Мысыр – Египет.
Luke.2.4-Luke.2.7; Luke.2.15; John.7.42; Luke.1.5; Gen.25.6; 1Kgs.4.30
Matt.27.11; Matt.27.37; Jer.23.5; Jer.30.9; Zech.9.9; Num.24.17; Rev.22.16; Matt.8.2
Matt.1.17
Mic.5.2; Ezek.34.23; John.21.15-John.21.17; 2Sam.5.2; Rev.7.17
1Sam.9.7; Ps.71.10; Isa.60.6; Rev.18.13; Exod.30.23; Ps.44.9; John.19.39
Matt.2.22; Matt.2.13; Matt.2.19; Matt.27.19; Gen.20.6; Gen.31.11; Num.12.6; Job.33.15
Matt.2.19; Matt.1.20; Matt.2.12; Matt.2.22
Matt.1.22; Hos.11.1
Matt.27.9; Matt.1.22
Jer.31.15; Gen.42.13; Gen.42.36; Lam.5.7
Exod.4.19
Matt.2.12
Matt.4.13; Mark.1.9; Luke.1.26; Luke.2.39; Luke.4.16; John.1.45; Matt.1.22

ГИРИШ

Паалы окуйуӂулар!
Сиз тутэрсыныз елиниздӓ Ени Баалантыйы, ангысы чевирили шиндики заманда кулланылан гагауз дилинӓ. Ени Баалантынын 27 кийады, Ески Баалантынын кийатларыннан барабар, дӱзер Айоз Йазылары, Библийайы, ангысы бӱӱн дӓ калэр дӱннедӓ ен окунан кийат.
Ени Баалантыйа топлу аннатмак кийатлары, насаат мектуплары хем пророк кийады Апокалипсис (Ачыкламак Иоана). Аннатмак кийатларына гирер Евангелийа (Ии Хабер) Матфейдӓн, Марктан, Лукадан хем Иоандан, хем дӓ Апостолларын Йаптыклары.
«Евангелийа» – бу лаф урум (грек) дилиндӓн чекилер, маанасы онун – «Ии Хабер». Иисус Христос бӧлӓ ады койду ӱӱретмесинӓ. Онуштан Евангелийа айырылмаз баалы Она: О – Ии Хабер куртулмак ичин, ани баашлады Аллахын Оолу инсана йашамасыннан, ӧлмесиннӓн, дирилмесиннӓн хем гӧкӓ калкмасыннан. Пек ӧнемли, ани биздӓ вар Евангелийа дӧрт йазыӂыдан. Оннар йардым едер гӧрмӓӓ бирсой олайлары тӱрлӱ бакышлара гӧрӓ хем таа ии ачыкламаа Иисус Христозун ӱӱретмесини хем йашамасыны.
Ени Баалантыда йаздырылма олайлар гечер 1-ӂи асирдӓ Палестинада бизим тарихин башлантысында. Озаман Палестина булунурду Рим (Рома) императорларын куведи алтында. Иудей халкы, ани йашарды кенди топраанда, чалышарды корумаа кенди динини, ангысынын темели – Айоз Закон, ани Аллах вердийди пророк Моисейӓ.
Моисейин ардындан гелӓн пророклар чойу сӧлӓрмиш, ани гелеӂек Аллахын Сечилмиши, Ангысы гетиреӂек инсана куртулмак гӱнахтан хем ӧлӱм кувединдӓн. Да те бизим ени тарихин чекетмесиндӓ, Палестинанын кӱчӱк касабасында, Вифлеемдӓ, дууду чоктан бекленӓн Мессийа – Иисус Христос. «Христос» чевирилер урум дилиндӓн ниӂӓ «Йааланмыш», «Сечилмиш».
Аллахын Оолу баашлады Ии Хабер куртулмак ичин хербир адама, нередӓ о йашаса хем несой да дилдӓ лафетсӓ.
Иисус Христос ичин, ниӂӓ дӱннедӓ даалмыш Ии Хабер, аннадэр кийат Апостолларын Йаптыклары. Бу кийадын бӱӱк паасы вар, чӱнкӱ о гӧстерер илк христианнарын йашамак олайларыны сыравардыр, ниӂӓ оннар олду. Онда аннадылэр, ниӂӓ биркач апостол, бакмайып коркулара, корумушлар хем етиштирмишлӓр Ии Хабери инсана бӱтӱн дӱннедӓ.
Ени Баалантыйа топлу 21 кийат, ангыларын белли йазыӂылары – Иаков, Петри, Иоан, Иуда, Павли. Хербир кийат сӧлеер, кимӓ йазылды хем йолланды. Оннар йазылы христиан клиселеринӓ йада саде бир кишийӓ. Йолланма кийатлар ӂувап едер тӱрлӱ сорушлара: ачыклээр, ниӂӓ Аллахын сӧзӱнӱ, ӧлӓ дӓ дин сорушларыны хем христианнарын йашамасыны.
Ени Баалантынын сонунку кийады – Апокалипсис (Ачыкламак Иоана). Бу – пророк кийады. Ону диил колай окумаа, онда вар чок сӱрет, ангыларында ачыкланэр Аллахын хербир инсана даава кесмеси ичин, шиндики дӱннейин сонунда кайбелмеси ичин хем онун еринӓ «ени гӧк хем ени ер» гелмеси ичин.
Илкинки Ени Бааланты кийатлары дӱзӱлмӱш евелки урум дилиндӓ. Бу кийатлары 2000 йыл ичиндӓ – христианныын ӧмӱрӱндӓ – чевирмишлӓр ӱзлӓрлӓн диллерӓ бу дӱннедӓ. Гагауз дилинӓ Айоз йазыларын чевирилмеси башлээр 20-ӂи асирин чекетмесиндӓн, ачан гагауз протоиерей Михаил Чакир чевирмиш ана дилинӓ кими Ески хем Ени Бааланты кийатларыны.
Окуйуӂулар тексти аннасын дейни, кийадын биткисиндӓ вар сӧзлӱк хем карталар. Сайфаларын ашаасында вар сноскалар, ани ачыклээр зор аннашылан лафлары хем ерлери, хем дӓ гӧстерер евелки оригинал текстлерин бири-биринӓ уймайан ерлерини. Лафлар, ани ен ески урумӂа текстлердӓ йок, чевирмемиздӓ алынэр кыйнаш скобкалара.
Библийайы чевирӓн Институт шӱкӱр едер чевириӂилерӓ хем редакторлара, ким он йылын ичиндӓ чалышты Ени Баалантыйы гечирмӓӓ гагауз дилинӓ, хем дӓ хепсинӓ, ким, йардым едип, чалышты хазырламаа бу ени басымы.
Йазык, ки баш чевириӂи пастор Стефан Байрактар (1939 – 2001) гӧрмейеӂек шансора бу кийадын типарланмасыны, дӱннейӓ чыкмасыны, онуштан биз есапладык корумаа онун чевирилмиш текстини, май бишей дииштирмейип.
Библийайы чевирӓн Институт

ИИ ХАБЕР МАТФЕЙДӒН



Ени Бааланты
http://ibt.org.ru/bible
Ени Бааланты гагауз дилиндӓ Чевириӂи Стефан Байрактар
Теологийа редактору Ӂеймс Данненберг/par Илӱстрацийалары кулланмак ичин изин верди: /par Horace Knowles © The British & Foreign Bible Society, 1954, 1967, 1972 /par © United Bible Societies, 1994
© 1999 Corel Corporation
© Palphot, Herzlia, Israel
© Pictorial Archive Near Eastern History, est., Israel
All rights reserved.
ISBN 5-93943-090-2
© Библийайы чевирӓн Институт, Москва, 2006



Copyrighted: © Библийайы чевирӓн Институт, Москва, 2006

Институт перевода Библии
Институт перевода Библии, 101000 Москва, Главпочтамт, а/я 360
ibt_inform@ibt.org.ru
назад
закрыть
:

Йылдыз билгичлери Иисуса баш иилдерлӓр

1 Ачан Иисус дууду Иудейанын Вифлеем касабасында, падишах Иродун вакыдында, гелдилӓр гӱндуусундан Иерусалимӓ йылдыз билгичлери да дедилӓр:
2 «Нередӓ Иудейлерин Падишахы, ани дууду? Зерӓ биз гӧрдӱк гӱндуусунда Онун йылдызыны да гелдик Она баш иилтмӓӓ».
3 Ачан падишах Ирод буну ишитти, о касаветленди. Онуннан билӓ бӱтӱн Иерусалими кахыр басты.
4 Ирод топлады бӱӱк попазлары хем билгичлери да сорду оннара: «Нередӓ лӓӓзым дуусун Христос?»
5 «Иудейанын Вифлеем касабасында, зерӓ бӧлӓ пророктан йазылы», – ӂувап еттилӓр оннар:
6 «Сӓн, Вифлеем, Иуданын ери, хич диилсин ен кӱчӱк Иуданын ӧндерӂилерин ӧнӱндӓ, зерӓ сендӓн чыкаӂэк Ӧндерӂи, Ангысы гӱдеӂек Беним инсанымы – Израили».
7 Озаман Ирод йылдыз билгичлерини саклыдан чаарды да, аннайып вакыды, незаман йылдыз пейдаланды,
8 йоллады оннары Вифлеемӓ, дейип: «Гидин да ислӓӓ аарайын Ушаа. Ачан булаӂэныз, хабер верин бана, ки бӓн дӓ гидейим да Она баш иилдейим».
9 Оннар, падишахы сеслейип, гиттилӓр. Йылдыз, ани гӧрдӱйдӱлӓр гӱндуусунда, йолу гӧстерӓрди оннара. Ачан етишти орайы, нередӓ Ушак булунурду, дургунду.
10 Гӧрӱп йылдызы, оннар пек севиндилӓр.
11 Ачан оннар гирдилӓр ичйанына, гӧрдӱлӓр Ушаа анасыннан, Марийайлан. Йылдыз билгичлери диз чӧктӱлӓр да баш иилттилӓр Она. Ачып хазналарыны, баашладылар Она алтын, гӱннӱк хем смирна йаайы.
12 Чӱнкӱ Аллах дӱшлериндӓ хаберледи, геери Ирода дӧнмесиннӓр, оннар кенди мемлекетлеринӓ гиттилӓр башка йолдан.

Мысыра качмак

13 Ачан йылдыз билгичлери гиттилӓр, Саабидӓн бир ангил Иосифӓ дӱшӱндӓ гӧрӱндӱ да деди: «Калк, ал Ушаа хем Онун анасыны да кач Мысыра. Орада дурасын, бӓн сана сӧлейинӂӓ, зерӓ Ирод аарайаӂэк ӧлдӱрсӱн Ушаа».
14 Иосиф калкты геӂӓ, алды Ушаа хем анасыны да гитти Мысыра.
15 Орада дурду Иродун ӧлӱмӱнӓ кадар, ки таманнансын, не пророклан Сааби сӧледийди: «Мысырдан Бӓн чаардым Оолуму».

Ирод ӧлдӱрер ушаклары

16 Ирод аннады, ани йылдыз билгичлери ону алдаттылар. О пек ӱфкеленди да йоллады аскерлери Вифлеемӓ, ӧлдӱрсӱннӓр дейни хепси ушаклары ики йашындан ашаа, таман о вакыда гӧрӓ, ниӂӓ аннадыйды йылдыз билгичлериндӓн.
17 Озаман таманнанды, не сӧлендийди пророк Иеремийадан, ангысы деер:
18 «Бир сес ишидилер Рамада, аалайыш хем аӂы баарыш. Рахилӓ аалээр кенди ушакларыны да истӓмеер хошланмаа, зерӓ оннар йок».

Иисус дӧнер Мысырдан Назаретӓ

19 Ачан Ирод ӧлдӱ, Саабидӓн бир ангил Мысырда Иосифӓ дӱшӱндӓ гӧрӱндӱ
20 да деди: «Калк, ал Ушаа хем анасыны да гит Израил мемлекетинӓ, зерӓ ӧлдӱлӓр оннар, ангылары аарардылар Ушаан йашамасыны алмаа».
21 Иосиф калкты, алды Ушаа хем Онун анасыны да гитти Израил мемлекетинӓ.
22 Ама ишидип, ани Иудейада Архелай падишахлык едер кенди бобасынын, Иродун, еринӓ, коркту орайы гитмӓӓ. Дӱшӱндӓ хабер каблетти да Галилейа ерлеринӓ гитти.
23 Гелди, ерлешти Назарет касабасында, ки таманнансын, не сӧленмишти пророклардан, ани Она Назаретли денеӂек.