Author: Институт перевода Библии
Date: 2019-01-10T05:21:47.465286+00:00

Kurmancî

Kurmancî

1. Rʼûtʼ, Ester, Ûnis
2. Rʼûtʼ
3. Xerîte

Peymana Kevin

Rʼûtʼ, Ester, Ûnis

Sê kʼitêbêd ji Peymana Kevin

Rʼûtʼ, Ester, Ûnis

Înstîtûta Welgerʼandina Kʼitêba Pîroz Moskva 2009

bi zaravê kʼurʼdîya-kurmancî

Bona pʼirsêd xwe bi vê navnîşê binivîsin: ibt_inform@ibt.org.ru

ISBN 978-5-93943-135-4

© Înstîtûta Welgerʼandina Kʼitêba Pîroz, Moskva, 2009

Sernivîsar

Mesîhîyêda Nivîsara Pîroze miletê cihûyarʼa tê gotinê Peymana Kevin. Peymana Kevin tʼemamîya xweva 39 kʼitêb in, kʼîjan ku bi destê gelek nivîskʼara hatine nivîsarê. Gelek ji van kʼitêba bi zimanê cihûtîya berê hatine nivîsarê. Hinek pʼarêd kʼitêba Peymana Kevin sê hʼezar sala zêdetir in ku hatine nivîsarê. Peymana Kevinda hene kʼitêbêd dîrok û qanûnê, hilbesta, şîretêd merivêd serwaxt û pʼêxembertîyêd ku têne sêrî. Evana haqasî cûrʼe-cûrʼe bûn, lê fikirêd wan hʼemûya jî ser nêtekê bû, awa gotî bona heleqetîya Xwedêye tʼevî miletê cihû. Meremê Wî ew bû, ku ew duayê xwe ser hʼemû miletada bibarîne kʼîjan ku wî bawar bikin û guhdarîya wî bikin.

Ji van kitêba, sê kʼitêbêd Peymana Kevin, cara pêşin bi zimanê kʼurdîya kurmancî, alîyê Înstîtûta welgerʼandina Bîblîyayêda hatine welgerʼandinê. Evana cûrʼê qewimandina nivîsara cihûyaye pîroze kevin berbiçʼeʼv dikin. Ev her sê kʼitêb nava xweda sê demêd başqeye dîroka cihûya didine kʼifşê, ji qurʼna 11-da hʼeta qurʼna 15-a berî bûyîna Îsa. Ev welgerʼandin ji kanîya eʼsasî hatîye hildanê, awa gotî tʼevî têkʼsta Îbranî hatîye rʼûbarîhevkirinê.

Em vê yekêda guman in, ku xwendevanêd kʼurd, vê kʼitêbêda ne ku wê tʼenê dîroka serhatîyêd hʼeyre-hʼujmekʼar bibînin, lê belê usa jî wê rʼastîya Xwedêye hindava mêrivda bihʼesin.

Înstîtût rʼazîbûna xwe dide welgerʼ û serrʼastkirêd van kʼitêba.

Xebatkʼarêd Înstîtûta Welgerʼandina Kʼitêba Pîroz

Rʼûtʼ

Kʼitêba Rʼûtʼ

- 1
- 2
- 3
- 4

Pêşgotin

Serhatîya Rʼûtʼ 1100 sal berî bûyîna Îsa qewimîye, wî çaxî hê pʼadşa serwêrtî Îsraêlê ne dikirin. Ev serhatîya eʼdile berdil, bona xweyîeʼsila çawa çʼeʼvkanîya avêye ku berʼîya bêwada eʼmir dida merivêd gunekʼar. 2 Ev serhatî li ser qîzeke Mowabîye cahil hatîye nivîsarê. Mowab dewleteke rʼex Îsraêlê bû. Pey mirina mêrê xweyî cihûrʼa, Rʼûtʼ dide kʼifşê ku çiqasî dilê wê xasîya wê Nahomîyêva girêdayî bû. Rʼûtʼ miletê cihûya qebûl dike çawa miletê xwe û Xudanê wan qebûl dike çawa Xudanê xwe. Qencî û berbihêrîya Rʼûtʼê ji alîyê Xudanda nayê bîrkirinê. Serxwebûn û xîreta wê Bowazê pismamê wêva jî eʼyan dibe. Li gora qanûna Îsraêl Bowaz Rʼûtʼê distîne û dîsa çerxa Nahomîyê rʼast dibe. 3 Xilazîya kʼitêbê bona rʼikʼinyatê tê nivîsarê. Ew dide kʼifşê ku kurʼê Bowaz û Rʼûtʼê bûye kalkê pʼadşayê Îsraêlêyî mezin, awa gotî Dawid. Anegorî qanûna pîroz li Qanûna Ducarî 23:3-da îzina mowabîya tʼunebû ku tʼevî miletê Îsraêl bûna, lê Rʼûtʼ bû pêşeke Îsa Mesîh (Metta 1:5). Eva kʼitêba hîn dike, wekî meriv rʼast bawarîya xwe Xudan bîne û anegorî eʼmirê wî bijî, Xudan li pirsêd navmiletîyê nanihêrʼe. 4 Anegorî eʼrf-eʼdetê cihûya eva kʼitêba li kʼinîştada rʼoja Pêncîye hʼesabda tê xwendinê.

1

Elîmelex neferêd xweva diçe Mowabê

1^1Hêna serwêrtîya hʼakimada welêtda bû xelayî. Ji Beytlehʼma Cihûda merivek tʼevî kʼulfeta xwe û her du kurʼêd xwe çû eʼrdê Mowabê xerîbîyêda ma+. 2Navê wî merivî Elîmelex[*] bû, navê kʼulfeta wî Nahomî bû, navê her du kurʼa, yek Mahʼlon bû, yek jî Kʼîlyon. Evana Efratʼî bûn, ji Beytlehʼma Cihûda çûne eʼrdê Mowabê û li wir man. 3Mêrê Nahomîyê Elîmelex mir, Nahomî her du kurʼava man. 4Van her du kurʼa qîzêd Mowabîya standin, navê yekê Orpa bû, navê yekê jî Rʼûtʼ. Evana li wir weke dehe sala man. 5Paşê her du kurʼê wê Mahʼlon, Kʼîlyon jî mirin û evê kʼulfetê her du kurʼ mêrva unda kirin.

6Pey vê yekêrʼa eva rʼabû ku tʼevî her du bûkêd xwe ji eʼrdê Mowabê vegerʼe welatê xwe, çimkî evê eʼrdê Mowabêda bihîstibû, ku Xudan serî li cimeʼta xwe xistîye, rʼisqê wan gîhandî ye. 7Eva ji wî cîyê xwe, tʼevî her du bûkêd xwe rʼabû ku rʼêkʼeve vegerʼe welatê Cihûda. 8Hingê Nahomîyê gote her du bûkêd xwe: «Herʼin lawo, her kes vegerʼe mala bavê[*] xwe. Bira Xudan rʼeʼma xwe li we bike, hûn hindava min û mêrêd xweye mirîda çawa bûne, ew weke wê yekê jî bîne pêşîya we. 9Bira Xudan bextê we veke, her kes ji we mala mêrê xweda sitʼar be». Pey vê gotinêrʼa Nahomî çû rʼûyê wan, hingê zûkîn kʼete wan ew girîyan 10û gotin: «Na, emê jî tʼevî te li ser miletê teda vegerʼin». 11Lê Nahomîyê gote wan: «Na qîzêd min, paşda vegerʼin, hûnê tʼevî min bêne çi? Tʼu betʼinê minda kurʼ hene, ku ew bibine mêrêd we? 12Paşda vegerʼin herʼin qîzêd min, çimkî min îdî salêd xwe derbaz kirine, ez xa îdî mêr nakim. Yan heger min bigota guman heye, ku ezê îşev mêr kim kurʼa bînim, 13gelo hûnê haqas wext bimana, hʼeta ew mezin bûna? Yan bona vê yekê hûnê bimana weyê mêr nekirana? Na qîzêd min, dilê min ji we zeʼftir li ser we dêşe, çimkî destê Xudan li ser min giran bûye»+. 14Û wan dîsa kire zarîn û girîyan. Orpa çû rʼûyê xwesîya xwe vegerʼîya, lê Rʼûtʼ ji wê neqetîya.

15Hingê Nahomîyê gote Rʼûtʼê: «Va ye jintʼîya te li ser cimeʼta xwe û xwedêyêd xweda vegerʼîya, tu jî li pey jintʼîya xwe herʼe»+. 16Lê Rʼûtʼê gotê: «Pʼêyî li ser min neke, ku ez ji te biqetim dûr kʼevim, çimkî tu kʼuda herʼî ezê bêm, tu li kʼu bimînî ezê jî li wir bimînim. Cimeʼta teyê cimeʼta min be, Xwedê teyê Xwedêyê min be. 17Tu li kʼîderê bimirî ezê jî li wir bimirim û li wir bême defin kirinê. Çi hatîye li serê min, bira Xudan ji vê yekê xirabtir bîne li serê min, heger pêştirî mirinê, tiştekî mayîn min ji te biqetîne»+. 18Gava Nahomîyê dîna xwe dayê, wekî evê nêta xweda danîye ku eʼse tʼevî wê herʼe, îdî zor lê nekir.

19Hingê her duya hevrʼa dane li ser rʼê hʼeta Beytlehʼmê çûn. Û gava kʼetine Beytlehʼmê, hʼej kʼete tʼemamîya bajêr û kʼulfeta digotin: «Eva Nahomî ye?» 20Lê ewê digote wan: «Minrʼa nebêjin Nahomî[*], lê minrʼa bêjin Mara[*], çimkî Yê Herî Zor derd û kulava ez danîme. 21Ez tʼêr-tʼijî derkʼetim çûm, lê Xudan ez destvala vegerʼandim. Îdî çima bêjine min Nahomî? Heger Xudan çerxa min çʼep kir û Yê Herî Zor ez kirime vê rʼojê?» 22Bi vî awayî Nahomî tʼevî bûka xwe Rʼûtʼa Mowabî, ji eʼrdê Mowabîyê vegerʼîya û wextê destpêkirina cehdirûnê gihîştine Beytlehʼmê+.

2

Rʼûtʼ zevîya Bowazda simbila tʼop dike

2^1Pismamekî malmêranê Nahomîyê hebû. Eva ji rʼikʼinyata Elîmelex bû, yekî xweyîhebûk, bi nav û deng bû, navê wî Bowaz bû+. 2Rʼûtʼa Mowabî gote Nahomîyê: «Ez herʼime nava zevîya, dilê kʼê li ser min bêşe, ez pey wî herʼim simbila tʼop kim». Ewê gote wê: «Herʼe qîza min». 3Û Rʼûtʼ çû kʼete zevîkê, pey nandirûya simbil tʼop kirin. Û jêrʼa usa lihev hatibû, ku ew kʼetibû zevîya Bowazê ji rʼikʼinyata Elîmelex. 4Awa Bowaz ji Beytlehʼmê hat gote nandirûya: «Xudan qewata werʼa be!» Wana lê vegerʼand û got: «Bira Xudan dua li te bike!»+
5Hingê Bowaz ji xulamê ku çawa serwêr li ser nandirûya kʼifş kiribû pirsî: «Eva qîza kʼê ye?» 6Xulamê serwêrê nandirûya lê vegerʼand û got: «Eva qîzika Mowabî ye, ya ku tʼevî Nahomîyê ji eʼrdê Mowabîyê vegerʼîyaye hatîye. 7Evê gote me: ‹Îzina we hebe ku ez pey nandirûya simbila biçinim û ji nava qewşada jî tʼop kim›. Vê sibê zûva eva hatîye û hʼeta niha ew li vir e, qet neçûye malê rʼihʼet be jî». 8Hingê Bowaz gote Rʼûtʼê: «Bibihê qîza min, neçî eʼrdê xelqêda tʼop nekî û ji vir jî dûr nekʼevî, lê li vir cem carîyêd min bimînî. 9Dîna xwe bide wê zevîya ku ew didirûn û li pey wan herʼe. Min bona te tʼemî daye xulama, ku qedirê te nakʼevin. Gava tʼîbî jî, nêzîkî derdana bî û ji ava xulama kʼişandî vexwî». 10Rʼûtʼ deverʼûya çû eʼrdê û li ber ta bû gotê: «Eva ji çîye ku dilê te haqasî li ser min dêşe û bona min jî haqasî pirs-pirsîyara dikî? Ne ez yeke xerîb im?»+
11Hingê Bowaz lê vegerʼand û gotê: «Pey mirina mêrê xwerʼa, te çi qencî xwesîya xwerʼa kirîye, hʼemû kirinêd te minrʼa gilî kirine. Usa jî eʼyan e ku te çawa dê û bavê xwe û welatê xwe hiştîye û hatî gihîştî wê cimeʼtê, kʼîjan ku te pêşda nas nedikir. 12Bira weke kirina te Xudan bîne pêşîya te û bira Xudan Xwedêyê Îsraêl li ser teda bibarîne, wekî tu hatî bin pʼerʼê wîda sitʼarekê bibînî»+. 13Hingê Rʼûtʼê gotê: «Xweyê min, ez dibînim ku dilê te li ser min dişewite, çimkî tu ber dilê minda hatî û te tʼevî carîya xwe şîrin-şîrin xeber da, lê rʼast ez weke carîke te jî nînim»+. 14Bowaz wextê nanxwarinê gote wê: «Kʼerem ke ser nên û peʼrîyê xwe sirkêda ke». Rʼûtʼ tʼevî nandirûya rʼûnişt. Ewî firîkêd qelandî dane wê, ewê xwar tʼêr bû û ber jî ma. 15Gav ewa rʼabû çû simbila tʼop ke, Bowaz tʼemî da xulamêd xwe û got: «Bira ew ji nav qewşada jî tʼop ke û wê nedine şermê+. 16Bona xatirê wê ji qewşa jî bavêjine eʼrdê û bihêlin bira tʼop ke, bêxatirîya wê nekin».

17Ewê hʼeta berê êvarê wê zevîyêda tʼop kir û gava ew kʼuta, bû tʼorpe ceh. 18Rʼûtʼê tʼorpê xwe hilda çû bajêr û xwesîya wê ew cehê wêyî tʼopkirî dît, hingê Rʼûtʼê ew bermayîê ji wî xurekê ku pê tʼêr bibû jî derxist da wê. 19Hingê xwesîyê jê pirsî û gotê: «Îro te ji kʼu tʼop kirîye û li kʼu xebitî yî? Bira dua li wî be, yê ku terʼa kirîye qencî». Hingê ewê xwesîya xwerʼa gilî kir, ku cem kʼê xebitîye û got: «Navê wî merivê ku ez îro cem wî xebitîme Bowaz e». 20Nahomîyê gote bûka xwe: «Bira duayê Xudan li wî be, ku ewî pişta xwe neda mirî û zêndîya». Nahomîyê gote wê: «Ew meriva yekî ji rʼikʼinyata me ye, pismamekî meyî nêzîk e, gerekê alî me bike[*]». 21Hingê Rʼûtʼa Mowabî got: «Ewî usa jî gote min: ‹Ji xulamêd min dûr nekʼevî, hʼeta ku ew nandirûna min xilaz nekin›». 22Nahomîyê bûka xwe Rʼûtʼrʼa got: «Qenc e qîza min, ku tu tʼevî carîyêd wî herʼî-bêyî û te nava eʼrdê xelqêda nebînin». 23Rʼûtʼ ji carîyêd Bowaz dûr nekʼet, hʼeta xilazîya cehdirûn û genimdirûnê simbil tʼop dikirin û li cem xwesîya xwe jî dima.

3

Rʼûtʼ ji Bowaz deʼwa pismamtîyê dike

3^1Xwesîya Rʼûtʼê, Nahomîyê gote wê: «Qîza min, ez dixwazim ku te sitʼar kim, ku axirîya te xêr be. 2Va ye Bowazê ji rʼikʼinyata me, cem carîyêd kʼîjanî tu dimayî, ewê îşev bêderêda cêh bide bê. 3Rʼabe niha serê xwe bişo, rʼûnê bînxweş li xwe de, xemila xwe li xwe ke û berjêrî bêderê be, lê tu xwe nîşanî wî nedî, hʼeta ew xwarin-vexwarina xwe xilaz neke. 4Û gava ew dike ku rʼazê, tu gosqulaxîya cîyê rʼazana wî bike û herʼe binpʼîyêva bikʼeve cîyê wî pʼalde. Hingê ewê terʼa bêje, ku tu çi gerekê bikî». 5Rʼûtʼê gote wê: «Te çi tʼemî dane min, ezê hʼemû tiştî jî usa bikim».

6Ew berjêrî bêderê bû û xwesîyê çawa tʼemî dabûyê, ewê usa jî kir. 7Bowaz pey xwarin-vexwarinêrʼa, kʼêfa wî cî, çû ber cehê lod kirî pʼalde ku rʼazê. Hingê ewa tele-tel çû, binpʼîyêva kʼete nava cîyê wî pʼalda. 8Nîvê şevê ew meriv veciniqî, vegerʼîya dîna xwe dayê, va ye kʼulfetek binpʼîyêda pʼaldayî ye. 9Ewî jê pirsî: «Tu kʼê yî?» Ewê gotê: «Ez carîya te Rʼûtʼ im, pʼêşa xwe bavêje li ser carîya xwe, çimkî tu pismamê minî nêzîk î»+. 10Ewî gotê: «Duayê Xudan li te be qîza min! Rʼastîya teye vê axirîyê ji ya pêşin qenctir e, çimkî tu pey cahilêd kʼesîb yan dewletî neçûyî. 11Niha qîza min netirse, te çi minrʼa got ezê bikim, çimkî tʼemamîya cimeʼta bajêr zane, ku tu kʼulfeteke xweyîeʼsil î+. 12Rʼast e ku ez pismamê te me, lê nava pismamtîya meda yekî hê nêzîk heye. 13Îşev li vir şeva xwe derbaz ke. Sibehê zû heger ew alîyê borcdarîya pismamtîyêda te qebûl ke, ew tiştekî qenc e, bira qebûl ke, lê heger ew borcdarîya pismamtîyê nexwaze biqedîne te qebûl ke, hingê ezê biqedînim û te qebûl kim. Xwedê heye! Pʼalde li vir hʼeta sibê».

14Evê hʼeta kʼewê sibeyê binpʼîya wîda pʼalda û usa zû rʼabû, ku hê tʼu kesî nikaribû kesek nas kira. Û hingê ewî gotê: «Bira tʼu kes nizanibe, ku kʼulfet kʼetîye bêderê». 15Paşê gote wê: «Şala li ser xwe bîne vir bigire». Ewê ew girt û Bowaz şeş kod ceh çap kir, da li ser mila û ew çû bajêr. 16Ewa jî çû cem xwesîya xwe û wê jê pirsî: «Qîza min, tu çawa yî?» Ewê xwesîêrʼa gilî kir, çi ku wî merivî bona wê kiribû. 17Paşê jî xwesîyêrʼa got: «Ev şeş kod ceh ewî da min, got: ‹Destvala li ser xwesîya xweda venegerʼe›». 18Hingê Nahomîyê gotê: «Qîza min niha sebir ke, hʼeta ku bizanibî ev şixulê wê çawa bê sêrî, çimkî ew meriva hʼeta îro evî şixulî safî neke, dilê wî rʼihʼet nabe».

4

Bowaz Rʼûtʼê distîne

4^1Bowaz çû li ber dergehê[*] bajêr rʼûnişt. Û awa ew pismamê ku Bowaz beʼsa wî kiribû derbaz dibû. Bowaz navê wî hilda gazî kirê û gotê: «Kʼerem ke xêlekê li vir rʼûnî». Ew jî vegerʼîya rʼûnişt+. 2Paşê Bowaz gazî dehe rʼûsipîyêd bajêr kir û gote wan: «Kʼerem kin li vir rʼûnên». Ew jî rʼûniştin. 3Hingê Bowaz gote wî pismamî: «Nahomîya ku ji eʼrdê Mowabê vegerʼîyaye hatîye, dixwaze wî eʼrdê pʼara birê me Elîmelex bifiroşe. 4Ez fikirîm ku vê yekê bigihînime guhê te û terʼa jî bêjim, wekî tu pêş hazirêd rʼûniştî û rʼûsipîyêd cimeʼta minva vê pʼarê bikʼirʼî. Heger tu dixwazî bi îzina pismamtîyê vê pʼarê bikʼirʼî, bikʼirʼe. Lê heger naxwazî, minrʼa beje ku ez zanibim, çimkî pêştirî te îdî tʼu kes tʼune ku borcê pismamtîyê biqedîne. Pey terʼa li min dikʼeve». Ewî got: «Belê ezê borcê pismamtîyê biqedînim»+
5Hingê Bowaz li ser vê yekêda zêdekir û gote wî pismamî: «Vê jî zanibe, gava wê rʼoja tu ji Nahomîyê wî eʼrdî bikʼirʼî, gerekê jina yê mirî, Rʼûtʼa Mowabî jî bistînî, wekî warê yê mirî şîn kî, ku navê wî unda nebe[*]»+. 6Hingê wî pismamî got: «Ez vî borcê pismamtîyê nikarim biqedînim, nebe ku ez warê xwe rʼeş kim. Vî borcê pismamtîya min tu biqedîne, çimkî ji qewata min der e». 7(Berê nava Îsraêlda ev yek hebû, kʼirʼîn yan firotanekêda ku her tişt bi şeʼdetî û îzbatî bibûya, hingê mêriv sola nigê xwe dêxist û dida hevalê xwe. Û ev yek Îsraêlda dibû şeʼdetî.)+
8Paşê wî pismamî gote Bowaz: «Tu xwerʼa bikʼirʼe». Û sola nigê xwe êxist da wî. 9Wî çaxî Bowaz gote wan rʼûsipîya û tʼemamîya cimeʼtê: «Hûn îro şeʼde ne, ku min hʼemû hebûka Elîmelex, Kʼîlyon û Mahʼlon ji Nahomîyê kʼirʼî. 10Û jina Mahʼlon, Rʼûtʼa Mowabî jî min xwerʼa jin stand, wekî navê yê mirî ji nava biratîya wî û cî-warêd wî unda nabe. Bona rʼoja îroyîn hûn şeʼde ne»+. 11Hingê hʼemû cimeʼta ber dergeh, rʼûsipîyava tʼevayî gotin: «Em şeʼde ne. Bira Xudan wê kʼulfeta ku wê bikʼeve mala te, bike mîna Rʼahêlê û Lêayê, kʼîjana ku mala Îsraêl ava kirin. Tu nava Efratʼêda qewat bî û Beytlehʼmêda jî navekî qazinc kî+. 12Bira mala te bibe mîna mala Pêrês, çawa ku Tʼamarê ji wê malê zurʼet li pey Cihûda xist, usa jî Xudanê ji vê kʼulfeta cahil bide te»+.

13Bowaz Rʼûtʼ stand, ew bûne hʼelalê hev. Bi rʼeʼma Xwedê ew hʼemle derkʼet û kurʼek anî+. 14Hingê kʼulfeta gote Nahomîyê: «Şikir ji Xudan, ku ewî îro tu bê zurʼet bê pismamê nêzîk nehiştî, wekî navê vê rʼikʼinyatê Îsraêlda neyê bîrkirinê! 15Bira eva tʼifala bibe bîna li ber te û şiva destê te, eʼmirê mezinayîyêda, çimkî eva ji wê bûka ku te hʼiz dike dinê kʼetîye, ya ku terʼa ji hʼeft kurʼa çêtir e»+. 16Pey vê gotinêrʼa Nahomîyê kurʼik hilda da hʼemêza xwe û jêrʼa bû berdergûş. 17Kʼulfetêd cînara nav lê kirin û gotin: «Nahomîyêrʼa kurʼek bû» Û navê wî Ovêd danîn. Eva bavê Yêşayê bavê Dawid bû.

18•Û zurʼetêd Pêrês ev in: Ji Pêrês Hesrûn bû,+
19ji Hesrûn Rʼam bû, ji Rʼam Amînadav bû, 20ji Amînadav Nehşon bû, ji Nehşon Salmon bû,+
21ji Salmon Bowaz bû, ji Bowaz Ovêd bû, 22ji Ovêd Yêşa bû, ji Yêşa jî Dawid bû.

* 1:2 Bi zimanê Îbranî: «Xwedê pʼadşê min e».

* 1:8 Xeber bi xeber: «Mala dîya xwe».

* 1:20 Omidayî, dilşewat.

* 1:20 Teʼlayî, dilêşî.

* 2:20 Qanûna Ducarî 25:5-10; Qanûna Kʼahîntîyê 25:47-49; Îbo 19:25; Îşaya 49:26.

* 4:1 Wî çaxî meydana nêzîkî dergehê bajêr ew cîyê bona tʼucaretîyê, dîwanê û qirara bû.

* 4:5 Qanûna Ducarî 25:5-10.

+ 1:1 H’akimtî 2:16
+ 1:13 Îbo 19:21
+ 1:15 Jimar 21:29

+ 1:17 P’adşatî II 15:21, P’adşatî I 3:17, P’adşatî I 25:22, P’adşatî II 19:13, P’adşatî III 2:23

+ 1:22 P’adşatî II 21:9
+ 2:1 Q. K’ahîntîyê 19:9, Q. Ducarî 24:19
+ 2:4 Zebûr 129:8
+ 2:10 P’adşatî I 25:23
+ 2:12 Zebûr 17:8, P’adşatî I 24:19
+ 2:13 P’adşatî I 1:18

+ 2:15 Q. K’ahîntîyê 19:10, Q. K’ahîntîyê 23:22, Q. Ducarî 24:19

+ 3:9 Hezeqêl 16:8

+ 3:11 Mesele 31:10

+ 4:1 P’adşatî II 15:2, P’adşatî II 18:4, P’adşatî II 19:8

+ 4:4 Q. K’ahîntîyê 25:25, Jimar 27:11, Yêremîya 35:4

+ 4:5 Q. Ducarî 25:5
+ 4:7 Q. Ducarî 25:9
+ 4:10 Q. Ducarî 25:6
+ 4:11 Destpêbûn 29:31, Rʼûtʼ 1:2
+ 4:12 Destpêbûn 38:27-29, Dîrok I 2:4-12
+ 4:13 Destpêbûn 29:31
+ 4:15 P’adşatî I 1:8
• 4:18 Dîrok I 2:4-15, Metta 1:3-6
+ 4:18 Destpêbûn 38:29
+ 4:20 Jimar 1:7

+ https://ibt.org.ru/ftpmirror/pub/ebook/KKD/KKDL/Kurmancî__Tran.azw3

Xerîte

1. Xerîte

2. R'ohilata Berê

Xerîte

R'ohilata Berê

R'ohilata Berê

R'ohilata Berê

Table of Contents

- Kurmancî

- Rʼûtʼ, Ester, Ûnis

- Rʼûtʼ

- 1
- 2
- 3
- 4

- Xerîte

- Xerîte

- R'ohilata Berê