ХъыбарыфӀыр • ЩӀэдзапӀэр • Уэрэд ЛъапӀэхэр: Еврейхэм
Author: Institutet för Bibelöversättning
Date: 2021-04-03T01:38:42.502125+00:00

Хъыбарыфӏыр, Щӏэдзапӏэр Уэрэд, Лъапӏэхэр

Хъыбарыфӏыр, Щӏэдзапӏэр Уэрэд, Лъапӏэхэр

1. Пэублэ Псалъэ

1. Еврейхэм

ХЪЫБАРЫФӀЫР

ЩӀЭДЗАПӀЭР

УЭРЭД ЛЪАПӀЭХЭР

КъэбэрдейбзэкӀэ

Библиер зэдзэкӀыным елэж

Стокгольм

2017

ХъыбарыфӀыр

ЩӀэдзапӀэр

Уэрэд ЛъапӀэхэр

ХъыбарыфӀыр, 4-рей зэдзэкӀыгъуэ 2017

ЩӀэдзапӀэр, 2-рей зэдзэкӀыгъуэ 2017

Уэрэд ЛъапӀэхэр, 1-рей зэдзэкӀыгъуэ 2017

ЗэзыдзэкӀар: Къармокъуэ Хьэмид

КъыдэзыгъэкӀыр:

Библиер зэдзэкӀыным елэжь Институт, 2017

Стокгольм, Швеция

Новый Завет, Бытие, Псалтирь на кабардинском языке

Новый Завет, четвертое издание 2017

Бытие, второе издание 2017

Псалтирь, первое издание 2017

Переводчик: Кармоков Хамид

New Testament, Genesis, Psalms in the Kabardian language

New Testament, fourth edition 2017

Genesis, second edition 2017

Psalms, first edition 2017

Translator: Karamokov Khamid

© Библиер зэдзэкӀыным елэжь Институт, 1993, 2007, 2011, 2017

Стокгольм, Швеция

© Institute for Bible Translation 1993, 2007, 2011, 2017

Stockholm, Sweden

ISBN 978-91-87149-08-5

Printed by Printcorp, Belarus. Order 17024 (5781).

Пэублэ Псалъэ

ПЭУБЛЭ ПСАЛЪЭ

Си ныбжьэгъу лъапӀэ!

БиблиекӀэ зэджэ тхылъыр зищӀысым ущыгъуазэ? Библием итыр Тхьэм и псалъэу зыми зэримыхъуэкӀыу, зэи мыкӀуэду къэнэнуращ. Тхьэм дунейри цӀыхури къызэригъэщӀари, цӀыхур дунейм щӀытетри зэхыдегъэщӀыкӀ Библием. Библием щызэхуэхьэсащ Тхьэм къыбгъэдэкӀа псалъэу тхыжа хъуа псори. Библиер илъэс минрэ щитхукӀэ ятхащ. Зытхар цӀыху ищӀ хуэдиз мэхъу. Абыхэм ягу кърилъхьэри, Тхьэм и Псэ ЛъапӀэм Тхьэм и псалъэхэр яригъэтхащ.

Библиер ӀыхьитӀу зэхэлъщ: Пасэрей ЗэгурыӀуэныгъэр икӀи ХъыбарыфӀыр (Инджылыр), Ветхий и Новый Завет арщ. Пасэрей ЗэгурыӀуэныгъэр Хьисэ къэхъун и пэ ятхащ. ХъыбарыфӀыр Хьисэ къыщыхъуа лӀэщӀыгъуэм къриубыдэу ятхащ. Илъэс бжыкӀэ дызытетыр Хьисэ Мэссихь къыщалъхуа илъэсым щыдоублэ.

Пасэрей ЗэгурыӀуэныгъэр журтыбзэкӀэ ятхащ, ХъыбарыфӀыр зэрытхар алыджыбзэщ (грекыбзэщ). Ахэр а лъэхъэнэм щыӀа культурэхэм я бзэу щытащ.

Пасэрей ЗэгурыӀуэныгъэм къеӀуатэ дунейр Тхьэм къызэригъэщӀари цӀыхум япэу гуэныхь зэрищӀари, Тхьэм и лъэпкъ Израиль и тхыдэм топсэлъыхь, бегъымбархэм ятеухуа хъыбархэри Тхьэм и псалъэхэр бегъымбархэм я гум ирилъхьэу абыхэм цӀыхухэм къазэрыжригъэӀари итщ. Сабурри Пасэрей ЗэгурыӀуэныгъэм щыщщ. Сабур хъужыр бегъымбар Даут иуса уэрэдхэрщ, псалъэхэу Даут Тхьэр зэригъэлъапӀэр, зэрелъэӀуращ. ЕкклесиасткӀэ зэджэ тхылъри, бегъымбар Ӏэюб и хъыбар зэрыт тхылъри, нэгъуэщӀхэри итщ Пасэрей ЗэгурыӀуэныгъэм.

ХъыбарыфӀым итщ Зиусхьэн Хьисэ Мэссихьу ди КъегъэлакӀуэр къызэрыхъуар, абы и псэукӀэр, Ӏуэхуу абы цӀыхухэм яригъэщӀар, гуэныхь зыӀэщӀэщӀа цӀыхухэр къригъэлын папщӀэ, жорым зэрыкӀэрылӀыхьар, лӀахэм къазэрыхэтэджыкӀыжар. Пасэрей чыристанхэм я зэкъуэшыныгъэмрэ абыхэм я фӀэщхъуныгъэр зэрагъэӀуамрэ я хъыбархэр итщ ХъыбарыфӀым. Тхьэм и Псэ ЛъапӀэм апостолхэу Паул, Петр, Иуан, Иудэ сымэ яригъэтха тхылъхэри ХъыбарыфӀым щыщщ. Апостолхэм я тхылъхэр зыхуэгъэзар япэ чыристанхэм я члисэ зэхуэсыр аращ, ахэр дэнэ щӀыпӀэкӀи щыпсэу чыристанхэми яхуэгъэзауэ щытщ.

ХъыбарыфӀым и иужьрей тхылъым итыр Хьисэ Мэссихь апостол Иуан Ӏуэху къыхуигъэнэхуахэращ (Апокалипсис жыхуаӀэрщ). А тхылъым дунейм и къутэжыгъуэм деж къэхъунур итщ.

Хьисэ Мэссихь цӀыхухэм къаригъэщӀа Ӏуэхухэм «ХъыбарыфӀкӀэ» (Евангелие) йоджэ. А ХъыбарыфӀыр зытеухуар сыт? Ар зытеухуар мыращ: «Тхьэм дунейм и цӀыхухэр апхуэдизкӀэ фӀыуэ илъэгъуати, езым и Къуэ закъуэр итащ, Тхьэм и КъуэмкӀэ фӀэщхъуныгъэ зиӀэ дэтхэнэ зыри мыкӀуэду къелын икӀи мыкӀуэдыжын гъащӀэ иӀэ хъун щхьэкӀэ» (Иуан 3:16). А ХъыбарыфӀым щыхьэт техъуэу ХъыбарыфӀым итыр тхылъиплӀ мэхъу: ХъыбарыфӀыр Маттэ къызэриӀуэтар, ХъыбарыфӀыр Марк къызэриӀуэтар, ХъыбарыфӀыр Лука къызэриӀуэтар, ХъыбарыфӀыр Иуан къызэриӀуэтар. Маттэрэ Иуанрэ Хьисэ и гъуэгу япэу теува цӀыху пщыкӀутӀым ящыщщ. Маркыр апостол Петр и тхакӀуэу щытащ, апостол Паул и гъусэхэми ящыщщ. Лука дохутыру щытащ. Ари апостол Паул и гъусэхэм ящыщт. Апхуэдэ щӀыкӀэкӀэ ХъыбарыфӀым щыхьэт техъуэр цӀыхуиплӀ мэхъу, зы щыхьэтым жиӀэм адрейм жиӀэр щыхьэт къытехъуэжу.

Библием итщ цӀыхум япэу гуэныхь къызэрихьар. Зэрыхъуаращи, Тхьэм цӀыхухэр зыпигъэкӀри, мыухыжын кӀуэдыныгъэм хуигъэзащ. Ауэ цӀыхухэр мыкӀуэду къригъэлын гухэлъ Тхьэм зэриӀэри итщ Библием. Тхьэм Зиусхьэн Хьисэ Мэссихьыр дунейм къигъэкӀуащ, щхьэщэхуж къурмэныпхъэ хъун папщӀэ. Хьисэ езыр зи фӀэщ хъу цӀыхухэм я гуэныхьхэр яхуипшыныжащ, псэукӀэ пэжым ухуэзышэ гъуэгур абыхэм къаригъэлъэгъуащ.

Библием пэжу къызэриӀуатэщи, цӀыхухэр мыкӀуэду къезыгъэлу, дунейр зи ӀэмыщӀэ илъыр Хьисэ Мэссихыц.

Дунейм япэ дыдэ щытрадза тхылъыр Библиеращ («Гутенберг Библие» 1452-56). ЕджэкӀэрэ тхэкӀэрэ зыщӀэ цӀыхухэр нэхъыбэ зэрыхъум, чыристан фӀэщхъуныгъэр дэнэ щӀыпӀэкӀи зэрынэсам къыхэкӀкӀэ, Библием еджэ цӀыхухэм я бжыгъэм хэхъуэ зэпытщ. Щыху еджахэри емыджахэри зыхуэныкъуэ тхылъ хъуащ Библиер. Псом хуэмыдэжу дыщытет лӀэщӀыгъуэм къриубыдэу Библиер цӀыхубэм нэхъ ялъэӀэсащ.

Бзэуэ зэрызэрадзэкӀам и бжыгъэмкӀэ плъытэмэ, тхылъу дунейм къытехьа псоми я пэ итщ Библиер. Илъэс щитху хуэдиз и пэкӀэ тхылъ тедзэныр къыщагупсысам щыгъуэ Библиер е Библием щыщ тхылъхэр зэрызэрадзэкӀар бзэ 33-рэ фӀэкӀа хъуртэкъым. 1804 гъэм нэсыху – а гъэм Библиер цӀыхухэм ялъэзыгъэӀэс хасэхэр къежьащ – Библиер зэрызэрадзэкӀар бзэ 67-рэ къудейщ. Ауэ епщыкӀубгъуанэ лӀэщӀыгъуэм Библием щыщ тхылъхэр бзэ 400-м нэблагъэкӀэ къыдагъэкӀащ. ЕтӀощӀанэ лӀэщӀыгъуэм къриубыдэу Библиер е Библием щыщ тхылъхэр бзэ 1600-кӀэ зэрадзэкӀащ. 2015 гъэм и кӀэм ирихьэлӀэу Библиер зэрызэрадзэкӀа бзэхэм я бжыгъэр 2935-рэ хъуащ. Абыхэм ящыщу Библиер зэрыщыту къызэрыдэкӀа бзэхэр 563-рэ мэхъу, ХъыбарыфӀыр бзэ 1334-кӀэ зэрадзэкӀащ, абы нэмыщӀу Библием щыщ зы тхылъ е тхылъ зыбжанэ бзэ 1038-кӀэ дунейм къытехьащ. Ди зэманым цӀыхуу дунейм тетым я процентитӀ къудейщ езыхэм я бзэкӀэ Библием щыщ тхылъ гуэр зимыӀэр. Мы лъэхъэнэм Библиер бзэ миным щӀигъукӀэ зэдзэкӀыным йолэжь. Абыхэм я нэхъыбапӀэр лъэпкъ цӀыкӀухэм я бзэхэращ. А бзэхэм ирипсалъэр цӀыху мин зыбжанэ нэхъыбэ хъуркъым, цӀыху щитхущих, уеблэмэ щэ ныкъуэхыщӀ фӀэкӀа зэрымыпсалъэхэри яхэтщ.

ЖытӀам къыщӀыгъужыпхъэщ еджэкӀэ зымыщӀэхэмрэ нэфхэмрэ Библием щыщ тхылъхэм CD-хэм е кассетэхэм тетхауэ едэӀуэну Ӏэмал зэраӀэр. Абы нэмыщӀкӀэ Библиер «браил» хьэрыфхэмкӀэ къыдагъэкӀ.

Дунейм къытехьа тхылъ псоми я экземпляр бжыгъэм уеплъмэ, Библиер псом япэ итщ. 1900 гъэм Библиеу экземпляр мелуанитху, Инджылу экземпляр мелуанибл къыдагъэкӀауэ щытащ. 1980 гъэм Библиеу экземпляр мелуан 36-рэ, Инджылу экземпляр мелуан 57-рэ традзащ. Абы нэмыщӀ, Библием щыщ тхылъхэр экземпляр мелуан щитху-щих хъууэ къыдэкӀащ.

Библием хуэдэу цӀыхухэм я деж щызэлъышӀыса хъуа тхылъ зыри щыӀэкъым.

Адыгэхэм я тхыдэм, я хабзэхэм, я бзэм, я ӀуэрыӀуатэм, я мифологием хыболъагъуэ чыристан диным ехьэлӀа Ӏуэхугъуэхэр. Пасэ лъэхъэнэхэм адыгэхэм чыристан диным и хабзэхэр ехьэжьауэ зэрахьэу зэрыщытам щыхьэт тохъуэ ахэр. Щапхъэ зыбжанэ къэтхьынщ.

МахуэцӀэхэу «щэбэтыр», «тхьэмахуэр» («Тхьэм и махуэ» жиӀэу аращ), «мэремыр» адыгэхэр чыристану щыщыта лъэхъэнэм къыщожьэ.

Нобэр къыздэсым адыгэбзэм хэтщ Инджыл псалъэр. А псалъэм иджыри пщӀэшхуэ хуащӀ. Къэбэрдей адыгэхэм «ИнджылкӀэ тхьэ соӀуэ» жаӀэ. НэгъуэщӀу жыпӀэмэ, адыгэхэм ХъыбарыфӀымкӀэ тхьэлъанэ ящӀ, псалъэ быдэ ят.

Адыгэхэм я ӀуэрыӀуатэм, я мифологием щӀыпӀэшхуэ щаубыд Мэрием, Елэ, нэгъуэщӀхэми. Елэ чыристан Илясым (Илием) къытекӀащ. Адыгэ мифологием Елэ къыхощ уэшхымрэ щыблэмрэ я тхьэу.

Чыристаныгъэм ехьэлӀауэ а зи гугъу тщӀахэм нэмыщӀ, иджыри Ӏэджэ хэбгъуэтэнущ адыгэхэм я хабзэхэм, я ӀуэрыӀуатэм, я мифологием.

Мы тхылъым и зэдзэкӀынымкӀэ, зэрызэдзэкӀар гъэтэмэмынымкӀэ щӀэгъэкъуэн къытхуэхъуащ щӀыпӀэ зэмылӀэужьыгъуэхэм щыпсэу адыгэхэр. Ахэр къыддэмыӀэпыкъуамэ, мы тхылъыр тхуэмыгъэхьэзырынкӀэ хъунт. Абыхэм ящыщ дэтхэнэми фӀыщӀэшхуэ худощӀ. Тхьэр арэзы къыфхухъу.

ХъыбарыфӀыр зэратхар пасэрей алыджыбзэрщ (грекыбзэрщ). Дэ пасэрей алыджыбзэкӀэ тха оригиналыр адыгэбзэ тщӀауэ аращ. Адрей бзэхэм хуэдэу, пасэрей алыджыбзэм и псалъэм мыхьэнэ зыбжанэ иӀэнкӀэ мэхъу. Абы къыхэкӀкӀэ адыгэбзэкӀэ тха ХъыбарыфӀымрэ урысыбзэкӀэ щыӀэ ХъыбарыфӀымрэ щызэтемыхуи урихьэлӀэнущ. Псалъэм папщӀэ, Екъуб 1:4 ит псалъэ гуэрым «шыӀэ» е «теубыдагъэ» къикӀыу щытынкӀэ хъунущ. Апхуэдэуи Ефес 6:22 ит псалъэ гуэрым е «гур гъэзэгъэн», е «гъэгушхуэн» къикӀынкӀэ мэхъу. Абы нэмыщӀ, пасэрей алыджыбзэм тэмэму дытетын папщӀэ, языныкъуэхэм деж зы псалъэ закъуэм и мыхьэнэр псалъитӀ-щыкӀэ е псалъэуха псокӀэ къыщытӀуатэ щыӀэщ.

Псалъэ гурыӀуэгъуейхэм къарыкӀыр псалъэгъэнахуэхэм къыщытхьащ. Мы тхылъым еджэ псори а псалъэгъэнахуэхэм хуэмыныкъуэнкӀи хъунщ, ауэ ахэр шӀэгъэкъуэн зыхуэхъуни щыӀэнущ.

Адыгэхэр, ахэр дэнэ щыпсэуми, мы тхылъым еджэну дыщогугъ, апхуэдэу дэ догугъэ адыгэбзэр мыкӀуэду дунейм къытенэнми мы тхылъыр хуэлэжьэну.

Библием щыщ япэ тхылъыр, «ЩӀэдзапӀэкӀэ» зэджэр, уи пащхьэ илъщ. Библиер Ӏыхьэ инитӀу гуэшащ: «Пасэрей ЗэгурыӀуэныгъэмрэ» «ХъыбарыфӀымрэ» (Инджыл). Библиер тхылъ хыщӀрэ хым нос, ахэр лӀэщӀыгъуэ зыбжанэкӀэ ятхащ, дунейр къыщигъэщӀам щыщӀэдзауэ лъэхъэнэщӀэм и япэ лӀэщӀыгъуэхэм къэхъугъэкъэщӀыгъэхэр къызэщӀаубыдэ абыхэм.

Пасэрей ЗэгурыӀуэныгъэм хохьэ: Теурэтыр, абы Мусэ и тхылъитхукӀэ йоджэ; бегъымбархэм я тхылъхэр, хъищэхэр, тхыдэ хъыбархэр, усэхэр зэрыт тхылъхэр.

«ЩӀэдзапӀэр» Теурэтым и япэ Ӏыхьэщ. Ар зытхар белджылыкъым, ауэ адрей тхылъиплӀым хуэдэу ари Мусэ итхауэ ялъытэ. Япэ тхылъым адыгэбзэкӀэ и цӀэр «ЩӀэдзапӀэщ», и мыхьэнэкӀэ «Генезис» жыхуаӀэм пэблагъэщ, пасэрей урымыбзэкӀэ щызэрадзэкӀкӀэ, а псалъэрщ къагъэсэбэпыр.

«ЩӀэдзапӀэр» едзыгъуэ 50 мэхъу зытепсэлъыхь елъытакӀэ ахэр гупитӀу бгуэш хъунущ. Япэ едзыгъуэ 11-м къаӀуатэ махуихым и кӀуэцӀкӀэ Тхьэм Езым и ПсалъэкӀэ дунейр къызэригъэщӀар: уафэр, щӀыгур, къэкӀыгъэхэр, псэущхьэхэр, щӀым япэ къытехъуа цӀыхухэу Ӏэдэмрэ Хьэуарэ. Дунейм тет цӀыху лъэпкъ псори къызытепщӀыкӀахэм (Ӏэдэмрэ Хьэуарэ), Тхьэм и унафэм ебакъуэри, я хадэм ит, емрэ фӀымрэ зэхэзыгъэкӀ жыгым пыт пхъэщхьэмыщхьэр яшхащ, абы къыхэкӀыуи дунейр гуэныхыцӀэным хадзащ. Абы къыкӀэлъокӀуэ Къаин, Хьэбэл, Нухь сымэ, гуэныхыцӀэным зэлъищта дунейр игъэпшынэн щхьэкӀэ, Тхьэм псыдзэшхуэ къазэрыщӀигъэуам теухуа хъыбархэр. Абы къыхэкӀэ псэ зыпыт псори кӀуэдащ, Тхьэм и унафэкӀэ Нухь кхъухьым иригъэтӀысхьа псэущхьэхэм, къуалэбзухзм нэмыщӀ Бабилон чэщанэм и хъыбарыр зытеухуар зэрымыжыӀэдаӀуэм щхьэкъ Тхьэм цӀыхур зэригъэпщынарщ.

«ЩӀэдзапӀэм» и етӀуанэ Ӏыхьэм щыщ 12-50-нэ едзыгъуэхэр Ибрэхьим щӀэдзапӀэ зыхуэхъуа журт лъэпкъыр къызытекӀаращ. Дунейм ехыжыху, Тхьэм хуэщыпкъащ ар. Абы зэрыхуэӀурыщӀэм и щыхьэту, Ибрэхьим фӀыуэ илъагъу и къуэ закъуэр Тхьэм тыхь хуищӀынкӀэ хьэзырт. Абы папщӀэ Тхьэм псалъэ быдэ къритащ: «ИпэжыпӀэ, Сэ си нэфӀ ныпщыхуэнщ уэ. Сэ згъэбэгъуэнщ уэ къыптехъукӀыну цӀыхухэр, я бжыгъэкӀэ уафэм ис вагъуэхэм хуэдизу, хы Ӏуфэ пшахъуэм хуэдизу; уэ къыптехъукӀынухэм я бийхэм я къалэ куэбжэхэр ебэнущ. Уи бынхэм я хьэтыркӀэ, щӀыгум тет цӀыху псоми Си нэфӀ ящыхуэнщ, уэ укъызэрызэлъэӀуам папщӀэ» (ЩӀэдзапӀэ 22:17-18).

Ибрэхьим ехьэлӀа хъыбарым ущрохьэлӀэ абы и къуэ, хьэрыпхэр къызытехъукӀа Исмэхьил и Ӏуэху зэрыхъуам. «ЩӀэдзапӀэр» топсэлъыхь Исхьэкъ, абы и фыз Ребеккэ, и къуэ Екъуб сымэ. Исхъэкъ и къуэхэр щӀэдзапӀэ яхуэхъуащ журт лъэпкъым и лӀэужь пщыкӀутӀым. Абыхэм псэупӀэ яхуэхъуар Ханаан щӀыгуращ, абы щыщщ иджырей Палестинэмрэ Израилымрэ.

«ЩӀэдзапӀэм» и иужьрей едзыгъуэхэр теухуащ Екъуб и къуэ нэхъыщӀэ Исуф. Ар щӀалэщӀэу и къуэшхэм мысырхэм иращащ, гъэру яӀыгъыну лъэрызехьэти, гугъуехь псоми пэлъэщащ ар, Мысырым къулыкъушхуэ къыщылъысащ, абы лӀыщхьэ щыхъуащ.

Тхылъыр адыгэбзэкӀа зэддзэкӀащ, пасэрей журтыбзэкӀэ тха Ӏэрытхыр (масорет Ӏэрытхыр) лъабжьэ хуэтщӀри. Дэ зэддзэкӀар къыщхьэщокӀ Урыс синодым зэридзэкӀа Библием.

Библием хэтщ адыгэбзэкӀэ пхузэмыдзэкӀ термин гуэрхэр, ахэр гурыӀуэгъуэ тщӀащ, къыхэдгъэщурэ.

Пасэрей журтыцӀэхэр адыгэбзэм и макъхэмкӀэ къызэрытӀуэтэным дыхэтащ, ар нахъ тфӀэзахуэти.

Библиер зэдзэкӀыным елэжь Институтыр мэгугъэ мы тхылъыр цӀыхум къабыл ящӀынкӀэ, абы нэхъ хуэныкъуэр Тхылъ ЛъапӀэмрэ Тхьэм дунейр къызэригъэщӀамрэ я хъыбархэм дахьэххэрщ.

Библиер зэдзэкӀыным и Институтым фӀыщӀэ ахуещӀ зэдзэкӀакӀуэхэм, редакторхэм, мы Ӏуэху щхьэпэм сэбэп хэхъухьа псоми. Адыгэхэм я анэдэлъхубзэкӀэ абы щыгъуазэ зыхуащӀыну Ӏэмал яӀэ зэрыхъуар хуабжьу ди гуапэщ.

Еврейхэм

Еврейхэм

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

6. 6

7. 7

8. 8

9. 9

10. 10

11. 11

12. 12

13. 13

1-НЭ ЕДЗЫГЪУЭ

ЕВРЕЙХЭМ ЯХУЭГЪЭЗА ТХЫЛЪ

Тхьэр езым и Къуэм и жьэкӀэ къызэрыпсэлъар

1^1Пасэ зэманым Тхьэр бегъымбархэм я жьэкӀэ куэдрэ икӀи зэмылӀэужьыгъуэу ди адэжьхэм къепсалъэу щытащ. 2Ауэ мы зэманым, мы дунейм и иужьрей дыдэ махуэхэм, Тхьэр и Къуэм и жьэкӀэ дэ къыдэпсэлъащ. Тхьэм Ӏуэху псори и Къуэм и ӀыхьэфӀ хъуну игъэуващ, абыи дунейр къригъэгъэщӀащ+. 3Тхьэм и щӀыхьышхуэм и нэхур и Къуэм къыбгъэдэкӀыу къыттопсэ; и Къуэм и щытыкӀэр Тхьэм и щытыкӀэм хуэдабзэщ, лъэкӀыныгъэшхуэ зиӀэ и псалъэмкӀэ щыӀэ псори щегъэӀэ; абы и Къуэм цӀыхухэм ягухэм гуэныхьхэр зэрыригъэкъэбзыкӀыжын гъуэгу къахуигъэпсащ, уафэми дэкӀуеижри, тепщэныгъэшхуэ псори зиӀэ Тхьэм и ижьырабгъумкӀэ бгъэдэтӀысхьащ+. 4Тхьэм «си Къуэ» жиӀэу, абы къызэреджэ цӀэр мелыӀычхэм я цӀэм нэхърэ зэрынэхъ лъапӀэм хуэдэу, Тхьэм и Къуэр мелыӀычхэм я щхьэ ищӀащ+.

Къуэ лъапӀэр мелыӀычхэм я щхьэщ

5Сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ Тхьэм мелыӀычхэм ящыщ гуэрым,

«Уэращ си Къуэр,
нобэ Адэ сыпхуэхъуащ»,

жриӀа?[*] Тхьэм мелыӀыч гуэрми теухуауэ

«Сэ Адэ сыхуэхъунущ,
езыри си Къуэ хъунущ»,

жиӀа?[*]+

6Езым къыхиха и Къуэ щӀасэр дунейм къыщытригъэхьэм, Тхьэм жиӀащ:[*]

«Тхьэм и мелыӀыч псоми ар ирегъэлъапӀэ»+.

7МелыӀычхэм теухуауэ Тхьэм мыпхуэдэу жиӀащ:[*]

«Тхьэм и мелыӀычхэр жьым хуэдэ ещӀ,
а ӀуэхутхьэбзащӀэхэри мафӀэ бзийхэм
хуэдэ ещӀ»+.

8И Къуэм теухуауэ Тхьэм мыпхуэдэу жиӀащ:[*]

«Уэ, Тхьэ, уи тепщэныгъэшхуэ тахътэм
игъащӀэкӀэ утесынущ.

Уи тепщэныгъэшхуэм и башыр захуагъэрщ.

9Щыпкъагъэр фӀыуэ уолъагъу,
бзаджагъэр плъагъу хъуркъым.

Абы щхьэкӀэ Тхьэуэ уи Тхьэм уи гъусэхэм нэхърэ
гуфӀэгъуэм и дагъэр[*] уэ нэхъ къыпщихуащ»+.

10Тхьэм мыпхуэдэуи жиӀащ:[*]

«Уэ, Зиусхьэн, щӀэдзапӀэм деж
щӀылъэм и лъабжьэхэр хэбгъэуващ,
уафэхэри уи ӀэщӀыгъэщ.
11Ахэр кӀуэдыжынущ, ауэ уэ умыкӀуэду
укъелынущ.
Щыгъыным хуэдэу ахэр жьы хъунущ.
12Щыгъыным хуэдэу, зэкӀуэцӀыпшыхьынущ,
икӀи зэхъуэкӀа хъунущ;
ауэ уэ узэрыщытым утету укъэнэжынущ,
уи илъэсхэми кӀэух яӀэнукъым»+.

13ИкӀи Тхьэм мелыӀычхэм ящыщу гуэрым,

«Уэ уи бийхэр лъэгущӀэтын пхуэсщӀыху,
си ижьырабгъумкӀэ къызбгъэдэтӀысхьэ»,

жриӀа?[*]+

14МелыӀычхэр Тхьэм хуэӀурыщӀэ псэуэ щытщ, мыкӀуэду Тхьэм къызэрыригъэлынур ӀыхьэфӀу къызылъысыну цӀыхухэм яхуэӀуэхутхьэбзэщӀэну ахэр Тхьэм къегъакӀуэ+.

2-НЭ ЕДЗЫГЪУЭ

Тхьэм дымыкӀуэду дыкъызэрыригъэлым и хъыбарыфӀыр

2^1Апхуэдэу зэрыщытым къыхэкӀкӀэ, Тхьэм и гъуэгум дытемыкӀын щхьэкӀэ, зэхэтха псалъэхэм куэду ди нэӀэ ятедгъэтын хуейщ. 2Сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ мелыӀычхэм къаӀуэта псалъэхэм[*] уащыгугъ хъуну къыщӀэкӀащ икӀи, хэту щытми, а псалъэхэм текӀам, е емыдэӀуам хуэфащэр Тхьэм иригъэпшыныжащ. 3Аращи, дымыкӀуэду Тхьэм дыкъызэрыригъэлым и хъыбар лъапӀэр тфӀэмыӀуэхуу дыщытмэ, дэри тхуэфащэр Тхьэм зэрыдигъэпшыныжынум дауэ дыӀэщӀэкӀыну? Езы Зиусхьэныр арщ а хъыбарыр япэ къытхуэзыӀуэтар икӀи абы къыжиӀар зэхэзыхам а хъыбарыр къытхуагъэпэжащ. 4Нэщэнэ гъэщӀэгъуэныщэхэмкӀи, Ӏуэху телъыджэхэмкӀи, лъэкӀыныгъэ зыхэлъ зэмылӀэужьыгъуэ ӀуэхушхуэхэмкӀи а хъыбарыфӀым щыхьэт техъуащ Тхьэр. Абы нэмыщӀ, Тхьэр зэрыхуеям тету, езым и Псэ ЛъапӀэм къыбгъэдэкӀыу Ӏуэху зэмылӀэужьыгъуэхэр ялэжьыну цӀыхухэм лъэкӀыныгъэхэр къаритащ+.

Пашэ къытхуэхъуауэ, дымыкӀуэду дыкъезыгъэлыр Мэссихьщ

5КъэкӀуэну дунейуэ зи гугъу тщӀыр Тхьэм зи ӀэмыщӀэм кърилъхьар мелыӀычхэракъым+. 6Тхьэм и псалъэ тхахэм хэту, зы щӀыпӀэ деж мыпхуэдэу щыхьэт техъуащ зыгуэр:[*]

«Уэ, Тхьэ, цӀыхур зищӀысыр сыт,
уэ абы уегупсысыну,
цӀыху лъэпкъым и къуэр зищӀысыр сыт,
уэ абы укӀэлъыплъыну?
7Ар мелыӀычхэм нэхърэ нэхъ
цӀыкӀу зытэлайкӀэ[*] пщӀащ.
ЩӀыхьышхуэмрэ лъытэныгъэшхуэмрэ
хуэбгъэфэщащ итӀанэ.
8ЩыӀэ псори абы и лъэгу щӀэбгъэуващ».

ЩыӀэ псори Тхьэм цӀыхум и лъэгу щыщӀигъэувэм, абы и лъэгу щӀимыгъэувэу зыри къигъэнакъым. Ауэ иджы псори цӀыхум и лъэгу щӀэту тлъагъуркъым+. 9Хьисэ гугъуехь ишэчурэ зэрылӀам щхьэкӀэ, Тхьэм абы щӀыхьышхуэрэ лъытэныгъэшхуэрэ зэрыхуигъэфэщар долъагъу. Сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ Тхьэм и нэфӀ щыхуэныгъэкӀэ Хьисэ цӀыху псоми я пӀэкӀэ лӀэныгъэр илъагъун папщӀэ, Тхьэм ар зытэлайкӀэ мелыӀычхэм нэхърэ нэхъ цӀыкӀу ищӀащ+.

10ЦӀыху куэд езым и бын хъун икӀи щӀыхьышхуэмкӀэ Ӏыхьэ къалъысын щхьэкӀэ, Тхьэуэ псори къэзыгъэщӀауэ, псори зыхущыӀэм Хьисэ гугъуехьу ишэчам хуэфащэ тепщэныгъэр абы иӀэ зэригъэхъуар къезэгъыу щытащ. Сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ цӀыхухэр мыкӀуэду къызэрыригъэл гъуэгум тезыгъыхьэу, пашэ яхуэхъур Хьисэщ+. 11ЦӀыхухэм ягухэр зыгъэкъэбзэж Хьисэрэ зи гур къабзэ хъу цӀыхухэмрэ а зы Адэ лъапӀэм и бынхэщ. Аращ Хьисэ емыкӀу имылъытэу абыхэм къуэшкӀэ щӀеджэр+. 12Абы Тхьэм мыпхуэдэу жриӀащ:[*]

«Си къуэшхэм уи хъыбар езгъэщӀэнущ.

Уи цӀыхухэм я зэхуэсыми сыхэту
щӀыхьышхуэ пхуэсщӀынущ»+.

13Мыпхуэдэуи жиӀащ:[*]

«Тхьэм сыщыгугъынущ».

ИтӀани жиӀащ:

«Мис сэрэ Тхьэм къызита бынхэмрэ».

14А бынхэр лымрэ лъымрэ къахэхъукӀа цӀыхущ. Аращи, Хьисэи лымрэ лъымрэ къахэхъукӀа цӀыху хъуащ, лӀэныгъэм тепщэныгъэ хузиӀэ шейтаныр илӀэныгъэмкӀэ игъэкӀуэдын щхьэкӀэ,+
15икӀи лӀэныгъэм зэрыщышынам папщӀэ, псэухукӀэ шейтӀаным и пщылӀу щытахэр щхьэхуит ищӀын щхьэкӀэ. 16Хьисэ зыдэӀэпыкъур мелыӀычхэракъым, Ибрэхьим къытехъукӀа цӀыхухэр[*] арщ. 17Аращи, Тхьэм хуэлажьэ дин пашэшхуэ, гущӀэгъу зиӀэ, Тхьэм хуэпэж хъун щхьэкӀэ, и къуэшхэм[*] сыт ищӀысымкӀи яхуэдэ хъун хуеящ, цӀыхухэм я гуэныхьхэр ятрихын щхьэкӀэ+. 18ШейтӀаным Хьисэ гуэныхь иригъэщӀэну щыхэтым, Хьисэ гугъуехь зэришэчам щхьэкӀэ, шейтӀаным гуэныхь зригъэщӀэну зыхэт цӀыхухэм ядэӀэпыкъун лъэкӀынущ+.

3-НЭ ЕДЗЫГЪУЭ

Мусэ бегъымбарым нэхърэ нэхъ лъапӀэщ Хьисэ

3^1Си къуэш лъапӀэхэ, Тхьэм и бын фыхъуну фэри фыкъыхуриджащ. Аращи, ди фӀэщхъуныгъэм и дин пашэшхуэ хъун щхьэкӀэ Тхьэм къытхуигъэкӀуа Хьисэ фегупсыс. 2Тхьэм и унагъуэм щыщ цӀыху псоми Мусэ бегъымбарым щыпкъагъэ зэрахуиӀам хуэдэу, Хьисэи езыр зыгъэува Тхьэм щыпкъагъэ хуиӀащ. 3Унэм нэхърэ унэ зыщӀым нэхъ щӀыхь зэриӀэм хуэдэу, Мусэ нэхърэ Хьисэ нэхъ щӀыхь хуэфащэщ. 4ЦӀыху гуэрым имыщӀа унэ щыӀэкъым, ауэ псори зыщӀар Тхьэращ. 5Мусэ Тхьэм хуэлажьэурэ, Тхьэм и унэ псоми Ӏуэху щищӀэу зэрыщытамкӀэ Мусэ и гум щыпкъагъэ илъащ икӀи Тхьэм къыжиӀэну псалъэм щыхьэт техъуащ. 6Мэссихь Тхьэм и унагъуэр зи ӀэмыщӀэ илъ Къуэщ. Дигу дымыгъэныкъуэу, дызэрыгуфӀэу икӀи дызыщыгугъыу дызыпэплъэ Ӏуэхум и кӀэм нэсыху дыхуэпэжмэ, дэри абы и унагъуэм дыщыщщ.

Тхьэм и цӀыхухэм я гупсэхужыпӀэр

7Аращи, Тхьэм и Псэ ЛъапӀэм зэрыжиӀэм хуэдэу:[*]

«Нобэ Тхьэм и макъыр зэхэфхмэ,
8фи гур ерыщу щывмыгъэт,
фи адэжьхэм губгъуэ нэщӀым
щащӀэу зэрыщытам хуэдэу.[*]
Абыхэм Тхьэм едэӀуэн ядакъым,
Тхьэм и шыӀэныгъэр здынэсыр
ягъэунэхуну хэтащ».

9(Тхьэм мыпхуэдэуи жеӀэ:)

«Губгъуэ нэщӀым фи адэжьхэм си шыӀэныгъэр
здынэсри си Ӏуэхухэр зыхуэдэри щагъэунэхуну хэтащ.

Си Ӏуэхухэри ялъагъуу щытащ илъэс плӀыщӀкӀэ.
10Абы щхьэкӀэ а цӀыхухэм сахуэгубжьри,
мыпхуэдэу жысӀащ: „Ахэр ягукӀэ зэпымыууэ
мэгъуащэ,
си гъуэгухэр зыхуэдэри ящӀэркъым“.

11Аращи, сахуэгубжьурэ, „Сэ ахэр си гупсэхужыпӀэм
къыщӀэзгъэхьэнукъым“, жысӀэри,
псалъэ быдэкӀэ ар згъэпэжащ»+.

12Си къуэшхэ, фэ фщыщ гуэрым и щӀыб гъащӀэ зиӀэ Тхьэм и гъуэгум хуигъэзэжу, фӀэщхъуныгъэ зимыӀэ гу бзаджэ зэримыӀэным фыхуэсакъ. 13Гуэныхь щӀэным и хьилагъэкӀэ дишэхауэ фэ фщыщ гуэрым и гур ерыщ мыхъун щхьэкӀэ, махуэ къэс фызэрыгъэгушхуэ, «Нобэ» жыхуаӀэ зэманым дыхэтыху. 14Сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ нэхъапэм дызыщыгугъа Ӏуэхухэм и кӀэм нэсыху дыхуэпэжмэ, дэ псори Мэссихь и гъусэхэм ящыщ дохъу. 15Тхьэм и псалъэ тхахэм зэрыхэтым хуэдэу,[*]

«Тхьэм и макъыр нобэ зэхэфхмэ,
фи гур ерыщу щывмыгъэт,
фи адэжьхэм губгъуэ нэщӀым
щащӀэу зэрыщытам хуэдэу»+.

16Тхьэм и макъыр зэхэзыхауэ, едэӀуэн зымыдахэр хэт? Мусэ бегъымбарым Мысырым къришыжыгъа цӀыху псори аракъэ? 17Тхьэр илъэс плӀыщӀкӀэ зыхуэгубжьауэ щытар хэт? Гуэныхь зыщӀауэ, зипкъхэр губгъуэ нэщӀым къинэжахэракъэ+? 18ИтӀанэ «Сэ ахэр си гупсэхужыпӀэм къыщӀэзгъэхьэнукъым», жиӀэу, Тхьэм псалъэ быдэкӀэ ар игъэпэжурэ, зыжриӀар хэт? ЕдэӀуэн зымыдахэракъэ? 19Абыхэм фӀэщхъуныгъэ зэрамыӀам щхьэкӀэ Тхьэм и гупсэхужыпӀэм щӀыхьэн зэралъэмыкӀар долъагъу+.

4-НЭ ЕДЗЫГЪУЭ

4^1Тхьэм и гупсэхужыпӀэм дызэрыщӀыхьэнумкӀэ дыкъызэригъэгугъа Ӏуэхур зэримыхъуэкӀауэ зэрыщытым иджыри тетщи, фэ фщыщ гуэр абы щӀэмыхьауэ къызэрымынэным фыхуэсакъ+. 2А гупсэхужыпӀэм и хъыбарыр абыхэм зэралъэӀэсам хуэдэу, дэри къытлъэӀэсащ. Ауэ абыхэм зэхаха хъыбарыфӀым и фӀагъ къекӀыу щытакъым, а хъыбарыфӀыр щызэхахым, я фӀэщ хъуатэкъыми. 3Аращи, дэращ, фӀэщхъуныгъэ зиӀэ хъуахэращ, Тхьэм и гупсэхужыпӀэм щӀыхьэнухэр, Тхьэм зэрыжиӀам хуэдэу:[*]

«Сахуэгубжьурэ, „Сэ ахэр си гупсэхужыпӀэм
къыщӀэзгъэхьэнукъым“, жысӀэри псалъэ
быдэкӀэ ар згъэпэжащ».

Дунейр къыщигъэщӀам къыщыщӀэдзауэ Тхьэм и Ӏуэхухэр иухауэ щыта пэтми, итӀани апхуэдэу жиӀащ+. 4Ебланэ махуэм теухуауэ Тхьэм зэрыжиӀэр и псалъэ тхахэм хэту щӀыпӀэ гуэрым деж итщ:[*] «Тхьэм и Ӏуэху псори иухри, ебланэ махуэм зигъэпсэхужащ»+. 5А щӀыпӀэм деж Тхьэм къызэрыжиӀэр итщ:[*] «Сэ ахэр си гупсэхужыпӀэм къыщӀэзгъэхьэнукъым»+.

6Аращи, Тхьэм и гупсэхужыпӀэм щӀыхьэну цӀыху гуэрхэр иджыри щыӀэщ. Ауэ пасэ зэманым а гупсэхужыпӀэм и хъыбарыр зылъэӀэса цӀыхухэр, Тхьэм едэӀуэн зэрамыдам щхьэкӀэ, абы и гупсэхужыпӀэм щӀыхьакъым+. 7Апхуэдэу зэрыщытым щхьэкӀэ, абы и ужькӀэ куэд дэкӀауэ, Тхьэм мы псалъэхэр Даут бегъымбарым и гум кърилъхьэу къыщыжригъэӀам, «Нобэ» жыхуиӀэ нэгъуэщӀ махуэ къигъэуващ, нэхъапэм зэрыжытӀам хуэдэу,[*]

«Тхьэм и макъыр нобэ зэхэфхмэ,
фи гур ерыщу щывмыгъэт»+.

8Нун и къуэ Ехьошуа[*] Тхьэм и гупсэхужыпӀэм а цӀыхухэр щӀигъэхьатэмэ, Тхьэм «Нобэ» жыхуиӀэ нэгъуэщӀ махуэм и гугъу ищӀынтэкъым. 9Аращи, Тхьэм ебланэ махуэм гупсэхугъуэм зэрыхэтам хуэдэу, Тхьэм и цӀыхухэри езым и гупсэхужыпӀэм иджыри щӀыхьэнущ, 10сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ, хэту щытми, Тхьэм и гупсэхужыпӀэм щӀыхьэм и Ӏуэхур иухауэ зегъэпсэхуж, Тхьэм и Ӏуэхухэр иухыу, гупсэхугъуэм зэрыхэтам хуэдэу. 11Аращи, а гупсэхужыпӀэм дызэрыщӀыхьэным и ужь дивгъэт. Ди адэжьхэм Тхьэм едэӀуэну зэрамыдам хуэдэу, дэ тщыщ гуэр Тхьэм емыдаӀуэу щремыт. Ар мыхъумэ, а цӀыхур Тхьэм и гупсэхужыпӀэм щӀыхьэнукъым.

12Тхьэм и псалъэхэм гъащӀэшхуэмрэ лъэкӀыныгъэшхуэмрэ яхэлъщ. Ахэр Тхьэм и бгъуитӀымкӀэ джатэ жанэм нэхърэ нэхъ жаныжщ. Псэри, гури, къупщхьэри, куцӀри зэхагъэкӀыу цӀыхум и гущӀэлъапсэм нэсыху пхрокӀ. ЦӀыхум и гупсысэхэри и мурадхэри зэхаху+. 13Тхьэм къигъэщӀа псоми ящыщ гуэри езым и пащхьэм гъэпщкӀуа щыхъуркъым. Тхьэм и нэхэм я дежкӀэ Ӏуэху псоми я щхьэ техауэ икӀи нахуэу щытщ. Тхьэращ жэуап зэттынур+.

Дин пашэшхуэ къытхуэхъуар Хьисэщ

14Аращи, уафэм дэкӀуеижауэ, Тхьэм и Къуэ Хьисэ дин пашэшхуэу диӀэщи, дэ диӀэ фӀэщхъуныгъэм дытету щыпкъагъэкӀэ дривгъакӀуэ+. 15Дин пашэшхуэу диӀэр лъэкӀыныгъэ зэрыдимыӀэр къызыгурыӀуэн зылъэмыкӀ дин пашэшхуэкъым. ШейтӀаным гуэныхь дигъэщӀэну зэрыхэтым хуэдэу, ди дин пашэшхуэми сыт и лъэныкъэукӀи гуэныхь иригъэщӀэну хэтащ ар, ауэ гуэныхь иригъэщӀэн хущӀэфӀэкӀакъым+. 16Аращи, дэӀэпыкъуэгъу дыхуэныкъуэ щыхъукӀэ, Тхьэм гущӀэгъу къытхуищӀын икӀи и нэфӀ къытщыхуэн щхьэкӀэ Зи гущӀэгъур иным и тахътэм дыгушхуауэ девгъэкӀуалӀэ+.

5-НЭ ЕДЗЫГЪУЭ

5^1ЦӀыхухэм я пӀэкӀэ езым хуэлэжьэну, тыгъэхэри езым хуихьыну, цӀыхухэм я гуэныхьхэр ипшыныжын щхьэкӀэ, тыхь хуищӀыну, Тхьэм дэтхэнэ дин пашэшхуэри цӀыхухэм къахех+. 2Дин пашэшхуэр гурэ псэкӀэ лъэкӀыныгъэ зимыӀэ цӀыхуу зэрыщытым щхьэкӀэ, зэхэщӀыкӀ ямыӀэу гъуэща цӀыхухэм гущабагъэкӀэ ядэгъуэгурыкӀуэн лъокӀ+. 3Апхуэдэу зэрыщытым щхьэкӀэ, дин пашэшхуэм езым и гуэныхьхэри цӀыхухэм я гуэныхьхэри ипшыныжын щхьэкӀэ, Тхьэм къурмэн хуищӀын хуейщ+.

4Дин пашэшхуэ хъунымкӀэ щӀыхьыр зыми зыхуигъэфэщэжьыфынукъым. ЦӀыхур дин пашэшхуэ хъуну Тхьэм къыхуриджэн хуейщ, абы Хьэрун[*] къызэрыриджам хуэдэу.

5Дин пашэшхуэ хъунымкӀэ щӀыхьышхуэр Мэссихь езым зыхуигъэфэщакъым, ауэ Тхьэм абы къыжриӀащ:[*]

«Уэращ си Къуэр, Адэ сыпхуэхъуащ нобэ»+.

6Тхьэм ар къызэрыжиӀар и псалъэ тхахэм хэту, зыщӀыпӀэ деж итщ:[*]

«Мелхиседек[*] хуэдэу, уэри
дин пашэу ущытынущ игъащӀэкӀэ»+.

7Хьисэ дунейм щытета махуэхэм макъ хэӀэтыкӀакӀэ джэурэ, и нэпсыр къежэхыурэ,[*] лӀэныгъэм къыӀэщӀэзыхыфыну Тхьэм и фӀэщу елъэӀуащ. ЗэредаӀуэм щхьэкӀэ абы и макъыр Тхьэм зэхихащ+. 8Езыр Тхьэм и Къуэми, ишэча гугъуехьхэмкӀэ Тхьэр зэрыхуейм тету едаӀуэу щытащ+. 9И Ӏуэхур щригъэкъум, езым къедаӀуэ цӀыху псори игъащӀэкӀэ мыкӀуэдыну къезыгъэлыр аращ,+
10Тхьэми ар дин пашэшхуэу, Мелхиседек хуэдэу, игъэуващ.

ФӀэщхъуныгъэм и гъуэгу фытемыкӀ

11Мы Ӏуэхум теухуауэ къыжытӀэн хуеяр куэд мэхъу. Ауэ фитхьэкӀумэ жьажьэщи, а Ӏуэхухэр зэхывэзгъэщӀыкӀыныр гугъущ+. 12БлэкӀа зэманым фыщеплъкӀэ, мы зэманым фэ нэгъуэщӀ цӀыхухэм Мэссихь теухуа хъыбарыфӀыр евгъэщӀэн хуеящ, ауэ Тхьэм и псалъэхэм теухуа, япэ дыдэ зэвгъэщӀа Ӏуэхухэр зыгуэрым фигъэщӀэжыну фыхуэныкъуэщ. Фызыхуэныкъуэр шхыныгъуэ гъэткӀугъуейкъым, атӀэ быдзышэщ+. 13Шэ фӀэкӀа нэгъуэщӀ емыфэр ар сабий къудейщ. Абы щыпкъагъэм и Ӏуэхур зэхищӀыкӀыркъым. 14Шхыныгъуэр – зи ныбжь нэсахэм щхьэкӀэщ. Абыхэм фӀымрэ емрэ ягукӀэ зэхагъэкӀыфу еса хъуурэ, ар хьэл-щэн яхуэхъуащ+.

6-НЭ ЕДЗЫГЪУЭ

6^1Мэссихь теухуа, япэ дыдэ фагъэщӀа Ӏуэхухэм дыблэвгъэкӀи, зи ныбжь нэса цӀыхухэм зэрагъэщӀэн хуей Ӏуэхухэм захуэдвгъэгъазэ. Ди фӀэщхъуныгъэм и лъабжьэхэр аргуэру дывмыгъэгъэтӀылъыж. А лъабжьэ хъужыр мыращ: ЛӀэныгъэ къызыхэкӀыну Ӏуэху мыхъумыщӀэу фщӀахэм фахущӀегъуэжыныр, ТхьэмкӀэ фӀэщхъуныгъэ фиӀэныр;+
2цӀыхухэр яумэхъыным[*] теухуауэ зэвгъэщӀа Ӏуэхухэр, Тхьэм и нэфӀ къащыхуэн щхьэкӀэ, цӀыхухэм фи Ӏэхэр тефлъхьэныр; лӀахэр къэтэджыжыныр, Тхьэм и хьэкуму[*] мыкӀуэдыжыныр цӀыхухэм трищӀыхьыныр+. 3Тхьэм жиӀэмэ, а Ӏуэхухэм даблэкӀынущ.

4Сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ зэгуэрым Тхьэм и нэхум хэтауэ, иужькӀэ зи щӀыб Тхьэм хуэзыгъэзэжа цӀыхухэм я гуэныхьхэм хущӀебгъэгъуэжыну къебгъэгъэзэжын плъэкӀынукъым. Абыхэм уафэм щыӀэ Тхьэм и тыгъэр зыхуэдэр ящӀэу щытащ; Тхьэм и Псэ ЛъапӀэри я гум илъащ;+
5Тхьэм и псалъэхэм я фӀыгъуэри къэкӀуэну дунейм и къарухэри ящӀащ. 6Апхуэдэу щыт пэтми, я щӀыб Тхьэм хуагъэзэжащ. Ахэр я гуэныхьхэм хущӀебгъэгъуэжыну къебгъэгъэзэжын плъэкӀынукъым, сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ Тхьэм и Къуэр жорым аргуэру ираӀулӀым хуэдэщ, абы и напэр цӀыхухэм я пащхьэм щытрахым хуэдэщ.

7Уэшх куэдрэ зытешхэ щӀым, абы телэжьыхь цӀыхухэмкӀэ зи фӀагъ къыхэкӀ гъавэ къызыщыкӀым, Тхьэм и нэфӀ къыщохуэ. 8Ауэ гъурцрэ пыжь банэрэ къызыщыкӀ щӀым зы пщӀи иӀэкъым. А щӀым Тхьэм и ней къыщыхуэнущ куэд мыщӀэу. ИкӀэм-икӀэжым ар мафӀэкӀэ ягъэсыжынущ+.

9ФӀыуэ слъагъухэ, апхуэдэу жытӀэ пэтми, фи Ӏуэхур нэхъыфӀу зэрыщытми фымыкӀуэду Тхьэм фыкъызэрыригъэлыну гъуэгум фызэрытетми дыщогугъ. 10Тхьэр захуэщ. Фэ влэжьа Ӏуэхур щыгъупщэнукъым. Тхьэм и цӀыху лъапӀэхэм дэӀэпыкъуэгъу фазэрыхуэхъуамкӀи иджыри дэӀэпыкъуэгъу фазэрыхуэхъумкӀи Тхьэм хуэвгъэлъэгъуа фӀылъагъуныгъэр щыгъупщэнукъым+. 11Фызыщыгугъыу фызыпэплъэ Ӏуэхухэр вгъуэтын щхьэкӀэ, фэ фщыщ дэтхэнэри игукӀи и псэкӀи Тхьэм и Ӏуэхум и кӀэм нэсыху емышу хущӀэкъуну дыхуейщ+. 12Фымыщхьэх, фӀэщхъуныгъэрэ шыӀэныгъэрэ зэраӀэм щхьэкӀэ Тхьэм къызэригъэгугъа Ӏуэхухэр ӀыхьэфӀу къызылъысыну цӀыхухэм я лъэужьым фрикӀуэ+.

Тхьэм дыкъызэригъэгугъар игъэзэщӀэнущ

13Тхьэм и псалъэр Ибрэхьим къыщритым, езым нэхърэ нэхъ ин зэрыщымыӀэм щхьэкӀэ, и псалъэр игъэпэжурэ, езым и цӀэкӀэ, псалъэ быдэкӀэ мыпхуэдэу къыжиӀащ:[*]+
14«ИпэжыпӀэкӀэ си нэфӀ къыпщыхуэнущ, бын куэди къыптезгъэхъукӀынущ»+. 15Ибрэхьим шыӀэныгъэ хэлъти, Тхьэм къызэригъэгугъар иӀэ хъуащ. 16ЦӀыхухэм езыхэм нэхърэ нэхъ ин гуэркӀэ тхьэрыӀуэ ящӀ я хабзэщ. ТхьэрыӀуэм абыхэм я псалъэхэр егъэпэж, зэдэуэныгъэ Ӏуэхуми кӀэ ирет. 17Тхьэм къызэригъэгугъа Ӏуэхур ӀыхьэфӀу къызылъысыну цӀыхухэм и мурадыр зэрызэблимыхъунур яригъэлъагъуну хуеяти, къызэригъэгугъа Ӏуэхухэр зэригъэзэщӀэнур псалъэ быдэкӀэ къахуигъэпэжащ+. 18Апхуэдэу зэпхъуэкӀ мыхъуну ӀуэхуитӀ[*] щыӀэщ. Ар Тхьэуэ зэрыщытым щхьэкӀэ, а ӀуэхуитӀыр зэримыгъэзэщӀэн гъуэгу щыӀэкъым. Дэ, Тхьэр хъумакӀуэ зыхуэхъуну абы и гъунэгъу хъуа цӀыхухэр, Тхьэм дяпэ кърилъхьа Ӏуэхуу дызыщыгугъыу, дызыпэплъэхэр зылъэдгъэӀэсыну мы ӀуэхуитӀым дагъэгушхуэ. 19Мэссихь дызэрыщыгугъыр быдэу икӀи дзыхь хуэтщӀу хъурзэм хуэдэу ди гум илъщ. Тхьэм и унэшхуэм и кӀуэцӀым щыфӀэлъ Ӏупхъуэм дыблэкӀыурэ, я нэхъ пэш лъапӀэм[*] дыщӀыхьэн тлъэкӀынущ абы щхьэкӀэ+. 20Хьисэ а я нэхъ пэш лъапӀэм дяпэ иту щӀыхьащ[*] дэр щхьэкӀэ. Ар, Мелхиседек хуэдэу, дин пашэшхуэ хъуащ игъащӀэкӀэ+.

7-НЭ ЕДЗЫГЪУЭ

Дин пашэу Мелхиседек

7^1Мелхиседек[*] Салим къалэм[*] и пащтыхьу икӀи Тхьэуэ я нэхъ Лъагэм хуэлажьэ дин пашэу щытащ. Ибрэхьим пащтыхь куэдым ятекӀуауэ къыщигъэзэжым, Мелхиседек абы пежьэри, Тхьэм и нэфӀ къыщригъэхуащ. 2Ибрэхьим зауэм къыхиха мылъкум и Ӏыхьэ пщӀанэр Мелхиседек иритащ абы щыгъуэ. Мелхиседек и цӀэм къикӀыращи, япэщӀыкӀэ «щыпкъагъэ зигу илъ пащтыхьщ», итӀанэ Салим къалэм и пащтыхьщ, абы къикӀыр «цӀыхухэр зэзыгъэкӀуж пащтыхьыщ»+. 3Ади ани, лъэпкъ зытепщӀыкӀ имыӀэу, и махуэхэм ублапӀэ ямыӀэу, и гъащӀэми ухыпӀэ имыӀэу, Тхьэм и Къуэм хуэдэу, Мелхиседеки игъащӀэкӀэ дин пашэщ.

4Мелхиседек зэрыиным феплъ: Ди адэшхуэ Ибрэхьим зауэм къыхиха мылъкум и Ӏыхьэ пщӀанэр абы иритащ. 5Левий[*] къытехъукӀа цӀыхухэм ящыщу дин пашэ хъуахэм израил цӀыхухэм къалэжьам и Ӏыхьэ пщӀанэр къыӀахыну Торэт хабзэм унафэу итщ. НэгъуэщӀу жыпӀэмэ, а Ӏыхьэ пщӀанэр къызыӀахыр я къуэш Ибрэхьим къытехъукӀа цӀыхухэрщ. 6Мелхиседек, Левий къытехъукӀа цӀыхухэм ящымыщами, Ибрэхьим зауэм къыхиха мылъкум и Ӏыхьэ пщӀанэр къыӀихащ. Абы нэмыщӀ, Мелхиседек Тхьэм ӀыхьэфӀкӀэ къигъэгугъэгъа Ибрахьим Тхьэм и нэфӀ къыщригъэхуащ+. 7Шэч хэмылъу, нэгъуэщӀ цӀыхум Тхьэм и нэфӀ къыщызыгъахуэ цӀыхур нэфӀ зыщигъахуэм нэхърэ нэхъ инщ. 8ЦӀыхухэм Ӏыхьэ пщӀанэр къеӀызых дин пашэхэм я Ӏуэхум уеплъмэ, ахэр уахъты зиӀэ цӀыхущ. Ауэ Ибрэхьим Ӏыхьэ пщӀанэр къеӀызыха Мелхиседек и Ӏуэхум уеплъмэ, ар зэрыуахътыншэм Тхьэм и псалъэ тхахэр щыхьэт тохъу. 9Левий къытехъукӀа цӀыхухэм Ӏыхьэ пщӀанэр адрей цӀыхухэм мы зэманым къыӀах пэтми, Ибрэхьим Ӏыхьэ пщӀанэр Мелхиседек щритым, Левий Ӏыхьэ пщӀанэр Мелхиседек иритауэ жыпӀэ хъунущ, 10сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ Мелхиседек Ибрэхьим щыхуэзам, Левий къалъхуауэ щымытами, и адэшхуэ Ибрэхьим и пкъым хэлъу щытауэ плъытэ хъунущ. 11Аращи, Левий и унагъуэ лъэпкъым щыщ дин пашэхэм ялэжьа ӀуэхумкӀэ Тхьэм и мурадыр нэса хъууэ щытамэ, (сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ Мусэ и Торэт хабзэр Левий и унагъуэ лъэпкъым щыщ дин пашэхэм ялэжьа Ӏуэхум епхащи), Хьарун хуэмыдэу, Мелхиседек хуэдэ нэгъуэщӀ дин пашэ къыщӀэкӀуэн щыӀэнтэкъым. 12Сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ Тхьэм дин пашэ лъэпкъыр щызэблихъукӀэ, хабзэри зэблэхъуа хъун хуейщ. 13Абы нэмыщӀу, мы Ӏуэхухэр зытеуха ди Зиусхьэн Хьисэ нэгъуэщӀ унагъуэ лъэпкъым щыщащ. Езым и унагъуэ лъэпкъым щыщ зыми къурмэн щӀыпӀэм дин пашэу Ӏуэху щищӀакъым. 14Ди Зиусхьэныр Иудэ зи цӀэ унагъуэ лъэпкъым зэрыщыщыр ӀупщӀщ. Мусэ бегъымбарыр дин пашэхэм къащытепсэлъыхьым, а унагъуэ лъэпкъым и гугъу ищӀакъым+. 15Мелхиседек хуэдэу, нэгъуэщӀ дин пашэ иджы къызэрылъэгъуам а жыхуэсӀэ Ӏуэхур нэхъ ӀупщӀэу ещӀ. 16Мелхиседек и унагъуэ лъэпкъ къытепщӀыкӀым теухуа хабзэхэмрэ цӀыху унафэхэмрэкъым ар дин пашэ зыщӀар, атӀэ зыми имыгъэкӀуэдыфын гъащӀэм и лъэкӀыныгъэращ дин пашэ зыщӀар. 17Тхьэм и псалъэ тхахэм мыпхуэдэу хэтщ:[*]

«Мелхиседек хуэдэу, уэри
дин пашэу ущытынущ игъащӀэкӀэ»+.

18Пасэрей хабзэм лъэкӀыныгъи пщӀэи зэримыӀам щхьэкӀэ Тхьэм ар лъэныкъуэ иригъэзащ+. 19Торэт хабзэм Ӏуэху гуэри нэса игъэхъун лъэкӀакъым. Тхьэм иджы дызыщигъэгугъ Ӏуэхур нэхъыфӀщ, а Ӏуэхум Тхьэм нэхъ пэгъунэгъу дыхуэхъун тлъегъэкӀ+.

20Абы нэмыщӀ, Тхьэм псалъэ быдэкӀэ жиӀащ Хьисэ дин пашэ зэрыхъунур. 21НэгъуэщӀ цӀыхухэр Тхьэм и псалъэ быдэ хэмылъу дин пашэ хъуащ, ауэ Хьисэ дин пашэ щыхъум, Тхьэм къыжиӀар псалъэ быдэкӀэ игъэпэжащ, сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ Тхьэм мыпхуэдэу къыжриӀащ:[*]

«Сэ, Зиусхьэныр, жысӀар псалъэ
быдэкӀэ згъэпэжурэ,
абы сыхущӀегъуэжынукъым:

Уэ дин пашэу ущытынущ игъащӀэкӀэ»+.

22Тхьэм езымрэ дэрэ дяку къыдилъхьа зэгурыӀуэныгъэр зэрынэхъыфӀым дыщызыгъэгугъыр Хьисэщ+.

23Абы нэмыщӀу, адрей дин пашэхэр куэд хъуащ, Тхьэм дин пашэу сыт щыгъуи хуэлэжьэну лӀэныгъэм ахэр хуит ищӀакъыми. 24Ауэ игъащӀэкӀэ зэрыпсэунум щхьэкӀэ Хьисэ и дин пашэ Ӏуэхур нэгъуэщӀ гуэрым къыхуигъэнэжынукъым. 25Тхьэм пэгъунэгъу хъуну Хьисэ зылъигъэкӀ цӀыхухэр мыкӀуэду къригъэлын сыт щыгъуи хузэфӀокӀ абы щхьэкӀэ. Хьисэ а цӀыхухэм Тхьэм яхуелъэӀуну игъащӀэкӀэ псэунущи+.

26Мыпхуэдэ дин пашэшхуэщ дызыхуэныкъуэр: и гур къабзэу, зыми зэригъэкъуэншэн лъэпкъ бгъэдэмылъу, лажьэ зыри имыӀэу, гуэныхь зыщӀэхэм яхэкӀыжауэ, уафэхэм я щыгу дэкӀуеижауэ+. 27Адрей дин пашэшхуэхэм, япэщӀыкӀэ езыхэм я гуэныхьхэр япшыныжын щхьэкӀэ, итӀанэ адрей цӀыхухэм я гуэныхьхэр япшыныжын щхьэкӀэ, махуэ къэс къурмэн ящӀын хуейуэ зэрыщытам хуэдэу, Хьисэ ищӀын хуейуэ щыткъым; езым къурмэныпхъэ зыщищӀам, цӀыхухэм я гуэныхьхэр ипшыныжын щхьэкӀэ, къурмэныпхъэ аргуэру мыхъужыну, а зэмкӀэ зэфӀигъэкӀащ+. 28Зигурэ зи псэкӀэ лъэкӀыныгъэ зимыӀэ цӀыхухэр дин пашэшхуэ хъуну Торэт хабзэм и унафэм егъэув; ауэ Торэт хабзэр ува нэужь, Тхьэм жиӀар псалъэ быдэкӀэ къыщигъэпэжым, игъащӀэкӀэ цӀыху нэгъэсауэ щыт и Къуэр дин пашэшхуэ хъуну къигъэуващ+.

8-НЭ ЕДЗЫГЪУЭ

Хьисэ Мэссихьщ ди дин пашэшхуэр

8^1ЖытӀэ псом я нэхъыщхьэр мыращ: Уафэхэм щыӀэу, тепщэныгъэшхуэ псори зиӀэ Тхьэм и тахътэм и ижьырабгъумкӀэ бгъэдэсу дин пашэшхуэ диӀэщ+. 2Тхьэр здэщыӀэ шэтыр пэжым дин пашэшхуэу Ӏуэху щелэжь абы. А шэтырыр зыгъэувар цӀыхухэракъым, атӀэ Зиусхьэныращ+.

3Тхьэм дэтхэнэ дин пашэшхуэми тыгъэхэри езым хуихьыну, къурмэнхэри хуищӀыну егъэув. Ди дин пашэшхуэми Тхьэм къурмэныпхъэ гуэр хуищӀын хуейщ+. 4Хьисэ дунейм тетамэ, дин пашэу щытынтэкъым, сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ Торэт хабзэм тету, Тхьэм тыгъэхэр хуэзыхь дин пашэхэр щыӀэщи. 5Дин пашэу абыхэм Ӏуэху зыщащӀэр Тхьэм и унэшхуэу уафэм щыӀэм и сурэтым ещхь е и ныбжь къудейщ. Мусэ шэтырыр игъэувын щыщӀидзэм, Тхьэм абы унафэ къыхуищӀащ: «Бгым утету, псори зэрыозгъэлъэгъуам хуэдэу, зэрыпщӀыным хэт»+. 6Хьисэ Тхьэмрэ цӀыхухэмрэ яку дэлъын хуейуэ ищӀа зэгурыӀуэныгъэр япэрей зэгурыӀуэныгъэм[*] нэхърэ зэрынэхъ иным хуэдэу, Хьисэ дин пашэшхуэ Ӏуэхуу илэжьыр адрей дин пашэшхуэхэм я Ӏуэхум нэхърэ нэхъ Ӏуэхушхуэщ, иужьрей зэгурыӀуэныгъэмкӀэ Тхьэм цӀыхухэр къызэригъэгугъа Ӏуэхухэр нэхъыфӀщи+.

7Ауэ япэрей зэгурыӀуэныгъэм* щыщӀагъэ зыри имыӀатэмэ, нэгъуэщӀ зэгурыӀуэныгъэ абы и пӀэм щӀиувэн щыӀэнтэкъым+. 8Бегъымбарым, цӀыхухэр игъэкъуаншэу, жиӀащ:[*]

«Зиусхьэным мыпхуэдэу жеӀэ:
Сэрэ израил унагъуэ лъэпкъымрэ
Иудэ унагъуэ лъэпкъымрэ яку
зэгурыӀуэныгъэщӀэ щыдэслъхьэну
махуэхэр къэсынущ+.
9Ауэ мы зэгурыӀуэныгъэр зэрыщытынур
я адэжьхэр Мысырым къыщисшыжым,
сэрэ абыхэмрэ дяку дэслъхьа
зэгурыӀуэныгъэр зэрыщытам хуэдэукъым,
сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ сэ дяку
дэслъхьа зэгурыӀуэныгъэм и гъуэгу
ахэр ирикӀуакъым.
Аращи, абыхэм нэмыплъ есту щытащ,
жеӀэ Зиусхьэным.
10А махуэхэм яужькӀэ сэрэ израил
лъэпкъымрэ дяку дэслъхьэну
зэгурыӀуэныгъэр мыращ:
Си унафэхэр абыхэм я щхьэм ислъхьэнущ,
ягуми истхэнущ.
Сэ абыхэм я Тхьэуэ сыщытынущ,
ахэри сэ си лъэпкъыу щытынущ,
жеӀэ Зиусхьэным.
11Апхуэдэу щыхъукӀэ, „Зиусхьэныр
зыхуэдэр зэгъащӀэ“, жаӀэурэ
зэгъунэгъухэми зэшхэми зэжраӀэжынукъым,
сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ
цӀыкӀухэм къыщыщӀэдзауэ инхэр къыхиубыдэу,
цӀыху псоми сэ сащӀэнущ.
12БзаджащӀэхэми гущӀэгъу яхуэсщӀынущ.
Я гуэныхьхэри бзаджагъэу ящӀари
си гум изгъэлъыжынукъым».

13Тхьэм «зэгурыӀуэныгъэщӀэ» жиӀэу къызэрыжиӀамкӀэ япэрей зэгурыӀуэныгъэр жьы зэрыхъуар къигъэлъэгъуащ. Сыт ищӀысри жьы хъуауэ лъэкӀыныгъэ зимыӀэр куэд мыщӀэу кӀуэдыжынущ.

9-НЭ ЕДЗЫГЪУЭ

Тхьэр цӀыхухэм зэрагъэлъэпӀэн хуей щӀыкӀэр

9^1Япэрей зэгурыӀуэныгъэм тету цӀыхухэм Тхьэр зэрагъэлъэпӀэн хуей щӀыкӀэм теухуа унафэхэр щыӀащ. ЦӀыхухэм я ӀэкӀэ ящӀауэ, Тхьэр щагъэлъэпӀэн щӀыпӀи щыӀащ. 2ПэшитӀ зиӀэ шэтыр гуэр ягъэуващ. Япэрей пэшу Пэш ЛъапӀэкӀэ зэджэм и кӀуэцӀым уэздыгъэ тегъэувапӀэр, Ӏэнэр, Тхьэм и пащхьэм ягъэтӀылъа щӀакхъуэр щӀэлъащ. 3Ӏупхъуэ гуэрым и щӀыбкӀэ я нэхъ Пэш ЛъапӀэу жыхуаӀэр щыӀащ. 4Мэ ӀэфӀ къызыпих удзхэм я гъэсыпӀэу дыщэм къыхэщӀыкӀар а пэшым щӀэтащ. Абы нэмыщӀ, дэнэкӀи дыщэпс зытегъэлъэда пхъуантэу Тхьэм езымрэ цӀыхухэмрэ яку дилъхьа зэгурыӀуэныгъэм и пхъуантэу жыхуаӀэр а пэшым щӀэтащ. Дыщэм къыхэщӀыкӀа фалъэу мэнн зи цӀэ шхыныгъуэр[*] зэрылъыр, Хьарун и башу тхьэмпэхэр къызыпыкӀар, Тхьэм и унафэхэр зэрыт мывэ пхъэбгъуитӀыр а пхъуантэм дэлъащ. 5А пхъуантэм ищхьэмкӀэ Тхьэм и щӀыхьышхуэ къэзыгъэлъагъуэ Херувим жыхуаӀэ мелыӀычхэр щытащ. Абыхэм я дамэхэмкӀэ Тхьэм цӀыхухэм я гуэныхьхэр къащыхуигъэгъу щӀыпӀэр яхъумэу щытащ. Ауэ щхьэхуэу а Ӏуэхухэм иджы дащӀытепсэлъыхьын щыӀэкъым.

6Апхуэдэ гъэпсыкӀэм тету я Ӏуэхур ящӀэну дин пашэхэр зэпымыууэ япэрей пэшым щӀыхьэу щытащ. 7Ауэ етӀуанэрей пэшым дин пашэшхуэм фӀэкӀа зыри щӀыхьакъым, ари илъэсым зэ нэхъыбэ щӀыхьэу щытакъым. Абы щыгъуэми къурмэныпхъэми лъыр здимыхьу щӀыхьэртэкъым, езым и гуэныхьхэри цӀыхухэм ямыщӀэххэу ялэжьа гуэныхьхэри ипшыныжын щхьэкӀэщ а къурмэныр щӀищӀар+. 8Тхьэм и Псэ ЛъапӀэм а гъэпсыкӀэмкӀэ къегъэнахуэ я нэхъ Пэш ЛъапӀэу уафэм щыӀэм деж кӀуэ гъуэгур зэрыӀумыхар, а шэтырыжьыр щыӀэху+. 9А Ӏуэху псоми иджырей зэманым Ӏуэхур зытетыр къагъэлъагъуэ: ЦӀыхухэм тыгъэу Тхьэм хуахьымрэ къурмэну хуащӀымрэ я гум я къабзагъэр нэгъэса ящӀын ялъэкӀыркъым+. 10А тыгъэхэри а къурмэнхэри зэпха Ӏуэху къудейхэр шхэнми ефэнми я Ӏуэхумрэ диным теухуауэ зэхуэмыдэ щӀыкӀэу цӀыхухэм зызэрагъэкъэбзэжын Ӏуэхумрэщ. Ахэр цӀыхухэм япкъхэм епха унафэщ; Тхьэм Ӏуэху псори зэрихъуэкӀыжыхущ, а унафэхэр щыӀэн зэрыхуейр+.

11Ауэ иджы щыӀэ ӀуэхуфӀхэр къыздихьри, Мэссихь дин пашэшхуэу къэкӀуащ. Мы дунейм тет шэтырым нэхърэ нэхъ шэтырышхуэу икӀи нэхъ нэгъэсауэ щытым и кӀуэцӀым дин пашэшхуэу Ӏуэху щещӀэ абы. А шэтырыр цӀыхухэм я ӀэкӀэ ящӀа шэтыру щыткъым, нэгъуэщӀу жыпӀэмэ, а шэтырыр Тхьэм къигъэщӀа мы дунейм щыщкъым+. 12Бжэнымрэ танэмрэ я къурмэныпхъэ лъыр здимыхьу, езым илъ жорым щыщӀэкӀауэ, уафэм щыӀэ я нэхъ Пэш ЛъапӀэм Мэссихь, афӀэкӀ щӀэмыхьэжыну, зэ закъуэ щӀыхьащ. Езым и лъымкӀэ мыкӀуэдыжын щхьэхуитыныгъэ дигъэгъуэтурэ, ди щхьэр къищэхужащ. 13Дин пашэхэм бжэнхэмрэ выхэмрэ я къурмэныпхъэ лъыри жэмым и сахуэри Тхьэм дежкӀэ мыкъабзэу щыт цӀыхухэм траутхэу щытащ, ахэр къабзэ хъужын щхьэкӀэ. 14Абы нэхърэ нэхъыбэу лӀэныгъэр къызыхэкӀ Ӏуэхухэм дапыкӀыжыну, гъащӀэрэ щыпкъагъэрэ зиӀэ Тхьэм дыхуэлэжьэну, Мэссихь и лъым дигухэр егъэкъэбзэж. Тхьэм и Псэ ЛъапӀэу сыт щыгъуи щыӀэм и лъэкӀыныгъэкӀэ Мэссихь къурмэныпхъэ нэсу езы Тхьэм зритащ+.

15Абы къыхэкӀкӀи, Мэссихьщ Тхьэмрэ цӀыхухэмрэ яку зэгурыӀуэныгъэщӀэ дэлъ зыщӀыр. Апхуэдэу щӀищӀыр и бынхэм ящыщ хъуну къыхуриджа цӀыхухэм мыкӀуэдыжыну щыт ӀыхьэфӀу Тхьэм ахэр къызэригъэгугъар къалъысын щхьэкӀэщ. Сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ япэрей зэгурыӀуэныгъэм и тепщэныгъэм щӀэту гуэныхь зыщӀа цӀыхухэм я щхьэр и лӀэныгъэмкӀэ Мэссихь къищэхужащ+.

16Уэсят щыӀэмэ, уэсят къэзыщӀар зэрылӀам щыхьэт техъуэн хуейщ. 17Сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ уэсятыр щыбгъэзащӀэ хъунур ар зыщӀар лӀа нэужь къудейщ. Ар зыщӀар псэумэ, уэсятыр бгъэзащӀэ хъунукъым. 18Абы щхьэкӀэ япэрей зэгурыӀуэныгъэри гъэзэщӀа хъун зэгурыӀуэныгъэ зыщӀа закъуэр лъыращ. 19Мусэ бегъымбарым Торэт хабзэм и унафэ псори цӀыху псоми яригъэщӀа нэужь, цы плъыжь-фӀыцӀафэр иссоп зи цӀэ чыцэм и къудамэхэм япищӀэщ, танэхэмрэ бжэнхэмрэ я лъыр псы щӀыгъуу къищтэри, а къудамэхэмкӀэ тхылъымрэ цӀыху псомрэ ятриутхащ+. 20Мусэ къыжиӀащ[*] итӀанэ: «Мы лъыр арщ зэгурыӀуэныгъэу, Тхьэм унафэ къызэрыфхуищӀам хуэдэу, фызэредэӀуэн хуейр зыгъэпэжыр». 21Апхуэдэуи шэтырымрэ Тхьэр зэрагъэлъапӀэ хьэкъущыкъу псомрэ лъы ятриутхащ. 22Пэжщ, Торэт хабзэм зэритым хуэдэу, сыт ищӀысри, къанэ щӀагъуэ щымыӀэу, лъыкӀэ ягъэкъэбзэж икӀи къурмэнылъ хэмыту гуэныхь гъэгъуныгъэ щыӀэкъым.

Хьисэ, къурмэныпхъэ зищӀурэ, цӀыхухэм я гуэныхьхэр зэращхьэщихыр

23Апхуэдэу сызытепсэлъыхь Ӏуэхуу, уафэм щыӀэ Ӏуэху пэжхэм я сурэту щытхэр, мы къурмэнхэмкӀэ ягъэкъэбзэжын хуеящ. Ауэ уафэм щыӀэ Ӏуэхухэм а къурмэнхэм нэхърэ нэхъ къурмэныфӀхэр яхуэфащэщ+. 24ЦӀыхухэм ящӀа шэтыру, Тхьэр здэщыӀэ щӀыпӀэ пэжым и сурэту щытыракъым Мэссихь зыщӀыхьар, атӀэ уафэу Тхьэр здэщыӀэ щӀыпӀэ дыдэрщ зыщӀыхьар, Тхьэм и пащхьэм дэр щхьэкӀэ иджы ихьэну+. 25Дин пашэшхуэр я нэхъ Пэш ЛъапӀэу жыхуаӀэм илъэс къэс езым и лъыр мыхъуу, къурмэныпхъэм и лъыр здихьыурэ щӀыхьэу щытащ. Ауэ Мэссихь уафэу Тхьэр здэщыӀэ щӀыпӀэм щӀыщӀыхьар, къурмэныпхъэ куэдрэ зищӀын щхьэкӀэкъым, атӀэ аргуэру къурмэныпхъэ зимыщӀыну, зэ закъуэ къурмэныпхъэ зищӀын щхьэкӀэщ. 26Апхуэдэу щымытатэмэ, Тхьэм дунейр къыщигъэщӀам къыщыщӀэдзауэ Мэссихь куэдрэ гугъуехь ишэчын хуей хъунут. Ауэ езым къурмэныпхъэ зэрызищӀамкӀэ гуэныхьыр игъэкӀуэдын щхьэкӀэ, иджы, лъэхъэнэхэм я кӀэух дыдэм деж, аргуэру къэмылъэгъуэжыну, зэ закъуэ къэлъэгъуащ+. 27ЦӀыху псори зэ лӀэжын хуейщ, итӀанэ Тхьэм хьэкум ятрищӀыхьынущ+. 28Апхуэдэуи цӀыху куэдым я гуэныхьхэр ятрихыну Мэссихьи зэ къурмэныпхъэ зищӀащ. ИтӀани зэ къэлъэгъуэжынущ ар.[*] ЦӀыхухэм я гуэныхьхэр ящхьэщихын щхьэкӀэкъым, абы щыгъуэ къыщӀэкӀуэжынур, атӀэ езыр къызэрыкӀуэжынум щыгугъыу пэплъэ цӀыхухэр мыкӀуэду къригъэлын щхьэкӀэщ+.

10-НЭ ЕДЗЫГЪУЭ

10^1Торэт хабзэр къэкӀуэну ӀуэхуфӀхэм я ныбжь къудейуэ щытащ, а ӀуэхуфӀхэр зэрыщытыну дыдэр абы къигъэлъэгъуэн лъэкӀыу щытакъым. Аращи, а къурмэн дыдэу илъэс къэси зэпымыууэ ящӀу щытахэмкӀэ Тхьэм пэгъунэгъу хъуну хуея цӀыхухэр я щыпкъагъэм щыщӀагъэ лъэпкъ хэмылъу, цӀыху нэгъэса ищӀын лъэкӀыу щытакъым Торэт хабзэм+. 2Ар лъэкӀыну щытатэмэ, цӀыхухэм къурмэн щӀыныр зыханыжынт. Тхьэм пэгъунэгъу хъуну хуейхэр а къурмэнхэмкӀэ къабзэ хъуну щытамэ, я гуэныхьхэр ягукӀэ зыдащӀэжынтэкъым. 3Я гуэныхьхэр я гум илъэс къэси къагъэкӀыжу щытащ а къурмэныпхъэхэм, 4выхэмрэ бжэнхэмрэ я лъым цӀыхухэм я гуэныхьхэр ятрихын лъэкӀынутэкъыми.

5Аращи, Мэссихь мы дунейм къыщытехьэнум щыгъуэ Тхьэм мыпхуэдэу жриӀащ:[*]

«Къурмэнхэми тыгъэхэми уахуеякъым,
ауэ пкъы къысхуэбгъэхьэзыращ+.
6ЦӀыхухэм мафӀэкӀэ ягъэс къурмэнхэри,
я гуэныхьхэр зыщхьэщахын щхьэкӀэ,
ящӀ къурмэнхэри игъуэу плъытакъым.
7ИтӀанэ сэ жысӀащ: „Уэ, Тхьэ, мис,
уэ узыхуейр згъэзэщӀэну сыкъэкӀуащ,
уи тхылъым си хъыбар зэритым хуэдэу“».

8Мэссихь апхуэдэу къыщыжиӀэм, япэщӀыкӀэ жиӀар мыращ: «Къурмэнхэми, тыгъэхэми, цӀыхухэм мафӀэкӀэ ягъэс къурмэнхэми, я гуэныхьхэр зыщхьэщахын щхьэкӀэ, ящӀ къурмэнхэми уахуеякъым икӀи игъуэу плъытакъым». ЦӀыхухэм а къурмэнхэр Торэт хабзэм и унафэм тету ящӀауэ щыта пэтми, апхуэдэу жиӀащ. 9ИтӀанэ мыпхуэдэу къыжиӀащ: «Уэ, Тхьэ, мис узыхуейр згъэзэщӀэну сыкъэкӀуащ». Апхуэдэу Мэссихь япэрей Ӏуэхухэр[*] лъэныкъуэ иригъэзащ, абыхэм я пӀэм етӀуанэ Ӏуэхур[*] иригъэувын щхьэкӀэ. 10Хьисэ Мэссихь Тхьэр зыхуеяр зэригъэзэщӀам щхьэкӀэ, езым и пкъыр аргуэру къурмэныпхъэ имыщӀыжыну, зэ закъуэ къурмэныпхъэ зэрищӀамкӀэ ди гур игъэкъэбзэжащ+.

11Дэтхэнэ дин пашэми и дин пашэ Ӏуэхур махуэ къэс егъэзащӀэ. А къурмэн дыдэу цӀыхухэм я гуэныхьхэр ящхьэщызыхын зылъэмыкӀхэр зэпымыууэ ещӀ. 12Мэссихь цӀыхухэм я гуэныхьхэр игъащӀэкӀэ ипшыныжыпэн щхьэкӀэ, къурмэныпхъэ зэзакъуэ зищӀа нэужь, Тхьэм и ижьырабгъумкӀэ щысыну бгъэдэтӀысхьащ+. 13А зэманым къыщыщӀэдзауэ Мэссихь поплъэ и бийхэр Тхьэм абы лъэгущӀэтын[*] щыхуищӀыну махуэм+. 14Апхуэдэу зэзакъуэ къурмэныпхъэ зэрызищӀам щхьэкӀэ, зигу къабзэ хъухэр, я щыпкъагъэм щыщӀагъэ лъэпкъ хэмылъу, игъащӀэкӀэ цӀыху нэгъэса ищӀащ Мэссихь.

15Тхьэм и Псэ ЛъапӀэри мы ӀуэхумкӀэ щыхьэт къытхуохъу; сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ япэщӀыкӀэ мыпхуэдэу къыжеӀэ:[*]

16«Зиусхьэным къыжеӀэ:
А махуэхэм я ужькӀэ зэгурыӀуэныгъэу
сэрэ абыхэмрэ яку
дэслъхьэнур мыращ:
Си унафэхэр абыхэм я гум ислъхьэнущ,
я щхьэми истхэнущ».
17ИтӀани жеӀэ:[*]
«Я гуэныхьхэри бзаджагъэу ящӀари
си гум изгъэлъыжынукъым»+.

18Тхьэм цӀыхухэм я гуэныхьхэр зэрахуигъэгъуам щхьэкӀэ, ахэр япшыныжын папщӀэ, къурмэн щӀащӀыни щыӀэкъым.

Тхьэм пэгъунэгъу дывгъэхъу

19Аращи, ди къуэшхэ, Хьисэ и лъыуэ жорым щыщӀэкӀам щхьэкӀэ, щӀыпӀэ лъапӀэу Тхьэр здэщыӀэм гушхуэныгъэкӀэ дихьэн тлъэкӀынущ+. 20Хьисэ и пкъыр къурмэныпхъэ зэрищӀам щхьэкӀэ, цӀыхухэм гъащӀэ къыдэзыт гъуэгущӀэу Ӏупхъуэм блэкӀыр къытхуӀуихащ+. 21Тхьэм и унагъуэр зи ӀэмыщӀэм илъ дин пашэшхуэ диӀэщ. 22Аращи, Хьисэ и лъыр ди гум триутхэу, дигукӀэ мыхъумыщӀэ зыри зыдэдмыщӀэжыну зэригъэкъэбзэжам щхьэкӀи, дипкъхэр псы къабзэкӀэ зэрыттхьэщӀам щхьэкӀи, ди гум щыпкъагъэрэ фӀэщхъуныгъэшхуэрэ илъу, Тхьэм пэгъунэгъу дывгъэхъу+. 23Аращи, дызыщыгугъыу, дызыпэплъэ ӀуэхуфӀу цӀыхухэм зи гугъу яхуэтщӀхэм дыкъимыкӀуэтыжу дытету дривгъакӀуэ, а ӀуэхуфӀхэмкӀэ дыкъэзыгъэгугъа Тхьэм и гум щыпкъагъэ илъщи+. 24Ди гум фӀылъагъуныгъэ илъыну, фӀы щӀэнми дыхэтыну дызэрыгъэгушхуэурэ дызэкӀэлъывгъэплъыж. 25ЦӀыху гуэрхэм зэрахабзэм хуэдэу, дызэӀущӀэныр зыхэдывмыгъанэ, атӀэ дызэрывгъэгъэгушхуэ. Зиусхьэным и махуэр[*] нэхъ къэблэгъауэ зэрыфлъагъум щхьэкӀэ нэхъри фызэрыгъэгушхуэн хуейщ+.

26Щыпкъагъэр зэдгъэщӀауэ, итӀани дэ тфӀэфӀу гуэныхь щӀэным дыхэтмэ, ди гуэныхьхэр тщхьэщызыхыфын къурмэныпхъэ щыӀэжкъым,+
27ауэ хьэкум шынагъуэу Тхьэм къыттрищӀыхьынумрэ Тхьэм пэувхэр зыхисхьэну мафӀэшхуэмрэ къытпоплъэ+. 28Мусэ бегъымбарым и Торэт хабзэм едэӀуэну зымыдэм щыхьэтитӀ е щыхьэтищ къыщытехъуэкӀэ, гущӀэгъу хуамыщӀу, укӀ тралъхьэу щытащ. 29Тхьэм езым и Къуэр зыгъэпуд цӀыхум Тхьэм абы нэхърэ куэдкӀэ нэхъ гугъуехьышхуэ иригъэшэчынущ. Сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ а цӀыхум Мэссихь и лъыуэ Тхьэм и зэгурыӀуэныгъэр зыгъэпэжауэ, а цӀыхум и гур зыгъэкъэбзэжам пщӀэ имыӀэу елъытэ, Тхьэм и Псэ ЛъапӀэу зи нэфӀ дэ къытщыхуэми и гум хегъэщӀ+. 30Мыпхуэдэу жызыӀа Зиусхьэныр[*] дощӀэ: «ЦӀыхухэм я бзаджагъэр езыгъэпшыныжынур сэращ; абыхэм яхуэфащэр езгъэгъуэтыжынущ». ИтӀани жиӀащ:[*] «Зиусхьэным езым и цӀыхухэм хьэкум ятрищӀыхьынущ»+. 31Къуаншагъэ зэрыпщӀам щхьэкӀэ гъащӀэ зиӀэ Тхьэм и ӀэмыщӀэ уихуэныр куэду шынагъуэшхуэщ!+

32Тхьэм и хъыбарыр къывгурыӀуэну абы и нэхур къыщыфтепса блэкӀа махуэр фи гум къэвгъэкӀыж. ФыкъимыкӀуэтыжу и гъуэгу фрикӀуэу, а махуэхэм гугъуехьышхуэ куэд фшэчу щытащ. 33Зэм цӀыхухэм я пащхьэм псалъэ фӀейхэр къыщывапэсырт, гузэвэгъуэми фыщыхадзэрт, зэми апхуэдэу зыхущыта адрей цӀыхухэм защӀэвгъакъуэрт. 34Лъэхъуэщым щӀэсхэм гугъуехь ядэфшэчырт. ЦӀыхухэм фи мылъкур зэрыфтрахар фигуапэу къабыл фщӀащ, абы нэхърэ нэхъ мылъкуфӀу мыкӀуэдыжынур уафэм зэрыщывиӀэр фщӀэрти+.

35Аращи, гушхуэныгъэу фиӀэр зыхэвмыныж, гушхуэныгъэ зиӀэхэм я ӀыхьэфӀыр инынущи. 36Теубыдагъэ фиӀэн хуейщ, Тхьэр зыхуейр вгъэзэщӀэн икӀи фызэригъэгугъа ӀыхьэфӀыр вгъуэтын щхьэкӀэ. 37Сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ Тхьэм и псалъэ тхахэм зэрыхэтым хуэдэу:[*]

«Куэд дыдэ дэмыкӀыу,
къэкӀуэнур мыгувэу къэсынущ.

38ФӀэщхъуныгъэ зэриӀэм щхьэкӀэ,
си дежкӀэ щыпкъагъэ зиӀэр псэунущ.

Ауэ а цӀыхур къикӀуэтыжмэ,
сигу ирихьынукъым»+.

39Дэ зызыгъэкӀуэду гъуэгум къыщикӀуэтыжхэм дащыщкъым, атӀэ фӀэщхъуныгъэм и гъуэгум дрокӀуэ, апхуэдэу зэрыщытым щхьэкӀэ дымыкӀуэду Тхьэм дыкърегъэл.

11-НЭ ЕДЗЫГЪУЭ

ЦӀыхухэр пасэ зэманым Тхьэм щыгугъыу зэрыщытар

11^1ФӀэщхъуныгъэр зищӀысыр – дызыщыгугъыу, дызыпэплъэ Ӏуэхухэр зэрыдгъуэтынур тщӀэныр арщ икӀи Ӏуэху нэрымылъагъухэм ди дзыхь едгъэзыныр арщ+. 2Пасэ зэманым дунейм щыпсэууэ щыта цӀыхухэм фӀэщхъуныгъэ зэраӀам щхьэкӀэ Тхьэр щыхьэтыфӀ яхуэхъуащ.

3ФӀэщхъуныгъэ зэрыдиӀэм щхьэкӀэ, Тхьэм и псалъэкӀэ дунейр къызэригъэщӀар зэхыдощӀыкӀ. Аращи, цӀыхум и нэкӀэ илъагъур и нэкӀэ имылъагъум къыхэкӀащ+.

4Хэбэл[*] фӀэщхъуныгъэ зэриӀам щхьэкӀэ, Каин ищӀа къурмэным нэхърэ нэхъ къурмэныфӀ ищӀащ. Тхьэм Хэбэл и тыгъэхэр щидам, Хэбэл фӀэщхъуныгъэ зэриӀам щхьэкӀэ, Тхьэр абы щыпкъагъэ зэриӀамкӀэ щыхьэт хуэхъуащ. Хэбэл дунейм ехыжащ, ауэ фӀэщхъуныгъэ зэриӀам щхьэкӀэ, иджыри хъыбар къытхуехь+.

5Ханох[*] фӀэщхъуныгъэ зэриӀам щхьэкӀэ, Тхьэм абы лӀэныгъэр иримыгъэлъагъуу уафэм дрихьеящ. Тхьэм ар уафэм зэрыдрихьеям щхьэкӀэ, цӀыхухэм ар ягъуэтыжын ялъэкӀакъым. Тхьэм ар уафэм дрихьеин и пэкӀэ, Ханох Тхьэм и гум зэрырихьамкӀэ Тхьэм и псалъэ тхахэр щыхьэт абы хуохъу+. 6ЦӀыхум фӀэщхъуныгъэ имыӀэмэ, Тхьэм игу ирихьынукъым; Тхьэм пэгъунэгъу хъуну хуей дэтхэнэми Тхьэр зэрыщыӀэмкӀи Тхьэм и гъуэгум лъыхъуэхэм я ӀыхьэфӀыр зэралъигъэсымкӀи фӀэщхъуныгъэ иӀэн хуейщи.

7ЦӀыхухэм ямылъэгъуа къэкӀуэну Ӏуэхухэм теухуауэ Тхьэм Нухь[*] хъыбар къыщригъащӀэм, Нухь фӀэщхъуныгъэ зэриӀам щхьэкӀэ, Тхьэм щышынэри, и унагъуэр мыкӀуэду къригъэлын щхьэкӀэ, кхъухь ищӀащ. Нухь иӀа фӀэщхъуныгъэмкӀэ дунейм и цӀыхухэм я къуаншагъэр нахуэ яхуищӀащ. ФӀэщхъуныгъэ зэриӀам щхьэкӀэ Тхьэм абы щыпкъагъэ иӀэу зэрилъытар и ӀыхьэфӀ хъуащ+.

8Ибрэхьим[*] и ӀыхьэфӀ хъуну къэралым кӀуэну Тхьэм къыщыхуриджам, Ибрэхьим фӀэщхъуныгъэ зэриӀам щхьэкӀэ, Тхьэм едаӀуэри, здэкӀуэнур имыщӀэу щыта пэтми, итӀани гъуэгу техьащ+. 9ФӀэщхъуныгъэ зэриӀам щхьэкӀэ, Тхьэм къритыну къызэригъэгугъа къэралым хамэм хуэдэу щыпсэууэ щытащ ар. А къэралым Ибрэхьим шэтырхэм щӀэсу щыпсэууэ щытащ. Исхьэкъри Екъубри шэтырхэм щӀэсащ. Ибрэхьим Тхьэм къызэригъэгугъа ӀыхьэфӀыр абы и гъусэу абыхэми къалъысыну щытащ+. 10Ибрэхьими шэтырхэм щӀэсащ. Сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ къалэшхуэу Тхьэм игъэпсауэ, игъэувауэ, мыкӀуэдыжын лъабжьэхэр зиӀэм пэплъэу щытащ+.

11Сарэ[*] сабий имыгъуэтыну и ныбжьыр блэкӀауэ щыта пэтми, фӀэщхъуныгъэ зэриӀам щхьэкӀэ, сабий игъуэтыну Тхьэм къару къритащ, сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ къэзыгъэгугъа Тхьэр зэрыщыпкъэр Сарэ ищӀэу щытащи+. 12ЛӀэн гъунэгъу хъуа пэтми, а лӀы закъуэм быну къытехъукӀар уафэм ит вагъуэхэм я бжыгъэм хуэдизу куэд хъуащ, хы Ӏуфэм Ӏулъ умыбжыфыну пшахъуэми хуэдизу бэгъуащ+.

13Мы цӀыху псори фӀэщхъуныгъэ яӀэу лӀащ. Тхьэм къызэригъэгугъа Ӏуэхухэр ягъуэтакъым, ауэ жыжьэу ахэр ялъагъури щыгуфӀыкӀащ. «Мы дунейм хамэу икӀи хэхэсу дытетщ», жаӀащ абыхэм+. 14Апхуэдэу жызыӀэхэм я къэрал пэжым зэрылъыхъуэр къагъэнахуэ. 15Я гум илъу щытар къэралу зэрыкӀыжар аратэмэ, ягъэзэжыну Ӏэмал яӀэнт. 16Ауэ къэрал нэхъыфӀ гуэрым щӀэхъуэпсу щытащ – ар уафэм щыӀэ къэралыр аращ. Аращи, езыхэм я ТхьэкӀэ щеджэкӀэ, Тхьэм емыкӀу ищӀыркъым, Тхьэм абыхэм къалэ яхуигъэпсащи+.

17Тхьэм Ибрэхьим[*] и щыпкъагъэр щигъэунэхум, Ибрэхьим фӀэщхъуныгъэ зэриӀам щхьэкӀэ, Исхьэкъ къурмэныпхъэу къихьащ+. 18«Исхьэкъ къытехъукӀыну цӀыхухэр арщ уэ уи бын пэжкӀэ зэджэнухэр», жиӀэу Тхьэм Ибрэхьим къигъэгугъа пэтми,[*] Ибрэхьим и къуэ закъуэр къурмэныпхъэ ищӀыну хьэзыру щытащ. 19Тхьэм Исхьэкъ лӀахэм къахигъэтэджыкӀыжын зэрылъэкӀынум Ибрэхьим щыгугъыу щытащ, Исхьэкъ лӀахэм къахэтэджыкӀыжауэ Ибрэхьим зэригъуэтыжари жыпӀэ хъунущ+.

20Исхьэкъ[*] фӀэщхъуныгъэ зэриӀам щхьэкӀэ, Тхьэм и нэфӀ къэкӀуэну зэманым Екъубрэ Эсаурэ къазэрыщыхуэнур яжриӀащ+.

21Екъуби[*] фӀэщхъуныгъэ зэриӀам щхьэкӀэ, лӀэн щыхъум, Исуф и къуэхэм ящыщ дэтхэнэми Тхьэм и нэфӀ къызэрыщыхуэнур жриӀащ икӀи и башым зытригъащӀэурэ,[*] Тхьэм щӀыхь хуищӀащ+.

22Исуф[*] фӀэщхъуныгъэ зэриӀам щхьэкӀэ, и лӀэгъуэр къыщысым, израил цӀыхухэр Мысырым къызэрикӀыжынум и гугъу ищӀащ икӀи и хьэдэ къупщхьэхэр здыщӀалъхьэжын хуеймкӀэ усят къищӀащ+.

23Мусэ бегъымбарым и адэ-анэм[*] фӀэщхъуныгъэ зэраӀам щхьэкӀэ, Мусэ къыщалъхум, мазищкӀэ ягъэпщкӀуащ, сабийр зэрыдахэр ялъэгъуат, пащтыхьым и унафэми щышынатэкъыми+.

24Мусэ[*] фӀэщхъуныгъэ зэриӀам щхьэкӀэ, ин щыхъум, Фирхьэуным и пхъурылъхукӀэ къеджэу идэртэкъым. 25Гуэныхь щӀэнымкӀэ зы зэман кӀэщӀкӀэ зигъэтхъэжыным нэхърэ, Тхьэм и цӀыхухэм гугъуехь ядишэчыныр нэхъ къищтащ+. 26Мысырым и мылъку псоми нэхърэ Мэссихь щхьэкӀэ езыр ягъэпудыныр нэхъ къулеигъэу илъытащ, ӀыхьэфӀу къылъысынум пэплъу щытащи+. 27ФӀэщхъуныгъэ зэриӀам щхьэкӀэ, пащтыхьым и губжьым щымышынэу, Мысырым къикӀыжащ. ЦӀыхухэм ямылъагъу Тхьэр зэрилъэгъуам хуэдэу и гум теубыдагъэ илъу щытащ. 28Мусэ фӀэщхъуныгъэ зэриӀам щхьэкӀэ, израил цӀыхухэм ӀутӀыж махуэшхуэр[*] япэ дыдэ яригъэгъэлъэпӀащ, я бжэхэми лъы траутхэну унафэ яхуищӀащ, я щыпэлъхухэр зыгъэкӀуэд мелыӀычым имыгъэкӀуэдын щхьэкӀэ.

29Израил цӀыхухэм[*] фӀэщхъуныгъэ зэраӀам щхьэкӀэ, щӀы гъущэм зэрыщызекӀуам хуэдэу, Хы Плъыжьым зэпрыкӀащ, ауэ мысыр цӀыхухэр хым зэпрыкӀыну щыхуежьэм, псори итхьэлащ.

30Израил цӀыхухэм фӀэщхъуныгъэ зэраӀам щхьэкӀэ, Ерихон къалэр[*] махуиблкӀэ хъурейуэ къакӀухьа нэужь, къалэм и блыныр къызэтещэщащ.

31Рахав[*] псэжьым фӀэщхъуныгъэ зэриӀам щхьэкӀэ, фӀэщхъуныгъэ зимыӀэхэм ядэкӀуэдакъым, сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ бий тӀасхъэщӀэххэр и гуапэу иригъэблэгъащ (икӀи нэгъуэщӀ гъуэгукӀэ къалэм ахэр дишыжащ)+.

32Иджыри сыт жысӀэнур? Гидеон, Барак, Шимшон, Ифтэх, Даут, Самуел сымэ, адрей бегъымбархэми я хъыбарыр къыжысӀэну зэманыр срикъунукъым. 33Абыхэм фӀэщхъуныгъэ зэраӀам щхьэкӀэ, нэгъуэщӀ пащтыхьыгъуэхэм ятекӀуащ, захуагъэр ягъэпсащ, Тхьэм къызэригъэгугъа Ӏуэхухэри яӀэ хъуащ. Аслъэнхэм я жьэхэр ягъэбыдащ, 34мафӀэшхуэхэри ягъэункӀыфӀащ, джатэхэм къаӀэщӀэкӀыжащ. ГуащӀэмащӀэу щытами, къару яӀэ хъуащ. ЗэуэнкӀэ лъэкӀыныгъэ яӀэ хъуащ, хамэхэм я дзэхэр ирахужащ. 35Фызхэм я лӀахэр къэхъужауэ ягъуэтыжащ. Тхьэм къыщигъэтэджыжкӀэ, нэхъ гъащӀэфӀ ягъуэтын щхьэкӀэ, нэгъуэщӀхэр (Тхьэр ягъэпцӀыну зэрамыдам щхьэкӀэ) я бийхэм щхьэхуиту къаутӀыпщыжакъым. Абыхэм гугъуехь ирагъэшэчурэ, ягъэлӀащ. 36ЦӀыхухэм абыхэм ящыщхэр ягъэикӀэурэ икӀи щӀопщкӀэ еуэурэ, гугъуехь ирагъэшэчащ, итӀанэ Ӏэхъулъэхъу иралъхьэри, лъэхъуэщым щӀадзащ+. 37ЦӀыхухэм нэгъуэщӀ гуэрхэри мывэкӀэ еуэурэ яукӀащ, зыгуэрхэри пхъэм хуэдэу зэпахащ, нэгъуэщӀ гуэрхэри джатэкӀэ яукӀащ. ФӀэщхъуныгъэ зиӀэ цӀыхухэм мэлыфэрэ бжэныфэрэ ящыгъыу къакӀухьу, щыщӀагъэ яӀэу, гузэвэгъуэ хэту, цӀыхухэм хьэкӀэкхъуэкӀагъэ къращӀэу щытащ. 38Абыхэм я фӀыгъуэр дунейм хуэфащэу щытакъым. Губгъуэ нэщӀхэмрэ Ӏуащхьэхэмрэ къыщакӀухьу, бгъуэнщӀагъхэмрэ аузхэмрэ щыпсэууэ щытащ.

39Ауэ абыхэм фӀэщхъуныгъэ зэраӀам щхьэкӀэ, Тхьэр щыхьэтыфӀ а псоми къахуэхъуа пэтми, Тхьэм и цӀыхухэр къызэригъэгугъауэ щыта Ӏуэхухэр иджыри ягъуэтакъым. 40Сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ Тхьэм и гум илъу щытар дэркӀэ нэхъыфӀщ – ахэр дэ ди мыгъусэмэ, я щыпкъагъэм щыщӀагъэ лъэпкъ хэмылъу, езым дежкӀэ цӀыху нэгъэса зэрымыхъунуращ+.

12-НЭ ЕДЗЫГЪУЭ

Тхьэм и бынхэр ӀурыщӀэ зэрищӀыр

12^1Аращи, апхуэдэ щыхьэт гупышхуэ дяпэ иту зэрыдиӀэм щхьэкӀэ, дэтхэнэ хьэлъэу ттелъымрэ гуэныхьу дызэщӀэзубыдэмрэ зытедвгъэдзи, теубыдагъэ диӀэу, зэдэжэныгъэу къытпэщылъыр къэдвгъэж+. 2Хьисэ ди нэхэр тедвгъэгъэт. Аращ фӀэщхъуныгъэм и гъуэгум дытезыгъэхьэу, пашэ къытхуэхъуу ди фӀэщхъуныгъэр нэгъэса зыщӀыр. И пащхьэм илъу щыта гуфӀэгъуэм щхьэкӀэ, цӀыхухэм жорым зэрыраӀулӀам и гугъуехь ишэчащ, жорым и емыкӀуми еплъакъым ар, Тхьэм и тахътэм и ижьырабгъумкӀэ бгъэдэтӀысхьащ+. 3Фемышын икӀи фи гур фымыгъэныкъуэн щхьэкӀэ, Хьисэ Мэссихь фегупсыс. Езыр жагъуэу зылъагъу гуэныхьыщӀэ цӀыхухэм сыту гугъуехьышхуэ ирагъэшэча!

4Гуэныхьым фебэну, лъы къыфщӀэкӀыху, иджыри къэс фыпэувакъым абы+. 5И бынкӀэ къывэджэурэ, Тхьэм фигу зэригъэзагъэр[*] фщыгъупщащ:

«Си бын, Зиусхьэным ӀурыщӀэ ущищӀкӀэ,
нэмыплъ епту ущымыт,
езыр къыщогийкӀи,
уи гур умыгъэныкъуэ,+
6сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ Зиусхьэным фӀыуэ
илъагъу цӀыхур ӀурыщӀэ ещӀ,
и быным хуэдэу ищтэ дэтхэнэми
гугъуехь ирегъэшэч».

7Аращи, Тхьэм ӀурыщӀэ фыщищӀкӀэ, теубыдагъэ зивгъэӀэ. Тхьэр апхуэдэу къывдогъуэгурыкӀуэ, и быну фызэрыщытым щхьэкӀэ. Адэм ӀурыщӀэ имыщӀ бын щыӀэ+? 8Тхьэм и бын псори ӀурыщӀэ зэрищӀым хуэдэу ӀурыщӀэ фимыщӀмэ, и бынхэм фащыщкъым, атӀэ хабзэкӀэ къамылъхуахэм фахуэдэщ. 9Абы нэмыщӀ, мы дунейм дытету ди адэхэм ӀурыщӀэ дащӀмэ, фӀэлӀыкӀ яхудиӀэщ. Дыпсэун щхьэкӀэ, уафэм тес ди Адэ лъапӀэм абы нэхърэ нэхъыбэу дыхуэӀурыщӀэн хуейщ. 10Ди адэхэм зэман кӀэщӀкӀэ игъуэу зэралъытам хуэдэу, ӀурыщӀэ дащӀырт. Ауэ Тхьэм, и лъапӀагъэмкӀэ Ӏыхьэ диӀэн щхьэкӀэ, и фӀагъ къыдигъэкӀыну ӀурыщӀэ дещӀ. 11Зыгуэрым ӀурыщӀэ дыщищӀкӀэ, ди гуапэ хъуркъым, атӀэ ди гуауэ мэхъу. Ауэ Тхьэм ӀурыщӀэ ищӀурэ игъэса цӀыхухэм иужькӀэ фӀыуэ абы къахухэкӀыр щыпкъагъэмрэ гузэгъэгъуэмрэщ.

12Аращи, фэ фи Ӏэблэу гуэхуахэмрэ къару зыхэмылъыж лъэгуажьэхэмрэ къару яхэвгъэлъ. 13ЦӀыху лъашэр нэхъ Ӏей фымыгъэхъуу, ар хъужын щхьэкӀэ, гъуэгу захуэм фрикӀуэ.

Тхьэм и нэфӀ щыхуэныгъэм нэмыплъ евмыт

14ЦӀыху псоми фазэрыгурыӀуэнми гукъабзагъэри зэрывиӀэнми фыхущӀэкъу; сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ гукъабзагъэ имыӀэмэ, зыми Зиусхьэныр илъагъунукъым+. 15Фэ фщыщ зыми Тхьэм и нэфӀ щыхуэныгъэм зэрызыхимыгъэныным фыхуэсакъ. Зи зэран къакӀуэ лъабжьэ дыджу, цӀыху куэдыр зыгъэуфӀейр къыфхремыкӀ+. 16Фэ фщыщу зыри зинэ зыщӀэ цӀыхухэм ящыщ иремыхъу, е Эсау[*] хуэдэу Тхьэм и фӀэлӀыкӀ зи гум имылъ цӀыхухэм ящыщ иремыхъу. Эсау къуэ нэхъыжьым иӀэу щыта хуитыныгъэхэр шхыныгъуэ закъуэм щхьэкӀэ ищэжащ+. 17ИтӀанэ, зэрыфщӀэщи, Тхьэм и нэфӀ зыщигъэхуэн щхьэкӀэ, Эсау и адэр Тхьэм иригъэлъэӀуну хуеящ[*], ауэ и адэм хуидакъым. Эсау гъыурэ и адэм елъэӀуа пэтми, ар и псалъэм тригъэкӀыфакъым+.

18ФызэӀусэн флъэкӀыну мафӀэм ис бгым деж фыкъэкӀуакъым[*]. КӀыфӀыгъэм, мазэхэм, жьышхуэм, 19бжьамиишхуэм и макъым, псалъэхэр къыжызыӀэ макъым я деж фыкъэкӀуакъым. Ар зэхэзыхахэр а макъыр аргуэру къемыпсэлъэжыну елъэӀуащ, 20сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ а макъым къыжиӀа унафэр яшэчын ялъэкӀакъым: «ХьэкӀэкхъуэкӀэр бгым еӀусэмэ, мывэхэмкӀэ е шабзэмкӀэ вгъэлӀэн хуейщ». 21Къахуэлъэгъуар шынагъуэшхуэти, Мусэ бегъымбарми, «Сошынэ икӀи сокӀэзыз» жиӀащ.[*]

22Фэ фыкъыздэкӀуар Сион Ӏуащхьэр[*] арщ, гъащӀэ зиӀэ Тхьэм и къалэшхуэу, уафэм щыӀэ Ерусалиму мелыӀычхэр мин бжыгъэкӀэ здэщыӀэр арщ+. 23Тхьэм и япэрей быну уафэм щыӀэ тхылъым зи цӀэ итхэм я махуэшхуэ зэхуэсми фыкъэкӀуащ. Тхьэуэ цӀыху псоми хьэкум ятезыщӀыхьым деж фыкъэкӀуащ, зи щыпкъагъэм щыщӀагъэ лъэпкъ хэмылъу, Тхьэм цӀыху нэгъэса ищӀахэм я псэхэм я дежи фыкъэкӀуащ+. 24ЗэгурыӀуэныгъэщӀэр Тхьэмрэ цӀыхухэмрэ яку дэлъ зыщӀа Хьисэрэ абы лъыуэ къыщӀэкӀамрэ я деж фыкъэкӀуащ. Хэбэл и лъым нэхърэ Хьисэ и лъым Ӏуэху нэхъыфӀым нэхъ дыщегъэгугъ+.

25Фысакъ, къэпсалъэм фи щӀыб хуэвмыгъазэ. Тхьэм деж къикӀ хъыбарыр щӀылъэм къыщыжызыӀэгъам зи щӀыб хуэзыгъэзахэм яхуэфащэ тезырыр ягъуэтыжащ. Аращи, уафэм къикӀыу дэ къыдэпсалъэм ди щӀыб хуэдгъазэмэ, абы нэхърэ нэхъ тхуэфащэ тезырыр дгъуэтынукъэ+? 26Тхьэм и макъым щӀылъэр игъэхъеящ абы щыгъуэ, ауэ иджы Тхьэм псалъэ быдэ итащ:[*] «ЩӀылъэм и мызакъуэу, уафэри згъэхъеинущ аргуэру». 27«Аргуэру» жыхуиӀэ псалъэм къегъэнахуэ Тхьэм игъэхъей псори – Тхьэм къигъэщӀа псори – я пӀэм зэрырихыжынур. Тхьэм имыгъэхъея Ӏуэхухэращ къызэтенэнур+.

28Аращи, зыми имыгъэхъеифыну тепщэныгъэр Тхьэм къызэрыдитым щхьэкӀэ фӀыщӀэ хуэдвгъэщӀ. ДгъэлъапӀэу, фӀэлӀыкӀ худиӀэу, и гум дрихьу дыхуэвгъэлажьэ,+
29сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ ди Тхьэр псори зыс мафӀэщ.

13-НЭ ЕДЗЫГЪУЭ

Тхьэм игу дрихьын зэрыхуейр

13^1Зэшхэм хуэдэу, зэпымыууэ фӀыуэ фызэрылъагъуу щрет+. 2ХьэщӀэр гъэлъэпӀэныр зыщывмыгъэгъупщэ; сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ апхуэдэу цӀыху гуэрхэм ямыщӀэу мелыӀычхэр ягъэхьэщӀащ.[*]+
3Лъэхъуэщым щӀэсхэр, абы фадыщӀэсым хуэдэу, икӀи гугъуехь зышэчхэри, гугъуехь ядэфшэчым хуэдэу, зыщывмыгъэгъупщэ. Фэри мы дунейм тет цӀыхухэм фащыщщ+.

4Нэчыхьыр цӀыху псоми ирегъэлъапӀэ, лӀымрэ фызымрэ я пӀэр къабзэу щрет. Тхьэм зинэщӀэхэр игъэкъуэншэнущ+. 5Ахъшэм фыхуэмынэпсей, фиӀэм арэзы фытехъуэ. Тхьэм къыжиӀащ:[*]

«ИгъащӀэкӀэ ухыфӀэздзэжынукъым,
уи закъуэу укъэзгъэнэнукъым»+.
6Аращи, гушхуэныгъэкӀэ жыдоӀэ:[*]
«Зиусхьэныр си дэӀэпыкъуэгъущи,
зыми сыщышынэнукъым.
ЦӀыхухэм сыт къызащӀэфынур?»+

7Тхьэм и псалъэхэр къывжезыӀа фи унафэщӀ къушхэр зыщывмыгъэгъупщэ. Дунейм зэрехыжами феплъи, я фӀэщхъуныгъэм и лъэужьым фрикӀуэ+. 8Хьисэ Мэссихь дыгъуасэ зэрыщытам хуэдэу, зызэримыхъуэкӀауэ ноби щытщ, игъащӀэкӀи щытынущ+.

9Ӏуэху гъэщӀэгъуэн зэхуэмыдэу цӀыхухэм адрейхэр зрагъаджэхэм зыдевмыгъэхьэх. Тхьэм и нэфӀ щыхуэныгъэкӀэ фигухэр вгъэбыдэмэ, фӀыщ, ауэ шхыныгъуэхэм теухуа унафэхэм пщӀэ яӀэкъым. А унафэхэм ятету ирикӀуэ цӀыхухэм абыхэм я фӀагъ ирагъэкӀакъым+. 10Дэ ди къурмэнщӀыпӀэ диӀэщ. Шэтырым щылажьэу щытахэм а щӀыпӀэм щащӀ къурмэныпхъэм[*] щыщ яшхыну хуитакъым.

11Дин пашэшхуэм цӀыхухэм я гуэныхьхэр ипшыныжын щхьэкӀэ, былымхэм я лъыр здихьыурэ, я нэхъ Пэш ЛъапӀэу жыхуаӀэм щӀыхьэу щытащ, ауэ былымхэм япкъхэр къалэм и щӀыбым мафӀэкӀэ щагъэсу щытащ. 12И лъымкӀэ цӀыхухэм я гур игъэкъэбзэжын щхьэкӀэ, куэбжэ щӀыбым[*] гугъуехь щишэчащ Хьисэи+. 13КъращӀа емыкӀум ди Ӏыхьэ хэлъын щхьэкӀэ, Хьисэ деж къалэ щӀыбым дывгъакӀуэ+. 14Сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ мыбдежым мыкӀуэдыжын къалэ щыдиӀэкъым, ауэ къэунэхуну къалэм дыпоплъэ.

15Аращи, Хьисэ и цӀэкӀэ Тхьэм щӀыхьышхуэ зэпымыууэ хуэдвгъэщӀ – а щӀыхьышхуэр арщ дэ ди къурмэныпхъэр – езым и цӀэр зыгъэлъапӀэ жьэм къажьэдэкӀыр арщ дэ ди къурмэныпхъэр+. 16ФӀы фщӀэнри зыщывмыгъэгъупщэ, фиӀэр нэгъуэщӀ цӀыхухэм ядэвгуэшынри зыщывмыгъэгъупщэ, апхуэдэ къурмэныпхъэхэр Тхьэм и гуапэщи.

17Фи унафэщӀ къуэшхэм къыжаӀэм федаӀуэ икӀи абыхэм фахуэӀурыщӀэ, ахэр Тхьэм жэуап езытыжын хуей цӀыхухэм хуэдэу, фи псэхэм яхуэсакъыу къыкӀэлъоплъри. Я Ӏуэхур къехьэлъэкӀыурэ ямылэжьэу, гуфӀэу ящӀэн щхьэкӀэ, абыхэм федаӀуэ. Я Ӏуэхур къехьэлъэкӀыурэ ящӀэмэ, абы и фӀагъ къывэкӀыркъым.

18Тхьэм фытхуелъэӀу. МыхъумыщӀэ дигу илъу зыдэтщӀэжыркъым, Ӏуэху псомкӀи щыпкъагъэ дигу илъу, дыпсэуну дыхуейщи+. 19Псом хуэмыдэжу сыщӀывэлъэӀур фи деж Тхьэм щӀэх нызигъэгъэзэжыну фелъэӀунырщ.

Иужьрей фӀэхъус псалъэхэр

20Гузэгъэгъуэ къыдэзыт Тхьэм ди Зиусхьэну Хьисэ Мэссихьу мэлыхъуэ лэгъупэжьыр лӀахэм къахигъэтэджыкӀыжащ. Хьисэ и лъыр арщ мыкӀуэдыжын зэгурыӀуэныгъэу Тхьэм езымрэ дэрэ дяку къыдилъхьар мыхъурым хуэдэу зыгъэпэжар+. 21Тхьэр зыхуейр вгъэзэщӀэн щхьэкӀэ, фӀыуэ фызыхуэныкъуэр фи гум кърырелъхьэ. Тхьэм игъуэу илъытэ Ӏуэхухэр Хьисэ Мэссихь и лъэкӀыныгъэкӀэ фрегъэгъэзащӀэ. МыкӀуэдыжын щӀыхьышхуэр зейр аращ. Ӏэмин.

22Си къуэшхэ, къызэрывгурызгъаӀуэ псалъэхэр фщтэнкӀэ сыныволъэӀу. Куэдыщэ ныфхуэстхакъым.

23Ди къуэш Тимофей[*] щхьэхуиту къызэраутӀыпщыжар фщӀэну сыхуейщ. Мыгувэу къакӀуэмэ, абы сригъусэу фыслъагъуну сынэкӀуэнущ+.

24Фи унафэщӀ къуэш псоми Тхьэм и цӀыху лъапӀэ псоми фӀэхъус схуефхыж. Италием щыщ къуэшхэм фӀэхъус къывахыж.

25Тхьэм и нэфӀ къыфщрехуэ фэ псоми.

* 1:5 Тхьэм жриӀа – еплъ Уэрэд ЛъапӀэхэм (Сабур) 2:7.

* 1:5 жиӀа – еплъ Самуел бегъымбарым и хъыбар зэрыт етӀуанэ тхылъым (2-я Царств) 7:14.

* 1:6 Тхьэм … жиӀащ – еплъ 5 Мусэ 32:43; Уэрэд ЛъапӀэхэм (Сабур) 96:7

* 1:7 Тхьэм мыпхуэдэу жиӀащ – еплъ Уэрэд ЛъапӀэхэм (Сабур) 103:4.

* 1:8-9 Тхьэм мыпхуэдэуи жиӀащ – еплъ Уэрэд ЛъапӀэхэм (Сабур) 44:7-8.

* 1:9 гуфӀэгъуэм и дагъэр – а зэманым пащтыхь хъунум дагъэ лъапӀэ щахуэрт.

* 1:10-12 Тхьэм мыпхуэдэуи жиӀащ – еплъ Уэрэд ЛъапӀэхэм (Сабур) 101:26-27.

* 1:13 Тхьэм … жриӀа – еплъ Уэрэд ЛъапӀэхэм (Сабур) 109:1.

* 2:2 мелыӀычхэм къаӀуэта псалъэхэр – Торэт хабзэр арщ.

* 2:6 Тхьэм и псалъэ тхахэм яхэту … зыгуэр щыхьэт техъуащ – еплъ Уэрэд ЛъапӀэхэм (Сабур) 8:5-7.

* 2:7 зы тэлайкӀэ – Хьисэ мы дунейм щыщыпсэуа зэманыр аращ.

* 2:12 Тхьэм мыпхуэдэу жриӀащ – еплъ Уэрэд ЛъапӀэхэм (Сабур) 21:23.

* 2:13 мыпхуэдэуи жиӀащ – еплъ Ешайа бегъымбарым и тхылъым 8:17-18.

* 2:16 Ибрэхьим къытехъукӀа цӀыхухэр – еплъ Ешайа бегъымбарым и тхылъым 41:8-9.

* 2:17 и къуэшхэр – Тхьэм и бын хъуахэращ.

* 3:7-11 Тхьэм и Псэ ЛъапӀэм зэрыжиӀэм хуэдэу – еплъ Уэрэд ЛъапӀэхэм (Сабур) 94:8-11.

* 3:8 фи адэжьхэм губгъуэ нэщӀым щащӀэу зэрыщытам хуэдэу – еплъ 2 Мусэ 17:1-7 , икӀи 4 Мусэ 20:1-13.

* 3:15 Тхьэм и псалъэ тхахэм зэрыхэтым хуэдэу – еплъ Уэрэд ЛъапӀэхэм (Сабур) 94:8.

* 4:3 Тхьэм зэрыжиӀам хуэдэу – еплъ Уэрэд ЛъапӀэхэм (Сабур) 94:11.

* 4:4 Тхьэм къызэрыжиӀэр … щӀыпӀэ гуэрым деж итщ – еплъ 1 Мусэ 2:2.

* 4:5 Тхьэм къызэрыжиӀэр итщ – еплъ Уэрэд ЛъапӀэхэм (Сабур) 94:11.

* 4:7 нэхъапэм къызэрыжытӀам хуэдэу – еплъ Уэрэд ЛъапӀэхэм (Сабур) 94:8.

* 4:8 Нун и къуэ Ехьошуа – Исус Навин арщ.

* 5:4 Хьэрун – Мусэ бегъымбарым и къуэшу япэрей дин пашэшхуэ хъуар арщ. Еплъ 2 Мусэ 28:1-2.

* 5:5 Тхьэм абы къыжриӀащ – еплъ Уэрэд ЛъапӀэхэм (Сабур) 2:7.

* 5:6 зыщӀыпӀэ деж итщ – еплъ Уэрэд ЛъапӀэхэм (Сабур) 109:4.

* 5:6 Мелхиседек – еплъ 7:1-19.

* 5:7 и нэпсыр къежэхыурэ – еплъ Маттэ 26:36-46; Марк 14:32-42; Лука 22:41-43.

* 6:2 цӀыхухэр яумэхъыным – еплъ Маттэ 3:1.

* 6:2 хьэкум – «суд» жыхуаӀэрщ.

* 6:13-14 мыпхуэдэу къыжиӀащ – еплъ 1 Мусэ 22:16-17.

* 6:18 ӀуэхуитӀ – Тхьэм цӀыхухэр къызэригъэгугъа Ӏуэхухэмрэ ахэр зэригъэзэщӀэнур псалъэ быдэкӀэ къазэрыхуигъэпэжамрэщ.

* 6:19 я нэхъ пэш лъапӀэр – мы тхылъыр зытхам Тхьэм и унэшхуэм щӀэта пэшу Тхьэм и щӀыхьышхуэр здэщыӀар уафэм хуегъадэ.

* 6:20 Хьисэ я нэхъ пэш лъапӀэм … щӀыхьащ – дин пашэшхуэр Тхьэм и унэшхуэм щӀэта я нэхъ пэш лъапӀэм илъэс къэс зэ щӀыхьэрт, къурмэн ищӀыну, цӀыхухэм я гуэныхьхэр ипшыныжын щхьэкӀэ. Хьисэ дин пашэшхуэу уафэм Тхьэм и пащхьэм щихьащ.

* 7:1 Мелхиседек – еплъ 1 Мусэ 14:17-20.

* 7:1 Салим къалэр – Ерусалимщ.

* 7:5 Левий – Екъуб бегъымбарым и къуэхэм ящыщащ. Дин пашэ псори абы и унагъуэ лъэпкъым щыщу щытащ.

* 7:17 Тхьэм и псалъэ тхахэм мыпхуэдэу яхэтщ – еплъ Уэрэд ЛъапӀэхэм (Сабур) 109:4.

* 7:21 Тхьэм мыпхуэдэу къыжриӀащ – еплъ Уэрэд ЛъапӀэхэм (Сабур) 109:4.

* 8:6-7 япэрей зэгурыӀуэныгъэр – япэрей зэгурыӀуэныгъэр хъуну зыщӀар Мусэ бегъымбарыр арщ.

* 8:8-12 бегъымбарым … къыжиӀащ – :31-34.

* 9:4 мэнн зи цӀэ шхыныгъуэр – еплъ 2 Мусэ 16:4-5.

* 9:20 Мусэ къыжиӀащ – еплъ 2 Мусэ 24:8.

* 9:28 ИтӀани зэ къэлъэгъуэжынущ ар – дунейм и кӀэухым дежщ къыщылъэгъуэжынур.

* 10:5-7 Тхьэм мыпхуэдэу жриӀащ – еплъ Уэрэд ЛъапӀэхэм (Сабур) 39:7-9.

* 10:9 япэрей Ӏуэхухэр – къурмэн щӀыныр арщ.

* 10:9 етӀуанэ Ӏуэхур – Мэссихь къурмэныпхъэ зызэрищӀар арщ.

* 10:13 лъэгущӀэтын – еплъ 1:13.

* 10:15-16 япэщӀыкӀэ мыпхуэдэу къыжеӀэ – еплъ Иеремие бегъымбарым и тхылъым 31:33.

* 10:17 итӀанэ жеӀэ – еплъ Иеремие бегъымбарым и тхылъым 31:34.

* 10:25 Зиусхьэным и махуэр – къемэтмахуэр арщ.

* 10:30 мыпхуэдэу жызыӀа Зиусхьэныр – еплъ 5 Мусэ 32:35.

* 10:30 итӀани къыжиӀащ – еплъ 5 Мусэ 32:36.

* 10:37-38 Тхьэм и псалъэ тхахэм зэрыхэтым хуэдэу – еплъ Хабакук (Аввакум) бегъымбарым и тхылъым 2:3-4.

* 11:4 Хэбэл – еплъ 1 Мусэ 4:3-10.

* 11:5 Ханох – еплъ 1 Мусэ 5:21-24.

* 11:7 Нухь – еплъ 1 Мусэ 6:13-22.

* 11:8 Ибрэхьим – еплъ 1 Мусэ 12:1-5.

* 11:11 Сарэ – еплъ 1 Мусэ 18:11-14; 21:2.

* 11:17 Ибрэхьим – еплъ 1 Мусэ 22:1-14.

* 11:18 Тхьэм Ибрэхьим къигъэгугъа пэтми – еплъ 1 Мусэ 21:12.

* 11:20 Исхьэкъ – еплъ 1 Мусэ 27:27-29, 39-40.

* 11:21 Екъуб – еплъ 1 Мусэ 48:1-20.

* 11:21 и башым зытригъащӀэурэ – еплъ 1 Мусэ 47:31.

* 11:22 Исуф – еплъ 1 Мусэ 50:24-25.

* 11:23 Мусэ и адэ-анэр – еплъ 2 Мусэ 2:2.

* 11:24 Мусэ – еплъ 2 Мусэ 2:10-12.

* 11:28 ӀутӀыж махуэшхуэр – еплъ 2 Мусэ 12:21-28.

* 11:29 израил цӀыхухэр – еплъ 2 Мусэ 14:21-31.

* 11:30 Ерихон къалэр – еплъ Нун и къуэ Ехьошуа и хъыбар зэрыт тхылъым 6:12-21.

* 11:31 Рахав – еплъ Нун и къуэ Ехьошуа и хъыбар зэрыт тхылъым 2:1-21; 6:22-25.

* 12:5-6 Тхьэм … фигу зэригъэзагъэр – еплъ Сэлмэн пащтыхьым и псалъэжьхэм (Притчи) 3:11-12.

* 12:16 Эсау – еплъ 1 Мусэ 25:29-34; 27:30-40.

* 12:17 и адэр Тхьэм иригъэлъэӀуну хуеящ – еплъ 1 Мусэ 27:30-40.

* 12:18 мафӀэм ис бгым деж фыкъэкӀуакъым – е израил цӀыхухэм яхуэдэу, мафӀэм ис Синай бгым деж фыкъэкӀуакъым. Еплъ 2 Мусэ 19:16-22; 20:18-21.

* 12:21 Мусэ бегъымбарми … жиӀащ – еплъ 5 Мусэ 9:19.

* 12:22 Сион Ӏуащхьэр – абы къикӀыр Тхьэм и унэшхуэу уафэм щыӀэр аращ.

* 12:26 псалъэ быдэ итащ – еплъ Хаггай (Аггей) бегъымбарым и тхылъым 2:6.

* 13:2 мелыӀычхэр ягъэхьэщӀащ – еплъ 1 Мусэ 18:1-8; 19:1-3.

* 13:5 Тхьэм къыжиӀащ – еплъ 5 Мусэ 31:6.

* 13:6 жыдоӀэ – еплъ Уэрэд ЛъапӀэхэм (Сабур) 117:6.

* 13:10 къурмэныпхъэр – Тхьэм щӀыхьышхуэу хуэтщӀыр арщ. Еплъ 13:15.

* 13:12 куэбжэ щӀыбым – Ерусалим и куэбжэр арщ.

* 13:23 Тимофей – члисэ зэхуэс унафэщӀу Паул дэлажьэу, и гъусэхэм ящыщу щытар арщ. Еплъ Апостол. 16:1-3.

+ 1:2 1 Пет. 1:20, Мк. 12:7, Ин. 1:3, 1 Кор. 8:6, Кол. 1:16

+ 1:3 2 Кор. 4:4, Кол. 1:15, Уэрэд 109:1, Мк. 16:19, Апост. 7:55-56, Рим 8:34

+ 1:4 Еф. 1:21, Флп. 2:9
+ 1:5 Уэрэд 2:7, Апост. 13:32-33, Евр. 5:5,
+ 1:6 Уэрэд 96:7
+ 1:7 Уэрэд 103:4
+ 1:9 Уэрэд 44:7-8
+ 1:12 Уэрэд 101:26-28
+ 1:13 Уэрэд 109:1, Евр. 10:13
+ 1:14 1 Мусэ 19:16
+ 2:4 Апост. 2:22, Апост. 2:43
+ 2:5 Евр. 1:6
+ 2:8 Уэрэд 8:5-7, 1 Кор. 15:25

+ 2:9 Ин. 8:54, Ин. 17:1, 1 Пет. 1:21, 2 Пет. 1:17

+ 2:10 Рим 11:36, Евр. 5:9

+ 2:11 Евр. 13:12, Мт. 28:10, Мк. 3:35, Ин. 20:17, Рим 8:29

+ 2:12 Уэрэд 21:23

+ 2:14 Ин. 1:14, 1 Ин. 4:2, 2 Ин. 1:7, 1 Тим. 3:16, 1 Ин. 3:8, 1 Кор. 15:54-55

+ 2:17 Флп. 2:7
+ 2:18 Лк. 22:28
+ 3:11 Уэрэд 94:7-11
+ 3:15 Уэрэд 94:7-8
+ 3:17 Уэрэд 94:10,
+ 3:19 Уэрэд 105:24
+ 4:1 Евр. 12:15
+ 4:3 Уэрэд 94:11, Евр. 3:11
+ 4:4 1 Мусэ 2:2
+ 4:5 Уэрэд 94:11
+ 4:6 Евр. 3:19
+ 4:7 Уэрэд 94:7-8
+ 4:12 Еф. 6:17, Апок. 1:16
+ 4:13 Уэрэд 89:8, Уэрэд 138:2-3
+ 4:14 Евр. 2:17-18, Еф. 4:10, Евр. 7:26

+ 4:15 Лк. 23:41, Ин. 8:46, 1 Пет. 2:22, 1 Ин. 3:5, 2 Кор. 5:21

+ 4:16 Еф. 3:12, Евр. 10:19
+ 5:1 Евр. 8:3
+ 5:2 Евр. 7:28
+ 5:3 Евр. 7:27

+ 5:5 Ин. 8:54, Уэрэд 2:7, Апост. 13:32-33, Евр. 1:5

+ 5:6 Уэрэд 109:4, Евр. 7:17, Евр. 7:21

+ 5:7 Мт. 26:39, Мк. 14:35, Лк. 22:41, Уэрэд 21:25

+ 5:8 Рим 5:19, Флп. 2:8
+ 5:9 Евр. 2:10
+ 5:11 2 Пет. 3:16
+ 5:12 1 Пет. 2:2, 1 Кор. 3:1-2
+ 5:14 Еф. 4:13
+ 6:1 Евр. 9:14

+ 6:2 Апост. 8:17, Апост. 19:4-5, Апост. 10:42, Апост. 17:31

+ 6:4 Евр. 10:29
+ 6:8 Мт. 13:7, Мт. 3:12
+ 6:10 Мт. 10:42

+ 6:11 Рим 5:2-5, 2 Кор. 1:22, 2 Кор. 5:5, Еф. 1:14

+ 6:12 Евр. 13:7
+ 6:13 Лк. 1:73-75
+ 6:14 1 Мусэ 22:17
+ 6:17 Уэрэд 109:4
+ 6:19 Евр. 9:7
+ 6:20 Евр. 4:14, Евр. 8:1, Евр. 9:24-25
+ 7:2 1 Мусэ 14:17-20
+ 7:6 1 Мусэ 12:2-3, Рим 4:3, Гал. 3:16
+ 7:14 Мт. 1:3, Лк. 3:3
+ 7:17 Уэрэд 109:4, Евр. 5:6
+ 7:18 Рим 8:3, Гал. 4:9
+ 7:19 Евр. 9:9, Евр. 10:1
+ 7:21 Уэрэд 109:4, Евр. 5:6
+ 7:22 Евр. 6:11
+ 7:25 1 Ин. 2:1, Рим 8:34
+ 7:26 Еф. 4:10, Евр. 4:14
+ 7:27 Евр. 5:3, Евр. 9:12, Евр. 10:10
+ 7:28 Евр. 5:2
+ 8:1 Уэрэд 109:1, Мк. 16:19, Евр. 1:3
+ 8:2 Евр. 9:24
+ 8:3 Евр. 5:1, Еф. 5:2
+ 8:5 Кол. 2:17, Евр. 10:1,
+ 8:6 2 Кор. 3:6, Евр. 9:15
+ 8:7 Евр. 7:11
+ 8:8 Евр. 10:16-17, Лк. 22:20, 2 Кор. 3:6
+ 9:7 Евр. 6:19
+ 9:8 Евр. 10:20
+ 9:9 Евр. 7:19, Евр. 10:1
+ 9:10 Мк. 7:4
+ 9:11 Евр. 7:27, Евр. 10:10

+ 9:14 1 Пет. 1:18-19, Евр. 6:1, Апок. 7:14, 1 Ин. 1:7, Еф. 5:26

+ 9:15 Евр. 8:6, 2 Тим. 1:1, Тит 1:2
+ 9:19 Уэрэд 50:9
+ 9:23 Евр. 8:5
+ 9:24 Евр. 8:2
+ 9:26 1 Ин. 3:5, 1 Пет. 3:18
+ 9:27 Мт. 16:27

+ 9:28 1 Пет. 2:24, 1 Пет. 3:18, Тит 2:13, Апост. 1:11, 1 Фес. 4:16-18

+ 10:1 Кол. 2:17, Евр. 8:5, Евр. 7:19, Евр. 9:9

+ 10:5 Уэрэд 39:7-9, Уэрэд 50:18

+ 10:10 Мт. 26:26, 1 Кор. 11:24, Евр. 7:27, Евр. 9:9

+ 10:12 Уэрэд 109:1, Мк. 16:19, Евр. 1:3
+ 10:13 Уэрэд 109:1, Евр. 1:13
+ 10:17 Евр. 8:10-12
+ 10:19 Еф. 3:12, Евр. 4:16
+ 10:20 Евр. 9:8, Ин. 14:6

+ 10:22 Ин. 13:8, 1 Кор. 6:11, Еф. 5:26, Тит 3:5

+ 10:23 Евр. 4:14, 1 Кор. 1:9, 1 Фес. 5:24, 2 Фес. 3:3

+ 10:25 Апост. 2:42, Рим 13:11, 1 Кор. 3:13
+ 10:26 Мк. 3:29, 1 Ин. 5:16
+ 10:27 Уэрэд 20:10, Уэрэд 78:5,
+ 10:29 Евр. 6:4-6
+ 10:30 Рим 12:19
+ 10:31 Лк. 12:5

+ 10:34 Мт. 25:36, Мт. 5:12, Мт. 6:20, Мт. 19:21, 1 Пет. 1:4, Кол. 1:5

+ 10:38 Рим 1:17, Гал. 3:11
+ 11:1 Рим 8:24, 2 Кор. 4:18
+ 11:3 1 Мусэ 1:6-7, Уэрэд 32:6, 2 Пет. 3:5
+ 11:4 1 Мусэ 4:3-8, Мт. 23:35, 1 Ин. 3:12
+ 11:5 1 Мусэ 5:22-24
+ 11:7 1 Мусэ 6:9-22
+ 11:8 1 Мусэ 12:1-4
+ 11:9 1 Мусэ 12:8, 1 Мусэ 13:3, 1 Мусэ 18:1
+ 11:10 Евр. 12:22, Апок. 21:2
+ 11:11 1 Мусэ 21:2
+ 11:12 Рим 4:19, 1 Мусэ 22:17
+ 11:13 Мт. 13:17, Лк. 10:24, 1 Мусэ 23:4
+ 11:16 1 Мусэ 26:24, 1 Мусэ 28:13
+ 11:17 1 Мусэ 22:1-10, 1 Мусэ 21:12, Рим 9:7
+ 11:19 Рим 4:17-19
+ 11:20 1 Мусэ 27:27-29, 1 Мусэ 27:39-40
+ 11:21 1 Мусэ 47:31, 1 Мусэ 48:17-19
+ 11:22 1 Мусэ 50:24-25
+ 11:23 Апост. 7:20
+ 11:25 1 Ин. 2:17
+ 11:26 Евр. 13:13
+ 11:31 Мт. 1:5, Ек. 2:25
+ 11:36 1 Мусэ 39:20, Мт. 21:35, Мк. 16:18
+ 11:40 Флп. 3:12, Евр. 12:23
+ 12:1 1 Кор. 9:24

+ 12:2 Евр. 2:10, Лк. 24:26, Флп. 2:8, Уэрэд 109:1, Мк. 16:19, Евр. 1:3

+ 12:4 1 Тим. 4:10
+ 12:5 Уэрэд 93:12,
+ 12:7 Апок. 3:19
+ 12:14 Мт. 5:8
+ 12:15 Евр. 4:1,
+ 12:16 Евр. 13:4, 1 Мусэ 25:29-34
+ 12:17 1 Мусэ 27:34-38

+ 12:22 Гал. 4:26, Апок. 14:1, Апок. 21:2, Иуд. 1:14

+ 12:23 Лк. 10:20, Флп. 3:12, Евр. 11:40

+ 12:24 Евр. 8:6, Евр. 9:15, 1 Пет. 1:2, 1 Мусэ 4:10

+ 12:25 Евр. 2:3
+ 12:27 Уэрэд 101:27
+ 12:28 Уэрэд 2:11

+ 13:1 Ин. 13:34, 1 Пет. 1:22, 2 Пет. 1:7, Рим 12:10, 1 Фес. 4:9

+ 13:2 1 Пет. 4:9, 1 Мусэ 18:3, 1 Мусэ 19:2
+ 13:3 Мт. 25:36, Евр. 10:34
+ 13:4 1 Кор. 7:38, 1 Кор. 6:9

+ 13:5 Мт. 6:19, Мт. 6:25, 1 Тим. 3:1, 1 Тим. 6:7-9,

+ 13:6 Уэрэд 117:6
+ 13:7 Евр. 6:12
+ 13:8 Уэрэд 101:28
+ 13:9 Кол. 2:16
+ 13:12 Мт. 21:39, Мк. 12:8
+ 13:13 1 Пет. 4:14, Евр. 11:26
+ 13:15 Уэрэд 49:14, Уэрэд 106:22,

+ 13:18 Еф. 6:19, 1 Фес. 5:25, 2 Фес. 3:1, Апост. 23:1, Апост. 24:16

+ 13:20 Рим 15:33, Уэрэд 22:1, Уэрэд 79:2, Ин. 10:11, 1 Пет. 5:4,

+ 13:23 Апост. 16:1

+ https://ibt.org.ru/ebook?id=KBDOP

Table of Contents

- Хъыбарыфӏыр, Щӏэдзапӏэр Уэрэд, Лъапӏэхэр

- Пэублэ Псалъэ

- Еврейхэм

- 1-НЭ ЕДЗЫГЪУЭ
- 2-НЭ ЕДЗЫГЪУЭ
- 3-НЭ ЕДЗЫГЪУЭ
- 4-НЭ ЕДЗЫГЪУЭ
- 5-НЭ ЕДЗЫГЪУЭ
- 6-НЭ ЕДЗЫГЪУЭ
- 7-НЭ ЕДЗЫГЪУЭ
- 8-НЭ ЕДЗЫГЪУЭ
- 9-НЭ ЕДЗЫГЪУЭ
- 10-НЭ ЕДЗЫГЪУЭ
- 11-НЭ ЕДЗЫГЪУЭ
- 12-НЭ ЕДЗЫГЪУЭ
- 13-НЭ ЕДЗЫГЪУЭ