ХъыбарыфӀыр • ЩӀэдзапӀэр • Уэрэд ЛъапӀэхэр: 1 Мусэ
Author: Institutet för Bibelöversättning
Date: 2021-04-03T01:35:52.263686+00:00

Хъыбарыфӏыр, Щӏэдзапӏэр Уэрэд, Лъапӏэхэр

Хъыбарыфӏыр, Щӏэдзапӏэр Уэрэд, Лъапӏэхэр

1. Пэублэ Псалъэ

1. 1 Мусэ

ХЪЫБАРЫФӀЫР

ЩӀЭДЗАПӀЭР

УЭРЭД ЛЪАПӀЭХЭР

КъэбэрдейбзэкӀэ

Библиер зэдзэкӀыным елэж

Стокгольм

2017

ХъыбарыфӀыр

ЩӀэдзапӀэр

Уэрэд ЛъапӀэхэр

ХъыбарыфӀыр, 4-рей зэдзэкӀыгъуэ 2017

ЩӀэдзапӀэр, 2-рей зэдзэкӀыгъуэ 2017

Уэрэд ЛъапӀэхэр, 1-рей зэдзэкӀыгъуэ 2017

ЗэзыдзэкӀар: Къармокъуэ Хьэмид

КъыдэзыгъэкӀыр:

Библиер зэдзэкӀыным елэжь Институт, 2017

Стокгольм, Швеция

Новый Завет, Бытие, Псалтирь на кабардинском языке

Новый Завет, четвертое издание 2017

Бытие, второе издание 2017

Псалтирь, первое издание 2017

Переводчик: Кармоков Хамид

New Testament, Genesis, Psalms in the Kabardian language

New Testament, fourth edition 2017

Genesis, second edition 2017

Psalms, first edition 2017

Translator: Karamokov Khamid

© Библиер зэдзэкӀыным елэжь Институт, 1993, 2007, 2011, 2017

Стокгольм, Швеция

© Institute for Bible Translation 1993, 2007, 2011, 2017

Stockholm, Sweden

ISBN 978-91-87149-08-5

Printed by Printcorp, Belarus. Order 17024 (5781).

Пэублэ Псалъэ

ПЭУБЛЭ ПСАЛЪЭ

Си ныбжьэгъу лъапӀэ!

БиблиекӀэ зэджэ тхылъыр зищӀысым ущыгъуазэ? Библием итыр Тхьэм и псалъэу зыми зэримыхъуэкӀыу, зэи мыкӀуэду къэнэнуращ. Тхьэм дунейри цӀыхури къызэригъэщӀари, цӀыхур дунейм щӀытетри зэхыдегъэщӀыкӀ Библием. Библием щызэхуэхьэсащ Тхьэм къыбгъэдэкӀа псалъэу тхыжа хъуа псори. Библиер илъэс минрэ щитхукӀэ ятхащ. Зытхар цӀыху ищӀ хуэдиз мэхъу. Абыхэм ягу кърилъхьэри, Тхьэм и Псэ ЛъапӀэм Тхьэм и псалъэхэр яригъэтхащ.

Библиер ӀыхьитӀу зэхэлъщ: Пасэрей ЗэгурыӀуэныгъэр икӀи ХъыбарыфӀыр (Инджылыр), Ветхий и Новый Завет арщ. Пасэрей ЗэгурыӀуэныгъэр Хьисэ къэхъун и пэ ятхащ. ХъыбарыфӀыр Хьисэ къыщыхъуа лӀэщӀыгъуэм къриубыдэу ятхащ. Илъэс бжыкӀэ дызытетыр Хьисэ Мэссихь къыщалъхуа илъэсым щыдоублэ.

Пасэрей ЗэгурыӀуэныгъэр журтыбзэкӀэ ятхащ, ХъыбарыфӀыр зэрытхар алыджыбзэщ (грекыбзэщ). Ахэр а лъэхъэнэм щыӀа культурэхэм я бзэу щытащ.

Пасэрей ЗэгурыӀуэныгъэм къеӀуатэ дунейр Тхьэм къызэригъэщӀари цӀыхум япэу гуэныхь зэрищӀари, Тхьэм и лъэпкъ Израиль и тхыдэм топсэлъыхь, бегъымбархэм ятеухуа хъыбархэри Тхьэм и псалъэхэр бегъымбархэм я гум ирилъхьэу абыхэм цӀыхухэм къазэрыжригъэӀари итщ. Сабурри Пасэрей ЗэгурыӀуэныгъэм щыщщ. Сабур хъужыр бегъымбар Даут иуса уэрэдхэрщ, псалъэхэу Даут Тхьэр зэригъэлъапӀэр, зэрелъэӀуращ. ЕкклесиасткӀэ зэджэ тхылъри, бегъымбар Ӏэюб и хъыбар зэрыт тхылъри, нэгъуэщӀхэри итщ Пасэрей ЗэгурыӀуэныгъэм.

ХъыбарыфӀым итщ Зиусхьэн Хьисэ Мэссихьу ди КъегъэлакӀуэр къызэрыхъуар, абы и псэукӀэр, Ӏуэхуу абы цӀыхухэм яригъэщӀар, гуэныхь зыӀэщӀэщӀа цӀыхухэр къригъэлын папщӀэ, жорым зэрыкӀэрылӀыхьар, лӀахэм къазэрыхэтэджыкӀыжар. Пасэрей чыристанхэм я зэкъуэшыныгъэмрэ абыхэм я фӀэщхъуныгъэр зэрагъэӀуамрэ я хъыбархэр итщ ХъыбарыфӀым. Тхьэм и Псэ ЛъапӀэм апостолхэу Паул, Петр, Иуан, Иудэ сымэ яригъэтха тхылъхэри ХъыбарыфӀым щыщщ. Апостолхэм я тхылъхэр зыхуэгъэзар япэ чыристанхэм я члисэ зэхуэсыр аращ, ахэр дэнэ щӀыпӀэкӀи щыпсэу чыристанхэми яхуэгъэзауэ щытщ.

ХъыбарыфӀым и иужьрей тхылъым итыр Хьисэ Мэссихь апостол Иуан Ӏуэху къыхуигъэнэхуахэращ (Апокалипсис жыхуаӀэрщ). А тхылъым дунейм и къутэжыгъуэм деж къэхъунур итщ.

Хьисэ Мэссихь цӀыхухэм къаригъэщӀа Ӏуэхухэм «ХъыбарыфӀкӀэ» (Евангелие) йоджэ. А ХъыбарыфӀыр зытеухуар сыт? Ар зытеухуар мыращ: «Тхьэм дунейм и цӀыхухэр апхуэдизкӀэ фӀыуэ илъэгъуати, езым и Къуэ закъуэр итащ, Тхьэм и КъуэмкӀэ фӀэщхъуныгъэ зиӀэ дэтхэнэ зыри мыкӀуэду къелын икӀи мыкӀуэдыжын гъащӀэ иӀэ хъун щхьэкӀэ» (Иуан 3:16). А ХъыбарыфӀым щыхьэт техъуэу ХъыбарыфӀым итыр тхылъиплӀ мэхъу: ХъыбарыфӀыр Маттэ къызэриӀуэтар, ХъыбарыфӀыр Марк къызэриӀуэтар, ХъыбарыфӀыр Лука къызэриӀуэтар, ХъыбарыфӀыр Иуан къызэриӀуэтар. Маттэрэ Иуанрэ Хьисэ и гъуэгу япэу теува цӀыху пщыкӀутӀым ящыщщ. Маркыр апостол Петр и тхакӀуэу щытащ, апостол Паул и гъусэхэми ящыщщ. Лука дохутыру щытащ. Ари апостол Паул и гъусэхэм ящыщт. Апхуэдэ щӀыкӀэкӀэ ХъыбарыфӀым щыхьэт техъуэр цӀыхуиплӀ мэхъу, зы щыхьэтым жиӀэм адрейм жиӀэр щыхьэт къытехъуэжу.

Библием итщ цӀыхум япэу гуэныхь къызэрихьар. Зэрыхъуаращи, Тхьэм цӀыхухэр зыпигъэкӀри, мыухыжын кӀуэдыныгъэм хуигъэзащ. Ауэ цӀыхухэр мыкӀуэду къригъэлын гухэлъ Тхьэм зэриӀэри итщ Библием. Тхьэм Зиусхьэн Хьисэ Мэссихьыр дунейм къигъэкӀуащ, щхьэщэхуж къурмэныпхъэ хъун папщӀэ. Хьисэ езыр зи фӀэщ хъу цӀыхухэм я гуэныхьхэр яхуипшыныжащ, псэукӀэ пэжым ухуэзышэ гъуэгур абыхэм къаригъэлъэгъуащ.

Библием пэжу къызэриӀуатэщи, цӀыхухэр мыкӀуэду къезыгъэлу, дунейр зи ӀэмыщӀэ илъыр Хьисэ Мэссихыц.

Дунейм япэ дыдэ щытрадза тхылъыр Библиеращ («Гутенберг Библие» 1452-56). ЕджэкӀэрэ тхэкӀэрэ зыщӀэ цӀыхухэр нэхъыбэ зэрыхъум, чыристан фӀэщхъуныгъэр дэнэ щӀыпӀэкӀи зэрынэсам къыхэкӀкӀэ, Библием еджэ цӀыхухэм я бжыгъэм хэхъуэ зэпытщ. Щыху еджахэри емыджахэри зыхуэныкъуэ тхылъ хъуащ Библиер. Псом хуэмыдэжу дыщытет лӀэщӀыгъуэм къриубыдэу Библиер цӀыхубэм нэхъ ялъэӀэсащ.

Бзэуэ зэрызэрадзэкӀам и бжыгъэмкӀэ плъытэмэ, тхылъу дунейм къытехьа псоми я пэ итщ Библиер. Илъэс щитху хуэдиз и пэкӀэ тхылъ тедзэныр къыщагупсысам щыгъуэ Библиер е Библием щыщ тхылъхэр зэрызэрадзэкӀар бзэ 33-рэ фӀэкӀа хъуртэкъым. 1804 гъэм нэсыху – а гъэм Библиер цӀыхухэм ялъэзыгъэӀэс хасэхэр къежьащ – Библиер зэрызэрадзэкӀар бзэ 67-рэ къудейщ. Ауэ епщыкӀубгъуанэ лӀэщӀыгъуэм Библием щыщ тхылъхэр бзэ 400-м нэблагъэкӀэ къыдагъэкӀащ. ЕтӀощӀанэ лӀэщӀыгъуэм къриубыдэу Библиер е Библием щыщ тхылъхэр бзэ 1600-кӀэ зэрадзэкӀащ. 2015 гъэм и кӀэм ирихьэлӀэу Библиер зэрызэрадзэкӀа бзэхэм я бжыгъэр 2935-рэ хъуащ. Абыхэм ящыщу Библиер зэрыщыту къызэрыдэкӀа бзэхэр 563-рэ мэхъу, ХъыбарыфӀыр бзэ 1334-кӀэ зэрадзэкӀащ, абы нэмыщӀу Библием щыщ зы тхылъ е тхылъ зыбжанэ бзэ 1038-кӀэ дунейм къытехьащ. Ди зэманым цӀыхуу дунейм тетым я процентитӀ къудейщ езыхэм я бзэкӀэ Библием щыщ тхылъ гуэр зимыӀэр. Мы лъэхъэнэм Библиер бзэ миным щӀигъукӀэ зэдзэкӀыным йолэжь. Абыхэм я нэхъыбапӀэр лъэпкъ цӀыкӀухэм я бзэхэращ. А бзэхэм ирипсалъэр цӀыху мин зыбжанэ нэхъыбэ хъуркъым, цӀыху щитхущих, уеблэмэ щэ ныкъуэхыщӀ фӀэкӀа зэрымыпсалъэхэри яхэтщ.

ЖытӀам къыщӀыгъужыпхъэщ еджэкӀэ зымыщӀэхэмрэ нэфхэмрэ Библием щыщ тхылъхэм CD-хэм е кассетэхэм тетхауэ едэӀуэну Ӏэмал зэраӀэр. Абы нэмыщӀкӀэ Библиер «браил» хьэрыфхэмкӀэ къыдагъэкӀ.

Дунейм къытехьа тхылъ псоми я экземпляр бжыгъэм уеплъмэ, Библиер псом япэ итщ. 1900 гъэм Библиеу экземпляр мелуанитху, Инджылу экземпляр мелуанибл къыдагъэкӀауэ щытащ. 1980 гъэм Библиеу экземпляр мелуан 36-рэ, Инджылу экземпляр мелуан 57-рэ традзащ. Абы нэмыщӀ, Библием щыщ тхылъхэр экземпляр мелуан щитху-щих хъууэ къыдэкӀащ.

Библием хуэдэу цӀыхухэм я деж щызэлъышӀыса хъуа тхылъ зыри щыӀэкъым.

Адыгэхэм я тхыдэм, я хабзэхэм, я бзэм, я ӀуэрыӀуатэм, я мифологием хыболъагъуэ чыристан диным ехьэлӀа Ӏуэхугъуэхэр. Пасэ лъэхъэнэхэм адыгэхэм чыристан диным и хабзэхэр ехьэжьауэ зэрахьэу зэрыщытам щыхьэт тохъуэ ахэр. Щапхъэ зыбжанэ къэтхьынщ.

МахуэцӀэхэу «щэбэтыр», «тхьэмахуэр» («Тхьэм и махуэ» жиӀэу аращ), «мэремыр» адыгэхэр чыристану щыщыта лъэхъэнэм къыщожьэ.

Нобэр къыздэсым адыгэбзэм хэтщ Инджыл псалъэр. А псалъэм иджыри пщӀэшхуэ хуащӀ. Къэбэрдей адыгэхэм «ИнджылкӀэ тхьэ соӀуэ» жаӀэ. НэгъуэщӀу жыпӀэмэ, адыгэхэм ХъыбарыфӀымкӀэ тхьэлъанэ ящӀ, псалъэ быдэ ят.

Адыгэхэм я ӀуэрыӀуатэм, я мифологием щӀыпӀэшхуэ щаубыд Мэрием, Елэ, нэгъуэщӀхэми. Елэ чыристан Илясым (Илием) къытекӀащ. Адыгэ мифологием Елэ къыхощ уэшхымрэ щыблэмрэ я тхьэу.

Чыристаныгъэм ехьэлӀауэ а зи гугъу тщӀахэм нэмыщӀ, иджыри Ӏэджэ хэбгъуэтэнущ адыгэхэм я хабзэхэм, я ӀуэрыӀуатэм, я мифологием.

Мы тхылъым и зэдзэкӀынымкӀэ, зэрызэдзэкӀар гъэтэмэмынымкӀэ щӀэгъэкъуэн къытхуэхъуащ щӀыпӀэ зэмылӀэужьыгъуэхэм щыпсэу адыгэхэр. Ахэр къыддэмыӀэпыкъуамэ, мы тхылъыр тхуэмыгъэхьэзырынкӀэ хъунт. Абыхэм ящыщ дэтхэнэми фӀыщӀэшхуэ худощӀ. Тхьэр арэзы къыфхухъу.

ХъыбарыфӀыр зэратхар пасэрей алыджыбзэрщ (грекыбзэрщ). Дэ пасэрей алыджыбзэкӀэ тха оригиналыр адыгэбзэ тщӀауэ аращ. Адрей бзэхэм хуэдэу, пасэрей алыджыбзэм и псалъэм мыхьэнэ зыбжанэ иӀэнкӀэ мэхъу. Абы къыхэкӀкӀэ адыгэбзэкӀэ тха ХъыбарыфӀымрэ урысыбзэкӀэ щыӀэ ХъыбарыфӀымрэ щызэтемыхуи урихьэлӀэнущ. Псалъэм папщӀэ, Екъуб 1:4 ит псалъэ гуэрым «шыӀэ» е «теубыдагъэ» къикӀыу щытынкӀэ хъунущ. Апхуэдэуи Ефес 6:22 ит псалъэ гуэрым е «гур гъэзэгъэн», е «гъэгушхуэн» къикӀынкӀэ мэхъу. Абы нэмыщӀ, пасэрей алыджыбзэм тэмэму дытетын папщӀэ, языныкъуэхэм деж зы псалъэ закъуэм и мыхьэнэр псалъитӀ-щыкӀэ е псалъэуха псокӀэ къыщытӀуатэ щыӀэщ.

Псалъэ гурыӀуэгъуейхэм къарыкӀыр псалъэгъэнахуэхэм къыщытхьащ. Мы тхылъым еджэ псори а псалъэгъэнахуэхэм хуэмыныкъуэнкӀи хъунщ, ауэ ахэр шӀэгъэкъуэн зыхуэхъуни щыӀэнущ.

Адыгэхэр, ахэр дэнэ щыпсэуми, мы тхылъым еджэну дыщогугъ, апхуэдэу дэ догугъэ адыгэбзэр мыкӀуэду дунейм къытенэнми мы тхылъыр хуэлэжьэну.

Библием щыщ япэ тхылъыр, «ЩӀэдзапӀэкӀэ» зэджэр, уи пащхьэ илъщ. Библиер Ӏыхьэ инитӀу гуэшащ: «Пасэрей ЗэгурыӀуэныгъэмрэ» «ХъыбарыфӀымрэ» (Инджыл). Библиер тхылъ хыщӀрэ хым нос, ахэр лӀэщӀыгъуэ зыбжанэкӀэ ятхащ, дунейр къыщигъэщӀам щыщӀэдзауэ лъэхъэнэщӀэм и япэ лӀэщӀыгъуэхэм къэхъугъэкъэщӀыгъэхэр къызэщӀаубыдэ абыхэм.

Пасэрей ЗэгурыӀуэныгъэм хохьэ: Теурэтыр, абы Мусэ и тхылъитхукӀэ йоджэ; бегъымбархэм я тхылъхэр, хъищэхэр, тхыдэ хъыбархэр, усэхэр зэрыт тхылъхэр.

«ЩӀэдзапӀэр» Теурэтым и япэ Ӏыхьэщ. Ар зытхар белджылыкъым, ауэ адрей тхылъиплӀым хуэдэу ари Мусэ итхауэ ялъытэ. Япэ тхылъым адыгэбзэкӀэ и цӀэр «ЩӀэдзапӀэщ», и мыхьэнэкӀэ «Генезис» жыхуаӀэм пэблагъэщ, пасэрей урымыбзэкӀэ щызэрадзэкӀкӀэ, а псалъэрщ къагъэсэбэпыр.

«ЩӀэдзапӀэр» едзыгъуэ 50 мэхъу зытепсэлъыхь елъытакӀэ ахэр гупитӀу бгуэш хъунущ. Япэ едзыгъуэ 11-м къаӀуатэ махуихым и кӀуэцӀкӀэ Тхьэм Езым и ПсалъэкӀэ дунейр къызэригъэщӀар: уафэр, щӀыгур, къэкӀыгъэхэр, псэущхьэхэр, щӀым япэ къытехъуа цӀыхухэу Ӏэдэмрэ Хьэуарэ. Дунейм тет цӀыху лъэпкъ псори къызытепщӀыкӀахэм (Ӏэдэмрэ Хьэуарэ), Тхьэм и унафэм ебакъуэри, я хадэм ит, емрэ фӀымрэ зэхэзыгъэкӀ жыгым пыт пхъэщхьэмыщхьэр яшхащ, абы къыхэкӀыуи дунейр гуэныхыцӀэным хадзащ. Абы къыкӀэлъокӀуэ Къаин, Хьэбэл, Нухь сымэ, гуэныхыцӀэным зэлъищта дунейр игъэпшынэн щхьэкӀэ, Тхьэм псыдзэшхуэ къазэрыщӀигъэуам теухуа хъыбархэр. Абы къыхэкӀэ псэ зыпыт псори кӀуэдащ, Тхьэм и унафэкӀэ Нухь кхъухьым иригъэтӀысхьа псэущхьэхэм, къуалэбзухзм нэмыщӀ Бабилон чэщанэм и хъыбарыр зытеухуар зэрымыжыӀэдаӀуэм щхьэкъ Тхьэм цӀыхур зэригъэпщынарщ.

«ЩӀэдзапӀэм» и етӀуанэ Ӏыхьэм щыщ 12-50-нэ едзыгъуэхэр Ибрэхьим щӀэдзапӀэ зыхуэхъуа журт лъэпкъыр къызытекӀаращ. Дунейм ехыжыху, Тхьэм хуэщыпкъащ ар. Абы зэрыхуэӀурыщӀэм и щыхьэту, Ибрэхьим фӀыуэ илъагъу и къуэ закъуэр Тхьэм тыхь хуищӀынкӀэ хьэзырт. Абы папщӀэ Тхьэм псалъэ быдэ къритащ: «ИпэжыпӀэ, Сэ си нэфӀ ныпщыхуэнщ уэ. Сэ згъэбэгъуэнщ уэ къыптехъукӀыну цӀыхухэр, я бжыгъэкӀэ уафэм ис вагъуэхэм хуэдизу, хы Ӏуфэ пшахъуэм хуэдизу; уэ къыптехъукӀынухэм я бийхэм я къалэ куэбжэхэр ебэнущ. Уи бынхэм я хьэтыркӀэ, щӀыгум тет цӀыху псоми Си нэфӀ ящыхуэнщ, уэ укъызэрызэлъэӀуам папщӀэ» (ЩӀэдзапӀэ 22:17-18).

Ибрэхьим ехьэлӀа хъыбарым ущрохьэлӀэ абы и къуэ, хьэрыпхэр къызытехъукӀа Исмэхьил и Ӏуэху зэрыхъуам. «ЩӀэдзапӀэр» топсэлъыхь Исхьэкъ, абы и фыз Ребеккэ, и къуэ Екъуб сымэ. Исхъэкъ и къуэхэр щӀэдзапӀэ яхуэхъуащ журт лъэпкъым и лӀэужь пщыкӀутӀым. Абыхэм псэупӀэ яхуэхъуар Ханаан щӀыгуращ, абы щыщщ иджырей Палестинэмрэ Израилымрэ.

«ЩӀэдзапӀэм» и иужьрей едзыгъуэхэр теухуащ Екъуб и къуэ нэхъыщӀэ Исуф. Ар щӀалэщӀэу и къуэшхэм мысырхэм иращащ, гъэру яӀыгъыну лъэрызехьэти, гугъуехь псоми пэлъэщащ ар, Мысырым къулыкъушхуэ къыщылъысащ, абы лӀыщхьэ щыхъуащ.

Тхылъыр адыгэбзэкӀа зэддзэкӀащ, пасэрей журтыбзэкӀэ тха Ӏэрытхыр (масорет Ӏэрытхыр) лъабжьэ хуэтщӀри. Дэ зэддзэкӀар къыщхьэщокӀ Урыс синодым зэридзэкӀа Библием.

Библием хэтщ адыгэбзэкӀэ пхузэмыдзэкӀ термин гуэрхэр, ахэр гурыӀуэгъуэ тщӀащ, къыхэдгъэщурэ.

Пасэрей журтыцӀэхэр адыгэбзэм и макъхэмкӀэ къызэрытӀуэтэным дыхэтащ, ар нахъ тфӀэзахуэти.

Библиер зэдзэкӀыным елэжь Институтыр мэгугъэ мы тхылъыр цӀыхум къабыл ящӀынкӀэ, абы нэхъ хуэныкъуэр Тхылъ ЛъапӀэмрэ Тхьэм дунейр къызэригъэщӀамрэ я хъыбархэм дахьэххэрщ.

Библиер зэдзэкӀыным и Институтым фӀыщӀэ ахуещӀ зэдзэкӀакӀуэхэм, редакторхэм, мы Ӏуэху щхьэпэм сэбэп хэхъухьа псоми. Адыгэхэм я анэдэлъхубзэкӀэ абы щыгъуазэ зыхуащӀыну Ӏэмал яӀэ зэрыхъуар хуабжьу ди гуапэщ.

1 Мусэ

1 Мусэ

1. Пэублэ Псалъэ

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

29

30

31

32

33

34

35

36

37

38

39

40

41

42

43

44

45

46

47

48

49

50

Пэублэ Псалъэ

ЩӀЭДЗАПӀЭР

(Мусэ бегъымбарым и япэ тхылъ)

Пэублэ псалъэ

ЩӀыхь зиӀэ тхылъеджэ!

Библием щыщ япэ тхылъыр, «ЩӀэдзапӀэкӀэ» зэджэр, уи пащхьэ илъщ. Библиер Ӏыхьэ инитӀу гуэшащ: «Пасэрей ЗэгурыӀуэныгъэ» «ХъыбарыфӀ» (Инджыл). Библиер тхылъ хыщӀрэ хым нос, ахэр лӀэщӀыгъуэ зыбжанэкӀэ ятхащ, дунейр къыщигъэщӀам щыщӀэдзауэ лъэхъэнэщӀэм и япэ лӀэщӀыгъуэхэм къэхъугъэкъэщӀыгъэхэр къызэщӀаубыдэ абыхэм.

Пасэрей ЗэгурыӀуэныгъэм хохьэ: Теурэтыр, абы Мусэ и тхылъитхукӀэ йоджэ; бегъымбархэм я тхылъхэр, хъищэхэр, тхыдэ хъыбархэр, усэхэр зэрыт тхылъхэр.

«ЩӀэдзапӀэр» Теурэтым и япэ Ӏыхьэщ. Ар зытхар белджылыкъым, ауэ адрей тхылъиплӀым хуэдэу, ари Мусэ итхауэ ялъытэ. Япэ тхылъым адыгэбзэкӀэ и цӀэр «ЩӀэдзапӀэщ», и мыхьэнэкӀэ «Генезис» жыхуаӀэм пэблагъэщ, пасэрей урымыбзэкӀэ щызэрадзэкӀкӀэ, а псалъэрщ къагъэсэбэпыр.

«ЩӀэдзапӀэр» едзыгъуэ 50 мэхъу, зытепсэлъыхь елъытакӀэ ахэр гупитӀу бгуэш хъунущ. Япэ едзыгъуэ 11-м къаӀуатэ махуихым и кӀуэцӀкӀэ Тхьэм Езым и ПсалъэкӀэ дунейр къызэригъэщӀар: уафэр, щӀыгур, къэкӀыгъэхэр, псэущхьэхэр, щӀым япэ къытехъуа цӀыхухэу Ӏэдэмрэ Хьэуарэ. Дунейм тет цӀыху лъэпкъ псори къызытепщӀыкӀахэм (Ӏэдэмрэ Хьэуарэ), Тхьэм и унафэм ебакъуэри, я хадэм ит, емрэ фӀымрэ зэхэзыгъэкӀ жыгым пыт пхъэщхьэмыщхьэр яшхащ, абы къыхэкӀыуи дунейр гуэныхьщӀэным хадзащ. Абы къыкӀэлъокӀуэ Къаин, Хьэбэл, Нухь сымэ, гуэныхьщӀэным зэлъищта дунейр игъэпшынэн щхьэкӀэ, Тхьэм псыдзэшхуэ къазэрыщӀигъэуам теухуа хъыбархэр. Абы къыхэкӀкӀэ псэ зыпыт псори кӀуэдащ, Тхьэм и унафэкӀэ Нухь кхъухьым иригъэтӀысхьа псэущхьэхэм, къуалэбзухэм нэмыщӀ. Бабилон чэщанэм и хъыбарыр зытеухуар зэрымыжыӀэдаӀуэм щхьэкӀэ Тхьэм цӀыхур зэригъэпщынарщ.

«ЩӀэдзапӀэм» и етӀуанэ Ӏыхьэм щыщ 12-50-нэ едзыгъуэхэр Ибрэхьим щӀэдзапӀэ зыхуэхъуа журт лъэпкъыр къызытекӀаращ. Дунейм ехыжыху, Тхьэм хуэщыпкъащ ар. Абы зэрыхуэӀурыщӀэм и щыхьэту, Ибрэхьим фӀыуэ илъагъу и къуэ закъуэр Тхьэм тыхь хуищӀынкӀэ хьэзырт. Абы папщӀэ Тхьэм псалъэ быдэ къритащ: «ИпэжыпӀэ, Сэ си нэфӀ ныпщыхуэнщ уэ. Сэ згъэбэгъуэнщ уэ къыптехъукӀыну цӀыхухэр, я бжыгъэкӀэ уафэм ис вагъуэхэм хуэдизу, хы Ӏуфэ пшахъуэм хуэдизу; уэ къыптехъукӀынухэм я бийхэм я къалэ куэбжэхэр ебэнущ. Уи бынхэм я хьэтыркӀэ, щӀыгум тет цӀыху псоми Си нэфӀ ящыхуэнщ, уэ укъызэрызэлъэӀуам папщӀэ» (ЩӀэдзапӀэ 22:17-18).

Ибрэхьим ехьэлӀа хъыбарым ущрохьэлӀэ абы и къуэ, хьэрыпхэр къызытехъукӀа Исмэхьил и Ӏуэху зэрыхъуам. «ЩӀэдзапӀэр» топсэлъыхь Исхьэкъ, абы и фыз Ребеккэ, и къуэ Екъуб сымэ. Исхъэкъ и къуэхэр щӀэдзапӀэ яхуэхъуащ журт лъэпкъым и лӀэужь пщыкӀутӀым. Абыхэм псэупӀэ яхуэхъуар Ханаан щӀыгуращ, абы щыщщ иджырей Палестинэмрэ Израилымрэ.

«ЩӀэдзапӀэм» и иужьрей едзыгъуэхэр теухуащ Екъуб и къуэ нэхъыщӀэ Исуф. Ар щӀалэщӀэу и къуэшхэм мысырхэм иращащ, гъэру яӀыгъыну. Лъэрызехьэти, гугъуехь псоми пэлъэщащ ар, Мысырым къулыкъушхуэ къыщылъысащ, абы лӀыщхьэ щыхъуащ.

Тхылъыр адыгэбзэкӀа зэддзэкӀащ, пасэрей журтыбзэкӀэ тха Ӏэрытхыр (масорет Ӏэрытхыр) лъабжьэ хуэтщӀри. Дэ зэддзэкӀар къыщхьэщокӀ Урыс синодым зэридзэкӀа Библием.

Библием хэтщ адыгэбзэкӀэ пхузэмыдзэкӀ термин гуэрхэр, ахэр гурыӀуэгъуэ тщӀащ, къыхэдгъэщурэ.

Пасэрей журтыцӀэхэр адыгэбзэм и макъхэмкӀэ къызэрытӀуэтэным дыхэтащ, ар нахъ тфӀэзахуэти.

Библиер зэдзэкӀыным елэжь Институтыр мэгугъэ мы тхылъыр цӀыхум къабыл ящӀынкӀэ, абы нэхъ хуэныкъуэр Тхылъ ЛъапӀэмрэ Тхьэм дунейр къызэригъэщӀамрэ я хъыбархэм дахьэххэрщ.

Библиер зэдзэкӀыным и Институтым фӀыщӀэ ахуещӀ зэдзэкӀакӀуэхэм, редакторхэм, мы Ӏуэху щхьэпэм сэбэп хэхъухьа псоми. Адыгэхэм я анэдэлъхубзэкӀэ абы щыгъуазэ зыхуащӀыну Ӏэмал яӀэ зэрыхъуар хуабжьу ди гуапэщ.

ПСАЛЪАЩ ХЬЭХЭР

Тхьэм дунейр зэриухар
Тхьэм Ӏэдэмрэ Хьэуарэ Ӏэдэн жыг хатэм къызэрырихуар
Тхьэм и тезыр – псыдзэр
Бабилэн чэщанэр
Ибрэхьим и хъыбар
Содомрэ Ӏаморэрэ
Ибрэхьимрэ Абимэлэхрэ
Исхьэкъ Сарэ къызэрыхуэхъуар
Тхьэм Ибрэхьим зэригъэунэхуар
Сарэ зэрылӀар
Исхьэкърэ Ребеккэрэ
Исхьэкъ и нэфӀ Екъуб къыщэрыщыхуар; Екъуб зэрыщӀэпхъуэжар
Екъуб и пщӀыхьэпӀэр
Екъуб Рахэл зэрыхуэзар; Екъуб и къуэхэр
Екъуб Лабан зэрыхуэлэжьар
Екъуб Лабан деж къызэрыщыщӀэпхъуэжар
Екъуб къызэригъэзэжар
Исуф и пщӀыхьэпӀэхэр; Исуф Мысырым къызэрыщыхутар
Иудэрэ Тамарэрэ
Исуфрэ Потифар и фызымрэ
Исуф лъэхъущым
Исуфрэ Фирхьэунымрэ
Исуфрэ и къушхэмрэ

1

Тхьэм дунейр зэриухуар

1^1Тхьэм япэщӀыкӀэ къигъэщӀащ уафэмрэ щӀылъэмрэ+. 2ЩӀылъэр зэпцӀтэкъым икӀи нэщӀт, кӀыфӀыгъэри щхьэщытт хышхуэ лъащӀэншэм; Тхьэм и Псэр щыхуарзэрт псы гущӀыӀум.

3ЖиӀащ Тхьэм:

– Ирехъу нэху.

Нэху хъуащ. 4Илъэгъуащ Тхьэм нэхугъэр зэрыфӀыр; къыхигъэкӀащ Тхьэм нэхугъэр кӀыфӀыгъэм. 5Нэхугъэм Тхьэм фӀищащ «махуэ», кӀыфӀыгъэм – «жэщ».

Хъуащ жэщ, щащ нэху: ар зы махуэт.

6АдэкӀэ жиӀащ Тхьэм:

– Къыщрехъу псыкум уафэлъащӀэ икӀи къыгурырегъэкӀ абы псым псыр.

7КъигъэщӀащ, арати, Тхьэм уафэлъащӀэ, абыкӀэ зэщхьэщигъэкӀащ уафэлъащӀэм и щӀагъ щӀэт псымрэ абы и щӀыӀум тет псымрэ.

Апхуэдэуи хъуащ. 8ФӀищащ Тхьэм уафэлъащӀэм уафэ.

Хъуащ жэщ, щащ нэху: ар етӀуанэ махуэт.

9– Щызэхурес уафэ щӀагъым щӀэт псыр зы щӀыпӀэм деж, икӀи кърехъу гъущапӀэ, – жиӀащ Тхьэм. Апхуэдэуи хъуащ.

10ФӀищащ Тхьэм абы «щӀылъэ», псым и зэхуэсыпӀэхэм яфӀищащ «хы». Илъэгъуащ Тхьэм ар зэрыфӀыр.

11– КъыхрекӀ щӀылъэм щхъуантӀагъэр, жылэ зиӀэ удзыр, икӀи щӀыгум хэт жыгыр, езыхэм хуэдэ жылэ зиӀэ пхъэщхьэмыщхьэ къызыпыкӀэр, – жиӀащ Тхьэм. Апхуэдэуи хъуащ. 12КъыхэкӀащ щӀылъэм щхъуантӀагъэр, езым хуэдэ жылэ зиӀэ удзыр, езым хуэдэ жылэ зиӀэ пхъэщхьэмыщхьэ къызыпыкӀэ жыгыр. Илъэгъуащ Тхьэм ар зэрыфӀыр.

13Хъуащ жэщ, щащ нэху: ар ещанэ махуэт.

14– Къыщрехъу нэхунэхэр уафэлъащӀэм – жиӀащ Тхьэм, – махуэр жэщым къыгуэкӀын папщӀэ. Щрет ахэр нэщэнэу, зэманхэр, махуэхэр, гъэхэр зэхэха хъун папщӀэ. 15Щрехъу ахэр уафэлъащӀэм нэхугъэ, щӀылъэм тепсэн папщӀэ.

Апхуэдэуи хъуащ. 16КъигъэщӀащ Тхьэм нэхунэ ин дыдэу тӀу: нэхунэ нэхъ иным махуэр зэригъэкӀуэн папщӀэ, нэхунэ нэхъ цӀыкӀум жэщыр зэригъэкӀуэн папщӀэ; къигъэщӀащ вагъуэхэри; 17Тхьэм ахэр уафэлъащӀэм щӀригъэувар щӀылъэм тепсэн папщӀэщ, 18махуэри жэщри зэрагъэкӀуэн папщӀэщ, нэхугъэр кӀыфӀыгъэм къыхигъэкӀын папщӀэщ. Илъэгъуащ Тхьэм ар зэрыфӀыр.

19Хъуащ жэщ, щащ нэху: ар еплӀанэ махуэт.

20ЖиӀащ Тхьэм:

– Псым псэ зиӀэ псэущхьэхэр хэз ирехъу, къралъэтыхь къуалэбзухэм, уэгум итрэ щӀым къыщхьэщыту.

21КъигъэщӀащ Тхьэм апхуэдэу бдзэшхуэхэри, псым хэс нэгъуэщӀ псэущхьэ зэмылӀэужьыгъуэхэри, къуалэбзу зэмылӀэужьыгъуэхэри.

Илъэгъуащ Тхьэм ар зэрыфӀыр. 22Тхьэм и нэфӀ ящыхуащ абыхэм, мыр жиӀэурэ:

– Фылъхуэ-фыпӀэ, фыбагъуэ, хыӀухэм я псыр из фщӀы, къуалэбзухэри щребагъуэ щӀылъэм.

23Хъуащ жэщ, щащ нэху: ар етхуанэ махуэт.

24ЖиӀащ адэкӀэ Тхьэм:

– Къытрырехъуэ щӀылъэм псэущхьэхэр псэущхьэ лъэпкъыу, Ӏэщхэри, хьэпщхупщхэри, хьэкӀэкхъуэкӀэхэри езыхэм я лъэпкъыу. Апхуэдэуи хъуащ.

25Арати, къигъэщӀащ Тхьэм хьэкӀэкхъуэкӀэхэри езыхэм я лъэпкъыу, Ӏэщ лъэпкъхэри, щӀылъэм къыщызыпщыхь хьэпщхупщхэри езыхэм я лъэпкъыу. Илъэгъуащ Тхьэм ар зэрыфӀыр.

26ЖиӀащ Тхьэм:

– КъэдгъэщӀынщ цӀыхур Ди теплъэу, Дэ тхуэдэу; яхурехъу ахэр тепщэ хым хэс бдзэжьейхэми, уэгум щызелъатэ псоми, Ӏэщми, щӀылъэ псоми, щӀылъэм къыщызыпщыхь хьэпщхупщ лъэпкъыгъуэ псоми.

27ИкӀи Езым и теплъэ иӀэу, Езым ещхьу къигъэщӀащ Тхьэм цӀыхур; цӀыхухъурэ бзылъхугъэу къигъэщӀащ ахэр+.

28И нэфӀ ящыхуэщ абыхэми Тхьэм, яжриӀащ:

– Фылъхуэ-фыпӀэ, фыбагъуэ, щӀылъэм тез фыхъуи, ар къэвгъэӀурыщӀэ, тепщэ фахуэхъу хым хэс бдзэжьейхэми, уэгум щызелъатэ псоми, щӀылъэм тет псэущхьэ псоми.

29ЖиӀащ итӀанэ Тхьэм:

– Аращи, Сэ фэстащ щӀылъэ псом сыт хуэдэ удз тетми, а псоми я жылэ къызыхэкӀ удз зэмылӀэужьыгъуэхэри, жылэ къэзыт пхъэщхьэмыщхьэ жыг лӀэужьыгъуэ псори; ахэр шхыныгъуэ фхуэхъунущ. 30ЩӀылъэм тет хьэкӀэкхъуэкӀэ псоми, уэгум ит къуалэбзу псоми, щӀылъэм тет псэущхьэ къыщызыпщыхь псоми, псэ зыӀуту псоми Сэ естащ удз щхъуантӀэу щыӀэу хъуар шхыныгъуэу.

Апхуэдэуи хъуащ. 31Илъэгъуащ Тхьэм Езым къигъэщӀа псори, икӀи ар икъукӀэ фӀыщ. Жэщ хъуащ, нэху щащ: ар еханэ махуэт.

2

2^1Уафэмрэ щӀылъэмрэ, абыхэм щыӀэ псори ухуа хъуащ.

2Ебланэ махуэм ирихьэлӀэу, Тхьэм илэжьа Ӏуэхухэр иригъэкъуащ, ебланэ махуэм гупсэхугъуэ игъуэтащ илэжьа Ӏуэху псоми я ужькӀэ. 3Тхьэм и нэфӀ ебланэ махуэм щыхуэри, махуэ лъапӀэ ар ищӀащ, сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ а махуэм Тхьэм гупсэхугъуэ игъуэтащ илэжьа Ӏуэху псоми я ужькӀэ.

4Аращ уафэмрэ щӀылъэмрэ я къэхъукӀэ хъуар – Зиусхьэну Тхьэм щӀылъэри уафэри щиухуам щыгъуэ.

Ӏэдэн жыг хадэр

5ЩӀыгум зы чыци теттэкъым, зы удзи къэкӀатэкъым иджыри, сыту жыпӀэмэ Зиусхьэну Тхьэм тригъэшхатэкъым щӀылъэм уэшх, цӀыхуи щыӀэтэкъым щӀыгум телэжьыхьыну; 6ауэ щӀылъэм бахъэр къыщхьэщихырти, абы игъэпсыӀэрт щӀым и нэгур.

7ИтӀанэ къигъэщӀащ Зиусхьэну Тхьэм цӀыхур, щӀылъэ сабэм къыхищӀыкӀри, икӀи абы епщэри гъащӀэ иритащ, цӀыхум псэ къыӀуигъэкӀащ+.

8Щиухуащ Зиусхьэну Тхьэм къуэкӀыпӀэмкӀэ щыӀэ Ӏэдэн жыг хадэ; Езым къигъэщӀа цӀыхум ар псэупӀэ хуищӀащ. 9КъыхигъэкӀащ Зиусхьэну Тхьэм щӀыгум теплъэ гурыхь зиӀэ шхыныгъуэфӀ хъу сыт хуэдэ жыгхэри, жыг хадэм и курыкупсэм щигъэкӀащ гъащӀэ къэзыт жыгри фӀымрэ емрэ зэхэзыгъэкӀ жыгри+.

10Ӏэдэн къыхэжырт жыг хадэр зыгъэпсыӀэ псыр, итӀанэ ахэр псиплӀу зэхэкӀыжырт. 11Зым и цӀэщ Пишэн: абы къызэщӀеубыдэ Хауилэ щӀыналъэу дыщэ здэщыӀэр; 12А щӀыналъэм и дыщэр фӀыщ; абдежым щыӀэщ мэ Ӏэф зыпих мыстхъурэ Оникс зи цӀэ мывэ лъапӀэрэ.

13ЕтӀуанэ псым и цӀэщ Гъыхъон: абы къызэщӀеубыдэ Куш щӀыналъэ псор. 14Ещанэ псым и цӀэщ Тигр: ар щожэх Ашур и къуэкӀыпӀэмкӀэ. ЕплӀанэ псыр Евфратщ+.

15Зиусхьэну Тхьэм цӀыхур ишэри псэупӀэ щритащ Ӏэдэн жыг хадэм, абы илэжьыхьын, ар ихъумэн папщӀэ. 16Зиусхьэну Тхьэм унафэ хуищӀащ цӀыхум, мыр жиӀэурэ:

– Жыг хадэм ит дэтхэнэ жыгми къыпыкӀэр пшхыну ухуитщ, 17ауэ фӀымрэ емрэ зэхэзыгъэкӀ жыгым къыпыкӀэр умышх; сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ ар щыпшх махуэм уи ажалыр абы къыхэкӀынущ.

18ЖиӀащ Зиусхьэну Тхьэм:

– ФӀыкъым цӀыхум и закъуэу щытыну; къэзгъэщӀынщ абы хуэфащэ дэӀэпыкъуэгъу.

19Зиусхьэну Тхьэм къыхигъэхъукӀащ ятӀэм губгъуэ псэущхьэ псори, уэгу къуалэбзу псори, икӀи къыхуишащ цӀыхум, абыхэм цӀэ зэрафӀищыр илъагъун папщӀэ, икӀи дэтхэнэ псэ зыпытми цӀыхум цӀэуэ фӀищар абы цӀэ хуэхъун щхьэкӀэ. 20ФӀищащ цӀыхум цӀэ Ӏэщ псоми, уэгум ит къуалэбзухэми, губгъуэ хьэкӀэкхъуэкӀэ псоми; ауэ цӀыхум и дэӀэпыкъуэгъу къахэкӀакъым абыхэм езым ещхьу. 21Зиусхьэну Тхьэм хригъэлъэсащ лӀыр жей Ӏувым; ар жея нэужь, абы и дзажэналъэхэм ящыщ зы къыхихри, ар къыздыхиха щӀыпӀэр щӀихъумэжащ лыпцӀэкӀэ+. 22Зиусхьэну Тхьэм лӀым и дзажэналъэм бзылъхугъэ къыхищӀыкӀри, къыхуишащ ар лӀым.

23ЖиӀащ цӀыхум:
– Мыр си пкъым щыщ къупщхьэщ,
си лым щыщ лыщ;
абы и цӀэу щытынущ цӀыхубз[*]
сыту жыпӀэмэ лӀым къыхахащи.

24Абы къыхэкӀкӀэ лӀыр адэ-анэм яхэкӀынурэ, и фызым щӀыгъуу, тӀури зыпкъ хъунущ+.

25ПцӀанэт тӀури, лӀыри фызри, абы щхьэкӀи укӀытэхэртэкъым.

3

Тхьэм Ӏэдэмрэ Хьэуарэ Ӏэдэн жыг хадэм къызэрырихуар

3^1Зиусхьэну Тхьэм къигъэщӀа губгъуэ хьэкӀэкхъуэкӀэхэм ящыщу блэр псоми нэхърэ нэхъ хьилэшыт. Абы жриӀащ цӀыхубзым:

– Пэж дыдэу жиӀа Тхьэм, «Жэнэтым щыкӀ жыгхэм ящыщу зым и пхъэщхьэмыщхьи фымышх», жиӀэу+?

2– Жыгхэм къапыкӀэ пхъэщхьэмыщхьэр дэ тшхы хъунущ, – жриӀащ цӀыхубзым блэм, – 3ауэ жэнэтым и кум ит жыгым и пхъэщхьэмыщхьэр фымышх икӀи фемыӀусэ абыхэм, фымылӀэн папщӀэ, жиӀащ Тхьэм+.

4– Хьэуэ, фылӀэнукъым, – жриӀащ блэм цӀыхубзым; 5– сыту жыпӀэмэ ещӀэ Тхьэм: а жыгым къыпыкӀэ пхъэщхьэмыщхьэм фыщедзэкъа махуэм фи нэхэр къэплъэнурэ, Тхьэуэ фӀымрэ емрэ зэхэзыщӀыкӀым хуэдэ фыхъунущ.

6Илъэгъуащ цӀыхубзым жыг пхъэщхьэмыщхьэр шхыныгъуэкӀэ зэрыфӀыр, ар нэхэм зэрафӀэдахэр икӀи зэрыхъуэпсэгъуэр, щӀэныгъэ къызэрыуитым къыхэкӀкӀэ; къыпичщ абы и пхъэщхьэмыщхьэхэри, ишхащ, илӀми иритри, абыи ишхащ+. 7Къэплъащ тӀуми я нэхэр абдеж, абыхэм къащӀащ зэрыпцӀанэхэр, зэгуадэщ ахъуо тхьэмпэхэри, ябгхэр щӀапхащ.

8Къызэхахащ махуэм и щӀыӀэтыӀэгъуэм жыг хадэм къыщызыкӀухь Зиусхьэну Тхьэм и макъыр; икӀи зыщагъэпщкӀуащ Ӏэдэми абы и фызми Зиусхьэну Тхьэм и нэплъэгъуэм, жыг зэхуакухэм зыдадзэри.

9Зиусхьэну Тхьэр лӀым еджэри, жриӀащ абы:

– Дэнэ ущыӀэ?

10– Уи макъыр щызэхэсхат жыг хадэм, – жиӀащ абы, – сызэрыпцӀанэм щхьэкӀэ сышынэри, зызгъэпщкӀуащ.

11– Хэт къыбжиӀа уэ упцӀанэу? – жиӀащ Тхьэм. – Уэ умышхауэ пӀэрэ Сэ хуит узыхуэзмыщӀа жыгым и пхъэщхьэмыщхьэхэм ящыщ?

12– ЦӀыхубзу Уэ къызэптам а жыгым и пхъэщхьэмыщхьэр къызитати, сэри сшхащ, – жиӀащ лӀым.

13– Сыт ар уэ щӀэпщӀар? – жриӀащ Зиусхьэну Тхьэм цӀыхубзым.

– Блэм сыдригъэхьэхри, сшхащ, – жиӀащ цӀыхубзым.

14Зиусхьэну Тхьэм блэм жриӀащ:

– Ар зэрыпщӀам папщӀэ нэлат къыплъос Ӏэщ псоми нэхъри
губгъуэ хьэкӀэкхъуэкӀэ псоми нэхъри;
уэ узекӀуэнущ ныбафэкӀэ,
икӀи пшхынущ сабэр уи гъащӀэ псом и кӀыхьагъкӀэ.

15Зэбииныгъэ игъащӀэкӀэ дэслъхьэнущ
уэрэ цӀыхубзымрэ фякуми,
уэ быну къыпщӀэхъуэнухэмрэ
абы быну къыщӀэхъуэнухэмрэ якуми;
абы къыщӀэхъуэнур уэ уи щхьэм къеуэнущ,
уэри абы къыщӀэхъуэнум и лъэдакъэм уи шэрэзыр
хэбукӀэнущ+.

16ЦӀыхубзми жриӀащ:

– ИкъукӀэ хэзгъэхъуэнущ
уи хьэзабхэр уэндэгъугъэкӀэ;
узым ухэту къэплъхунущ уи сабийхэр;
уи лӀым хьэщыкъ ухуэхъунурэ ар тепщэ пхуэхъунущ[*]+.

17Ӏэдэми жри-Ӏащ:

– Уи фызым жиӀам уедаӀуэу, «мы жыгым
и пхъэщхьэмыщхьэ умышх»
жыхуэсӀа жыгым и пхъэщхьэмыщхьэ
зэрыпшхам къыхэкӀыу,
уи зэранкӀэ щӀылъэм нэлат лъысащ;
уи гъащӀэм къыхиубыдэ махуэ псоми
а щӀыгум къыуитыр мыгъуэкӀэ пшхынущ.
18Пыжьейрэ кхъуэбанэрэ къыпхуигъэкӀынущ абы;
ушхэнущ губгъуэ удзкӀэ.
19Уи нэкӀум пщӀэнтӀэпсыр къежэхыу,
уи щӀакхъуэ Ӏыхьэр пшхынущ
укъызыхэкӀа щӀыгум ухыхьэжыхукӀэ,
сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ усабэщи,
сабэм ухыхьэжынущ.

20ЛӀым фӀищащ и фызым цӀэ: Хьэуа[*], псэ зыӀут цӀыху псоми ар анэ зэрахуэхъуам къыхэкӀыу.

21Зиусхьэну Тхьэм Ӏэдэмрэ абы и фызымрэ фэм къыхэщӀыкӀа щыгъынхэр яхуищӀри, ихуэпащ ахэр. 22ЖиӀащ Зиусхьэну Тхьэм итӀанэ:

– Аращи, цӀыхур хъуащ Дэ тщыщ зым хуэдэ, фӀымрэ емрэ зэхищӀыкӀыу; иджы абы и Ӏэр ишийуэ, гъащӀэ къэзыт жыгым и пхъэщъхьэмыщхьэ къыпичу имышхащэрэт, мыкӀуэдыжын гъащӀи иӀэ мыхъуащэрэт+.

23Зиусхьэну Тхьэм кърихуащ ар Ӏэдэн жыг хадэм, езыр къызыхаха щӀыгум илэжьыхьын папщӀэ. 24Кърихущ Тхьэм Ӏэдэм, гъащӀэ къэзыт жыгым хуэкӀуэ гъуэгур яхъумэн папщӀэ, Ӏэдэн жыг хадэм и къуэкӀыпӀэмкӀэ Ӏуигъэуващ херувим[*] мафӀэ къызыпих джатэ зызыгъазэмрэ.

4

Къаин и къуэш Хьэбэл зэриукӀар

4^1Ӏэдэм екӀуэлӀащ Хьэуа, и фызым, ар лъэщыджэ хъури, Къаин къилъхуащ. ИтӀанэ жиӀащ:

– Згъуэтащ сэ лӀы, Зиусхьэным къыбгъэдэкӀыу.

2ИтӀанэ къилъхуащ абы и къуэш Хьэбэл.

Хьэбэл мэлыхъуэт, Къаин мэкъумэш ищӀэрт.

3Зэман дэкӀауэ, Къаин Зиусхьэным хуихьащ щӀыгу къэкӀыгъэхэм ящыщ тыгъэ. 4Хьэбэли ихьащ и хъушэм щыщу щыпэлъхухэр, абыхэм я щэдагъэм щыщи. НэфӀкӀэ къеплъащ Зиусхьэныр Хьэбэли абы и тыгъэми, 5ауэ Къаини абы и тыгъэми къеплъакъым. Къаин ар икъукӀэ и жагъуэ хъуащ, и нэгури зэхэуащ.

6Зиусхьэным къыжриӀащ Къаиным:

– Сыт уи жагъуэ щӀэхъуар? Сыт уи нэгури щӀызэхэуар?

7ФӀы пщӀэмэ, уи щхьэр пӀэтыркъэ?
АтӀэ фӀы умыщӀэмэ,
гуэныхьым бжэщхьэӀум зыщеущэху;
абы узыӀэпешэ,
ауэ уэ абы текӀуэ+.

8Къаин епсэлъащ Хьэбэл, и къуэшым.

Ахэр губгъуэм иту, Къаиныр пэуващ Хьэбэл, и къуэшым, икӀи ар иукӀащ.

9– Дэнэ щыӀэ Хьэбэл, уи къуэшыр? – жриӀащ Зиусхьэным Къаин.

– СщӀэркъым, – жиӀащ абы, – сэ си къуэшым срихъумакӀуэ?

10– Сыт уэ пщӀар? – жиӀащ Зиусхьэным, – уи къуэшым илъ бгъэжащ, къыщӀоӀукӀ абы и гуӀэ макъэр щӀы щӀагъым. 11Уэ нэлат къыптехуащ иджы. Уи къуэшым илъу уи ӀэкӀэ бгъэжар ищтэну зи жьэр зэтезых щӀыгум зыри къыпхухэкӀынукъым. 12ЩӀым утелэжьыхьми, абы дяпэкӀэ зэгуэри къыуитыжынукъым и гуащӀэр; уэ ухъунущ егъэзыпӀэншэ, хапӀэншэу щӀылъэм къыщызыджэдыхь.

13Абдежым жриӀащ Къаин Зиусхьэным:

– Си тезырыр нэхъ инщ сэ сшэчыфынум нэхърэ.
14Аращи, Уэ иджы сытыбоху щӀылъэм,
Уи нэгуми зыщӀэзмыгъэхуэну зызогъэпщкӀу,
сыхъунущ сэ егъэзыпӀэншэ икӀи щӀылъэм къыщызыджэ
дыхь;
къысхуэзэ дэтхэнэми сиукӀынущ.

15– Уэ хэт уиукӀми, – къыжриӀащ абы Зиусхьэным, – абы блэнейрэ уи лъыр езгъэпшыныжынущ.

Зиусхьэным тридзащ Къаиным дамыгъэ, къыхуэзэм ар къимыукӀын щхьэкӀэ+.

16Къаин Зиусхьэным и пащхьэм икӀыжри Нод щӀыналъэм итӀысхьащ – Ӏэдэн уикӀмэ, къуэкӀыпӀэмкӀэ щыӀэм.

Къаин къытехъукӀахэр – Лэмэх деж нэс

17Къаин екӀуэлӀащ и фызым, ар лъэщыджэ хъури, Хъанох къилъхуащ. Къаин иухуащ къалэ; къалэм фӀищащ езым и къуэм и цӀэр: Хъанох. 18Хъанох къыхуэхъуащ къуэ – Ӏирад; Ӏирадым къыхуэхъуащ Мэхъуаел; Мэхъуаел къыхуэхъуащ Матушаел; Матушаел къыхуэхъуащ Лэмэх. 19Лэмэх къишащ фызитӀ; зым и цӀэр Ӏадэт, етӀуанэм и цӀэр Цыллэт. 20Ӏадэ къилъхуащ Ябэл: ар я адэжщ шэтырхэм щӀэсу хъушэхэр зиӀэхэм. 21Абы и къуэшым и цӀэт Иубэл; ар я адэжщ пхъэ пшынэ еуэхэмрэ бжьамий епщэхэмрэ. 22Цыллэ къилъхуащ Тубал-Къаин. Ар гъуаплъэмрэ гъущӀымрэ Ӏэмэпсымэ псори къыхэзыщӀыкӀ гъукӀэт. Тубэл-Къаин и шыпхъущ НаӀамэ.

23ЯжриӀащ Лэмэх и фызхэм:

– Ӏадэрэ Цыллэрэ! ФыкъедаӀуэ си макъым;
Лэмэх и фызхэ! Си псалъэхэр зэхэфх.
Сэ лӀыр сыукӀынщ, абы уӀэгъэ сищӀмэ,
щӀалэми сыукӀынщ, уӀэгъэ сищӀмэ,
щӀали – си уӀэгъэм щхьэкӀэ.
24Къаин зыукӀым блэнейрэ лъы ипшыныжынумэ,
сэ сызыукӀым блэнейурэ блыщӀкӀэ ипшыныжынущ.

Ӏэдэм къытехъукӀахэр – Нухь деж нэс

25Ӏэдэм аргуэру екӀуэлӀащ и фызым, абы къуэ къилъхури, фӀищащ цӀэуэ: Щэт; «сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ, – жиӀэрт абы – Тхьэм къызитащ нэгъуэщӀ щӀалэ, Къаин иукӀа Хьэбэл и пӀэкӀэ». 26Щэт къыхуалъхуащ къуэ, абы цӀэуэ фӀищащ Енощ;

Абы къыщегъэжьауэ цӀыхухэм щӀадзащ Зиусхьэным елъэӀуу.

5

Ӏэдэмрэ абы къытехъукӀахэмрэ я хъыбар

5^1Тхьэм цӀыхур къыщигъэщӀам, Тхьэм ещхьыну ар къигъэхъуащ. 2ЦӀыхухъурэ бзылъхугъэу ахэр къигъэщӀащ, и нэфӀ абыхэм ящыхуэри ахэр къыщигъэщӀа махуэм цӀэуэ цӀыху яфӀищащ абыхэм+.

3Ӏэдэм, илъэсищэрэ щэщӀкӀэ псэуауэ, къыхуэхъуащ къуэ, езым и теплъэ иӀэу, езым ещхьу, цӀэуэ фӀищащ абы: Щэт+. 4Щэт къыхуалъхуа нэужь, Ӏэдэм илъэс щий къигъэщӀащ, къыщӀэхъуащ абы къуэхэмрэ пхъухэмрэ. 5Ӏэдэм къигъэщӀащ илъэс щибгъурэ щэщӀрэ; итӀанэ ари дунейм ехыжащ.

6Щэт, илъэсищэрэ тхукӀэ псэуауэ, Енощ къыхуэхъуащ. 7Енощ къалъхуа нэужь, Щэт псэужащ илъэс щийрэ блыкӀэ, икӀи къыхуэхъуащ къуэхэри пхъухэри. 8Щэт къигъэщӀащ илъэс щибгъурэ пщыкӀутӀрэ; итӀанэ ари лӀащ. 9Енощ, илъэс бгъущӀкӀэ псэуауэ, Къэнан къыхуэхъуащ. 10Къэнан къалъхуа нэужь, Енощ псэужащ илъэс щийрэ пщыкӀутхукӀэ, икӀи къыхуэхъуащ къуэхэри пхъухэри. 11Енощ къигъэщӀащ илъэс щибгъурэ тхурэ; итӀанэ ари лӀащ.

12Къэнан, илъэс блыщӀкӀэ псэуауэ, Махъалалэл къыхуэхъуащ. 13Махъалалэл къалъхуа нэужь, Къэнан псэужащ илъэс щийрэ плӀыщӀкӀэ, икӀи къыхуэхъуащ къуэхэри пхъухэри. 14Къэнан къигъэщӀащ илъэс щибгъурэ пщӀырэ; итӀанэ ари лӀащ.

15Махъалалэл, илъэс хыщӀрэ тхукӀэ псэуауэ, Ерэд къыхуэхъуащ. 16Ерэд къалъхуа нэужь, Махъалалэл псэужащ илъэс щийрэ щэщӀкӀэ, икӀи къыхуэхъуащ къуэхэри пхъухэри. 17Махъалалэл къигъэщӀащ илъэс щийрэ бгъущӀрэ тхурэ; итӀанэ ари лӀащ.

18Ерэд, илъэсищэрэ хыщӀрэ тӀукӀэ псэуауэ, Хъанох къыхуэхъуащ. 19Хъанох къалъхуа нэужь, Ерэд псэужащ илъэс щийкӀэ, икӀи къыхуэхъуащ къуэхэри пхъухэри. 20Ерэд къигъэщӀащ илъэс щибгъурэ хыщӀрэ тӀурэ, итӀанэ ари лӀащ.

21Хъанох, илъэс хыщӀрэ тхукӀэ псэуауэ, Матущэлахъ къыхуэхъуащ. 22Матущэлахъ къалъхуа нэужь, илъэс щищкӀэ Хъанох Тхьэм щыпкъагъэкӀэ хуэпсэуащ икӀи къыхуэхъуащ къуэхэри пхъухэри. 23Хъанох къигъэщӀащ илъэс щищрэ хыщӀрэ тхурэ. 24Апхуэдизрэ хуэпсэуащ Хъанох Тхьэм; итӀанэ щымыӀэж хъуащ ар, Тхьэм иштэжати+.

25Матущэлахъ, илъэс щищрэ блыкӀэ псэуауэ, Лэмэх къыхуэхъуащ. 26Лэмэх къалъхуа нэужь, Матущэлахъ псэужащ илъэс щиблрэ ищӀрэ тӀукӀэ, икӀи къыхуэхъуащ къуэхэри пхъухэри. 27Матущэлахъ къигъэщӀащ илъэс щибгъурэ хыщӀрэ бгъурэ; итӀанэ ари лӀащ.

28Лэмэх, илъэсищэрэ ищӀрэ тӀукӀэ псэуауэ, къуэ къыхуэхъуащ. 29Нухь[*] цӀэуэ фӀищащ абы, мыр жиӀэри: «Абы дигъэтыншыжынщ ди ӀуэхукӀи Зиусхьэным нэлат зриха щӀыгум телэжьэнымкӀи»+.

30Нухь къалъхуа нэужь, илъэс щитхурэ бгъущӀрэ тхукӀэ псэужащ Лэмэх икӀи къыхуэхъуащ къуэхэри пхъухэри. 31Лэмэх къигъэщӀащ илъэс щиблрэ блыщӀрэ блырэ; итӀанэ ари лӀащ.

32Нухь, илъэс щитху хъуауэ, къыхуэхъуащ Щэм, Хъам, Ефэт сымэ.

6

Тхьэм и къуэхэмрэ цӀыху абрагъуэхэмрэ

6^1ЦӀыхум щӀылъэм щыбагъуэу щӀадзащ. Абыхэм пхъухэр къахуэхъурт. 2Тхьэм и къуэхэм[*] къалъэгъуащ цӀыхухэм япхъухэр зэрыдахэр, икӀи ящтэрт ахэр я фызхэу, щхьэж къызэрыхихкӀэ+.

3ЖиӀащ Зиусхьэным:

– ЦӀыхухэр игъащӀэкӀэ псэуну хуит сщӀынукъым, сыт
щхьэкӀэ жыпӀэмэ абыхэм лӀэныгъэ къащӀэлъщ; ирехъу
абыхэм я гъащӀэ махуэхэр илъэсищэрэ тӀощӀрэ+.

4А зэманми абы и ужькӀи щӀым тетт цӀыху абрагъуэхэр, Тхьэм и къуэхэр цӀыхухэм япхъухэм я деж щӀыхьэу, ахэр яхуэлъхуэу щыхуа зэманым. Ахэр цӀыху лъэщхэт, ижь-ижьыж лъандэрэ цӀыху щэджащэхэт.

ЦӀыхухэм я гуэныхьымрэ пэжыгъэ зиӀэ Нухьрэ

5Къилъэгъуащ Зиусхьэным щӀылъэм тет цӀыхухэм я бзаджагъэр зэрыин дыдэр; абыхэм я гум илъхэри я мурадхэри сыт щыгъуэ зэманми зэрыӀейр+. 6Арати, хущӀегъуэжащ Зиусхьэныр щӀылъэм цӀыхур къызэрыщигъэщӀам, икӀи и гум щӀыхьэжащ ар.

7ЖиӀащ Зиусхьэным:

– ТезгъэкӀуэдыкӀынщ щӀылъэм Сэ къэзгъэщӀа цӀыхухэр, хьэкӀэкхъуэкӀэхэри, Ӏэщхэри, хьэпщхупщхэри, уэгум щызелъатэхэри згъэкӀуэдынщ; сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ Сэ сыхущӀегъуэжащ ахэр къызэрызгъэщӀам.

8Ауэ Зиусхьэныр нэфӀкӀэ къеплъащ Нухь.

9Мис Нухь и хъыбарыр:

Нухь мыхъумыщӀагъэ лъэпкъ зыхэмылъ цӀыху пэжу а зэманым псэу цӀыхухэм яхэтащ; щыпкъагъэкӀэ Тхьэм хуэпсэущ Нухь. 10Къыхуэхъуащ абы къуищ: Щэт, Хъам, Ефэт сымэ.

11АрщхьэкӀэ дуней цӀыхухэр зэхэуцӀэпӀа
хъуащ Тхьэм дежкӀэ, ем зэщӀищтащ дунейр.

12Теплъащ Тхьэр щӀылъэм – зэхэуцӀэпӀащ ар:

щӀылъэм тет дэтхэнэ зы цӀыхуми и гъуэгур зэӀигъэхьэжати.

13ЖриӀащ Тхьэм Нухь:

– ЩӀылъэм тет цӀыху псоми кӀэух яхуэсщӀыну гухэлъ сиӀэщ, абыхэм къабгъэдэкӀ ем дунейр зэщӀищтащи. ЗгъэкӀуэдынущ иджы цӀыхухэр щӀылъэм щӀыгъуу.

14– Гофер жыгым къыхэщӀыкӀи, ухуэ кхъухь уи щхьэм папщӀэ; кхъухьыр зэпрыхукӀ пэш щхьэхуэ-щхьэхуэхэу, и кӀуэцӀи и щӀыфи мэзыш щыхуэ. 15Ухуэ ар мыпхуэдэу: кхъухьым и кӀыхьагъыр ӀэфракӀэ щищу; и бгъуагъыр ӀэфракӀэ тхущӀу, и лъагагъыр ӀэфракӀэ щэщӀу.[*]
16ХуэщӀ кхъухьым гъуанэ[*], зы ӀэфракӀэкӀэ ищхьэкӀэ дэхьеяуэ, бжэи хэлъхьэ кхъухьым и бгъумкӀэ; щыухуэ абы и лъащӀэӀуэкӀэ етӀуанэ, ещанэ къату псэупӀэхэр. 17ТезутӀыпщхьэнущ Сэ щӀылъэм псыдзэшхуэ, псэ зыӀуту уафэ щӀагъым щыщыӀэ псэущхьэ псори згъэкӀуэдын папщӀэ; щӀылъэм щыщыӀэ псоми я гъащӀэр абдеж щаухынущ.

18– Ауэ зэгурыӀуэныгъэ Сэрэ уэрэ ди зэхуакум дэслъхьэнурэ уихьэнущ уэ кхъухьым, уи къуэхэри, уи фызри, уи къуэхэм я фызхэри пщӀыгъуу. 19Ишэ апхуэдэуи кхъухьым псэущхьэ псоми ящыщу тӀурытӀ, ахэр уи гъусэу псэууэ къэнэн папщӀэ; зэхъузэбзу щрет ахэр. 20Къуалэбзухэм ящыщ, Ӏэщхэм ящыщ, щӀылъэм къыщызыпщыхьхэми ящыщ, а псори езыхэм я лъэпкъыу, псоми ящыщу тӀурытӀ нихьэнущ уи деж, псэууэ къэнэн папщӀэ. 21Яшх хабзэ шхыныгъуэр къыздэщтэ, гъэтӀылъ, ар фхуэхъунщ уэри абыхэми шхын.

22ИгъэзэщӀащ Нухь а псори; Тхьэм унафэ къызэрыхуищӀам хуэдэу ищӀащ.

7

7^1ЖриӀащ Зиусхьэным Нухь:

– Фихьэ уэри уи унагъуэри кхъухьым; сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ уэращ Си дежкӀэ пэжыгъэ зезыхьэу нобэрей цӀыхухэм яхэслъэгъуар. 2Здэщтэ сыт хуэдэ псэущхьэ къабзэми щыщу блырыбл, зэхъузэбзу, псэущхьэ мыкъабзэм щыщу тӀурытӀ, зэхъузэбзу. 3Апхуэдэуи къуалэбзухэм ящыщу блырыбл, ахэри зэхъузэбзу, абыхэм я лъэпкъыр щӀылъэ псом къытенэн папщӀэ.

4– Сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ махуибл дэкӀмэ, Сэ ескӀыхынущ щӀылъэм уэшхыр махуэ плӀыщӀрэ жэщ плӀыщӀкӀэ; икӀи тезгъэкӀуэдыкӀынущ щӀыгум Сэ къэзгъэщӀауэ щыӀэ псэущхьэ псори.

5Нухь игъэзэщӀащ Зиусхьэным къыхуигъэува унафэ псори.

Тхьэм и тезыр – псыдзэр

6Нухь илъэс щих хъурт псыдзэм щӀылъэр щызэщӀищтам щыгъуэ. 7Псыдзэм хэмыхуэн папщӀэ, Нухь и къуэхэри, и фызри, и къуэхэм я фызхэри щӀыгъуу кхъухьым ихьащ. 8Псэущхьэ къабзэхэми псэущхьэ мыкъабзэхэми ящыщу, бзухэми, хьэпщхупщ псоми ящыщу 9тӀурытӀ, псори зэхъузэбзу, ихьащ кхъухьым, Тхьэм Нухь къызэрыхуигъэувам тету.

10Махуибл дэкӀри, псыдзэр къиуащ щӀылъэм.

11Нухь илъэс щих щыхъуа гъэм и етӀуанэ мазэм, епщыкӀубланэ махуэм къызэрыкӀащ щыхупӀэ лъащӀэншэ абрагъуэм и къиупӀэу хъуар, зэӀукӀащ уафэ щхьэгъубжэхэри.

12Тешхащ щӀылъэм уэшхыр махуэ плӀыщӀрэ жэщ плӀыщӀкӀэ.

13А махуэ дыдэм ихьащ кхъухьым Нухьи и къуэхэу Щэми, Хъами, Ефэти, Нухь и фызри, и къуэхэм я фызищри я гъусэу. 14Ахэр кхъухьым ихьащ хьэкӀэкхъуэкӀэ псори езыхэм я лъэпкъыу, сыт хуэдэ Ӏэщхэри езыхэм я лъэпкъыу, хьэпщхупщ псори езыхэм я лъэпкъыу, лъатэ псори езыхэм я лъэпкъыу, къуалэбзу псори, дамэ зытет псори я гъусэу. 15Ихьащ Нухь и кхъухьым псэ зыӀут псэущхьэ лӀэужьыгъуэу щыӀэу хъуам щыщу тӀурытӀ. 16Аращи, сыт хуэдэ псэущхьэми щыщу хъурэ бзырэ ихьащ кхъухьым Тхьэм Нухь къазэрыхуигъэувам тету.

ИтӀанэ Зиусхьэным кхъухьым и бжэр абыхэм якӀэлъыхуищӀыжащ.

17Псыдзэр телъэдащ щӀылъэм махуэ плӀыщӀкӀэ, псым къыхэхъуэурэ кхъухьыр иӀэтри ар щӀылъэм теӀэтыкӀа хъуащ. 18Псыр нэхъ хуабжь хъу зэпытт икӀи икъукӀэ зыщиубгъурт щӀылъэм; кхъухьыр щесырт псы щӀыӀум. 19Псыдзэр апхуэдизкӀэ егъэлеяуэ щӀылъэм хуабжь щыхъуати, щӀылъэм псыри уафэ псом и щӀагъ щӀэт бгы лъагэ псори щӀихъумащ абы. 20ӀэфракӀэ пщыкӀутхукӀэ абыхэм я щхьэм псым зыщиӀэтри, бгыхэр щӀигъэнащ.

21ХэкӀуэдащ щӀылъэм щызекӀуэ псэущхьэу хъуари, къуалэбзухэри, Ӏэщри, хьэкӀэкхъуэкӀэхэри, щӀылъэм къыщызыпщыхь псэущхьэу хъуари, цӀыху псори. 22ЩӀыгу гъущэм тету гъащӀэ зиӀэр хэкӀуэдащ. 23КӀуэдащ щӀыгу щхьэфэм тета сыт хуэдэ псэущхьэри; цӀыхум къыщыщӀэдзауэ хьэкӀэкхъуэкӀэхэми, Ӏэщми, хьэпщхупщхэми, къуалэбзухэми нэсу, псори текӀуэдыкӀащ щӀылъэм: къэнар Нухь закъуэрэ абы и гъусэу кхъухьым ихьахэмрэщ.

24Псыдзэр щӀылъэм нэхъ хуабжь щыхъу зэпыту екӀуэкӀащ махуищэрэ щэ ныкъуэрэ хуэдизкӀэ.

8

Псыхэр щӀым зэрытекӀыжар

8^1Тхьэм щымыгъупщауэ игу илъащ Нухьи хьэкӀэкхъуэкӀэуи Ӏэщуи абы кхъухьым диса псори; Тхьэм щӀылъэм жьыбгъэр къриутӀыпщри, псыхэр щӀым текӀыжащ.

2ЗызэхуащӀыжащ щыхупӀэ лъащӀэншэм
и къиупӀэхэми уафэ щхьэгъубжэхэми,
увыӀащ уафэм къикӀ уэшхри.

3Псыми хуэм-хуэмурэ тригъэзыкӀыжащ щӀылъэм.

Арати, жэщӀыжу хуежьащ псыр, махуищэрэ щэ ныкъуэрэ дэкӀа нэужь. 4Кхъухьыр ебланэ мазэм и епщыкӀубланэ махуэм къыщыувыӀащ Арарат бгыщхьэм. 5Псыр жэщӀ зэпытурэ екӀуэкӀащ епщӀанэ мазэм нэсыху; епщӀанэ мазэм и япэрей махуэм къыхэщащ бгыщхьэхэр.

6Махуэ плӀыщӀ дэкӀа нэужь, Нухь къызэӀуихащ кхъухьым хищӀыхьа щхьэгъубжэр. 7Щхьэгъубжэр къызэӀуихри, Нухь къуаргъыр къриутӀыпщыкӀащ, псыр гъужыху, кхъухьым икӀыурэ къэзылъэтыхьу щытар.

8ИтӀанэ иутӀыпщащ тхьэрыкъуэр, псыр щӀылъэм текӀамэ, къищӀэн папщӀэ. 9АрщхьэкӀэ тхьэрыкъуэм къигъэзэжащ кхъухьым, зыщетӀысэхын гъущапӀэ игъуэтатэкъыми; сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ псым иджыри щӀигъэнат щӀы щхьэфэр зэрыщыту; Нухь и Ӏэр ишийщ, ар къищтэжри кхъухьым кърихьэжащ.

10Аргуэру махуиблкӀэ зиӀэжьэри, тхьэрыкъуэр кхъухьым ириутӀыпщыкӀащ. 11Тхьэрыкъуэм къигъэзэжащ абы деж пщыхьэщхьэ хуэкӀуэу; икӀи еплъмэ, зейтун[*] жыгым и тхьэмпэщӀэ жьэдэлъщ абы: абыкӀэ Нухь къищӀащ псыр щӀылъэм зэрытекӀыжар. 12Абы аргуэру махуиблкӀэ зиӀэжьэри, ириутӀыпщыкӀащ тхьэрыкъуэр; иджы абы къигъэзэжакъым Нухь деж.

13Щихрэ езанэ илъэсым и япэрей мазэм и япэрей махуэм ирихьэлӀэу щыжэщӀыжащ щӀылъэм псыр; Нухь кхъухьым и щхьэр трихри зиплъыхьащ, илъэгъуащ псыр зэрыжэщӀыжар.

14ЕтӀуанэ мазэм и тӀощӀрэ ебланэ махуэм ирихьэлӀэу щӀылъэр гъущыжыпащ. 15ЖриӀащ абдеж Тхьэм Нухь:

16– КъикӀ кхъухьым, уи фызри, уи къуэхэри, уи къуэхэм я фызхэри зыщӀыгъуи. 17Къыздиш псэущхьэу уи гъусэ псори, къуалэбзухэми, хьэкӀэкхъуэкӀэхэми, Ӏэщми, щӀылъэм къыщызыпщыхь псоми ящыщхэр, щызэбгрырекӀ ахэр щӀыгум, щребагъуэ икӀи зыщраубгъу абыхэм щӀылъэм+.

18КъикӀащ, арати, Нухьи, и къуэхэри, и фызри, и къуэхэм я фызхэри зэгъусэу. 19ХьэкӀэкхъуэкӀэ псори, щӀылъэм къыщызыпщыхь псэущхьэ псори, къуалэбзу псори, щӀылъэм къыщызыкӀухь псори, езыхэм я лъэпкъкӀэ, къикӀащ кхъухьым.

Тхьэм Нухь зэгурыӀуэныгъэ зэрырищӀылӀар

20Хуиухуащ Нухь Зиусхьэным къурмэнщӀыпӀэ; сыт хуэдэ псэущхьэ къабзэми щыщи къуалэбзу къабзэ псоми ящыщи къахихри къурмэнщӀыпӀэм къурмэныпхъэу щигъэсащ. 21КъыщӀихьащ Зиусхьэным псэм фӀэфӀ мэ дахэр, икӀи жиӀащ Зиусхьэным игукӀэ:

– ЦӀыхум и зэранкӀэ афӀэкӀа зэи щӀылъэм нэлат есхыжынукъым, сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ цӀыхум и мурадхэр абы и ныбжьыщӀагъэм къыщыщӀэдзауэ Ӏейуэ щытщи; афӀэкӀа зэи псэ зыпыт згъэкӀуэдыжынукъым, Сэ зэ зэрысщӀыгъам хуэдэу+. 22ДяпэкӀэ щӀылъэр щыӀэху зэпыунукъым

сэнри хэнри,
щӀыӀэри хуабэри,
гъэмахуэри щӀымахуэри,
махуэри жэщри.

9

9^1Тхьэм и нэфӀ Нухьрэ абы и къуэхэмрэ ящыхуэри, яжриӀащ абыхэм:

– Фылъхуэ-фыпӀэ, фыбагъуэ, щӀылъэм тез фыхъу+.

2– Къыфщышынэнущ икӀи къыфхуэкӀэзызынущ щӀылъэм тет хьэкӀэкхъуэкӀэ псори, уэгум ит къуалэбзу псори, щӀылъэм щызекӀуэ псори, хым хэс бдзэжьей псори; фи ӀэмыщӀэ ихуащ ахэр. 3Псэууэ зекӀуэ псори фхуэхъунущ шхын; удз щхъуантӀэр зэрывэстам хуэдэу фызот ахэр фэ+.

4Ауэ лъы зыхэлъ лы фымышх, ар абы и псэращи+.

5Зыгуэрым цӀыху иукӀмэ, згъэпшынэнущ, хьэкӀэкхъуэкӀэми цӀыхур иукӀмэ, згъэпшынэнущ.

6Хэт цӀыхум илъ игъажэми,
абы и лъыр цӀыхурщ зыгъэжэнур,
цӀыхур Тхьэм езым и теплъэу къигъэщӀащи+.

7– АтӀэ фэ фылъхуэ-фыпӀэ, фыбагъуэ, икӀи тез фыхъу щӀылъэм, икӀи икъукӀэ фыщыбагъуэ абдежым.

8ЯжриӀащ Тхьэм Нухьи абы и къуэхэми:

9– Мис, Сэ фэри иужькӀэ къыфтехъукӀыну щӀэблэхэми зэгурыӀуэныгъэ фызощӀылӀэ, 10фэ фи гъусэу псэ зыпыт дэтхэнэми, къуалэбзухэми, Ӏэщхэми, щӀым тету фи гъусэ хьэкӀэкхъуэкӀэ псоми, кхъухьым къикӀа псоми, щӀылъэм тет псэущхьэ псоми зэгурыӀуэныгъэ язоухылӀэ; 11Си зэгурыӀуэныгъэ фызоухылӀэ:

псэ зыпыт дэтхэнэри дяпэкӀэ псыдзэм зэи
зэрыхэзмыгъэкӀуэдэнумкӀэ,
икӀи щӀылъэр изылъэсыкӀын псыдзэ зэи
зэрыщымыӀэжынумкӀэ.

12ЖиӀащ Тхьэм итӀанэ:

– Сэ фэри, фэ къыфщӀыгъуу псэ зыпыт дэтхэнэми, къэхъуну щӀэблэхэри къыхиубыду, зэгурыӀуэныгъэ фэзухылӀэр къэзыгъэпэж нэщэнэр мис: 13Сэ хызолъхьэ Си лэгъупыкъур пшэм, ар Сэрэ щӀылъэмрэ дякум дэлъ зэгурыӀуэныгъэм и нэщэнэу щытын папщӀэ.

14Сэ щӀылъэм пшэ нытезгъэхьэмэ, а пшэм къыщылъэгъуэнущ лэгъупыкъур. 15КъэкӀыжынущ итӀанэ си гум фэри псэ зыпыт адрей псоми зэгурыӀуэныгъэу фэзухылӀауэ щытар; псыр зэи къиужынукъым, сыт хуэдэ псэ зыпытри хэмыкӀуэдэн папщӀэ. 16Лэгъупыкъури хэтынущ пшэм, Сэри ар къэслъагъуурэ сигу къэкӀыжынущ Сэрэ дэтхэнэ псэ зыпыту щӀылъэм тетымрэ ди зэхуакум дэлъ мыкӀуэдыжын зэгурыӀуэныгъэр.

17ЖриӀащ Тхьэм Нухь адэкӀэ:

– Аращ Сэрэ дэтхэнэ псэ зыпыту щӀылъэм тетымрэ ди зэхуакум Сэ дэзгъэува зэгурыӀуэныгъэм и нэщэнэр.

Чэф хъуа Нухьрэ и къуэхэмрэ

18Нухь и къуэхэу кхъухьым къикӀыжауэ щытахэр Щэм, Хъам, Ефэт сымэт. Хъам КъэнаӀан и адэт. 19Щыри Нухь и къуэт, абыхэм къатепщӀыкӀыжащ щӀылъэм щыпсэу псори.

20Нухь щӀым телэжьыхьу щӀидзэри игъэтӀысащ жызум хадэ. 21Абы санэ ирифри чэф хъуауэ щӀэлът и шэтырым пцӀанэу. 22Къилъэгъуащ Хъам, КъэнаӀан и адэм, и адэр зэрыпцӀанэр, икӀи къыщӀэкӀыжри яжриӀэжащ и къуэшитӀым. 23Щэмрэ Ефэтрэ щыгъын къащтэщ, я дамэм тралъхьэри, щӀыбкӀэ икӀуэтурэ щӀыхьэри я адэр щӀахъумащ; ахэр лъэныкъуэкӀэ къэгъэзати, ялъэгъуакъым я адэр зэрыпцӀанэр. 24Нухь санэм кърита чэфыр пкърыкӀыжауэ къэушри къищӀащ и къуэ нэхъыщӀэм кърищӀар; 25ЖиӀащ абы итӀанэ:

– Тхьэм и ней КъэнаӀан къыщыхуэ;
и къуэшхэм я пщылӀхэм я пщылӀыж хъунущ ар.

26ИтӀанэ жиӀащ:

– Зиусхьэну Щэм зыхуэлажьэ Тхьэм щӀыхьыр ейщ!

КъэнаӀан абы и пщылӀ ирехъу.

27Ирегъэбагъуэ Тхьэм Ефэт,
икӀи щӀретӀысхьэ ар Щэм и шэтырхэм;
ауэ КъэнаӀан абы и пщылӀ ирехъу.

28Псыдзэм и ужькӀэ псэуащ Нухь илъэс щищрэ тхущӀкӀэ. 29Нухь, илъэс щибгъурэ тхущӀрэ къигъэщӀа нэужь, дунейм ехыжащ.

10

Нухь къытехъукӀа лъэпкъхэр

10^1Мис Нухь и къуэхэу Щэм, Хъам, Ефэт сымэ къатехъукӀахэм я хъыбар.

Псыдзэм и ужькӀэ абыхэм къахуэхъуащ сабийхэр.

2Ефэт и къуэхэр: Гомэр, Магогъ, Мадай, Яуан, Тубал, Мэщэх, Тирас.

3Гомэр и къуэхэр: Ащкъэназ, Рыфат, Тогъармэ.

4Яуан и къуэхэр: Елишэ, Тарщищ, къит цӀыхухэмрэ Додан цӀыхухэмрэ.

5Ахэр хытӀыгу, хы Ӏуфэ хэгъэгухэм итӀысхьащ, хэти езым и бзэ иӀэжу, и лӀакъуи иӀэжу, и цӀыху лъэпкъи иӀэжу.

6Хъам и къуэхэр: Куш, Мицраим, Пут, КъэнаӀан.

7Куш и къуэхэр: Сэбэ, Хьауилэ, Саутэ, РаӀымэ, Саутэхэ. РаӀымэ и къуэхэр: Шэбэрэ Дэданрэ+.

8Куш апхуэдэуи къыхуэхъуащ Нимроди: мыращ япэрейуэ щӀылъэм щылъэщу щытар. 9Ар Зиусхьэным дежкӀэ щакӀуэ лъэщт; абы къыхэкӀыуи жаӀэ: «Нимрод хуэдэу Зиусхьэным дежкӀэ щакӀуэ лъэщщ». 10Абы и пащтыхьыгъуэр япэ щӀыкӀэ мыпхуэдэу зэхэтт: Бабилон, Ерэх, Акъад, Халне. Ахэр ШынӀар щӀыналъэм щыӀэщ. 11А щӀыналъэм ар икӀщ, Ашур щӀыналъэм кӀуэри, иухуащ Нынэуи, Рехьовот-Ир, Къалахъ къалэхэр,+
12Нинэуимрэ Къалахъ къалэшхуэмрэ я кум дэтщ Рэсэни;

13Мицраим къытехъукӀащ:

луд цӀыхухэри, Ӏанам цӀыхухэри, лахэу цӀыхухэри, нафтухъ цӀыхухэри, 14патрус цӀыхухэри, фылист цӀыхухэр къызыхэкӀа каслухъ цӀыхухэри, къафтор цӀыхухэри.

15КъэнаӀан къытехъукӀащ:

абы и щыпэлъху Цыдон, Хет[*], 16еус цӀыхухэр, амор цӀыхухэр, гъыргъаш цӀыхухэр, 17хъыу цӀыхухэр, Ӏаркъ цӀыхухэр, син цӀыхухэр, 18аруд цӀыхухэр, цэмар цӀыхухэр, хъамат цӀыхухэр.

ИужькӀэ КъэнаӀан лӀакъуэхэр зэбгрыкӀащ. 19Аращи, КъэнаӀан цӀыхухэм я гъунапкъэхэр нэсырт Цыдон къыщыщӀэдзауэ ГъэраркӀэ хуэкӀуэ Газэ нэс, абы къыщыщӀэдзауэ Содом, Ӏаморэ, Адмэ икӀи Цэбоим яхуэкӀуэу ЛэщаӀ нэс.

20Ахэр Хъам къытекӀахэрщ, я унагъуэхэмкӀэ, я бзэхэмкӀэ, я щӀыналъэхэмкӀэ, я лъэпкъхэмкӀэ.

21Ефэт и къуэш нэхъыжьу Ӏэбар и къуэ псоми я адэу Щэми сабийхэр къыхуэхъуащ.

22Щэм и къуэхэр: Ӏэлам, Ашур, Арпакшад, Луд, Арам.

23Арам и къуэхэр: Ӏуц, Хъул, Гъэтэр, Маш сымэ.

24Арпакшад къыхуэхъуащ Щэлахъ, Щэлахъ къыхуэхъуащ Ӏэбэр. 25Ӏэбар къыхуэхъуащ къуитӀ; зым и цӀэт Пэлэгъ[*], сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ абы и махуэхэм щыгъуэ щӀыналъэр гуэша хъуати; абы и къуэшым и цӀэт Якътан.

26Яктан къыхуэхъуащ Алмодад, Щэлеф, Хъацармаот, Ярахъ, 27Хадорам, Узал, Дикълэ, 28Ӏобал, Абимаел, Щэбэ, 29Офыр, Хьауилэ, Иобаб сымэ.

Ахэр псори Якътан и къуэщ+. 30Абыхэм я псэупӀахэр Мэщэ къыщыщӀэдзауэ Сэфар къуэкӀыпӀэмкӀэ щыӀэ бгы щӀыналъэм нос.

31Ахэр Щэм и къуэхэрщ, я унагъуэхэмкӀэ, я бзэхэмкӀэ, я щӀыналъэхэмкӀэ, я лъэпкъхэмкӀэ.

32Ахэращ Нухь и къуэхэм я унагъуэхэр, езыхэр къызытекӀакӀэ, я лъэпкъкӀэ. Псыдзэм и ужькӀэ абыхэм къатехъукӀри лъэпкъхэм зыщаубгъуащ щӀылъэм.

11

Бабилон чэщанэр

11^1ЩӀылъэ псом щыщыӀар зы бзэрэ зы псэлъэкӀэрэт. 2КъуэкӀыпӀэмкӀэ къыщежьэри къакӀуэурэ, Шинар[*] щӀыналъэм тафэ къыщагъуэтри, ахэр абдеж щытӀысащ+.

3– Чырбыш дгъэжынщи, мафӀэкӀэ дгъэжьэжынщ, – жаӀащ абыхэм.

Арати, яӀэ хъуащ абыхэм мывэхэм я пӀэкӀэ чырбышхэр, сэхум и пӀэкӀэ щӀыгу мэзыш.

4– Дыухуэнщ ди щхьэм папщӀэ къалэрэ уафэм щӀэуэу чэщанэрэ, ди цӀэри дгъэӀунщ, щӀылъэ псом дыщызэмыбгрыкӀыу, – жаӀащ абыхэм итӀанэ.

5Къехащ итӀанэ Зиусхьэныр, цӀыхум и къуэхэм яухуэ къалэмрэ чэщанэмрэ еплъыну. 6ЖиӀащ Зиусхьэным:

– Мис, зы лъэпкъщ, зы бзэщ псоми яӀэр; мис мыращ абыхэм яухуэну зыщӀадзар; сытым и ужь ихьэми, псори яхузэфӀэкӀынущ. 7АтӀэ дехынщи, щызэхэдгъэзэрыхьынщ абдежым абыхэм я бзэр, зым жиӀэр адрейм къыгурымыӀуэжу.

8Арати, Зиусхьэным ахэр щӀылъэ псом щызэбгригъэкӀащ, абдежым къригъэкӀри, а щӀыкӀэмкӀи абыхэм щагъэтыжащ къалэр ухуэн. 9Абы къыхэкӀкӀэ, абы цӀэуэ фӀащащ: Бабилон[*]; сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ абдежым Зиусхьэным щызэхигъэзэрыхьащ щӀылъэ псом и бзэр, икӀи Зиусхьэным ахэр щӀылъэ псом щызэбгригъэкӀащ, абдежым къригъэкӀри.

Шем къытехъукӀахэр – Ибрам деж нэс

10Шем къытехъукӀахэр:

Шем илъэсищэ щыхъум, къыхуэхъуащ Арпахшад, псыдзэм и ужькӀэ илъэситӀ дэкӀауэ. 11Арпахшад къыхуалъхуа нэужь, Шем псэужащ илъэс щитхукӀэ, нэгъуэщӀ къуэхэри пхъухэри къыхуалъхуащ.

12Арпахшад, илъэс щэщӀрэ тхукӀэ псэуауэ, Шэлах къыхуэхъуащ. 13Шэлах къалъхуа нэужь, Арпахшад псэужащ илъэс щиплӀрэ щыкӀэ, къуэхэри пхъухэри къыхуалъхуащ.

14Шэлах, илъэс щэщӀкӀэ псэуауэ, Ӏэбэр къыхуэхъуащ. 15Ӏэбэр къалъхуа нэужь, Шэлах псэужащ илъэс щиплӀрэ щыкӀэ, къуэхэри пхъухэри къыхуэлъхуащ.

16Ӏэбэр, илъэс щэщӀрэ плӀыкӀэ псэуауэ, Пэлэгъ къыхуэхъуащ. 17Пэлэгъ къалъхуа нэужь, Ӏэбэр псэужащ илъэс щиплӀрэ щэщӀкӀэ, къуэхэри пхъухэри къыхуэлъхуащ.

18Пэлэгъ, илъэс щэщӀкӀэ псэуауэ, РэӀу къыхуэхъуащ. 19РэӀу къалъхуа нэужь, Пэлэгъ псэужащ илъэс щитӀрэ бгъукӀэ, къуэхэри пхъухэри къыхуалъхуащ.

20РэӀу, илъэс щэщӀрэ тӀукӀэ псэуауэ, Сэрыругъ къыхуэхъуащ. 21Сэрыругъ къалъхуа нэужь, РэӀу псэужащ илъэс щитӀрэ блыкӀэ, къуэхэри пхъухэри къыхуэлъхуащ.

22Сэрыругъ, илъэс щэщӀкӀэ псэуауэ, Нахъор къыхуэхъуащ. 23Нахъор къалъхуа нэужь, Сэрыругъ псэужащ илъэс щитӀкӀэ, къуэхэри пхъухэри къыхуэлъхуащ.

24Нахъор илъэс тӀощӀрэ бгъукӀэ псэуауэ, Тэрахъ къыхуэхъуащ. 25Тэрахъ къалъхуа нэужь, Нахъор псэужащ илъэсищэрэ пщыкӀубгъукӀэ, къуэхэри пхъухэри къыхуалъхуащ.

26Тэрахъ илъэс блыщӀкӀэ псэуауэ, къыхуэхъуащ Ибрами, Нахъори, Харани.

27Мис Тэрахъ къытехъукӀахэр:

Тэрахъ къыхуэхъуащ Ибрам, Нахъор, Харан сымэ. Харан къыхуэлъхуащ Лут. 28И адэ Тэрахъ псэууэ, Харан щылӀащ езыр зыщалъхуа щӀыналъэу Халдей къэралыгъуэм щыӀэ Ур къалэм. 29Ибрамрэ Нахъоррэ къашащ фыз; Ибрам и фызым Сарай и цӀэт; Нахъор и фызым и цӀэр Милкъэт, ар Милкъэрэ Искъэрэ я адэ Харан ипхъут. 30Сарай лъхугъэншэт икӀи сабииншэт.

Тхьэр Ибрам къызэрыриджар

31Тэрахъ и къуэ Ибрам, Харан и къуэ ЛутӀу и къуэрылъхур, и нысэ Сараеу езым и къуэ Ибрам и фызыр зыщӀигъури, ахэр и гъусэу, къыдэкӀащ Халдей къэралыгъуэм щыщ Ур къалэм, Ханаан щӀыналъэм кӀуэну, ауэ, Харан нэсауэ, ахэр къыщыувыӀащ абдежым.

32Тэрахъ илъэс щитӀрэ тхукӀэ псэуауэ щылӀащ Харан къэралыгъуэм.

12

12^1Зиусхьэным жриӀащ Ибрам:

– ИкӀ уи щӀыналъэм, яхэкӀ уи лъэпкъэгъухэм, уи адэм и унэр къэбгыни, кӀуэ Сэ уэзгъэлъагъуну щӀыналъэм+. 2ИтӀанэ Сэ къыптезгъэхъукӀынущ лъэпкъ ин дыдэ, си нэфӀ пщыхуэнущ, уи цӀэри згъэлъэгэнущ; Тхьэм и нэфӀ щыхуэныгъэр зыбгъэдэкӀынури уэращ!

3Сэ си нэфӀ ящыхуэнущ уэ зи нэфӀ къыпщыхуэхэм,
си ней ящыхуэнущ уэ зи ней къыпщыхуэхэм;
уэ уи хьэтыркӀэ си нэфӀ ящыхуэнущ
дунейм тет цӀыху лъэпкъ псоми!+

4Арати, ежьащ Ибрам, Зиусхьэным абы къызэрыжриӀам тету; абы щӀыгъуу ежьащ ЛутӀ. Ибрам илъэс блыщӀрэ тхурэ и ныбжьт Харан къыщикӀам щыгъуэ. 5ЗыщӀигъуащ Ибрам Сарай, и фызыр, ЛутӀи, и къуэшым и къуэр, къыздащтащ абыхэм я мылъку псори, здрашэжьащ абыхэм Харан щаӀа цӀыху псори; ежьащ ахэр, Ханаан щӀыналъэм кӀуэн папщӀэ; КӀуащ Ханаан щӀыналъэм. 6ПхрыкӀащ Ибрам а щӀыналъэм Шехэм щӀыпӀэм нэс, Морэ жыгеилъэм нэс. А щӀыналъэм а лъэхъэнэм щыпсэурт ханаан цӀыхухэр. 7Абдеж Зиусхьэныр Ибрам къыхуэзэри, къыжриӀащ:

– Уэ къыптехъукӀыну цӀыхухэм естынущ Сэ мы щӀыналъэр.

КъыхуэкӀуа Зиусхьэным щыхуиухуащ Ибрам къурмэнщӀыпӀэ итӀанэ. 8Абдежым икӀри, ежьащ ар бгымкӀэ, Бэтэл и къуэкӀыпӀэмкӀэ; икӀи и шэтырыр игъэуващ, езым елъытауэ къухьэпӀэмкӀэ Бэтэл щыӀэу, къуэкӀыпӀэмкӀэ Ӏай щыӀэу; абдежым Зиусхьэным къурмэнщӀыпӀэ щыхуиухуэри, елъэӀуащ Зиусхьэным. 9Ибрам тэджыжри, ипщэкӀэ кӀуэуэ адэкӀэ ежьэжащ.

Ибрам Мысырым зэрыщыӀар

10Щыгъаблэт а щӀыналъэм. Арати, ехащ Ибрам Мысырым, абы хамэу псэупӀэ щылъыхъуэну; сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ гъаблэм нэхъри зыщиубгъуат а щӀыналъэм+. 11Ар Мысырым щынэблагъэм, и фыз Сарай жриӀащ мыпхуэду:

– Сэ сощӀэ уэ уи теплъэкӀэ бзылъхугъэ дахэу узэрыщытыр; 12Мысырым и цӀыхухэм укъалъагъумэ, «мыр мобы и фызщ» жаӀэнурэ сэ саукӀынущ, ауэ уэ псэууэ укъагъэнэнущ. 13АтӀэ жыӀэ уэ узишыпхъуу, си Ӏуэхур уэ уи хьэтыркӀэ фӀы хъун папщӀэ, си псэри уи фӀыгъэкӀэ къелын папщӀэ+.

14Апхуэдэуи хъуащ Ибрам Мысырым къыщыкӀуэм. Мысыр цӀыхухэм ялъэгъуащ ар икъукӀэ бзылъхугъэ дахэу зэрыщытыр; 15Ар фирхьэуным и лӀакъуэлӀэшхэм къалъагъури, фирхьэуным хуаӀуэтащ абы и щытхъур; икӀи яшащ Сарай фирхьэун унэм. 16Ибрам и Ӏуэхухэр фӀы хъуат абы и хьэтыркӀэ; иӀэт абы Ӏэщ цӀыкӀуи, Ӏэщышхуи, шыдхэри, унэӀутхэри, унэӀут бзылъхугъэхэри, къыдырхэри, махъшэхэри. 17Ауэ Зиусхьэным удын хьэлъэхэмкӀэ хигъэщӀащ фирхьэунри абы и унэри, Ибрам и фыз Сарай щхьэкӀэ. 18Фирхьэуным Ибрам къриджэри жриӀащ:

– Сыт уэ къызэпщӀар? Щхьэ къызжумыӀарэ ар узэрифызыр? 19Щхьэ жыпӀат уэ «ар си шыпхъущ» жыпӀэу? Сэ ар си фыз сщӀы пэтащ. Мис иджы уи фызыр; здэшэжи, кӀуэж.

20Фирхьэуным абы теухуауэ унафэ яхуищӀри цӀыхухэм ирагъэжьэжащ ари абы и фызри, абы иӀа псори иратыжри.

13

Ибрамрэ ЛутӀрэ зэрызэбгъэдэкӀар

13^1Ежьащ Ибрам Мысырым икӀыу ипщэкӀэ, и фызри, езым бгъэдэлъ псори, ЛутӀи щӀыгъуу. 2Ибрам икъукӀэ бейт, Ӏэщи, дыжьыни, дыщэи и куэдт.

3Пищэрт абы и Ӏэпхъуэшэпхъуэным ипщэкӀэ къикӀрэ БэтэлкӀэ кӀуэуэ, япэм езым и шэтырыр здэщыта щӀыпӀэу Бэтэлрэ Ӏай къалэмрэ я зэхуакум дэтым нэсу, 4япэу езым иухуауэ щытыгъа къурмэнщӀыпӀэр здэщыӀэ щӀыпӀэм нэсу; абдежми Ибрам щелъэӀуащ Зиусхьэным.

5Ибрам и гъусэу кӀуэ ЛутӀ иӀэт Ӏэщ цӀыкӀуи, Ӏэщышхуи, шэтырхэри. 6КъемэщӀэкӀырт абыхэм щӀыгур, зэгъусэу псэун папщӀэ, сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ абыхэм я мылъкухэр апхуэдизкӀэ куэдти, ахэр зэгъусэу псэуфыртэкъым. 7Арати, къыдэхъуащ зэдауэ Ибрам и Ӏэщыхъуэхэмрэ ЛутӀи Ӏэщыхъуэхэмрэ яку; ханаан цӀыхухэри пэриз цӀыхухэри абы щыгъуэ щыпсэурт а щӀыналъэм. 8ЖриӀащ Ибрам ЛутӀ итӀанэ:

– Къыдремыхъуэ уэри сэри, си мэлыхъуэхэми уи мэлыхъуэхэми дяку къайгъэ; сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ дэ дызэӀыхьлыщ+. 9ЩӀыналъэ псори уи пащхьэ къилъкъэ? АтӀэ збгъэдэкӀи, зэфӀэкӀащ. Уэ сэмэгумкӀэ укӀуэмэ, сэ ижьымкӀэ сыкӀуэнщ; уэ ижьымкӀэ укӀуэрэ, сэ – сэмэгумкӀэ.

10ЛутӀ и напӀэр къиӀэтри къилъэгъуащ Юрдан и Ӏэшэлъашэ псори, а щӀыналъэр Цоар нэсу псыкӀэ гъэнщӀауэ зэрыщытыр, Зиусхьэным и жыг хадэмрэ Мысыр щӀыналъэмрэ хуэдэу. Ар Зиусхьэным Содомрэ Ӏаморэрэ игъэкӀуэдын и пэщ+. 11И щхьэм папщӀэ ЛутӀ къыхихащ Юрдан псым и Ӏэшэлъашэ псори; ежьащ ЛутӀ кӀуэкӀыпӀэмкӀэ итӀанэ. Арати, зэхэкӀащ ахэр. 12Ибрам щӀидзащ Ханаан щӀыналъэм щыпсэууэ; ЛутӀ аузым и Ӏэшэлъашэм ит къалэхэм щыпсэуну щӀидзэри, щригъэувыкӀащ и шэтырхэр Содом нэсу. 13Ауэ Содом дэсхэр бзаджэт, Зиусхьэным и пащхьэм гуэныхь куэд къыщахьат+.

14Зиусхьэным жриӀащ Ибрам, абы ЛутӀ хэкӀа нэужь:

– КъэӀэт уи напӀэр, уэ иджы уздэщыӀэ щӀыпӀэм иплъыкӀи, плъэ ищхъэрэкӀи, ипщэкӀи, къуэкӀыпӀэмкӀи, къухьэпӀэмкӀи. 15ЩӀыгуу уи нэм къиубыдыр зэрыщыту Сэ уэстынущ уэри уэ къыптехъукӀыну цӀыхухэми игъащӀэкӀэ фиӀэну. 16Згъэбэгъуэнущ уэ къыптехъукӀыну цӀыхухэр пшахъуэм хуэдэу;
зыгуэрым пшахъуэр ибжын хузэфӀэкӀмэ,
уэ къыптехъукӀыну цӀыхухэри бжа хъунущ.

17– Тэдж, къызэхэкӀухь мы щӀыналъэр и кӀыхьагъкӀи и бгъуагъкӀи: сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ Сэ уэ уэстынущ ар.

18Ибрам шэтырыр иришажьэри ежьащ, икӀи щытӀысащ Хэврон къалэм щыӀэ Мамрэ[*] жыгеилъэм деж; абдежми абы щыхуиухуащ Зиусхьэным къурмэнщӀыпӀэ.

14

Ибрам ЛутӀ бийхэм къазэрыӀэщӀигъэкӀыжар

14^1Мыр къэхъугъащ Шинар и пащтыхь Амрафэл, Еласарым и пащтыхь Ариох, Еламым и пащтыхь КъэдарлаӀомэр, Гоим и пащтыхь Тидал сымэ я махуэхэм: 2Абыхэм зауэ иращӀылӀащ Содомым и пащтыхь Бэрэ, Ӏаморэ и пащтыхь Биршэ, Адмэ и пащтыхь Щынаб, Цэвоим и пащтыхь Шэмэбэр, Бэлэ и пащтыхь Цоар сымэ. 3Ахэр псори щызэхуэзащ Сидим аузым, иджы Хы Шыугъэр здэщыӀэм деж. 4Илъэс пщыкӀутӀкӀэ ахэр КъэдарлаӀомэр и бжьым щӀэтащ, ауэ епщыкӀущанэ илъэсым зыкъаӀэтащ.

5ЕпщыкӀуплӀанэ илъэсым КъэдарлаӀомэррэ абы и гъусэ пащтыхьхэмрэ къакӀуэри, щыхагъэщӀащ рефэ цӀыхухэр Аштэрот-Карнаим деж, зуз цӀыхухэр Хам деж, эм цӀыхухэр Шаве-Кириатаим деж, 6хор цӀыхухэри езыхэм я Сеир бгым деж, губгъуэ нэщӀым ит Ел-Паран нэсу. 7ИтӀанэ абы къикӀыжри, ахэр къэкӀуащ Эн-Мишпат псынэу Кадеш хъужым, икӀи хагъэщӀащ Амалек цӀыхухэм я хэкур зэрыщыту, апхуэдэуи Хацецон-Тамарэ деж щыпсэу амор цӀыхухэри.

8Апхуэдэу щыхъум, Содом пащтыхьри, Ӏаморрэ пащтыхьри, Адмэ пащтыхьри, Цэвоим пащтыхьри, Бэлэ и пащтыхьу Цоар хъужри къыдэкӀри Сиддим аузым деж щезэуэн щӀадзащ абыхэм. 9Зэзэуахэр еламым и пащтыхь КъэдарлаӀомэр, Гоим пащтыхьу Тидал, Шинар и пащтыхьу Амрафэл, Еласар пащтыхьу Ариох сымэщ, пащтыхьиплӀыр тхум япэщӀэту. 10Сиддим аузым деж щыкуэдт мэзыш мащэхэр. Арати, Содомрэ Ӏаморрэ я пащтыхь щӀэпхъуэжахэр абыхэм ихуащ; къэнахэри бгыхэмкӀэ щӀэпхъуэжащ. 11ТекӀуахэм Содомрэ Ӏаморрэ я мылъку псори я гъэтӀылъыгъэ псори яхьри, кӀуэжащ. 12Апхуэдэу Ибрам и къуэшым и къуэ ЛутӀ Содом щыпсэумрэ абы и мылъкумрэ яубыдри, кӀуэжащ.

13Къелахэм ящыщ зы къакӀуэри хъыбар къригъэщӀащ Ибрам журтым. Ибрам зыщыпсэуар амор цӀыхуу Мамрэ зи цӀэм и жыгей мэзыращ. Ар Ешколрэ Анэрэ я къуэшт. Ахэр Ибрам къыкъуэтт. 14Ибрам, и Ӏыхьлыр гъэр хъуауэ щызэхихым, езым и унэм къыщалъхуа унэӀуту щищрэ пщыкӀуийрэ, ӀэщэкӀэ иузэдри, якӀэлъыпхъэращ бийхэм Дан нэс. 15Загуэшри, езыри и унэӀутхэри ятеуащ абыхэм жэщым, икӀи ахэр хигъащӀэри ихуащ Дамаск и сэмэгурабгъумкӀэ щыӀэ Хъобэ нэс. 16ЗыӀэщӀигъэхьэжащ Ибрам мылъку псори, и Ӏыхьлы ЛутӀ, абы и мылъкури, апхуэдэуи бзылъхугъэхэри цӀыхубэри.

Ибрам Малхицэдэкъ зэрыхуэзар

17КъэдарлаӀомэри абы и гъуса пащтыхьхэри хигъэщӀауэ, Ибрам къигъэзэжауэ къыщыкӀуэжым, иджы пащтыхь аузкӀэ зэджэ Щавэ аузым деж абы къыщыпежьащ Содом пащтыхьыр.

18Салем и пащтыхь Малхицэдэкъ абы къыприхьэжьащ щӀакхъуэрэ санэрэ. Ар Тхьэуэ я нэхъ Лъагэм и тхьэгъэпст+. 19Ар Тхьэм хуелъэӀури и нэфӀ къыщыхуэну жиӀащ:

– Тхьэуэ я нэхъ Лъагэу,
уафэмрэ щӀылъэмрэ КъэзыгъэщӀам, Ибрам и нэфӀ щрехуэ;

20Тхьэуэ я нэхъ Лъагэу уи бийхэр уи ӀэмыщӀэ изылъхьам щӀыхьышхуэр ейщ.

Ибрам иритащ а Малхицэдэкъ псом щыщуи Ӏыхьэ пщӀанэр+.

21Абдеж къыжриӀащ Содом пащтыхьым Ибрам:

– ЦӀыхухэр къызэти, мылъкур уэ нащтэ.

22Ауэ Ибрам жриӀащ Содом пащтыхьым:

– Си Ӏэр хузоӀэт Зиусхьэну Тхьэ я нэхъ Лъагэм, уафэмрэ щӀылъэмрэ КъэзыгъэщӀам, тхьэ жызоӀэ 23уэ «Сэ бей сщӀащ Ибрам» жумыӀэн щхьэкӀэ, ууейм щыщу уеблэмэ Ӏуданэрэ вакъэ лъэпсрэ къэзмыщтэну, 24Си цӀыхухэм яшхамрэ сэ си гъусэу нэкӀуахэм ялъыс Ӏыхьэмрэ нэмыщӀ; Анэри, Эшколи, Мамрей сыми кърещтэ езыхэм я Ӏыхьэр.

15

Тхьэм Ибрэхьим зэгурыӀуэныгъэ зэрырищӀылӀар

15^1А къэхъукъащӀэхэм я ужькӀэ Зиусхьэныр Ибрам къыхуэлъагъуэри и псалъэ къылъигъэсащ:

– Умышынэ, Ибрам;
Сэ уэ СыуимэӀухущ;
уи ӀыхьэфӀыр
ин хъунущ+.

2Ибрам жиӀащ:

– Тепщэу Зиусхьэн! Уэ къызэптынум сыт есщӀэнур, сэ быныншэу сыкъанэмэ; си унагъуэр зезыхьэ, Дамаск къалэм щыщ мы ЕлиӀэзэрщ си мылъкур къызыхуэнэнур.

3ЖиӀащ адэкӀэ Ибрам:

– Уэ бын къызэптакъыми, унагъуэ Ӏуэхур зезыхьэрщ си лӀэужьыр.

4Абдеж Зиусхьэным и псалъэр абы къыхуехащ:

– Хъунукъым ар уи лӀэужь;
уэ уи пкъым къыпкърыкӀынуращ
уи лӀэужь хъунур.

5ИтӀанэ ар шэтырым къыщӀишри, жиӀащ Зиусхьэным:

– Уафэм дэплъеи,
бжыт вагъуэхэр,
ахэр пхуэбжынумэ.

АдэкӀи къыжриӀащ абы:

– Апхуэдиз хъунущ къыптехъукӀынум я бжыгъэр+.

6Ибрам и фӀэщ хъуащ Зиусхьэным жиӀар, абы къыхэкӀыуи Зиусхьэным абы щыпкъагъэ иӀэу илъытащ+.

7– Мы щӀыналъэр ууей хъун папщӀэ, Халдей щыӀэ Ур къалэм укъыдэзыша Зиусхьэныр Сэращ, – къыжриӀащ Зиусхьэным абы.

8– Ди тепщэ Зиусхьэн! – жиӀащ Ибрам, – сыткӀэ къэсщӀэну а щӀыналъэр сысей зэрыхъунур+?

9– Схуэгъэн Сэ илъэсищ зы ныбжь жэмыщӀэ, илъэсищ зи ныбжь бжэн, илъэсищ зи ныбжь тӀы, тхьэрыкъуэ анэ, тхьэрыкъуэ шыр, – къыжриӀащ Зиусхьэным абы.

10Абы а псори хуигъэнащ, ахэр тӀууэ зэгуиупщӀыкӀри игъэтӀылъащ, зы Ӏыхьэр адрейм пэщылъу; ауэ къуалэбзухэр иупщӀэтакъым. 11Къащхьэщылъэтащ абыхэм бгъащхъуэхэр; ауэ Ибрам Ӏуихужырт ахэр. 12Дыгъэр щыкъухьэм, жей куур къытеуащ Ибрам; Къыщхьэщыхьащ абы шынагъуэри кӀыфӀыгъэшхуэри+.

13Абдеж Зиусхьэным къыжриӀащ Ибрам:

– ЗэгъащӀэ уэ къыпщӀэхъуэхэр езыхэм я мыщӀыналъэм хамэ зэрыщыхъунур, пщылӀыпӀэми зэрырагъэувэнур, илъэс щиплӀым и кӀуэцӀкӀэ хьэзаби зэрырагъэшэчынур+. 14Ауэ Сэ хьэкум тесщӀэнущ ахэр зыгъэпщылӀыну лъэпкъым; абы и ужькӀэ уэ къыпщӀэхъуэхэр а хэкум къикӀыжынущ мылъкушхуэ яӀэу+.

15– Уэ езыр уахыхьэжынущ уи адэжьхэм, гупсэхугъуэ уиӀэу, ущӀалъэхьэжынущ жьыщхьэ махуэ ухъуауэ.

16– ЕплӀанэ щӀэблэм деж къагъэзэжынущ къэпщӀэхъунухэм мыбдеж, сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ эмор цӀыхухэм я хабзэншагъэхэм я пщалъэр иджыри гъэнщӀа хъуакъым.

17Дыгъэр къухьэри, кӀыфӀ къыщыхъуам, Ӏугъуэ къызрих хьэкурэ Ӏэдакъэ мафӀэрэ дэкӀащ упщӀэтауэ щылъ псэущхьэхэм я зэхуакум.

18А махуэм Зиусхьэным Ибрам ирищӀылӀащ зэгурыӀуэныгъэ, мыр жиӀэри:

– Уэ къыптехъукӀынухэм изот Сэ мы щӀыналъэр, Мысыр псым къыщыщӀэдзауэ псы ин дыдэм, Евфрат псым, нэсу: 19кен цӀыхухэм, кениз цӀыхухэм, кадмон цӀыхухэм, 20хет цӀыхухэм, пэриз цӀыхухэм, рефэ цӀыхухэм, 21амор цӀыхухэм, ханаан цӀыхухэм, гъиргъаш цӀыхухэм икӀи ебус цӀыхухэм я щӀыналъэ.

16

Хьэджэррэ Исмэхьилэрэ

16^1Ауэ Сарай, Ибрам и фызыр, лъхуэртэкъым. Абы иӀэт унэӀут бзылъхугъэ Хьэджэр и цӀэу, Мысырым щыщу. 2ЖриӀащ Сарай Ибрам:

– КъэдаӀуэ, Зиусхьэным зэхуищӀащ си кӀуэцӀыр, сымылъхуэн папщӀэ; атӀэ щӀыхьэ си унэӀут бзылъхугъэм деж: абы къыбгъэдэкӀыу сэ сабий сиӀэнкӀи хъунщ.

Ибрам едэӀуащ Сарай и псалъэм. 3Ханаан щӀыналъэм Ибрам илъэсипщӀкӀэ щыпсэуа нэужь, Ибрам и фыз Сарай и унэӀут бзылъхугъэр, Мысырым щыщ Хьэджэр, иритащ фызу езым илӀ Ибрам. 4ЩӀыхьащ ар Хьэджэр деж, модрейри лъэщыджэ хъуащ. Лъэщыджэ зэрыхъуам гу щылъитэжым, абы и зиусхьэн гуащэм нэмыплъ ириту щӀидзащ.

5– Си гукъеуэмкӀэ уэрщ къуаншэр, – жриӀащ Сарай Ибрам, – сэ уэстащ си унэӀут бзылъхугъэр, уекӀуэлӀэну; ауэ абы, уэндэгъу зэрыхъуар щилъагъум, нэмыплъ къызиту щӀидзащ; къытхурехъу Зиусхьэныр уэрэ сэрэ хеящӀэ+.

6– Уи унэӀутыр уи ӀэмыщӀэ илъщ, – жриӀащ Ибрам, – уэ ещӀэ абы узыхуейр.

Сарай дикъузэу щӀидзати, Хьэджэр щӀэпхъуэжащ.

7Зиусхьэным и мелыӀычым ар къыщигъуэтащ губгъуэ нэщӀым къыщыщӀэж псынэм деж, Шур хуэкӀуэ гъуэгум и гъунэгъу псынэм деж. 8ЖриӀащ абы:

– Хьэджэр, Сарай и унэӀут! Дэнэ укъикӀа, дэни укӀуэрэ?

– Сэ си зиусхьэн гуащэ Сарай и пащхьэ сыкъикӀри сыщӀэпхъуэжащ, – жиӀащ абы.

9– Уи бысым зиусхьэн гуащэм деж гъэзэжи, абы хуэжыӀэщӀэ, – къыжриӀащ Зиусхьэным и мелыӀычым абы.

10– Згъэбэгъуэнущ уэ къыптехъукӀынухэм я бжыгъэр, ахэр зэрыкуэд дыдэм къыхэкӀыу пхуэмыбжыну.

11ИтӀани къыжриӀащ Зиусхьэным и мелыӀычым абы:

– Уэ ууэндэгъущ, къуэ къэплъхунущи, фӀэпщынущ абы цӀэуэ Исмэхьил[*]; сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ гу лъитащ Зиусхьэным уэ гугъуехьу пшэчым.

12Ар цӀыхухэм яхэтынущ шыд Ӏэлым хуэдэу;
ар псоми езауэурэ,
псори езым къезэуэнущ,
щыпсэунущ ар езым и къуэш псоми емызэгъыу.

13Хьэджэр фӀищащ Зиусхьэну езым къепсэлъам мы цӀэр: «Уэ у-Ел-Ройщ». Абы къикӀыр: «Сэ сыкъэзылъагъу Тхьэр Уэрщ». Сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ, Хьэджэр жиӀащ: «Пэж дыдэу, сэ сызылъагъум щыслъэгъуа нэужь сыпсэу пӀэрэ?» 14Абы къыхэкӀкӀэ а псынэм и цӀэщ Бэр-Лахай-рой[*]. (Псэ зыӀутым, сэ сыкъэзылъагъум и псынэ). Ар дэтщ Кадешрэ Бэрэдрэ я зэхуакум.

15Хьэджэр Ибрам къыхуилъхуащ къуэ, Ибрам и къуэм Хьэджэр къыхуилъхуам, Исмэхьил цӀэуэ фӀищащ. 16Ибрам и ныбжьыр илъэс ищӀрэ хырэ хъурт Хьэджэр къуэ къыщыхуилъхуам щыгъуэ.

17

Ибрам Ибрэхьим зэрыхъуар

17^1Ибрам илъэс бгъущӀрэ бгъурэ щыхъум, Зиусхьэныр абы къыхуэлъагъуэри, къыжриӀащ:

– Псори зыхузэфӀэкӀ Тхьэр[*] Сэращ; щыпкъагъэ уиӀэу щыпсэу Си пащхьэ икӀи лажьэ зыри зыхуумыгъэху. 2Дэзгъэувэнщ Си зэгурыӀуэныгъэр Сэрэ уэрэ ди зэхуакуми, икъукӀэ узгъэбэгъуэнщ уэ.

3ЩӀыгум зытридзащ Ибрам нэкӀукӀэ. Тхьэм, абы адэкӀи къепсалъэурэ, жиӀащ:

4– Сэрэ уэрэ ди зэхуакум зэгурыӀуэныгъэу дэлъынур мыращ: уэ адэ уахуэхъунущ лъэпкъ куэдым. 5ДяпэкӀэ уэ зэи къоджэжынукъым ИбрамкӀэ; атӀэ цӀэуэ уиӀэнущ: Ибрэхьим[*]; сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ Сэ усщӀынущ лъэпкъ куэдым я адэ+.

6– ИкъукӀэ узгъэбэгъуэнущ,
къыптезгъэхъукӀынущ уэ лъэпкъхэр,
пащтыхьхэри къыптехъукӀынущ уэ.

7– Сэри уэри, уэ и ужькӀэ къыптехъукӀынухэми, зы щӀэблэм къикӀрэ адрейм кӀуэуэ, ди зэхуакум мыкӀуэдыжын зэгурыӀуэныгъэ дэзгъэувэнущ: уэри уэ къыптехъукӀынухэми Сэ фи Тхьэу сыщытынущ. 8Фэстынущ уэри уэ лъэпкъ къыптехъукӀынухэми щӀыналъэу уэ хамэу узыщыпсэур, Ханаан щӀыналъэ псори зэрыщыту, игъащӀэкӀэ фэ фи унейуэ щытыну; икӀи сахуэхъунущ абыхэм Тхьэ.

9КъыжриӀащ адэкӀэ Тхьэм Ибрэхьим:

– АтӀэ уэри гъэзащӀэ ди зэгурыӀуэныгъэр, вгъэзащӀэ уэри къыптехъукӀынухэми, зы щӀэблэм къикӀрэ адрейм кӀуэуэ. 10Мыращ Сэри, фэри, иужькӀэ къыптехъукӀынухэми ди зэхуакум дэлъ зэгурыӀуэныгъэу гъэзэщӀэн хуейр: Фэ къыфхэт цӀыхухъу псори сунэт фщӀын хуейщ. 11ПывупщӀ фи лыфэ кӀапэр[*]: ар Сэрэ фэрэ ди зэхуаку дэлъ зэгурыӀуэныгъэм и нэщэнэ хъунущ.

12– Зы щӀэблэм къикӀрэ адрейм кӀуэуэ цӀыхухъуу фи унэм къыщалъхуа дэтхэнэ сабийри, уэ къыптемыхъукӀауэ нэгъуэщӀ лъэпкъым щыщ цӀыхум деж къыщыпщэхуари сунэт фщӀын хуейщ къалъхуа нэужь еянэ махуэм.

13– Ӏэмал имыӀэу сунэт фщӀын хуейщ уи унэм къыщалъхуари, уи дыжьынкӀэ къэпщэхуари. Апхуэдэу зэгурыӀуэныгъэу Сэрэ фэрэ дяку дэслъхьа мыкӀуэдыжын зэгурыӀуэныгъэм и дамыгъэ фи пкъым телъынущ.

14Сунэт ямыщӀа цӀыхухъуу зи лыфэ кӀапэр пезымыгъэупщӀар хэкӀуэдыкӀынущ езым и лъэпкъым, ди зэгурыӀуэныгъэр зэрикъутам щхьэкӀэ.

Сарай Сарэ зэрыхъуар

15КъыжриӀащ Тхьэм Ибрэхьим:

– Уи фыз Сарай уемыджэ СарайкӀэ, атӀэ абы и цӀэу щрет: Сарэ[*].

16– Сэ си нэфӀ щыхуэнущ абыи, абыкӀэ къыпхуэхъунущ къуэ; Сарэ си нэфӀ щыхуэнурэ абы къытехъукӀынущ цӀыху лъэпкъхэри, цӀыху лъэпкъхэм я пащтыхьхэри къытехъукӀынущ абы.

17Абдеж щӀым зытридзащ Ибрэхьим нэкӀукӀэ, къэдыхьэшхри и щхьэ хужиӀэжащ: «Къыхуэхъуну пӀэрэ илъэсищэ зи ныбжьым къуэ? Сарэ илъэс бгъущӀ хъури лъхуэну пӀэрэ?»

18ЖриӀащ Ибрэхьим Тхьэм:

– НэгъуэщӀ мыхъуми, Исмэхьил закъуэ щыпсэуащэрэт Уи пащхьэм.

19Ауэ Тхьэм жиӀащ:

– Сарэ, уи фызым, къыпхуилъхунущ къуэ, икӀи фӀэпщынущ абы цӀэуэ Исхьэкъ[*]; мыкӀуэдыжын зэгурыӀуэныгъэ абыи абы иужькӀэ къытехъукӀынухэми ди зэхуакум дэслъхьэнущ Сэ.

20– Исмэхьил теухуауэ уэ уи лъэӀури зэхэсхащ Сэ: си нэфӀ щыхуэнущ абы, быныбэ къытезгъэкӀынущ, икъукӀэ згъэбэгъуэнущ; пщы пщыкӀутӀ къытехъукӀынущ абы; Сэ къытезгъэхъукӀынущ абы лъэпкъ ин дыди.

21– Ауэ зэгурыӀуэныгъэр зыдэслъхьэнур Сэрэ Исхьэкърэ ди зэхуакурщ; илъэс къакӀуэ и мыпхуэдэ зэманым деж Сарэ ар къыпхуилъхунущ.

22Тхьэм Ибрэхьим къепсэлъэн иухри, итӀанэ ӀукӀыжащ.

23Ибрэхьим Исмэхьилу езым и къуэри, и унэм къыщалъхуа псори, и дыжьынхэмкӀэ къищэхуа цӀыхухъу псори, Ибрэхьим и унэм цӀыхухъуу щӀэс псори къызэщӀикъуэри, яхупиупщӀащ я лыфэ кӀапэр а махуэ дыдэм, Тхьэм къызэрыжриӀам хуэдэу. 24Ибрэхьим и лыфэ кӀапэр щыпаупщӀам илъэс бгъущӀрэ бгъурэ хъурт. 25Абы и къуэ Исмэхьил и лыфэ кӀапэр щыпаупщӀам илъэс пщыкӀущ хъурт. 26Зы махуэм сунэт ящӀащ Ибрэхьими абы и къуэ Исмэхьили. 27Абы и гъусэу сунэт ящӀащ абы и унэм щӀэс цӀыхухъу псори, унэм къыщалъхуахэри, нэгъуэщӀ лъэпкъхэм я деж дыжьынкӀэ къыщащэхуахэри.

18

Тхьэр Ибрэхьим деж зэреблэгъар

18^1Къыщыхуэлъэгъуащ абы Зиусхьэныр жыгеилъэ Мамре деж, махуэм и хуабэгъуэу ар шэтыр щӀыхьэпӀэм Ӏусу. 2Ибрэхьим и напӀэр дрихьейрэ плъэмэ, лӀищ къитщ и пащхьэм. Къыщилъагъум, ар шэтыр щӀыхьэпӀэм ӀукӀри, абыхэм япежэжьащ, щӀыгум нэсуи щхьэщэ яхуищӀащ.

3– Зиусхьэн! – жиӀащ абы. – Уэ нэфӀкӀэ укъызэплъмэ, ублэмыкӀ Уи унэӀутым. 4Къахьынщ псы тӀэкӀуи, фтхьэщӀ фи лъакъуэхэр; зыщывгъэпсэху итӀанэ мы жыг щӀагъым. 5Сэри къэсхьынщ щӀакхъуи, къыщӀевгъэубыдэнщ фигухэр; итӀанэ фыкӀуэ; сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ фэ фызыблэкӀыр фи унэӀутырщ.

– ЩӀэ уэ зэрыжыпӀэм хуэдэу, – жаӀащ абыхэм

6Ибрэхьим Сарэ деж шэтырым пӀащӀэу щӀыхьэри жриӀащ:

– ПсынщӀэу хьэжыгъэ нэхъыфӀ дыдэм щыщу сатищ[*] пщыи, гъажьэ щӀакхъуэ мышыу.

7ИтӀанэ жащ Ибрэхьим хъушэмкӀэ, къыхихущ танэ дэгъуи, иритащ унэӀутым, модрейми ар епӀэщӀэкӀыу игъэхьэзыращ. 8Тхъуи, шэи, танэл гъэвари ихьри, иригъэуващ я пащхьэм; езыри уващ жыг щӀагъым деж абыхэм я гъунэгъуу. Модрейхэр шхэрт.

Тхьэм Ибрэхьимрэ Сарэрэ къуэкӀэ къызэригъэгугъар

9– Дэнэ щыӀэ Сарэ, уи фызыр? – къыжраӀащ абыхэм.

– Мыбдежым, шэтырым щӀэсщ, – итащ абы жэуап.

10– Илъэс къакӀуэ Сэ аргуэру мыбдеж мыпхуэдэ зэман дыдэм сыкъэкӀуэнущ, абы щыгъуэ иӀэнущ къуэ Сарэ, уи фызым, – жиӀащ абыхэм ящыщ зым.

Сарэ къэдаӀуэрт, абы и щӀыбагъым къыдэту, шэтыр щӀыхьэпӀэм деж щыту+. 11Ауэ Ибрэхьимрэ Сарэрэ жьы хъуат, я ныбжькӀэ хэтӀэсат; фызхэм яӀэн хуейуэ къадекӀуэкӀри Сарэ иӀэжтэкъым. 12Сарэ игукӀэ дыхьэшхащ, мыр жиӀэри: «Сэ, жьы сыхъуауэ, дауэ сиӀэн апхуэдэ гуфӀэгъуэ? Си зиусхьэнри жьы хъуащ»+.

13ЖриӀащ Зиусхьэным Ибрэхьим:

– Сыт Сарэ щӀэдыхьэшхар, «Пэж дыдэу, сылъхуэну пӀэрэ сэ, мыпхуэдэу жьы сыхъуауэ» жиӀэу? 14ЩыӀэ Зиусхьэным хузэфӀэмыкӀын? Зэман хэхам деж Сэ сыщыӀэнущ уи деж илъэс къакӀуэ, Сари къуэ иӀэнущ+.

15Ауэ Сарэ зиумымысыжакъым, жиӀащ:

– Сэ сыдыхьэшхакъым.

Сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ ар къэшынэжат.

– Хьэуэ, уэ удыхьэшхащ, – жиӀащ адрейм.

Содом щхьэкӀэ Ибрэхьим Тхьэм зэрелъэӀуар

16Къэтэджыжащ а лӀыхэр абдежым, икӀи ежьащ, икӀи Содом и лъэныкъуэкӀэ аузым дэплъащ; Ибрэхьим ядэкӀуэтащ абыхэм, ахэр иригъэжьэжыну. 17ЖиӀащ абы щыгъуэ Зиусхьэным:

– ЩызбзыщӀыну пӀэрэ Сэ Ибрэхьим сщӀэну сызыхуейр? 18Ибрэхьим пэж дыдэу къытехъукӀынущ лъэпкъ ин дыдэ икӀи лъэщ, абы и хьэтыркӀи си нэфӀ ящыхуэнущ щӀылъэм тет цӀыху лъэпкъ псоми+. 19Сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ Сэ къыхэсхащ Ибрэхьим, езым и къуэхэми, езым и ужькӀэ къэнэну и унагъуэми, щыпкъагъэрэ захуагъэрэ ялэжьу сэ Зиусхьэным си гъуэгум ирикӀуэну унафэ яхуищӀын папщӀэ. Сэ, Зиусхьэным, Ибрэхьим зэрызгъэгугъа псори згъэпэжынущ.

20ИтӀани жиӀащ Зиусхьэным:

– Содомрэ Ӏаморэрэ зыгъэкъуаншэ тхьэусыхэ макъыр ин дыдэщ, абыхэм я гуэныхьри икъукӀэ хьэлъэщ+. 21Сехыныурэ сеплъынущ абыхэм ялэжьхэр абыхэм ехьэлӀауэ Сэ къысхудэкӀуей тхьэусыхэ макъым хуэдэрэ хуэмыдэрэ; ар къэсщӀэнущ.

22ЛӀыхэр абдежым къыӀукӀыжри, Содом лъэныкъуэмкӀэ кӀуащ; ауэ Ибрэхьим иджыри итт Зиусхьэным и пащхьэм. 23Ибрэхьим Абы бгъэдыхьэри, жиӀащ:

– Щыпкъагъэ зимыӀэм и гъусэу щыпкъагъэ зиӀэри бгъэкӀуэдыну пӀэрэ? 24ДэсынкӀэ хъунукъэ а къалэм щыпкъагъэ зиӀэ цӀыху щэ ныкъуэ? АтӀэ Уэ бгъэкӀуэдыну пӀэрэ ар итӀани, хуэбгъэгъунукъэ а щӀыпӀэм щыпкъагъэ зиӀэу абы дэс цӀыху щэ ныкъуэм я хьэтыркӀэ? 25Дауэ хъун Уэ ар пщӀэну, щыпкъагъэ зиӀэри зимыӀэри зэдэбгъэкӀуэдыну, щыпкъагъэ зимыӀэм къыщыщӀыр щыпкъагъэ зиӀэм къехъулӀэу; дауэ хъун Уэ ар къыббгъэдэкӀыу! ЩӀылъэ псом и хеящӀэм дауэ лей зэрихьэн+?

26– Содом къалэм щыпкъагъэ зиӀэ цӀыху щэ ныкъуэ щызгъуэтмэ, Сэ абыхэм я хьэтыркӀэ а щӀыпӀэм зэрыщыту яхуэзгъэгъунщ, – жиӀащ Зиусхьэным.

27Ибрэхьим жиӀащ абы и жэуапу:

– Мис, сэ сытегушхуащ Зиусхьэным сепсэлъэну, сэ, сабэм икӀи сахуэм, – жиӀащ Ибрэхьим абы и жэуапу, 28– хъункӀэ хъунущ цӀыху щыпкъагъэ зиӀэхэм я бжыгъэр щэ ныкъуэм нэсыным тху хущыщӀэу, атӀэ а тхур зэрыримыкъум къыхэкӀыу Уэ бгъэкӀуэдыну пӀэрэ къалэ псор?

– ЗгъэкӀуэдынкъым, абдежым плӀыщӀрэ тхурэ къыщызгъуэтмэ, – жиӀащ Зиусхьэным.

29Ибрэхьим пищэрт адэкӀэ Абы епсэлъэным, икӀи жиӀащ:

– Абдежым плӀыщӀ къыщыбгъуэтынкӀэ хъунукъэ?

– Ар сщӀэнкъым плӀыщӀым я хьэтыркӀэ, – жиӀащ Зиусхьэным.

30– Къремыгубжь Зиусхьэныр сэ жысӀэнум папщӀэ: Абдежым щэщӀ щыбгъуэтынкӀэ хъунукъэ? – жиӀащ адэкӀэ Ибрэхьим.

Зиусхьэным жиӀащ:

– СщӀэнкъым, абдежым щыпкъагъэ зиӀэ цӀыху щэщӀ щызгъуэтмэ.

31– Мис, сэ таучэл сщӀащ Зиусхьэным жесӀэну: абдежым тӀощӀ щыбгъуэтынкӀэ хъунукъэ? – жиӀащ Ибрэхьим.

– ЗгъэкӀуэдынкъым тӀощӀым я хьэтыркӀэ, – жиӀащ Зиусхьэным.

32Ибрэхьим жиӀащ:

– Къремыгубжь Зиусхьэныр иджыри зэ жысӀэжынум папщӀэ: абдежым щыбгъуэтынкӀэ хъунукъэ пщӀы?

– ЗгъэкӀуэдынкъым пщӀым я хьэтыркӀэ, – жиӀащ Зиусхьэным.

33Арати, ӀукӀыжащ Зиусхьэныр, Ибрэхьим къепсэлъэныр щигъэтри; Ибрэхьим къигъэзэжащ езым и щӀыпӀэм.

19

Содомрэ Ӏаморэрэ

19^1КъэкӀуащ а мелыӀычитӀыр Содом пщыхьэщхьэм, Содом и дыхьэпӀэ куэбжэм деж ЛутӀ щысу. ЛутӀ ахэр къилъэгъури къэтэджащ абыхэм къапежьэну, щхьэщи ищӀащ щӀым нэс.

2– Си зиусхьэнхэ! – жиӀащ абы, – фи унэӀутым и унэм фыныщӀыхьи, нэху фыкъыщекӀ, фтхьэщӀ фи лъакъуэхэр, нэху щымэ, фыкъэтэджынщи, фытехьэжынщ фи гъуэгум.

– Хьэуэ, дэ жэщыр уэрамым щитхынщ, – жаӀащ абыхэм.

3Ауэ ар хуабжьу елъэӀурт абыхэм; арати, ежьащ ахэр абы деж кӀуэну, икӀи щӀыхьащ абы и унэм. Абы яхуищӀащ абыхэм хьэщӀэ шхын, икӀи игъэжьащ щӀакхъуэ мышыухэр; мыдрейхэри шхащ. 4Ахэр жеину гъуэлъыжатэкъым, Содом къалэ дэсхэм, жьыи щӀэи, къалэм лӀыхэу дэсу хъуар дэнэ лъэныкъуэкӀи къикӀыурэ унэр къыщаувыхьам.

5ЛутӀ къеджэри щӀашауэ къыжраӀэрт абы:

– Дэнэ щыӀэ уэ ныжэбэ къыпхуэкӀуа цӀыхухэр? КъытхущӀэш ахэр мыдэ; дэ декӀуэлӀэнущ абыхэм.

6ЛутӀ щӀыхьэпӀэм нэс къыщӀэкӀри бжэр зэхуищӀыжащ.

7– Си къуэшхэ, фымыщӀэ Ӏеягъэ, – жиӀащ абы. 8– ФыкъэдаӀуэ, сэ сиӀэщ иджыри цӀыхухъу зымылъэгъуа пхъуитӀ; нэхъыфӀщ ахэр фэ къыфхущӀэсшмэ, ефщӀэ абыхэм сыт фыхуейми; ауэ мы цӀыхухэм зыри евмыщӀэ, сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ ахэр къеблэгъащ си деж.

9– КъакӀуэ мыдэ, зыӀуегъэх, – жаӀащ абыхэм.

– Мис хэхэсыр, ар хуейуэ ара хьэкум ищӀэну? Иджы дэ уэ уэтщӀэнщ абыхэм етщӀэнум нэхърэ нэхъ Ӏей.

ИтӀанэ икъукӀэ къебгъэрыкӀуащ а цӀыхум, ЛутӀ, бжэми къыбгъэдыхьащ ахэр, ар хакъутыкӀын я мураду. 10Апхуэдэу щыхъум, а лӀыхэр къэӀэбэри ЛутӀ щӀашэжащ унэм, бжэри ягъэбыдащ. 11ЦӀыхухэу унэ щӀыхьэпӀэм деж щытахэм я нэр иращӀат, цӀыкӀуи ини, ахэр гугъу ехьащ, щӀыхьэпӀэр къахуэмыгъуэтурэ. 12ЖраӀащ а хьэщӀэхэм ЛутӀ:

– Хэт мы къалэм иджыри щыуиӀэр? Малъхъэми, уи къуэми, уипхъуми, хэт мы къалэм ущиӀэми, псори иш мы щӀыпӀэм. 13Мы къалэр дэ дгъэкӀуэдынущ; сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ ин дыдэщ мыбы дэсхэр зыгъэкъуаншэ Зиусхьэным екӀуалӀэ тхьэусыхэ макъыр. Зиусхьэным дэ дыкъигъэкӀуащ, ар дгъэкӀуэдын папщӀэ.

14ЛутӀ щӀэкӀри, епсэлъащ хуэхъуну малъхъэхэм, яжриӀащ абыхэм:

– Фытэдж, фыдэкӀ мы къалэм! Зиусхьэным ар игъэкӀуэдынущ.

Ауэ абы и малъхъэхэм къафӀэщӀащ ар гушыӀэу.

15Пщэдджыжь пшэплъыр къыщищӀым, мелыӀычхэм щӀадзащ ЛутӀ ягъэпӀащӀэу, мыпхуэдэу жаӀэурэ:

– Тэдж, къащтэ уи фызымрэ уи пхъуитӀ уэ къыббгъэдэсхэмрэ, къалэ хабзэншэм уадэмыкӀуэдын папщӀэ.

16АрщхьэкӀэ ЛутӀ зиӀэжьэрти, а лӀыхэм, Зиусхьэным гущӀэгъу къызэрыхуищӀам щхьэкӀэ хузэгуэпауэ, езыри, и фызри, и пхъуитӀри я Ӏэхэр яубыдри къыдашащ къалэм, икӀи щагъэуващ ахэр къалэ щӀыбым.

17Ахэр къалэм къыдаша нэужь, мелыӀычхэм ящыщ зым жиӀащ:

– Зыкъегъэл; укъызэмыплъэкӀ икӀи укъыщымыувыӀэ мы аузым; зыщыгъэпщкӀу бгыщхьэм, умыкӀуэдын папщӀэ.

18Ауэ ЛутӀ яжриӀащ абыхэм:

– Хьэуэ, зиусхьэнхэ! – яжриӀащ ЛутӀ! – 19Сэ, Уи унэӀутым нэфӀкӀэ укъызэплъащ икӀи ин дыдэщ Уэ си гъащӀэр къебгъэлкӀэрэ къысхуэпщӀа гущӀэгъур; ауэ сэ зыкъыщезгъэлыфынукъым бгыщхьэм, насыпыншагъэр къыслъэщӀэмыхьэу икӀи сымылӀэу. 20Мис, мы къалэм сыжэмэ, нэхъ гъунэгъущ, ар цӀыкӀущ; абы сыжэнщ – ар цӀыкӀукъэ, абыкӀэ къелынщ си гъащӀэр.

21– Хъунщ, – къыжриӀащ мелыӀычым, – уи хьэтыркӀэ Сэ сщӀэнщ ари: хэзгъэщӀэнкъым уэ жыхуэпӀэ къалэр. 22ЕпӀэщӀэкӀ, зыкъыщегъэл абы; сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ Сэ сщӀэфынукъым Ӏуэхур, уэ абы унэмысу.

Абы къыхэкӀыуи фӀащащ а къалэм: Цоар[*].

23Дыгъэр къыщхьэщыуват щӀылъэм, ЛутӀ Цоар щынэсам.

24Зиусхьэным къатрикӀащ Содомрэ Ӏаморэрэ уэшхым хуэдэу тхъуэбзащхъуэмрэ мафӀэмрэ, уафэм щыӀэ Зиусхьэным къыбгъэдэкӀыу+. 25ИтӀанэ зэтригъэщэхащ а къалэхэри, аузым щыӀэ псори, игъэкӀуэдащ а къалэхэм щыпсэу псори, а щӀыналъэм къыщыкӀ псори. 26Ауэ ЛутӀ и фызыр и щӀыбагъкӀэ къызэплъэкӀащ икӀи зэфӀэжыхьащ шыгъу сэхым хуэдэу.

27Ибрэхьим пщэдджыжьым жьыуэ къэтэджри кӀуащ Зиусхьэным и пащхьэм щита щӀыпӀэм. 28Плъащ Содомрэ Ӏаморэрэ, Ӏэгъуэблагъэм псори къыщызэхиплъыхьри къилъэгъуащ: Ӏугъуэр къыхокӀ щӀыгум, хьэкум къикӀым хуэдэу.

29Къэхъуащ мыр, мы Ӏэгъуэблагъэм
ита къалэхэр Тхьэм щигъэкӀуэдым,
Тхьэм игу къэкӀыжащ Ибрэхьим,
икӀи къригъэкӀащ ЛутӀ кӀуэдыпӀэ щӀыпӀэм

ЛутӀ зыщыпсэуа къалэхэр щызэтригъэщахэм щыгъуэ.

30ЛутӀ Цоар къыдэкӀри, щӀидзащ бгы дурэшым щыпсэууэ, абы щӀыгъут и пхъуитӀыр: сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ шынэрт Цоар щыпсэун. Щыпсэурт, арати, бгъуэнщӀагъым, абы и гъусэт и пхъуитӀри.

31ЖриӀащ пхъу нэхъыжьым пхъу нэхъыщӀэм:

– Ди адэр жьы хъуащ; щӀылъэми теткъым, дэни зэрыщыхабзэм хуэдэу, дэ къытхуэкӀуэн лӀы. 32Аращи, ди адэр санэр едгъэфэнщи, дыдэгъуэлъынщ абы, икӀи къытедгъэхъукӀыжынщ ди адэм ди лъэпкъ.

33Арати, ирагъафэщ я адэр санэ а жэщ дыдэм; щӀыхьащ абы деж пхъу нэхъыжьыр, икӀи дэгъуэлъащ и адэм: ауэ адэм ищӀакъым ар къыщыгъуэлъари щытэджыжари. 34Адрей махуэм щыпхъу нэхъыжьым шыпхъу нэхъыщӀэм жриӀащ:

– Сэ сыжеящ дыгъуасэ си адэм сригъусэу; ныжэби едгъэфэнщ ар санэ; иджы уэри щӀыхьи, жей абы уригъусэу, икӀи къытедгъэхъукӀыжынщ ди адэм ди лъэпкъ.

35Ирагъэфащ я адэр санэ а жэщми; пхъу нэхъыщӀэр щӀыхьэри жеящ абы и гъусэу: адэм ищӀакъым ар къыщыгъуэлъари щытэджыжари.

36Арати, ЛутӀ и пхъуитӀыр езыхэм я адэм хуэхъужащ уэндэгъу. 37Нэхъыжьым къуэ къилъхури, абы цӀэуэ фӀищащ Моаб[*]. Ар иджыри къэс моав цӀыхухэм я адэщ. 38НэхъыщӀэми къуэ къилъхури, фӀищащ абы цӀэуэ: Бен-Амми[*]. Ар иджыри къэс аммон цӀыхухэм я адэщ.

20

Ибрэхьим Абимэлэх деж

20^1Ибрэхьим абдеж зыщиӀэтщ, Нэгэв лъэныкъуэкӀэ кӀуэри Кадешрэ Шуррэ я зэхуакум деж щытӀысащ; абы и ужькӀэ Гъэрар дэтӀысхьащ. 2Ибрэхьим жиӀащ езым и фыз Сарэ щхьэкӀэ: «Ар си шыпхъущ». Арати, Гъэрар и пащтыхь Абимэлэх игъакӀуэри къригъэщащ Сарэ+. 3Тхьэр Абимэлэх жэщым, пщӀыхьым хэту, къыхуэлъагъуэри къыжриӀащ абы:

– УлӀэнущ уэ къэпщта бзылъхугъэм щхьэкӀэ; сыту жыпӀэмэ абы лӀы иӀэщ.

4Ауэ Абимэлэх абы еӀэбатэкъыми, жиӀащ:

– Зиусхьэн! Дауэ бгъэкӀуэдын Уэ лъэпкъ хейр? 5Мы лӀыр аракъэ къызжезыӀар: «Ар си шыпхъущ» жиӀэу? Езы бзылъхугъэми къызжиӀакъэ: «Ар си дэлъхущ» жиӀэри? Сэ ар зэрысщӀар сигу хьэрэмыгъэншэмрэ си Ӏэ къабзэхэмрэкӀэщ.

6Абдеж къыжриӀащ Тхьэм абы, пщӀыхьым хэту:

– Сэри сощӀэ ар уи гум и хьэрэмыгъэншагъэкӀэ зэрыпщӀар, икӀи ущысхъумащ Си дежькӀэ гуэныхь щыблэжьыным; абы къыхэкӀыуи абы уезгъэӀусакъым. 7АтӀэ иджы етыж фызыр лӀым: сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ ар бегъымбарщ, Тхьэм пхуелъэӀунурэ, уэри упсэунущ; ауэ иумытыжмэ, зэгъащӀэ Ӏэмал имыӀэу уэри ууей псори фызэрылӀэнур+.

8Абимэлэх пщэдджыжьым жьыуэ къэтэджри къриджащ и унэӀут псори, икӀи яхуиӀуэтэжащ а псалъэ псори абыхэм я тхьэкӀумэкӀэ зэхахыу; а цӀыхухэри икъукӀэ къэшынащ. 9АдэкӀэ Абимэлэх Ибрэхьим къриджэри, жриӀащ абы:

– Сыт уэ къыдэпщӀар? УэркӀэ сыт гуэныхьу злэжьар, сэри си пащтыхьыгъуэми гуэныхь ин дыдэр къытщхьэщыбгъэхьэн хуэдэу? Уэ сэ къызэпщӀащ ящӀэ мыхабзэ Ӏуэхухэр. 10Сыт уэ узэгупсысар а Ӏуэхур щыблэжьым щыгъуэ?

11– Сэ сегупсысащ: щыӀэкъым мы щӀыпӀэм Тхьэм фӀэлӀыкӀ, сэри саукӀынщ си фызым щхьэкӀэ, – жиӀащ Ибрэхьим. 12– Пэж дыдэуи, ар си шыпхъущ; ар си адэм ипхъущ, ауэ си анэм ипхъукъым; сэ си фызи хъуащ. 13Си адэм и унэм сыкъыщӀишу Тхьэм сыщришэжьам щыгъуэ сэ абы жесӀащ: «МыбыкӀэ си хьэтыр къэлъагъуи, сыт хуэдэ щӀыпӀэ дыкӀуэми, дэнэ дежи щыжыӀэ сэр щхьэкӀэ: „Мыр си дэлъхущ“ жыӀи».

14Абимэлэх Ӏэщ ини цӀыкӀуи, унэӀут цӀыхухъуи цӀыхъубзи иритащ Ибрэхьим; иритыжащ абы и фыз Сари. 15ЖиӀащ адэкӀэ Абимэлэх:

– Си щӀыналъэр илъщ уи пащхьэм; щыпсэу уэ здыпфӀэфӀым деж.

16Сарэ жриӀащ:

– Сэ естащ уи дэлъхум дыжьыну ахъшэ мин; уи гъусэ псоми я пащхьэм лажьэ зэрыщыуимыӀэм и щыхьэтщ ар, псом я пащхьэми уэ ущыхейщ.

17Абдеж Ибрэхьим Тхьэм елъэӀури Тхьэм игъэхъужащ Абимэлэх, абы и фызри, абы и унэӀут цӀыхубзхэри, лъхуэни щӀадзэжащ абыхэм+. 18Сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ Зиусхьэным Абимэлэх и унэм щӀэс цӀыхубз псори сабий ямыгъуэтыну ищӀыгъат Ибрэхьим и фыз Сарэ щхьэкӀэ.

21

Исхьэкъ Сарэ къызэрыхуэхъуар

21^1Къеплъащ нэфӀкӀэ Зиусхьэныр Сарэ, зэрыжиӀэгъам хуэдэу, икӀи Зиусхьэным жиӀауэ щытар къыхуищӀащ Сарэ.

2Сарэ уэндэгъу хъури, къыхуилъхуащ къуэ Ибрэхьим, ар жьы хъуами, Тхьэм абы къриухылӀауэ щыта пӀалъэм. 3ФӀищащ Ибрэхьим къуэ къыхуалъхуам, Сарэ къыхуилъхуам, Исхьэкъ+.

4Ибрэхьим Исхьэкъыр, езым и къуэр, сунэт ищӀащ еянэ махуэм, Тхьэм абы унафэ къызэрыхуищӀам тетэу+. 5Ибрэхьим илъэсищэ хъурт абы и къуэ Исхьэкъ къыщыхуэхъуам щыгъуэ. 6ЖиӀащ абы щыгъуэ Сарэ:

– Дыхьэшхэн къызищӀащ Тхьэм;
си хъыбар хэт зэхихми,
дыхьэшхынщ.

7ЖиӀащ абы адэкӀи:

– Хэт жриӀэфынт Ибрэхьим: «Сарэ быдз иригъэфэнущ сабий», – жиӀэу? АрщхьэкӀэ, ар жьы хъуауэ, къэслъхуащ сэ къуэ.

8Сабийр жэпхъри бгъафэм къыщӀачащ; Исхьэкъ бгъафэм къыщыщӀача махуэм Ибрэхьим гухэхъуэ Ӏэнэр игъэуващ.

Тхьэм Исмэхьил къызэрихъумар

9Гу лъитащ Сарэ Мысырым щыщ бзылъхугъэ Хьэджэр Ибрэхьим къыхуилъхуа къуэр Исхьэкъ дэджэгуу+. 10Ар щилъагъум, жриӀащ Ибрэхьим:

– Дэху мы унэӀут бзылъхугъэри абы и къуэри; сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ мы унэӀутым и къуэр си Исхьэкъ мылъкукӀэ Ӏыхьэгъу дэхъу хъунукъым+.

11Ибрэхьим къыщыхъуащ ар и къуэм дежкӀэ мыщӀагъуэу.

12Ауэ Тхьэм къыжриӀащ Ибрэхьим:

– Умынэщхъей ныбжьыщӀэмрэ уи унэӀут бзылъхугъэмрэ папщӀэ; Сарэ сыт къыбжиӀэми, едаӀуэ абы и псалъэм; сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ Исхьэкъ къытехъукӀыну цӀыхухэращ уэ уи бын пэжкӀэ зэджэнухэр+. 13УнэӀутым и къуэми Сэ къытезгъэхъукӀынущ лъэпкъ, сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ ар уэ къыппкърыкӀащ.

14Ибрэхьим къэтэджащ пщэдджыжьым жьыуэ, къищтэщ щӀакхъуэрэ псы фэндри, иритащ Хьэджэр, ахэр абы и дамэхэм трилъхьэри, сабийр и гъусэу, иутӀыпщащ ар. Ар ежьэри къыщикӀухьащ Бэр-Шэвэ губгъуэ нэщӀым. 15Фэндым псы итыжтэкъыми, абы къыщигъэнащ сабийр чыцэ гуэрым деж. 16Езыр ӀукӀри ежьэжащ, щытӀысащ жыжьэу, зы шабзэ уэгъуэкӀэ пэжыжьэу. Сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ абы жиӀащ: сыхуейкъым слъагъуну сабийр зэрылӀэр. Арати, жыжьэу къэтӀысри, пыхьэу, гъыуэ иригъэжьащ. 17Къызэхихащ Тхьэм сабийм и макъыр; Тхьэм и мелыӀычыр уафэм къыхуеджыхри, Хьэджэр къыжриӀащ:

– Сыт уи лажьэр, Хьэджэр? Умышынэ; Тхьэм зэхихащ сабийм и макъыр, чыцэм къыхэӀукӀыу. 18Тэдж, сабийр къэӀэти, убыд абы и Ӏэр, сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ Сэ абы къытезгъэхъукӀынущ лъэпкъ ин дыдэ.

19Тхьэм къызэтрихащ абы и нэхэр, икӀи Хьэджэр къилъэгъуащ псы зэрыт псыкъуийр, кӀуэри фэндым изу псы къригъэхъуащ, псы иригъэфащ сабийр.

20Тхьэм къихъумэрт сабийр; арати, ар ин хъуащ; губгъуэ нэщӀым щыпсэун щӀидзащ; къыхэкӀащ абы шабзауэ. 21Ар щыпсэурт Паран губгъуэ нэщӀым, и анэм абы фыз къыщыхуришащ Мысыр щӀыналъэм.

Ибрэхьим Абимэлэх зэгурыӀуэныгъэ зэрырищӀылӀар

22А зэманым Абимэлэх, езым и дзэпщ Пихол и гъусэу къакӀуэри, къыжриӀащ Ибрэхьим:

– Уэ уи гъусэщ Тхьэр сытым дежи, сыт пщӀэми. 23Тхьэлъанэ къысхуэщӀ иджы ауэ щыхъукӀэ, Тхьэм и цӀэкӀэ, ди жагъуэ къомыщӀыну сэри, си къуэми, си къуэрылъхуми; сэ фӀыуэ сызэрыпхущытам хуэдэу, уэри фӀыуэ укъысхущытыжыну, сэри си щӀыналъэу уэ узыщыхьэщӀэми.

24ЖиӀащ Ибрэхьим:

– Си тхьэлъанэщ.

25Абдеж Ибрэхьим егиящ Абимэлэх абы и унэӀутхэм псыкъуийр зэрытрахам папщӀэ.

26Ауэ Абимэлэх жиӀащ:

– СщӀэркъым ар зыщӀар, уэри къызжепӀакъым; сэ уеблэмэ зэхэсхагъэххэкъым абы и гугъу иджыри къэс.

27Ибрэхьим Ӏэщ цӀыкӀуи Ӏэщышхуи ихури, иритащ Абимэлэх, а тӀум зэгурыӀуэныгъэ зэраухылӀащ. 28Ибрэхьим и Ӏэщ цӀыкӀухэм ящыщу щынэбзибл къыхидзащ, щхьэхуэ ищӀащ. 29Абимэлэх еупщӀащ Ибрэхьим:

– Мыбдежым щхьэхуэу къэбгъэува щынэбзиблым сыт къикӀыр?

30– Мы щынэбзиблыр них си ӀэмыщӀэ, сэ мы псыкъуийр къызэрыстӀам и щыхьэт схуэхъун папщӀэ, – жиӀащ Ибрэхьим.

31Абы къыхэкӀыуи фӀищащ а щӀыпӀэм: Бэр-Шэвэ[*]; сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ абдежым а тӀуми тхьэлъанэ щащӀат+.

32Апхуэдэу зэгурыӀуэныгъэ щызэращӀылӀащ Бэр-Шэвэ деж. ИтӀанэ Абимэлэхрэ абы и дзэпщ Пихолрэ заӀэтри ягъэзэжащ Филишт щӀыналъэм. 33Ибрэхьим Бэр-Шэвэ деж мэз тӀэкӀу щигъэтӀысри Зиусхьэну мыкӀуэдыжыну щыт Тхьэм[*] абдеж щелъэӀуащ.

34Махуэ куэдкӀэ щыпсэуащ Ибрэхьим Филишт щӀыналъэм хэхэсу итӀанэ.

22

Тхьэм Ибрэхьим зэригъэунэхуар

22^1А къэхъукъащӀэхэм я ужькӀэ Тхьэм игъэунэхуащ Ибрэхьим, мыр къыжриӀэри:

– Ибрэхьим!

– Сымис сэ, – жиӀащ абы+.

2– Къащтэ уи къуэр, фӀыуэ плъагъу уи къуэ закъуэр, Исхьэкъыр, – жиӀащ Тхьэм, – Морый щӀыналъэм кӀуэи, абдежым къурмэныпхъэу щыгъэс ар бгыхэм ящыщу Сэ уэзгъэлъагъуну зым и щыгум.

3Ибрэхьим къэтэджащ пщэдджыжьэм жьыуэ, и шыдым уанэ трилъхьащ, здришэжьащ и унэӀутхэм ящыщу тӀурэ и къуэ Исхьэкърэ; икъутащ къурмэн мафӀэ зэрищӀыну пхъэр, икӀи зиӀэтри ежьащ Тхьэм жыхуиӀа щӀыпӀэм. 4Ещанэ махуэм Ибрэхьим и напӀэр иӀэтри, аддэ жыжьэу къыщилъэгъуащ а щӀыпӀэр.

5ЯжриӀащ Ибрэхьим и унэӀутитӀым:

– Фыкъанэ мыбдежым, шыдым фригъусэу; си къуэмрэ сэрэ абы дыкӀуэнщи, Тхьэм делъэӀунщ, итӀанэ фи деж къэдгъэзэжынщ.

6Ибрэхьим мафӀэ зэрищӀыну пхъэр къищтэри трилъхьащ и къуэ Исхьэкъым и дамэхэм; езым мафӀэрэ сэрэ къыздищтэри, ежьащ тӀури зэгъусэу.

7Исхьэкъ и адэ Ибрэхьим мыпхуэдэу жриӀащ:

– Си адэ!

– Сымис сэ, си къуэ, – жэуап итыжащ абы.

– Мис мафӀэри пхъэри, атӀэ дэнэ щыӀэ къурмэныпхъэу дгъэсыну щынэр? – жиӀащ абы.

8– Тхьэм къысхухихынущ къурмэныпхъэу Езым хуэдгъэсыну щынэр, си къуэ, – жиӀащ Ибрэхьим.

Арати, кӀуэрт адэкӀэ тӀури зэгъусэу.

9Нэсащ Тхьэм жыхуиӀа щӀыпӀэм; щиухуащ абдежым Ибрэхьим къурмэнщӀыпӀэ, трилъхьащ пхъэр, икӀи и къуэ Исхьэкъ ипхри, трилъхьащ ар къурмэнщӀыпӀэм, пхъэхэм я щӀыӀукӀэ. 10Ишиящ Ибрэхьим и Ӏэр, къищтащ сэр, и къуэр иукӀын папщӀэ. 11Ауэ Зиусхьэным и мелыӀычыр уафэм къыхуеджыхри, къыжриӀащ абы:

– Ибрэхьим! Ибрэхьим!

– Сымис сэ, – жиӀащ абы.

12– ХуумыӀэт уи Ӏэр ныбжьыщӀэм, йомыщӀэ абы зыри, – жиӀащ мелыӀычым, – сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ иджы Сэ сощӀэ уэ Тхьэм узэрыщышынэр икӀи сэр папщӀэ уи къуэм, уи къуэ закъуэм, узэрыщымысхьар.

13Абдеж Ибрэхьим и напӀэр иӀэтри, илъэгъуащ: мес, и щӀыбагъымкӀэ тӀыр бжьакъуэхэмкӀэ хэнауэ чыцэм хэтщ. Ибрэхьим кӀуэщ, мэлыр къищтэри, къурмэныпхъэу игъэсащ езым и къуэм и пӀэкӀэ.

14ФӀищащ Ибрэхьим а щӀыпӀэм цӀэ: Иеговэ-ире[*]. (Зиусхьэным къытхуегъуэт). Аращ ноби щӀыжаӀэр: Зиусхьэным и бгым деж къыщытхуигъуэтынущ.

15Зиусхьэным и мелыӀычыр уафэм къыхуеджыхри, 16Ибрэхьим къыжриӀащ:

– Псалъэ быдэкӀэ жызоӀэ, –
жеӀэ Зиусхьэным,
– уэ мы Ӏуэхур зэрыпщӀам щхьэкӀэ,
икӀи уи къуэм, уи къуэ закъуэм,
узэрыщымысхьам щхьэкӀэ,
17Си нэфӀ ныпщыхуэнущ,
уэ къыптехъукӀыну бынхэри згъэбэгъуэнущ,
уафэм ит вагъуэхэмрэ
хы Ӏуфэм Ӏулъ пшахъуэмрэ я бжыгъэм хуэдизу;
икӀи къаӀэщӀыхьэнущ уэ къыптехъукӀыну бынхэм я
бийхэм я къалэхэр+.

18Уэ къыптехъукӀыну бынхэм я хьэтыркӀэ
дунейм и лъэпкъ псоми си нэфӀ ящыхуэнущ,
си псалъэм укъызэредэӀуам папщӀэ+.

19Къигъэзэжащ, арати, Ибрэхьим и унэӀутитӀым я деж, ахэри къэтэджыжри, кӀуэжащ зэгъусэу Бэр-Шэвэ; икӀи щыпсэуащ Ибрэхьим Бэр-Шэвэ.

Ибрэхьим и шынэхьыщӀэ Нахъор къытехъукӀахэр

20А къэхъукъащӀэхэм я ужькӀэ Ибрэхьим хъыбар кърагъэщӀащ, мыр къыжраӀэри: Милкъэ къыхуилъхуащ уи къуэш Нахъорым къуэхэр: 21Щыпэрылъхуу Уц, абы и къуэш Буз, Арамэ и адэ Кемуел, 22Кэсэд, Хазо, Пилдаш, Идлаф, Бэтуел сымэ.

23Бэтуел къыхуалъхуащ Ребеккэ.

А бынийр Милкъэ къыхуилъхуащ Нахъор, Ибрэхьим и къуэшым+. 24Абы и унэӀут бзылъхугъэ Рэумэ зи цӀэми къилъхуащ Тэбахъ, Гъахъам, Тахъаш, МэӀах сымэ.

23

Сарэ зэрылӀамрэ зэрыщӀалъхьэжамрэ

23^1Сарэ къигъэщӀащ илъэсищэрэ тӀощӀрэ блырэ: ар и кӀыхьагъщ Сарэ и гъащӀэм. 2ИтӀанэ щылӀащ Сарэ Кириат-Арбэ, иджы ХэвронкӀэ зэджэм, Ханаан щӀыналъэм щыӀэм. Арати, къэкӀуащ Ибрэхьим Сарэ папщӀэ пыхьэну, ар игъеину.

3Ибрэхьим лӀам и хьэдэм къыщхьэщыкӀыжри, яжриӀащ хет[*] цӀыхухэм мыпхуэдэу:

4– Сэ хамэу икӀи хэхэсу сыфхэсщ, къызэфт фи щӀыпӀэм щыщ сысейуэ, кхъэлэгъунэ щысщӀу, си лӀар си нэхэм япэӀэщӀэу щыщӀэслъхьэжыну.

5Хет цӀыхухэм жэуап къратурэ, Ибрэхьим къыжраӀащ:

6– КъыдэдаӀуэт, ди зиусхьэн; уэ Тхьэм пщыуэ укъытхигъэсщ; ди лӀахэр здыщӀэтлъхьэж щӀыпӀэхэм ящыщу нэхъыфӀ дыдэм щыщӀэлъхьэж уи лӀар; дэ тщыщу зыми къыппиубыдынукъым уи лӀар здыщӀэплъхьэжыну щӀыпӀэр.

7Ибрэхьим къэтэджри щхьэщэ яхуищӀащ хет цӀыхухэм, а щӀыналъэм и лъэпкъым. 8Абыхэм епсалъэри, яжриӀащ:

– Си лӀар зэрыщӀэслъхьэжынумкӀэ фыарэзыуэ щытмэ, сэ фыкъызэдаӀуи, фысхуелъэӀу Цохар и къуэ Ефрон, 9Махпелэ бгъуэнщӀагъыу абы и губгъуэ кӀапэм деж щыӀэр сысейуэ, си лӀар щыщӀэслъхьэжыну уасэ хуэфащэкӀэ фи деж къыщызитыну.

10Езы Ефрон яхэст хет цӀыхухэм; арати, жэуап къритащ хет цӀыхуу Ефрон Ибрэхьимым, хет цӀыхуу къалэ куэбжэм къыдыхьа псоми зэхахыу, мыр жиӀэри:

11– Хьэуэ, си зиусхьэн, къызэдаӀуэ сэ: сэ узот уэ губгъуэри, абы щыщ бгъуэнщӀагъри, тыгъэу узот си лъэпкъэгъухэм я пащхьэм ситу, щӀэлъхьэж уи лӀар.

12Ибрэхьим щхьэщэ хуищӀащ а щӀыналъэм и цӀыхухэм.

13ИтӀанэ а щӀыналъэм и цӀыхухэм зэхахыу, Ефрон жриӀащ:

– УкъызэдаӀуэмэ, сэ узот губгъуэм папщӀэ дыжьын: нысӀых, сэри щыщӀэслъхьэжынщ абдежым си лӀар.

14Ефрон Ибрэхьим жэуап къритыжащ:

15– Си зиусхьэн! КъызэдаӀуэ сэ: щӀыгум и уасэр дыжьын ахъшэ щиплӀщ; си дежкӀи уи дежкӀи ар сыт? ЩӀэлъхьэж уи лӀар.

16Ибрэхьим арэзы техъуащ Ефрон жиӀам; икӀи хуишэчащ Ибрэхьим Ефроным дыжьыныр, хет цӀыхухэм зэхахыу уасэу абы жыхуиӀам хуэдиз, дыжьын ахъшэ щиплӀ, сатуущӀэхэм я деж щызекӀуэм хуэдэ.

17Арати, хъуащ Ефрон и губгъуэу Махпелэм щыӀэр, Мамрэ пэщылъыр, губгъуэри абы щыщ бгъуэнщӀагъри, губгъуэм ит жыг псори, абы ихъуреягъкӀэ и гъунапкъэхэм къриубыдэу 18Ибрэхьим и щӀапӀэ, хет цӀыхуу а къалэ куэбжэм дыхьэ псоми ялъагъуу.

19Абы и ужькӀэ Ибрэхьим щыщӀилъхьэжащ Сарэ, езым и фызыр, Махпелэ деж щыӀэ губгъуэм и бгъуэнщӀагъым, иджы ХэвронкӀэ зэджэ Мамрэ пэщылъу, Ханаан щӀыналъэм. 20Апхуэдэу къылъысащ Ибрэхьим хет цӀыхухэм къабгъэдэкӀыу губгъуэри абы щыщ бгъуэнщӀагъри, езым ейуэ, хьэдэхэр щыщӀилъхьэжын папщӀэ.

24

Исхьэкъ фыз къызэришар

24^1Ибрэхьим лӀыжь хъуат, и ныбжьыр хуабжьу хэкӀуэтат. Зиусхьэным и нэфӀ къыщыхуат Ибрэхьим сыт ищӀыскӀи.

2ЖриӀащ Ибрэхьим езым и унэӀутым, абы и унэм деж щынэхъыжьым, абы и мылъкур зезыгъакӀуэм:

– Уи Ӏэр си куэ щӀагъым къыщӀэлъхьи, 3тхьэлъанэ къысхуэщӀ Зиусхьэну уафэми щӀылъэми я ТхьэмкӀэ, сэ сызыхэс Ханаан цӀыхухэм япхъухэм ящыщ си къуэм фызу къызэрыхуумышэнумкӀэ; 4АтӀэ укӀуэнущ си щӀыналъэм, си Ӏыхьлыхэм я деж, абы къыхуипшынущ фыз си къуэ Исхьэкъ.

5– Бзылъхугъэр си гъусэу мы щӀыналъэм къэкӀуэну хуэмеинкӀи хъунущ, – жриӀащ абы унэӀутым, – апхуэдэу хъумэ, езгъэгъэзэжын хуей уи къуэм уэ укъызэрыкӀа щӀыналъэм?

6– Сакъ, йомыгъэгъэзэж абы си къуэм, – жриӀащ абы Ибрэхьим. 7Зиусхьэну уафэм и Тхьэм, си адэм и унэмрэ сэ сызыщалъхуа щӀыналъэмрэ сыкъизышам, икӀи «Уэ къыптехъукӀыну бынхэм естынщ мы щӀыналъэр» жиӀэурэ псалъэ быдэ къызэзытам – Абы нигъэкӀуэнущ Езым и мелыӀычыр уяпэ иту, уэри къыхуэпшэнущ фыз си къуэм, абы щыщу. 8Ауэ фызым уи гъусэу къэкӀуэну имыдэмэ, уэ хуит ухуэхъужынущ уэ къысхуэпщӀа мы тхьэлъанэм; си къуэм йомыгъэгъэзэж закъуэ абы.

9Арати, унэӀутым и Ӏэр и зиусхьэн Ибрэхьим и куэ щӀагъым щӀилъхьэри, тхьэлъанэ ищӀащ абыкӀэ. 10ИтӀанэ унэӀутым езым и зиусхьэным и махъшэхэм ящыщу махъшипщӀ къыхихури, ежьащ. Апхуэдэуи абы здришэжьащ и зиусхьэным и хъугъуэфӀыгъуэ зэмылӀэужьыгъуэхэр. Ар ежьэри кӀуащ Месопотамием, Нахъор зи цӀэ къалэм.

11КъыщигъэувыӀащ махъшэхэр къалэбгъум, абы дэмыхьэу, псыкъуийм деж, пщыхьэщхьэхуегъэзэкӀыу, бзылъхугъэхэм псы кърагъэхъуэну къыщыдэкӀ зэманым. 12ЖиӀащ абдеж:

– Зиусхьэн, си тепщэ Ибрэхьим и Тхьэ! Нобэ си Ӏуэху къигъэкӀ, фӀы къыхуэщӀэ си тепщэ Ибрэхьим. 13Мыбдежым сыбгъэдэтщ сэ псы къыщӀэжыпӀэм, къалэдэсхэм япхъухэри къыдокӀ псы кърагъэхъуэну; 14Иджы «КъэгъэщӀейт уи кхъуэщыныр, псы сефэнущи» зыжесӀэу, «Ефэ, сэ уи махъшэхэри езгъэфэнщ», къызжезыӀэжыну пщащэр арщ Уэ хухэпхар Уи ӀурыщӀэ Исхьэкъ; икӀи абыкӀэ къэсщӀэнущ си зиусхьэным Уэ фӀы къызэрыхуэпщӀэр.

15Абы и псалъэр нимыгъэсауэ, къыдэкӀащ Ребеккэ, Ибрэхьим и къуэш Нахъоррэ и фыз Милкъэрэ я къуэ Бэтуел и пхъур, и кхъуэщыныр и дамэм тету. 16Пщащэр теплъэкӀэ дахэкӀейт, лӀым имыцӀыхуа хъыджэбзт. Ар псы къыщӀэжыпӀэм къыӀухьэщ, и кхъуэщыным псы къригъахъуэри, ежьэжащ. 17УнэӀутыр абы пежажьэри, жриӀащ:

– Сегъафэт уи кхъуэщыным ит псым щыщ тӀэкӀу.

18– Ефэ, си зиусхьэн, – жиӀащ абы.

Кхъуэщыныр и дамащхьэм кърихьэхри псы иригъэфащ ар. 19Ар псы иригъэфа нэужь, Ребеккэ жиӀащ:

– Сэ уи махъшэхэми псыкъуийм псы къахуисхынщ, абыхэм загъэнщӀыху.

20Кхъуэщыным ита псыр хьэкхъуафэм ирикӀэри, аргуэру бгъэдэлъэдащ псыкъуийм, псы кърихыну, апхуэдэурэ псы кърихащ абы и махъшэ псоми папщӀэ. 21Ибрэхьим и унэӀутыр еплъырт абы, игъэщӀагъуэу, зиущэхуауэ, Зиусхьэным абы и гъуэгур иузэщӀарэ имыузэщӀарэ къищӀэну хуейуэ. 22Махъшэхэм псы ефэн щаухым, а лӀым къищтащ дыщэ ахъшэ ныкъуэ зи хьэлъагъ[*] дыщэ тхьэгъурэ абы и Ӏэхэм ирилъхьэн дыщэ ӀэпщэхъуитӀрэ дыщэ ахъшипщӀ я хьэлъагъыу[*]. Ахэр пщащэм иритащ итӀанэ.

23ЖиӀащ абы итӀанэ:

– Хэт урипхъу уэ? КъызжеӀэт сэ; уи адэм и унэм щыӀэу пӀэрэ дэ нэху дыкъыщекӀын щӀыпӀэ?

24– Сэ срипхъущ Милкъэ Нахъорым къыхуилъхуа Бэтуел, – къыжриӀащ абы.

25АдэкӀи абы къыжриӀащ:

– Дэ диӀэщ хьэуазэ куэди Ӏуси; щыӀэщ нэху фыкъыщекӀын щӀыпӀи.

26Ар щыжиӀэм, иритащ унэӀутым дыщэ тхьэгъурэ дыщэ ӀэпщэхъутӀрэ. Зигъэщхъащ абдеж а лӀым, щхьэщӀэ хуищӀащ Зиусхьэным. 27Мыр жиӀэри:

– ЩӀыхьышхуэр ейщ Зиусхьэну Ибрэхьим и Тхьэм, и фӀыгъуэрэ и пэжыгъэрэ си тепщэр хэзымыгъэнам, – жиӀащ абы. – Зиусхьэным гъуэгу занщӀэкӀэ сыкъыхуишащ си тепщэм и Ӏыхьлыхэм я унэм.

28Пщащэр жэрыгъэкӀэ кӀуэжри, хъыбарыр щиӀуэтэжащ и анэм и унэм. 29-30Ребеккэ иӀэт дэлъху, Лабан и цӀэу. И шыпхъум и тхьэгъумрэ абы и Ӏэхэм илъ Ӏэпщэхъухэмрэ къыщилъагъум, «Апхуэдэу къызэпсэлъащ а лӀыр» жиӀэурэ Ребеккэ къиӀуэтэжыр щызэхихым, Лабан къыдэжри къэкӀуащ а лӀым деж, псы къыщӀэжыпӀэм. Ар щытщ махъшэхэм ябгъэдэту псы къыщӀэжыпӀэм деж. 31– Къеблагъэ, Зиусхьэным и нэфӀ зыщыхуа, – жиӀащ Лабан, – Сыт уэрамым ущӀыдэтыр? Сэ къэзгъэхьэзыращ унэри махъшэхэм папщӀэ увыӀэпӀэри.

32Арати, еблэгъащ ар. Лабан къатрихащ махъшэхэм уанэхэр, яритащ абыхэм хьэуазэрэ Ӏусрэ, яритащ псы а цӀыхуми, абы и гъусэ цӀыхухэми я лъакъуэхэр иратхьэщӀыну. 33ИтӀанэ хуагъэуващ абы шхын; ауэ абы жиӀащ:

– Сышхэнукъым си Ӏуэхур къэзмыӀуатэу.

– КъэӀуатэ, – жаӀащ мыдрейхэм.

34– Сэ Ибрэхьим сриунэӀутщ, – жиӀащ абы. 35– Зиусхьэным икъукӀэ и нэфӀ къыщыхуащ си тепщэм, икӀи ар хъуащ щэджащэ. Езым къритащ абы мэлхэри выхэри, дыжьыни дыщи, унэӀут цӀыхухъухэри унэӀут бзылъхугъэхэри, махъшэхэри шыдхэри. 36Сарэ, си тепщэм и фызым, жьы хъуауэ си тепщэм къыхуилъхуащ къуэ, езым бгъэдэлъу хъуар зритар. 37ИкӀи сигъэщӀащ си тепщэм тхьэлъанэ, мыр жиӀэри: «Къыхуумышэ си къуэм зи щӀыналъэм сыщыпсэу ханаан цӀыхухэм япхъухэм ящыщ фызу; 38АтӀэ си адэм и унэмрэ си Ӏыхьлыхэмрэ я деж кӀуэи, къыхуэшэ си къуэм фыз».

39– Сэ жесӀащ си тепщэм: «Си гъусэу бзылъхугъэр къысхуэмыкӀуэнри хэлъщ». 40Абы къызжиӀащ сэ: «Зи пащхьэ сэ сыщызекӀуэ Зиусхьэным ныбдигъэкӀуэнущ Езым и мелыӀычыр, уи гъуэгу махуэ хъунущ, уэри къахэпшынущ си къуэм папщӀэ фыз сэ къыздалъхуахэм, къипшынущ ар си адэм и унэм. 41Си Ӏыхьлыхэм я деж укӀуа нэужь, пщхьэщызох си тхьэлъанэр, абыхэм къуамытмэ, пщхьэщызох тхьэлъанэр».

42– Арати, сыкъэкӀуащ сэ иджы псы къыщӀэжыпӀэм, икӀи жысӀащ: «Зиусхьэн, си тепщэ Ибрэхьим и Тхьэ! Сэ сызэрыкӀуэ гъуэгур Уэ махуэ пщӀымэ, 43иджы мыбдежым, сэ сыӀутщ псы къыщӀэжыпӀэм. Пщащэу псы къригъэхъуэну къыдэкӀыу сэ: „Уи кхъуэщыным ит псым щыщ тӀэкӀу сегъафэт“ зыжесӀэр, 44„Уэри ефэ, уи махъшэхэми папщӀэ псы къисхынщ“, къызжезыӀэжыращ фызу Зиусхьэным си тепщэм и къуэм хухихар».

45– Иджыри сухатэкъым ар жысӀэн сигукӀэ, абдеж, мис, ныдэкӀащ Ребеккэ, и кхъуэщыныр и дамащхьэм тету, псы къыщӀэжыпӀэм щхьэщыхьэри псы къригъэхъуащ; сэри жесӀащ абы: «Сегъафэт». 46Абы и къуэщыныр занщӀэу иригъэувэхри жиӀащ: «Ефэ; уи махъшэхэри сэ езгъэфэнщ». Сэри сефащ, махъшэхэри абы псы иригъэфащ. 47Сэ сеупщӀащ абы, мыпхуэдэу жысӀэри: «Хэт урипхъу уэ?» Абы жиӀащ: «Нахъор и къуэ Бэтуелу абы Милкъэ къыхуилъхуам срипхъущ». Сэ абы естащ тхьэгъурэ и Ӏэхэм щхьэкӀэ ӀэпщэхъуитӀрэ. 48Зызгъэщхъри згъэлъэпӀащ сэ Зиусхьэныр, щӀыхьи хуэсщӀащ Зиусхьэным, си тепщэ Ибрэхьим и Зиусхьэну си тепщэм и къуэшым и пхъур абы и къуэм хуэсшэн папщӀэ, гъуэгу занщӀэкӀэ сыкъэзышам. 49Иджы къызжефӀэ, фи мураду пӀэрэ фэ си тепщэм фӀыгъуэрэ пэжыгъэрэ хуэфщӀэну, хьэмэрэ фи мымурадрэ; къызжефӀэ ари, сэ згъэзэнщ ижьымкӀэ е сэмэгумкӀэ.

50Жэуап къатащ Лабанрэ Бэтуелрэ, мыр жаӀэурэ:

– Зиусхьэным къыбгъэдэкӀащ мы Ӏуэхур; дэ тхузэфӀэкӀынукъым абы дыпэрыуэу ӀейкӀи фӀыкӀи зыгуэр жытӀэну. 51Ребеккэ уи пащхьэм итщ; здэши, кӀуэж; хурехъу ар фыз уи тепщэм и къуэм, Зиусхьэным зэрыжиӀауэ.

52Ибрэхьим и унэӀутым абыхэм я псалъэхэр щизэхихым, щӀыгум нэсу щхьэщэ хуищӀащ Зиусхьэным. 53УнэӀутым дыжьын хьэпшыпхэри, дыщэ хьэпшыпхэри, щыгъынхэри кърихри, иритащ Ребеккэ; абы и дэлъхуми и анэми яритащ тыгъэ лъапӀэхэр. 54ИтӀанэ ешхащ, ефащ ари абы и гъусэ цӀыхухэри, нэхуи къыщекӀащ абдежым. Пщэдджыжьым къыщытэджым, абы жиӀащ:

– СывутӀыпщыж си тепщэм деж.

55Ауэ абы и дэлъхумрэ и анэмрэ жаӀащ:

– Иресыж пщащэр ди унэм махуипщӀ нэхъ мыхъуми; итӀанэ уежьэжынщ.

56– Сывмыгъэгувэ, – яжриӀащ унэӀутым, – сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ Зиусхьэным махуэ ищӀащ си гъуэгур; сывутӀыпщыжи, сыкӀуэжынущ си тепщэм деж.

57– Пщащэр къедджэнщи, деупщӀынщ жиӀэнумкӀэ, – жаӀащ абыхэм.

58Ребеккэ къраджэри, жраӀащ абы:

– УкӀуэну мы цӀыхум уригъусэу?

– СыкӀуэнущ, – жиӀащ абы.

59Арати, яутӀыпщащ я шыпхъу Ребеккэри, ар зыпӀа бзылъхугъэри, Ибрэхьим и унэӀутри, абы и цӀыхухэри. 60Тхьэм и нэфӀ къыщыхуэну хуелъэӀуащ Ребеккэ, мыр жраӀэри:

– Ди шыпхъу!

КъыптрехъукӀ уэ минурэ минхэр,
къаӀэщӀрехьэ уэ къыптехъукӀыну бынхэм
я бийхэм я лъапсэхэр!

61Ребекки абы и ӀуэхутхьэбзащӀэ бзылъхугъэри тэджри, махъшэхэм шэсащ, икӀи ежьащ а цӀыхум и ужьым иту. УнэӀутым Ребеккэ зыщӀигъури, ежьэжащ.

62Исхьэкъ къикӀащ Бэр-Лахай-Рой; сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ ар щыпсэурт Нэгэв губгъуэ нэщӀым. 63Пщыхьэщхьэ хъуауэ, Исхьэкъ губгъуэм ихьащ гупсысэну; и напӀэхэр иӀэту къыщыдэплъейм, къилъэгъуащ: къокӀуэ махъшэхэр. 64Ребеккэ плъэри, Исхьэкъ къыщилъагъум, къепсыхащ махъшэм. 65ЖриӀащ абы унэӀутым:

– Хэт губгъуэм иту мо цӀыху къытхуэкӀуэр?

– Ар си тепщэр арщ, – жиӀащ унэӀутым.

Абдеж абы щхьэтепхъуэр къищтэри зытрипхъуащ.

66УнэӀутым Исхьэкъ хуиӀуэтэжащ езым ищӀа псори. 67ЩӀишащ Исхьэкъ ар езым и анэ Сарэ и шэтырым; икӀи екӀуэлӀащ Ребеккэ, екӀуалӀэри хъуащ ар абы и фыз. Исхьэкъи ар фӀыуэ илъэгъуащ; апхуэдэуи щхьэщыкӀащ Исхьэкъ езым и анэм папщӀэ иӀэ гукъеуэр.

25

Къэтурэ Ибрэхьим къыхуилъхуа бынхэмрэ Ибрэхьим зэрылӀамрэ

25^1Къишащ Ибрэхьим аргуэру фыз, Къэтурэ и цӀэу. 2Къэтурэ къыхуилъхуащ абы Зимран, Иокъшан, Мэдан, Мидиан, Ищбакъ, Шыуахъ сымэ. 3Иокъшан къыхуэхъуащ Щэбэрэ Деданрэ. Дедан къытехъукӀахэр: ашур цӀыхухэр, лэтуш цӀыхухэр, лэум цӀыхухэр. 4Мидиан и къуэхэр: Ӏэфэ, Ӏэфэр, Хъанох, АбидаӀ, ЕлдаӀа. Ахэр псори Къэтурэ къытехъукӀащ.

5Ибрэхьим езым бгъэдэлъу хъуар Исхьэкъ иритащ. 6Ибрэхьим унэӀуту иӀа бзылъхугъэхэм я къуэхэми яритащ саугъэтхэр. ИтӀанэ езыр псэу щӀыкӀэ, бгъэдигъэкӀащ ахэр Исхьэкъ, езым и къуэм пэжыжьэу, къуэкӀыпӀэмкӀэ щыӀэ щӀыналъэмкӀэ игъэкӀуащ.

7Ибрэхьим къигъэщӀащ илъэсищэрэ блыщӀрэ тхурэ.

8Дунейм ехыжащ Ибрэхьим; жьыщхьэ махуэ хъуауэ, и ныбжьыр хэкӀуэтэпауэ, гъащӀэм гу щихуауэ лӀащ ар, хыхьэжащ езым и лъэпкъым.

9ЩыщӀалъхьэжащ ар абы и къуэхэу Исхьэкърэ Исмэхьилрэ хет лъэпкъым щыщ Цохар и къуэ Ефрон и губгъуэу Мамрэ пэщылъым щыӀэ Махпелэ бгъуэнщӀагъым. 10А губгъуэращ хет цӀыхухэм я деж Ибрэхьим къыщищэхуауэ щытар. Абдежым щыщӀалъхьэжащ Ибрэхьими абы и фыз Сари я хьэдэхэр+. 11Ибрэхьим лӀа нэужь, Тхьэм и нэфӀ къыщыхуащ абы и къуэ Исхьэкъ. Исхьэкъ щыпсэурт Бэр-Лахъай-Рой деж.

Исмэхьил къытехъукӀахэр

12Мис Ибрэхьим и къуэу Исмэхьил къытехъукӀа цӀыхухэр; Исмэхьил Сарэ и ӀунэӀут бзылъхугъэ Хьэджэр, Мысырым щыщым, Ибрэхьим къыхуилъхуа къуэр.

13Аращи, мис Исмэхьил и къуэхэм я цӀэхэр, ахэр къызэралъхуам елъытауэ: Исмэхьил и щыпэлъху Нэбаиот, абы и ужькӀэ Къэдар, Адбэл, Мибсам, 14МишмаӀ, Думэ, Масэ, 15Хъадад, Тэма, Етур, Нафиш икӀи Къэдэмэ. 16Ахэр Исмэхьил и къуэхэщ, икӀи ахэрщ я цӀэхэр, я жылэхэм, я куэшыпӀэхэм елъытауэ. Ахэр я лъэпкъхэм я пщы пщыкӀутӀщ.

17Исмэхьил и ныбжьыр хъурт илъэсищэрэ щэщӀрэ блырэ; дунейм ехыжащ ар, лӀащ, хыхьэжащ езым и лъэпкъым. 18Ахэр щыпсэуащ Хьауилэ щыщӀэдзауэ Мысырым пэщылъ Шурэм нэсу, Ашур ущыхуэкӀуэкӀэ. Ахэр зэгурымыӀуэныгъэкӀэ псэуащ.

Эсаурэ Екъубрэ Ребеккэ къызэрыхуэхъуар

19Мис Исхьэкъ, Ибрэхьим и къуэм, къытехъукӀа цӀыхухэр.

Ибрэхьим къыхуэхъуащ Исхьэкъ. 20Исхьэкъ илъэс плӀыщӀ хъурт абы Ребеккэ, Паддан-Арам щыщ арамей Бэтуел и пхъур, арамей Лабан и шыпхъур, фызу къыщишам. 21Зиусхьэным елъэӀурт Исхьэкъ езым и фызым папщӀэ, сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ ар лъхуэртэкъым; Зиусхьэным зэхихащ ар, арати, хъуащ лъэщыджэ Ребеккэ, абы и фызыр. 22Абы и къуэхэр и ныбэм щыныкъуакъуэ хъуати, абы жиӀащ:

– Апхуэдэу хъунумэ, сыткӀэ сыхуей абы?

ИкӀи кӀуащ еупщӀыну Зиусхьэным. 23Зиусхьэным
къыжриӀащ абы:

– ЛъэпкъитӀ илъщ уи кӀуэцӀым,
лъэпкъышхуэ зэныкъуэкъуу тӀу къикӀынущ уи ныбэм,
зы лъэпкъыр хъунущ адрейм нэхърэ нэхъ лъэщ,
нэхъыжьыр хуэлэжьэнущ нэхъыщӀэм+.

24Къэсащ, арати, абы и лъхуэгъуэр: икӀи, мис, затӀолъхуэныкъуэхэр абы и ныбэм илъщ. 25Япэрейр ныбэм къикӀащ плъыжьу, фэм хуэдэу цыбэу; фӀащащ абы цӀэуэ Эсау. 26ИтӀанэ ныбэм къикӀащ абы и къуэшыр, и ӀэмкӀэ Эсау и лъэдакъэр иӀыгъыу; фӀащащ абы цӀэуэ Екъуб[*]. Исхьэкъ илъэс хыщӀ хъурт, ахэр къыщалъхуам.

Эсау и щыпэлъхугъэр зэрищар

27Сабийхэм я ныбжь нэсри, Эсау хъуащ хьэкӀэкхъуэкӀэ къэубыдыным хуэӀэзэ цӀыху, губгъуэлӀ; Екъуб хъуащ цӀыху Ӏэсэ, шэтырхэм щыпсэууэ. 28Исхьэкъ фӀыуэ лъагъурт Эсау, сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ абы къиущэкӀухэр фӀэӀэфӀт; Ребеккэ фӀыуэ илъагъур Екъубт.

29ПщэфӀащ Екъуб махуэ гуэрым, Эсау губгъуэм ешауэ къыщикӀыжым.

30ЖриӀащ Эсау Екъуб:

– Къызэт сшхыну плъыжьыр, мо плъыжьыр; сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ сэ сешащ, – жриӀащ Эсау Екъуб. Абы къыхэкӀыу абы фӀащащ цӀэ лей: Эдом[*].

31Ауэ Екъуб жиӀащ:

– Къызэщэ иджы уи щыпэлъхур.

32– Мис, сэ солӀэ, сыт къысхуищӀэжынур щыпэлъхум? – жиӀащ Эсау.

33– Тхьэлъанэ къысхуэщӀ иджыпсту, – жиӀащ Екъуб.

Абы тхьэлъанэ къыхуищӀащ икӀи кърищащ щыпэлъхур Екъуб.

34ИтӀанэ иритащ Екъуб Эсау щӀакхъуи джэшым къыхэщӀыкӀа шхыныгъуэри. Модрейри ешхэщ, ефэщ, тэджри ежьэжащ; щыпэлъхум и хуитыныгъэм апхуэдизэу уасэ хуищӀакъым Эсау+.

26

Исхьэкърэ Абимэлэхрэ

26^1Къыщыхъуащ щӀыналъэм гъаблэ, Ибрэхьим и махуэхэм щыӀэгъа гъаблэм нэхърэ нэхъ Ӏеижу; арати, кӀуащ Исхьэкъ Филишт пащтыхь Абимэлэх деж, Гъэрар хэкум+.

2Зиусхьэныр Исхьэкъ къыхуэлъагъуэри, къыжриӀащ:

– УмыкӀуэ Мысырым; щыпсэу Сэ ныбжесӀэну щӀыналъэм. 3А хэкум щыпсэу; Сэри сыуигъусэнущ, си нэфӀи пщыхуэнущ; уэри уэ къыптехъукӀынухэми фэстынущ мы щӀыналъэ псори, къэзгъэщыпкъжынущ псалъэ быдэу Сэ уи адэ Ибрэхьим жесӀар+. 4Згъэбэгъуэнущ уэ къыптехъукӀыну цӀыхухэр уафэм ис вагъуэхэм я бжыгъэм хуэдизу, естынущ уэ къыптехъукӀыну цӀыхухэм мы щӀыналъэ псори; уэ къыптехъукӀыну цӀыхухэм я хьэтыркӀэ дунейм и лъэпкъ псоми си нэфӀ ящыхуэнущ+. 5Ибрэхьим Си псалъэм къызэредэӀуам папщӀэ икӀи Сэ абы и пщэм дэслъхьар зэригъэзэщӀам папщӀэ: Си унафэхэр, Сэ хуэзгъэувахэр икӀи Си хабзэхэр.

6Исхьэкъ щытӀысащ Гъэрар хэкум деж. 7А щӀыпӀэм щыпсэухэр къыщеупщӀам абы езым и фызым папщӀэ, абы жиӀащ:

– Ар си шыпхъущ.

Ар шынэрт «Сэ си фызщ» жиӀэну. А щӀыпӀэм щыпсэухэм Ребеккэ щхьэкӀэ самыукӀын папщӀэ, жиӀэри егупсысащ ар, сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ ар и теплъэкӀэ дахащэт+.

8Зэман куэдкӀэ ар абдежым щыпсэуауэ, Филишт пащтыхь Абимэлэх щхьэгъубжэм дэплъри къилъэгъуащ Исхьэкъ Ребеккэм, и фызым, зэрыдэджэгур. 9Арати, Абимэлэх Исхьэкъ къриджэри, жиӀащ:

– Ар уи фызщ; атӀэ уэ дауэ жыпӀа: «Ар си шыпхъущ» жыпӀэу?

– Сэ сегупсысащ: сытемыкӀуэдакӀэщэрэт сэ абы, – жриӀащ Исхьэкъ абы.

10– Сыт уэ къыдэпщӀар? – жиӀащ Абимэлэх. – Дэ тщыщ гуэр уи фызым еӀэбатэмэ, гуэныхьым дыхэбдзэнут уэ.

11Абдеж Абимэлэх зэрылъэпкъыу унафэ яхуищӀащ, мыр жиӀэри:

– Хэт мы цӀыхуми абы и фызми еӀэбми, абы ажал лъысынущ.

12Исхьэкъ а щӀыналъэм итӀысхьащ, гъавэ щисэри къытрихащ а гъэм хьэуэ хуэдищэкӀэ нэхъыбэ: апхуэдэу и нэфӀ къыщыхуащ абы Зиусхьэным. 13Исхьэкъ мылъку куэд зэхуихьэсри, къулей дыдэ хъуащ. 14Абы иӀэт Ӏэщ цӀыкӀу хъушэхэри, Ӏэщышхуэ хъушэхэри, унэӀут куэди лэжьакӀуэ куэди, филишт цӀыхухэм щӀадзащ абы къефыгъуэу. 15Арати, абы и адэ Ибрэхьим щыпсэум щыгъуэ абы и унэӀутхэм къатӀауэ щытыгъа псыкъуийхэр филишт цӀыхухэм ирагъэуэжащ, ягъэсеижащ+.

16ИтӀанэ Абимэлэх жриӀащ Исхьэкъ:

– ТхэкӀ дэ; уэ ухъуащ дэ нэхърэ куэдкӀэ нэхъ лъэщ.

17Арати, Исхьэкъ абдежыр къибгынэри, щигъэуващ шэтырхэр Гъэрар аузым, щищӀащ псэупӀэ абдежым. 18Исхьэкъ и адэ Ибрэхьим щыпсэум къатӀауэ щытыгъа икӀи Ибрэхьим лӀа нэужь филишт цӀыхухэм иратхъуэжа псыкъуийхэр аргуэру къитӀыжри, абыхэм яфӀищыжащ езым и адэм яфӀищауэ щыта цӀэхэр.

19Исхьэкъ и унэӀутхэр махуэ гуэрым аузым щытӀэурэ къыщагъуэтащ абдежым псыфӀ зэрыт псыкъуий. 20Къедауэрт гъэрар Ӏэщыхъуэхэр Исхьэкъ и Ӏэщыхъуэхэм, «Псыр дыдейщ» жаӀэурэ. Арати, абы псыкъуийм Ӏэсэкъ[*] цӀэуэ фӀищащ; сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ къедэуащ абы. 21ИтӀанэ къратӀыкӀащ нэгъуэщӀ псыкъуий; абы папщӀи къедауэрт; абыи фӀищащ цӀэуэ Ситнэ[*]. 22Абдежым иӀэпхъукӀри, къитӀащ Исхьэкъ нэгъуэщӀ псыкъуий, абы папщӀэ къедэуэжакъым; икӀи фӀищащ абы цӀэуэ Рехьовот[*], сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ, жиӀащ абы, «Зиусхьэным дэ иджы щӀыпӀэ хуит къыдитащи, дыщыбэгъуэнущ щӀылъэм».

23Абы икӀри кӀуащ ар Бэр-Шэвэ. 24А жэщ дыдэм абы Зиусхьэныр къыхуэлъагъуэри, къыжриӀащ:

– Сэращ уи адэ Ибрэхьим и Тхьэр; умышынэ, Сэ сыуигъусэщ; сэ си нэфӀ пщыхуэнурэ згъэбэгъуэнущ уэ къыптехъукӀыну бынхэр, Си ӀурыщӀэ Ибрэхьим и хьэтыркӀэ.

25Абы абдежым къурмэнщӀыпӀэ щиухуэри, елъэӀуащ Зиусхьэным. Щигъэуващ абдеж и шэтырыр, Исхьэкъ и унэӀутхэми къыщатӀащ абдежым псыкъуий.

26ИтӀанэ Гъэрар къикӀри Исхьэкъ къыхуэкӀуащ Абимэлэх, абы и ныбжьэгъу Ахузати, абы и дзэпщ Пихоли.

27– Сытым щхьэкӀэ фыкъысхуэкӀуа фэ, – яжриӀащ абыхэм Исхьэкъ, – сэ сыкъэфлъагъу мыхъуу икӀи сыкъызыхэвгъэкӀауэ?

28– Дэ нахуэу къэтлъэгъуащ Зиусхьэныр уэ уи гъусэу зэрыщытыр, – жаӀащ абыхэм, – абы къыхэкӀыуи дэ жытӀащ: уэрэ дэрэ тхьэлъанэ зэдэтщӀынщи, дызэгухьэнщ. 29Уэ бзаджагъэ къыдумыщӀэну, дэри уэ дызэрыномыӀэбам, дифӀ фӀэкӀа зэрумылъэгъуам, мамырыгъэкӀи узэрыдутӀыпщыжам хуэдэу; Зиусхьэным и нэфӀ къыпщыхуащ уэ иджы.

30Абы яхуигъэуващ абыхэм гухэхъуэ Ӏэнэр, ахэри ешхащ, ефащ. 31Пщэдджыжьым жьыуэ къэтэджри, тхьэлъанэ зэдащӀащ; арати, иутӀыпщыжащ Исхьэкъ ахэр, мыдрейхэри къыбгъэдэкӀыжащ абы мамырыгъэкӀэ.

32А махуэ дыдэм Исхьэкъ и унэӀутхэр къакӀуэри абы хъыбар кърагъэщӀащ псыкъуий къызэратӀамкӀэ, «Дэ къэдгъуэтащ псы» къыжраӀащ.

33Абы фӀищащ цӀэуэ Щивэ[*]. Абы къыхэкӀыу нобэр къыздэсым а къалэм и цӀэщ Бэр-Шэвэ[*].

Хамэ цӀыхубзу Эсау фыз хуэхъуахэр

34Эсау, илъэс плӀыщӀ хъуауэ, къишащ фызу хет цӀыху Берый ипхъу Ехьудит икӀи хет цӀыху Елон ипхъу Басмат+. 35Ахэр къехьэлъэкӀырт Исхьэкърэ Ребеккэрэ.

27

Исхьэкъ и нэфӀ Екъуб къызэрыщыхуар

27^1Исхьэкъ жьы икӀи набгъэ щыхъум, и къуэ нэхъыжь Эсау къриджэри, жриӀащ абы:

– Си къуэ!

– Сымис сэ, – жиӀащ адрейм.

2– Мис, сэ жьы сыхъуащ, – жиӀащ Исхьэкъ. – СыщылӀэну махуэр сщӀэркъым. 3Къащтэ иджы уи Ӏэщэхэр, уи шабзалъэри уи шабзэри, губгъуэм кӀуэи, къысхуэщэкӀу губгъуэ псэущхьэ+. 4Шхыныгъуэу сэ фӀыуэ слъагъур схуэгъэхьэзыри, къысхуэхь сшхыну, сылӀэн и пэ си нэфӀ къыпщызгъэхуэн папщӀэ.

5Ребеккэ зэхихащ Исхьэкъ езым и къуэ Эсау жриӀар. Арати, псэущхьэ къищэкӀуу къихьыну Эсау губгъуэм щыкӀуэм, 6Ребеккэ жриӀащ и къуэ Екъуб:

– Сэ зэхэсхащ уи адэм уи къуэш Эсау мыпхуэдэу зэрыжриӀар: 7«Къысхуэхь губгъуэ псэущхьи, схуэгъэхьэзыр шхыныгъуэ, сэ сышхэнщ, Зиусхьэным и пащхьэ и нэфӀ къыщыпщызгъэхуэн щхьэкӀэ». 8Иджы, си къуэ, къедаӀуэ си псалъэхэу сэ унафэ зэрыпхуэсщӀхэм. 9Ӏэхъушэм кӀуэи, къысхуэхь хэплъыхьауэ чыцӀ цӀыкӀуитӀ; хуэспщэфӀынщ уи адэм фӀыуэ илъагъу шхыныгъуэр; 10Уи адэм ар хуэпхьынщи, ишхынщ, езыр лӀэн и пэкӀэ и нэфӀ къыпщигъэхуэн папщӀэ.

11АрщхьэкӀэ Екъуб жриӀащ Ребеккэ, и анэм:

– Эсау, си къуэшыр, цӀыху цыбэщ, ауэ сэ сыджафэщ. 12КъыстеӀэбэнкӀэ хъунущ си адэр; итӀанэ сыщыхъунущ абы и пащхьэм пцӀыупс, сэ къыслъысынури нэлатщ, и нэфӀ къысщыхуэнукъым.

13– Сэ къыслърес уэ уи нэлатыр, си къуэ, – къыжриӀащ и анэм абы, – ауэ къедаӀуэ си псалъэм, кӀуэи, къысхуэхь.

14Екъуб кӀуэщ, чыцӀхэр къищтэри къыхуихьащ и анэм; абы и анэм ищӀащ абы и адэм фӀыуэ илъагъу шхыныгъуэр. 15ИтӀанэ Ребеккэ и къуэ нэхъыжь Эсау и щыгъын дэгъуэу и унэм щӀэлъыр къыщтэри щитӀэгъащ ар и къуэ нэхъыщӀэ Екъуб. 16Ауэ абы и Ӏэхэми и пщэ пцӀанэми къришэкӀащ чыцӀ цӀыкӀухэм я фэр. 17ИкӀи ӀэщӀилъхьащ и къуэ Екъуб езым игъэхьэзыра шхыныгъуэмрэ щӀакхъуэмрэ.

18Ар и адэм деж щӀыхьэри, жиӀащ:

– Си адэ!

– Сымис сэ; уэ ухэт, си къуэ? – жиӀащ адрейм.

19– Сэ сы-Эсаущ, уи щыпэлъхурщ, – жриӀащ Екъуб и адэм, – сэ сщӀащ уэ зэрыжыпӀауэ; зыкъэӀэт, къэтӀыс, къызэфӀэтӀысхьи, шхы си губгъуэ псэущхьэр, уи нэфӀ къысщыбгъэхуэн папщӀэ.

20– Сыту псынщӀэу ар къэбгъуэта, си къуэ! – еупщӀащ Исхьэкъ и къуэм.

– Зиусхьэну уи Тхьэм къыспригъэжьати, аращ, – жиӀащ абы.

21– Къызбгъэдыхьэ, сэ сыноӀэбынщ, си къуэ, Эсаур уэрауэ пӀэрэ хьэмэрэ уэрмырарэ? – жриӀащ Исхьэкъ Екъуб.

22Екъуб бгъэдыхьащ Исхьэкъ, и адэм; ар къытеӀэбащ абы, икӀи жиӀащ:

– Макъыр Екъуб ейщ, ауэ Ӏэхэр Эсау ейщ.

23КъицӀыхужакъым ар, сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ абы и Ӏэхэр яхуэдэт и къуэш Эсау и Ӏэхэм, цыбэу; арати, и нэфӀ къыщигъэхуэну хэтащ.

24– Уэра си къуэ Эсаур? – аргуэру еупщӀащ ар.

– Сэращ, – жэуап итащ абы.

25– Къызэт, сэ сшхынщ губгъуэ псэущхьэм щыщ, си нэфӀ къыпщыхуэн папщӀэ, – жиӀащ Исхьэкъ

Екъуб иритри, ар шхащ; къыхуихьащ абы сани, абыи ефащ. 26ИтӀанэ Исхьэкъ, абы и адэм, къыжриӀащ:

– Къызбгъэдыхьэ, ба къысхуэщӀ, си къуэ.

27Екъуб бгъэдыхьэри, и адэм ба хуищӀащ. Абдеж Исхьэкъ къыщӀихьащ абы и щыгъыным и мэр, икӀи и нэфӀ щигъэхуащ абы, мыр жиӀэурэ:

– Мис си къуэм и мэр,
Зиусхьэным и нэфӀ зыщыхуа
губгъуэм и мэм хуэдэр.
28Кърыует Тхьэм уэ
уэсэпсым къыхэкӀри щӀы пшэрым къыхэкӀри,
гъавэ куэди санэ куэди.
29Къыпхурелажьэ цӀыху лъэпкъхэр,
зыкъыпхурагъэщхъ цӀыху лъэпкъ цӀыкӀухэм;
яхуэхъу зиусхьэн уи Ӏыхьлыхэм,
зыкъыпхурагъэщхъ уи анэм и къуэхэми;
уэ нэлат къозыххэм нэлат ялърес;
уэ зи нэфӀ къыпщызыгъахуэхэм Тхьэм и нэфӀ къащрехуэ.

Исхьэкъ и нэфӀ Эсау къызэрыщыхуар

30Исхьэкъ и нэфӀ Екъуб щыхуэри, Екъуб и адэ Исхьэкъ и пащхьэ къикӀыжа къудейуэ, Эсау, абы и къуэшыр, къикӀыжащ щакӀуэ. 31Игъэхьэзыращ абыи шхыныгъуэр, и адэм хуихьри жриӀащ:

– Къэтэджи, си адэ, шхы уи къуэм и губгъуэ псэущхьэр, уи нэфӀ сэ къысщыбгъэхуэн папщӀэ.

32– Уэ ухэт? – къыжриӀащ Исхьэкъ, абы и адэм.

– Сэ сыуикъуэщ, уи щыпэлъху Эсаущ, – жиӀащ абы.

33Абдеж Исхьэкъ хуабжьу къэщтауэ къэкӀэзызри, жиӀащ:

– Хэт атӀэ адрейр, губгъуэ псэущхьэ къэзыщэкӀуу къысхуэзыхьар? Уэ укъэкӀуэжын и пэ а псом щыщи сшхыуэ си нэфӀи щызгъэхуащ абы. Аращ иджы си нэфӀыр зылъысынур.

34Эсау и адэм и псалъэхэм щӀэдэӀури, игу хуабжьу хэщӀауэ, макъышхуэкӀэ и адэм жриӀащ:

– Си адэ! Уи нэфӀ къысщыгъахуэ сэри.

35Ауэ Исхьэкъ жиӀащ:

– Уи къуэшыр къакӀуэри си нэфӀ хьилагъэкӀэ зыщигъэхуащ.

36ЖиӀащ итӀанэ мыдрейм:

– Техуэркъэ абы Екъуб цӀэ зэриӀэр – тӀэунейрэ сыкъигъэпцӀащ: си щыпэлъхугъэр ищтащ абы иджы, зылъигъэсащ уи нэфӀыр.

АдэкӀи жиӀащ:

– АтӀэ сэ къысхуумыгъэнэххауэ ара уи нэфӀ+?

37Исхьэкъ жэуап къритащ Эсау:

– Сэ пхуэзгъэуващ ар зиусхьэну уэ, зэкӀэ абы и Ӏыхьлыхэри хуэсщӀащ унэӀут; сетащ гъавэкӀи фадэкӀи; атӀэ сыт уэ пхуэсщӀэжынур, си къуэ?

38– Дауэ хъун, си адэ, – жриӀащ Эсау и адэм, – уэ зы нэфӀ щыхуэныгъэ закъуэ фӀэкӀа уимыӀэу? Уи нэфӀ къыслъыгъэс сэри, си адэ!

ИкӀи зригъэӀэтащ Эсау и макъым, къэгъащ ар. 39Абдеж жэуап къитащ Исхьэкъ, абы и адэм, мыпхуэдэу къыжриӀэри:

– ЩӀым и пшэрми уафэм къех уэсэпсми
пэжыжьэу щыӀэнущ уи псэупӀэр.
40Упсэунущ уэ уи джатэмкӀэ,
ухуэлэжьэнущ уи къуэшым;
щыӀэнущ зэмани, абы упэщӀэувэу
и тепщэныгъэр уи пщэм щыдэбдзын.

Эсау ӀэщӀэкӀыу Екъуб зэрыщӀэпхъуэжар

41Эсау илъагъу мыхъу хъуащ Екъуб, абы и адэм и нэфӀыр зэрызыщигъэхуам папщӀэ; жиӀащ Эсау игукӀэ: «Къоблагъэ ди адэм папщӀэ дыщыщыгъуэн махуэр; абы щыгъуэ сэ сыукӀынущ си къуэш Екъуб».

42ЖраӀэжащ Ребеккэ и къуэ нэхъыжь Эсау и псалъэхэр; Арати, Ребеккэ игъакӀуэри къригъэшащ и къуэ нэхъыщӀэ Екъуб, жриӀащ абы:

– Уи къуэш Эсау уиукӀыну мэдалъэ. 43Аращи, си къуэ, иджы къыщӀэдэӀу си псалъэхэм: зыӀэти, щӀэпхъуэж Харан хэкум щыпсэу си дэлъху Лабан деж. 44Щыпсэу абы и деж зэман гуэркӀэ, уи къуэшым и губжьыр ужьыхыжыху, 45уи къуэшым къыпхуиӀэ губжьыр ужьыхыжу абы епщӀар щыгъупщэжыху. Абдежым сэ нэзгъэкӀуэнщи, укъисшыжынщ абы. Сытым щхьэкӀэ фысфӀэкӀуэдын хуей фэ тӀури зы махуэм?

46ЖриӀащ Ребеккэ Исхьэкъ итӀанэ:

– Хет бзылъхугъэхэм щхьэкӀэ си гъащӀэри сфӀэӀэфӀыжкъым; мы щӀыналъэм щыщ бзылъхугъэхэу мы хет бзылъхугъэхэм яхуэдэхэм ящыщ Екъуб фызу къишэмэ, сыт сэ гъащӀэми сызэрыхуеижыр+?

28

28^1Къриджащ Исхьэкъ Екъуб, и нэфӀ щигъэхуащ, унафэуи мыр хуищӀащ:

– Къыумышэ ханаан цӀыхубзхэм ящыщ фызу. 2Тэдж, кӀуэ Паддан-Арам, уи анэм и адэ Бэтуел и унэм, къиш абы фызу уи анэм и дэлъху Лабан ипхъухэм ящыщ+. 3Псори зыхузэфӀэкӀ Тхьэм и нэфӀ къыпщрехуэ. Урегъэбагъуэ икӀи ухрегъахъуэ, къыптрехъукӀ уэ цӀыху лъэпкъ куэдыр; 4Апхуэдэуи къыплърегъэс Тхьэм Ибрэхьим къылъигъэса нэфӀыр, уэри уэ къыптехъукӀыну бынхэми, Тхьэм Ибрэхьим кърита щӀыналъэу уэ хамэу узыщыпсэур уэ къыпхуэнэжьыну.

5Арати, Исхьэкъ иутӀыпщащ Екъуб, икӀи ар кӀуащ Паддан-Арам, арамей лъэпкъым щыщ Бэтуел и къуэ, Екъубрэ Эсаурэ я анэ Ребеккэ и дэлъху Лабан деж.

Эсау Исмэхьил ипхъу къызэришар

6Эсау илъэгъуащ Исхьэкъ и нэфӀ Екъуб зэрыщигъэхуар икӀи и нэфӀ къыщигъэхуауэ ар Паддан-Арам, абы фыз къришын папщӀэ, зэригъэкӀуар, «Къыумышэ ханаан бзылъхугъэхэм ящыщ фызу» жиӀэуи абы унафэ зэрыхуищӀар. 7Екъуб и адэмрэ и анэмрэ едаӀуэу Паддан-Арам зэрыкӀуари илъэгъуащ Эсау. 8Абдеж къыгурыӀуащ Эсау ханаан бзылъхугъэхэр езым и адэ Исхьэкъ зэрыфӀэмыфӀыр. 9Арати, Эсау Исмэхьил деж кӀуэри, къишащ фызу Махъалат, Ибрэхьим и къуэ Исмэхьил и пхъур, Нэбаиот и шыпхъур, адрей и фызхэм я щӀыӀужкӀэ+.

Екъуб и пщӀыхьэпӀэр

10Екъуб Бэр-Шэвэ икӀри кӀуащ Харан. 11ЩӀыпӀэ гуэрым нэсри къыщынащ абдежым нэху къыщекӀыну, дыгъэр къухьати. А щӀыпӀэм деж щылъ мывэхэм ящыщ зы къищтэщ, ар пӀэщхьагъыу игъэтӀылъри, щыгъуэлъащ а щӀыпӀэм. 12Абдежым илъэгъуащ пщӀыхьу: пкӀэлъей тетщ щӀылъэм, уафэм щӀэуэу; Тхьэм и мелыӀычхэри къох икӀи докӀуей абыкӀэ. 13ИкӀи Зиусхьэныр абы ищхьэкӀэ тетщи, жеӀэ:

– Зиусхьэныр, уи адэ Ибрэхьими Исхьэкъи я Тхьэр, Сэращ. Уэ узытелъ щӀыналъэр Сэ фэстынущ уэри къыптехъукӀыну бынхэми. 14ИкӀи хъунущ уэ къыптехъукӀыну цӀыхухэр щӀылъэ пшахъуэм и бжыгъэм хуэдизу куэд; щыпсэунущ ахэр къухьэпӀэмкӀи къуэкӀыпӀэмкӀи, ищхъэрэкӀи ипщэкӀи; уэрэ уэ къыптехъукӀыну цӀыхухэмрэ фи хьэтыркӀэ си нэфӀ ящызгъэхуэнущ дунейм и лъэпкъ псоми+. 15Зыщумыгъэгъупщэ, Сэ сыуигъусэщ; икӀи ущысхъумэнущ дэнэ дежи, дэнэ укӀуэми, икӀи къозгъэгъэзэжынущ уэ мы щӀыналъэм; уи закъуэу укъэзгъэнэнукъым, бжэсӀар Сэ згъэзэщӀэху.

16Екъуб къызэщыури, жиӀащ:

– Хьэкъщ Зиусхьэныр мы щӀыпӀэм зэрыщыӀэр; ар сэ сщӀакъым!

17ИкӀи къэшынэри, жиӀащ:

– Сыту шынагъуэ мы щӀыпӀэр! Мыр Тхьэ унэщ, мыр уафэхэм я куэбжэщ, армыхъу нэгъуэщӀкъым.

18Къэтэджащ Екъуб пщэдджыжьым жьыуэ, пӀэщхьагъыу игъэтӀылъыгъа мывэр къищтэри игъэуващ ар фэеплъу; трикӀащ абы и щхьэм дагъэ+. 19ФӀищащ а щӀыпӀэм цӀэуэ Бэтэл[*]; а къалэм япэм и цӀэу щытар Лузщ+.

20Екъуб тхьэлъанэ ищӀащ:

– Тхьэр си гъусэмэ, сэ сызытет гъуэгум сыкъыщихъумэмэ, сшхыну щӀакхъуэрэ щыстӀэгъэну щыгъынрэ къызитмэ, 21икӀи сэ мамырыгъэкӀэ си адэм и унэм згъэзэжмэ, абы щыгъуэ Зиусхьэныр си Тхьэ хъунущ, 22Фэеплъу сэ згъэува мы мывэри хъунущ Тхьэм и унэ; Уэ, Тхьэ, тыгъэ къысхуэпщӀ псоми ящыщу Ӏыхьэ пщӀанэри сэ Уэ уэстынщ+.

29

Екъуб Рахэл зэрыхуэзар

29^1Екъуб тэджщ и гъуэгу техьэжри, къуэкӀыпӀэм и цӀыхухэм я щӀыналъэм кӀуащ. 2Къилъэгъуащ абы губгъуэм псыкъуий иту, Ӏэщ цӀыкӀуу хъушищи абы и гъунэгъуу щытщ; а псыкъуийм кърахыурэ псы ирагъафэрт хъушэхэр. Псыкъуийм щхьэщылът мывэшхуэ. 3Абдежым хъушэ псори щызэхуэса нэужь, псыкъуийм мывэр къытрагъэукӀуриикӀырти, мэлхэр псы ирагъафэрт Ӏэщыхъуэхэм; итӀанэ аргуэру мывэр тралъхьэжырт псыкъуийм.

4– Си къуэшхэ! Дэнэ фыщыщ? – еупщӀащ Екъуб абыхэм.

– Дэ Харан дыщыщщ, – жаӀащ абыхэм.

5– ФцӀыхуу пӀэрэ фэ Нахъор и къуэ Лабан? – еупщӀащ абыхэм.

– ДоцӀыху, – жаӀащ абыхэм.

6– Узыншэу пӀэрэ ар? – аргуэру еупщӀащ абыхэм.

– Уыншэщ, – жаӀащ абыхэм, – Рахэл, абы и пхъур, къокӀуэ мэлхэм я гъусэу.

7– Махуэр иджыри кӀыхьщ, – яжриӀащ Екъуб Ӏэщыхъуэхэм, – хъуакъым Ӏэщ къехулӀэжыгъуэ; мэлхэр псы евгъафи, фыкӀуэ, вгъэхъу.

8– Ар тхузэфӀэкӀынукъым, хъушэ псори къызэхуэмысу, мывэри псыкъуийм къытрамыгъэукӀуриикӀыу, – жаӀащ мыдрейхэм. – ИтӀанэ мэлхэр псы едгъэфэнщ.

9Иджыри ар епсалъэрт абыхэм, Рахэл и адэм и мэлхэм яхэту къыщыӀухьам, абы ахэр игъэхъурт. 10Екъуб, и анэм и дэлъху Лабан ипхъу Рахэлрэ и анэм и дэлъху Лабан и мэлхэмрэ къыщилъагъум, кӀуэщ, мывэр псыкъуийм къытригъэукӀуриикӀри псы иригъэфащ и анэм и дэлъху Лабан и мэлхэр.

11ИтӀанэ Екъуб ба хуищӀащ Рахэл, зригъэӀэтащ абы и макъым, икӀи къэгъащ. 12Екъуб Рахэл жриӀащ ар абы и адэм зэриӀыхьлыр, Ребеккэ зэрикъуэр. Модрейр жэри, жриӀэжащ ар и адэм.

13Лабан, и шыпхъум и къуэ Екъуб и хъыбар щызэхихым, жэрыгъэкӀэ абы къыпежьащ, ӀэплӀэ, ба къыхуищӀри щӀишащ и унэм; мыдрейми и хъыбар псори Лабан хуиӀуэтэжащ. 14Лабан къыжриӀащ абы:

– ИпэжыпӀэкӀэ, уэ си къупщхьэми силми ущыщщ.

Арати, щыпсэуащ абы деж Екъуб мазэ псэукӀэ.

Екъуб Леарэ Рахэлрэ къызэришар

15Лабан Екъуб жриӀащ итӀанэ:

– Дауэ хъун уэ пщӀэншэу укъысхуэлажьэу, узэрызиӀыхьлым щхьэкӀэ? КъызжеӀэ, сыт лэжьапщӀэу уэстын?

16Лабан иӀэт пхъуитӀ; нэхъыжьым и цӀэт Леа; нэхъыщӀэм и цӀэр Рахэлт. 17Леа набгъэт, ауэ Рахэл ипкъкӀи зэкӀужт, и нэкӀукӀи дахэт. 18Екъуб Рахэл егуэкӀуати, жиӀащ:

– Сэ сыпхуэлэжьэнщ илъэсиблкӀэ, уипхъу нэхъыщӀэ Рахэл папщӀэ.

19– Ар уэ уэстмэ, нэхъыфӀщ нэгъуэщӀ гуэрым ест нэхърэ – жиӀащ Лабан, – щыпсэу си деж.

20Арати, Екъуб лэжьащ Рахэл папщӀэ илъэсиблкӀэ; ауэ ахэр абы къыщыхъуащ махуэ зыбжанэу, сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ абы ар фӀыуэ илъэгъуат.

21ИтӀанэ жриӀащ Екъуб Лабан:

Къызэт си фызыр; къэсащ абы деж сыщыщӀыхьэн хуей пӀалъэр.

22Лабан а щӀыпӀэм щыпсэу цӀыху псори зэхуишэсри, ищӀащ хьэгъуэлӀыгъуэ. 23Пщыхьэщхьэм Рахэл и пӀэкӀэ ипхъу Леа хущӀишащ абы, игъапцӀэри; щӀыхьащ абы деж Екъуб. 24Лабан езым и унэӀут бзылъхугъэ Зилпэ иритащ езым ипхъу Леа, абы хуэӀуэхутхьэбзэщӀэну.

25Пщэдджыжьым ар Леау къыщӀэкӀащ.

Арати, Екъуб жриӀащ Лабан:

– Сыт уэ къызэпщӀар? Рахэл папщӀэкъэ сэ сыщӀыпхуэлэжьар? Сыт уэ сыкъыщӀэбгъэпцӀар?

26– Дэ ди щӀыпӀэм щыхабзэкъым нэхъыжьым и пэ нэхъыщӀэр ирагъашэу, – жиӀащ Лабан. – 27ИрекӀ мы тхьэмахуэр; итӀанэ уэттынщ нэхъыщӀэри, иджыри илъэсиблкӀэ укъызэрысхуэлэжьэнум и пщӀэу.

28Екъуб апхуэдэуи ищӀащ; ирихьэкӀащ а тхьэмахуэр. ИтӀанэ Лабан къритащ абы ипхъу Рахэл фызу. 29Лабан иритащ ипхъу Рахэл и унэӀутыну езым и унэӀут бзылъхугъэ Билхьэ. 30Екъуб щӀыхьащ Рахэл деж. Леа нэхърэ нэхъыфӀу илъагъурт абы Рахэл; икӀи хуэлэжьащ Лабан аргуэру илъэсиблкӀэ.

Екъуб и къуэхэр

31Зиусхьэным Екъуб Леа фӀыуэ къызэримылъагъум гу лъитэри, зэӀуихащ абы и кӀуэцӀыр, мыдрей Рахэл лъхуэртэкъым. 32Леа уэндэгъу хъури къилъхуащ къуэ, фӀищащ абы цӀэуэ Рубэн[*]; сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ жиӀащ абы:

– Зиусхьэныр къеплъащ си тхьэмыщкӀагъэм; иджы фӀыуэ силъагъунущ си лӀым.

33Аргуэру лъэщыджэ хъури, къилъхуащ къуэ, икӀи жиӀащ:

– Сэ фӀыуэ си лӀым сыкъызэримылъагъур Зиусхьэным зэхихати, къызитащ мыри.

ФӀищащ абы цӀэуэ Симеон[*].

34Аргуэру лъэщыджэ хъури, къилъхуащ къуэ.

– АтӀэ иджы сэ къыскӀэрыпщӀэнущ си лӀым и гур; сэ абы къыхуэслъхуащ къуищ, – жиӀащ абы

Абы къыхэкӀыу абы фӀащащ цӀэуэ Лэуий[*].

35Аргуэру лъэщыджэ хъури, къилъхуащ къуэ.

– АтӀэ иджы щытхъу хуэсӀэтынщ Зиусхьэным, – жиӀащ абы.

Абы къыхэкӀыу фӀищащ абы цӀэуэ Иудэ[*].

Абдеж щигъэтыжащ лъхуэн.

30

30^1Рахэл Екъуб сабий къызэрыхуимылъхуфыр къыщилъагъум, езым и шыпхъум ефыгъуэри, жриӀащ Екъуб:

– Къызэт бынхэр; къызумытмэ, сылӀэнущ.

2Екъуб Рахэл хуэгубжьри, жиӀащ:

– Сэ сыхъуа уи кӀуэцӀым зыри ирезымыгъащӀэ Тхьэ?

3– Мис си унэӀут бзылъхугъэ Билхьэ, – жиӀаш Рахэл, – щӀыхьэ абы деж: щрелъхуэ си лъэгуажьэхэм деж ар, абы къилъхуауэ сэри бынхэр сиӀэн папщӀэ[*].

4Арати, иритащ абы Билхьэ, езым и унэӀут бзылъхугъэр, абы игъэфызыну; Екъуб щӀыхьащ абы деж. 5Билхьэ уэндэгъу хъури, Екъуб къыхуилъхуащ къуэ.

6Абы щыгъуэ жиӀащ Рахэл:

– Хьэкум къысхуищӀащ сэ Тхьэм, – жиӀащ Рахэл, – си лъэӀур зэхихри, къызитащ къуэ.

Абы къыхэкӀыу фӀищащ абы цӀэуэ Дан[*].

7Аргуэру лъэщыджэ хъуащ Билхьэ, Рахэл и унэӀут бзылъхугъэр, икӀи Екъуб къыхуилъхуащ къуэ етӀуанэр.

8– Бэнэныгъэ лъэщкӀэ си шыпхъум себэнри сытекӀуащ, – жиӀащ Рахэл.

Абы къыхэкӀыу фӀищащ абы цӀэуэ Нафталий[*].

9Леа езыр зэрымылъхуэжыр къыщилъагъум, и унэӀут бзылъхугъэ Зилпэ къищтэри, ар иритащ Екъуб игъэфызыну. 10Леа и унэӀут бзылъхугъэ Зилпэ къыхуилъхуащ Екъуб къуэ итӀанэ. 11ЖиӀащ абы щыгъуэ Леа:

– Си насыпым къихьащ.

Абы къыхэкӀыу фӀищащ абы цӀэуэ Гад[*].

12Леа и унэӀут бзылъхугъэ Зилпэ етӀуанэрейуи къуэ Екъуб къыхуилъхуащ.

13ЖиӀащ Леа:

– Гъуэгу махуэ сытеуващ; сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ насыпыфӀэкӀэ къызэджэнущ сэ бзылъхугъэхэр.

ИкӀи фӀищащ абы цӀэуэ Ащэр[*].

14Реувен кӀуащ губгъуэм, гуэдзыр щыӀуахыж зэманым, губгъуэм къыщигъуэтри, къыхуихьащ ахэр Леа, езым и анэм. Рахэл Леа жриӀащ абдежым:

– Къызэт уи къуэм и мандрагорхэр[*].

15Ауэ абы къыжриӀэжащ:

– УфӀэмащӀэу ара уэ си лӀыр зызэрыӀэщӀэбгъэхьар, иджы си къуэм и мандрагорхэри зыӀэщӀэбгъэхьэну ухэт?

– Апхуэдэу щыхъуакӀэ, – жиӀащ Рахэл, – ар мы жэщым уэ къыбдрегъуэлъ, уи къуэм и мандрагорхэм папщӀэ.

16Екъуб пщыхьэщхьэм губгъуэм къыщикӀыжам, Леа абы пежьэри, жриӀащ:

– КъыщӀыхьэ си деж; си къуэм и мандрагорхэмкӀэ укъэсщэхуащи.

Арати, дэгъуэлъащ Екъуб Леа а жэщым.

17Тхьэм зэхихащ Леа и лъэӀур, ар уэндэгъу хъури, къыхуилъхуащ Екъуб къуэ етхуанэр. 18ЖиӀащ абы щыгъуэ Леа:

– Тхьэм сэ си лӀым си унэӀут бзылъхугъэр зэрестам пэкӀуэр къызитыжащ.

Абы къыхэкӀыу фӀищащ абы цӀэуэ Иссашкар[*].

19Леа аргуэру уэндэгъу хъури, къыхуилъхуащ Екъуб къуэ еханэр.

20ЖиӀащ абы щыгъуэ Леа:

– Тхьэм къызитащ тыгъэ гъуэзэджэ; иджы си лӀым щӀыхь къысхуищӀынущ, сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ къыхуэслъхуащ абы къуих.

Абы къыхэкӀыу фӀищащ абы цӀэуэ Зэбулун[*].

21ИтӀанэ къилъхуащ пхъу икӀи фӀищащ абы цӀэуэ Динэ.

22Тхьэм игу къэкӀыжащ Рахэл, ар Тхьэм зэхихри лъхугъэ иӀэну Ӏэмал къритащ. 23Ар уэндэгъу хъури, къилъхуащ къуэ, икӀи жиӀащ:

– Сщхьэщихащ Тхьэм си емыкӀур.

24ИкӀи фӀищащ абы цӀэуэ Исуф[*].

– Зиусхьэным сэ къызрет иджыри къуэ, – жиӀэри.

Екъуб Лабан зэрэхуэлэжьамрэ бей зэрыхъуамрэ

25Рахэл Исуф къилъхуа нэужь, Екъуб Лабан жриӀащ:

– СутӀыпщыжи, сыкӀуэжынщ сэ си щӀыпӀэм, си щӀыналъэм. 26Къызэтыж сэ сыщӀыпхуэлэжьа си фызхэмрэ си бынхэмрэ, сэ сыкӀуэжынщ; уэ ущыгъуазэщ сэ фӀыуэ сызэрыпхуэлэжьам.

27Лабан къыжриӀащ абы:

– НэфӀкӀэ укъызэплъмэ, мыр жысӀэну хуит сыщӀ. Сэ джэш дзынымкӀэ зэзгъэщӀащ уи хьэтыркӀэ Зиусхьэным и нэфӀ къызэрысщыхуам.

28АдэкӀи жиӀащ:

– Уэстыну пщӀэр уэ зыхуэгъэувыжи, сэ уэстынщ.

29– Уэ уощӀэ сэ сызэрыпхуэлэжьа щӀыкӀэри сэ сапэрыту уи Ӏэщыр зэрыбэгъуари, – жриӀащ Екъуб абы. 30– Си япэкӀэ мащӀэ фӀэкӀа уимыӀамэ, иджы хъуащ куэд; сэ дэнэ сыкӀуами, Зиусхьэным и нэфӀ къыпщигъэхуащ; ауэ сыт щыгъуэ сэ сыщыхуэлэжьэнур си унагъуэм?

31– Сыт уэстын? – къеупщӀащ Лабан.

– Зыри къызумыт, – жиӀащ Екъуб. – Сэ жыхуэсӀэр къысхуэпщӀэмэ, аргуэру пхуэзгъэхъунщ икӀи пхуэсхъумэнщ уи мэлхэри уи бжэнхэри. 32Сэ сыпхрыкӀынщ нобэ уи мэл, бжэн хъушэм; къыхэгъэкӀ абы мэлу бжьыгъэ зыхэлъри къуэлэнри, мэлхэм ящыщу мэл фӀыцӀэри, апхуэдэуи бжэнхэм ящыщу бжьыгъэ зыхэлъри къуэлэнри. Апхуэдэ Ӏэщыр схурехъу сэ лэжьапщӀэ. 33ИтӀанэ си лэжьапщӀэм уеплъыну укъыщыкӀуэ нэгъуэщӀ зэманым деж си захуагъэр нэрылъагъу щыхъунщ уи пащхьэм деж. Бжьыгъэ зыхэмылъ е мыкъуэлэн бжэнхэм, мэлхэм ящыщу мыфӀыцӀэу сиӀэр къэдыгъуащ.

34– Хъарзынэщ, ирехъу уэ зэрыжыпӀауэ, – жиӀащ Лабан.

35АрщхьэкӀэ къыхигъэкӀащ Лабан а махуэм ажэ къуэлэнхэмрэ бжьыгъэ зиӀэхэмри, бжэну бжьыгъэ зыхэлъхэри къуэлэнхэри, хужь тӀэкӀу фӀэкӀа зыхэмыт псори, мэл фӀыцӀэ псори, икӀи яӀэщӀилъхьащ езым и къуэхэм. 36Езымрэ Екъубрэ я зэхуакум махуищ гъуэгу я зэпэжыжьагъыу игъэуващ. Екъуб игъэхъурт Лабан и адрей Ӏэщ цӀыкӀухэр.

37Екъуб щиху, миндал, тхушэ чы цӀынэ цӀыкӀухэр къищтэри, къуэлэн кусэхэр яхуищӀащ, чы цӀыкӀухэм ятелъ фэр трихри; 38А чы дэбзыкӀахэр Ӏэщхэр псы ефэну къыздекӀуалӀэ хьэкхъуафэхэм ирилъхьащ. Абдеж псафэ къыщыкӀуэкӀэ, Ӏэщхэр щызэкӀуалӀэу я хабзэт. 39Чыхэм я пащхьэм щызэкӀуалӀэрти, къалъхурт Ӏэщ къуэлэни, ӀэпапӀэ зыхэти, бжьыгъэ зиӀи. 40Екъуб щынэхэр къыхигъэкӀырти, и былымхэр Лабан и Ӏэщ къуэлэнымрэ и Ӏэщ фӀыцӀэмрэ я пэ зэкӀуэлӀэнухэм папщӀэ къригъэувэрт;

Екъуб иӀыгът езым и хъушэхэр щхьэхуэу, яхигъэхьэртэкъым ахэр Лабан и Ӏэщым. 41Ӏэщ гуащӀафӀэр щыхуажэкӀэ, Екъуб сыт щыгъуи ирилъхьэрт чыхэр хьэкхъуафэм, Ӏэщхэм ялъагъуу, чыхэм я пащхьэм ахэр щызэкӀуэлӀэн папщӀэ. 42Ауэ Ӏэщ къарууншэхэр щыхуажэм деж чы игъэтӀылъыртэкъым. Апхуэдэуи лъысырт Ӏэщ къарууншэхэр Лабан, Ӏэщ гуащӀафӀэхэр Екъуб. 43Арати, хъуащ Екъуб икъукӀэ, икъукӀэ бей, иӀэт абы Ӏэщ цӀыкӀу куэди, унэӀут бзылъхугъэ, хъулъхугъэ куэди, махъшэ куэди, шыд куэди.

31

Екъуб Лабан деж къызэрыщыщӀэпхъужар

31^1Екъуб зэхихащ Лабан и къуэхэм жаӀэ псалъэхэр:

– Екъуб зыӀэщӀиубыдащ ди адэм иӀа псори, ди адэм и мылъкум къыхигъэкӀащ и къулеигъэ псори.

2Къилъэгъуащ Екъуб Лабан и нэкӀур, ар абы къыхущытыжкъым дыгъуаси вэсэмахуи къызэрыхущытам хуэдэу. 3КъыжриӀащ Зиусхьэным Екъуб:

– Гъэзэж уи адэхэм я щӀыналъэу узыщалъхуа хэкум; Сэри сыуигъусэнущ.

4Екъуб игъакӀуэри Рахэлрэ Леарэ езым и Ӏэщ цӀыкӀу хъушэ здэщыӀэ губгъуэм къригъэшащ. 5ЯжриӀащ абыхэм:

– Сэ солъагъу фи адэм и нэкӀур, ар дыгъуаси вэсэмахуи хуэдэу къызэрысхущымытыжыр. Ауэ си адэм и Тхьэр сэ си гъусэщ. 6Фэ езыхэр фыщыгъуазэщ фи адэм си къару псомкӀи сызэрыхуэлэжьам. 7Ауэ фи адэм сыкъигъапцӀэурэ пщӀэнейрэ ихъуэжащ си лэжьапщӀэр. Тхьэм хузэфӀигъэкӀакъым абы Ӏеягъэ къызищӀэну. 8«Бжьыгъэ зиӀэ Ӏэщыр уэ пхуэхъунущ пщӀэ» абы щыжиӀэм, Ӏэщ псоми къалъхуащ бжыгъэ зиӀэхэр. «Къуэлэнхэр пхуэхъунущ уэ пщӀэ» абы щыжиӀэм, Ӏэщ псоми къалъхуащ къуэлэнхэу. 9Арати, Тхьэм фи адэм Ӏэщыр къыӀэщӀихри, сэ къызитащ.

10Зэгуэрым, Ӏэщым я хуэжэгъуэу, сэ пщӀыхьэпӀэм хэту слъэгъуащ бжэнхэм дэкӀуея ажэхэр къуэлэнхэу, ӀэпапӀэ зиӀэ яхэту, бжьыгъи яӀэу. 11Тхьэм и мелыӀычым сэ къызжиӀащ пщӀыхьым сыхэту:

– Екъуб!

– Сымис сэ, – жысӀащ сэ.

12– Уи напӀэхэр Ӏэти, еплъ, – жиӀащ абы. – Бжэнхэм дэкӀуея ажэ псори къуэлэнщ, ӀэпапӀэ зиӀэхэщ, бжьыгъэ зиӀэхэщ; сэ солъагъу Лабан уэ сыт къыуищӀэми. 13Фэеплъым дагъэр щытепкӀэгъа, Сэри псалъэ быдэ къыщызэптыгъа Бэтэл деж уэ къыщыпхуэлъэгъуа Тхьэр Сэращ. Иджы зыӀэт, икӀ мы щӀыналъэм; гъэзэж узыщалъхуа хэкум+.

14Рахэлрэ Леарэ иратащ Екъуб жэуап:

– ЩыдиӀэж иджы дэ ди адэм и лъапсэм Ӏыхьэрэ мылъкурэ? 15Хамэхэм яхуэдэукъэ дэ абы дызэрилъытэр? Сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ абы дэ дищащ, уеблэмэ ишхащ ди дыжьынри. 16Абы къыхэкӀкӀэ мылъкуу Тхьэм ди адэм къыӀрихар дыдейщ, ди бынхэми ейщ. Аращи, Тхьэм уэ къыбжиӀа псори щӀэ.

17Арати, ежьащ Екъуб, тригъэтӀысхьащ и бынхэри и фызхэри махъшэхэм; 18ИтӀанэ къыздищтащ езым и Ӏэщ псори, мылъкуу зыӀэригъэхьа псори, Паддан-Арам щиугъуея Ӏэщри и адэ Исхьэкъ деж Ханаан щӀыналъэм кӀуэжын папщӀэ. 19Лабан езым и Ӏэщым я цыр къищыну щыкӀуэм, Рахэл къидыгъуащ и адэм иӀа тхьэ сурэтхэр. 20Екъуб арамей Лабан къыфӀидыгъуащ и гур, сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ абы хъыбар иригъэщӀакъым зэрежьэжынумкӀэ. 21Арати, ежьэжащ езым иӀэ псори и гъусэу; зиӀэтщ, псым зэпрыкӀри, игъэзащ Гилеад бгымкӀэ.

22Ещанэ махуэм Лабан жраӀащ Екъуб зэрежьэжар. 23Абы щыгъуэ абы зыщӀигъущ езым и Ӏыхьлыхэри, кӀэлъыжащ абы махуиблкӀэ икӀи щылъэщӀыхьащ Гилеад бгым деж. 24АрщхьэкӀэ Тхьэр арамей Лабан пщӀыхьым хэту жэщым къыхуэлъагъуэри, къыжриӀащ абы:

– Зыхъумэ, жумыӀэ Екъуб Ӏеи фӀыи.

25Арати, лъэщӀыхьащ Лабан Екъуб; Екъуб и шэтырхэр тригъэуват бгыщхьэм, Лабани езым и Ӏыхьлыхэр и гъусэу и шэтырхэр тригъэуващ Гилеад бгым. 26ЖриӀащ Лабан Екъуб:

– Сыт уэ зэхэпщӀыхьар? Сытым щхьэкӀэ уэ сыкъэбгъапцӀэу скӀэщӀэпша сипхъухэр, ӀэщэкӀэ гъэр ящӀахэм хуэдэу? 27Сыт щэхуу ущӀэпхъуэжу сэ зыщӀысщыбгъэпщкӀуар, къыщӀызжумыӀари сыт? Сэ узутӀыпщыжынут гуфӀэгъуэмрэ уэрэдхэмрэ ухэту, тимпанхэми пшынэми къыпхуеуэу. 28Уэ Ӏэмал къызэптакъым уеблэмэ си пхъурылъхухэми сипхъухэми ба яхуэсщӀыжыну; акъылыншагъэщ уэ пщӀар. 29Хэлъщ си Ӏэм къару фэ Ӏеягъэ фэсщӀэфыну; ауэ фи адэм и Тхьэр дыгъуасэ къызэпсалъэри, сэ къызжиӀащ:

– Сакъ, жумыӀэ Екъуб Ӏеи фӀыи.

30– Ауэ уэ укӀуэжами зи хэлъкъым, сыту жыпӀэмэ уэ укъытричырт уи адэм и унэм уихьэжыну, ауэ сыт къыщӀэбдыгъуар-тӀэ си тхьэ сурэтхэр?

31Екъуб Лабан жэуап иритурэ, жиӀащ:

– Сэ сышынэрт; сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ «стумыхыжащэрэт уипхъухэр» жысӀэурэ сегупсысырти. 32Уи тхьэ сурэтхэр хэт къыкъуэпхыжми, абы псэу иӀэжкъым. Ди Ӏыхьлыхэм я пащхьэм щызэхэгъэкӀ ууейуэ сӀыгъхэри, здэщтэж.

Ауэ Екъуб ищӀэртэкъым ахэр Рахэл къызэридыгъуар.

33Арати, щӀыхьащ Лабан Екъуб и шэтырми, Леа и шэтырми, унэӀут бзылъхугъитӀым я шэтырми, ауэ игъуэтакъым зыри. ИтӀанэ Леа и шэтырым къыщӀэкӀыжри, щӀыхьащ Рахэл и шэтырым. 34Рахэл къищтащ тхьэ сурэтхэр, ахэр махъшэм телъ уанэм и щӀагъ щӀилъхьэри, тетӀысхьэжащ абыхэм. Къищащ Лабан шэтырыр зэрыщыту, ауэ игъуэтакъым. 35Мыдрейми жриӀащ и адэм:

– Къысхуремыгубжь си зиусхьэныр и пащхьэм сызэрыщымытэджыфым папщӀэ; сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ бзылъхугъэ хабзэр къысхуэкӀуащ.

Арати, ар лъыхъуащ, ауэ игъуэтакъым тхьэ сурэтхэр.

36Екъуб къэгубжьри, Лабан едауэу щӀидзащ. Екъуб псэлъэн къыщӀидзэри, жриӀащ Лабан:

– Сыт си лажьэр, гуэныхьу стелъри сыт, щхьэ зэхэзехуэн сыпщӀа? 37Уэ къыуплъыхьащ си хьэпшып псори, сыт къахэбгъуэтар уи унэ хьэпшыпхэм ящыщу? Щыдгъэлъагъу уи Ӏыхьлыхэми си Ӏыхьлыхэми я пащхьэм деж; къытхурехъу дэ тӀум ахэр хеящӀэ.

38– Мис, илъэс тӀощӀкӀэ сыщыӀащ сэ уи деж; уи мэлхэми уи бжэнхэми щыщанэжа къэхъуакъым; уэ хъушэм щыщ мэли сэ сшхакъым; 39ХьэкӀэкхъуэкӀэм зэпкъритхъар сэ ныпхуэсхьыжакъым; ар сэ схэщӀауэт зэрызбжыр; сэ сыбгъэпшынырт жэщым кӀуэдари, махуэм кӀуэдари. 40Сэ гугъу сехьырт махуэм хуабэкӀэ, жэщми щӀыӀэкӀэ; си нэхэми жейр къекӀуэртэкъым. 41Апхуэдэххэщ илъэс тӀощӀу уи унэм щызгъэкӀуар. Сэ уэ сыпхуэлэжьащ илъэс пщыкӀуплӀкӀэ уи пхъуитӀым папщӀэ, илъэсихкӀэ уи Ӏэщым папщӀэ; атӀэми уэ пщӀэнейрэ пхъуэжащ си лэжьапщӀэр. 42Си адэм и Тхьэр, Ибрэхьим и Тхьэр икӀи Исхьэкъ и Шынагъуэр си мыгъусатэмэ, уэ иджы сыбутӀыпщыжынут ӀэнэщӀу. Тхьэм къилъэгъуащ си тхьэмыщкӀагъэри си Ӏэхэм ялэжьари, икӀи къысхуищӀащ хьэкум дыгъуасэ.

Екъубрэ Лабанрэ зэгурыӀуэныгъэ зэрызэдащӀар

43Лабан жэуап къитри къыжриӀащ Екъуб:

– Пхъухэр сипхъущ; сабийхэр си сабийщ; Ӏэщри си Ӏэщщ, уэ плъагъу псори сысейщ: сэ зыгуэр есщӀэфыну-тӀэ сипхъухэми абыхэм къалъхуа сабийхэми? 44Иджы зэгурыӀуэныгъэ зэдухылӀэнщ уэрэ сэрэ, ар щыхьэт щыхъунщ уэрэ сэрэ ди якум.

45Екъуб мывэ къищтэри игъэуващ ар фэеплъу+. 46ЯжриӀащ Екъуб езым и Ӏыхьлыхэм:

– КъызэщӀэфкъуэ мывэхэр.

Абыхэм мывэхэр къащтэурэ Ӏуащхьэу зэтралъхьащ, итӀанэ щышхащ мывэхэм деж. 47Лабан фӀищащ абы: Егъар-Сахъадут[*]; ауэ Екъуб абы фӀищар Гъаледщ. 48ИтӀанэ жиӀащ Лабан:

– Нобэ мы Ӏуащхьэр уэрэ сэрэ ди якум щыщыхьэтщ.

Аращ Галеед цӀэуэ щӀыфӀищар. 49Мицпэри[*] жраӀэ Лабан мыпхуэдэу зэрыжиӀам щхьэкӀэ:

– КъыткӀэлъреплъ Зиусхьэныр уэри сэри, дыщызэрымылъагъужым деж. 50Сипхъухэм Ӏейуэ уахущытмэ, е сипхъухэм нэмыщӀ нэгъуэщӀ фызхэр къапшэмэ, дэ ди якум цӀыху дэмытми, еплъ, Тхьэр щыхьэту дэтщ уэрэ сэрэ ди якум.

51– Мы Ӏуащхьэм еплъ, – жриӀащ Лабан Екъуб, – ар уэрэ сэрэ ди якум фэеплъу сэ дэзгъэуващ. 52Мы Ӏуащхьэр щыхьэтщ, мы фэеплъри щыхьэтщ Ӏеягъэ щхьэкӀэ сэ мы Ӏуащхьэм уи дежкӀэ сынызэрыфӀэмыкӀынумкӀэ, уэри си дежкӀэ мы Ӏуащхьэм укъызэрыфӀэмыкӀынумкӀэ. 53Ибрэхьим и Тхьэмрэ Нахъор и Тхьэмрэ ди якум хеящӀэу дрет, абыхэм я адэм и Тхьэр.

Екъуб тхьэлъанэ ищӀащ езым и адэ Исхьэкъ и цӀэкӀэ+. 54ИкӀи щиукӀащ Екъуб къурмэныпхъэр Ӏуащхьэм деж, къриджащ езым и Ӏыхьлыхэр щӀакхъуэ яшхыну; абыхэм яшхащ щӀакхъуэ, нэхуи щагъэщащ Ӏуащхьэм деж.

55Къэтэджащ Лабан пщэдджыжьым жьыуэ, ба яхуищӀщ и пхъурылъхухэми ипхъухэми, Тхьэм и нэфӀ къащихуэну хуелъэӀуащ абыхэм. ИтӀанэ ежьэжри, кӀуэжащ Лабан езым и щӀыпӀэм.

32

32^1Екъуб ежьащ езым и гъуэгукӀэ. Къыпежьащ абы Тхьэм и мелыӀычхэр. 2Екъуб ахэр щилъагъум, жиӀащ:

– Ар Тхьэм и уафэдзэм и увыӀэпӀэщ.

ИкӀи фӀищащ а щӀыпӀэм цӀэ: Маханаим[*].

Екъуб тыгъэхэр Эсау къызэрыхуигъэхьар

3Екъуб езым япэ иту хуигъэкӀуащ и къуэш Эсау хъыбарегъащӀэхэр Эдом хэкум щыӀэ Сеир щӀыналъэм. 4Унафэ яхуищӀащ абыхэм, мыр жиӀэри:

– Мыпхуэдэу жефӀэ си зиусхьэн Эсау: мыращ жиӀэр уи унэӀут Екъуб: сэ сыщыпсэуащ Лабан деж, сыщыпсэуащ иджыри къэс; 5СиӀэщ сэ выхэри, шыдхэри, Ӏэщ цӀыкӀуи, унэӀут цӀыхухъухэри, унэӀут бзылъхугъэхэри; икӀи сэ нэзгъэкӀуащ си зиусхьэным деж си хъыбар уэзгъэщӀэну, нэфӀкӀэ укъызэплъын папщӀэ.

6ХъыбарегъащӀэхэм Екъуб деж къагъэзэжри, жаӀащ:

– Дэ дыкӀуащ уи къуэш Эсау деж; ар къытпежьауэ къокӀуэ, цӀыху щиплӀ щӀыгъуу.

7Екъуб икъукӀэ къэшынащ, къэгузэващ, икӀи игуэшащ гупитӀу езым и гъусэ цӀыхухэри, Ӏэщ цӀыкӀури инри, махъшэхэри.

8«Эсау зы гупым теуэмэ икӀи ар зэхикъутэмэ, адрей гупым къелын хузэфӀэкӀынщ», жиӀащ абы.

9ИтӀанэ елъэӀуащ Екъуб:

– Си адэ Ибрэхьими си адэ Исхьэкъи я Тхьэ, Зиусхьэну сэ: «Гъэзэж уи щӀыналъэм, уи Ӏыхьлыхэм деж, Сэ фӀыгъуэ пхуэсщӀэнущ уэ» жиӀэу къызжезыӀа!+
10Сахуэфащэкъым сэ зэкӀэ фӀыгъуэрэ пэжыгъэрэ пщӀэуэ Уэ сэ, Уи ӀурыщӀэм, къысхуэпщӀахэм; сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ сэ си башыр сӀыгъыу сызэпрыкӀащ мы Иордан псым; атӀэми иджы сэ гупитӀ мылъку яӀэу си гъусэщ. 11СынолъэӀу, сыӀэщӀэх сэ си къуэшым и Ӏэм, Эсау и Ӏэм; сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ сэ сыщошынэ абы, ар къакӀуэу сэри, анэри, сабийхэри псори диукӀынкӀэ. 12Уэракъэ къызжезыӀар: «Сэ фӀыгъуэ пхуэсщӀэнущ, сщӀынущ уэ къыптехъукӀыну бынхэр куэд, пхуэмыбжу хы пшахъуэм хуэдиз»+.

13А жэщыр а щӀыпӀэм щрихащ Екъуб. ИтӀанэ къищтащ езым иӀэм щыщу и къуэш Эсау папщӀэ тыгъэу: 14Бжэн щитӀ, ажэ тӀощӀ, мэл щитӀ, тӀы тӀощӀ; 15къэпш хъууэ махъшэбз щэщӀ, я махъшэ шыщӀэхэр я гъусэу, жэм плӀыщӀ, выуэ пщӀы, шыдыбз тӀощӀ, шыдыхъуу пщӀы. 16ЯӀэщӀилъхьэщ езым и унэӀутхэм сыт хуэдэ хъушэри, щхьэхуэуи яжриӀащ и унэӀутхэм:

– Сяпэ фиту фыкӀуи, щывгъэт хъушэхэр зыр адрейм пэжыжьэу.

17ИкӀи унафэ хуищӀащ япэрейм, мыр жиӀэри:

– Си къуэш Эсау къыпхуэзэрэ «Уэ хэт урей? Дэни укӀуэрэ? Хэт и хъушэ уяпэ итри?» жиӀэу, къоупщӀмэ, 18жеӀэ: «Уи унэӀут Екъуб; мыр абы си зиусхьэн Эсау къыхуищӀа тыгъэщ; езы Екъуб ди ужь итщ».

19Ар дыдэр унафэу хуищӀащ етӀуанэми, ещанэми, хъушэхэм я ужьым иту кӀуэ псоми, «Апхуэдэу жефӀэ Эсау, фыхуэзэмэ», жиӀэурэ; 20АдэкӀи жыфӀэ: «Уи унэӀут Екъуб ди ужь итщ». Сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ абы езым игукӀэ жиӀащ: «и нэфӀ къызыщызгъэхуэнщ ар сяпэм иту кӀуэ тыгъэхэмкӀи, дызыхуэзмэ фӀыуэ къыспежьэнкӀэ мэхъу итӀанэ».

21Арати, кӀуащ тыгъэхэр абы я пэ иту; езым а жэщыр щигъэкӀуащ увыӀэпӀэм.

Екъуб Тхьэм зэребэнар

22А жэщым къэтэджри, и фызитӀри, и унэӀут бзылъхугъитӀри, и къуэ пщыкӀузри къыздищтэри, зэпрыкӀащ Ябок и чэнжыпӀэмкӀэ. 23Ахэр зэпришащ псым, зэпришащ езым иӀа псори. 24Къэнащ Екъуб и закъуэу.

ИкӀи къебэнащ абы Зыгуэр, нэхущ пшэплъыр къищӀыху. 25КъызэрытемыкӀуэфыр къыщилъагъум, къеӀусэщ абы и куэ къупщхьэ зэрытыпӀэм, зэрыгъэпкӀащ Екъуб и куэ къупщхьэ зэрытыпӀэр, Ар абы къыщебэным.

26– СутӀыпщ сэ, пшэплъ къищӀащ, – жиӀащ адрейм.

– УзутӀыпщынукъым, Уэ уи нэфӀ къысщымыхуауэ, – жиӀащ Екъуб.

27– Сыт уи цӀэр? – жиӀащ адрейм.

– Екъуб, – жиӀащ абы.

28– Иджы щыщӀэдзауэ уи цӀэу щытынур Екъубкъым, атӀэ Израилщ[*], – жиӀащ адрейм, – сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ уэ уебэнащ Тхьэми цӀыхухэми, къару уиӀэу къэбгъэлъэгъуащ+.

29ЩӀэупщӀащ Екъуб, мыр жиӀэурэ:

– КъызжеӀэ уи цӀэр.

– Сыт уэ си цӀэм ущӀыщӀэупщӀэр? – жиӀащ абы.

ИкӀи и нэфӀ къыщыщыхуащ абы абдежым.

30Екъуб фӀищащ а щӀыпӀэм цӀэуэ Пэниел[*], сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ, жиӀащ абы, «Сэ слъэгъуащ Тхьэр, ди нэгу зэхуэгъэзауэ, итӀани псэууэ къелащ си псэр»+. 31КъыщӀэкӀащ дыгъэр, ар Пэнуел щыпхрыкӀым; ещӀэкъуауэрт ар, и куэ къупщхьэ зэрытыпӀэр зэрыпкӀати.

32Абы папщӀэ иджыри къэс израил цӀыхухэм яшхыркъым куэ къупщхьэ зэрытыпӀэм телъ хуэр, сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ Къебэныгъар къеӀусащ Екъуб и куэ къупщхьэ зэрытыпӀэм телъ хуэм.

33

Екъуб Эсау зэрыхуэзар

33^1Екъуб щыплъэм къилъэгъуащ: къокӀуэ Эсау, и гъусэщ абы цӀыху щиплӀ. Щхьэхуэ-щхьэхуэ ищӀащ Леаи, Рахэли, унэӀут бзылъхугъитӀми я сабийхэри. 2ИкӀи иригъэуващ унэӀут бзылъхугъэхэмрэ абыхэм я сабийхэмрэ япэ, Леарэ абы и сабийхэмрэ абыхэм я ужьым, Рахэлрэ Исуфрэ абыхэм я ужьыж. 3Езыр абыхэм япэ иту ежьэри, щхьэщэ ищӀащ щӀыгум нэсу блэнейрэ, и къуэшым щыбгъэдыхьэм.

4Эсау къыпежажьэри ӀэплӀэ къыхуищӀащ, и пщэми зыкъришэкӀащ, баи къыхуищӀащ, икӀи гъащ ахэр. 5Эсау къаплъэри, фызхэри сабийхэри къыщилъагъум, жиӀащ:

– Хэт мы уи гъусэхэр?

– Тхьэм и гущӀэгъукӀэ уи унэӀутым кърита бынхэрщ, – жиӀащ Екъуб.

6ИтӀанэ унэӀут бзылъхугъэхэри абыхэм я бынхэри къыбгъэдыхьэри щхьэщэ къыхуащӀащ Эсау. 7Абы и ужькӀэ Леаи абы и сабийхэми къыбгъэдыхьэри щхьэщэ къыхуащӀащ. ИкӀэм икӀэжым Исуфрэ Рахэлрэ къыбгъэдыхьэри щхьэщэ къыхуащӀащ.

8ЖиӀащ абы щыгъуэ Эсау:

– Мы сыкъызыхуэза къомыр сыт?

– Уэ си зиусхьэныр нэфӀкӀэ укъызэплъын папщӀэ, –
жиӀащ Екъуб.

9Эсау жиӀащ:

– Сэ сиӀэр ирикъунщ, си къуэш; ууейр уэ зигъэӀэж.

10– Хьэуэ, – жиӀащ Екъуб, – уэ нэфӀкӀэ укъызэплъмэ, сӀых сэ къызбгъэдэкӀ тыгъэр; сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ сэ слъэгъуащ уи напэр, Тхьэ напэр зыгуэрым илъэгъуам ещхьу, уэри укъысхуэгуэпащ. 11Нащтэ си тыгъэу уэ къыпхуэсхьар; сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ Тхьэм и нэфӀкӀэ къызитауэ сиӀэщ сэ псори.

Арати, къытригъэхьэщ ари, абы Ӏихащ.

12– ЗытӀэтынщи, дежьэнщ, – жиӀащ абы и ужькӀэ Эсау, – сэ сыкӀуэнщ уяпэ ситу.

13Екъуб жриӀащ абы:

– Си зиусхьэным ещӀэ сабийхэр зэрыгуащӀэмащӀэр, си Ӏэщ цӀыкӀури инри къашу зэрыщытри: ар махуэ енкӀэ пхумэ, зэтелӀэнущ псори. 14Си зиусхьэныр ирекӀуэ езым и унэӀутым япэ иту, ауэ сэ си япэм Ӏэщу итыр зэрыкӀуэм хуэдэу, икӀи сабийхэр зэрыкӀуэм хуэдэу, хуэму сыкӀуэурэ секӀуэлӀэнщ си зиусхьэным деж Сеир щӀыналъэм.

15– Сэ сщӀыгъу цӀыхухэм щыщ зыбжанэ къыпхуэзгъэнэнщ, – жиӀащ Эсау.

– Сытым щхьэкӀэ? – жиӀащ Екъуб, – Си зиусхьэныр нэфӀкӀэ къызэплъыну аркъудейщ сэ сызыхуейр!

16Арати, игъэзэжащ Эсау а махуэ дыдэм езым и гъуэгукӀэ Сеир. 17Ауэ Екъуб Суккот иунэтӀри щиухуащ абы унэ, и Ӏэщхэм папщӀэ ищӀащ пщыӀэхэр. Абы къыхэкӀкӀи фӀищащ а щӀыпӀэм цӀэуэ Суккот[*].

18Екъуб Паддан-Арам къикӀыжри, бэӀутӀэӀуншэу къэсащ Ханаан щӀыналъэм ит Щэхэм къалэм, икӀи щытӀысащ къалэ гупэм деж+. 19ИкӀи езым и шэтыр здригъэува щӀыгуу губгъуэм щыщыр къыщищэхуащ Щэхэм и адэ Хамор и къуэхэм я деж ахъшищэкӀэ. 20Абдежым къурмэнщӀыпӀэ щигъэуври, елъэӀуащ Зиусхьэну Израил и Тхьэм.

34

Екъуб ипхъу Динэ лей къызэрырахар

34^1Леа Екъуб къыхуилъхуа Динэ дэкӀащ а щӀыналъэм ипхъухэм еплъыну. 2Ар къилъэгъуащ а щӀыналъэм ипщ хъыу лъэпкъым щыщу Хамор и къуэ Щэхэм, ар иубыдри здигъэгъуэлъащ, леи кърихащ. 3Абдеж абы и игу кӀэрыпщӀащ Динэ, Екъуб и пхъум, абы пщащэр фӀыуэ илъагъури, псалъэ гурыхькӀэ епсэлъащ. 4Арати, Щэхэм епсэлъащ Хамор, езым и адэм:

– Къысхуэшэ а пщащэр фызу, – жиӀэри.

5Екъуб зэхихащ Хамор и къуэм езым и пхъур, Динэ, къызэригъэпудар, ауэ езым и къуэхэр Ӏэщыр ягъэхъуу губгъуэм щыӀэти, Екъуб зиущэхуащ, ахэр къэкӀуэжыху. 6КъыдэкӀащ Хамор, Щэхэм и адэр, Екъуб деж, абы къепсэлъэну. 7Екъуб и къуэхэри къикӀыжащ губгъуэм, къэхъуар щызэхахым; я жагъуэ хъуащ а лӀыхэм, къызэщӀэнащ губжькӀэ, сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ Израилым и напэр трихащ Щэхэм, Екъуб и пхъум дэгъуэлъри, атӀэми ар мыхъуну щытащ. 8Хамор абыхэм епсэлъэну къригъажьэри, жиӀащ:

– Щэхэм, си къуэр, кӀэрыпщӀащ псэкӀэ фи пхъум; атӀэ къефт ар абы фызу. 9Ӏыхьлы фыкъытхуэхъу; къэдвгъашэ фипхъухэр, дэ дипхъухэри фшэ. 10ТщӀыгъуу фыкъыддэпсэу; мы щӀыналъэр фи пащхьэм илъщ, фыщыпсэу икӀи фыщыщакӀуэ абы, зыӀэрывгъэхьэ ар фыфейуэ.

11Езы Щэхэм яжриӀащ абы и адэми и дэлъхухэми:

– НэфӀкӀэ фыкъызэплъ къудеймэ, сэ фэстынущ сыт фыхуейуэ къызжефӀэми. 12Вгъэнахуэ нысэ уасэу я нэхъ лъапӀэри тыгъэри; сыт къызжефӀэми, фэстынщ; пщащэр фызу къызэфт закъуэ, нэхъыбэ сыхуейкъым.

13Екъуб и къуэхэм жэуапу къратыжащ Щэхэми абы и адэ Хамори хьилагъэ хэлъу; апхуэдэу ахэр щӀэпсалъэр абы езыхэм я шыпхъу Динэ лей къызэрырихар арат;

14– Дэ ар тхуэлэжьынукъым, – къыжраӀащ абыхэм, – ди шыпхъур сунэт ямыщӀа цӀыхум етту; напэншагъэщ ар дэркӀэ. 15Мы зы закъуэрщ дэ дызэрызэгурыӀуэ хъунур: дэ тхуэдэу, фи цӀыхухъу псори сунэт фщӀынырщ. 16Апхуэдэу хъумэ, фэдгъэшэнщ дипхъухэр, къэтшэнщ фипхъухэри, дывдэпсэунщ, зы лъэпкъи дыхъунщ. 17Ауэ сунэт зевмыгъэщӀмэ, ди пхъур тшэжынщи, дыкӀуэжынщ.

18Ягу ирихьащ а псалъэхэр Хамор, Хамор и къуэ Щэхэм. 19ЩӀалэм зимыӀэжьэу игъэзэщӀащ ар; сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ фӀыуэ илъагъурт Екъуб и пхъур. Абы и адэм и унэм исхэм ящыщу псоми нэхърэ нэхъ пщӀэ иӀэт. 20ИтӀанэ Хаморэрэ и къуэ Щэхэмрэ езыхэм я къалэм и куэбжэм деж кӀуэри, щӀадзащ епсэлъэн я къалэм дэс цӀыхухэм, мыпхуэдэу жаӀэурэ:

21– Мы цӀыхухэр мамыру къытхущытщ дэ; щретӀыс ахэр мы щӀыналъэм деж икӀи щрещакӀуэ; щӀыналъэри убгъуауэ илъщ я пащхьэм. Къэтшэнщ япхъухэри фызу, едгъэшэнщ дипхъухэри. 22Мы зы закъуэрщ а цӀыхухэр къызэрыдгурыӀуэнур къыддэпсэуну, зы лъэпкъыуи дызэкъуагъэтыну: абыхэм яхуэдэу, дэри ди цӀыхухъу псори сунэт тщӀымэ. 23Дыдей хъунукъэ абыхэм я Ӏэхъушэхэри, я мылъкухэри, я Ӏэщ псори? Арэзы дызэрыхъуу, псэунущ ди гъусэу.

24Къалэдэс псори едэӀуащ Хаморэрэ абы и къуэ Щэхэмрэ, икӀи сунэт ящӀащ цӀыхухъу псори, къалэдэсу хъуар.

25Ещанэ махуэм, ахэр гукъыдэмыжу здэщылъым, Екъуб и къуитӀым, Динэ и дэлъхухэу Симеонрэ Лэуийрэ, къащтащ щхьэж и джатэр икӀи пэрыуэ щымыӀэу къалэм дыхьэри, яукӀащ цӀыхухъу псори; 26Езы Хамори абы и къуэ Щэхэми яукӀащ джатэкӀэ; Динэ Щэхэм и унэм къыщӀашыжри къыщӀэкӀыжащ итӀанэ. 27Екъуб и къуэхэр яукӀахэм я деж кӀуэри зэрапхъуащ къалэр, я шыпхъум лей къызэрырахам папщӀэ. 28Абыхэм къащтащ адрейхэм я Ӏэщ цӀыкӀуи ини, я шыдхэри, апхуэдэу къалэм сыт дэлъми, губгъуэм сыт илъми. 29ЗэщӀакъуащ абыхэм я мылъку псори, я бын псори, я фызхэри гъэр къащӀащ, зэрапхъуащ унэхэм щӀэлъа псори.

30Абы щыгъуэ яжриӀащ Екъуб Симеонрэ Лэуийрэ:

– Бэлыхь сыхэвдзащ сэ мы щӀыналъэм щыпсэу ханаан цӀыхухэмрэ пэриц цӀыхухэмрэ сыкъалъагъу мыхъуу сызэрыфщӀамкӀэ. Сэ цӀыхуу сиӀэр мащӀэщ; зэхуэсынущ къыспэувыну, сыхагъэщӀэнущ, икӀи дыкӀуэдынущ сэри си унагъуэри.

31Ауэ Симеонрэ Лэуийрэ жаӀащ:

– АтӀэ ди шыпхъум лей ирах хъунут, къэхьпэм хуэдэу!?

35

Екъуб Бэтэл деж

35^1Тхьэм Екъуб къыжриӀащ:

– Ежьэ, Бэтэл кӀуэи, щыпсэу абдежым; щыухуэ къурмэнщӀыпӀэ абы уи къуэш Эсау зыщыбгъэпщкӀуу ущыщӀэпхъуэжам къыпхуэлъэгъуа Тхьэм папщӀэ+.

2ЖриӀащ Екъуб езым и унагъуэми, къыдэщӀыгъу псоми:

– ХыфӀэвдзэ хамэ тхьэ сурэтхэу фэ фиӀэхэр, хыфӀэвдзи, зывгъэкъэбзэж, зэфхъуэкӀ фи щыгъынхэри; 3ЗытӀэтынщи, дыкӀуэнщ Бэтэл; абдежым щызухуэнщ сэ къурмэнщӀыпӀэ си тхьэмыщкӀэгъуэ махуэм сызэхэзыха икӀи сызытета гъуэгум щызигъуса Тхьэм папщӀэ.

4Арати, хамэ тхьэ сурэту абыхэм яӀыгъа псори, я тхьэкӀумэхэм ярылъа тхьэгъухэри иратащ Екъуб; Екъуб ахэр щыщӀитӀащ Щэхэм и гъунэгъуу щыт жыгейм и лъабжьэм деж.

5ИтӀанэ ежьащ ахэр. Тхьэм и шынагъуэм Ӏэгъуэблагъэм щыӀэ къалэхэм дэсхэм зэщӀищтати, зыри кӀэлъыпхъэракъым Екъуб и къуэхэм.

6Арати, кӀуащ Екъуб Ханаан щӀыналъэм щыӀэ Лузэ, нэгъуэщӀу жыпӀэмэ Бэтэл, езыри абы и гъуса цӀыху псори. 7Щиухуащ абдежым къурмэнщӀыпӀэ, фӀищащ а щӀыпӀэми: Ел-Бэтэл[*]; сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ мыбдежым абы къыщыхуэлъэгъуащ Тхьэр, езым и къуэшым зыщигъэпщкӀуу къыщыщӀэпхъуэжыгъам щыгъуэ+.

8ЛӀащ Дэборэ, Ребеккэ зыпӀа бзылъхугъэр, щыщӀалъхьэжащ ар Бэтэл нэхъ и щӀагъкӀэ щыт жыгейм и лъабжьэм. Екъуб а жыгейм фӀищащ: хьэдагъэ жыгей+.

9Паддан-Арам къыкӀыжа нэужь, къыхуэлъэгъуащ Тхьэр Екъуб, и нэфӀи къыщыхуащ абы. 10КъыжриӀащ Тхьэм абы:

– Уи цӀэр Екъубщ;
ауэ иджы щыщӀэдзауэ уэ ЕкъубкӀэ къоджэнукъым,
атӀэ уиӀэнущ уэ цӀэуэ Израил.

Апхуэдэуи къыфӀищащ абы цӀэуэ Израил+.

11АдэкӀи къыжриӀащ Тхьэм абы:

– Псори зыхузэфӀэкӀ Тхьэр Сэращ;
багъуэ икӀи хэхъуэ;
лъэпкъ икӀи лъэпкъ куэд дыдэ къыптехъукӀынущ уэ, пащтыхьхэри къыптехъукӀынущ+.

12Сэ Ибрэхьимрэ Исхьэкърэ еста щӀыналъэр
естынущ уэ къыптехъукӀыну цӀыхухэми.

13Абы къыщепсэлъа щӀыпӀэм зыщиӀэтри, Тхьэр уафэм дэкӀуеижащ. 14Екъуби Тхьэр абы къыщепсэлъа щӀыпӀэм деж мывэ фэеплъ щигъэуври, трикӀащ абы санэри дагъэри+. 15ИкӀи фӀищащ Екъуб Тхьэр къыщепсэлъа щӀыпӀэм Бэтэл[*]+.

Рахэл Биниамин къызэрыхуэхъуамрэ зэрылӀамрэ

16ИтӀанэ къабгынащ Бэтэл. Ефрат нэсыным зымащӀэ къэнэжауэ, Рахэл лъхуащ, лъхугъэм гугъу иригъэхьурэ. 17Ар лъхугъэм и хьэзабхэм щыхэтым, бынжэпыупщӀ фызыжьым абы къыжриӀащ:

– Умышынэ, иджыри къуэ уиӀэщ.

18Абы и псэр щыхэкӀ дыдэм, сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ ар лӀэрт, цӀэ фӀищащ и быным: Бэн-Они[*]. Ауэ адэр еджащ абы БиниаминкӀэ[*].

19Арати, Рахэл лӀэри, щыщӀалъхьэжащ Ефрат, нэгъуэщӀу жыпӀэмэ Бэтлэхьэм ухуэзышэ гъуэгум деж. 20Екъуб тригъэуващ абы и кхъащхьэм мывэ сын. Рахэл и сыныр щытщ нобэр къыздэсым. 21ИтӀанэ Израил ежьэри щригъэувыкӀащ и шэтырхэр Эдэр чэщанэм и щӀыбкӀэ.

Екъуб и къуэхэр

22Израил а къэралым щыщыӀэ зэманым Рубэн кӀуэри, и адэм и унэӀут бзылъхугъэ Билхьэ дэгъуэлъащ. Зэхихыжащ ар Израил.

Екъуб иӀэт къуэ пщыкӀутӀ+.

23Леа и къуэхэр: Екъуб и щыпэлъху Рубэн, абы и ужькӀэ Симеон, Лэуий, Иудэ, Иссашхар, Зэбулун сымэ.

24Рахэл и къуэхэр: Исуфрэ Биниаминрэ.

25Рахэл и унэӀут бзылъхугъэ Билхьэ и къуэхэр: Данрэ Нафталийрэ.

26Леа и унэӀут бзылъхугъэ Зилпэ и къуэхэр: Гадрэ Ащэррэ. Ахэр Екъуб и къуэхэрщ, Паддан-Арам къыщыхуалъхуауэ.

Исхьэкъ зэрылӀар

27КъэкӀуащ Екъуб езым и адэ Исхьэкъ деж, Мамрэ, е Кириат-Арбэ, нэгъуэщӀу жыпӀэмэ Хэврон, Ибрэхьими Исхьэкъи здэщыӀам+.

28Хъурт Исхьэкъ и ныбжьыр илъэсищэрэ ищӀрэ. 29Исхьэкъ и псэр хэкӀри лӀащ, икӀи хыхьэжащ езым и лъэпкъым, жьы хъуауэ, гъащӀэкӀи ирикъуауэ; щӀалъхьэжащ ар Эсаурэ Екъубрэ, езым и къуэхэм+.

36

Эсау къытехъукӀахэр

36^1Мис Эсау, Эдоми ар дыдэрщ, къытехъукӀахэр+.

2Эсау къишащ фызу Ханаан ипхъухэм ящыщу: Адэ, хет цӀыхухэм ящыщу Елонэ ипхъу, хъыу цӀыхухэм ящыщу Цыбеон и къуэ Анэ ипхъу Охьоливамэ. 3Апхуэдэу Исмэхьил ипхъу Басемати, Нэбаиот и шыпхъур+.

4Адэ Эсау къыхуилъхуащ Елифаз; Басемат къилъхуащ Рэуел. 5Охьолибамэ къилъхуащ Еущ, Ялам, Къорахь сымэ.

Ахэр Эсау и къуэхэщ, Ханаан щӀыналъэм къыщыхуалъхуауэ.

6Къищтащ Эсау езым и фызхэри и къуэхэри, ипхъухэри, и унэм ис цӀыху псори, и хъушэхэри, и Ӏэщ псори, Ханаан щӀыналъэм къыщилэжьа и мылъкуу хъуари, икӀи кӀуащ нэгъуэщӀ щӀыналъэ, езым и къуэш Екъуб и пащхьэ икӀри. 7Сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ абыхэм я мылъкухэр апхуэдизкӀэ куэд хъурти, зэгъусэу псэужыфыртэкъым ахэр, здызекӀуэ щӀыналъэми ихуэжыртэкъым, я Ӏэхъушэхэм я куэдагъым къыхэкӀыу.

8Апхуэдэу щытӀысащ Эсау Сеир бгыщхьэм деж. Эсау, Эдомри арщ.

9Мыхэращ къытехъукӀар бгыщхьэ Сеир щыпсэу Эдом цӀыхухэм я адэ Эсау:

10Мис Эсау и къуэхэм я цӀэхэр:

Елифазэ, Эсау и фыз Адэ и къуэр, Рэуел, Эсау и фыз Басемат и къуэр.

11Елифаз иӀэт къуэхэр: Тэман, Омар, Цэфэу, Гъатам,

Къэназ сымэ.

12ТымнаӀ Эсау и къуэ Елифаз и унэӀут бзылъхугъэт; абы Елифаз къыхуилъхуащ Амалек. Ахэрщ Эсау и фыз Адэ и къуэхэм къатехъукӀахэрщ.

13Мис Рэуел и къуэхэри: Нахьат, Зэрахь, Шам, Миззэ. Ахэр Эсау и фыз Басемат и къуэхэм къатехъукӀарщ.

14Цыбеон и къуэ Анэ ипхъу Охьолибамэ, Эсау и фызым, и къуэхэщ мыхэр: абы Эсау къыхуилъхуащ Еуш, Ялам, Корахь сымэ.

15Мис Эсау и къуэхэм къатехъукӀахэм я нэхъыжьхэр. Эсау и щыпэлъху Елифаз и къуэхэр: нэхъыжь Тэман, нэхъыжь Омар, нэхъыжь Цэфэу, нэхъыжь Кэназ, 16нэхъыжь Корахь, нэхъыжь Гъатам, нэхъыжь Амалек. Ахэрщ Елифаз и нэхъыжьхэу Эдом и щӀыналъэм щыӀахэр; ахэр Адэ и къуэхэм къатехъукӀащ.

17Мыхэр Эсау и къуэ Рэуел и къуэхэм къатехъукӀащ: нэхъыжь Нахьат, нэхъыжь Зэрахь, нэхъыжь Шам, нэхъыжь Миззэ. Ахэр Рэуел и нэхъыжьхэу Эдом и щӀыналъэм щыӀахэрщ; ахэр Эсау и фыз Басемат и къуэхэм къатехъукӀащ.

18Мыхэр Эсау и фыз Охьолибамэ и къуэхэщ: нэхъыжь Еуш, нэхъыжь Ялам, нэхъыжь Корахь. Ахэр Анэ ипхъу Охьолибамэ, Эсау и фызым, къилъхуа нэхъыжьхэщ.

19Мис ахэрщ Эсау, Эдом аращ, и къуэхэм къатехъукӀар, икӀи ахэрщ я нэхъыжьхэр.

Сеир къытехъукӀахэр

20Мыхэр Хор лъэпкъым щыщ Сеир и къуэхэу а щӀыналъэм щыпсэуахэрщ: Лотан, Шэуал, Цыбеон, Анэ,+
21Дищэн, Ецэр, Дищэн сымэ. Ахэр Сеир и къуэхэу Хор цӀыхухэм я нэхъыжьхэщ, Эдом и щӀыналъэм щыпсэуахэрщ.

22Лотан и къуэхэщ: Хьорыйрэ Хьэмамрэ; Лотан и шыпхъур Тимнэщ.

23Мыхэр Шэуалэ и къуэхэщ: Алуан, Манахьат, Эбал, Шэфэу, Онам сымэ.

24Мыхэр Цыбеон и къуэхэщ: Айэрэ Анэрэ. Анэр езым и адэ Цыбеон и шыдхэр щигъэхъум щыгъуэ губгъуэ нэщӀым псы хуабэ къыщызыгъуэтарщ.

25Мыхэр Анэ и бынхэщ: Дишонрэ Анэ ипхъу Охьолибамэрэ.

26Мыхэр Дишон и къуэхэщ: Хьэмдан, Ещбан, Итран, Къэран сымэ.

27Мыхэр Эцер и къуэхэщ: Билхьан, ЗаӀауан, Акъан сымэ.

28Мыхэр Дишан и къуэхэщ: Уц, Аран.

29Мыхэр хор цӀыхухэм я нэхъыжьхэщ: нэхъыжь Лотан, нэхъыжь Шэуал, нэхъыжь Цыбеон, нэхъыжь Анэ, 30нэхъыжь Дишон, нэхъыжь Эцер, нэхъыжь Дишан. Мис хор цӀыхухэм я нэхъыжьхэр, Сеир щӀыналъэм нэхъыжьыгъуэр зэрыщаӀыгъам хуэдэу зэкӀэлъыкӀуэу.

Эдом цӀыхухэм я пащтыхьхэмрэ я лӀакъуэхэмрэ

31Мис израил цӀыхухэм пащтыхь яӀэн и пэкӀэ Эдом щӀыналъэм деж пащтыхьу щыщытахэр.

32Эдом пащтыхьу щыщытащ Бэла, Бэор и къуэр, абы и къалэм и цӀэуи щытащ Динхьабэ. 33Бэла лӀэри, пащтыхьыгъуэр иубыдащ абы и ужькӀэ Иобаб, Зэрахьым и къуэм, Боцрэ щыщым. 34ЛӀащ Иобаб, абы и ужькӀи пащтыхьыгъуэр иубыдащ Хушам, тэманхэм я щӀыналъэм щыщым+. 35Хушам лӀэри, абы и ужькӀэ пащтыхь хъуащ мидиан цӀыхухэр Моаб хэкум деж щыхэзыгъэщӀа Хадад, Бэдад и къуэр; абы и къалэм и цӀэт Ауит. 36Хадад лӀа нэужь, пащтыхь хъуащ Самлэ, Масрэкъэ щыщыр. 37Самлэ лӀэри, бы и ужькӀэ пащтыхь хъуащ Шаул, псы Ӏуфэм Ӏут Рехьовот щыщыр. 38Шаул лӀа нэужь, пащтыхь хъуащ БаӀал-Хъанан, Эхбэр и къуэр. 39БаӀал-Хъанан, Эхбэр и къуэр, лӀэри абы и ужькӀэ пащтыхь хъуащ Хадар: абы и къалэм и цӀэщ Пау; абы и фызым и цӀэщ Мэхьэтабэл, Мезахьаб и къуэ Матрэд ипхъущ.

40Мыхэр Эсау и нэхъыжьхэм я цӀэхэрщ, я лъэпкъхэмкӀэ, я щӀыпӀэхэмкӀэ, я цӀэхэмкӀэ: нэхъыжь Тымнэ, нэхъыжь Алуа, нэхъыжь Етэт, 41нэхъыжь Охьолибамэ, нэхъыжь Елэ, нэхъыжь Пинон, 42нэхъыжь Къэназ, нэхъыжь Тэман, нэхъыжь Мыбцар, 43нэхъыжь Магдиел, нэхъыжь Ирам. Ахэрщ Эдом нэхъыжьхэр, я псэупӀэхэмкӀэ, езыхэм я щӀыналъэм деж. Аращ Эсау Эдом цӀыхухэм я адэр.

37

Исуф къехъулӀэнур пщӀыхьэпӀэу и нэгу зэрыщӀэкӀар

37^1Екъуб итӀысхьащ и адэр хэхэсу зыщыпсэууэ щыта щӀыналъэм, Ханаан щӀыналъэм.

2Мис Екъуб и унагъуэм и хъыбарыр.

Исуф, илъэс пщыкӀубл и ныбжьу, мэлхэри бжэнхэри игъэхъурт, и къуэшхэу Билхьэрэ Зилпэрэ я къуэхэм я гъусэу, щӀалэщӀэу, и адэм и фызхэм я гъусэу. Исуф нигъэсыжырт я адэм деж абыхэм папщӀэ хъыбар Ӏейхэр. 3Екъуб адрей и къуэхэм нэхърэ Исуф нэхъыфӀу илъагъурт, сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ ар езым и жьыщхьэм къыхуэхъуа и къуэт; арати, хуригъэщӀащ абы гъуапэ зиӀэ щыгъын кӀыхь. 4Абдеж къащӀащ зэш псоми нэхърэ ар нэхъыфӀу я адэм зэрилъагъур; ялъагъу мыхъуи хъуащ ар, ахэр абы дахэуи епсэлъэжыфыртэкъым.

5Илъэгъуащ Исуф пщӀыхьэпӀэ жэщ гуэрым, яхуиӀуэтэжащ ар езым и къуэшхэм: мыдрейхэми ар нэхъри жагъуэу ялъагъу хъуащ. 6Исуф яжриӀащ абыхэм:

– ФыкъедаӀуэ сэ пщӀыхьэпӀэ слъэгъуам. 7Слъэгъуащ: дэ пхырхэр дощӀри губгъуэм дитщ, си пхырыр уващ, уващ захуэу, икӀи фи пхырхэр хъурейуэ абы къеувэкӀри, щхьэщэ къыхуащӀащ си пхырым.

8Абдеж и къуэшхэм къыжраӀащ абы:

– Уэ тепщэ укъытхуэхъунуи? Уэ дыпӀэщӀэлъынуи?

ИкӀи ар нэхъри жагъуэу ялъагъу хъуащ абы и пщӀыхьымрэ жиӀамрэ щхьэкӀэ. 9Илъэгъуащ аргуэру Исуф нэгъуэщӀ пщӀыхьэпӀи, яхуиӀуэтэжащ ари и къуэшхэм:

– ФыкъэдэӀуэ, аргуэру пщӀыхьэпӀэ слъэгъуащ, дыгъэми, мазэми, вагъуэ пщыкӀузми щхьэщэ къысхуащӀу.

10Езым и адэми и къуэшхэми ар щахуиӀуэтам, къешхыдащ абы и адэр, къыжриӀащ мыпхуэдэу абы:

– Ар сыт пщӀыхьэпӀэ уэ плъэгъуар? Сэри, уи анэри, уи къуэшхэри уэ щӀым нэсу щхьэщэ пхуэтщӀын папщӀэ, дынэкӀуэнуи?

11И къуэшхэр къыхузэгуэпырт абы; ауэ Исуф и адэм игу ириубыдащ абы и псалъэр.

Исуф и къуэшхэм зэращамрэ ар Мысырым къызэрыщыхутамрэ

12Исуф и къуэшхэр кӀуащ Щэхэм махуэ гуэрым, я адэм и мэлхэри и бжэнхэри ягъэхъун папщӀэ. 13Екъуб Исуф жриӀащ:

– Уи къуэшхэм мэлхэри бжэнхэри ягъэхъу. Сэ узгъэкӀуэнущ абыхэм я деж.

Абы жэуап иритащ:

– Сыхьэзырщ сэ+.

14ЖриӀащ адэкӀи абы:

– КӀуэи, еплъ, узыншэу пӀэрэ уи къуэшхэр, къызыхуэтыншэу пӀэрэ мэлхэри бжэнхэри, икӀи къысхуэхьыж жэуапыр.

Арати, дигъэкӀащ ар Хэврон аузым, кӀуащ Исуф Щэхэм. 15ЛӀы гуэр къыхуэзащ абы, губгъуэм игъуэщыхьауэ, арати, къеупщӀащ а лӀыр абы:

– Сыт уэ узылъыхъуэр? – жиӀэри.

16– Сэ солъыхъуэ си къуэшхэм; къызжеӀэ, дэнэ деж абыхэм Ӏэщыр щагъэхъур?

17– Ахэр ӀукӀыжащ мыбдежым; – жиӀащ адрейм – сэ зэхэсхащ абыхэм «ДыкӀуэнщ Дотан» жаӀэу зэрыжаӀар.

Исуф и къуэшхэм якӀэлъыкӀуэри, къыщигъуэтащ ахэр Дотан деж. 18Къалъэгъуащ абыхэм Исуф жыжьэу, икӀи абыхэм, ар гъунэгъу къахуэмыхъу щӀыкӀэ, мурад ящӀу щӀадзащ ар яукӀыну.

19ЖаӀащ абыхэм:

– Мес, къокӀуэ пщӀыхьэпӀэ зылъагъур. 20ДыкӀуэнщи, иджы дукӀынщ ар, иддзэнщ ар псыр зэрыгъукӀа мащэ гуэрми, жытӀэнщ хьэкӀэкхъуэкӀэ бзаджэм ишхауэ; итӀанэ деплъынщ абы и пщӀыхьхэм къикӀым.

21Рубэн, ар зэхихри, ар абыхэм къаӀэщӀигъэкӀащ,

– ДукӀынкъым ар, – жиӀэри. 22Рубэн адэкӀи яжриӀащ абыхэм:

– Фымыгъажэ лъы; ивдзэ ар губгъуэ нэщӀым ит мащэм, ауэ фемыӀусэ абы.

Абы ар щӀыжиӀэр абыхэм ар яӀэщӀихыу и адэм хуигъэкӀуэжын щхьэкӀэт.

23Исуф езым и къуэшхэм къащыхыхьэм, абыхэм къыщатхъащ абы щыгъа гъуапэ зиӀэ щыгъын кӀыхьыр. 24ИтӀанэ ар къащтэри ирадзащ псыкъуийм; а псыкъуийр нэщӀт; абы псы иттэкъым. 25Ахэр шхэну тӀысауэ плъэри, къалъэгъуащ исмэхьил цӀыхухэм я чэруаныр Гилеад къикӀыу; абыхэм я махъшэхэм ятелъщ мэ дахэ къызыпих удзхэри, пхъэхэри, шхынхэлъхьэхэри: макӀуэ ахэр, а псори Мысырым яшэн папщӀэ.

26Абдеж Иудэ яжриӀащ езым и къуэшхэм:

– Сыт ди фейдэуэ хэлъыр ди къуэшыр дукӀыу, абы и лъыр щӀэтхъумэжкӀэ? 27ДыкӀуэнщи, етщэнщ ар исмэхьил цӀыхухэм, абы илъ дгъэжэну дыхуейкъым; сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ ар ди къуэшщ, дилщ.

Зэшхэр абы едэӀуащ+. 28Арати, Мидиам щыщ сатуущӀэхэр щыблэкӀым, мащэм Исуф кърагъэфыжри иращащ ар исмэхьил цӀыхухэм дыжьын тӀощӀкӀэ, абыхэм Исуф Мысырым яшащ.

29Рубэн аргуэру къакӀуэри, мащэм щиплъэм, искъым Исуф. Абдеж, гукъеуэм хэту, зэфӀитхъащ езым и щыгъынхэр. 30ИтӀанэ и къуэшхэм я деж къигъэзэжри, жиӀащ:

– ЩӀалэр щыӀэжкъым, дэнэ иджы сэ сыздэкӀуэнур?

31ИтӀанэ къащтащ Исуф и щыгъыныр; ажэ яукӀри, абы и лъым хакухьащ щыгъыныр. 32Щыгъын кӀыхьыр я адэм хуахьри, жаӀащ:

– Дэ мыр къэдгъуэтащ; еплъыт уи къуэм и щыгъыныр арарэ армырарэ.

33Абы ар къицӀыхужри, жиӀащ:

– Мыр си къуэм и щыгъынырщ; хьэкӀэкхъуэкӀэ бзаджэм ишхащ ар; пэжщ, зэпкъратхъащ Исуф.

34Абдеж Екъуб езым и щыгъынхэр зэфӀитхъри, щыгъуэ щыгъынхэр зыщитӀэгъащ, икӀи игъеящ и къуэр махуэ куэдкӀэ. 35Къызэхуэсащ абы и къуэхэри ипхъухэри, ар ягъэудэӀужын папщӀэ; ауэ ар хуейтэкъым удэӀужыну, жиӀащ мыр:

– Нэщхъеягъуэм сыхэту сехыжынущ си къуэм деж щӀыкъатиблкӀэ.

Апхуэдэу игъеящ и адэм Исуф.

36Мидиам цӀыхухэм Мысырым щращащ Исуф Потифар, фирхьэуным и блыгущӀэтхэм щыщым, фирхьэуным и щхьэхъумэхэм я Ӏэтащхьэм.

38

Иудэрэ Тамарэрэ

38^1А зэманым Иудэ и къуэшхэм къабгъэдэкӀри щытӀысащ Адуллам къалэм щыщу Хьирэ зи цӀэм и гъунэгъуу. 2Иудэ абдежым къыщилъэгъуащ ШыуаӀ зи цӀэ ханаан цӀыху гуэрым и пхъур; ар ищтащ, щӀыхьащ абы деж. 3Ар лъэщыджэ хъури, къилъхуащ къуэ; фӀищащ абы цӀэуэ Ер. 4Аргуэру лъэщыджэ хъури, къилъхуащ къуэ; фӀищащ абы цӀэуэ Онан. 5Аргуэру къуэ къилъхури фӀищащ абы цӀэуэ Шэлэ. Иудэ щыӀэт Хъэзиб щӀыпӀэм, абы ар къыщилъхуам щыгъуэ. 6Иудэ и щыпэлъху Ер фыз къыхуишащ; абы и цӀэт Тамарэ. 7Ер, Иудэ и щыпэлъхум, Зиусхьэныр къыхуэфӀтэкъыми, игъэлӀащ Зиусхьэным ар. 8Апхуэдэу щыхъум, Иудэ Онан жриӀащ[*]:

– ЩӀыхьэ уи къуэшым и фызым деж, ар къашэ, пщыкъуэу ущыщыткӀэ, зэфӀэгъэувэж уи къуэшым и унагъуэр.

9Онан ищӀэрт быныр езым ейуэ зэрыщымытынур; абы къыхэкӀыуи и къуэшым и фызым деж щыщӀыхьэкӀэ, щӀым хикӀэрт, и къуэшым сабий иримытын папщӀэ. 10Зиусхьэным и пащхьэм Ӏеягъэт абы щилэжьыр; Абы игъэлӀащ ари. 11Абдеж жриӀащ Иудэ Тамарэ, езым и нысэм:

– Щыпсэу фызабэу уи адэм и унэм, си къуэ Шэлэ балигъ хъуху.

Сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ абы жиӀащ: «МылӀащэрэт ари и къуэшхэм хуэдэу», – жиӀэри.

Тамарэ кӀуэжри итӀысхьэжащ и адэм и унэм.

12Зэман куэд дэкӀри, лӀащ ШыуаӀ и пхъур, Иудэ и фызыр. Иудэ удэӀужри кӀуащ Тимнэ, езым и Ӏэщхэр къэзыщхэм я деж, езыри Ӏадулам щыщ и ныбжьэгъу Хьири.

13Арати, хъыбар ирагъэщӀащ Тамарэ, уи тхьэмадэр макӀуэ Тимнэ, и Ӏэщыр къищыну, жраӀэри. 14Абдеж абы и фызабэ щыгъыныр зыщихри зытриубгъуащ щхьэтепхъуэ, икӀи зызэщӀиуфэри ӀутӀысхьащ Тымнэ хуэкӀуэ гъуэгум тет Ӏэнаим къалэм и куэбжэм. Сыту жыпӀэмэ илъэгъуат Шэлэ ин зэрыхъуари, езыр абы фызу зэрырамытари. 15Иудэ ар къилъагъури, къыщыхъуащ ар къэхьпэуэ; сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ абы щӀиуфат и нэкӀур. 16Абы дежкӀэ зигъазэри, Иудэ жиӀащ:

– СыныщӀыхьэнущ уи деж.

ИщӀэртэкъым ар езым и нысэр арауэ зэрыщытыр.

– Сыт къызэптынур, си деж укъыщӀыхьэмэ? – жиӀащ абы.

17– Сэ къыпхуезгъэшэнщ си хъушэм щыщу бжэн цӀыкӀу, – жиӀащ Иудэ.

– Уихьэн шэсыпӀэ, ар къебгъэшэху? – жиӀащ цӀыхубзым.

18– Сыт хуэдэ шэсыпӀэ? – жиӀащ абы.

– Уи мыхъурыр, уи плӀэпсыр, уи Ӏэм ӀэщӀэлъ уи башыр, – жиӀащ адрейм.

Ахэр иритри, Иудэ щӀыхьащ цӀыхубзым деж; икӀи ар абы хуэхъуащ уэндэгъу. 19ИтӀанэ тэджри кӀуэжащ, и щхьэтепхъуэр зытрихыжри зихуэпэжащ и фызабэ щыгъынымкӀэ.

20Иудэм иригъэхьащ бжэн цӀыкӀур Адуллам къалэм щыщ и ныбжьэгъум, а бзылъхугъэм шэсыпӀэ зэрыхуихьар къыӀригъэхыжыну; ауэ абы ар игъуэтыжакъым. 21ИтӀанэ еупщӀащ а щӀыпӀэм щыпсэухэм, мыр жиӀэурэ:

– Дэнэ щыӀэ Енаим и гъуэгу Ӏуфэм теса къэхьпэр?

– Мыбдежым щыӀакъым къэхьпэ, – жаӀащ абыхэм.

22Арати, абы Иудэ деж къигъэзэжри, жиӀащ:

– Сэ згъуэтакъым ар; а щӀыпӀэм щыпсэухэм «Мыбдежым щыӀакъым къэхьпэ» жаӀащ.

23– Ирещтэ абы, ауэ дэ къытщымыдыхьэшх закъуэмэ, аращ, – жиӀащ Иудэ. – Хуозгъэхьат сэ мы бжэн цӀыкӀур, ауэ уэ ар бгъуэтакъым.

24Мазищ хуэдиз дэкӀри, къыжраӀащ Иудэ мыпхуэдэу:

– Тамарэ, уи нысэм, зинэ ищӀащ, арати, лъэщыджэ хъуащ ар зинэкӀэ.

– Дэфш ар, икӀи ирырагъэс ар, – жиӀащ Иудэ.

25Ауэ ар щрашажьэм, абы езым и тхьэмадэм деж игъакӀуэри мыпхуэдэу жрыригъэӀащ:

– Сэ уэндэгъу сызыхуэхъуар мы хьэпшыпхэр зейр арщ. АдэкӀи жиӀащ:

– ПцӀыхужрэ, хэт ей мы мыхъурри, плӀэпсри, башри?

26Иудэ къицӀыхужри, жиӀащ:

– Ар нэхъ захуэщ сэ нэхърэ, сэ ар естакъым Шэлэ, си къуэм.

ИкӀи екӀуэлӀакъым ар абы и ужькӀэ.

27И лъхуэгъуэр къыщысым, Тамарэ и ныбэм зэтӀолъхуэныкъуэ илъу къыщӀэкӀащ. 28Ар щылъхуэм, бынжэр пызыупщӀ фызыжьым япэ илъэгъуа Ӏэм ирищӀащ Ӏуданэ плъыжь, «мыр япэ къалъхуащ», жиӀэри. 29Ауэ Ӏэр зейм иригъэгъэзэжри, къикӀащ абы и къуэшыр. Фызыжьым жиӀащ:

– Уэ дауэ укъыфӀэкӀа къыппэувам?

ИкӀи фӀищащ абы цӀэуэ Пэрэц[*]. 30ИтӀанэ къалъхуащ абы и къуэшыр, и Ӏэм Ӏуданэ плъыжьыр ищӀауэ. ИкӀи фӀащащ абы цӀэуэ Зэрахь[*].

39

Исуфрэ Потифар и фызымрэ

39^1Исуф яшащ Мысырым; ар абы зыша исмэхьил цӀыхухэм я деж Исуф щищэхуащ Мысырым щыщ цӀыху Потифар, фирхьэуным и блыгущӀэтым, фирхьэуным и щхьэхъумэхэм я Ӏэтащхьэм+. 2Исуф Зиусхьэным щӀыгъути, абы и Ӏуэхухэр къехъулӀэрт. Щыпсэурт ар и зиусхьэным, мысыр цӀыхум, и унэм. 3Арати, къилъэгъуащ абы и тепщэм Зиусхьэныр абы зэригъусэр, абы сыт ищӀэми, Зиусхьэным ар къызэрыригъэхъулӀэр. 4Арати, Исуф и тепщэр нэфӀкӀэ къызригъэплъащ, къулыкъу хуищӀэрт абы. ИкӀи ищӀащ тепщэм ар езым и унэм и тет, иӀэ псори абы и ӀэмыщӀэм ирилъхьащ. 5Абы ар езым и унэми, иӀэ псоми я тет щищӀа зэманым къыщыщӀэдзауэ Зиусхьэным и нэфӀ щигъэхуащ мысыр цӀыхум и унэм, Исуф и хьэтыркӀэ; Зиусхьэным и нэфӀ тетт иджы абы и унэми губгъуэми щиӀэ псоми. 6Арати, ирилъхьащ абы езым иӀэ псори Исуф и ӀэмыщӀэм; ар щыӀэхукӀи, щыгъуэзакъым зыми, езым ишх щӀакхъуэм фӀэкӀа.

Исуфи езыр дахэт пкъыкӀи, дахэт нэкӀукӀи. 7Исуф и зиусхьэным и фызым и нэ къыфӀэнэри, къыжриӀащ:

– КъысхуэкӀуэ жэщгъуэлъу.

8Ауэ абы имыдэу жриӀащ и зиусхьэным и фызым:

– Си зиусхьэныр зыкӀи гумэщӀыркъым, езым иӀэ псори си ӀэмыщӀэ кърилъхьащи; 9ЩыӀэкъым мы унэм сэ нэхърэ нэхъ ин; абы зыри къыспиубыдыркъым, уэ зыр мыхъумэ, сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ уэ абы урифызщ; атӀэ сэ дауэ злэжьын а Ӏеягъэ ин дыдэр, дауэ гуэныхьи къыщысхьын Тхьэм и пащхьэ?

10Апхуэдэу махуэ къэс абы Исуф къыжриӀэу, мыдрейми абы дэгъуэлъын икӀи абы и гъусэну имыдэу екӀуэкӀыурэ, 11къэхъуащ мыр зы махуэ гуэрым, ар щӀыхьащ унэм, Ӏуэху гуэр ищӀэну, унэӀут цӀыхухъу гуэри унэм щӀэстэкъым. 12Бзылъхугъэм иубыдщ абы и щыгъын къуакӀэри, къищтэри жиӀащ:

– Къэгъуэлъ си гъусэу.

Ауэ Исуф и щыгъыныр абы къыӀэщӀинэри, щӀэжыжащ. 13Мыдрейми абы и щыгъыныр къыӀэщӀинэу зэрыщӀэжыжар къыщилъагъум, 14и унэӀут цӀыхухъухэр къриджэри, яжриӀащ абыхэм мыпхуэдэу:

– Феплъыт, си тхьэмадэм къытхуишащ журтыр, дэ дигъэпудын папщӀэ. Ар къыщӀыхьат си деж къыздэгъуэлъыну; ауэ сэ сыкӀиящ си макъ къызэрихькӀэ; 15Сыгъуахъуэу зэрыщӀэздзар сызэрыкӀийр щызэхихым, и щыгъыныр си деж къыщӀинэри жэрыгъэкӀэ щӀэжыжащ ар.

16КъыщӀинащ бзылъхугъэм и пэшым Исуф и щыгъыныр, и зиусхьэныр унэм къэкӀуэжыху. 17ХуиӀуэтэжащ абыи а псалъэ дыдэхэр, мыр жиӀэурэ:

– Журт унэӀуту уэ къытхуэпшар къыщӀыхьат си деж, лей къызихыну. 18Ауэ сэ пыхьэр щысӀэтым икӀи сыщыкӀийм, абы и щыгъыныр си деж къыщӀинэри, щӀэпхъуэжащ.

19– Апхуэдэу къызищӀащ уи унэӀутым, – жиӀэу езым и фызым къыжриӀа псалъэхэр зиусхьэным щызэхихым, къызэщӀэнащ губжькӀэ; 20Зиусхьэным Исуф иригъэубыдри, щӀригъэдзащ ар хьэпсым, фирхьэуным и гъэрхэр здэщыӀэм.

Арати, къихутащ Исуф хьэпсым. 21Зиусхьэныр и гъусэти, и фӀыгъэ Исуф къригъэкӀащ, нэфӀкӀэ иригъэплъащ абы хьэпсым и тетыр. 22Арати, хьэпсым и тетым ирилъхьащ Исуф и ӀэмыщӀэм хьэпсым ис псори, икӀи абдежым сыт щащӀэми, ар щыунафэщӀт. 23Хьэпсым и тетыр уеблэмэ зыми кӀэлъыплъыртэкъым, абы сыт и ӀэмыщӀэм илъми; сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ Зиусхьэныр Исуф и гъусэти, абы сыт илэжьми, псори къригъэхъулӀэрт.

40

Исуф лъэхъуэщым къыдыщӀэсхэм я пщӀыхьэпӀэхэм къикӀыр зэрагуригъэӀуар

40^1Абы и ужькӀэ мысыр фирхьэуным и фадэзехьэмрэ и щӀакхъуэгъажьэмрэ къуаншагъэ щалэжьащ я зиусхьэну мысыр фирхьэуным и пащхьэм. 2Яхуэгубжьащ, арати, фирхьэуныр и блыгущӀэтитӀым: фадэзехьэ нэхъыщхьэмрэ щӀакхъуэгъажьэ нэхъыщхьэмрэ. 3Иритащ ахэр щхьэхъумэхэм я Ӏэтащхьэм, Исуф зрадза хьэпсым. 4Щхьэхъумэхэм я Ӏэтащхьэм ахэр Исуф и пщэ ирилъхьати, ар хуэӀуэхутхьэбзащӀэрт абыхэм. Исащ ахэр хьэпсым зэман зыбжанэкӀэ. 5Хьэпсым ирадзахэм, мысыр фирхьэуным и фадэзехьэмрэ и щӀакхъуэгъажъэмрэ, зэгуэрым ялъэгъуащ пщӀыхьэпӀэхэр, щхьэж езым и пщӀыхьэпӀэ, тӀуми зы жэщым, щхьэж и пщӀыхьэпӀэм къикӀыр щхьэхуэу. 6Пщэдджыжьым абыхэм Исуф къахыхьати, илъэгъуащ ахэр гузэвэгъуэм зэрыхэтыр.

7ЕупщӀащ абдеж езым и гъусэу хьэпсым ис фирхьэун блыгущӀэтхэм:

– Щхьэ фи нэгухэр зэхэуфа нобэ? – жиӀэри.

8Абыхэм къыжраӀащ:

– Дэ тлъэгъуащ пщӀыхьэпӀэ, ауэ къикӀыр къыджезыӀэн щыӀэкъым.

– ПщӀыхьэпӀэхэр зэхэхуныр Тхьэр аракъэ зи Ӏуэхур? – яжриӀащ абыхэм Исуф. – КъысхуэфӀуатэ сэ ахэр.

9Абдеж фадэзехьэ нэхъыщхьэм и пщӀыхьыр хуиӀуэтащ Исуф, жриӀащ абы мыпхуэдэу:

– Сэ сепщӀыхьащ жызумей къуэпс си пащхьэм къилъу; 10А къуэпсым къудамищ тетт. Ар хэхъуащ, гъэгъахэр къыпидзащ, жызумри хъуащ. 11Фирхьэуным и фалъэр ӀэщӀэтт си Ӏэм. Сэ жызумыр къасщтэри, фирхьэуным и фалъэм испӀытӀыхьащ, итӀанэ ӀэщӀэслъхьащ фалъэр фирхьэуным.

12– Абы къикӀыращи, – жриӀащ Исуф абы, – къудамищыр махуищщ. 13Махуищ дэкӀмэ, фирхьэуным уиутӀыпщыжынурэ уи увыпӀэу щытам уигъэгъэзэжынущ, япэм зэрыпщӀэу щытам хуэдэуи ӀэщӀэплъхьэнущ фалъэр фирхьэуным. 14Уигу сыкъэгъэкӀыж атӀэ, уи Ӏуэхухэр фӀы хъуа нэужь, фӀы къысхуэщӀэ, фирхьэуным си гугъу хуэщӀи, сишыж мы хьэпсым. 15Сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ сэ сыкърадыгъукӀащ журт щӀыналъэм; мыбы хьэпсым сыщӀрадзэн зыри щысщӀакъым.

16ЩӀакхъуэгъажьэ нэхъыщхьэм абы пшӀыхьэпӀэр фӀыкӀэ зэрызэхихур илъэгъуати, къыжриӀащ Исуф:

– Сэри мыпхуэдэу сепщӀыхьащ: си щхьэм тет хуэдэт щӀакхъуэ хужь зрылъ матэ хъарищ; 17Ищхьэ дыдэм тет матэм илът фирхьэуным и шхыныгъуэу щӀакхъуэгъажьэм и ӀэрыкӀ сыт хуэдэри; къуалэбзухэм яуӀурт ахэр, си щхьэм тет матэм здилъым.

18Исуф жэуап къитри, жиӀащ:

– Абы къикӀыращ: матищыр махуищщ; 19Махуищ дэкӀмэ, фирхьэуным уи щхьэр пиупщӀынурэ упилъэнущ жыгым; къуалэбзухэми яуӀунущ уи лыр.

20Ещанэ махуэм, фирхьэуныр къыщалъхуа махуэм, абы ищӀащ ефэ-ешхэ и къулыкъущӀэхэм папщӀэ, абдеж игъакӀуэри, хьэпсым къыщӀригъэщыжащ езым и къулыкъущӀэхэм ящыщу фадэзехьэмрэ щӀакхъуэгъажьэмрэ;+
21Арати, къригъэгъэзэжащ фадэзехьэ нэхъыщхэм и увыпӀэм, икӀи абы ӀэщӀигъэуващ фадэ бжьэр фирхьэуным. 22Ауэ щӀакхъуэгъажьэ нэхъыщхьэр пилъащ, Исуф абы и пщӀыхьэпӀэр къызэрыхузэхихуауэ. 23АрщхьэкӀэ фадэзехьэ нэхъыщхьэм игу къэкӀыжакъым Исуфыр, щыгъупщэжащ ар.

41

Исуф фирхьэуным и пщӀыхьэпӀэхэм къикӀыр зэрыгуригъэӀуар

41^1ИлъэситӀ дэкӀа нэужь, фирхьэуным пщӀыхьэпӀэу мыр илъэгъуащ: мис, ар Ӏутщ Нил псым и Ӏуфэм. 2Еплъурэ, къыхэкӀащ псым жэмибл, теплъафӀэрэ пшэрхэу, щыхъуакӀуэрт ахэр псыпцӀэ къамылым деж. 3ИтӀанэ абыхэм я ужькӀэ къыхэкӀащ псым нэгъуэщӀ жэмибли, теплъаджэрэ уэдыкъуауэ, ябгъурыуващ ахэри псы Ӏуфэм Ӏут адрей жэмхэм. 4Жэм теплъаджэ уэдыкъуахэм яшхащ жэм теплъафӀэ пшэриблыр. Фирхьэуныр абдеж къэушащ. 5Жеижащ аргуэру, епщӀыхьащ ар аргуэру: зы щхьэмыжыпкъым къыпыкӀащ щхьэмыжибл, щызрэ бэву. 6Абыхэм я ужькӀэ къэкӀащ щхьэмыжибл, теплъаджэрэ къуэкӀыпӀэ жьыбгъэм ипхъэхауэ. 7Абдеж яшхащ щхьэмыж уэдхэм щхьэмыж щызхэр. Фирхьэуныр къэушыжри, къыгурыӀуащ ар зэрыпщӀыхьэпӀэр.

8Пщэдджыжьым къэпӀейтеящ абы и псэр, игъакӀуэри, къригъэшащ Мысырым и тхьэгурымагъуэхэри цӀыху акъылыфӀэхэри, яхуиӀуэтащ фирхьэуным абыхэм езым и пщӀыхьэпӀэр; ауэ къахэкӀакъым абыхэм пщӀыхьэпӀэм къикӀыр фирхьэуным къыжезыӀэфын гуэри. 9Абдеж къэпсэлъащ фирхьэуным и фадэзехьэр, жриӀащ фирхьэуным:

– Си гуэныхьыр сигу къокӀыж иджы. 10Зэгуэрым фирхьэуныр и унэӀутхэм къытхуэгубжьри, дыщӀригъэдзат сэри щӀакъуэгъажьэ нэхъыщхьэри хьэпсым. 11Тлъэгъуат дэ пщӀыхьэпӀэ а зы жэщым, щхьэж езым и пщӀыхьэпӀэ, мыхьэнэкӀэ зэтемыхуэу. 12Абдежым щыӀэт ди гъусэу журт щӀалэ, щхьэхъумэхэм я Ӏэтащхьэм и унэӀутыр. Щхьэж и пщӀыхьэпӀэр хуэтӀуэтати, абы къыджиӀащ щхьэж и пщӀыхьэпӀэм къикӀыр. 13Абы пщӀыхьэпӀэхэр къызэрытхузэхихуам хуэдэуи хъуащ: сэ си увыпӀэм къызагъэгъэзэжащ; щӀакъуэгъажьэ нэхъыщхьэр палъащ.

14Абдеж фирхьэуным игъакӀуэри, къригъэшащ Исуф; епӀэщӀэкӀыу кърашыжащ ар хьэпсым. Абы и щхьэцхэр ищщ, и щыгъынхэр зэрихъуэкӀри, кӀуащ фирхьэуным деж. 15Фирхьэуным Исуф жриӀащ:

– Сэ пщӀыхьэпӀэ слъэгъуащи, щыӀэкъым ар схузэхэзыхуфын гуэри, ауэ уэр щхьэкӀэ зэхэсхащ пщӀыхьэпӀэхэр зэхэпхуфу.

16Исуф фирхьэуным жэуап иритащ, мыр жиӀэри:

– Ар сэ си Ӏэ илъкъым, Тхьэм къритынщ фирхьэуным жэуап, абы и сэбэп къыхэкӀыу.

17ЖриӀащ, арати, фирхьэуным Исуф:

– Сэ сепщӀыхьащ: сытетщ сэ псым и нэпкъым. 18Абы сытетурэ къыхэкӀащ псым жэмибл, пшэррэ теплъафӀэу; щыхъуакӀуэрт ахэр псыпцӀэ къамылым деж. 19Абыхэм я ужькӀэ къыхэкӀащ нэгъуэщӀ жэмибл, Ӏейуэ, икъукӀэ теплъаджэрэ уэдыкъуахэу; сэ щыслъэгъуакъым Мысыр щӀыналъэм абыхэм хуэдэу Ӏей. 20Яшхащ абдеж жэм уэдхэм икӀи теплъаджэхэм жэм пшэриблыр. 21Ихьащ жэм пшэрхэр абыхэм я ныбэхэм, ауэ хэпщӀыкӀыртэкъым ахэр абыхэм я ныбэхэм ихьауэ. Ахэр япэм зэрыщытам хуэдэу, я теплъэкӀэ зэрыӀейт. Абдеж сэ сыкъэушащ. 22ИтӀанэ сэ сепщӀыхьащ: зы щхьэмыжыпкъым къыпыкӀащ щхьэмыжибл, щызу икӀи уэндэгъуу. 23Ауэ абыхэм я ужькӀэ къэкӀащ щхьэмыжибл, псыгъуэу, уэдрэ къуэкӀыпӀэ жьыбгъэм ипхъэхауэ. 24Яшхащ щхьэмыж уэдхэм щхьэмыжыфӀиблыр. Сэ ар яхуэсӀуэтат тхьэгурымагъуэхэм, ауэ зыми къысхузэхихуфакъым къикӀыр.

25ЖриӀащ Исуф фирхьэуным:

– Фирхьэуным и пщӀыхьэпӀэр зыщ: Тхьэм Езым ищӀэнумкӀэ хъыбар къригъэщӀащ фирхьэуным. 26ЖэмыфӀу блыр илъэсиблщ; щхьэмыжыфӀу блыри – ар илъэсиблщ: зы пщӀыхьэпӀэщ. 27Жэм уэдрэ теплъаджэу блыр, адрейхэм я ужькӀэ къыхэкӀахэр – ар илъэсиблщ, апхуэдэуи уэдрэ къуэкӀыпӀэ жьыбгъэм ипхъэхауэ щхьэмыжиблыр – ар гъаблэ илъэсиблщ. 28Аращ сэ щӀыжесӀар фирхьэуным: Тхьэм ищӀэнур Абы къригъэлъэгъуащ фирхьэуным.

29КъокӀуэ Мысыр щӀыналъэ псом бэвагъ ин дыдэ щыщыӀэну илъэсиблыр. 30Абыхэм я ужькӀэ къэкӀуэнущ гъаблэ илъэсиблыр; щащыгъупщэжынущ Мысыр щӀыналъэм а бэвыгъэр, зэхикъутэнущ хэкур гъаблэм. 31Ящыгъупщэжынущ ипэрей бэвыгъэр, къэкӀуэну гъаблэм къыхэкӀыу, сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ ар икъукӀэ хьэлъэу щытынущ. 32Фирхьэуным тӀэунейрэ а пщӀыхьыр зэрилъэгъуам къокӀ ар хьэкъыу Тхьэм и псалъэу зэрыщытыр икӀи щӀэх дыдэ Тхьэм ар зэригъэзэщӀэнур.

33Иджы фирхьэуным лӀы акъылыфӀэ Ӏущ къыхрехи, трырегъэувэ ар Мысыр щӀыналъэм. 34Фирхьэуным унафэ ирещӀ кӀэлъыплъакӀуэхэр щӀыналъэм трагъэувэну икӀи бэвыгъэ щыщыӀэну илъэсиблым и кӀуэцӀкӀэ Мысыр щӀыналъэм къытекӀым щыщу Ӏыхьэ етхуанэр зэхуахьэсыну. 35Абыхэм кърещтэ мы илъэсыфӀ къакӀуэхэм я гъавэ сыт хуэдэри. Фирхьэуным и нэӀэм щӀэту къалэхэм ар щызэхурахьэс ерыскъыпхъэуи, ирырахъумэ. 36Хуэхъунщ хэкум а гъавэр гъэтӀылъыгъэ Мысыр щӀыналъэм къытепсыхэну гъаблэ илъэсиблым и кӀуэцӀкӀэ, щӀыналъэр гъаблэм имыхьын папщӀэ.

Исуф фирхьэуным и къуэдзэ зэрыхъуар

37Ар ягу ирихьащ фирхьэунми абы и къулыкъущӀэ псоми. 38ЯжриӀащ фирхьэуным абыхэм:

– Дгъуэтыну пӀэрэ дэ мыбы хуэдэу Тхьэм и Псэ ЛъапӀэр зигу илъ нэгъуэщӀ цӀыху?

39ЖриӀащ фирхьэуным Исуф:

– А псори Тхьэм уэ къыщызэпхуӀуихакӀэ, щыӀэкъым уэ пхуэдэу акъылыфӀэрэ Ӏущрэ; 40Уэ уритетынущ си унэм, уи унафэхэми къедэӀунущ си лъэпкъ псор; ауэ пащтыхьыгъэкӀэ сэ зырщ уэ нэхърэ нэхъ ину щытынур.

41АдэкӀи жриӀащ фирхьэуным Исуф:

– Мис, сэ утызогъэувэ уэ Мысыр щӀыналъэ псом.

42Фирхьэуным и Ӏэм пащтыхь мыхъур зытет Ӏэлъыныр къыӀэрихри ирилъхьащ Исуф и Ӏэм; ихуэпащ ар щыгъын хужь лъапӀэхэмкӀэ, ирилъхьащ дыщэ лэрыпсыр абы и пщэм. 43Унафэ ищӀащ ар езым и шыгухэм ящыщу етӀуанэмкӀэ яшэну, икӀи абы и пэм иту ягъэӀуну: «Щхьэщэ фщӀы»! Арати, трагъэуващ ар Мысыр щӀыналъэ псом.

44ЖриӀащ фирхьэуным Исуф:

– Сэ сыфирхьэунщ: уи Ӏизыныншэу зыми щигъэхъеинукъым и Ӏэри лъэбэкъуи щидзынукъым Мысыр щӀыналъэ псом.

45ФӀищащ фирхьэуным Исуф цӀэуэ Цафэнат-ПанэӀахь; иритащ абы фызу Асэнат, Он къалэм щыщ тхьэгъэпс Потиферахь и пхъур. Мысыр щӀыналъэ псори Исуф и Ӏэ илъ хъуащ+. 46Исуф илъэс щэщӀ хъурт ар Мысыр пащтыхьым, фирхьэуным, и пащхьэм щихьам щыгъуэ. Исуф фирхьэуным и пащхьэм икӀри, къикӀухьащ Мысыр щӀыналъэ псори.

47ЩӀыгуми бэвыгъэ щыщыӀэ илъэсиблым щыгъуэ зы хьэдзэр игъэбагъуэрт зы ӀэмыщӀэ изу. 48Илъэсиблым Мысыр щӀыналъэм бэв щыхъуа сыт хуэдэ гъавэри зэхуихьэсри, щигъэтӀылъащ Исуф гъавэр къалэхэм; дэтхэнэ къалэми щигъэтӀылъащ ар къэзухъуреихь губгъуэхэм я гъавэр. 49Зэхуихьэсащ Исуф гъавэр икъукӀэ куэду, хы пшахъуэм хуэдэу, ар ибжыни щигъэтыжащ; сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ къыпхуэлъытэнутэкъым и бжыгъэр.

50Гъаблэ илъэсхэр къэмыс щӀыкӀэ, Исуф къыхуэхъуащ къуитӀ; ахэр къилъхуащ Он къалэм щыщ тхьэгъэпс Потиферахь ипхъу Асенат. 51ФӀищащ Исуф и щыпэлъхум цӀэуэ Мынасэ[*]; сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ, жиӀэрт абы, Тхьэм сщигъэгъупщащ си гуауэ псори си адэм и унэри. 52Адрейми фӀищащ цӀэуэ Ефраим[*], сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ, жиӀэрт абы, гугъуехь щысщэч щӀыналъэм фӀы къыспыкӀыну Тхьэм сыщищӀащ.

53Ауэрэ блэкӀащ Мысыр щӀыналъэм щыщыӀа бэвыгъэ илъэсиблыр. 54АдэкӀэ къэсащ гъаблэ илъэсиблыр, Исуф зэрыжиӀэгъам хуэдэу. Щыгъаблэт щӀыналъэ псом; ауэ Мысыр щӀыналъэ псом щыӀэт гъавэ+. 55Мысыр щӀыналъэ псоми гъаблэр къыщыщхьэщыхьэм, цӀыхубэм щӀадзащ фирхьэуным гъавэ щхьэкӀэ хуэпыхьэу. ЯжриӀащ фирхьэуным мысыр цӀыху псоми:

– Исуф деж фыкӀуи, фщӀэ абы къывжиӀэр.

56Щыгъаблэт щӀылъэ псом: арати, гуэнхэр псори къызэӀуихри, Исуф щӀидзащ мысыр цӀыхухэм гъавэр ярищэу. Гъаблэр нэхъ ткӀий щыхъурт Мысыр щӀыналъэм. 57Адрей къэралхэм къикӀыурэ, къакӀуэрт Мысырым, Исуф деж гъавэ щащэхун папщӀэ, сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ гъаблэр нэхъри ткӀий щыхъурт щӀылъэм.

42

Исуф и къуэш нэхьыжьхэр Мысырым зэрыкӀуар

42^1Арати, Екъуб къищӀащ Мысырым гъавэ зэрыщыӀэр, яжриӀащ Екъуб и къуэхэм:

– Сыт фызыпэплъэр?

2АдэкӀэ пищащ:

– Сэ зэхэсхащ Мысырым гъавэ щыӀэу; абы фыкӀуи, къыщытхуэфщэху гъавэ, шхын щхьэкӀэ дымылӀэн папщӀэ.

3Исуф и къуэшипщӀыр кӀуащ Мысырым, гъавэ къыщащэхуну. 4Ауэ Биниамин, Исуф и къуэшыр, игъэкӀуакъым Екъуб, зэкъуэшхэм я гъусэу; къыщымыщӀащэрэт зыгуэр, жери.

5КъэкӀуащ Израил и къуэхэр гъавэ ящэхуну, адрей къэкӀуахэм ящӀыгъуу; сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ Ханаан щӀыналъэм щыгъаблэт.

6АтӀэ Исуф щыӀэтащхьэтэкъэ а щӀыналъэм; ярищэрт абы щӀыналъэм и цӀыху псоми гъавэ. Исуф и къуэшхэр къакӀуэри, щхьэщэ къыхуащӀащ абы, щӀым нэсу. 7Исуф и къуэшхэр къилъагъури, къицӀыхужащ ахэр; ауэ ахэр къимыцӀыхужауэ фэ зытригъауэри, епсэлъащ абыхэм ткӀийуэ, мыр яжриӀащ:

– Дэнэ фыкъикӀа фэ?

– Ханаан щӀыналъэм, гъавэ къэтщэхуну, – жаӀащ абыхэм.

8Исуф къицӀыхужащ и къуэшхэр, ауэ езыхэм къацӀыхужакъым ар.

9Абдеж Исуф игу къэкӀыжащ езым абыхэм ятеухуауэ илъэгъуа пщӀыхьэпӀэхэр; яжриӀащ абыхэм:

– Фэ фытӀасхъэщӀэхщ; фэ фыкъэкӀуащ, мы щӀыналъэм и тӀасхъэхэр зэвгъэлъагъун папщӀэ+.

10– Хьэуэ, ди зиусхьэн, – къыжраӀащ абыхэм Исуф, – уи унэӀутхэр къэкӀуащ гъавэ къащэхуну. 11Дэ псори зы цӀыхум дрикъуэщ; дэ пэжыгъэ зиӀэ дыцӀыхущ; уи унэӀутхэр щытакъым тӀасхъэщӀэхыу.

12– Хьэуэ, – яжриӀащ Исуф абыхэм, – фэ фыкъэкӀуащ, мы щӀыналъэм и тӀасхъэхэр зэвгъэлъагъун папщӀэ.

13– Дэ, уи унэӀутхэр, зэкъуэш пщыкӀутӀ дохъу, – жаӀащ абыхэм – дэ Ханаан щӀыналъэм щыщ зы лӀым дрикъуэщ, нэхъыщӀэр ди адэм и гъусэщ, ауэ зыр щыӀэжкъым.

14– Ар дыдэрщ сэри вжесӀар, – яжриӀащ абыхэм Исуф, – фэ фытӀасхъэщӀэхщ. 15Мис фэ фызэрызгъэунэхунур: фирхьэуным и цӀэмкӀэ тхьэлъанэ сощӀ мыбы фимыкӀыжыну, фи къуэш нэхъыщӀэр мыбы къэмыкӀуауэ. 16Фэ фщыщ зы вгъакӀуи, кърешэ абы фи къуэшыр; ауэ фэ хьэпсым фыщӀэсынущ. ИтӀанэ къыщӀэщынщ фэ жыфӀэр пэжрэ мыпэжрэ. Мыпэжмэ, фирхьэуным и цӀэмкӀэ тхьэлъанэ сощӀ фэ фытӀасхъэщӀэхыу.

17ИкӀи яритащ ахэр хъумакӀуэхэм махуищ пӀалъэкӀэ.

18ЯжриӀащ Исуф абыхэм ещанэ махуэм:

– Мыращ фщӀэнур, псэууэ фыкъэнэну фыхуеймэ; сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ сэ сыщошынэ Тхьэм. 19Фэ пэжыгъэ зиӀэ фыцӀыхумэ, фэ фщыщу фи зы къуэшыр щрыраӀыгъ фэ фыздыщӀаубыда хьэпсым, ар къренэ; мыдрейхэр фыкӀуэж, фшэ гъавэ, фи унагъуэхэр зэрымэжэщӀалӀэм папщӀэ. 20ИтӀанэ фи къуэш нэхъыщӀэр къысхуэфшэ, фи псалъэхэр пэж хъун, фэри фымылӀэн папщӀэ.

Апхуэдэуи ящӀащ абыхэм.

21ЖаӀэрт абыхэм мыпхуэдэу:

– ИпэжыпӀэкӀэ, дэ допшыныж ди къуэшым етщӀэгъа гуэныхьыр. Дэ тлъагъурт абы и псэм телъ хьэзабыр, ар дэ къыщыдэлъэӀум, ауэ дедэӀуакъым. Абы папщӀэ къытлъысащ мы тхьэмыщкӀагъэр.

22Рубэн абыхэм яжриӀащ:

– ВжесӀатэкъэ сэ «НыбжьыщӀэм и гуэныхь къэвмыхь» жысӀэри? Ауэ фэ фыдэӀуакъым; иджы абы и лъыр дагъэпшыныж+.

23Ауэ ящӀэртэкъым абыхэм жаӀэр Исуф къызэрыгурыӀуэр; сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ абыхэм я кум тэрмэш дэтт. 24Абдеж абыхэм ябгъэдэкӀуэтри, гъащ Исуф. ИтӀанэ къабгъэдыхьэжри, епсэлъащ абыхэм, итӀанэ абыхэм Симеон къахишри, псоми ялъагъуу япхыну унафэ ищӀащ.

25АдэкӀэ унафэ ищӀащ Исуф абыхэм я къэпхэм гъавэр из хуащӀыну, щхьэж и дыжьынри къэпхэм хуралъхьэжыну, гъуэмылэ куэди иратыну. Апхуэдэуи хуащӀащ абыхэм.

26Я гъавэр я шыдхэм тралъхьэри ежьэжащ ахэр. 27Абыхэм ящыщ зым и къэпыщхьэр щитӀатэм, жэщым зыщагъэпсэхум шыдым Ӏус иритын папщӀэ, къилъэгъуащ езым и дыжьыныр и къэпым зэрилъыр, гъавэм и щӀыӀукӀэ. 28ЯжриӀащ абы и къуэшхэм:

– Си дыжьыныр къызатыжащ; ар къэпым илъщ, гъавэм и щӀыӀукӀэ.

Къэгузэващ ахэр, мыпхуэдэу жаӀэрт абыхэм, шынауэ:

– Сыт Тхьэм мы къыдищӀар?

29КъэкӀуэжащ ахэр я адэ Екъуб деж, Ханаан щӀыналъэм, абы хуаӀуэтэжащ къащыщӀа псори, мыр жаӀэурэ:

30– А щӀыналъэм щыӀэтащхьэр ткӀийуэ къыдэпсэлъащ, а щӀыналъэм и тӀасхъэ щӀэтхыну дыкӀуауэ жиӀэри. 31Дэри абы жетӀащ: «Дэ пэжыгъэ зиӀэ дыцӀыхущ; дытӀасхъэщӀэхкъым. 32Дэ зэкъуэш пщыкӀутӀ дохъу, ди адэм и къуэхэр; зыр щыӀэжкъым, нэхъыщӀэр ди адэм и гъусэу Ханаан щӀыналъэм щыӀэщ». 33КъыджиӀащ а щӀыналъэм и Ӏэтащхьэм итӀанэ: «Мис мыпхуэдэущ сэ къызэрысщӀэнур фэ фыцӀыху пэжрэ мыпэжрэ: къысхуэвгъанэ фи къуэшхэм ящыщ зыр; фэ езыхэм къафщтэ гъавэ фи унагъуэхэр зэрымэжэщӀалӀэм папщӀи, фыкӀуэж; 34ИкӀи къысхуэфшэ фи къуэш нэхъыщӀэр; сэ абыкӀэ къэсщӀэнщ фэ фызэрымытӀасхъэщӀэхыр, атӀэ пэжыгъэ зиӀэ цӀыхуу фызырыщытыр; фи къуэшыр фэстыжынщи, хъунущ фэ фыщылажьэ мы щӀыналъэм».

35Абдеж абыхэм я къэпхэр къыщаунэщӀым, щхьэж и къэпым илъщ я дыжьын зэкӀуэцӀыпхахэр. Я дыжьын зэкӀуэцӀыпхахэр зэшхэми абыхэм я адэми щалъагъум, къэшынащ.

36Екъуб, абыхэм я адэм, яжриӀащ и къуэхэм:

– Фэ сӀэщӀэфхащ си сабийхэр: Исуф щыӀэжкъым; Симеони щыӀэжкъым; Биниамини сӀэщӀэфхыну фыхуейщ – а псор сшэчын хуей сэ!

37Рубэн и адэм мыпхуэдэу жриӀащ:

– УкӀ си къуитӀыр, сэ ар къыщыпхуэзмышэжкӀэ; къилъхьэ ар си ӀэмыщӀэ; сэ къыпхуэсшэжынщ ар.

38– НэкӀуэнукъым си къуэр фи гъусэу, – жиӀащ абы, – сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ абы и къуэшыр лӀэри, а зырщ къэнэжар. Иджы фэ фызытехьэну гъуэгум абы насыпыншагъэ къыщыщыщӀмэ, фэ фи лажьэкӀэ сэ, зи щхьэц тхъуа лӀыжьыр, гуауэм хьэдрыхэ сихьынущ.

43

Биниамин и къуэшхэм я гъусэу Мысырым зэрыщыӀар

43^1Гъаблэр нэхъ ткӀий щыхъуащ щӀылъэм. 2Мысырым къраша гъавэр яшхын щаухым, Екъуб яжриӀащ и къуэхэм:

– ФыкӀуэ иджыри, къытхуэфщэху гъавэ.

3Иудэ абы зыкъыхуигъэзащ, мыр жиӀэри:

– А цӀыхум быдэу къытхуигъэуващ дэ: «Фыкъимыхьэ си пащхьэ, фи къуэшыр фи мыгъусэмэ», жиӀэри. 4Ди къуэшыр ди гъусэмэ, дыкӀуэнщи, къыпхуэтщэхунщ гъавэ. 5Ауэ номыгъакӀуэмэ, дыкӀуэнукъым; сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ а цӀыхум къыджиӀащ дэ: «Фыкъимыхьэ си пащхьэ, фи къуэшыр фи мыгъусэмэ», жиӀэри.

6– Сыт фэ апхуэдэ Ӏеягъэ къыщӀызэфщӀар, – жиӀащ Израил, – фэ иджыри къуэш фиӀэу а цӀыхум жефӀэу?

7– КъытпкърыупщӀыхьащ а цӀыхур дэр папщӀи ди Ӏыхьлыхэм папщӀи, – жаӀащ абыхэм, – «Псэу иджыри фи адэр? ФиӀэ къуэш?» – жиӀэурэ. Дэри хуэтӀуэтащ ар абы а упщӀэхэм я жэуапу. ТщӀэрэт дэ абы: «Къысхуэфшэ фи къуэшыр» жиӀэну.

8Иудэ жриӀащ Израил, езым и адэм:

– НэутӀыпщ щӀалэр си гъусэу; дэри зытӀэтынщи, дыкӀуэнщ, икӀи псэууэ дыкъэнэнщ, дылӀэнкъым дэри, уэри, ди сабийхэри.

9Сэ жэуап сохь абы папщӀэ, си ӀэхэмкӀэ уэстыжынщ ар. Сэ ар къыпхуэсшэжу уи пащхьэм измыгъэувэжмэ, уи пащхьэм сыщыкъуаншэщ игъащӀэкӀэ. 10Дэ зидмылъэфыхьамэ, тӀэунейрэ дыкӀуакӀэт абы.

11Израил, абыхэм я адэм, яжриӀащ и къуэхэм:

– Апхуэдэу щыщыткӀэ, мыр фщӀэ: ныздэфщтэ мы щӀыналъэм къытекӀхэм ящыщ нэхъыфӀхэр, хуэфхь тыгъэу а цӀыхум Ӏэзэгъуэ удз зыбжанэрэ форэ, мэ ӀэфӀ зыпихрэ жыгхэмрэ удзхэмрэ, дэжьейхэмрэ миндал дэхэмрэ. 12Зыдэфщтэ хуэдитӀкӀэ дыжьыни; а фи къэпхэм къралъхьэжа дыжьынри зыдэфщтэжи, яхуэфхьыж; пщӀэнукъым, зэрымыщӀэкӀэ къэхъуа Ӏуэхуу къыщӀэкӀынкӀэ хъунущ ар. 13Фи къуэшыр здэфшэ, зыфӀэти, фыкӀуэ аргуэру а цӀыхум деж. 14Тхьэуэ псори зыхузэфӀэкӀым щывигъэгъуэтынщ а цӀыхум деж гущӀэгъу, адрей фи къуэшри Биниамини абы къыфхуиутӀыпщыжын папщӀэ. Сэри быныншэу сыкъэнэну иухамэ, быныншэу сыкъренэ.

15Арати, къащтащ а тыгъэхэр а цӀыхухэм, къащтащ я ӀэхэмкӀэ дыжьыну хуэдитӀи, Биниамини здашэри, кӀуащ Мысырым, иуващ Исуф и пащхьэм. 16Исуф, абыхэм Биниамин яхэту къыщилъагъум, жриӀащ езым и унэм и унафэщӀым:

– ЩӀэшэ мы цӀыхухэр унэм, Ӏэщым щыщ гуэри укӀи, къэгъэхьэзыр; си гъусэу шхэнущ а цӀыхухэр шэджагъуэм.

17ИщӀащ а цӀыхум Исуф зэрыжиӀам хуэдэу, щӀишащ а цӀыхум ахэр Исуф и унэм. 18А цӀыхухэр Исуф и унэм зэрыщӀашам щхьэкӀэ къэшынэри, жаӀащ:

– Ди къэпхэм иралъхьэжауэ щыта дыжьыным папщӀэщ унэм дыкъыщӀыщӀашар, ар фӀэгъэнапӀэ ящӀу къыттеуэу дэри ди шыдхэри гъэр дащӀын папщӀэщ.

19Ахэр Исуф и унэм и унафэщӀым бгъэдыхьэри, щӀадзащ абы бжэм деж щепсалъэу.

20ЖаӀащ мыпхуэдэу:

– КъэдаӀуэт, ди зиусхьэн, дэ нэхъапэми дыкъэкӀуэгъащ гъавэ тщэхуну. 21Абы щыгъуэ къэхъуауэ щытаращ: нэху дгъэщыну дыкъэувыӀауэ, ди къэпхэр щыттӀатэм – дыжьыныр щхьэж и къэп илъщ, иджы дэ фыдотыж ар ди ӀэкӀэ. 22Ауэ гъавэ къэтщэхун папщӀэ, дэ къэтхьащ нэгъуэщӀ дыжьыни. Дэ тщӀэркъым ди дыжьынхэр ди къэпхэм хэт кърилъхьэжами.

23– Фысабыр, фымышынэ, – жиӀащ абы, – фи Тхьэуэ фи адэм и Тхьэм фхурилъхьащ фи къэпхэм мылъкур; фи дыжьыныр къэсащ си деж. – Абдеж къахуишащ абыхэм Симеон.

24Исуф и унэм а цӀыхухэр щӀишэри, яхуихьащ псы, абыхэм ятхьэщӀащ я лъакъуэхэр; яритащ абыхэм я шыдхэми Ӏус. 25Къагъэхьэзыращ абыхэм тыгъэхэр Исуф къыщыкӀуэжыну шэджагъуэм ехъулӀэу. Сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ абыхэм зэхахат абдежым щэджагъуашхэ зэрыщышхэнур.

26Арати, къэкӀуэжащ Исуф унэм; хуахьащ абыхэм Исуф тыгъэу езыхэм яӀыгъхэр, щхьэщи хуащӀащ абы щӀым нэс загъэщхъыу. 27Абыхэм я узыншагъэм щӀэупщӀэри, жиӀащ Исуф:

– Узыншэ зи хъыбар къысхуэфӀуэта фи адэ лӀыжьыр? Псэу ар иджыри?

28Абыхэм жаӀащ:

– Узыншэщ уи унэӀутыр, ди адэр; иджыри псэущ.

Абдежми загъэщхъри, абыхэм щхьэщэ ящӀащ.

29Исуф къыщеплъым, къилъэгъуащ Биниамин, езым и къуэшыр, езым и анэм къилъхуар, икӀи жиӀащ:

– Мыра фи къуэш нэхъыщӀэу зи хъыбар къысхуэфӀуэтар? АдэкӀэ пищащ: «Тхьэм и нэфӀ къыпщыхуэ, си щӀалэ!»

30ПӀащӀэу ӀукӀыжащ Исуф, сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ абы и къуэшым хуиӀэ лъагъуныгъэр къызэщӀэнати, ар хьэзырт къэгъыну; ар унэм щӀыхьэри щыгъащ унэ кӀуэцӀым. 31И напэр итхьэщӀыжри къыщӀэкӀыжащ, зиубыдыжри жиӀащ:

– Къэфхь шхыныр.

32Къыхуахьащ абы щхьэхуэу, абыхэми щхьэхуэу, абыхэм къадэшхэ мысыр цӀыхухэми щхьэхуэу: мысыр цӀыхухэр ядэшхэ хъуркъым журтым; ар цӀапӀагъэщ мысыр цӀыхухэм дежкӀэ+. 33ЩытӀысащ зэшхэр абы и пащхьэм, нэхъыжьыр езым и ныбжьым елъытауэ, нэхъыщӀэри езым и нэхъыщӀагъэм елъытауэ, а цӀыхухэр зыр адрейм фӀэгъэщӀэгъуэныжу зэхэст. 34Исуф езым и Ӏэнэм телъ шхыныгъуэхэм щыщ абыхэм къахуригъэхьырт; Биниамин и Ӏыхьэр тхукӀэ нэхъыбэт дэтхэнэми ейм нэхърэ. Арати, ефахэщ, икӀи дэгуфӀащ абы.

44

Исуф и къуэшхэр зэригъэунэхуар

44^1Исуф унафэ хуищӀащ езым и унэм и унафэщӀым, мыр жиӀэри:

– ГъэнщӀ абыхэм я къэпхэр яхуэхьыфынум хуэдиз гъавэкӀэ, щхьэж и дыжьынри илъхьэж къэпхэм, гъавэм и щӀыӀукӀэ. 2Си фалъэр, дыжьын фалъэр, илъхьэ нэхъыщӀэм и къэпым и щӀыӀукӀэ, абы гъавэм папщӀэ къыздихьа дыжьыным щӀыгъуу.

Мыдрейм игъэзэщӀащ Исуф ищӀа унафэр.

3Пщэдджыжьым, нэху щыщым, яутӀыпщыжащ а цӀыхухэр, езыхэри я шыдхэри. 4Ахэр къалэм жыжьэу ӀукӀатэкъым, Исуф и унэм и унафэщӀым щыжриӀам:

– КӀуэ, а цӀыхухэм ялъежьи, уалъэщӀыхьэмэ, яжеӀэ абыхэм: «Сыт фэ фӀым ӀейкӀэ фыщӀыпыкъуэкӀар?» жыӀи. 5«Сыт си зиусхьэным и дыжьын фалъэр щӀэвдыгъуар?[*] Мыр си зиусхьэныр зэрефэ фалъэракъэ? Абы ар къегъэсэбэп къэхъункъэщӀэнухэр кърищӀэу. Ӏеягъэу фщӀащ фэ ар».

6Ар абыхэм ялъэщӀыхьэри, яжриӀащ а псалъэхэр. 7Зэшхэм къыжраӀащ абы:

– Сытым папщӀэ жиӀэрэ ди зиусхьэным апхуэдэ псалъэхэр? Хьэуэ, уи унэӀутхэм ящӀэнукъым апхуэдэ Ӏуэху. 8ЗэрыпщӀэщи, ди къэпхэм я щхьэхэм щхьэщылъу къэдгъуэта дыжьынхэр Ханаан щӀыналъэм къитхри къыпхуэтхьыжащ: атӀэ дауэ къыщӀэддыгъукӀын уи зиусхьэным и унэм дыжьын е дыщэ? 9Уи унэӀутхэм ящыщу ар къызыкъуэкӀым ажал лърес; икӀи дэри унэӀут дыхуэхъунщ ди зиусхьэным.

10– Хъунщ – жиӀащ абы, – фэ зэрыжыфӀам хуэдэу ирехъу: фалъэр хэт къыкъуэкӀми, ар схуэхъунщ унэӀут, адрейхэм лажьэ фиӀэкъым.

11Зэшхэм пӀэщӀэгъукӀэ кърагъэувэхащ щӀылъэм я къэпхэр, ятӀэтащ къэпыщхьэхэр, хэти итӀэтащ и къэпыщхьэр. 12Къэпхэр къищащ унафэщӀым, къыщыщӀидзэщ нэхъыжьымкӀи, нэхъыщӀэмкӀэ щиухащ; арати, къыщагъуэтащ фалъэр Биниамин и къэпым. 13Я гукъеуэм къыхэкӀыу щачэтхъащ зэшхэм я щыгъынхэр, щхьэж и хьэлъэр я шыдхэм тралъхьэжри къагъэзэжащ къалэм.

14Иуди абы и къуэшхэри Исуф и унэм къыщыкӀуэм – ар иджыри унэм щӀэсти – зыщрадзыхащ щӀым абы и пащхьэм деж. 15Исуф яжриӀащ абыхэм:

– Сыт фэ фщӀар? Фэ фымыщӀэу пӀэрэт сэ схуэдэ цӀыхум цӀыхухэм щэхуу ящӀар Ӏэмал имыӀэу къызэрищӀэнур?

16– Сыт жетӀэн ди зиусхьэным? – жиӀащ Иудэ. – Сыт жетӀэн? СыткӀэ зыдгъэхеин? Тхьэм къыщӀигъэщащ уи унэӀутхэм я пцӀыр; иджы ди зиусхьэным дрипщылщ, дэри фалъэр зи Ӏэм ӀэщӀэлъу къагъуэтари.

17– Хьэуэ, сэ ар сщӀэнкъым, – жиӀащ Исуф – фалъэр зи Ӏэм ӀэщӀэлъу къагъуэтар хъунщ си унэӀут, ауэ фэ фыкӀуэж фи адэм деж.

18Абдеж Иудэ абы бгъэдыхьэри, жиӀащ:

– Си зиусхьэн, хуит сыщӀ сэ, уи унэӀутыр, зиусхьэным псалъэ жесӀэну, икӀи ухуэмыгубжь уи унэӀутым; уэ ухуэдэщ фирхьэуным. 19Си зиусхьэныр къеупщӀыгъащ езым и унэӀутхэм: «ФиӀэ фэ адэ е къуэш?» – жиӀэри. 20Дэ жетӀащ ди зиусхьэным зэрыдиӀэр жьы хъуа ади, и жьыщхьэ абы къыхуэхъуа къуэ нэхъыщӀи; абы и къуэшыр лӀэри, а зыр къэнащ и анэм ейуэ, адэми фӀыуэ елъагъу ар+. 21Уэри яжепӀащ уи унэӀутхэм: «Къысхуэфшэ ар си деж, сэ абы сеплъын папщӀэ». 22Дэ жетӀащ ди зиусхьэным: «НыбжьыщӀэм къигъэнэфыркъым и адэр; абы и адэр къигъанэмэ, адэр лӀэнущ». 23Ауэ уэ къажепӀащ уи унэӀутхэм: «Фи къуэш нэхъыщӀэр фи гъусэу къэмыкӀуэмэ, фэ афӀэкӀа фыкъимыхьэ си пащхьэ».

24– Дэ дыщыхуэкӀуэжам уи унэӀуту ди адэм хуэтӀуэтэжащ си зиусхьэным и псалъэхэр. 25ЖиӀащ абы щыгъуэ ди адэм: «ФыкӀуэ иджыри, къытхуэфщэху гъавэ». 26Дэ жетӀащ: «Хъунукъым дэ дыкӀуэ; ауэ ди къуэш нэхъыщӀэр ди гъусэнумэ, дыкӀуэнщ; хъунукъым а цӀыхум и пащхьэ дихьэ, ди къуэш нэхъыщӀэр ди мыгъусэу». 27Абдеж къыджиӀащ уи унэӀуту ди адэм: «Фэ фощӀэ си фызым къызэрысхуилъхуар къуитӀ. 28Зыр сэ збгъэдэкӀати, жысӀащ: ар ялӀагъэнщ, слъагъужакъым ар абы лъандэрэ. 29Мыри збгъэдэфшрэ абыи насыпыншагъэ къыщыщӀмэ, сэ, зи щхьэц тхъуа лӀыжьыр, гуауэм хьэдрыхэ сихьынущ». 30Иджы сэ, уи унэӀутым, ди адэм сыхуэкӀуэжмэ, абы и псэр зи псэм пыщӀа ныбжьыщӀэри ди мыгъусэу сыкӀуэжын слъэкӀыну? 31НыбжьыщӀэр ди мыгъусэу илъагъумэ, ар лӀэнущ; дэ, уи унэӀутхэм, ди лажьэкӀэ уи унэӀуту ди адэ зи щхьэц тхъуа лӀыжьыр гуауэм хьэдрыхэ ихьынущ. 32Абы нэмыщӀауэ, сэ, уи унэӀутыр, сыуващ си адэм деж ныбжьыщӀэм папщӀэ жэуап щысхьыну: «Ар уи деж къэзмышэжмэ, си адэм и пащхьэм си гъащӀэ псэукӀэ сыщыкъуаншэщ», жысӀэри. 33Аращи, сэ, уи унэӀутыр, хуит сыкъэщӀ сыкъэнэну ныбжьыщӀэм и пӀэкӀэ унэӀуту си зиусхьэным деж; ауэ ныбжьыщӀэр ирекӀуэж и къуэшхэм я гъусэу. 34Дауэ сыхуэкӀуэжын си адэм, ныбжьыщӀэр си мыгъусэу? Сэ слъагъунт итӀанэ си адэм къылъыса тхьэмыщкӀагъэр.

45

Исуф и къуэшхэм закъызэрыригъэцӀыхужар

45^1Исуф къыбгъэдэт псоми я пащхьэм афӀэкӀа зыщыхуэмыубыдыжу кӀиящ:

– ӀувгъэкӀ псори.

Арати, Исуф зыри къыбгъэдэнатэкъым абы и къуэшхэм закъыщригъэцӀыхужам щыгъуэ. 2Абдеж ину къэгъащ ар, и гъы макъри къызэхахащ мысыр цӀыхухэми, фирхьэун унэми хъыбарыр нэсащ.

3ЯжриӀащ Исуф и къуэшхэм:

– Сэ сы-Исуфщ, псэууэ пӀэрэ иджыри си адэр?

Ауэ и къуэшхэм жэуап къратыфыртэкъым, апхуэдизкӀэ шынати;

4ЯжриӀащ Исуф и къуэшхэм:

– Фыкъызбгъэдыхьэ.

Ахэр къыбгъэдыхьащ.

– Сэ сы-Исуфщ, – жиӀащ абы, – Мысырым кӀуэхэм фэ ефщауэ щыта фи къуэшырщ. 5Ауэ иджы фымынэщхъей, фыщӀемыгъуэж мыбыхэм сакъызэрефщам щхьэкӀэ; Тхьэм сыкъигъэкӀуащ фяпэ, цӀыхухэр къелын папщӀэ. 6Гъаблэр илъэситӀщ зэрыщыӀар щӀылъэм: иджыри къэкӀуэнущ щӀыр щамывэн икӀи гъавэ щыӀуамыхыжын илъэситху. 7Тхьэм сыкъигъэкӀуащ фяпэкӀэ, фэ щӀылъэм фыкъытенэн, зыхуэдэ къэмыхъуа щӀыкӀэкӀи фэри къыфтехъукӀыну цӀыхухэри мыкӀуэду къригъэлын папщӀэ. 8Аращи, фэракъым сыкъэзыгъэкӀуар мыбы, атӀэ фирхьэуным и чэнджэщэгъуу, абы и унэ псом и Ӏэтащхьэуи, Мысыр щӀыналъэ псом тепщэуи сытезыгъэува Тхьэр арщ.

9– Си адэм деж псынщӀэу фыкӀуэжи, жефӀэ абы: «Мыпхуэдэу жеӀэ уи къуэ Исуф: Тхьэм сытригъэуващ Мысыр псом тепщэу; къакӀуэ си деж, зумыӀэжьэ. 10Уэ ущыпсэунущ Гощэн щӀыналъэм; икӀи фызигъунэгъунущ уэри, уи къуэхэри, уи къуэхэм я къуэхэри, уи Ӏэщ цӀыкӀури уи Ӏэщышхуэри, уэ уиӀэ псори. 11Ущызгъэшхэнущ сэ мыбы, факъырэ фымыхъун папщӀэ, уэри, уи унэри, уэ уиӀэ псори, сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ гъаблэр иджыри илъэситхукӀэ щыӀэнущ».

12– Иджы фэри Биниамини фолъагъу ар къывжезыӀэр сэрауэ зэрыщытыр. 13АтӀэ хуэӀуэтэж си адэм Мысырым деж сэ щӀыхьу щызиӀэ псори фэ флъэгъуа псори. Къафшэ си адэр мыбы псынщӀэу.

14ИтӀанэ и къуэш Биниамин и пщэм зридзэри, Исуф гъащ; Биниамини гъащ абы и пщэм идзауэ. 15Ба яхуищӀырт езым и къуэшхэм псоми, гъырт, абыхэм ӀэплӀэ яхуищӀурэ. ИтӀанэ епсэлъащ и къуэшхэр абы.

16Фирхьэуным и унэм нэсащ Исуф и къуэшхэр къызэрыкӀуам и хъыбар; я гуапэ хъуат ар фирхьэунми абы и унэӀутхэми. 17Фирхьэуным Исуф жриӀащ:

– ЯжеӀэ уи къуэшхэм: мис мыращ фщӀэнур: фи мылъкухэр фи шыдхэм тефлъхьи, фыкӀуэ Ханаан щӀыналъэм; 18Фи адэри фи унагъуэхэри къафши, фыкъакӀуэ си деж; сэ фэстынущ Мысыр щӀыналъэм и фӀыпӀэр, фэри фшхынущ щӀым и шхын нэхъыфӀыр, 19АтӀэ уэ унафэ пхузощӀ абыхэм яжепӀэну: мыр фщӀэ: Мысыр щӀыналъэм фи сабийхэми фи фызхэми папщӀэ шыгухэр къыщыфщти, фи адэр къафши, фыкъакӀуэ. 20Фигу фымыгъэныкъуэ фи хьэпшыпхэм папщӀи, Мысыр щӀыналъэм щыщу нэхъыфӀ дыдэр фэстынущ фэ.

21Апхуэдэуи ящӀащ Израил и къуэхэм. Яритащ Исуф абыхэм шыгухэр фирхьэуным и унафэкӀэ, яритащ абыхэм гъуэмыли. 22Абыхэм ящыщ дэтхэнэми иритащ щыгъын фэилъхьэгъуэ зырыз, Биниамин иритащ дыжьын ахъшэ щищрэ щыгъын фэилъхьэгъутхурэ. 23Апхуэдэуи и адэм хуригъэшащ Мысырым къыщыкӀа нэхъыфӀхэр ятепхауэ шыдипщӀ, гъавэри, щӀакхъуи, и адэм и гъуэмылэри телъу шыдыбзипщӀ.

24Арати, иригъэжьэжащ Исуф и къуэшхэр. ЯжриӀащ абыхэм:

– Фыщызэщымыхьэ гъуэгум.

25Мысырым икӀыжри, нэсыжащ ахэр Ханаан щӀыналъэм езыхэм я адэ Екъуб деж.

26Хъыбар ирагъэщӀащ абы, мыр жаӀэри:

– Исуф псэущ, ар иджы щытепщэщ Мысыр щӀыналъэ псом.

Ауэ Екъуб и гур загъэртэкъым; абы и фӀэщ хъуртэкъым абыхэм жаӀэр. 27Абыхэм Исуф къажриӀа псалъэ псори абы щыхуаӀуэтэжым, ар яшэн папщӀэ, Исуф къигъэкӀуа шыгухэри щилъагъум, къызэрыгъуэтыжащ абыхэм я адэ Екъуб и гур. 28ЖиӀащ абдеж Израил:

– Дэгъуэщ, псэущ иджыри си къуэ Исуф; сыкӀуэнщи, слъагъунщ ар сымылӀэ щӀыкӀэ.

46

Екъуб Мысырым зэрыкӀуар

46^1Арати, Израил, езым иӀэ псори здрихьэжьэри, кӀуащ Бэр-Шэвэ, хуищӀащ къурмэн езым и адэ Исхьэкъ и Тхьэм+. 2Тхьэр Израил жэщым къыхуэлъагъуэри, къыжриӀащ:

– Екъуб! Екъуб!

– Сымис сэ, – жиӀащ абы.

3– Сэрщ Тхьэр, уи адэм и Тхьэр, – жиӀащ Тхьэм. – Умышынэ Мысырым укӀуэн; абдежым уэ къыщыптезгъэхъукӀынущ лъэпкъ ин дыдэ. 4Сэ сыпщӀыгъуу сынэкӀуэнущ Мысырым; апхуэдэуи Сэ укъисшыжынущ абы. Исуф езым и ӀэкӀэ зэтрипӀэжынущ уи нэхэр+.

5Екъуб къибгынащ Бэр-Шэвэ; ирашэжьащ Израил и къуэхэм Екъуб, езыхэм я адэр, я сабийхэри, я фызхэри, фирхьэуным къарита шыгухэмкӀэ ар здашэнум нагъэсын папщӀэ. 6Къащтащ абыхэм я Ӏэщри, Ханаан щӀыналъэм щызыӀэрагъэхьа мылъкури, Мысырми нэсащ, Екъуби езым къытехъукӀа бын псори абы и гъусэу. 7Езым и къуэхэри, и къуэрылъхухэри, ипхъухэри, и пхъурылъхухэри, езым къытехъукӀа псори здишащ абы Мысырым.

Екъуб и бынхэр

8Мис Екъуб и къуэхэу Мысырым кӀуахэм я цӀэхэр, Екъубрэ абы и къуэхэмрэ:

Екъуб и щыпэлъху Рубэн.

9Рубэн и къуэхэр: Хъанох, Палыу, Хъэцрон, Къармый.

10Симеон и къуэхэр: Емуел, Ямин, Охад, Яхин, Цохар, Ханаан бзылъхугъэм и къуэ Шаул.

11Лэуий и къуэхэр: Гъэршэн, Къохат, Мэрарый.

12Иудэ и къуэхэр: Ер, Онан, Шэлэ, Пэрэц, Зэрахь; Еррэ Онанрэ щылӀащ Ханаан щӀыналъэм.

Пэрэц и къуэхэт Хэцрон, Хъамул+.

13Иссашхар и къуэхэр: Толэ, Пуа, Яшуб, Щимрэн.

14Зэбулун и къуэхэр: Сэрэд, Елон, Яхьлэел.

15Ахэр Леа и къуэхэу Паддан-Арам Екъуб къыщыхуилъхуахэрщ; Динэ, абы и пхъур. Леа къуэрэ пхъууэ иӀащ цӀыху щэщӀрэ щырэ.

16Гад и къуэхэр: Цыфион, Хьагъый, Шуный, Ецбон, Ерый, Ародый, Арэлый.

17Ащэр и къуэхэр: Имнэ, Ишуэ, Ишыуй, Бэрие, абыхэм я шыпхъу Сэрахь. Бэрие и къуэхэр: Хъэбэр, Малхъыел.

18Ахэр Лабан ипхъу Леа иритауэ щытыгъа Зилпа и къуэхэщ. Абы ахэр Екъуб къыхуилъхуащ, цӀыху пщыкӀух хъууэ.

19Екъуб и фыз Рахэл и къуэхэр: Исуфрэ Биниаминрэ.

20Мысыр щӀыналъэм Исуф къыщыхуэхъуащ Мынасэрэ Ефраимрэ, Он къалэм щыщ тхьэгъэпс Потиферахь ипхъу Асэнат къилъхуахэр+.

21Биниамин и къуэхэр: Бэлахь, Бэхэр, Ащбэл; Гъэрэ, НаӀаман, Ехьый, Рощ, Мупим, Хъуппим, Ард.

22Ахэр Рахэл и къуэхэу Екъуб къыхуэхъуахэрщ, псори цӀыху пщыкӀуплӀ хъууэ.

23Дан и къуэр: Хьушым.

24Нафталый и къуэхэр: Яхцэел, Гъуный, Ецэр, Щылэм.

25Ахэр Лабан ипхъу Рахэл иритауэ щытыгъа унэӀут бзылъхъугъэ Билхьэ и къуэхэщ. Абы ахэр Екъуб къыхуилъхуащ, псори цӀыхуибл хъууэ.

26Екъуб и гъусэу Мысырым кӀуа цӀыхухэр, езым къытехъукӀахэр, Екъуб и къуэхэм я фызхэр хэмыту, псори хъурт цӀыху хыщӀрэ хырэ. 27Исуф и къуэхэу абы Мысырым къыщыхуэхъуахэр цӀыхуитӀ хъурт. Екъуб и унагъуэм щыщу Мысырым кӀуахэр псори зэхэту цӀыху блыщӀ хъурт.

Екъуб Мысырым щыщ Гощэн щӀыгум зэритӀысхьар

28Екъуб Иудэ езым япэ Исуф деж игъэкӀуащ, езы Исуф Гощэн хэкум хуэкӀуэ гъуэгур къаригъэлъагъун папщӀэ. 29Гощэн щӀылъэм къыщыкӀуэм, Исуф шыгур зэщӀригъэщӀэри, Гощэн щӀыналъэм кӀуащ, езым и адэ Израил пежьэну. Ар къыщилъагъум, и адэм и пщэм зридзэри, куэдрэ гъащ Исуф. 30Абдежым жриӀащ Израил Исуф:

– СылӀэнщ иджы сэ, уи напэр къэслъагъужауэ; уэ иджыри узэрыпсэур сдъэгъуащи.

31ИтӀанэ яжриӀащ Исуф и къуэшхэми, и адэми, я унагъуэхэми:

– Сэ сыкӀуэнщ, фирхьэуным хъыбар езгъэщӀэнщ, жесӀэнщ абы: «Ханаан щӀыналъэм къикӀа си къуэшхэри си адэм и унагъуэри къэкӀуащ си деж. 32А цӀыхухэр мэлыхъуэхэщ, Ӏэщ зэрахуэ; я Ӏэщ цӀыкӀуи я Ӏэщышхуи, яӀэ псори къыздашащ абыхэм».

33– Фирхьэуным фриджэу: «Сыт фи ӀэщӀагъэр фэ?» – жиӀэрэ къывэупщӀмэ, 34фэ жыфӀэ: «Дэ, уи унэӀутхэр, дыӀэщыхъуэщ дыщыщӀалэм къыщыщӀэдзауэ иджыри къэс, дэри ди адэхэри», фэ Гощэн щӀыналъэм фыщагъэтӀысын папщӀэ. Мысыр цӀыхухэм я дежкӀэ гуемыӀущ дэтхэнэ мэлыхъуэри+.

47

47^1Арати, Исуф кӀуэри, хъыбар иригъэщӀащ фирхьэуным, мыр жиӀэурэ:

– Си адэри, си къуэшхэри, я Ӏэщ цӀыкӀуи я Ӏэщышхуи, нэгъуэщӀ сыт яӀэми, псори къыздащтэри къикӀащ Ханаан щӀыналъэм; иджы ахэр щыӀэщ Гощэн щӀыналъэм.

2Исуф и къуэшхэм ящыщу цӀыхуитху здишэри, ахэри иригъэлъэгъуащ фирхьэуным. 3ЕупщӀащ фирхьэуныр абы и къуэшхэм:

– Сыт фи ӀэщӀагъэ?

– Дымэлыхъуэщ уи унэӀутхэр, дэри ди адэхэри, – жраӀащ абыхэм фирхьэуным.

4Абыхэм фирхьэуным жраӀащ адэкӀи:

– Дэ дыкъэкӀуащ мы щӀыналъэм дыщыпсэуну, сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ щыӀэкъым хъупӀэхэр уи унэӀутхэм я Ӏэщхэм папщӀэ Ханаан щӀыналъэм, гъаблэ ткӀий зэрыщыӀэм къыхэкӀкӀэ. Аращи, хуит дыщӀ уи унэӀутхэр Гощэн щӀыналъэм дитӀысхьэну.

5Фирхьэуным Исуф къыжриӀащ абдеж:

– Уи адэри уи къуэшхэри уи деж къэкӀуащ. 6Мысыр щӀыналъэр уи пащхьэ илъщ; щӀыналъэм и щӀыпӀэ нэхъыфӀым деж щыгъэтӀыс уи адэри уи къуэшхэри; щрепсэу ахэр Гощэн щӀыналъэм. Абыхэм зэфӀэкӀ зиӀэ яхэтмэ, пэрыгъэувэ ахэр си Ӏэщым, кӀэлъыплъыну.

7ИтӀанэ Исуф и адэ Екъуб къишэри иригъэлъэгъуащ ари фирхьэуным; икӀи Тхьэм и нэфӀ щыхуэну Екъуб фирхьэуным хуелъэӀуащ. 8Фирхьэуным Екъуб жриӀащ:

– Сыт уи ныбжь?

9Екъуб фирхьэуным жриӀащ:

– Сэ дунейм сызэрытетрэ мэхъу илъэсищэрэ щэщӀрэ; мащӀэщ икӀи насыпыншэщ си гъащӀэ махуэхэр, нэсакъым ахэр си адэхэм къапсэуа гъащӀэм+.

10Тхьэм и нэфӀ къыщыхуэну Екъуб фирхьэуным хуелъэӀури, къыщӀэкӀыжащ фирхьэуным деж.

11Арати, увыпӀэ яхуищӀащ Исуф и адэми и къуэшхэми, щаритащ абыхэм щӀапӀэ Мысыр щӀыналъэм и Ӏыхьэ нэхъыфӀ дыдэ РаӀымэсэс щӀыналъэм, фирхьэуным унафэ зэрищӀам тету. 12ИгъэнщӀырт Исуф гъавэкӀэ езым и адэри, и къуэшхэри, и адэм и унагъуэ псори, дэтхэнэ унагъуэм сабий исым я бжыгъэм елъытауэ.

Мысырым гъаблэ къызэрыщыхъуар

13ЩыӀэтэкъым гъавэ щӀылъэ псом; гъаблэр икъукӀэ ткӀий хъуат, икӀи тхьэмыщкӀагъуэр къалъысат гъаблэм къыхэкӀыу Мысыр щӀыналъэми Ханаан щӀыналъэми. 14ЦӀыхухэм гъавэ къыщащэхуурэ, Исуф зэхуихьэсащ Мысыр щӀыналъэми Ханаан щӀыналъэми илъ дыжьыну хъуар, щӀихьащ Исуф дыжьыныр фирхьэун унэм. 15Арати, дыжьыныр щаухащ Мысыр щӀыналъэми Ханаан щӀыналъэми. Дыжьыныр щаухым, мысыр цӀыху псори кӀуащ Исуф деж:

– Къыдэт гъавэ, – жаӀэри, – сыт дэ уи пащхьэ дыщылӀэн щӀыхъуейр, ди дыжьыныр зэрыдухам папщӀэ?

16– Фи Ӏэщыр къэфхуи, – жиӀащ Исуф, – фэстынщ фи Ӏэщым и уасэу гъавэ, дыжьыныр фыухамэ.

17Арати, къахурт абыхэм я Ӏэщыр Исуф деж; яритырт Исуфи гъавэр шыхэми, Ӏэщ цӀыкӀу хъушэхэми, Ӏэщышхуэ хъушэхэми, шыдхэми я уасэу; а гъэм апхуэдэурэ игъэнщӀащ ахэр гъавэкӀэ, я Ӏэщыр къаӀрихыурэ.

18ДэкӀащ а гъэр; адрей илъэсми къакӀуэри, къыжраӀащ абы:

– ЩыдбзыщӀынкъым ди зиусхьэным ди дыжьыныр зэрыдухар, ди Ӏэщ хъушэхэри уэ, ди зиусхьэным, къыпӀэщӀыхьащ; зыри къыщытхуэнэжакъым ди зиусхьэным и пащхьэм, ди щхьэмрэ ди щӀыгухэмрэ мыхъумэ. 19Сыт уи пащхьэм дыщыкӀуэдын щӀыхуейр дэ, дэри ди щӀыгухэри? Дыщэху дэри ди щӀыгухэри гъавэкӀэ; икӀи дэри ди щӀыгухэри фирхьэуным унэӀут дыхуэхъунщ, ауэ уэ къыдэт жылэ, дэ дымылӀэу дыпсэун, щӀылъэри нэщӀ мыхъун папщӀэ.

20Къищэхуащ Исуф Мысыр щӀыналъэ псори фирхьэуным папщӀэ. Ящэжащ мысыр цӀыхухэм щхьэж и губгъуэр, гъаблэ къазэрытехъуам къыхэкӀыу. Апхуэдэ щӀыкӀэкӀэ лъысащ щӀыгур фирхьэуным. 21ИщӀащ абы лъэпкъыр унэӀут, Мысырым и зы гъунэм къыщыщӀэдзауэ адрей гъунэм нэсу.

22Тхьэгъэпсхэм я закъуэщ зи щӀыгу къимыщэхуар, сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ фирхьэуным абыхэм яритауэ яӀэт гъавэ Ӏыхьэ, икӀи ахэр ирипсэурт фирхьэуным ярита гъавэ Ӏыхьэм; абы къыхэкӀыуи ящакъым я щӀыгур.

23ЯжриӀащ Исуф цӀыхухэм итӀанэ:

– Фирхьэуным папщӀэ иджы сэ фыкъэсщэхуащ фэри фи щӀыгури; жылэхэр фызотри, тефсэ щӀыгум. 24Гъавэ хыжыгъуэр къэсмэ, къыхуэфшэ фирхьэуным Ӏыхьэ тхуанэр; ӀыхьиплӀыр къыфхуэнэнущ фэ губгъуэхэм щыхэфсэну, фэри, фи унэхэм исхэми, фи сабийхэми фшхыну.

25– Уэ къебгъэлащ ди гъащӀэр, – жаӀащ абыхэм, – нэфӀкӀэ укъыдэплъащ, ди зиусхьэн, дыхурехъу фирхьэунми унэӀут.

26Абдеж щигъэуващ Исуф Мысыр щӀыналъэм хабзэу, уеблэмэ иджырей махуэм къэсу: Ӏыхьэ тхуанэр фирхьэуным етын, тхьэгъэпсхэм я щӀыгуу фирхьэуным ейуэ щымытыр хэмыту.

Екъуб и иужьрей илъэсхэр

27Щыпсэурт Израил Мысыр щӀыналъэм, Гощэн щӀыгум, телэжьыхьырт а щӀыгум; багъуэурэ, ар лъэпкъышхуэ хъуащ. 28Щыпсэуащ Екъуб Мысыр щӀыналъэм илъэс пщыкӀублкӀэ; хъурт Екъуб и махуэхэр, абы и гъащӀэ махуэхэр, илъэсищэрэ плӀыщӀрэ блырэ.

29Къэсащ Екъуб щылӀэну пӀалъэр, абы езым и къуэ Исуф къриджэри, жриӀащ:

– НэфӀкӀэ укъызэплъмэ, уи Ӏэр си куэ щӀагъым щӀэлъхьи, тхьэлъанэ щӀы фӀыкӀэ, пэжыгъэкӀэ укъызэрысхущытынумкӀэ: Мысырым сыщыщӀумылъхьэж. 30Си адэжьхэм сабгъурыгъуэлъхьэжын щхьэкӀэ, Мысырым сипхыжынщи, сыщыщӀэплъхьэжынщ абыхэм я кхъэлэгъунэм.

– СщӀэнщ уи псалъэм тету, – жиӀащ Исуф+.

31– Тхьэлъанэ къысхуэщӀ, – жиӀащ Екъуб.

Тхьэлъанэ хуищӀащ Исуф. И щхьэнтэм зригъэщӀурэ, Тхьэм щӀыхь хуищӀащ Израил.

48

Екъуб и нэфӀ Исуф и къуэхэм зэращыхуар

48^1Абы и ужькӀэ Исуф къыжраӀащ:

– Уи адэр сымаджэщ.

Исуф здишащ езым и къуитӀыр – Мынасрэ Ефраимрэ, Екъуб деж.

2Екъуб хъыбар ирагъэщӀащ, жраӀащ мыпхуэдэу:

– Уи къуэ Исуф къокӀуэ уи деж.

Израил и къарур зэщӀигъэуӀуэри, къыщызэфӀэтӀысхьащ пӀэм.

3Екъуб Исуф жриӀащ:

– Тхьэуэ псори зыхузэфӀэкӀыр[*] сэ Луз деж, Ханаан щӀыналъэм, къыщысхуэлъагъуэри, и нэфӀ къысщигъэхуащ. 4КъызжиӀащ абы: «Сэ узгъэбэгъуэнущ уэ, ухэзгъэхъуэнущ уэ, икӀи къыптезгъэхъукӀынущ уэ лъэпкъ куэдыр, естынущ мы щӀыналъэр уэ къыптехъукӀыну цӀыхухэм, игъащӀэкӀэ я унейуэ яӀэну»+.

5– Иджы, сэ Мысырым сыкъэмыкӀуэ щӀыкӀэ, Мысыр щӀыналъэм къыщыпхуэхъуа уи къуитӀри сысейщ. Ефраимрэ Мынасэрэ сысейуэ щытынущ, Рубэнрэ Симеонрэ сысейуэ зэрыщытым хуэдэу. 6Ауэ быну абыхэм я ужькӀэ уэ къыпхуэхъунур ууей хъунущ. Абыхэм езыхэм я къуэшхэм я цӀэхэмкӀэ къеджэнущ, абыхэм я мылъкуу къэкӀуэнумкӀэ я Ӏыхьэ хэлъу.

7– Сэ Паддам сыкъикӀауэ сыкъыщыкӀуэм, си нэщхъеягъуэкӀэ, си Рахэл щылӀащ Ханаан щӀыналъэм, гъуэгум дытету, Ефрат дынэсыным куэд къэмынэжауэ. Сэ щыщӀэслъхьэжащ ар иджы БэтлэхьэмкӀэ зэджэ Ефрат хуэкӀуэ гъуэгум деж+.

8Израил, Исуф и къуэхэр къыщилъагъум, жиӀащ:

– Хэт мыхэр?

9– Ахэр си къуэхэрщ, Тхьэм мыбдежым къыщызитахэрщ, – жриӀащ Исуф и адэм.

– Къызбгъэдэшэ ахэри, – жиӀащ Екъуб, – си нэфӀ абыхэм ящызгъэхуэнущ.

10Израил набгъэ хъуат жьыгъэм къыхэкӀыу; илъагъуртэкъым абы ӀупщӀу. Исуф бгъэдишащ ахэр абы, икӀи абы ба къахуищӀащ абыхэм, ӀэплӀэ къаришэкӀащ абыхэм. 11ИтӀанэ Израил Исуф жриӀащ:

– Сыгугъэртэкъым сэ услъагъужыну; ауэ Тхьэм сигъэлъэгъуащ уи сабийхэри.

12Исуф и адэ и лъэгуажьэхэм къатрихыжри, щхьэщэ хуищӀащ, щӀым нэсу зигъэщхъри. 13Иубыдащ Исуф а тӀури, и Ӏэ ижьымкӀэ Ефраим иубыдащ, Израил и Ӏэ сэмэгум хуэзэу, Мынасэ иубыдащ и Ӏэ сэмэгумкӀэ, ар Израил и Ӏэ ижьым хуэзэу, икӀи бгъэдишащ ахэр абы. 14Ауэ Израил и Ӏэ ижьыр ишийри трилъхьащ Ефраим и щхьэм, ар нэхъыщӀэу щытми, Ӏэ сэмэгур – ӀитӀыр зэблэдзауэ, Мынасэ и щхьэм. Трилъхьащ Екъуб и Ӏэхэр апхуэдэу, Мынасэ нэхъыжьу щытми.

15АдэкӀэ и нэфӀ Исуф къыщигъэхуащ Израил, мыр жиӀэри:

– Си адэхэу Ибрэхьимрэ Исхьэкърэ
зи пащхьэ щыпсэугъа Тхьэм,
дунейм сызэрытетрэ –
нобэр къыздэсым
зи нэӀэ къыстет Тхьэм,
16сыт хуэдэ мыгъуагъэми
сыкъыӀэщӀэзых мелыӀычым
и нэфӀ къащрехуэ мы сабийхэм;
мы сабийхэм я хьэтыркӀэ
цӀыхухэм ягу кърекӀыж
сэ си цӀэмрэ си адэхэу Ибрэхьимрэ
Исхьэкърэ я цӀэхэмрэ;
мы щӀылъэм щребагъуэ ахэр,
щрехъу куэд дыдэ.

17Исуф и адэм и Ӏэ ижьыр Ефраим и щхьэм зэрытрилъхьар щилъагъум, и жагъуэ хъуащ ар. Арати, иубыдащ и адэм и Ӏэр, Ефраим и щхьэм къытрихыжу Мынасэ и щхьэм трилъхьэну.

18ЖриӀащ Исуф и адэм:

– Апхуэдэукъым, си адэ; мыращ щыпэлъхур; телъхьэ абы и щхьэм уи Ӏэ ижьыр.

19Ауэ абы и адэм ар имыдэу жиӀащ:

– СощӀэ, си къуэ, сощӀэ. Абы къытехъукӀынущ лъэпкъ, ар хъунущ лъэпкъ ин дыдэ; ауэ абы и къуэш нэхъыщӀэр хъунущ абы нэхърэ нэхъ ин, абы лъэпкъыу къытехъукӀынури лъэпкъ бжыгъэншэщ.

20ИкӀи абыхэм и нэфӀ ящигъэхуащ а махуэм, мыр жиӀэурэ:

– Фэ фи цӀэкӀэ израил цӀыхухэр Тхьэм и нэфӀкӀэ елъэӀунущ. Зым и нэфӀ адрейм щигъэхуэурэ, абыхэм жаӀэнущ: «Ефраимрэ Мынасэрэ Тхьэм и нэфӀ зэращигъэхуам хуэдэу, и нэфӀ къыпщрегъэхуэ».

Арати, игъэуващ Ефраим Мынасэ нэхърэ нэхъ лъагэу.

21АдэкӀэ жриӀащ Израил Исуф:

– Сэ солӀэ. Тхьэр фи гъусэнущ фэ, икӀи фигъэгъэзэжынущ фи адэхэм я щӀыналъэм. 22Сэ узот уэ, уи къуэшхэм я пащхьэм щынэхъыбэу, Щэхэм – Ӏуащхьэ егъэзыхыгъуэр, си джатэрэ си шабзэкӀэ амор цӀыхухэм къаӀэщӀэсхыгъар.

49

Екъуб и нэфӀ и къуэхэм зэращигъэхуамрэ ар зэрылӀамрэ

49^1Арати, Екъуб и къуэхэр къриджэри, яжриӀащ:

– Фыкъызэхуэс, къэкӀуэну махуэхэм къыфщыщӀынур вжесӀэнущ.

2Фыкъызэхуэси, фыкъедэӀу, Екъуб и къуэхэ,
федэӀу Израил, фи адэм!

3Рубэн, си щыпэлъху!

Уэ узибыдапӀэщ, си цӀыхухъу къарум урищӀэдзапӀэщ.

ЩӀыкӀи лъэщыгъэкӀи псоми уращхьэщ.

4Ауэ уэ псы къиуам ещхь ухъуащ,
уефӀэкӀынукъым абыхэм.

Сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ уилъащ уи адэм и гъуэлъыпӀэм;
уэ буцӀэпӀащ си гъуэлъыпӀэр, абы уигъуалъхьэри+.

5ЩымӀонрэ Лэуийрэ зэшщ,
гущӀэгъуншагъэм и Ӏэщэщ
абыхэм я джатэхэр+.
6Абыхэм я чэнджащэ сыхыхьэркъым,
я зэхуэсым сыхэлажьэркъым.

Сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ ахэр щыгубжькӀэ, цӀыху яукӀ,
езыхэм я щхьэзыфӀэфӀыгъэкӀэ зэпаупщӀ танэм и хуэхэр.

7Нэлат ялъысащ абыхэм я губжьым,
сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ гущӀэгъуншэти;
я къанлыгъэми нэлат ялъысащ, сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ ябгэти;
щызэхэзгъэкӀынущ ахэр Екъуб и хэкум,

Израил хэкум щызэбгрызгъэкӀынущ ахэр.

8Иудэ, уэ къыпщытхъунущ уи къуэшхэр!

Уэ уи Ӏэр уи бийхэм я пщэм телъщ;
щхьэщэ къыпхуащӀынущ уи адэм и къуэхэм.

9Аслъэн шыру Иудэр,
си къуэр, щакӀуэ къокӀыж, къищэкӀуар ишхауэ.

ЗригъэщӀащ абы, гъуэлъащ, аслъэныхъумрэ аслъэныбзымрэ хуэдэу:

хэт къигъэушын ар+?

10БгъэдэкӀынукъым тепщэныгъэ башыр

Иудэ икӀи пщы башыр абы и къуэхэм, тыгъэ къыхуащӀыурэ[*],
цӀыху лъэпкъхэри абы и жыӀэм едэӀуэнущ.

11Абы ирепх жызумыпкъым езым и шыд джылур,
жызумыпкъэ нэхъыфӀми – езым и шыдыбзым къилъхуар.

ЕтхьэщӀ санэкӀэ и щыгъыныр,
жызум Ӏэрамэхэм ялъкӀэ – езым и щыгъыныр.
12Егъэлыд абы и нэр санэм,
хужь ещӀ и дзэр шэм.
13Зэбулун щыпсэунущ хы Ӏуфэм,
кхъухь тедзапӀэм,
абы и гъунапкъэхэри нос Сидон къалэм.
14Иссашхар псы дэжыпӀэхэм
я зэхуакум дэлъ шыд лъэщт, лъэрызехьэт.
Иссашхар – ар шыд къарууфӀэу хьэлъэ телъхэм
яку дэлъ шыд лъэшщ.
15ЗыхищӀащ абы гупсэхужыпӀэр зэрыфӀыр,
щӀыгур зэрыгурыхьыр,
и плӀэм хьэлъэр ирилъхьэри,
щӀидзащ лэжьэн пщылӀым хуэдэу.
16Дан езым и лъэпкъым хьэкум трищӀэнущ,
Израил и лӀакъуэхэм ящыщ зыуэ+.
17Дан хъунущ гъуэгум телъ блэ,
лъагъуэм телъу,
шур щӀыбкӀэ къригъэхуэхын папщӀэ,
шы лъакъуэм еуэ блэ.

18СымыкӀуэду сыкъебгъэлыну сыпщогугъ, Зиусхьэн!+

19Гад къытебэнэнущ хъунщӀакӀуэхэр,
ауэ абы ахэр иригъэкӀуэтыжынурэ кърихуэкӀынущ.

20Ащэр дежкӀэ бэвыщэщ абы и гъавэр,
икӀи абы пащтыхьым хуишэнущ шхын Ӏэфхэр.
21Нафталий къурш бжэн зэкӀужщ;
абы и шыр дахэщ.
22Исуф куэд къызыпыкӀэ жыгым и къудамэщ,
псы къыщӀэжыпӀэм щхьэщыту
куэд къызыпыкӀэ жыгым и къудамэщ,
абы и къудамэхэм зыщаукъуэдиящ блыныщхьэм.
23И жагъуэ ящӀащ абы, шабзэшэкӀэ еуащ абы,
шабзауэхэри къебиящ абы.
24Ауэ шэщӀауэ къэнащ абы и шабзэр,
икӀи ткӀийщ абы и Ӏэ лыпцӀэхэр,
Екъуб и Тхьэ лъэщым и хьэтыркӀэ.
Езыращ Ӏэхъуэри Израил къэзыхъумэ мывэбгри+.
25Уи адэм и Тхьэр уэ къыбдэӀэпыкъунущ.

Псори ЗыхузэфӀэкӀыр Езыращ. Абы и нэфӀ къыпщигъэхуэнущ,
ипщэкӀэ щыӀэ уафэм къикӀ фӀыгъэхэмкӀэ и нэфӀ къыпщигъэхуэнущ,
ищӀагъыкӀэ щыӀэ кууупӀэм и фӀыгъэхэмкӀи, былымрэ бынымрэ я фӀыгъэхэмкӀи Абы и нэфӀ къыпщигъэхуэнущ.

26ИгъущӀэкӀэ бгыжьхэм я лъагагъэрэ
мысэхыж Ӏуащхьэхэм
я гуакӀуагъэмрэ ящхьэщыкӀыж уи адэм
и нэфӀ къыплъигъэс.
Трелъ ахэр Исуф и щхьэм
икӀи зэкъуэшхэм ящыщу къыхахам и натӀэм.
27Биниамин дыгъужь хьэщхьэрыӀуэщ,
пщэдджыжьым ешх къиубыдар
икӀи пщыхьэщхьэм егуэш къуентхъыр.

28Мис Израил и лӀакъуэ пщыкӀутӀыр зэрыщыту; мис абыхэм я адэм къажриӀари; и нэфӀ ящигъэхуащ абыхэм, къалъигъэсащ и нэфӀ щыхуэныгъэр, щхьэж езым ейр.

29ИкӀи унафэ яхуищӀащ Екъуб абыхэм, мыр яжриӀэу:

– Сэ сыхогъуэлъхьэж си лъэпкъым; сыщыщӀэфлъхьэж си адэхэм я деж бгъуэнщӀагъым, хет цӀыху Ефрон и губгъуэм деж щыӀэм. 30Ханаан щӀыналъэм деж Мамрэ къыщыпэщылъ Махпэлэ губгъуэм ит бгъуэнщӀагъыращ ар. А бгъуэнщӀагъыр губгъуэм щӀыгъуу Ибрэхьим хет цӀыху Ефрон деж къыщищэхуащ, езыр щыщӀалъхьэжын папщӀэ. 31Абдежым щыщӀалъхьэжащ Ибрэхьимрэ абы и фыз Сарэрэ; абдежым щыщӀалъхьэжащ Исхьэкърэ абы и фыз Ребеккэрэ; щыщӀэслъхьэжащ абдежым Леа+. 32А губгъуэри абы ит бгъуэнщӀагъри къыщащэхуащ хет цӀыхухэм я деж.

33Екъуб и къуэхэм яхуищӀ унафэр иухри, ирилъхьэжащ и лъакъуэхэр гъуэлъыпӀэм, дунейм ехыжри, хыхьэжащ езым и лъэпкъым.

50

Екъуб зэрыщӀалъхьэжар

50^1И адэм зытриубгъуэри, Исуф тегъащ абы, баи хуищӀащ абы. 2ИтӀанэ унафэ яхуищӀащ Исуф езым и лӀыщӀэхэм – Ӏэзэхэм, и адэм балзам щахуэну; Ӏэзэхэми щахуащ Израил балзам. 3Ирикъуащ ар махуэ плӀыщӀ; сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ апхуэдиз махуэ бжыгъэм щахуэ балзамыр. Ягъеящ ар мысыр цӀыхухэм махуэ блыщӀкӀэ. 4Абы и хьэдагъэ махуэхэр щыблэкӀым, Исуф захуигъэзащ фирхьэуным и пщӀантӀэдэтхэм, мыр жиӀэурэ:

– Фэ нэфӀкӀэ фыкъызэплъмэ, жефӀэ фирхьэуным мыпхуэдэу:

5Си адэм тхьэрыӀуэ сигъэщӀащ: «Мис, сэ солӀэ; кхъэлэгъунэу Ханаан щӀыналъэм сэ си щхьэм папщӀэ къыщыстӀам сыщыщӀэлъхьэж» жиӀэри. Иджы хуит сыкъэщӀ, сэ сыкӀуэу, си адэр щӀэслъхьэжу, къэзгъэзэжыну.

6– КӀуэ, щӀэлъхьэж уи адэр, – жиӀащ фирхьэуным, – тхьэрыӀуэ зэрыуигъэщӀам хуэдэу.

7Арати, кӀуащ Исуф и адэр щӀилъхьэжыну. КӀуащ абы и гъусэу фирхьэуным и лӀыщӀэ псори, абы и унэм и нэхъыжьхэри, Мысыр щӀыналъэм и нэхъыжь псори, 8Исуф и унэм ис псори, абы и къуэшхэри, абы и адэм и унэм ис псори. Ауэ я сабийхэр, я Ӏэщ цӀыкӀухэри я Ӏэщышхуэхэри къагъэнащ абыхэм Гощэн щӀыналъэм. 9Абыхэм ядежьащ шыгухэри шухэри, абы къыхэкӀкӀэ гупыр икъукӀэ инт.

10Ахэр Иордан псым адэкӀэ щыт Атад хьэмэшым нэсри, щыгъыурэ абдежым ягу хэщӀу щагъеящ; зэхигъэтащ Исуф и адэм и хьэдагъэр махуиблкӀэ. 11А щӀыналъэм щыпсэухэм, Ханаан цӀыхухэм, Атад хьэмэшым деж щыӀа хьэдагъэр я нэгу щыщӀэкӀым, жаӀащ абыхэм:

– Хьэдагъэ ин дыдэщ мы мысыр цӀыхухэм яӀэр!

Абы къыхэкӀыу а щӀыпӀэм фӀащащ цӀэ: Абэл-Мицраим[*].

12ЯщӀащ Екъуб и къуэхэм абы езым и унафэм хуэдэу. 13Езым и къуэхэм ар Ханаан щӀыналъэм яхьри, щыщӀалъхьэжащ Мамрэ къыпэщылъ Махпэлэ губгъуэм ит бгъуэнщӀагъым. А бгъуэнщӀагъыр, губгъуэр щӀыгъуу, Ибрэхьим езым и унейуэ хет цӀыху Ефрон деж къыщищэхуащ, езыр щыщӀалъхьэжын папщӀэ+. 14И адэр щӀилъхьэжа нэужь, къигъэзэжащ Исуф Мысырым, езыми и къуэшхэри, абы и адэр щӀалъхьэжыну езым дэкӀуа псори и гъусэу.

Исуф и къуэшхэм зэрахуигъэгъуар

15Исуф и къуэшхэм я адэр зэрылӀар щалъагъум, жаӀащ: «Иджы Исуф и ней къытщыхуэрэ абы етщӀэгъа Ӏеягъэхэм папщӀэ илъ ищӀэжыну къытехьэмэ, дауэ хъуну?» 16Арати, ягъэкӀуащ абыхэм лӀыкӀуэ Исуф деж, мыр жриӀэну:

– Уи адэм унафэ ищӀащ лӀэн и пэкӀэ, мыр жиӀэурэ: 17«Мыпхуэдэу жефӀэ Исуф: Яхуэгъэгъу уи къуэшхэм я къуаншагъэри я гуэныхьри; абыхэм Ӏеягъэ къуащӀащ». Иджы яхуэгъэгъу уи адэм и Тхьэм и унэӀутхэм я къуаншагъэр.

Исуф гъырт ар абы щыжраӀэм щыгъуэ.

18Езы и къуэшхэри къакӀуэщ, абы и пащхьэм деж зыщрадзыхри, жаӀащ:

– Мис, дэ дыуиунэӀутщ.

19– Фымышынэ, – жиӀащ Исуф абдежым, – сэ Тхьэуэ сыщыта? 20Мис, фэ фигу къысхуилъащ Ӏеягъэ; ауэ Тхьэм зэблихъуащ ар фӀыкӀэ, иджы щыӀэр ищӀэн папщӀэ: цӀыху бжыгъэ куэд дыдэм я гъащӀэр хъума хъун папщӀэ. 21Аращи, фымышынэ. Сэ фызгъэшхэнущ, фэри фи сабийхэри.

Игъэсабырыжащ ахэр, я гур фӀы яхуищӀащ.

Исуф зэрылӀар

22Арати, щыпсэуащ Исуф Мысырым, езыри и адэм и унагъуэри; къигъэщӀащ Исуф илъэсищэрэ пщӀырэ. 23ИкӀи илъэгъуащ Исуф Ефраим и сабийхэр ещанэ щӀэблэм нэс; Мынасэ и къуэ Махыр и сабийхэри къыщалъхуащ Исуф и лъэгуажьэхэм я деж.

24ИтӀанэ яжриӀащ Исуф и къуэшхэм:

– Сэ солӀэ; ауэ Тхьэр къыфхуэкӀуэнущ фэ, мы щӀыналъэм фришынурэ, фишэнущ Ибрэхьими, Исхьэкъи, Екъуби яритыну псалъэ быдэкӀэ къызэригъэгугъа щӀыналъэм.

25Исуф Израил и къуэхэм тхьэрыӀуэ яригъэщӀащ, мыр жиӀэурэ:

– Тхьэр къыфхуэкӀуэнущ фэ, ифхыж си хьэдэ къупщхьэхэр мыбы.

26Исуф лӀащ илъэсищэрэ пщӀырэ хъуауэ. Абы балзам щахуэри, Мысырым щыдалъхьащ бэным.

* 2:23 ЕврейбзэкӀэ «цӀыхубзымрэ» «цӀыхухъумрэ» я макъхэр зэхуэдэ хьэзырщ: цӀыхубз – ишша, цӀыхухъу – иш.

* 3:16 е езыри уэ къыпхуеинущ.

* 3:20 «Хьэуа» еврейбзэкӀэ «псэун» жыхуаӀэ псалъэм ещхьщ.

* 3:24 Херувим – дамэ зиӀэ псэущхьэ, мелыӀычым хуэдэу Тхьэм и унафэ зыгъэзэщӀэ.

* 5:29 Нухь – а цӀэр евреибзэкӀэ «тынш» псалъэм хуэдэщ.

* 6:2 Тхьэм и къуэхэр – Тхьэм къыбгъэдэкӀ псэхэр.

* 6:15 кхъухьэм и кӀыхьагъыр метр 132-рэ, и бгъуагъыр метр 22-рэ, и лъагагъыр метрэ 13 хуэдиз мэхъу.

* 6:16 гъуанэ – е щхьэгъубжэ.

* 8:11 зейтун – маслинэ.

* 10:15 Хет – е Хитит

* 10:25 Пэлэгъ – пасэрей журтыбзэкӀэ абы къикӀыр: гуэщын.

* 11:1 Шинар – Бабилонщ.

* 11:9 Бабилон – абы къикӀыр: зэхэгъэкӀухьын.

* 13:18 Мамрэ – цӀыхум и цӀэщ.

* 16:11 Исмэхьил – абы къикӀыр: Тхьэм зэхех.

* 16:14 Бэр-Лахай-рои* – абы къикӀыр: Псэ зыӀутым, сэ сыкъэзылъагъум и псынэ.

* 17:1 Псори зыхузэфӀэкӀ Тхьэр – евреибзэкӀэ Ел-Шадай.

* 17:5 Ибрэхьим – абы къикӀыр: куэдым я адэщ.

* 17:11 ПывупщӀ фи лыфэ кӀапэр – сунэт щӀыныращ къригъэкӀыр.

* 17:15 Сарэ – абы къикӀыр: пщы гуащэщ.

* 17:19 Исхьэкъ – абы къикӀыр: ар мэдыхьэшх.

* 18:6 сатищ – килограмм 20-м хуэдиз мэхъу

* 19:22 Цоар – абы къикӀыр: цӀыкӀу.

* 19:37 Моаб – абы къикӀыр: сядэщ.

* 19:38 Бен-Амми – абы къикӀыр: си Ӏыхьлым и щӀалэщ.

* 21:31 Бэр-Шэвэ – абы къикӀыр: блымэ я псынэщ е тхьэлъанэм и псынэщ.

* 21:33 мыкӀуэдыжыну щыт Тхьэм – пасэрей журтыбзэкӀэ Ел Олам.

* 22:14 Иеговэ-ире – абы къикӀыр: Зиусхьэным къытхуегъуэт.

* 23:3 Хет цӀыхухэр – хиттит цӀыхухэр арщ.

* 24:22 дыщэ ахъшэ ныкъуэ зи хьэлъагъ – грамм 6-м хуэдиз.

* 24:22 дыщэ ахъшипщӀ я хьэлъагъыу – грамм 115-м хуэдиз.

* 25:26 Екъуб – пасэрей журтыбзэкӀэ абы къикӀыр: абы лъэдакъэр иӀыгът.

* 25:30 Эдом – пасэрей журтыбзэмкӀэ абы къикӀыр: плъыжьщ.

* 26:20 Ӏэсэкъ – пасэрей журтыбзэкӀэ абы къикӀыр: зэныкъуэкъу.

* 26:21 Ситнэ – пасэрей журтыбзэкӀэ абы къикӀыр: зэбииныгъэ.

* 26:22 Рехьовот – пасэрей журтыбзэкӀэ абы къикӀыр: щӀыпӀэ хуит.

* 26:33 Щивэ – пасэрей журтыбзэкӀэ абы къикӀыр: тхьэрыӀуэщ.

* 26:33 Бэр-Шэвэ – пасэрей журтыбзэкӀэ абы къикӀыр: тхьэрыӀуэ псынэщ.

* 28:19 Бэтэл – абы къикӀыр: Тхьэм и унэщ.

* 29:32 Рубэн – пасэрей журтыбзэкӀэ абы къикӀыр: еплъ щӀалэ.

* 29:33 Симеон – пасэрей журтыбзэкӀэ абы къикӀыр: зэхэпхын.

* 29:34 Лэуий – пасэрей журтыбзэкӀэ абы къикӀыр: игукӀэ кӀэрыпщӀэн.

* 29:35 Иудэ – пасэрей журтыбзэкӀэ абы къикӀыр: щытхъу.

* 30:3 апхуэдэ гъуэгукӀэ Рахэл сабий иӀэ мэхъу.

* 30:6 Дан – а цӀэм къикӀыр: хьэкум ищӀащ.

* 30:8 Нафталий – а цӀэм къикӀыр: бэнэныр.

* 30:11 Гад – а цӀэм къикӀыр: насып.

* 30:13 Ащэр – а цӀэм къикӀыр: насыпыфӀэ.

* 30:14 мандрагорхэр – уэндэгъу хъуным папщӀэ, цӀыхубзхэм къагъэсэбэпу щыта удз гуэрщ.

* 30:18 Иссашкар – а цӀэм къикӀыр: гуфӀапщӀэ.

* 30:20 Зэбулун – а цӀэм къикӀыр: тыгъэ, саугъэт.

* 30:24 Исуф – а цӀэм къикӀыр: нэгъуэщӀ кърет.

* 31:47 – Егъар-Сахъадут арамыбзэкӀэ, Гъалед журтыбзэкӀэ, тӀуми къикӀыр щыхьэт Ӏуащхьэщ.

* 31:49 Мицпэ – къикӀыр: къэрэгъулэ щытыпӀэ.

* 32:2 Маханаим – пасэрей журтыбзэкӀэ абы къикӀыр: увыӀэпӀитӀ.

* 32:28 Израил пасэрей журтыбзэкӀэ абы къикӀыр: Тхьэм йобэн е Тхьэр мэбанэ.

* 32:30 Пэниел – пасэрей журтыбзэкӀэ абы къикӀыр: Тхьэм и нэгу. Пэниел итӀанэ Пэнуел цӀэуэ фӀищащ.

* 33:17 Суккот – абы къикӀыр: шэтырщ.

* 35:7 Ел-Бэтэл – пасэрей журтыбзэкӀэ абы къикӀыр: Бэтэл и Тхьэщ.

* 35:15 Бэтэл – пасэрей журтыбзэкӀэ абы къикӀыр: Тхьэм и унэщ.

* 35:18 Бэн-Они – пасэрей журтыбзэкӀэ абы къикӀыр: си нэщхъеигъуэм и къуэщ.

* 35:18 БиниаминкӀэ – пасэрей журтыбзэкӀэ абы къикӀыр: сиӀэ ижьым и къуэщ.

* 38:8 жриӀащ – пасэрей журт хабзэмкӀэ, сабий имыӀэу лӀам и фызыр къишэжын хуейт а лӀым и къуэшым – адрейм унагъуэ хуищӀын папщӀэ.

* 38:29 Пэрэц – пасэрей журтыбзэкӀэ абы къикӀыр: гъуэгу пхрыщӀыкӀын.

* 38:30 Зэрахь – пасэрей журтыбзэкӀэ абы къикӀыр: пщэдджыжь пшэкӀэплъ.

* 41:51 Мынасэ – пасэрей журтыбзэкӀэ абы къикӀыр: лӀыгъэкӀэ щыбгъэгъупщэн.

* 41:52 Ефраим, – пасэрей журтыбзэкӀэ абы къикӀыр: фӀыгъэ къыпыкӀын.

* 44:5 Сыт си зиусхьэным и дыжьын фалъэр щӀэвдыгъуар? – пасэрей журтыбзэкӀэ тха Ӏэрытхэм мы псалъэхэр хэткъым, ауэ нэгъуэщӀ пасэрей Ӏэрытххэм хэтщ.

* 48:3 Тхьэуэ псори зыхузэфӀэкӀыр – еврейбзэкӀэ Ел Щаддай.

* 49:10 къыхуащӀыурэ – мы псалъэхэм къикӀыр нахуэу щыткъым. Абыхэм нэгъущӀ мыхьэнэ яӀэнкӀэ хъунщ: ар зей пэжыр къэкӀуэху.

* 50:11 Абэл-Мицраим – пасэрей журтыбзэкӀэ абы къикӀыр: мысыр цӀыхухэм я хьэдагъэщ.

+ 1:1 Ин. 1:1
+ 1:27 Мт. 19:4, Мк. 10:6
+ 2:7 1 Кор. 15:45
+ 2:9 1 Мусэ 3:22, Апок. 2:7, Апок. 22:2
+ 2:14 1 Мусэ 10:11-12
+ 2:21 1 Мусэ 15:12,

+ 2:24 Мт. 19:5, Мк. 10:7, 1 Кор. 6:16, Еф. 5:31

+ 3:1 Мт. 10:16
+ 3:3 1 Мусэ 2:17
+ 3:6 Рим 5:12, 1 Кор. 15:21-22
+ 3:15 Рим 16:20
+ 3:16 Еф. 5:21, Кол. 3:18
+ 3:22 1 Мусэ 2:9, Апок. 2:7, Апок. 22:2
+ 4:7 1 Мусэ 3:16
+ 4:15 Уэрэд 78:12
+ 5:2 1 Мусэ 1:27
+ 5:3 1 Кор. 15:49
+ 5:24 Евр. 11:5
+ 5:29 1 Мусэ 3:17
+ 6:2 Уэрэд 88:7
+ 6:3 Уэрэд 77:39, Уэрэд 89:10
+ 6:5 Мт. 12:34
+ 8:17 1 Мусэ 1:22
+ 8:21 1 Мусэ 6:5
+ 9:1 1 Мусэ 1:22
+ 9:3 1 Мусэ 1:29
+ 9:4 Апост. 15:20, Апост. 15:29
+ 9:6 1 Мусэ 1:26-27
+ 10:7 1 Мусэ 2:11
+ 10:11 1 Мусэ 2:14
+ 10:29 1 Мусэ 2:11
+ 11:2 1 Мусэ 10:10,
+ 12:1 Апост. 7:4

+ 12:3 1 Мусэ 18:18, 1 Мусэ 22:18, 1 Мусэ 26:4, 1 Мусэ 28:14, Гал. 3:8

+ 12:10 1 Мусэ 41:54
+ 12:13 1 Мусэ 20:2, 1 Мусэ 20:12
+ 13:8 Уэрэд 132:1
+ 13:10 1 Мусэ 2:10, 1 Мусэ 19:24
+ 13:13 1 Мусэ 18:20
+ 14:18 Уэрэд 75:3
+ 14:20 1 Мусэ 28:22, Евр. 7:1-2
+ 15:1 Уэрэд 3:4
+ 15:5 1 Мусэ 22:17, Рим 4:18
+ 15:6 Рим 4:3, Гал. 3:6, Ек. 2:23
+ 15:8 Лк. 1:18
+ 15:12 1 Мусэ 2:21,
+ 15:13 Апост. 7:6
+ 15:14 Апост. 7:7
+ 16:5 1 Мусэ 18:25, 1 Мусэ 31:53,
+ 17:5 Рим 4:17
+ 18:10 Рим 9:19
+ 18:12 1 Пет. 3:6
+ 18:14 Мт. 19:26, Лк. 1:37,
+ 18:18 1 Мусэ 12:3
+ 18:20 1 Мусэ 13:13
+ 18:25 1 Мусэ 16:5, Уэрэд 91:16
+ 19:24 Уэрэд 10:6, Лк. 17:29
+ 20:2 1 Мусэ 12:10-20
+ 20:7 Уэрэд 104:15, Ек. 5:16
+ 20:17 Ек. 5:16
+ 21:3 1 Мусэ 17:19
+ 21:4 1 Мусэ 17:12-13
+ 21:9 Гал. 4:29
+ 21:10 Ин. 8:35, Гал. 4:30
+ 21:12 Рим 9:7
+ 21:31 1 Мусэ 26:33
+ 22:1 Уэрэд 10:5, Апост. 9:10
+ 22:17 1 Мусэ 15:5, Евр. 6:13-14
+ 22:18 1 Мусэ 12:3, 1 Мусэ 26:4, Апост. 3:25
+ 22:23 1 Мусэ 24:24
+ 25:10 1 Мусэ 23:16-20
+ 25:23 Рим 9:12
+ 25:34 Евр. 12:16
+ 26:1 1 Мусэ 12:10, 1 Мусэ 20:2
+ 26:3 1 Мусэ 22:16-18,

+ 26:4 1 Мусэ 12:3, 1 Мусэ 22:18, Апост. 3:25

+ 26:7 1 Мусэ 12:13, 1 Мусэ 20:1-2
+ 26:15 1 Мусэ 21:30
+ 26:34 1 Мусэ 36:2-3
+ 27:3 1 Мусэ 25:27-28
+ 27:36 1 Мусэ 25:33
+ 27:46 1 Мусэ 26:35
+ 28:2 1 Мусэ 22:23, 1 Мусэ 24:29-30
+ 28:9 1 Мусэ 25:13, 1 Мусэ 36:3

+ 28:14 1 Мусэ 12:3, 1 Мусэ 13:16, 1 Мусэ 22:18, 1 Мусэ 26:4

+ 28:18 1 Мусэ 35:14,

+ 28:19 1 Мусэ 35:6, 1 Мусэ 35:15, 1 Мусэ 48:3

+ 28:22 1 Мусэ 14:20,
+ 31:13 1 Мусэ 28:20-22
+ 31:45 1 Мусэ 28:18, 1 Мусэ 35:14,
+ 31:53 1 Мусэ 16:5
+ 32:9 1 Мусэ 31:3
+ 32:12 1 Мусэ 28:14-15
+ 32:28 1 Мусэ 35:10
+ 32:30 Ин. 1:18
+ 33:18 1 Мусэ 12:6
+ 35:1 1 Мусэ 28:10-22
+ 35:7 1 Мусэ 28:19
+ 35:8 1 Мусэ 24:59
+ 35:10 1 Мусэ 32:28
+ 35:11 1 Мусэ 17:6
+ 35:14 1 Мусэ 28:18, 1 Мусэ 31:45
+ 35:15 1 Мусэ 28:19
+ 35:22 1 Мусэ 49:4,
+ 35:27 1 Мусэ 13:18, 1 Мусэ 23:2
+ 35:29 1 Мусэ 25:8
+ 36:1 1 Мусэ 25:30
+ 36:3 1 Мусэ 26:34, 1 Мусэ 28:9
+ 36:20 1 Мусэ 14:6,
+ 36:34 1 Мусэ 36:15,
+ 37:13 1 Мусэ 33:18
+ 37:27 1 Мусэ 25:12-16
+ 39:1 1 Мусэ 37:36
+ 40:20 Мк. 6:21
+ 41:45 1 Мусэ 46:20,
+ 41:54 1 Мусэ 12:10
+ 42:9 1 Мусэ 37:5-11
+ 42:22 1 Мусэ 37:21-22
+ 43:32 1 Мусэ 46:34
+ 44:20 1 Мусэ 37:3
+ 46:1 1 Мусэ 26:33
+ 46:4 1 Мусэ 50:13
+ 46:12 1 Мусэ 38,
+ 46:20 1 Мусэ 41:45,
+ 46:34 1 Мусэ 43:32,
+ 47:9 Уэрэд 89:10
+ 47:30 1 Мусэ 50:13
+ 48:4 1 Мусэ 28:12-15, 1 Мусэ 35:9-12
+ 48:7 1 Мусэ 35:19,
+ 49:4 1 Мусэ 35:22,
+ 49:5 1 Мусэ 34:25-29
+ 49:9 Апок. 5:5,
+ 49:16 1 Мусэ 30:6
+ 49:18 Уэрэд 118:166
+ 49:24 Уэрэд 22:1
+ 49:31 1 Мусэ 23:16-19, 1 Мусэ 35:29
+ 50:13 1 Мусэ 23:16

+ https://ibt.org.ru/ebook?id=KBDOP

Table of Contents

- Хъыбарыфӏыр, Щӏэдзапӏэр Уэрэд, Лъапӏэхэр

- Пэублэ Псалъэ

- 1 Мусэ

- Пэублэ Псалъэ
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
- 11
- 12
- 13
- 14
- 15
- 16
- 17
- 18
- 19
- 20
- 21
- 22
- 23
- 24
- 25
- 26
- 27
- 28
- 29
- 30
- 31
- 32
- 33
- 34
- 35
- 36
- 37
- 38
- 39
- 40
- 41
- 42
- 43
- 44
- 45
- 46
- 47
- 48
- 49
- 50