ХъыбарыфӀыр • ЩӀэдзапӀэр • Уэрэд ЛъапӀэхэр: Галатие
Author: Institutet för Bibelöversättning
Date: 2021-04-03T01:37:46.189223+00:00

Хъыбарыфӏыр, Щӏэдзапӏэр Уэрэд, Лъапӏэхэр

Хъыбарыфӏыр, Щӏэдзапӏэр Уэрэд, Лъапӏэхэр

1. Пэублэ Псалъэ

1. Галатие

ХЪЫБАРЫФӀЫР

ЩӀЭДЗАПӀЭР

УЭРЭД ЛЪАПӀЭХЭР

КъэбэрдейбзэкӀэ

Библиер зэдзэкӀыным елэж

Стокгольм

2017

ХъыбарыфӀыр

ЩӀэдзапӀэр

Уэрэд ЛъапӀэхэр

ХъыбарыфӀыр, 4-рей зэдзэкӀыгъуэ 2017

ЩӀэдзапӀэр, 2-рей зэдзэкӀыгъуэ 2017

Уэрэд ЛъапӀэхэр, 1-рей зэдзэкӀыгъуэ 2017

ЗэзыдзэкӀар: Къармокъуэ Хьэмид

КъыдэзыгъэкӀыр:

Библиер зэдзэкӀыным елэжь Институт, 2017

Стокгольм, Швеция

Новый Завет, Бытие, Псалтирь на кабардинском языке

Новый Завет, четвертое издание 2017

Бытие, второе издание 2017

Псалтирь, первое издание 2017

Переводчик: Кармоков Хамид

New Testament, Genesis, Psalms in the Kabardian language

New Testament, fourth edition 2017

Genesis, second edition 2017

Psalms, first edition 2017

Translator: Karamokov Khamid

© Библиер зэдзэкӀыным елэжь Институт, 1993, 2007, 2011, 2017

Стокгольм, Швеция

© Institute for Bible Translation 1993, 2007, 2011, 2017

Stockholm, Sweden

ISBN 978-91-87149-08-5

Printed by Printcorp, Belarus. Order 17024 (5781).

Пэублэ Псалъэ

ПЭУБЛЭ ПСАЛЪЭ

Си ныбжьэгъу лъапӀэ!

БиблиекӀэ зэджэ тхылъыр зищӀысым ущыгъуазэ? Библием итыр Тхьэм и псалъэу зыми зэримыхъуэкӀыу, зэи мыкӀуэду къэнэнуращ. Тхьэм дунейри цӀыхури къызэригъэщӀари, цӀыхур дунейм щӀытетри зэхыдегъэщӀыкӀ Библием. Библием щызэхуэхьэсащ Тхьэм къыбгъэдэкӀа псалъэу тхыжа хъуа псори. Библиер илъэс минрэ щитхукӀэ ятхащ. Зытхар цӀыху ищӀ хуэдиз мэхъу. Абыхэм ягу кърилъхьэри, Тхьэм и Псэ ЛъапӀэм Тхьэм и псалъэхэр яригъэтхащ.

Библиер ӀыхьитӀу зэхэлъщ: Пасэрей ЗэгурыӀуэныгъэр икӀи ХъыбарыфӀыр (Инджылыр), Ветхий и Новый Завет арщ. Пасэрей ЗэгурыӀуэныгъэр Хьисэ къэхъун и пэ ятхащ. ХъыбарыфӀыр Хьисэ къыщыхъуа лӀэщӀыгъуэм къриубыдэу ятхащ. Илъэс бжыкӀэ дызытетыр Хьисэ Мэссихь къыщалъхуа илъэсым щыдоублэ.

Пасэрей ЗэгурыӀуэныгъэр журтыбзэкӀэ ятхащ, ХъыбарыфӀыр зэрытхар алыджыбзэщ (грекыбзэщ). Ахэр а лъэхъэнэм щыӀа культурэхэм я бзэу щытащ.

Пасэрей ЗэгурыӀуэныгъэм къеӀуатэ дунейр Тхьэм къызэригъэщӀари цӀыхум япэу гуэныхь зэрищӀари, Тхьэм и лъэпкъ Израиль и тхыдэм топсэлъыхь, бегъымбархэм ятеухуа хъыбархэри Тхьэм и псалъэхэр бегъымбархэм я гум ирилъхьэу абыхэм цӀыхухэм къазэрыжригъэӀари итщ. Сабурри Пасэрей ЗэгурыӀуэныгъэм щыщщ. Сабур хъужыр бегъымбар Даут иуса уэрэдхэрщ, псалъэхэу Даут Тхьэр зэригъэлъапӀэр, зэрелъэӀуращ. ЕкклесиасткӀэ зэджэ тхылъри, бегъымбар Ӏэюб и хъыбар зэрыт тхылъри, нэгъуэщӀхэри итщ Пасэрей ЗэгурыӀуэныгъэм.

ХъыбарыфӀым итщ Зиусхьэн Хьисэ Мэссихьу ди КъегъэлакӀуэр къызэрыхъуар, абы и псэукӀэр, Ӏуэхуу абы цӀыхухэм яригъэщӀар, гуэныхь зыӀэщӀэщӀа цӀыхухэр къригъэлын папщӀэ, жорым зэрыкӀэрылӀыхьар, лӀахэм къазэрыхэтэджыкӀыжар. Пасэрей чыристанхэм я зэкъуэшыныгъэмрэ абыхэм я фӀэщхъуныгъэр зэрагъэӀуамрэ я хъыбархэр итщ ХъыбарыфӀым. Тхьэм и Псэ ЛъапӀэм апостолхэу Паул, Петр, Иуан, Иудэ сымэ яригъэтха тхылъхэри ХъыбарыфӀым щыщщ. Апостолхэм я тхылъхэр зыхуэгъэзар япэ чыристанхэм я члисэ зэхуэсыр аращ, ахэр дэнэ щӀыпӀэкӀи щыпсэу чыристанхэми яхуэгъэзауэ щытщ.

ХъыбарыфӀым и иужьрей тхылъым итыр Хьисэ Мэссихь апостол Иуан Ӏуэху къыхуигъэнэхуахэращ (Апокалипсис жыхуаӀэрщ). А тхылъым дунейм и къутэжыгъуэм деж къэхъунур итщ.

Хьисэ Мэссихь цӀыхухэм къаригъэщӀа Ӏуэхухэм «ХъыбарыфӀкӀэ» (Евангелие) йоджэ. А ХъыбарыфӀыр зытеухуар сыт? Ар зытеухуар мыращ: «Тхьэм дунейм и цӀыхухэр апхуэдизкӀэ фӀыуэ илъэгъуати, езым и Къуэ закъуэр итащ, Тхьэм и КъуэмкӀэ фӀэщхъуныгъэ зиӀэ дэтхэнэ зыри мыкӀуэду къелын икӀи мыкӀуэдыжын гъащӀэ иӀэ хъун щхьэкӀэ» (Иуан 3:16). А ХъыбарыфӀым щыхьэт техъуэу ХъыбарыфӀым итыр тхылъиплӀ мэхъу: ХъыбарыфӀыр Маттэ къызэриӀуэтар, ХъыбарыфӀыр Марк къызэриӀуэтар, ХъыбарыфӀыр Лука къызэриӀуэтар, ХъыбарыфӀыр Иуан къызэриӀуэтар. Маттэрэ Иуанрэ Хьисэ и гъуэгу япэу теува цӀыху пщыкӀутӀым ящыщщ. Маркыр апостол Петр и тхакӀуэу щытащ, апостол Паул и гъусэхэми ящыщщ. Лука дохутыру щытащ. Ари апостол Паул и гъусэхэм ящыщт. Апхуэдэ щӀыкӀэкӀэ ХъыбарыфӀым щыхьэт техъуэр цӀыхуиплӀ мэхъу, зы щыхьэтым жиӀэм адрейм жиӀэр щыхьэт къытехъуэжу.

Библием итщ цӀыхум япэу гуэныхь къызэрихьар. Зэрыхъуаращи, Тхьэм цӀыхухэр зыпигъэкӀри, мыухыжын кӀуэдыныгъэм хуигъэзащ. Ауэ цӀыхухэр мыкӀуэду къригъэлын гухэлъ Тхьэм зэриӀэри итщ Библием. Тхьэм Зиусхьэн Хьисэ Мэссихьыр дунейм къигъэкӀуащ, щхьэщэхуж къурмэныпхъэ хъун папщӀэ. Хьисэ езыр зи фӀэщ хъу цӀыхухэм я гуэныхьхэр яхуипшыныжащ, псэукӀэ пэжым ухуэзышэ гъуэгур абыхэм къаригъэлъэгъуащ.

Библием пэжу къызэриӀуатэщи, цӀыхухэр мыкӀуэду къезыгъэлу, дунейр зи ӀэмыщӀэ илъыр Хьисэ Мэссихыц.

Дунейм япэ дыдэ щытрадза тхылъыр Библиеращ («Гутенберг Библие» 1452-56). ЕджэкӀэрэ тхэкӀэрэ зыщӀэ цӀыхухэр нэхъыбэ зэрыхъум, чыристан фӀэщхъуныгъэр дэнэ щӀыпӀэкӀи зэрынэсам къыхэкӀкӀэ, Библием еджэ цӀыхухэм я бжыгъэм хэхъуэ зэпытщ. Щыху еджахэри емыджахэри зыхуэныкъуэ тхылъ хъуащ Библиер. Псом хуэмыдэжу дыщытет лӀэщӀыгъуэм къриубыдэу Библиер цӀыхубэм нэхъ ялъэӀэсащ.

Бзэуэ зэрызэрадзэкӀам и бжыгъэмкӀэ плъытэмэ, тхылъу дунейм къытехьа псоми я пэ итщ Библиер. Илъэс щитху хуэдиз и пэкӀэ тхылъ тедзэныр къыщагупсысам щыгъуэ Библиер е Библием щыщ тхылъхэр зэрызэрадзэкӀар бзэ 33-рэ фӀэкӀа хъуртэкъым. 1804 гъэм нэсыху – а гъэм Библиер цӀыхухэм ялъэзыгъэӀэс хасэхэр къежьащ – Библиер зэрызэрадзэкӀар бзэ 67-рэ къудейщ. Ауэ епщыкӀубгъуанэ лӀэщӀыгъуэм Библием щыщ тхылъхэр бзэ 400-м нэблагъэкӀэ къыдагъэкӀащ. ЕтӀощӀанэ лӀэщӀыгъуэм къриубыдэу Библиер е Библием щыщ тхылъхэр бзэ 1600-кӀэ зэрадзэкӀащ. 2015 гъэм и кӀэм ирихьэлӀэу Библиер зэрызэрадзэкӀа бзэхэм я бжыгъэр 2935-рэ хъуащ. Абыхэм ящыщу Библиер зэрыщыту къызэрыдэкӀа бзэхэр 563-рэ мэхъу, ХъыбарыфӀыр бзэ 1334-кӀэ зэрадзэкӀащ, абы нэмыщӀу Библием щыщ зы тхылъ е тхылъ зыбжанэ бзэ 1038-кӀэ дунейм къытехьащ. Ди зэманым цӀыхуу дунейм тетым я процентитӀ къудейщ езыхэм я бзэкӀэ Библием щыщ тхылъ гуэр зимыӀэр. Мы лъэхъэнэм Библиер бзэ миным щӀигъукӀэ зэдзэкӀыным йолэжь. Абыхэм я нэхъыбапӀэр лъэпкъ цӀыкӀухэм я бзэхэращ. А бзэхэм ирипсалъэр цӀыху мин зыбжанэ нэхъыбэ хъуркъым, цӀыху щитхущих, уеблэмэ щэ ныкъуэхыщӀ фӀэкӀа зэрымыпсалъэхэри яхэтщ.

ЖытӀам къыщӀыгъужыпхъэщ еджэкӀэ зымыщӀэхэмрэ нэфхэмрэ Библием щыщ тхылъхэм CD-хэм е кассетэхэм тетхауэ едэӀуэну Ӏэмал зэраӀэр. Абы нэмыщӀкӀэ Библиер «браил» хьэрыфхэмкӀэ къыдагъэкӀ.

Дунейм къытехьа тхылъ псоми я экземпляр бжыгъэм уеплъмэ, Библиер псом япэ итщ. 1900 гъэм Библиеу экземпляр мелуанитху, Инджылу экземпляр мелуанибл къыдагъэкӀауэ щытащ. 1980 гъэм Библиеу экземпляр мелуан 36-рэ, Инджылу экземпляр мелуан 57-рэ традзащ. Абы нэмыщӀ, Библием щыщ тхылъхэр экземпляр мелуан щитху-щих хъууэ къыдэкӀащ.

Библием хуэдэу цӀыхухэм я деж щызэлъышӀыса хъуа тхылъ зыри щыӀэкъым.

Адыгэхэм я тхыдэм, я хабзэхэм, я бзэм, я ӀуэрыӀуатэм, я мифологием хыболъагъуэ чыристан диным ехьэлӀа Ӏуэхугъуэхэр. Пасэ лъэхъэнэхэм адыгэхэм чыристан диным и хабзэхэр ехьэжьауэ зэрахьэу зэрыщытам щыхьэт тохъуэ ахэр. Щапхъэ зыбжанэ къэтхьынщ.

МахуэцӀэхэу «щэбэтыр», «тхьэмахуэр» («Тхьэм и махуэ» жиӀэу аращ), «мэремыр» адыгэхэр чыристану щыщыта лъэхъэнэм къыщожьэ.

Нобэр къыздэсым адыгэбзэм хэтщ Инджыл псалъэр. А псалъэм иджыри пщӀэшхуэ хуащӀ. Къэбэрдей адыгэхэм «ИнджылкӀэ тхьэ соӀуэ» жаӀэ. НэгъуэщӀу жыпӀэмэ, адыгэхэм ХъыбарыфӀымкӀэ тхьэлъанэ ящӀ, псалъэ быдэ ят.

Адыгэхэм я ӀуэрыӀуатэм, я мифологием щӀыпӀэшхуэ щаубыд Мэрием, Елэ, нэгъуэщӀхэми. Елэ чыристан Илясым (Илием) къытекӀащ. Адыгэ мифологием Елэ къыхощ уэшхымрэ щыблэмрэ я тхьэу.

Чыристаныгъэм ехьэлӀауэ а зи гугъу тщӀахэм нэмыщӀ, иджыри Ӏэджэ хэбгъуэтэнущ адыгэхэм я хабзэхэм, я ӀуэрыӀуатэм, я мифологием.

Мы тхылъым и зэдзэкӀынымкӀэ, зэрызэдзэкӀар гъэтэмэмынымкӀэ щӀэгъэкъуэн къытхуэхъуащ щӀыпӀэ зэмылӀэужьыгъуэхэм щыпсэу адыгэхэр. Ахэр къыддэмыӀэпыкъуамэ, мы тхылъыр тхуэмыгъэхьэзырынкӀэ хъунт. Абыхэм ящыщ дэтхэнэми фӀыщӀэшхуэ худощӀ. Тхьэр арэзы къыфхухъу.

ХъыбарыфӀыр зэратхар пасэрей алыджыбзэрщ (грекыбзэрщ). Дэ пасэрей алыджыбзэкӀэ тха оригиналыр адыгэбзэ тщӀауэ аращ. Адрей бзэхэм хуэдэу, пасэрей алыджыбзэм и псалъэм мыхьэнэ зыбжанэ иӀэнкӀэ мэхъу. Абы къыхэкӀкӀэ адыгэбзэкӀэ тха ХъыбарыфӀымрэ урысыбзэкӀэ щыӀэ ХъыбарыфӀымрэ щызэтемыхуи урихьэлӀэнущ. Псалъэм папщӀэ, Екъуб 1:4 ит псалъэ гуэрым «шыӀэ» е «теубыдагъэ» къикӀыу щытынкӀэ хъунущ. Апхуэдэуи Ефес 6:22 ит псалъэ гуэрым е «гур гъэзэгъэн», е «гъэгушхуэн» къикӀынкӀэ мэхъу. Абы нэмыщӀ, пасэрей алыджыбзэм тэмэму дытетын папщӀэ, языныкъуэхэм деж зы псалъэ закъуэм и мыхьэнэр псалъитӀ-щыкӀэ е псалъэуха псокӀэ къыщытӀуатэ щыӀэщ.

Псалъэ гурыӀуэгъуейхэм къарыкӀыр псалъэгъэнахуэхэм къыщытхьащ. Мы тхылъым еджэ псори а псалъэгъэнахуэхэм хуэмыныкъуэнкӀи хъунщ, ауэ ахэр шӀэгъэкъуэн зыхуэхъуни щыӀэнущ.

Адыгэхэр, ахэр дэнэ щыпсэуми, мы тхылъым еджэну дыщогугъ, апхуэдэу дэ догугъэ адыгэбзэр мыкӀуэду дунейм къытенэнми мы тхылъыр хуэлэжьэну.

Библием щыщ япэ тхылъыр, «ЩӀэдзапӀэкӀэ» зэджэр, уи пащхьэ илъщ. Библиер Ӏыхьэ инитӀу гуэшащ: «Пасэрей ЗэгурыӀуэныгъэмрэ» «ХъыбарыфӀымрэ» (Инджыл). Библиер тхылъ хыщӀрэ хым нос, ахэр лӀэщӀыгъуэ зыбжанэкӀэ ятхащ, дунейр къыщигъэщӀам щыщӀэдзауэ лъэхъэнэщӀэм и япэ лӀэщӀыгъуэхэм къэхъугъэкъэщӀыгъэхэр къызэщӀаубыдэ абыхэм.

Пасэрей ЗэгурыӀуэныгъэм хохьэ: Теурэтыр, абы Мусэ и тхылъитхукӀэ йоджэ; бегъымбархэм я тхылъхэр, хъищэхэр, тхыдэ хъыбархэр, усэхэр зэрыт тхылъхэр.

«ЩӀэдзапӀэр» Теурэтым и япэ Ӏыхьэщ. Ар зытхар белджылыкъым, ауэ адрей тхылъиплӀым хуэдэу ари Мусэ итхауэ ялъытэ. Япэ тхылъым адыгэбзэкӀэ и цӀэр «ЩӀэдзапӀэщ», и мыхьэнэкӀэ «Генезис» жыхуаӀэм пэблагъэщ, пасэрей урымыбзэкӀэ щызэрадзэкӀкӀэ, а псалъэрщ къагъэсэбэпыр.

«ЩӀэдзапӀэр» едзыгъуэ 50 мэхъу зытепсэлъыхь елъытакӀэ ахэр гупитӀу бгуэш хъунущ. Япэ едзыгъуэ 11-м къаӀуатэ махуихым и кӀуэцӀкӀэ Тхьэм Езым и ПсалъэкӀэ дунейр къызэригъэщӀар: уафэр, щӀыгур, къэкӀыгъэхэр, псэущхьэхэр, щӀым япэ къытехъуа цӀыхухэу Ӏэдэмрэ Хьэуарэ. Дунейм тет цӀыху лъэпкъ псори къызытепщӀыкӀахэм (Ӏэдэмрэ Хьэуарэ), Тхьэм и унафэм ебакъуэри, я хадэм ит, емрэ фӀымрэ зэхэзыгъэкӀ жыгым пыт пхъэщхьэмыщхьэр яшхащ, абы къыхэкӀыуи дунейр гуэныхыцӀэным хадзащ. Абы къыкӀэлъокӀуэ Къаин, Хьэбэл, Нухь сымэ, гуэныхыцӀэным зэлъищта дунейр игъэпшынэн щхьэкӀэ, Тхьэм псыдзэшхуэ къазэрыщӀигъэуам теухуа хъыбархэр. Абы къыхэкӀэ псэ зыпыт псори кӀуэдащ, Тхьэм и унафэкӀэ Нухь кхъухьым иригъэтӀысхьа псэущхьэхэм, къуалэбзухзм нэмыщӀ Бабилон чэщанэм и хъыбарыр зытеухуар зэрымыжыӀэдаӀуэм щхьэкъ Тхьэм цӀыхур зэригъэпщынарщ.

«ЩӀэдзапӀэм» и етӀуанэ Ӏыхьэм щыщ 12-50-нэ едзыгъуэхэр Ибрэхьим щӀэдзапӀэ зыхуэхъуа журт лъэпкъыр къызытекӀаращ. Дунейм ехыжыху, Тхьэм хуэщыпкъащ ар. Абы зэрыхуэӀурыщӀэм и щыхьэту, Ибрэхьим фӀыуэ илъагъу и къуэ закъуэр Тхьэм тыхь хуищӀынкӀэ хьэзырт. Абы папщӀэ Тхьэм псалъэ быдэ къритащ: «ИпэжыпӀэ, Сэ си нэфӀ ныпщыхуэнщ уэ. Сэ згъэбэгъуэнщ уэ къыптехъукӀыну цӀыхухэр, я бжыгъэкӀэ уафэм ис вагъуэхэм хуэдизу, хы Ӏуфэ пшахъуэм хуэдизу; уэ къыптехъукӀынухэм я бийхэм я къалэ куэбжэхэр ебэнущ. Уи бынхэм я хьэтыркӀэ, щӀыгум тет цӀыху псоми Си нэфӀ ящыхуэнщ, уэ укъызэрызэлъэӀуам папщӀэ» (ЩӀэдзапӀэ 22:17-18).

Ибрэхьим ехьэлӀа хъыбарым ущрохьэлӀэ абы и къуэ, хьэрыпхэр къызытехъукӀа Исмэхьил и Ӏуэху зэрыхъуам. «ЩӀэдзапӀэр» топсэлъыхь Исхьэкъ, абы и фыз Ребеккэ, и къуэ Екъуб сымэ. Исхъэкъ и къуэхэр щӀэдзапӀэ яхуэхъуащ журт лъэпкъым и лӀэужь пщыкӀутӀым. Абыхэм псэупӀэ яхуэхъуар Ханаан щӀыгуращ, абы щыщщ иджырей Палестинэмрэ Израилымрэ.

«ЩӀэдзапӀэм» и иужьрей едзыгъуэхэр теухуащ Екъуб и къуэ нэхъыщӀэ Исуф. Ар щӀалэщӀэу и къуэшхэм мысырхэм иращащ, гъэру яӀыгъыну лъэрызехьэти, гугъуехь псоми пэлъэщащ ар, Мысырым къулыкъушхуэ къыщылъысащ, абы лӀыщхьэ щыхъуащ.

Тхылъыр адыгэбзэкӀа зэддзэкӀащ, пасэрей журтыбзэкӀэ тха Ӏэрытхыр (масорет Ӏэрытхыр) лъабжьэ хуэтщӀри. Дэ зэддзэкӀар къыщхьэщокӀ Урыс синодым зэридзэкӀа Библием.

Библием хэтщ адыгэбзэкӀэ пхузэмыдзэкӀ термин гуэрхэр, ахэр гурыӀуэгъуэ тщӀащ, къыхэдгъэщурэ.

Пасэрей журтыцӀэхэр адыгэбзэм и макъхэмкӀэ къызэрытӀуэтэным дыхэтащ, ар нахъ тфӀэзахуэти.

Библиер зэдзэкӀыным елэжь Институтыр мэгугъэ мы тхылъыр цӀыхум къабыл ящӀынкӀэ, абы нэхъ хуэныкъуэр Тхылъ ЛъапӀэмрэ Тхьэм дунейр къызэригъэщӀамрэ я хъыбархэм дахьэххэрщ.

Библиер зэдзэкӀыным и Институтым фӀыщӀэ ахуещӀ зэдзэкӀакӀуэхэм, редакторхэм, мы Ӏуэху щхьэпэм сэбэп хэхъухьа псоми. Адыгэхэм я анэдэлъхубзэкӀэ абы щыгъуазэ зыхуащӀыну Ӏэмал яӀэ зэрыхъуар хуабжьу ди гуапэщ.

Галатие

Галатие

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

6. 6

1-НЭ ЕДЗЫГЪУЭ

ФӀЭЩХЪУНЫГЪЭ ЯӀЭУ ГАЛАТИЕ ХЭКУМ ИСХЭМ АПОСТОЛ ПАУЛ ЯХУИТХА ТХЫЛЪ

ФӀэхъус

1^1Сэ сыапостол Паулщ. Апостол сыхъуну сыкъыхэзыхар цӀыхухэракъым, цӀыху гуэрми сыкъигъэкӀуакъым, сыкъыхэзыхар Хьисэ Мэссихьрэ ар лӀахэм къахэзыгъэтэджыкӀыжа Тхьэуэ Адэ лъапӀэмрэщ+. 2Сэри сэ си гъусэ къуэш псоми Галатие хэкум[*] щыӀэ члисэ зэхуэсхэм фӀэхъус фыдох+.

3Тхьэуэ ди Адэ лъапӀэмрэ Зиусхьэн Хьисэ Мэссихьрэ къабгъэдэкӀыу нэфӀ щыхуэныгъэрэ гузэгъэгъуэрэ къыфлърес. 4Хьисэ Мэссихьщ иджырей дунейм и тепщэныгъэм дыкъыӀэщӀихыжын, ди Тхьэуэ икӀи ди Адэ лъапӀэм зэрыфӀэигъуам тету, ди гуэныхьхэр ипшыныжын щхьэкӀэ, зи псэр зытар+. 5МыкӀуэдыжын щӀыхьышхуэр абы ейщ. Ӏэмин.

НэгъуэщӀ хъыбарыфӀ щыӀэкъым

6Мэссихь и нэфӀ щыхуэныгъэкӀэ Тхьэуэ зи бынхэм ящыщ фыхъуну фыкъыхуезыджам и гъуэгу фытекӀыу, апхуэдэу псынщӀэу нэгъуэщӀ хъыбарыфӀу жыхуаӀэм и гъуэгу фызэрытехьар ину согъэщӀагъуэ+. 7НэгъуэщӀ хъыбарыфӀ* щыӀэкъым. ЦӀыху гуэрхэм фи щхьэхэр зэӀагъэхьэ, Мэссихь теухуа хъыбарыфӀри зэрахъуэкӀыну хуейщ+. 8ХъыбарыфӀу дэ фхуэтӀуэтам фӀэкӀа нэгъуэщӀ хъыбарыфӀу жыхуаӀэр къыфхуэзыӀуатэм, дэрами уафэм щыщ мелыӀычырами, Тхьэм и ней къыщрехуэ+. 9ИпэкӀэ къыжытӀэгъар аргуэру къыжызоӀэж: фэ къабыл фщӀа хъыбарыфӀым фӀэкӀа нэгъуэщӀ хъыбарыфӀу жыхуаӀэр къыфхуэзыӀуатэм Тхьэм и ней къыщрехуэ.

10Иджы цӀыхухэм сыкъызэрадэным сыхэт, е Тхьэм сыкъызэридэныр ара сызыхэтыр? Е цӀыхухэм я гум сызэрырихьыныра сызыхэтыр? ЦӀыхухэм я гум сызэрырихьыным иджыри къэс сыхэтатэмэ, Мэссихь сыхуэлажьэу сыщытынтэкъым+.

Паул апостол зэрыхъуар

11Си къуэшхэ, сэ фхуэсӀуэта хъыбарыфӀыр цӀыхум къызэрыбгъэдэмыкӀар фщӀэну сыхуейщ. 12Зы цӀыху гуэрым а хъыбарыфӀыр къеӀысхакъым, зыми ар сигъэщӀакъым, езы Хьисэ Мэссихь къысхуигъэнэхуащ а хъыбарыфӀыр+.

13Журт диным сыхэту згъэкӀуа гъащӀэр зыхуэдэм и хъыбарыр зэхэфхащ. Тхьэм и члисэ зэхуэсхэм щыщхэм гугъуехьышхуэ езгъэшэчу, згъэкӀуэдыну и ужь ситащ+. 14Сэ си лъэпкъым щыщу, си ныбжьэгъу куэдым я пэ ситащ журт диным сызэрыхэтамкӀэ. Ди адэжьхэм къытхуагъэна хабзэхэм си фӀэщу сахэтт+. 15-16Ауэ си анэм и пкъым силъу Тхьэм сыкъыхихащ. И нэфӀ щыхуэныгъэкӀи и бынхэм ящыщ сыхъуну сыкъыхуриджащ. ИтӀанэ и Къуэм теухуа хъыбарыфӀыр хамэ лъэпкъхэм[*] ялъэзгъэӀэсын щхьэкӀэ, и Къуэр сигъэлъагъуну Тхьэм игъуэу щилъытэм, зы цӀыху чэнджэщэгъу сщӀакъым+. 17Сэ сяпэ апостол хъуа цӀыхуу Ерусалим дэсахэм я деж сыкӀуакъым, ауэ Аравие къэралым[*] сыкӀуэри, Дамаск къалэм згъэзэжащ итӀанэ+.

18Илъэсищ щыдэкӀым, дызэрыщӀэн щхьэкӀэ Петр деж Ерусалим сыкӀуащ, абы деж махуэ пщыкӀутху сыщыӀащ+. 19Зиусхьэным и къуэш Екъуб[*] нэмыщӀ, адрей апостолхэм ящыщ зыри слъэгъуакъым+. 20Ныфхуэстхар зэрымыпцӀымкӀэ Тхьэ соӀуэ+. 21Абы и ужькӀэ Сирие, Киликие хэкухэм[*] сыкӀуащ. 22Мэссихь и члисэ зэхуэсу Иудей хэкум щыӀэхэм си нэкӀу ялъэгъуатэкъыми, сацӀыхуртэкъым. 23Абыхэм цӀыхухэм мыпхуэдэу къызэрыжаӀэр зэхахыу щыта къудейщ: «Нэхъапэм гугъуехь дэзыгъэшэча лӀыуэ ди фӀэщхъуныгъэр зыгъэкӀуэдыну и ужь иту щытам а фӀэщхъуныгъэм и хъыбарыфӀыр иджы цӀыхухэм яхуеӀуатэ»+. 24Арати, сэр щхьэкӀэ Тхьэм щӀыхьышхуэ хуащӀырт.

2-НЭ ЕДЗЫГЪУЭ

Адрей апостолхэм Паул къабыл зэращӀар

2^1ИтӀанэ, илъэс пщыкӀуплӀ дэкӀа нэужь,[*] Ерусалим сыкӀуащ Варнавэ[*] си гъусэу. Тити[*] здэсшащ+. 2Ерусалим сыкӀуэн хуейуэ Тхьэм къызгуригъэӀуати, сыкӀуащ. Хамэ лъэпкъхэм яхуэсӀуатэ хъыбарыфӀыр унафэщӀ къуэшхэм я закъуэу я пащхьэм щысӀуэтащ, сэ злэжь икӀи злэжьа Ӏуэхур пщӀэншэ мыхъун щхьэкӀэ+. 3Титу си гъусар алыдж лъэпкъым щыщ пэтми, сунэт заригъэщӀын хуейуэ абыхэм хагъэзыхьакъым+. 4Сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ къуэш нэпцӀ гуэрхэу ди къуэшхэм захэзыгъэзэрыхьахэр арат зыхуеяр. Мэссихь Хьисэ ди псэм зэрыщыщым щхьэкӀэ, диӀэ щхьэхуитыныгъэм еплъакӀуэу, Торэт хабзэм и бжьым дыщӀагъэувэжыну и ужь итт ахэр+. 5Ауэ хъыбарыфӀым и щыпкъагъэр мыкӀуэду къыфхуэдгъэнэн щхьэкӀэ, а цӀыхухэм дахуикӀуэтакъым икӀи дахуэӀурыщӀакъым.

6Къуэшхэм пашэу ялъытэу щытахэр, пашэу щытахэми щымытахэми, си зэхуэдэщ; Тхьэр цӀыхухэм я фэм емыплъу, цӀыху псори и зэхуэдэу щытщ – а пашэхэм сэ цӀыхухэм езгъащӀэ хъыбарыфӀым зыри хагъэхъуакъым. 7Ауэ сунэт ящӀахэм[*] хъыбарыфӀыр ялъигъэӀэсыну Тхьэм Петр и пщэм къызэрыдилъхьам хуэдэу, сунэт ямыщӀахэм[*] хъыбарыфӀыр ялъэзгъэӀэсыну Тхьэм си пщэм къызэрыдилъхьар ягурыӀуащ+. 8Сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ Петр сунэт ящӀахэм апостолу Ӏуэху яхуищӀащ, сэри сунэт ямыщӀахэм сыапостолу Ӏуэху яхуэсщӀащ, а зы Тхьэр Петри сэри къыддэлэжьащ. 9Къуэшхэм пашэ пкъоууэ ялъытэу, Екъуб,[*] Кифэ, Иуан[*] сымэ Тхьэм и нэфӀ къызэрысщыхуар ящӀати, ахэри, сэри, Варнавэри дызэрызэдэлажьэм и нэщэнэу ди Ӏэхэр къаубыдащ: Дэ хамэ лъэпкъхэм я деж дыкӀуэн хуеящ, ахэр сунэт ящӀахэм я деж кӀуэн хуеящ+. 10«Ди тхьэмыщкӀэхэм фадэӀэпыкъуну зыщывмыгъэгъупщэ», жаӀэу, а зы закъуэрщ къызэрыдэлъэӀуар. А Ӏуэхум си фӀэщу сыхэтащ+.

КифэкӀэ зэджэ Петрым Паул зэрыпэувар

11Кифэ Антиохие къалэм[*] къыщыкӀуам, Ӏуэхугъуэ гуэркӀэ къуаншэ хъуати, и пащхьэм сихьэри, сыпэуващ+. 12Сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ Екъуб деж лӀы гуэрхэр къикӀын и пэкӀэ, Петр мыжуртхэм ядэшхэу щытащ. Ауэ а лӀыхэр къыщыкӀуэм, Петр къикӀуэтыжри, и щӀыбагъыр мыжуртхэм яхуигъэзащ, сунэт ящӀахэм ящышынати+. 13Адрей журтхэми Петр и фитӀнагъэ Ӏуэхум зыдрагъэшэхащ. Уеблэмэ Варнави абыхэм я фитӀнагъэм зыӀэпишащ.

14ХъыбарыфӀым и щыпкъагъэм зэрытемытыр щыслъагъум, псоми я пащхьэм Петр щыжесӀащ: «Уэ ужурт пэтми, журт хабзэхэм утемыту, хамэ лъэпкъхэм я хабзэхэм утету уопсэу. АтӀэ сыт журт хабзэкӀэ мыжуртхэр бгъэпсэуну ущӀыхэтыр?»+

Адрей лъэпкъхэм яхуэдэу, Хьисэ МэссихькӀэ журтхэми фӀэщхъуныгъэ яӀэмэ, мыкӀуэду къелынущ

15Дэ журту дыкъалъхуащ. Гуэныхь зыщӀэ хамэхэм дащыщкъым. 16Ауэ дэ дыжуртми, мыр дощӀэ: ЦӀыху гуэрым Торэт хабзэм итхэр зэригъэзащӀэм щхьэкӀэ Тхьэм абы щыпкъагъэ иӀэу илъытэнукъым, атӀэ Хьисэ МэссихькӀэ фӀэщхъуныгъэ зэриӀэм щхьэкӀэщ щыпкъагъэ иӀэу щӀилъытэр. Аращи, дэри МэссихькӀэ фӀэщхъуныгъэ диӀэ хъуащ, МэссихькӀэ фӀэщхъуныгъэ диӀэ зэрыхъуам щхьэкӀэ Тхьэм щыпкъагъэ диӀэу дилъытэн папщӀэ. Торэт хабзэм итхэр дгъэзэщӀэным и Ӏуэху абы хэлъкъым, сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ, цӀыху гуэрым Торэт хабзэм итхэр зэригъэзащӀэм щхьэкӀэ Тхьэм а цӀыхум щыпкъагъэ иӀэу илъытэнукъыми+.

17Ауэ Мэссихь ди псэм зэрыщыщым щхьэкӀэ, Тхьэм щыпкъагъэ диӀэу дызэрилъытэнум дыщыгугъыурэ, гуэныхь зытелъ цӀыхуу дыкъыщӀэкӀамэ, Мэссихь гуэныхь дигъэщӀауэ хъунутэкъэ? Хьэуэ, апхуэдэу хъункӀэ Ӏэмал иӀэкъым. 18Сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ сэ зэхэскъутар зэхэзгъэувэжмэ,[*] абы щыгъуэ Тхьэм и унафэхэм сызэрытекӀар хьэкъщ. 19Торэт хабзэм и Ӏуэху къысхэмылъыжу, Торэт хабзэм дежкӀэ цӀыху лӀа сыхъуащ – ар къызыпкърыкӀар Торэт хабзэр арщ – Тхьэм сыхуэпсэун щхьэкӀэ. Мэссихь сригъусэу жорым сраӀулӀащ+. 20Аращи, иджы псэур сэракъым, атӀэ си псэм щыщ Мэссихьыр арщ. Мы дунейм щызиӀэ гъащӀэр Тхьэм и КъуэмкӀэ фӀэщхъуныгъэ си гум илъу сиӀэщ. Абы фӀыуэ силъагъури, и псэр сэр щхьэкӀэ итащ+. 21Тхьэм и нэфӀ щыхуэныгъэм сыхуэмейуэ щыткъым, сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ Тхьэм Торэт хабзэм итхэр зыгъэзащӀэ цӀыхум щыпкъагъэ иӀэу илъытатэмэ, абы щыгъуэ Мэссихь пщӀэншэу лӀауэ хъунт.

3-НЭ ЕДЗЫГЪУЭ

Торэт хабзэм и гъуэгу дрикӀуэн, хьэмэ фӀэщхъуныгъэм и гъуэгу дрикӀуэн?

3^1Акъылыншэ Галатие цӀыхухэ! Хэт фыдэзыхьэхар! Зэпкърыхауэ фхуэтӀуэтэжакъэ Хьисэ Мэссихь жорым зэрыраӀулӀар? 2Мы зы закъуэр сывгъэщӀэну сыхуейщ: Тхьэм и Псэ ЛъапӀэр фи гум илъ зэрыхъуар Торэт хабзэм итхэр вгъэзэщӀэным и гъуэгукӀэ, е зэхэфха хъыбарыфӀымкӀэ фӀэщхъуныгъэ фиӀэным и гъуэгукӀэ+? 3Апхуэдизу фыакъылыншэхэ? Къыщывублам щыгъуэ Тхьэм и Псэ ЛъапӀэм фыщыгугъащ, иджы цӀыху нэгъэса фызэрыхъуным фи лъэкӀыныгъэкӀэ фыхунэсыну фыхуей? 4Апхуэдиз гугъуехь куэд пщӀэншэу фшэча? Хьэуэ, ар пщӀэншэу щытакъым, пэжкъэ+? 5Тхьэм езым и Псэ ЛъапӀэр фигухэм кърелъхьэ, Ӏуэху телъыджэхэри фи деж щелэжь. Апхуэдэу щӀищӀэр Торэт хабзэм итхэр вгъэзэщӀауэ ара, е зэхэфха хъыбарыфӀымкӀэ фӀэщхъуныгъэ фиӀэ зэрыхъуар ара+?

6Тхьэм и псалъэ тхахэм зэрыхэтым хуэдэу,[*] «Ибрэхьим ТхьэмкӀэ фӀэщхъуныгъэ иӀэ хъуати, Тхьэм абы щыпкъагъэ иӀэу илъытащ»+. 7Аращи, фӀэщхъуныгъэ зиӀэхэр Ибрэхьим и бын пэжу зэрыщытыр зэвгъащӀэ. 8Тхьэм и псалъэ тхахэм хэтщ[*] хамэ лъэпкъхэм ящыщхэми езымкӀэ фӀэщхъуныгъэ зэраӀэм щхьэкӀэ, Тхьэм абыхэм щыпкъагъэ яӀэу зэрилъытэнур. Апхуэдэу щыхъукӀэ, Тхьэм и псалъэ тхахэм хэтщ,* Тхьэм Ибрэхьим хъыбарыфӀыр къызэрыжриӀар, «Лъэпкъ псоми си нэфӀ ящыхуэнущ уэ уи хьэтыркӀэ», жиӀэурэ+. 9Аращи, ТхьэмкӀэ фӀэщхъуныгъэ зиӀэ Ибрэхьим Тхьэм и нэфӀ къызэрыщыхуам хуэдэу, ТхьэмкӀэ фӀэщхъуныгъэ зиӀэ псоми абы и нэфӀ къащыхуэнущ.

10Торэт хабзэм итхэр ягъэзащӀэмэ, Тхьэм щыпкъагъэ яӀэу зэрилъытэнум щыгугъ цӀыху псоми Тхьэм и ней къащыхуащ, сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ Тхьэм и псалъэ тхахэм хэтщ:[*] «Торэт хабзэм и тхылъым ит псори сыт щыгъуи зымыгъэзащӀэм Тхьэм и ней къыщохуэ»+. 11Торэт хабзэм итхэр зэрагъэзащӀэ гъуэгукӀэ Тхьэм дежкӀэ зыми щыпкъагъэ зэримыгъуэтыр нахуэщ, сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ Тхьэм и псалъэ тхахэм зэрыхэтым хуэдэу,[*] «ФӀэщхъуныгъэ зэриӀэм щхьэкӀэ Тхьэм дежкӀэ щыпкъагъэ зиӀэр псэунущ»+. 12Торэт хабзэм итхэр бгъэзэщӀэным и Ӏуэхур фӀэщхъуныгъэ уиӀэным и Ӏуэхум епхауэ щыткъым, ауэ Тхьэм и псалъэ тхахэм зэрыхэтым хуэдэу,[*] «Торэт хабзэм итхэр зыгъэзащӀэр абыкӀэ псэунущ»+. 13Ди къуаншагъэм хуэфащэ гугъуехьыр езым зэрызытрилъхьамкӀэ, Торэт хабзэм дызэригъэкъуэнша Ӏуэхур дэ тщхьэщихыжри, ди щхьэхэр къищэхужащ Мэссихь, сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ Тхьэм и псалъэ тхахэм зэрыхэтым хуэдэу,[*] «Пкъом кӀэралӀыхь дэтхэнэми Тхьэм и ней къыщохуэ». 14Мэссихь ди щхьэхэр къыщӀищэхужар Тхьэм Ибрэхьим къызэригъэгугъа нэфӀ щыхуэныгъэр езы Мэссихь Хьисэ хамэ лъэпкъхэми ялъигъэсын папщӀэщ. Апхуэдэ щыхъукӀэ дэ фӀэщхъуныгъэ зэрыдиӀэм щхьэкӀэ, Тхьэм дызэригъэгугъа и Псэ ЛъапӀэр дигухэм къарилъхьэнущ+.

Торэт хабзэмрэ Тхьэм дыкъызэригъэгугъамрэ зэрызэхуэмыдэр

15Си къуэшхэ, мы дунейм и Ӏуэхухэр щапхъэ ирехъу: ЦӀыхухэм зэдащта зэгурыӀуэныгъэр ягъэпэжа нэужь, ар игъэкӀуэдын зыми лъэкӀынукъым, абы хигъэхъуэни зыми лъэкӀынукъым. 16Апхуэдэу, Тхьэм Ибрэхьимрэ абы къытехъукӀыну бынымрэ ӀыхьэфӀхэмкӀэ игъэгугъащ. «Уэ къыптехъукӀыну быныр» щыжиӀэкӀэ, зы цӀыху закъуэ къригъэкӀыу Тхьэм и псалъэ тхахэм хэтщ.[*] Ар жыхуиӀэр Мэссихьщ. «Уэ къыптехъукӀыну цӀыхухэр», жиӀэу куэд къикӀыу хэткъым+. 17Сэ жыхуэсӀэр мыращ: Тхьэм езымрэ Ибрэхьимрэ яку зэгурыӀуэныгъэ дилъхьэу илъэс щиплӀрэ щэщӀрэ дэкӀауэ къежьа Торэт хабзэм а зэгурыӀуэныгъэр игъэкӀуэдын лъэкӀынукъым. Тхьэм Ибрэхьимрэ абы къытехъукӀыну бынымрэ къызэригъэгугъа ӀыхьэфӀри къимыгъэхъун лъэкӀынукъым Торэт хабзэм. 18Тхьэм цӀыхухэм ӀыхьэфӀыр къалъигъэсыныр Торэт хабзэм итхэм я гъэзэщӀэным епхауэ щытмэ, абы щыгъуэ Тхьэм ахэр къызэригъэгугъам ӀыхьэфӀыр епхакъым. Ауэ, ипэжыпӀэкӀэ, Тхьэм къызэригъэгугъам щхьэкӀэщи, аращ и нэфӀ щыхуэныгъэкӀэ а ӀыхьэфӀыр Ибрахьим щӀылъигъэсар+.

19Торэт хабзэр щӀыщыӀэр сыт абы щыгъуэ? Хабзэм текӀыныр зыхуэдэр цӀыхухэм ягуригъэӀуэн щхьэкӀэ, Тхьэм Торэт хабзэр къаритащ. Ибрэхьим къытехъукӀыну быну[*] Тхьэм къызэригъэгугъар къэкӀуэху, Торэт хабзэм тепщэныгъэ иӀэн хуеящ. Тхьэм Торэт хабзэр мелыӀычхэм яӀэщӀилъхьэри, абыхэми ар лӀыкӀуэ гуэрым[*] ӀэщӀалъхьэжащ+. 20Зы фӀэкӀа нэгъуэщӀ щымыӀэмэ, лӀыкӀуэ хуэныкъуэкъым, атӀэ Тхьэр закъуэщ+.

ПщылӀхэмрэ къуэхэмрэ

21Торэт хабзэр Тхьэм Ибрэхьим къызэригъэгугъа ӀыхьэфӀхэм япэуврэ? Хьэуэ, апхуэдэу хъункӀэ Ӏэмал иӀэкъым. Ауэ цӀыхухэм гъащӀэ яӀэ зыщӀыфын хабзэ щыӀатэмэ, а хабзэмкӀэ Тхьэм дежкӀэ цӀыхухэм щыпкъагъэ яӀэ хъунт. 22Дунейм и цӀыху псори гуэныхьым и ӀэмыщӀэм зэрилъыр Тхьэм и псалъэ тхахэм хэтщ.[*] Апхуэдэу щӀэхъуар Хьисэ МэссихькӀэ фӀэщхъуныгъэ зиӀэхэр Тхьэм къызэригъэгугъа ӀыхьэфӀыр фӀэщхъуныгъэ зиӀэ а цӀыхухэм ягъуэтыжын папщӀэщ+.

23ФӀэщхъуныгъэм и гъуэгур къэмылъэгъуауэ, Торэт хабзэм дызэкӀуэцӀипхауэ, Ӏэпхлъэпх дищӀауэ гъэру диӀыгъащ, фӀэщхъуныгъэм и гъуэгур къэлъэгъуэху. 24Апхуэдэу фӀэщхъуныгъэ зэрыдиӀэм папщӀэ, Тхьэм щыпкъагъэ диӀэу дилъытэн щхьэкӀэ, Торэт хабзэм Хьисэ Мэссихь деж дишэну, пашэ къытхуэхъуащ+. 25Ауэ иджы, фӀэщхъуныгъэм и гъуэгур къэлъэгъуа нэужь, Торэт хабзэм тепщэныгъэ къытхуиӀэжкъым. 26Сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ Мэссихь ХьисэкӀэ фӀэщхъуныгъэ зэрывиӀэм папщӀэ, фэ псори Тхьэм фрибынщ+. 27Фэ псоми, Мэссихь зи псэм хэлъыну яумэхъахэм, Мэссихь и щэныр фащэ фшӀащ+. 28Журтрэ алыджу, пщылӀрэ щхьэхуиту, цӀыхухъурэ цӀыхубзу цӀыхур зэхэгъэж щӀын хуейкъым, сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ Мэссихь Хьисэ фи псэм зэрыхэлъым папщӀэ псори зы фыхъуащ+. 29Мэссихь фызэрейм щхьэкӀэ Ибрэхьим къытехъукӀа цӀыхухэм фащыщщ. Тхьэм Ибрэхьимрэ абы къытехъукӀа цӀыхухэмрэ къызэригъэгугъа ӀыхьэфӀхэр фэри къыфлъысынущ абы щыгъуэ+.

4-НЭ ЕДЗЫГЪУЭ

4^1Сэ жыхуэсӀэр мыращ: Адэм и мылъкур къызыхуэнэну къуэр цӀыкӀуху, мылъку псори абы лъысынуми, ар унэӀутым хуэдабзэщ. 2Абы зи нэӀэ тет цӀыхухэмрэ и мылъкур зезыхьэхэмрэ яхуэӀурыщӀэн хуейщ, и адэм игъэува махуэм нэсыху. 3Апхуэдэу, Тхьэм и ӀуэхухэмкӀэ дэри цӀыкӀуу дыщыщытам, мы дунейм теухуауэ цӀыхухэм яӀэ къызэрыгуэкӀ еплъыкӀхэм драпщылӀащ. 4Ауэ пӀалъэр нэса нэужь, Тхьэм езым и Къуэр къигъэкӀуащ. Ар цӀыхубзым къыщӀэхъуащ, Торэт хабзэм и тепщэныгъэм щӀэтащ+. 5Тхьэм ар къыщӀигъэкӀуар абы Торэт хабзэм и тепщэныгъэм щӀэтхэр къыщӀишыжу, я щхьэхэр ищэхужын папщӀэщ, Тхьэм дэ псори и бын хуэдэу дилъытэн щхьэкӀэ+. 6Тхьэм фызэрибыным щхьэкӀэ абы и Къуэм и Псэ ЛъапӀэу «Аббэ,[*] ди Адэ!» жызыӀэу фи гум кърилъхьащ. 7Аращи, уэ уунэӀутыжкъым, атӀэ къуэ ухъуащ. Къуэ узэрыхъуам щхьэкӀэ Тхьэм и бынхэм ӀыхьэфӀу къалъигъэсыр уэри къыплъигъэсынущ.

Галатие цӀыхухэм Паул зэрахуэгузавэр

8БлэкӀа зэманым Тхьэр фымыщӀэу фыщыщытам, тхьэкӀэ зэджэ тхьэ нэпцхэм фахуэлэжьащ. 9Ауэ иджы Тхьэр фщӀэ хъуауэ, е Тхьэм фыкъищӀауэ жысӀэмэ, нэхъыфӀкъэ, лъэкӀыныгъэ зимыӀэ а еплъыкӀэ мыхьэнэншэхэм захуэвгъэзэжыну фыщӀыхуейр сыт? Абыхэм аргуэру пщылӀ фахуэхъужыну фыхуей+? 10Хэха махуэри, мазэри, зэманри, илъэсри вгъэлъапӀэ+. 11Фэр щхьэкӀэ согузавэ, сэ гугъу пщӀэнщэу зывдезмыгъэхьауэ пӀэрэ фэ+?

12СыныволъэӀу, си къуэшхэ, сэ схуэдэ фыхъу, сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ сэри фэ хуэдэ сыхъуащ. Фэ мыхъумыщӀагъэ къызэфщӀакъым. 13ЗэрыфщӀэщи, Тхьэм и хъыбарыфӀыр япэ дыдэ къыщӀыфхуэсӀуэтар сызэрысымэджар арщ+. 14Си сыщысымаджэм гугъу фыкъыздехьами, нэмыплъ къызэфтакъым икӀи Ӏумпэми сыфщӀакъым, Тхьэм сримелыӀыч хуэдэ, е сы-Мэссихь Хьисэ хуэдэ фыкъысхущытащ+. 15Куэду фыкъысщыгуфӀыкӀащ. ФлъэкӀыну щытатэмэ, фи нэхэр къифтхъыу къызэфтыным хуэдэт – абы щыхьэт сытохъуэ. 16НтӀэ, щыпкъагъэр зэрывжесӀам щхьэкӀэ, сэ фи бий сыхъуа сэ?

17А цӀыхухэр[*] фэ къывогугъу, ауэ абыхэм я мурадыр фӀыкъым. Ахэр дэ фыдбгъэдашыным хущӀокъу, фэ езыхэм фызрагъэгугъун щхьэкӀэ. 18Мурадыр фӀымэ, зыр зым егугъуныр сыт щыгъуи фӀыщ, сэ фи деж сыщыщыӀэ къудейм и мызакъуэу. 19Си бынхэ, лъхугъэм гугъу иригъэхь цӀыхубз сыхуэдэщ фэр щхьэкӀэ, Мэссихь фи псэм щыщ хъуху. 20Фи деж иджы сыщыӀатэмэ, си макъыр макъ щабэкӀэ сщӀыну сыхуейт. Сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ фэр щхьэкӀэ жысӀэнур сщӀэркъым.

Хьэджэррэ Сарэрэ

21КъызжефӀэ, фэ, Торэт хабзэм и тепщэныгъэм щӀэтыну хуейхэм, Торэт хабзэм итхэр зэхэфщӀыкӀыркъэ? 22Тхьэм и псалъэ тхахэм хэтщ Ибрэхьим къуитӀ зэриӀар, зыр и унэӀут цӀыхубзым,[*] адрейр щхьэгъусэ щхьэхуитым[*] къилъхуауэ+. 23УнэӀут цӀыхубзым и къуэр сабий къызэралъху щӀыкӀэм хуэдэу къалъхуащ, ауэ и щхьэгъусэм и къуэр Тхьэм Ибрэхьим къызэригъэгугъам щхьэкӀэ къалъхуащ+.

24А Ӏуэхум мыхьэнэ щэху хэлъщ, сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ а цӀыхубзитӀыр зэгурыӀуэныгъитӀым хуэбгъэдэн плъэкӀынущи. УнэӀут цӀыхубзу Хьэджэр зи цӀэр Тхьэм езымрэ Мусэ бегъымбарымрэ яку Синай бгым щыдилъхьа зэгурыӀуэныгъэм хуэдэщ. А цӀыхубзым къыщӀэхъуахэр пщылӀт. 25Хьэджэр Аравие хэкум щыӀэ Синай бгым хуэбгъэдэн плъэкӀынущ. А цӀыхубзыр иджырей Ерусалими хуэдэщ. Сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ Ерусалимрэ абы дэс цӀыхухэмрэ пщылӀыпӀэм итщ. 26Ауэ уафэм щыӀэ Ерусалим щхьэхуитщ. Ар дэ псоми анэ къытхуохъу+. 27Тхьэм и псалъэ тхахэм мыпхуэдэу хэтщ:[*]

«ГуфӀэ, уэ, сабий къызыхэмыкӀ,
сабий къызыщӀэмыхъуа цӀыхубз.
Уэ, лъхуэным гугъу иримыгъэхьар,
Уи макъ зебгъэӀэтауэ гуфӀэ.
Сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ лӀы зиӀэм нэхърэ,
лӀым иригъэкӀыжа цӀыхубзым
иӀэ сабийхэр нэхъ куэдщ».

28Ди къуэшхэ, Тхьэм Ибрэхьим къызэригъэгугъам щхьэкӀэ, Исхьэкъ Ибрэхьим и бын зэрыхъуам хуэдабзэу, дэри Тхьэм и бын дыхъуащ+. 29Хьэджэр зи цӀэ унэӀут цӀыхубзымкӀэ Ибрэхьим къыщӀэхъуа къуэм, Тхьэм и Псэ ЛъапӀэм Ибрэхьим къызэригъэгугъам тету абы къыхуалъхуа[*] къуэм а зэманым гугъуехь иригъэшэчащ. Иджыри апхуэдэщ+. 30Тхьэм и псалъэ тхахэм хэтыр[*] сыт? «Мы унэӀут цӀыхубзымрэ абы и къуэмрэ зыбгъэдэгъэкӀыж, сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ щхьэгъусэ щхьэхуитым и къуэм къыхуэнэж мылъкумкӀэ унэӀут цӀыхубзым и къуэм Ӏыхьэ лъысынукъым»+. 31Аращи, си къуэшхэ, унэӀут цӀыхубзым дрибынкъым, атӀэ щхьэгъусэ щхьэхуитым дрибынщ.

5-НЭ ЕДЗЫГЪУЭ

Мэссихь щхьэхуитыныгъэ къызэрыдитар

5^1Аращи, Мэссихь къывита щхьэхуитыныгъэм быдэу фытет, пщылӀыгъэм и бжьыр цӀыхухэм аргуэру зытревмыгъэлъхьэж+.

2Сэ, Паул, нывжесӀэм федаӀуэ, цӀыхухэм сунэт зевгъэщӀмэ, Мэссихь и фӀагъ къывэкӀынукъым+. 3Иджыри щыхьэт сохъу, сунэт зезыгъэщӀ дэтхэнэми Торэт хабзэм ит псори игъэзэщӀэн хуейщ+. 4Фэ Торэт хабзэм итхэр вгъэзащӀэмэ, Тхьэм щыпкъагъэ фиӀэу филъытэн фи гугъэжурэ, Мэссихь фыбгъэдэкӀащ. Тхьэм и нэфӀи къыфлъэӀэсыжыркъым+. 5Дэ фӀэщхъуныгъэ зэрыдиӀэм щхьэкӀэ Тхьэм щыпкъагъэ диӀэу дызэрилъытэнум дыщогугъэ. Апхуэдэу зэрыхъунум Тхьэм и Псэ ЛъапӀэми дыщегъэгугъ+. 6Сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ Мэссихь Хьисэ ди псэм щыщмэ, сунэт дащӀауэ щытми щымытми, аракъым Ӏуэхур зытетыр. Ӏуэхур зытетыр ди фӀэщхъуныгъэм фӀылъагъуныгъэ къызэрыхэкӀыр арщ+.

7Гъуэгу захуэм хъарзынэу фрикӀуэрт. Щыпкъагъэм фримыгъэдаӀуэу, хэт фэ къыфпэрыуар+? 8Апхуэдэу фэзыгъэщӀар зи бынхэм ящыщ фыхъуну фыкъыхуезыджа Тхьэр аркъым. 9«Пщагъэ мащӀэми тхьэв псор егъэтэдж»+. 10Зиусхьэныр ди псэм зэрыщыщым щхьэкӀэ, Ӏуэхухэр сэ зэрызэхэсщӀыкӀым хуэдэу, фэри зэхэфщӀыкӀынкӀэ сыфщогугъ. Хэтуи щрет, фызыгъэгулэзым и къуаншагъэм пэкӀур игъуэтыжынущ+. 11Си къуэшхэ, цӀыхухэр сунэт ящӀауэ щытын хуейуэ иджы яжесӀамэ (сэ жысӀауэ жаӀэу, цӀыхухэм пцӀы къызэрыстралъхьэм хуэдэу), сыт цӀыхухэм гугъу иджыри сыщӀрагъэхьыр? ЦӀыхухэр сунэт ящӀауэ щытын хуейуэ яжесӀатэмэ, абы щыгъуэ Хьисэ жорым зэрыкӀэрылӀыхьам и хъыбарым цӀыхухэм я гу иримыхьын гуэри къыхэнэнтэкъым+. 12Фызыгъэгулэзхэр лъэныкъуэ ирагъэзакӀэщэрэт!

13Си къуэшхэ, щхьэхуитыныгъэ фиӀэну Тхьэм фыкъыхуриджащ. Ауэ щхьэхуитыныгъэр фи гуэныхьыщӀэ щэныжьыр зыщӀэхъуэпс Ӏейр фщӀэнымкӀэ лъабжьэ иремыхъу. Зыр зым фӀылъагъуныгъэкӀэ ӀуэхутхьэбзащӀэ хурехъу+. 14Сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ Торэт хабзэм ит псори мы зы унафэ закъуэм[*] къеубыд: «Уэ уи щхьэр фӀыуэ зэрыплъагъум хуэдэу, уи гъунэгъури фӀыуэ лъагъу»+. 15Ауэ зэпымыууэ фызэдзэгъуу икӀи фызэрышхыу щытмэ, зыр зым зэримыгъэкӀуэдыным фыхуэсакъ.

Тхьэм и Псэ ЛъапӀэм къыбгъэдэкӀ фӀыхэмрэ цӀыхум и гуэныхьыщӀэ щэныжьым къыхэкӀ Ӏейхэмрэ

16Аращи, нывжызоӀэ: Тхьэм и Псэ ЛъапӀэм къызэриущийм тету фыпсэу. Фи гуэныхьыщӀэ щэныжьыр зыщӀэхъуэпсым фыдишэхынукъым абы щыгъуэ+. 17ЦӀыхум и гуэныхьыщӀэ щэныжьыр зыхуейр Тхьэм и Псэ ЛъапӀэр зыхуейм поув. Тхьэм и Псэ ЛъапӀэр зыхуейри цӀыхум и гуэныхьыщӀэ щэныжьыр зыхуейм поув. Фызыхуейр фымыщӀэфыну ахэр зэпоув+. 18Ауэ Тхьэм и Псэ ЛъапӀэм фызэриущийм тету фыпсэумэ, Торэт хабзэм и тепщэныгъэм фыщӀэтыжынукъым+.

19ЦӀыхум и гуэныхьыщӀэ щэныжьым къыхэкӀ Ӏейхэр нахуэщ. Мыхэращ: Зинэ щӀэныр, гуфӀеягъэр, мыхъумыщӀэ псэукӀэр;+
20тхьэ нэпцӀхэр гъэлъэпӀэныр, удыгъэ зехьэныр, зэбииныр, зэщыхьэныр, фыгъуэныр, губжьыныр, цӀыхум езым фӀэкӀа зыри фӀыуэ имылъагъуныр, зэгурымыӀуэныр, гуп-гупу зэхэкӀыныр,+
21зым зыр илъагъу мыхъуныр, цӀыху укӀыныр; удэфэныр, щхьэрутӀыпщу ефэ-ешхэ щӀыныр, апхуэдэ нэгъуэщӀ Ӏуэхухэри. Нэхъапэм нызэрывжесӀам хуэдэу иджыри нывжызоӀэ, апхуэдэ икӀагъэхэр зылэжьхэм Тхьэм и ТепщэныгъэшхуэмкӀэ Ӏыхьэ къалъысынукъым+.

22Ауэ Тхьэм и Псэ ЛъапӀэм къыбгъэдэкӀ фӀыхэр мыращ: ФӀылъагъуныгъэр, гуфӀэгъуэр, гузэгъэгъуэр, шыӀэныгъэр, фӀыгъуэр, гущӀэгъуныгъэр, фӀэщхъуныгъэр,+
23гущабагъэр, зышыӀэныгъэр. Мы Ӏуэхухэм къапэув хабзэ щыӀэкъым+. 24Мэссихь зи псэм щыщ цӀыхухэм я гуэныхьыщӀэ щэныжьри, фӀыуэ ялъэгъуа бзаджагъэхэри, я хъуэпсэныгъэ мыхъумыщӀэхэри, зыщӀэхъуэпса Ӏейхэри жорым ираӀулӀащ+. 25Тхьэм и Псэ ЛъапӀэращ гъащӀэ къыдэзытар, абы дызэриущийм тету дыпсэун хуейщ. 26ДыкъызыфӀэщӀыжу, дызэрыгъэгубжьу икӀи зыр зым дефыгъуэу дыщывмыгъэт+.

6-НЭ ЕДЗЫГЪУЭ

Зым и хьэлъэ адрейм дреӀэт

6^1Ди къуэшхэ, цӀыху гуэрым гуэныхь ищӀэмэ, фэ, Тхьэм и Псэ ЛъапӀэр зи гум илъхэм, гущабагъэкӀэ ар гъуэгу захуэм тевгъэхьэж. Гуэныхь щӀэным зэрызыдевмыгъэхьэхыным фыхуэсакъ+. 2Зым и хьэлъэр адрейм дреӀэт. Апхуэдэу хъумэ, Мэссихь и унафэр вгъэзэщӀауэ арщ+. 3Зыгуэрым, цӀыкӀу пэтрэ, ину зилъытэжмэ, езым и щхьэрщ къигъэпцӀэжыр+. 4Езым и Ӏуэхур зыхуэдэр хэти ирегъэунэхуж. А Ӏуэхур фӀымэ, нэгъуэщӀ цӀыхум и Ӏуэхум емыплъу, езым и Ӏуэхур зытетым ирипэгэн лъэкӀынущ, 5хэти и хьэлъэр езым и пщэм дэлъщи+.

6Тхьэм и псалъэхэр зэзыгъащӀэр фӀыуэ иӀэ псоми щыщкӀэ езыгъащӀэм дрегуашэ+.

7ЗыкъэвмыгъэпцӀэж. Тхьэм фэ зыкъывигъэгъэпцӀэнукъым. ЦӀыхум хьэсэм трисэр къытрихыжынущ+. 8И гуэныхьыщӀэ щэныжьым и хьэсэм тезысэ цӀыхум кӀуэдыныгъэр игъуэтыжынущ. Ауэ Тхьэм и Псэ ЛъапӀэм и хьэсэм тезысэм мыкӀуэдыжын гъащӀэ игъуэтынущ+. 9ФӀы щӀэным сыт щыгъуи дыхэвгъэт демыщу. ФӀы щӀэным демыщэу дыхущӀэкъумэ, и чэзу къыщысым деж, фӀыгъуэ дгъуэтынущ+. 10Аращи, Ӏэмал дгъуэтыху къэс цӀыху псоми фӀы яхуэдвгъащӀэ, фӀэщхъуныгъэ зиӀэхэм я унагъуэм щыщхэр арщ псом япэу фӀы зыхуэтщӀэн хуейр+.

Галатие цӀыхухэм иужьрей Ӏуэхуу Паул ягуригъаӀуэхэмрэ Тхьэм щӀыхь зэрыхуищӀымрэ

11Флъагъурэ сэ си ӀэкӀэ ныфхуэстха къомыр!+

12Дунейм и цӀыхухэм я щытхъум хуейхэращ сунэт зевгъэщӀын хуейуэ фыхэзыгъэзыхьхэр. Апхуэдэу щӀащӀ закъуэр Мэссихь и жорым щхьэкӀэ езыхэм гугъуехь зрамыгъэшэчыну арщ. 13Сунэт ящӀа дыдэхэми Торэт хабзэм итхэр ягъэзащӀэркъым, ауэ сунэт фащӀыну и ужь итщ, сунэт фызэращӀамкӀэ зыщытхъужын щхьэкӀэ. 14Сэ ди Зиусхьэн Хьисэ Мэссихь и жорым фӀэкӀа нэгъуэщӀым сыщытхъуну сыхуейкъым. Хьисэ жорым зэрыкӀэрылӀыхьам щхьэкӀэ, мы дунейм и Ӏуэхухэм пщӀэ зыри ямыӀэжу, сэ си дежкӀэ ахэр жорым ираӀулӀам хуэдэщ, сэри мы дунейм и Ӏуэхухэм я дежкӀэ цӀыхухэм жорым ираӀулӀам сыхуэдэщ+. 15Сунэт дащӀауэ щытми щымытми, аракъым Ӏуэхур зытетыр. Ӏуэхур зытетыр щӀэрыщӀэу къалъхужауэ дыхъуныр арщ+. 16Мы унафэм тет цӀыху псоми Тхьэм и израил цӀыхухэми Тхьэм гузэгъэгъуэ къарырет, гущӀэгъуи къахурещӀ+.

17ИкӀэм-икӀэжым, зыми сремыгъэгузавэ, сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ уӀэгъэ дыркъуэхэр сэ си пкъым щӀытелъыр Мэссихь сызэрыхуэлажьэр арщ.

18Ди къуэшхэ, ди Зиусхьэн Хьисэ Мэссихь и нэфӀ фигухэм къащрехуэ. Ӏэмин.

* 1:2 Галатие хэкур – Рим къэралыгъуэшхуэм щыщ хэкуу щытащ. А хэкур иджырей Тыркум и къуэкӀыпӀэ лъэныкъуэм итащ.

* 1:15-16 хамэ лъэпкъхэр – мыжуртхэр арщ.

* 1:17 Аравие къэралыр – ар наватейхэм я пащтыхьыгъуэр арагъэнкӀи мэхъу. А пащтыхьыгъуэр Палестинэ къэралым и ипщэ-къуэкӀыпӀэ лъэныкъуэм итащ. А пащтыхьыгъуэм и къалэшхуэу щытар Петрэщ.

* 1:19 Зиусхьэным и къуэш Екъуб – Ерусалим щыӀэ члисэ зэхуэсым и унафэщӀ къуэшхэм ящыщу щытащ. Еплъ Апостол. 15:13.

* 1:21 Киликие хэкур – Рим къэралыгъуэшхуэм щыщ хэкуу щытащ. А хэкур иджырей Тыркум и ипщэ-къуэкӀыпӀэ лъэныкъуэм итащ. А хэкум и къалэшхуэу щытар Тарсщ. Апостол Паул а къалэшхуэм къыщалъхуащ.

* 2:1 илъэс пщыкӀуплӀ дэкӀа нэужь – Паул Хьисэ и гъуэгу щытехьам къыщыщӀэдзауэ аращ.

* 2:1 Варнавэ – еплъ 1 Кор. 9:6.

* 2:1 Тит – еплъ 2 Кор. 2:13.

* 2:7 сунэт ящӀахэр – журтхэр арщ.

* 2:7 сунэт ямыщӀахэр – мыжуртхэр арщ.

* 2:9 Екъуб – еплъ 1:19.

* 2:9 Кифэ, Иуан – КифэкӀэ зэджэр Петрщ. А тӀур Хьисэ и гъуэгу ирикӀуэ лӀы пщыкӀутӀым ящыщт.

* 2:11 Антиохие къалэр – Сирие хэкум иту щыта Антиохие къалэр аращ. Еплъ Апостол. 11:19-26.

* 2:18 зэхэскъутар зэхэзгъэувэжмэ – «Торэт хабзэм итхэр бгъэзащӀэкӀэ Тхьэм дежкӀэ щыпкъагъэ уиӀэ хъунукъым», жысӀауэ, къыжысӀэгъа псалъэхэр зэсхъуэкӀыурэ, иджы «Торэт хабзэм итхэр бгъэзащӀэмэ, Тхьэм дежкӀэ щыпкъагъэ уиӀэ хъунущ», жысӀэмэ, Тхьэм и унафэхэм сатекӀауэ мэхъу.

* 3:6 Тхьэм и псалъэ тхахэм зэрыхэтым хуэдэу – еплъ 1 Мусэ 15:6.

* 3:8 Тхьэм и псалъэ тхахэм яхэтщ – еплъ 1 Мусэ 12:3.

* 3:10 Тхьэм и псалъэ тхахэм яхэтщ – еплъ 5 Мусэ 27:26.

* 3:11 Тхьэм и псалъэ тхахэм зэрыхэтым хуэдэу – еплъ Хабэкук (Аввакум) бегъымбарым и тхылъым 2:4.

* 3:12 Тхьэм и псалъэ тхахэм зэрыхэтым хуэдэу – еплъ 3 Мусэ 8:5.

* 3:13 Тхьэм и псалъэ тхахэм зэрыхэтым хуэдэу – еплъ 5 Мусэ 21:23.

* 3:16 Тхьэм и псалъэ тхахэм яхэтщ – еплъ 1 Мусэ 12:7.

* 3:19 Ибрэхьим къытехъукӀыну быныр – Мэссихьщ.

* 3:19 лӀыкӀуэ гуэр – Мусэ бегъымбарыр арщ.

* 3:22 Тхьэм и псалъэ тхахэм яхэтщ – еплъ Уэрэд ЛъапӀэхэм (Сабур) 13:3, Рим 3:9-18.

* 4:6 Аббэ – «адэ» жиӀэу арщ.

* 4:17 а цӀыхухэр – Паул пэувхэр арщ. Абыхэм зэрыжаӀамкӀэ, Хьисэ и гъуэгу утехьэн ипэ, сунэт уащӀын хуейуэ щытащ.

* 4:22 унэӀут цӀыхубзым – Хьэджэрщ. Еплъ 1 Мусэ 16:15.

* 4:22 щхьэгъусэ щхьэхуитым – Сарэщ. Еплъ 1 Мусэ 21:2.

* 4:27 Тхьэм и псалъэ тхахэм … яхэтщ – еплъ Ешайа бегъымбарым и тхылъым 54:1.

* 4:29 къуэуэ къызэригъэгугъам тету къалъхуар – Исхьэкъырщ.

* 4:30 Тхьэм и псалъэ тхахэм яхэтыр – еплъ 1 Мусэ 21:10.

* 5:14 мы унафэ закъуэр – еплъ 3 Мусэ 19:18.

+ 1:1 Гал. 1:11-12
+ 1:2 Флп. 4:21, Апост. 16:6, Апост. 18:23
+ 1:4 Мт. 20:28, Рим 4:25, Мк. 14:36
+ 1:6 Мк. 4:17, Евр. 6:4, 2 Кор. 11:4
+ 1:7 Апост. 15:24, Гал. 5:10
+ 1:8 2 Кор. 11:14, Рим 9:3, 1 Кор. 16:22
+ 1:10 1 Фес. 2:4
+ 1:12 Апост. 9:6, Апост. 26:16, 1 Кор. 11:23
+ 1:13 Апост. 26:5, Апост. 8:3, Флп. 3:6
+ 1:14 Мт. 15:2, Мк. 7:3

+ 1:15 Лк. 1:15, Апост. 9:15, Рим 1:5, 1 Тим. 2:7

+ 1:17 Апост. 9:19
+ 1:18 Ин. 1:42, Апост. 9:26-27
+ 1:19 Апост. 12:17, Апост. 15:13, Ек. 1:1
+ 1:20 Рим 1:9, Рим 9:1, 2 Кор. 1:23
+ 1:23 Апост. 9:21
+ 2:1 Апост. 4:36, 2 Кор. 2:13, 2 Тим. 4:10
+ 2:2 Гал. 1:12, Еф. 3:3, Флп. 2:16
+ 2:3 Апост. 16:3

+ 2:4 Апост. 15:24, 2 Кор. 11:26, 2 Кор. 11:20, Гал. 4:3, Гал. 4:25

+ 2:7 Апост. 9:15, 1 Кор. 9:17

+ 2:9 Апост. 4:36, Апост. 9:27, Апост. 13:2, Апост. 15:36, 1 Кор. 9:6

+ 2:10 Апост. 24:17, Рим 15:25-28, 1 Кор. 16:1

+ 2:11 Апост. 11:20
+ 2:12 Апост. 11:3, Апост. 11:2, Апост. 15:1
+ 2:14 1 Тим. 5:20

+ 2:16 Гал. 3:11, Апост. 13:39, Рим 3:21, Гал. 3:11, Уэрэд 142:2, Рим 3:20

+ 2:19 Рим 14:8, Рим 6:6, Гал. 6:14
+ 2:20 Ин. 17:23
+ 3:2 Рим 10:17
+ 3:4 1 Кор. 15:2
+ 3:5 1 Кор. 12:10
+ 3:6 1 Мусэ 15:6, Ек. 2:23, Рим 4:3
+ 3:8 Рим 3:30, 1 Мусэ 12:3
+ 3:10 Рим 4:15,

+ 3:11 Апост. 13:39, Рим 3:20, Гал. 2:16, Рим 1:17, Евр. 10:38

+ 3:12 Рим 10:5

+ 3:14 Апост. 1:5, Апост. 2:33

+ 3:16 Рим 4:13, Евр. 7:6, 1 Мусэ 12:7, 1 Мусэ 17:19

+ 3:18 Рим 4:14
+ 3:19 Рим 4:13, Рим 5:20, Апост. 7:53
+ 3:20 1 Тим. 2:5, Евр. 8:6, Рим 3:30
+ 3:22 Рим 3:9, Рим 4:16
+ 3:24 Рим 10:4
+ 3:26 1 Ин. 3:2, Рим 8:15-16, Еф. 1:5
+ 3:27 Рим 6:3-4, Рим 13:14
+ 3:28 1 Кор. 12:13, Еф. 6:6, 1 Кор. 11:11

+ 3:29 1 Кор. 3:23, 2 Кор. 10:7, Рим 8:17, Еф. 3:6

+ 4:4 Мк. 1:15, Лк. 2:7, Лк. 2:27

+ 4:5 Гал. 3:13

+ 4:9 Уэрэд 35:11, 1 Кор. 8:3, Кол. 2:8, Кол. 2:20, Евр. 7:18

+ 4:10 Рим 14:5, Кол. 2:16
+ 4:11 1 Фес. 3:5
+ 4:13 1 Кор. 2:3
+ 4:14 Лк. 10:16, 1 Фес. 2:13
+ 4:22 1 Мусэ 16:5, 1 Мусэ 21:2
+ 4:23 1 Мусэ 16:3-4, 1 Мусэ 17:16
+ 4:26 Евр. 12:22, Апок. 21:2
+ 4:28 Рим 9:8
+ 4:29 1 Мусэ 21:9
+ 4:30 1 Мусэ 21:10

+ 5:1 Ин. 8:32, Ек. 2:12, 1 Пет. 2:16, Рим 6:18, 1 Кор. 7:22, 2 Кор. 3:17, Гал. 2:4, Гал. 5:13, Апост. 15:10

+ 5:2 Апост. 15:1-2, 1 Кор. 7:18
+ 5:3 Рим 2:25
+ 5:4 Рим 9:31
+ 5:5 Рим 8:23

+ 5:6 1 Кор. 7:19, 1 Кор. 12:13, Гал. 6:15, Еф. 2:14, Кол. 3:11, Ек. 2:18

+ 5:7 1 Кор. 9:24
+ 5:9 Мт. 13:33, Лк. 13:21, 1 Кор. 5:6
+ 5:10 Апост. 15:24, Гал. 1:7
+ 5:11 Апост. 16:3, 1 Кор. 1:23
+ 5:13 1 Пет. 2:16, 2 Пет. 2:19, 1 Кор. 9:19
+ 5:14 Мт. 7:12, Мт. 22:40,
+ 5:16 Рим 8:4, Рим 13:14, Еф. 2:3
+ 5:17 Рим 7:15, Рим 7:19, Рим 7:23
+ 5:18 Рим 7:4, Еф. 2:15, Кол. 2:14

+ 5:19 Мк. 7:21-23, 1 Кор. 3:3, 1 Кор. 6:9-10, 1 Кор. 6:18, Еф. 5:3

+ 5:20 1 Кор. 11:19
+ 5:21 1 Кор. 6:9-10, Еф. 5:5
+ 5:22 Еф. 5:9
+ 5:23 1 Тим. 1:9

+ 5:24 Ек. 4:1, 1 Пет. 2:11, Рим 7:23, Рим 13:14, Рим 6:2, Рим 6:6, Гал. 2:19, Кол. 2:20, Кол. 3:3

+ 5:26 Флп. 2:3

+ 6:1 1 Кор. 2:15, Ек. 5:19, 2 Тим. 2:25, 1 Фес. 5:14

+ 6:2 Рим 15:1, 1 Ин. 4:21
+ 6:3 1 Кор. 3:7, 1 Кор. 8:2
+ 6:5 Рим 14:12
+ 6:6 Лк. 10:7, 1 Кор. 9:11, 1 Тим. 5:18
+ 6:7 2 Кор. 9:6
+ 6:8 Ек. 3:18
+ 6:9 2 Фес. 3:13, Мт. 10:22
+ 6:10 3 Ин. 1:5, Евр. 13:1
+ 6:11 1 Кор. 16:21, 2 Фес. 3:17, Флм. 1:19
+ 6:14 1 Кор. 2:2, Гал. 2:19, Рим 6:6

+ 6:15 1 Кор. 7:19, 1 Кор. 12:13, Гал. 5:6, Еф. 2:14, Кол. 3:11

+ 6:16 Уэрэд 124:5, Уэрэд 127:5

+ https://ibt.org.ru/ebook?id=KBDOP

Table of Contents

- Хъыбарыфӏыр, Щӏэдзапӏэр Уэрэд, Лъапӏэхэр

- Пэублэ Псалъэ

- Галатие

- 1-НЭ ЕДЗЫГЪУЭ
- 2-НЭ ЕДЗЫГЪУЭ
- 3-НЭ ЕДЗЫГЪУЭ
- 4-НЭ ЕДЗЫГЪУЭ
- 5-НЭ ЕДЗЫГЪУЭ
- 6-НЭ ЕДЗЫГЪУЭ