:4 Айюб 9:12, Дон. 4:32
+ 8:9 Воиз 3:16, Воиз 4:1
+ 8:13 Айюб 14:2, Воиз 6:12
+ 8:14 Воиз 7:15
+ 8:15 Воиз 2:24
+ 8:16 Заб. 126:2
+ 8:17 Воиз 3:11

+ 9:2 Айюб 9:22, Заб. 48:11, Воиз 2:14, Воиз 3:19, Айюб 9:22

+ 9:5 Айюб 14:21, Заб. 30:13, Заб. 87:13, Иш. 26:14

+ 9:7 Воиз 2:24
+ 9:10 Заб. 6:6, Иш. 38:18
+ 9:12 Мас. 7:23
+ 9:16 Воиз 7:19
+ 9:18 Еҳ. 7:1
+ 10:4 Воиз 8:3
+ 10:7 Мас. 19:10
+ 10:8 Заб. 7:16, Мас. 26:27
+ 10:9 Так. Шар. 19:5
+ 10:11 Ирм. 8:17
+ 10:12 Заб. 63:8, Мас. 18:7
+ 10:14 Мас. 15:2
+ 10:17 Мас. 31:4
+ 10:19 Дов. 9:13, Заб. 103:15, Воиз 7:12
+ 10:20 Хур. 22:28
+ 11:5 Заб. 138:15

+ 11:9 Воиз 2:10, Воиз 9:7, Айюб 31:7, Воиз 12:14, 2 Қӯр. 5:10

+ 12:1 2 Подш. 19:35
+ 12:2 Иш. 5:30
+ 12:4 Заб. 140:3, Ирм. 25:10
+ 12:5 Айюб 17:13, Иш. 14:18
+ 12:6 Иш. 30:14

+ 12:7 Ҳас. 2:7, Ҳас. 3:19, Заб. 89:4, Воиз 3:20, Ад. 16:22, Айюб 34:14-15

+ 12:8 Воиз 1:2
+ 12:9 3 Подш. 4:31, Мас. 1:1
+ 12:11 Заб. 22:1, Заб. 79:2, Юҳ. 10:11
+ 12:12 Воиз 1:18
+ 12:13 Так. Шар. 6:2, Воиз 5:6

+ 12:14 1 Қӯр. 4:5, Воиз 11:9, 2 Қӯр. 5:10, Рум. 2:15-16

Table of Contents

- Китоби Муқаддас

- Воиз

- БОБИ ЯКУМ
- БОБИ ДУЮМ
- БОБИ СЕЮМ
- БОБИ ЧОРУМ
- БОБИ ПАНҶУМ
- БОБИ ШАШУМ
- БОБИ ҲАФТУМ
- БОБИ ҲАШТУМ
- БОБИ НӮҲУМ
- БОБИ ДАҲУМ
- БОБИ ЁЗДАҲУМ
- БОБИ ДУВОЗДАҲУМ