Ыйык Китеп: Аян
Author: Кыргызстандын Ыйык Китеп Коому (UBS)
Date: 2020-06-18T19:09:56.090136+00:00

Ыйык Китеп

Ыйык Китеп

1. Аян

Аян

Аян

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

6. 6

7. 7

8. 8

9. 9

10. 10

11. 11

12. 12

13. 13

14. 14

15. 15

16. 16

17. 17

18. 18

19. 19

20. 20

21. 21

22. 22

1

Жакандын
аяны

Кириш сөз

1^1Бул Ыйса Машаяктын аяны. Муну Ага Кудай берген. Машаяк жакында боло турган окуяларды Өз кулдарына ачып көрсөтүү үчүн периштесин жөнөтүп, кулу Жаканга аян көрсөттү+. 2Жакан көргөнүнүн баары үчүн күбөлүккө өтүп, муну баяндады. Анын баяны болсо Кудайдын сөзү жана Ыйса Машаяктын күбөлүк сөзү тууралуу+. 3Бул китептеги пайгамбарчылык сөздөрдү окугандар, уккандар жана андагы жазылгандарды аткаргандар бактылуу. Себеби булардын аткарылышына аз калды+.

Саламдашуу жана Кудайды даңктоо

4-5Асия аймагындагы жети жыйынга Жакандан салам кат. Азыр да бар, мурда да болгон жана келечекте да боло турган Кудайдын, анын тактысынын алдындагы жети Рухтун жана Ыйса Машаяктын ырайымы менен тынчтыгы араңарда болсун. Ал ишенимдүү Күбө – өлүктөн тирилгендердин тунгучу жана жер жүзүндөгү падышалардын башкаруучусу.

Ал бизди абдан жакшы көрөт. Андыктан канын төгүп, күнөөлөрүбүздөн арылтты+. 6Кудай Атасына диний кызмат кылышыбыз үчүн бизден жаңы падышачылык кураган Ыйса Машаяктын кудурет-күчү менен салтанаттуу улуулугу түбөлүктөн түбөлүккө улана берсин! Оомийин+.

7Карагыла, Ал булуттардын арасында келатат. Аны баары, алтурсун айкаш жыгачка кадагандар да көрүшөт. Жер жүзүндөгү бардык элдер Аны көрүп боздоп ыйлашат. Ооба, ушундай болсун! Оомийин.

8«Мен Альфа жана Омегамын,[*] – дейт Кудай Эгебиз, – азыр да бар, мурда да болгон жана келечекте да боло турган кудуреттүү Кудаймын».

Ыйса Машаяктын көрүнүшү

9Силердин боордошуңар жана Ыйсага ишенүүнүн азап-муңун, шаң-салтанатын, кыйынчылыктарын чыдамдуулук менен көтөрүүдө шеригиңер болгон мен, Жакан, Кудайдын сөзүн сүйлөп, Ыйсанын күбөсү болгондугум үчүн Патмос[*] аралында жүргөн болчумун+. 10Эгебиздин күнүндө[*] мен Ыйык Рухтун таасири астында элем, аңгыча, арт жагымдан сурнайдыкындай катуу үндү уктум+. 11Ошол үн мага:

– Көргөнүңдү түрмөккө жаз да жети жыйынга: Эфеске, Смирнага, Пергамга, Тиатирага, Сардиске, Филаделфияга жана Лаодикияга жибер, – деди.

12Мага угулган үн кимдики экенин көрөйүн деп артыма бурулдум. Бурулуп, жети алтын шамдалды көрдүм. 13Шамдалдардын ортосунда Адам Уулуна окшогон, узун чапан кийген, бооруна алтын тасма тагынган Бирөө туруптур+. 14Башы менен чачы кардай аппак жүн сымал, көздөрү алоолонгон оттой,+
15буттары жалтыраган, көөрүккө салынып тазаланган жездей, үнү деңиздин күүлдөгөнүндөй эле. 16Оң колуна жети жылдызды кармап, оозунан эки миздүү курч кылыч чыгып, жүзү болсо күчүнүн барынча жаркыраган күндөй нурданып турду+.

17Аны көргөнүмдө, өлгөн кишидей аягына сулк жыгылдым. Ал менин үстүмө оң колун койду да, мындай деди:

– Коркпо! Мен Биринчимин, Акыркымын жана+
18Тирүүмүн. Мен өлгөн элем, бирок мына, эми түбөлүккө өмүр сүрөм. Өлүм менен о дүйнөнүн ачкычтары менин колумда+. 19Ошондуктан эмнелерди көрдүң, эмнелер болуп жатат, мындан кийин эмнелер болот, баарын жазгын. 20Жети алтын шамдалдын жана оң колумдагы сен көргөн жети жылдыздын жашырын сыры мындай: жети жылдыз жети жыйындын периштелерин, ал эми жети шамдал болсо жети жыйынды билдирет.

2

Эфестеги жыйынга

2^1Эфестеги жыйындын периштесине жаз:

«Оң колуна жети жылдызды кармап, жети алтын шамдалдын ортосунда басып жүргөн мындай дейт:+

2Мен иштериңди билем: сен мээнет кылдың, көтөрүмдүү болдуң, жаман адамдар менен келише албадың, элчи болбой туруп, өздөрүн элчи аташкандарды сынап көрүп, калпын чыгардың+. 3Мен үчүн көп кыйынчылыктарды башыңан кечирип, чыдадың, чаалыкпадың. 4Бирок сага бир жерден каршымын: сен алгачкы сүйүүңдү таштадың. 5Ошондуктан каерден жыгылганыңды эсте! Ниетиңди өзгөрткүн да, баштагы иштериңди жаса. Эгер ниетиңди өзгөртпөсөң, анда келем да шамдалыңды ордунан жылдырып таштайм. 6Канткен менен сенин дагы бир жакшы жагың бар – ал николаиттердин[*] иштерин жек көргөнүң. Алардын иштерин мен да жек көрөм. 7Кимдин кулагы болсо, Рухтун жыйындарга айткан сөзүн угуп алсын! Жеңип чыкканга Кудайдын бейишиндеги дарактын түбөлүк өмүр берүүчү жемишинен жегенге уруксат берем»+.

Смирнадагы жыйынга

8Смирнадагы жыйындын периштесине жаз:

«Биринчи жана Акыркы, Өлгөн жана кайра Тирилген мындай дейт:+

9Мен сенин тарткан азап-кайгыңды, жакырлыгыңды (анткен менен сен чыныгы байлыкка ээсиң) жана өздөрүн “биз Кудай тандап алган элбиз” деп атагандардын жаман сөздөрүн угуп кордук тартканыңды билем. Бирок алар андай эмей эле, шайтанга караштуу топтун мүчөлөрү+. 10Жакында башыңа келе турган азаптан эч коркпо. Айтып коёюн: силерди сынап көрүү үчүн араңардан бир нечеңерди ибилис түрмөгө отургузуп, он күндөй кайгы тарттырат. Өлүм алдында турсаң да ишенимиңди бекем тут, ошондо мен сага түбөлүктүү өмүрдү сыйлык кылып берем+. 11Кимдин уга турган кулагы болсо, Рухтун жыйындарга айткан сөзүн угуп алсын! Жеңип чыккан экинчи өлүмдөн[*] залал тартпайт»+.

Пергамдагы жыйынга

12Пергамдагы жыйындын периштесине жаз:

«Эки миздүү курч кылычы бар мындай дейт:+

13Мен сенин каерде жашап жатканыңды билем. Сен жашап жаткан жайда шайтандын тактысы[*] бар. Ошондой болсо да, сен мага бекем ишенесиң. Мага деген ишенимиңден баш тартпадың, атүгүл силердин араңарда, шайтан жүргөн жерде, менин ишенимдүү кабарчым Антипа өлтүрүлгөн күндөрдө да ишенимдүү бойдон кала бердиң. 14Бирок ошентсе да мен сага бир аз каршымын, анткени сенде Балаамдын[*] окуусун карманган адамдар бар. Балаам Балакты Ысрайыл элин күнөөгө азгырууга: аларды буркандарга чалынган курмандыкты жеп, бузукулук кылууга үйрөткөн+. 15Ошондой эле сенде николаиттердин[*] окуусун кармангандар да бар+. 16Андыктан ниетиңерди өзгөрткүлө, эмесе жакында барып, ошол күнөөкөрлөргө каршы оозумдагы кылычым менен салгылашам+. 17Кимдин уга турган кулагы болсо, Рухтун жыйындарга айткан сөзүн угуп алсын! Жеңүүчүгө катылган маннадан берем. Ошондой эле Мен ага бетине жаңы ысым жазылган бир ак таш берем. Андагы жазылган ысымды алган адамдан башка эч ким билбейт»+.

Тиатирадагы жыйынга

18Тиатирадагы жыйындын периштесине жаз:

«Көздөрү алоолонгон оттой, буттары жалтыраган жездей болгон Кудайдын Уулу мындай дейт:+

19Сенин иштериң, сүйүүң, ишенимиң, кызматың жана чыдамкайлыгың Мага белгилүү. Алгачкы кездегиге караганда, азыр көбүрөөк иш кылып жатканыңды да билем. 20Бирок Менин сага бир нааразы болгон жерим бар: өзүн пайгамбар атаган Изебел деген аялдын башкаларга таалим беришине жол берип жатасың. Ал кулдарымды бузукулук кылганга жана буркандарга курмандыкка чалынган тамакты жегенге азгырууда+. 21Ага бузукулук ниетин өзгөртүүгө убакыт берген элем, бирок ал антүүнү каалабады+. 22Эми мына, Мен аны оору менен жазалап, төшөккө жаткырам. Кылган иштерине өкүнүп, ниеттерин өзгөртмөйүн, Мен аны менен бирге бузукулукка баткандарды чоң азапка салам. 23Балдарына ажал жиберем. Ошондо жыйындардын баары адамдардын ичиндеги ойлору менен жүрөк түпкүрүндөгү сырлары Мага белгилүү экенин билишет. Ошондой эле ар бириңер кылган ишиңерге жараша тиешелүү жазаңарды аласыңар+. 24-25Бирок силер, Тиатирадагы башка ишенүүчүлөр, Изебелдин тескери окуусун кабыл алган жоксуңар. Анын жолун жолдоочулары “шайтан ачып берген терең чындыктар” деп атаган окууга аралашпадыңар. Мен кайра келгиче, Мага болгон бекем ишенимиңерден кайтпагыла дегенден башка силерге оор милдет жүктөбөйм+. 26-28Жеңип чыкканга жана Менин тилегимди аягына чейин аткарганга бардык элдерди башкаруу үчүн Атам Мага бергендей кудурет берем. Ал алардын үстүнөн карападай быркыратчу, темирдей катуу бийлик орнотот. Ошондой эле жеңүүчүгө таңкы жылдызды берем+. 29Кимдин уга турган кулагы болсо, Рухтун жыйындарга айткан сөзүн угуп алсын!»+

3

Сардистеги жыйынга

3^1Сардистеги жыйындын периштесине жаз:

«Кудайдын жети руху менен жети жылдызына Эгедер мындай дейт:

Мен сенин жасап жаткан иштериңди билем. Сени тирүү деп ойлошот, бирок чындыгында сен тирүүлөй өлүксүң+. 2Көзүңдү ач! Ажал эмнени алганы калса, ошонуңду бекемде! Себеби Мен сенин иштериңдин Кудайымдын алдында түгөл эмес экенин аныктадым. 3Андыктан мурда угуп, кабыл алган сөздү эсиңе сал. Ошого моюн сун да, ниетиңди өзгөрт. Эгер көзүңдү ачпасаң, сага ууру сымал келем. Мен сага кайсы саатта келеримди билбейсиң+. 4Бирок Сардисте күнөөдөн алыс жүргөн бир нече таза адамдарың бар. Алар күнөөгө булганбаган ак кийим кийип, Мени менен бирге жүрүшөт. Анткени алар ошого татыктуу+. 5Ким жеңүүчү болсо алар сыяктуу ак кийим кийет. Мен анын ысымын өмүр китебинен өчүрбөйм, тескерисинче Атамдын жана анын периштелеринин алдында анын ысмын жарыя кылам+. 6Кимдин уга турган кулагы болсо, Рухтун жыйындарга айткан сөзүн угуп алсын!»+

Филаделфиядагы жыйынга

7Филаделфиядагы жыйындын периштесине жаз:

«Ыйык, акыйкат жана Дөөттүн ачкычын[*] кармаган, ачкан нерсесин эч ким жаба албаган, жапканын эч ким ача албаган Бирөө мындай дейт:

8Мен сенин иштериңди билем. Карачы, Мен алдыңдагы эшикти ачтым, аны эч ким жаба албайт. Анткени күчүң аз болсо да, сөзүмдү аткарып, Мени ээрчигенден баш тарткан жоксуң. 9Мына, Мен жанагы өздөрүн: “биз Кудай тандап алган элбиз” деп атаган шайтан тобундагыларды, (чындыгында өздөрүн өздөрү атагандай эмес, алар калп айтып жатышат) мына, Мен аларды мындай кылам: алар келип, сенин бутуңа жыгылышат жана Мен сени кандай жакшы көрөрүмдү көрүшөт+. 10Себеби сен “сабыр кылып чыда” деген сөзүмдү сактадың. Ошондуктан Мен да сени жер бетинде жашагандардын баарын сыноо үчүн жибериле турган кыйын-кезең убакыттан сактайм+. 11Мен жакында келем. Бирөө-жарым сенин жеңиштен алган сыйлыгыңды алып албасын үчүн колуңдагыны бекем карма+. 12Жеңүүчүнү Кудайымдын ийбадатканасына тирөөч кылам жана ал андан эч качан чыкпайт. Мен анын бетине Кудайымдын атын, анын шаарынын атын – асмандан, Кудайымдан түшө турган жаңы Иерусалимдин атын жазам. Ошондой эле Мен ага Өзүмдүн жаңы атымды да жазып коём+. 13Кимдин уга турган кулагы болсо, Рухтун жыйындарга айткан сөзүн угуп алсын!»+

Лаодикиядагы жыйынга

14Лаодикиядагы жыйындын периштесине жаз:

«Оомийин аталган, ишенимге бек акыйкаттуу күбө жана Кудай жараткан нерселердин башаты мындай дейт:+

15Мен сенин иштериңди билем: сен же муздак эмессиң, же ысык эмессиң. Аттиң, же муздак, же ысык болсоң гана. 16Ошондуктан муздак же ысык болбой, жылымык болгонуң үчүн Мен сени оозуман бүркүп салганы турам. 17Сен: “Мен баймын, байлыкка тундум, эч нерседен муктаждыгым жок”, – дейсиң. Бирок өзүңдүн байкуш, бечара, жакыр, сокур, жылаңач экениңди билбейсиң+. 18Сага берер кеңешим бул: байышың үчүн Менден отко тазаланган алтынды, кийинип, абийириңди жабыш үчүн ак кийимди, көзүңө сыйпап, көрө алышың үчүн көз майды сатып ал+. 19Мен кимди сүйсөм, анын айбын ачып, адебин колуна берем. Андыктан дитиңди кой да, ниетиңди өзгөрт+. 20Эй, кулак салгыла! Мен эшик алдына келип, тыкылдатып жатам. Эгерде кимде-ким үнүмдү угуп, эшикти ачса, Мен кирем. Аны менен бирге тамактанам, ал да Мени менен бирге тамактанат+. 21Мен жеңип, азыр Атамдын тактысынын жанында Атам менен бирге отурганымдай, жеңүүчүгө да тактымдын жанында Мени менен бирге олтурууга укук берем+. 22Кимдин уга турган кулагы болсо, Рухтун жыйындарга айткан сөзүн угуп алсын!»+

4

Көктөгү такты

4^1Ушул окуялардан кийин көктө бир эшик ачылып турганын көрдүм. Анан сурнайдын үнү сыяктуу мен алгач уккан үн+ мага:

– Бери чык, бул окуялардан кийин эмнелер болушу керек экенин Мен сага көрсөтөм, – деди+.

2Ошол замат менин бүт дүйнөмдү Рух бийлеп алды. Анан асманда турган бир тактыны жана анда олтурган бирөөнү көрдүм+. 3Тактыда отурган яспис менен карнелийдей жаркырап, үстүнөн зумуруттай болгон бир асан-үсөн жылтылдап, курчап турду. 4Тактынын айланасында жыйырма төрт такты бар экен. Аларда аппак кийим, баштарына алтын таажы кийип алышкан жыйырма төрт аксакал отурушуптур+. 5Тактыдан чагылгандар чартылдап, күндүн күркүрөгөнү угулуп турду. Тактынын алдында жети шамана жаркырап күйүп турду. (Булар Кудайга кызмат кылган жети рух.)+
6Ошондой эле тактынын алдынан мөлтүр таштай таза, айнектей тунук көлдү көрдүм. Ортодо, тактынын айланасында, аркасы да, алды да жыбыраган көздөргө толгон төрт жаныбар турду+. 7Биринчи жаныбар арстанга, экинчиси өгүзгө окшош, үчүнчүсүнүн бети адамдыкындай, төртүнчүсү болсо учуп бараткан бүркүт сыяктуу экен. 8Төртөөнүн тең алтыдан канаты болуп, дене бойлору толгон көздөр эле. Алар күнү-түнү тынбастан:

– Мурда дагы бар болгон,
Азыр дагы бар болуп,
Боло турган түбөлүк
Кудуреттүү Кудай Эге,
Ыйык, ыйык, ыйык Ал, –

деп жатышты.

9Жаныбарлар такта Олтурганга жана түбөлүктөн түбөлүккө Жашоочуга алкыш-даңк айтып, урмат көрсөткөн сайын, 10жыйырма төрт аксакал ошол такта Олтургандын алдына чөк түшүп, түбөлүктөн түбөлүккө Жашоочуга таазим этип жатышты. Алар таажыларын тактынын алдына коюп:

– 11Кудайыбыз, Эгебиз,
Бийлик-күчтү алганга,
Атак-даңк жана урмат-сый
Көргөнгө Сен татыйсың!
Анткени бүт бардыгын
Сен жараттың, бардыгы
Каалооң менен жашайт да
Эркиң менен жаралган, –

деп жатышты+.

5

Түрмөк жана Козу

5^1Анан такта Олтургандын оң колунан ичине да, сыртынан да жазылган жана жети мөөр басылган бир түрмөктү көрдүм+. 2Анан:

– Мөөрлөрүн сындырып, түрмөктү ачууга ким татыктуу? – деп катуу үн менен жар салып жаткан кубаттуу бир периштени көрдүм.

3Бирок асмандан да, жерден да, жердин алдынан да эч ким аны ачып, ичин карай албады. 4Мен боздоп ыйладым, анткени түрмөктү ачканга же анын ичин караганга татыктуу эч ким табылбады. 5Ошондо аксакалдардын бири мага:

– Ыйлаба! Тигине, Жүйүт уруусунан чыккан арстан, Дөөттүн тукуму жеңип чыкты. Ошондуктан Ал түрмөктү жана анын жети мөөрүн ача алат, – деди+.

6Анан мен тактынын жанынан, төрт жаныбар менен аксакалдар тегеректеп курчаган, адамдар союп салгандай көрүнгөн бир Козуну көрдүм. Анын жети мүйүзү, жети көзү бар эле. (Анын жети көзү – бүт жер жүзүнө жиберилген Кудайдын жети руху.)+
7Ал келди да тактыда Олтургандын оң колундагы түрмөктү алды. 8Алганда төрт жаныбар менен жыйырма төрт аксакал Козунун алдына жүздөмөндөп жыгылышты. Баарынын колунда арфа менен жыпар жыттуу заттарга толтурулган алтын идиш бар эле. (Алтын идиштерге толтурулган жыпар жыттуу заттар – бул ыйыктардын сыйынуулары.)+
9Төрт жаныбар менен жыйырма төрт аксакал:

– Алып ушул түрмөктү,
Сен андагы мөөрлөрдү
Сындырганга татыйсың.
Анткени Сен союлуп,
Ар уруудан, ар тилден,
Ар бир элден, улуттан
Адамдарды Кудайга
Сатып бердиң кан менен+.
10Ыйык кызмат кылсын деп
Кудайыбызга алар,
Сен алардан курадың
Жаңы падышачылык.
Жер бетинде ошолор
Эми бийлик жүргүзөт, –

деп жаңы ыр ырдап жатышты+.

11Мен дагы карадым да, саны жүз миңден ашкан көп периштелердин үнүн уктум. Алар тактыны, жаныбарларды жана аксакалдарды тегеректеп:

–+
12Жараткандын Козусу,

Курмандыкка чалынган,
Кудурет менен байлыкты,
Акылмандык, кубатты,
Алкыш-даңкты, урматты
Алганга Ал татыктуу! –

деп катуу кыйкырып жатышты+.

13Анан асмандагы, жердин үстүндөгү жана астындагы, деңиз үстүндөгү – бүтүн дүйнөдөгү жаныбарлардын баары:

– Хан тактыда олтурган
Кудайга жана Козуга
Түбөлүк болсун алкыш-даңк,
Урмат жана кудурет! –

деп кыйкырып жатышканын уктум+.

14Төрт жаныбар «Оомийин» дегенде, аксакалдар жүздөмөндөп жыгылып, табынышты+.

6

Мөөрлөр

6^1Мен Козунун жети мөөрдүн бирин ачканын көрдүм. Анан төрт жаныбардын бирөөсү күн күркүрөгөндөй добуш менен:

– Бери кел! – дегенин уктум+.

2Аңгыча ак боз ат минген, колунда жаасы бар бир чабандести көрдүм. Чабандеске таажы берилди. Ошондо ал жеңүүчү катары душмандарын дагы жеңиш үчүн асмандан чаап чыкты. 3Козу экинчи мөөрдү ачканда, экинчи жаныбардын:

– Бери кел! – дегенин уктум.

4Анан жээрде ат минген дагы башка чабандес чыкты. Ага жер бетиндеги тынчтыкты бузуп, элдерди бири бири менен кырылыштыра тургандай кудурет берилди. Колуна чоң кылыч карматылды+. 5Козу үчүнчү мөөрдү ачканда, үчүнчү жаныбардын:

– Бери кел! – дегенин уктум.

Аңгыча тору атчан, колуна тараза кармаган бир чабандес көрүндү. 6Анан төрт жаныбардын арасынан:

– Бир өлчөм арпаны бир күмүш теңге кыл, үч өлчөм таруу да бир күмүш теңге болсун, ал эми май менен шарапты кемитпе! – деп сүйлөгөн үндү уктум+.

7Козу төртүнчү мөөрдү ачканда, төртүнчү жаныбардын:

– Бери кел! – дегенин уктум.

8Аңгыча күңүрт жашыл түстөгү бир атты көрдүм. Аны мингендин аты Ажал экен, о дүйнө артынан калбай такымдап ээрчип алыптыр. Аларга жер жүзүндөгүлөрдүн төрттөн бирин кылыч менен кырып, ачарчылыктан өлтүрүп, жугуштуу ооруга чалдыктырып, жырткычтарга жем кылып жок кыла ала тургандай кудурет берилди. 9Козу бешинчи мөөрдү ачканда, курмандык жайдын астынан Кудай Сөзүн күбөлөндүрүшкөнү үчүн өлтүрүлгөндөрдүн жандарын көрдүм+. 10Алар:

– Оо, ыйык жана акыйкаттуу Эгебиз, жер бетиндегилерди качан соттойсуң? Каныбызды төккөндөрдөн качан өч аласың? – деп, катуу үн менен кыйкырып жатышты+.

11Алардын ар бирине ак кийим берилип, алар сыяктуу өлтүрүлө турган башка кызматташ боордошторунун саны жеткенче дагы бир аз тынчтанып туруш керектиги айтылды+. 12Анан мен Козунун алтынчы мөөрдү ачканын көрдүм. Ошол маалда жер катуу силкинди. Күндүн бети аза күткөн аялдын жоолугундай карарып, жарык бербей калды. Ай толугу менен кочкул кандай кызарып чыкты+. 13Катуу шамал силкилдетип, анжир дарагынын бышпаган жемиштери ыргыган сыяктуу, асмандагы жылдыздар да жерге кулап түштү. 14Асман түрмөктөй оролуп, жок болду. Тоолор менен аралдардын баары ордунан жылып кетти+. 15Анан жер бетиндеги падышалар, эл бийлегендер, аскербашылар, байлар менен кудуреттүүлөр, кулдар менен кул эместердин баары үңкүрлөргө жана тоолордогу аска таштардын арасына жашынышты. 16Алар тоолор менен аскаларга:

– Үстүбүзгө кулап, тактыда Олтургандын жүзүнөн жана Козунун каарынан жашырып калгыла!+
17Анткени Алар каарын төгүп, жазалай турган улуу күн келди. Ким ага туруштук бере алат? – дешти.

7

Мөөр басылган жүз кырк төрт миң киши

7^1Ушундан соң, төгөрөктүн төрт бурчунда турган төрт периштени көрдүм. Алар жерге да, деңизге да, эч бир даракка да тийбесин үчүн төгөрөктүн төрт шамалын соктурбай кармап турушту. 2-3Анан мен тирүү Кудайдын мөөрүн алып күн чыгыш тараптан келе жаткан башка бир периштени көрдүм. Ал жер менен деңизге зыян келтирчү кудурет берилген төрт периштеге:

– Биз Кудайыбыздын кулдарынын чекелерине мөөр баскыча жерге, деңизге жана эч кандай даракка зыян кылбагыла, – деп катуу үн менен кыйкырды+.

4Анан мен мөөр басылгандардын санын уктум: Ысрайылдын урууларынан бардыгы болуп, жүз кырк төрт миң адам экен.

5Жүйүт уруусунан он эки миң кишиге,
Рубейин уруусунан он эки миң кишиге,
Гат уруусунан он эки миң кишиге,
6Ашыр уруусунан он эки миң кишиге,
Напталы уруусунан он эки миң кишиге,
Манаш уруусунан он эки миң кишиге,
7Шемон уруусунан он эки миң кишиге,
Леби уруусунан он эки миң кишиге,
Ысахар уруусунан он эки миң кишиге,
8Забулун уруусунан он эки миң кишиге,
Жусуп уруусунан он эки миң кишиге,

Бенжамин уруусунан он эки миң кишиге мөөр басылыптыр.

Ак кийим кийген сан жеткис эл

9Ушундан соң, такты менен Козунун алдынан эч ким санай алгыс, санаса сан жеткис улуттардын, уруулардын, элдердин жана ар тилде сүйлөгөндөрдүн ар биринен чыккан, аппак кийим кийинишкен, колдоруна пальма бутактарын кармаган[*] көпчүлүктү көрдүм+. 10Алар катуу үн менен:

– Бизди тактыда олтурган Кудайыбыз менен Козу гана куткарып алды! – деп кыйкырып жатышты+.

11-12Бардык периштелер тактынын, аксакалдардын жана жаныбарлардын айланасында турушту. Алар:

– Так ошондой! Алкыш-даңк, акылмандык, ыраазычылык, урмат, кудурет жана күч-кубат түбөлүктөн түбөлүккө Кудайыбызга таандык! Оомийин! – деп тактынын алдына жүздөмөндөп жыгылышып, Кудайга табынышты++.

13Анан аксакалдардын бирөөсү менден:

– Мына бул ак кийимчендер кимдер? Алар кайдан келишти? – деп сурады.

14Мен:

– Таксыр, аны сиз билесиз да, – дедим.

Ошондо ал мындай деди:

– Булар башынан азаптуу убакытты кечирип, андан чыгып келишкендер. Кийимдери Козунун каны менен жуулуп агаргандар+.

15Ошондуктан алар турат алдында
Кудайымдын хан тагынын, күн-түнү
Табынышып ийбадатканасында.
Ошондуктан так үстүндө Олтурган
Өз чатырын жаят алар үстүнө.
16Эми алар ачка болбойт эч качан,
Эми алар сууну эңсеп чаңкашпайт.
Баштарынан күн да өтпөйт, ысыктан
Жабыркашпайт 17анткени так үстүнөн,
Өмүр суунун булагына алып барып,
Козу Өзү жайып турат аларды.
Кудай аарчыйт ар бир аккан көз жашын.[*]+

8

Жетинчи мөөр

8^1Козу жетинчи мөөрдү ачканда, асманда жарым сааттай жымжырттык боло түштү+
2да, мен Кудайдын алдында турган жети периштени көрдүм. Аларга жети сурнай берилди+.

3Анан колуна алтын чөйчөк кармаган дагы бир периште келди да курмандык жайдын жанына турду. Чөйчөккө толтуруу үчүн ага абдан көп жыпар жыттуу заттар берилди. Ал муну бардык ыйыктардын сыйынуулары менен кошо тактынын алдындагы алтындан жасалган курмандык жайдын жанына тартуу кылмак+. 4Ыйыктардын сыйынуулары менен бирге жыпар жыттуу заттардын түтүнү периштенин колунан Кудайга көтөрүлдү+. 5Анан периште чөйчөктү алды да, курмандык жайдагы күйүп жаткан чоктон толтура салып туруп, жерге ыргытып жиберди. Ошондо күн күркүрөп, чагылгандар чартылдап, жер титиреди+.

Төрт сурнайдын тартылышы

6Анан сурнай кармаган жети периште сурнай тартканга камынышты. 7Биринчиси сурнайын тартты эле, мөндүр менен от канга жуурулуп жерге жаады. Жердин, дарактардын үчтөн бир бөлүгү күйүп, өсүмдүктөрдүн баары өрттөнүп жок болду.

8Экинчи периште сурнайын тартканда, күйүп жаткан чоң тоого окшогон нерсе деңизге ыргыды. Ошондо деңиздин үчтөн бири канга айланып,+
9деңиздеги жаныбарлардын үчтөн бири кырылды, кемелердин үчтөн бири талкаланды.

10Үчүнчү периште сурнайын тартты эле, шаманадай жанган чоң жылдыз асмандан кулады. Ал дарыялардын үчтөн бирин жана булактардын башатын басып калды+. 11Жылдыздын аты «эрмен». Суулардын үчтөн бири ачуу даамданып калды. Көп эл ошол ачуу суудан өлүштү.

12Төртүнчү периште сурнайын тартканда, үчтөн бир бөлүгү жарык бербей калсын үчүн күндүн, айдын, жылдыздардын үчтөн бир бөлүгүнө сокку урулду. Ошондо күндүзгү убакыттын үчтөн бир бөлүгү жана түнкү убакыттын үчтөн бири жарыксыз калды.

13Анан асмандын кап ортосун жара учуп бараткан бир бүркүттү көрдүм жана анын добушун уктум. Ал катуу үн менен:

– Жакында дагы үч периште башка сурнайларды тартат. Алардын үнүнөн жердегилердин шору, шору, шору куруйт! – деп үн салып баратты.

9

Бешинчи сурнайдын тартылышы

9^1Бешинчи периште сурнайын тартты эле, асмандан жерге кулап түшкөн бир жылдызды көрдүм жана ага түпсүз туңгуюктун ачкычы берилди+. 2Туңгуюк ачылганда, эбегейсиз чоң мештен чыккандай түтүн булап чыкты. Күн менен асман туңгуюктагы түтүндөн караңгылады. 3Түтүндүн ичинен жер бетине чегирткелер жаады жана аларга жерде жашаган чаяндардыкындай бир күч берилди. 4Чегирткелерге чекесинде Кудайдын мөөрү жок адамдардан бөлөк эч нерсеге: жер бетиндеги чөп-чарларга, эч кандай өсүмдүк-дарактарга зыян кылбагыла деп айтылды+. 5Алар мөөр басылбагандарды өлтүрүүгө эмес, беш айдай кыйнаганга укук алышты. Бул чегирткелердин чакканынан адамдар чаяндын чакканындай кыйналышат. 6Ошол күндөрдө адамдар өздөрүнө өлүм издешет, бирок аны эч таба алышпайт. Өлгүлөрү келет, бирок өлүм алардан качат.

7Чегирткелердин көрүнүшү согушка тапталган аттарга окшош эле. Алар алтын таажыга окшогон бирдемени башына кийип алышыптыр. Беттери адамдардыкына окшош, 8чачтары аялдардыкындай, тиштери арстандыкындай, 9төштөрүнө тагынгандары темирден жасалган сооттой экен. Канаттарын какканда, көптөгөн аттар менен майдан арабалар согушка кирип бараткандай добуш чыгып турат экен. 10Куйруктары, чага турган ийнелери чаяндардыкындай эле. Алар куйруктары менен адамдарды беш айча оорута алышат экен. 11Туңгуюкка бийлик кылган периште аларды падыша сыяктуу башкарып турду. Анын аты эврейче Абадон, грекче Аполион.[*]

12Биринчи кайгы өтүп кетти. Мына, анын артынан келе турган дагы эки кайгы бар+.

Алтынчы сурнайдын тартылышы

13Алтынчы периште сурнайын тартканда, Кудайдын алдында турган алтындан жасалган курмандык жайдын төрт бурчунун төрт мүйүзүнөн чыккан үндү уктум. 14Ал үн колунда сурнайы бар алты периштеге:

– Улуу Эфрат дарыясынын боюнда байланган төрт периштени бошот, – деди+.

15Анан так ушул саат, так ушул күн, так ушул жыл үчүн камдалып даяр турган төрт периште адамзаттын үчтөн бир бөлүгүн кыруу үчүн коё берилди. 16Атчан кошуундун саны эки жүз миллион эле. Мен алардын саны канча экенин уктум. 17Аянымда көргөн аттар менен чабандестердин көрүнүшү мындай эле. Чабандестердин сооту оттой кызыл, сапфирдей көк жана күкүрттөй сары экен. Аттардын баштары арстандыкына окшош, ооздорунан от, түтүн, күкүрт чыгып турду. 18Алардын ооздорунан чыккан ушул үч балээден: от, түтүн жана күкүрттөн адамзаттын үчтөн бири набыт болду. 19Анткени алардын күчү оозу менен куйругунда болчу. Себеби алардын куйруктары жылан сыяктуу болуп, баштары да бар эле. Ошонусу менен алар адамдарга зыян келтирип жатышты.

20Ушул балээден өлбөй аман калган адамдар кылган жаман иштери үчүн өкүнүп, ниеттерин өзгөртүшкөн жок. Жиндерге кызмат кылганын, алтындан, күмүштөн, жезден, таштан, жыгачтан жасалган, көрө да, уга да, баса да албаган жалган кудайларга табынганын токтотушпады+. 21Ошондой эле киши өлтүргөнүнө, сыйкырчылык, ойноштук жана уурулук кылганына өкүнүп, ниеттерин өзгөрткөн жок+.

10

Периште жана кичинекей түрмөкчө

10^1Анан мен асмандан түшүп келе жаткан дагы бир күчтүү периштени көрдүм. Периште булуттарга оронуп, башынын үстүндө асан-үсөн тартылып турду. Жүзү күндөй жаркырап, буттары оттуу тирөөчтөрдөй эле+. 2Колуна жайылган бир түрмөкчөнү кармап турду. Оң бутун деңизге, сол бутун жерге коюп, 3арстандай катуу күркүрөдү. Күркүрөгөндө, жети күн күркүрөө өз үндөрү менен сүйлөп жиберишти. 4Жети күн күркүрөө сүйлөгөндө, мен жазганга камындым. Бирок асмандан:

– Жети күн күркүрөөнүн айткандарын жашыр, аларды жазба! – деген үндү уктум+.

5Анан деңиз менен жерде турган, баягы мен көргөн периште оң колун асманга көтөрүп:

– 6-7Бүттү, күтүүгө убакыт жок! Жетинчи периште сурнайын тарта турган убак жакындаган күндөрдө Кудай Өз кулдарына, башкача айтканда, пайгамбарларына айтып кеткен Өзүнүн жашырын сырын аткарып, аягына чыгарат, – деп асманды жана асмандагыларды, жерди жана жердегилерди, деңизди жана деңиздегилерди жараткан, түбөлүктөн түбөлүккө жашай берүүчү Кудайдын атын оозанып ант берди+.

8Анан баягы, мага асмандан угулган үн:

– Баргын да жер менен деңизде турган периштенин колундагы жайылган түрмөкчөнү алгын! – деп, кайрадан сүйлөдү.

9Мен барып, периштеден түрмөкчөнү берүүсүн сурадым. Периште:

– Ал да жегин, ичиңе киргенде ачуу, бирок оозуңа салганда балдай таттуу болот, – деди.

10Мен алдым да жедим. Оозума салганымда, ал балдай таттуу, жутканымда ичимде абдан ачуу болду. 11Анан мага:

– Сен көптөгөн элдер, улуттар, падышалар жана ар кандай тилде сүйлөгөндөр жөнүндөгү пайгамбарчылык сөздү кайрадан жарыялоого тийишсиң, – деген сөз айтылды.

11

Эки күбө

11^1Мага таяк сыяктуу өлчөгүч берилди да:

– Тур да, Кудайдын ийбадатканасы менен курмандык жайды өлчөп, анда ийбадат кылып жаткандардын эсебин алып кел+. 2Бирок ийбадаткананын сырткы короосун эсептен чыгарып сал, аны өлчөбө. Анткени ал башка улуттагыларга берилген, алар ыйык шаарды үч жарым жылдай тебелеп-тепсешет+. 3Анан мен эки күбөмдү дайындайм, алар азалуу кара кийим кийип, бир миң эки жүз алтымыш күн пайгамбарчылык кылышат, – деген сөз айтылды.

4Жер жүзүнүн Эгесинин алдында турган эки зайтун дарагы менен эки шамдал – ушулар. 5Кимде ким күбөлөрүнө зыян кылам десе, алардын оозунан от чыгып, касташкандарын жалмап таштайт. Күбөлөрүнө зыян келтирем деген ар бир адам ушундайча өлтүрүлөт. 6Пайгамбарчылык кылып жаткан мезгилде тып эткен тамчы тамбагандай кылып, асманды жаап сала алышат. Сууну канга айландырууга, каалаган кезде жер бетине ар кандай ооруларды каптатууга кудуреттери жетет+.

7Кудайдын кабарын айтып бүтүшкөндө, түпсүз туңгуюктан чыгуучу жырткыч келип, аларга сокку уруп, жеңип, өлтүрөт+. 8Алардын өлүгү өтмө маанисинде «Содом» же «Мисир» деп аталган улуу шаардын ортосунда жатат. Алардын Эгеси да ошол шаарда айкаш жыгачка кадалган. 9Ар кандай элдердин, уруулардын, улуттардын жана ар тилдерде сүйлөгөндөрдүн баарынан чыккан адамдар үч жарым күн бою алардын сөөгүн карап, көргө койдурбай коюшат. 10Жер бетинде жашагандар алардын өлгөнүнө кубанып, шаттанышат, бири бирине белек жөнөтүшөт, анткени бул эки пайгамбар аларды абдан кыйнап жиберген. 11Бирок үч жарым күндөн кийин аларга Кудайдын деми кирип, бутуна турушат. Көргөндөрдүн жүрөгү түшөт+. 12Анан алар асмандан: «Бери чыгып келгиле!» – деген катуу үндү угушат да, душмандарынын көз алдында булуттун кучагында асманга чыгып кетишет+. 13Ошол замат катуу жер титирөө болуп, шаардын ондон бири кыйрап калат. Жети миңдей адам өлүп, аман калгандарын коркунуч каптап, көктүн Кудайын даңкташат+.

14Ошентип, экинчи кайгы өтүп кетти, эми жакынкы аралыкта үчүнчүсү келиш керек+.

Жетинчи сурнай

15Жетинчи периште сурнайын тартып жибергенде, асмандан:

– Бул дүйнөнүн бийлиги
Өттү эми колуна
Эгебиздин жана да
Анын Машаягынын.
Эми Ал түбөлүккө
Өз өкүмүн жүргүзөт! –

деген катуу үндөр чыкты+.

16Анан Кудайдын маңдайындагы тактыларда олтурушкан жыйырма төрт аксакал жүздөмөндөп жыгылышып, Кудайга табынышты+. 17Алар:

– Бар болгон азыр дагы, мурда дагы,
Кудуреттүү Кудай Эге! Рахмат Сага!
Сен улуу кудуретиңди колго алып,
Баштадың падышалык бийлигиңди+.
18Башка элдер кыжырланып, Сен каардандың.
Өлгөндөрдү соттой турган мезгил жетти.
Пайгамбар, кулдарың да, ыйык эли?,
Атыңды кастарлаган ар бир адам,
Атактуу, карапайым – бүт бардыгы
Тиешесин ала турган мезгил келди.
Жериңди куруткандар эми өздөрү
Колуңдан апат болор убак келди, –

дешти+.

19Анан асмандагы Кудайдын ийбадатканасы ачылды да, ичинен Кудайдын келишим сандыгы көрүндү. Ошондо чагылгандар чартылдап, күн күркүрөп, жер титиреп, катуу добул жүрдү+.

12

Аял жана ажыдаар

12^1Асманда укмуштуудай бир нерсе пайда болду: өзү күнгө оронуп, бутун айдын үстүнө коюп, он эки жылдызды таажы катары кийип алган бир аял көрүндү+. 2Анын төрөй турган маалы келип, толгоо тарткандыктан катуу кыйналып кыйкырып жатты. 3Анан асманда дагы башка нерсе пайда болду: жети баштуу, он мүйүздүү, баштарына жети кичине таажы кийген зор кызыл ажыдаар көрүндү+. 4Анын куйругу асмандагы жылдыздардын үчтөн бирин жерге шыпырып түшүрдү. Төрөөр замат баласын жалмап салууга даяр болуп, ал баягы толгоо тартып жаткан аялдын маңдайында турду. 5Аял бүт улуттардын үстүнөн темирдей катуу бийлик орното турган эркек бала төрөдү. Ошол замат ал Кудайга жана Анын тактысына жеткирилди+. 6Бул аял бир миң эки жүз алтымыш күн бою кароодо болсун деп Кудай ал үчүн атайын даярдап койгон ээн талаадагы жайга качып кетти+.

7Анан асманда согуш болду. Михаэл менен анын периштелери ажыдаарга каршы, ажыдаар менен анын периштелери Михаэлге каршы согушту+. 8Бирок ажыдаар менен анын периштелери жеңилип, асмандагы ээлеген ордунан ажырап калышты. 9Ошентип, баягы зор ажыдаар жерге кулатылды. Бүт адамзатты оң жолдон адаштырган ибилис же шайтан аталган эзелки жылан ушул. Ал өзү да, аны менен кошо жанындагы периштелери да жерге ыргытылды+. 10Анан мен асмандан бир кыйкырган үндү уктум:

– Кудайыбыз кудуреттүү! Кудайыбыз – жеңүүчү!

Эми Өзү башкарат бардыгын Ал, тургузуп

Машайактын бийлигин. Ыргытылды анткени

Биздин боордошторду айыптаган жалганчы,

Күнү-түнү ушактап, барып Кудай алдына.

11Алар аны жеңишти каны менен Козунун,

Кудайымдын кабарын күбө болуп айтышып,

Тике карап өлүмгө, аябастан жандарын+.

12Эми, асман, кубангын!

Сүйүнгүлө, асмандын жашагандар алдында!

Куруйт эми шоруңар,

Жер үстүндө болгондор, жашагандар деңизде!

Түшүп кетти силерге убактысы аз калган,

Муну билип жинденген, ызырынган ибилис.

13Ажыдаар жер бетине ыргытылганын көргөн соң, эркек бала төрөгөн баягы аялды куугунтукка ала баштады. 14Аял ээн талаага учуп кете алсын үчүн, ага чоң бүркүттүн эки канаты берилди. Ошол жерде ага үч жарым жыл жыландын көзүнөн далдаада камкордук көрүлмөк+. 15Ошондо жылан чөктүрүп ийиш үчүн дарыядай сууну аялдын артынан бүркүп жиберди. 16Бирок жер койнун ачып, ажыдаардын оозунан бүркүлгөн дарыяны соруп алып, аялга жардам кылды. 17Ажыдаар аялга жинденип, анын баласынан башка тукумдарына согуш ачуу үчүн кайтып кетти. Аялдын тукумдары болсо – бул Кудайдын осуяттарына баш ийип, Ыйса жар салган акыйкаттан тайбагандар+. 18 Ошентип, ажыдаар деңиздин жээгиндеги кумда турду.

13

Деңизден чыккан жырткыч

13^1Анан мен деңизден чыгып келе жаткан он мүйүздүү, жети баштуу бир жырткычты көрдүм. Он мүйүзүнө кичинекей таажы кийген, жети башынын ар биринде Кудайды сөккөн аттар бар эле+. 2Мен көргөн жырткыч көрүнүшү илбирстей, бирок буттары аюунукундай, оозу арстандыкындай эле. Баягы ажыдаар бул жырткычка өзүнүн күчүн, тактысын жана зор бийлигин өткөрүп берди+. 3Жырткычтын бир башы өлөрчө жарадар болгондой көрүндү, бирок жарааты кайра айыгып кетти. Дүйнө жүзүнүн баары таңгалып, жырткычтын артынан ээрчип жөнөдү. 4Жырткычка бийлик бергендиги үчүн адамдар ажыдаарга табынып киришти. «Ким бул жырткычка теңеле алат? Ким аны менен согуша алат?» дешип, жырткычка да табына башташты.

5Анан жырткычка Кудайга акарат келтирип, чоң сүйлөгөнгө сөз берилди. Үч жарым жыл бою башкара турган бийлик берилди+. 6Жырткыч Кудайга акарат айтуу үчүн, Анын атына, Анын турган жайына жана асманда жашагандарга тил тийгизүү үчүн оозун ачты. 7Ыйыктарга каршы согуш ачып, аларды жеңгенге кудурет берилди. Ар кандай уруулардын, элдердин, улуттардын жана ар тилде сүйлөгөндөрдүн баарын башкарууга бийлик берилди+. 8Жер жүзүнүн бардык жашоочулары – дүйнө түгөл жаратылгандан тартып өлтүрүлгөндөр жана Козуга таандык болгон өмүр китебинде аттары жазылбагандар ага кызмат кылышат+.

9Кимдин кулагы болсо, уксун+.

10«Кимге туткун буюрса,

Ал туткунга алынат.

Кимге кылыч буюрса,

Ажал табат кылычтан».

Бул Кудайдын ыйыктары чыдамдуу жана ишенимдүү болушу керек дегенди билдирет+.

Жерден чыккан жырткыч

11Анан мен жерден чыгып келе жаткан дагы башка бир жырткычты көрдүм. Анын козунукундай эки мүйүзү бар экен, бирок ал ажыдаардай сүйлөдү. 12Ал биринчи жырткыч үчүн анын бардык бийлигин колдонуп, бүт жер жүзүн жана анда жашагандарды өлөрчө жарадар болуп, бирок айыгып калган баягы биринчи жырткычка табындырды. 13Ал улуу жана кереметтүү жышаандарды көрсөтүп, ал тургай бардык адамдардын алдында асмандан от чыгарып, жерге түшүрдү+. 14Биринчи жырткычтын алдында көрсөтүүгө уруксат кылынган жышаандар менен жер бетинде жашагандардын баарын алдады. Кылычтан жараат алып, бирок аман калган баягы жырткычтын урматына эстелик тургузулсун деп элдерге буйрук берди+. 15Экинчи жырткычка бийлик берилип, ал эстеликке жан салды да аны сүйлөй турган кылды. Анан эстеликке табынбагандарды өлтүрттү. 16Ошондой эле ал атактуу-карапайым, бай-кедей, кул-эркин дебей, баарын, оң колуна же чекесине белги койдуртууга мажбур кылды. 17Бул белги болмоюн эч ким соода-сатык жүргүзө албай калды. Ал белги болсо баягы жырткычтын аты же анын атын билдирген сан эле. 18Муну түшүнүү үчүн кыраакылык керек. Ким акылдуу болсо, жырткычтын санын түшүнүп алсын, анткени бул адамдык сан. Анын саны алты жүз алтымыш алты.

14

Козу жана жүз кырк төрт миң киши

14^1Мындан кийин Сион тоосунда турган баягы Козуну көрдүм. Жанында чекелерине Козунун жана Анын Атасынын аты жазылган жүз кырк төрт миң киши туруптур+.

2Ошондо асмандан деңиздин күүлдөгөнүндөй, күндүн күркүрөгөнүндөй үн угулду. Бул үн көптөгөн арфачылар арфада ойноп жаткандай эле+. 3Алар тактынын, төрт жаныбардын жана аксакалдардын алдында жаңы ыр ырдашты. Ал ырды куну төлөнүп, дүйнөдөгүлөрдүн арасынан куткарылып алынган жүз кырк төрт миң кишиден башка эч ким үйрөнө албады+. 4Булар өзүлөрүн аялдар менен булгабай, пакиза бойдон калган адамдар. Козу кайда барса, артынан баргандар. Булар адамдардын арасынан куткарылып, алгачкы түшүм катарында Кудайга жана Козуга тартуулангандар+. 5Булардын сөзүнөн калп табылбады, себеп дегенде булар эч кынтыксыз адамдар.

Үч периште

6Анан мен асмандын кап ортосун жара бөлүп учуп бара жаткан бир периштени көрдүм. Ал жер бетинде жашаган ар кандай улуттардын, уруулардын, элдердин жана ар тилде сүйлөгөндөрдүн баарына жарыялай турган түбөлүктүү Жакшы Кабарды алып учуп баратты. 7Ал катуу үн менен:

– Кудайдан корккула жана Аны даңктагыла! Анын сурак сааты келди. Асман-жерди, деңизди жана суу башаттарын жараткан Кудайга табынгыла! – деп кыйкырып баратты.

8Анын артынан бараткан экинчи периште:

– Кыйрады! Улуу Бабыл кыйрады! Ал чектен ашкан бузукулугун шарап сыяктуу бардык калктарга ичирди! – деди+.

9Анын артынан бараткан үчүнчү периште болсо:

– Кимде ким жырткыч менен анын эстелигине табынса, чекесине же колуна анын белгисин кабыл алса,+
10анда ал Кудайдын каар чөйчөгүндө даярдалган, Анын жаалынын ачуу шарабын ичет. Алоолонгон күкүрттүн ичине салынып, ыйык периштелер менен Козунун алдында азап тартат+. 11Алардын тарткан азабынан чыккан түтүн түбөлүктөн түбөлүккө өчпөйт. Жырткыч менен анын эстелигине табынгандарга жана анын атынын белгисин кабыл алгандарга күнү-түнү тыным болбойт! – деп кыйкырып баратты.

12Бул Кудайдын осуяттарын аткарып, Ыйсага ишенимдүү бойдон калган ыйыктар үчүн чоң чыдамкайлык керек дегенди билдирет+. 13Анан мен асмандан бирөөнүн:

– Жаз! Мындан ары Эгебиз менен тыгыз мамиледе жүрүп көз жумгандар бактылуу! – дегенин уктум.

– Ооба, – дейт Ыйык Рух, – алар тарткан мээнеттеринен эс алышат, анткени алардын жакшы иштери аркасынан барат+.

Жер бетиндеги оруп-жыюу

14Анан аппак булутту көрдүм. Булуттун үстүндө алтын таажы кийип, колуна курч орок кармап, Адам Уулуна[*] окшогон бирөө олтуруптур+. 15Анан асмандагы ийбадатканадан башка бир периште чыга келди да, булутта Олтурганга катуу үн менен кайрылып:

– Орогуңду ал да ор, анткени оруу-жыюу маалы келип, жер бетиндеги түшүм бышып жетилди, – деди+.

16Анан булуттун үстүндө Олтурган оруш үчүн барды эле, жердеги түшүм орулуп калды.

17Асмандагы ийбадатканадан дагы бир периште чыкты. Анын да колунда курч орогу бар экен. 18Оттун үстүнөн бийлиги бар дагы бир башка периште курмандык жайдан чыга келди да, курч орогу барга:

– Курч орогуңду жер жүзүнө шилтеп, жүзүм шиңгилдерин оруп чогулткун, анткени алар бышып калды, – деди үнүн катуу чыгарып.

19Периште орогун шилтеп, жердеги жүзүм шиңгилдерин чогултту да, аларды Кудайдын каарынын зор жүзүм сыккычына ыргытты+. 20Жүзүм шиңгилдери шаардын сыртында тепсендиде калышты, жүзүм сыккычтан кан агып чыгып, тереңдиги аттын жүгөнүнө чейин жетип, үч жүз чакырым жерди каптады.

15

Жети кырсыкты чакырган жети периште

15^1Анан асмандан дагы бир улуу жана укмуш нерсени көрдүм: акыркы жети кырсыкты кармап жети периште туруптур. (Акыркы дегенимдин себеби, ушуну менен Кудайдын каары аягына чыкмакчы.)+

2Андан кийин от аралашкандай болуп көрүнгөн айнек деңизди көрдүм. Ошол айнек деңиздин жээгинде Кудайдан алган арфаларын кармап, жырткычты, анын эстелигин жана атынын санын жеңгендер+
3Кудайдын кулу Мусанын жана Козунун ырын ырдап турушту:

– Оо, кудуреттүү биздин Кудай Эгебиз,

Кандай улуу, кандай укмуш иштериң!

Оо, элдердин Падышасы! Чынында

Адилеттүү, акыйкаттуу жолдоруң!

4Оо, Эгебиз, барбы Сенден коркпогон?

Барбы Сенин даңктабаган ысмыңды?

Анткени Сен жалгыз Өзүң ыйыксың!

Айкын болду Сенин адил иштериң.

Эми бардык элдер келип алдыңа,

Жүзтөмөндөп, табынышат бардыгы.

5Ушундан соң, мен асмандагы касиеттүү чатырдын эң ыйык жери ачылганын көрдүм+. 6Таптаза, жалтылдаган зыгыр кездемеден кийим кийинип, алтын кемер курчанган жети периште жети кырсыкты көтөрүп, ошол эң ыйык жерден чыкты+. 7Ошондо төрт жаныбардын бирөөсү аларга түбөлүктөн түбөлүккө жашаган Кудайдын каары толгон жети алтын идиш берди+. 8Эң ыйык жердин ичи Кудайдын улуулугу менен кудуретинен чыккан түтүнгө толуп чыкты. Жети периштенин жети кырсыгы бүткөнчө, эң ыйык жерге эч ким кире албады+.

16

Кудайдын жети идиштеги каары

16^1Анан мен эң ыйык жерден жети периштеге карата айтылган катуу үндү уктум.

– Бар! Кудайдын жети идиштеги каарын жер үстүнө төгүп жибер! – деди ошол үн+.

2Биринчи периште барды да, идиштегини жердин үстүнө төгүп жиберди. Жердегилердин жырткычтын белгисин алып, анын эстелигине табынгандарынын денелерине жийиркеничтүү, ооруткан жаралар чыкты+.

3Экинчи периште идишиндегини деңизге төктү эле, деңиз өлгөн адамдын канындай болуп, анда жашагандын баары өлдү+. 4Үчүнчү периште идишиндегини дарыялар менен суу башаттарына төктү. Суунун баары канга айланып кетти. 5-6Анан мен суулардын периштесинин:

– Бар болгон азыр дагы, мурда дагы,
Оо, ыйык Кудайым, Сен акыйкатсың!
Ыйыктар, пайгамбарлар канын төккөн
Адамдарга адилеттүү өкүмүңдү
Чыгарып, аларга Сен кан ичирдиң,
Анткени алар буга татыктуу эле, –

дегенин уктум++. 7Ошондо курмандык жайдан:

– Ооба, Кудуреттүү Кудай Эге,

Өкүмүң акыйкат да, адилет да! –

деп кыйкырган үндү уктум+.

8Төртүнчү периште идишиндегини күндүн бетине төгүп жиберди эле, күнгө адамдарды жалыны менен күйгүзүп жибере ала турган күч берилди. 9Мээ кайнаткан күндүн табы адамдарды куйкалаганда, алар ушул кырсыктардын үстүнөн бийлиги бар Кудайдын атына тил тийгизишти. Кудайга мактоо айтуу үчүн ниеттерин өзгөртүшпөдү+.

10Бешинчи периште идишиндегини жырткычтын тактысына төгүп жиберди эле, анын падышалыгы караңгылыкка чулганды. Адамдар жаны кыйналгандан тилдерин чайнашып,+
11оорудан, жараларынан улам көктүн Кудайына тил тийгизип, Ага акарат айтышты. Кылган иштерине өкүнүп, ниеттерин өзгөртүшпөдү.

12Алтынчы периште идишиндегини улуу Эфрат дарыясына төктү. Күн чыгыш падышаларынын басар жолун ачуу үчүн Эфраттын суусу кургап калды+. 13Анан ажыдаардын, жырткычтын жана жалган пайгамбардын[*] ооздорунан чыккан, бакага окшош үч кара күчтү көрдүм+. 14Алар кереметтүү белгилерди көрсөтүүчү жиндер эле. Булар дүйнө жүзүндөгү падышалардын баарына барып, аларды кудуреттүү Кудайдын улуу күнүндөгү согушка чогултушту+.

Машаяк эскертет

15«Сак болгула, мен ууру сымал барам! Жылаңач калып, уяты көрүнүп калбоо үчүн уктабай, сергек болуп, кийимдерин даяр алып жүргөндөр бактылуу»+.

Улуу шаар Бабылдын кулашы

16Анан эврейче Армагедон аталган жерге алар падышаларды чогултушту.

17Жетинчи периште идишиндегини абага төгүп жиберди эле, эң ыйык жердеги тактыдан:

– Аткарылды! – деген катуу үн чыкты.

18Чагылгандар чартылдап, күн күркүрөп, жер катуу титиреди. Мындай жер титирөө жер бетине адам жашай баштагандан бери болуп көрбөгөн. Жер ушунчалык катуу титиреди+. 19Улуу шаар үчкө бөлүнүп, мамлекеттердин шаарлары кыйрады. Кудай улуу Бабылды эсине түшүрүп, ачуусу менен каарынын шарабына толгон чөйчөктү ага ичирди+. 20Аралдар менен тоолор жок болду+. 21Асмандан адамдарга ар бири жүз кадактай чоң мөндүр жаады. Мөндүрдөн алган жарааттары үчүн алар Кудайды сөгүштү. Анткени алардын жарааттары абдан оор эле+.

17

Жырткыч минген аял

17^1Жети идиши бар жети периштенин бири мага келип:

– Бери кел, көп суулардын үстүндө олтурган уятсыз сойкунун жазасын көрсөтөйүн+. 2Жер бетиндеги падышалар бу сойку менен бузукулукка барышты. Жер үстүндө жашагандар да анын шарабын ичишип, мас болушуп, аны менен бузукулук кылышты+.

3Анан бүт дүйнөмдү Кудайдын Руху бийлеп алды да периште мени ээн талаага алып барды. Талаадан бүткөн боюн Кудайды сөккөн сөздөр баскан, жети баштуу, он мүйүздүү кыпкызыл жырткычты минип олтурган бир аялды көрдүм+. 4Аял кочкул кызыл жана ачык кызыл кийим кийинип, алтын, кымбат баалуу асыл таш, берметтер менен жасалгаланып, жалтылдап турду. Ал бузукулугу менен арамдыгы толгон алтын чөйчөктү колуна кармап алыптыр. 5Чекесинде болсо: «Улуу Бабыл – жер бетиндеги сойкулар менен арамдыктардын энеси», – деп анын аты жашырын белги менен жазылуу экен. 6Мен аялдын Ыйса үчүн жанын кыйган ыйыктардын канын ичип алып, мас болуп турганын көрдүм. Көргөнүмдө, абдан таң калдым+. 7Анан периште мага:

– Эмнеге таңгалдың? Аял менен ал минген жети баш, он мүйүздүү жырткычтын сырын мен сага ачып берем. 8Сен көргөн жырткыч бир убакта жашаган, азыр болсо жок. Ал жакында туңгуюктан чыгып келет да, түбөлүк ойрон болор жагына кетет. Дүйнө жаратылгандан бери өмүр китебине аттары жазылбаган жердиктер жырткычты көргөндө, абдан таң калышат, анткени ал бир кезде жашаган, азыр болсо жок, бирок кайра келет+. 9Буларды түшүнүү үчүн акылмандык керек. Жети баш – бул аял олтурган жети дөбө менен жети падыша. 10Алардын бешөөсү кулады, бирөөсү азыр бар, жетинчиси али келе элек. Бирок келгенде көпкө болбойт. 11Бир кезде жашаган, азыр жок жырткыч – сегизинчи падыша. Ал жанагы жетөөнүн дагы бири. Ал түбөлүк куурай турган жагына кетет. 12Сен көргөн он мүйүз он падышаны билдирет, бирок алар али такка отуруша элек. Алар жырткыч менен бирге такка олтурушканда, бир аз эле бийлик кылганга үлгүрүшөт+. 13Алардын мүдөөсү бир болот жана күч-кудурети менен бийлигин жырткычка өткөрүп беришет. 14Алар Козуга каршы согуш ачышат. Бирок Козу аларды жеңет, анткени Ал эгедерлердин Эгедери, падышалардын Падышасы. Козу менен чогуу Анын тандап, Өзүнө чакырып алган ишенимдүү адамдары да согушат, – деди+.

15Анан периште мага дагы мындай деди:

– Сойку олтурган суулар – бул элдер, калктар, улуттар жана ар тилде сүйлөгөндөр. 16Сен көргөн жырткыч он мүйүзү менен чогуу сойкуну жектешет. Колундагынын баарын тартып алышып, өзүн жылаңач калтырышат. Этин жеп, өзүн отко ыргытышат+. 17Анткени Кудай Өз максатын аткартуу үчүн алардын ниетине бир мүдөөнү салып койгон болчу. Ошондуктан алар бийликтерин жырткычка өткөрүп беришти. Кудайдын сөзү толук аткарылып бүткүчө алар жырткычтын жетегинде болушат. 18Сен көргөн аял болсо жердеги падышалардын үстүнөн бийлик кылып турган улуу шаар.

18

Улуу шаар Бабылдын кыйрашы

18^1Ушундан соң, көктөн түшүп келе жаткан, улуу бийлиги бар дагы башка периштени көрдүм. Анын шаң-салтанатынан жер жүзү жаркырап кетти. 2Ал катуу үн менен:

– Кыйрады ал, улуу Бабыл кыйрады!
Ал жиндердин турагына айланды,
Арам рухтар конушуна,
Жексур жырткыч ийинине,
Жийиркеничтүү канаттуулар
Уясына айланды+.
3Анткени ал азгындыгын өзүнүн
Сунуп жатты ачуу шарап сыяктуу,
Бүт элдерди мас кылды да дүйнөнүн
Падышаларын бузуктукка батырды.
Ашып-ташкан молдугунан көпөстөр,
Шаң-салтанат турмушунан байышты, –

деди+. 4Анан асмандан мындай деген башка бир үндү уктум:

– Чыгып кеткин андан, элим, чыгып кет,
Болбой эле кой күнөөсүнө ортоктош,
Кабылбагын ал туш болор балээге!
5Көккө жетти анын толгон күнөөсү,
Кылмыштары түштү Кудай эсине+.
6Андан көргөн жамандыгын кайтарып,
Эми өзүнө кыянаттык кылгыла,
Жоругуна, жосунуна жараша
Тиешесин эки эселеп бергиле.
Эки эсе ачуусунан шараптын
Даяр кылып, чөйчөгүнө куйгула.
7Мурда канча сыймыктанып, мактанса,
Байлыгына маашыркаса канчалык,
Эми ошонун бардыгына жараша,
Азаптарга, кайгыларга салгыла.
Ал ичинен али дагы мындай дейт:
«Мен – ханышамын, тактысында олтурган,
Боздогондой жесир аял эмесмин».
8Ошондуктан бир заматта балээлер
Басып калып, илдеттерден кырылат
Көп адамдар. Ачарчылык, кайгыга
Кабылат ал, отко өрттөлөт, анткени
Соттоп жаткан Кудай Эге кудуреттүү+.

9Сойкуга кошулуп алып бузукулук кылган, анын байлыгы менен жыргаган жер үстүндөгү падышалар тигинин өртүнөн чыккан түтүндү көргөндө, аны жоктоп боздоп ыйлашат. 10Кыйналып жатканын көрүп, жандары чыгып, алыста туруп:

«Оо, кокуй күн, каран күн! Эмне болду,
Улуу шаар, бекем калаа Бабыл, сага?!
Бир паста жазаланып калдыңбы сен?!» –

деп үн салышат.

11-13Жердеги соодагерлер да аны карап алып, боздоп ыйлашат, анткени алардын алтын-күмүш буюмдарын, асыл таштары менен берметтерин, кымбат баалуу кездемелери менен маталарын, жибектен жасалган кыпкызыл кийимдерин, жыпар жыттуу жыгачтарын, пилдин сөөгүнөн, кымбат баалуу жыгачтан, жезден, темирден, мармардан жасалган буюмдарын, атырлары менен эндик-упаларын, мүр жана ладан аталган жыпар жыттуу заттарын, шараптары менен майларын, ундары менен буудайларын, малдары менен койлорун, аттары менен арабаларын, адамдардын денелери менен жандарын мындан ары эч ким сатып албай калат.

14Жаның эңсеп, каалаган
Буюмдардан куру калдың,
Дөөлөттөрүң, байлыгың
Түбү менен жок болду,
Издесең да, аларды
Таба албайсың эми сен.

15Ушунун баары менен соода жүргүзүп, байып алышкандар анын тартып жаткан азабынан коркушуп, алыста туруп алып:

16«Оо, кокуй күн, каран күн!
Кымбат баалуу кийимчен,
Кызыл шайы көйнөкчөн,
Алтын, жакут, берметиң
Жаркылдаган улуу шаар!
17Ушунча көп байлыгың
Заматта ойрон болдубу?!» –

деп боздошот.

Кеме башчылары, кемечилер, кемедегилер жана деңиздин аркасы менен акча тапкандардын баары алыстан карап турушат. 18Алар шаардын күйүп, түтөп жатканын көрүшкөндө: «Ушул улуу шаардай шаар бар беле?» – дешип боздошот. 19Баштарына күл чачып, боздоп ыйлап:

«Оо, кокуй күн, каран күн! Оо, улуу шаар!

Кемелүүнүн бардыгы көргөн эле

Байлыгыңдын үзүрүн. Кайда алар?

Аңырайып, бош калдың бир заматта.

20Оо, асман, муну көрүп, сен кубангын!

Ыйыктар, элчилер, пайгамбарлар –

Баарыңар кубангыла! Силер үчүн

Сазайын ушул шаардын Кудай берди», –

дешет.

21Анан бир күчтүү периште тегирмен ташындай болгон чоң ташты алып, деңизге ыргытты да:

– Мына ушундай күч менен
Ыргытылат, ташталат
Улуу калаа Бабыл да,
Тура албайт ал экинчи
22Арфа менен ырчынын,
Чоор менен сурнайдын
Сенден чыкпайт үндөрү.
Өнөрпоз да, уста да
Болбой калат сенде эми.
Тегирмендин үнү да
Калат эми угулбай
23Жанган чырак жарыгы
Мындан ары көрүнбөйт.
Күйөө менен колукту
Үндөрү да угулбайт.
Көпөстөрүң анткени
Эң мыкты эле дүйнөдө,
Анткени сыйкырчылыгың
Бардык элди алдады.
24Пайгамбарлар, ыйыктар,
Бүтүндөй жер жүзүндө
Өлтүрүлгөн адамдар
Канына забын ушул шаар, –

деди+.

19

Кудайга даңк

19^1Ушундан соң, асмандан көптөгөн адамдар айгайлагандай бир үндүн:

– Эгебизди мактагыла![*]
Бизди Кудай куткарды!
Ага таандык урмат-сый,
Шаң-салтанат, кудурет!+
2Анткени Анын соттору
Чындык жана адилет!
Анткени Ал соттоду
Бүт жер жүзүн булгаган,
Бузуктугу ашынган
Уяты жок сойкуну,
Кулдарынын каны үчүн
Кудай андан өч алды, –

дегенин уктум+.

3Дагы мындай деп кайталап кыйкырышты:

– Эгебиздин мактагыла!

Ошол шаардын түтүнү

Эми эч качан басылбайт+.

4Жыйырма төрт аксакал менен төрт жаныбар тизе бүгүшүп, тактыда олтурган Кудайга таазим кылышты. Анан кыйкырышты:

– Так ошондой!

Эгебизди мактагыла!+

5Анан тактыдан:

– Карапайым, атактуу,
Кудайымдан корккондор,
Жараткандын кулдары,
Баарың Аны даңктагын! –

деген үн чыкты.

6Анан көпчүлүктүн айгайындай, көптөгөн шаркыратмалардын шарындай, күн катуу күркүрөгөндөй үндү уктум:

– Эгебизди мактагыла!
Анткени Кудай-Эгебиз,
Кудуреттүү Падыша,
Өкүмдарлык бийлигин
Өз колуна алды эми+.
7Кубаналы, шаттанып,
Мактайлы Аны, анткени
Үйлөнүү тою Козунун
Башталайын деп калды.
Колуктусу камданды+.
8Кийгизилди үстүнө
Жаркыраган, таптаза
Ак шайыдан көйнөгү.

(Ак шайы ыйыктардын адил иштерин билдирет.)+

9Анан периште мага:

– Жаз, Козунун үйлөнүү тоюна чакырылгандар бактылуу! – деди да, дагы мындай деп кошумчалады:

– Бул сөздөр Кудайдын чыныгы сөздөрү.

10Ушул жерден мен ага табынып, бутуна жыгылдым. Бирок ал мага:

– Мындай кылба! Мен деле Ыйса айткан чындыкты ырастап жүргөн өзүң менен, боордошторуң менен кызмат кылып жүрөм. Кудайга табын! Анткени Ыйса айткан чындыкка пайгамбардык дем менен айтылган сөз туура келет, – деди+.

Ак боз атчан Бирөө

11Мен көк ачылып, алдымда турган ак боз атты көрдүм. Ишенимдүү жана Чындык деп аталган Бирөө аны минип алыптыр. Ал калыстык менен сот жүргүзүп, адилеттик үчүн согушат экен. 12Көздөрү оттой жалтылдап, башына көптөгөн кичинекей таажыларды кийип алыптыр. Денесинде өзүнөн башка эч ким билбеген ысмы жазылуу экен+. 13Канга чыланган чапан кийген Анын аты – Кудай Сөзү+. 14Таптаза ак шайы кийимчен, ак боз атчан асман аскерлери Анын артынан ээрчип жүрүштү. 15Оозунан элдерди кыйратуу үчүн колдоно турган курч кылыч чыкты. Ал элдердин үстүнөн темирдей катуу бийлик орнотот. Жүзүмдү тебелегенде ширеси агып чыккан сыяктуу, Ал кудуреттүү Кудайдын ачуусу менен каарынын шарабын алардын үстүнө төгөт+. 16Чапанынын санын жапкан тушунда мындай деген ат жазылган: «Падышалардын Падышасы, эгедерлердин Эгедери».

17Анан мен күндө турган бир периштени көрдүм. Ал асманда бийик учуп бараткан канаттуулардын баарына катуу үн менен:

– Келгиле, Кудайдын чоң тоюна чогулгула. 18Падышалар менен аскербашылардын, алдуулардын, аттар менен чабандестердин жана да бардык адамдардын: кул эместер менен кулдардын, атактуулар менен карапайымдардын этинен жегенге келгиле, – деп кыйкырды.

19Анан мен баягы жырткычтын жана жер бетиндеги падышалар менен алардын аскерлеринин Ак боз атчан менен Анын аскерлерине каршы согуш ачууга чогулушканын көрдүм+. 20Бирок жырткыч кармалып, аны менен кошо анын алдында укмуштай белгилерди көрсөтүп жаткан жалган пайгамбар да колго түштү. Ал ушул укмуштары менен жырткычтын белгисин кабыл алгандарды жана анын эстелигине табынгандарды азгырып-алдаган эле. Экөө тең күйүп жаткан күкүрт көлгө тирүүлөй ыргытылды+. 21Калган аскерлери атчандын оозунан чыккан кылычтан кырылышты жана канаттуулардын баары алардын этин жеп, абдан тоюнушту+.

20

Миң жылдык

20^1Андан соң, түпсүз туңгуюктун ачкычы бар, колуна чоң чынжыр кармаган бир периштенин асмандан түшүп келе жатканын көрдүм+. 2Ал байыркы жылан – ажыдаарды, башкача айтканда, ибилисти, же шайтанды кармады да миң жылга байлап салды+. 3Миң жыл бүткүчө элдерди мындан ары алдаганын токтотуу үчүн аны туңгуюкка таштады да, үстүнөн кулпулап, мөөр басып салды. Андан кийин ал кыска убакытка эркиндикке чыгышы керек.

4Анан мен тактыларды көрдүм. Аларда Кудай бийлик кылууга укук бергендер олтурушуптур. Ошондой эле Ыйса тууралуу күбөлүккө өтүп, Кудай Сөзү үчүн баштары алынгандардын жандарын көрдүм. Алар жырткычка же анын эстелигине табынбагандар жана анын белгисин чекесине же колуна койдурбагандар болчу. Булар кайрадан өмүр сүрүп, Ыйса менен бирге миң жыл падышалык кылышты+. 5(Калган өлүктөр миң жыл бүткүчө кайра тирилишпеди). Бул биринчи тирилүү. 6Биринчи тирилүүгө катышкандар бактылуу жана ыйык адамдар. Экинчи өлүм алардын үстүнөн бийлик кыла албайт. Алар Кудайдын жана Машаяктын дин кызматкерлери болуп, Аны менен бирге миң жыл падышачылык кылышат+.

Шайтандын тагдыры

7Миң жыл өткөндө, шайтан өзүнүн түрмөсүнөн бошотулду да, 8төгөрөктүн төрт бурчунда жашаган улуттар – Гок менен Магокту алдап, согушка чогултуу үчүн жөнөдү. Алардын саны деңиз жээгиндеги кумдай эле+. 9Жерди туурасынан аралап өтүп, Кудайдын сүйүктүү шаарындагы ыйыктардын жамаатын курчап алышты. Бирок көктөн бир от түшүп, аларды жалмады+. 10Анан аларды алдаган ибилис мурда жырткыч менен жалган пайгамбар ыргытылган күйүп жаткан күкүрт көлгө ыргытылды. Эми алар күнү-түнү түбөлүктөн түбөлүккө азап тартышат+.

Кыямат кайым

11Анан мен чоң ак тактыны жана анда олтурган Бирөөнү көрдүм. Асман-жер анын алдынан качып, таптакыр жок болушту. 12Тактынын алдында атактуусу, карапайымы дебей, бардык өлгөндөрдүн турганын көрдүм. Китептер ачылуу экен. Дагы бир башка китеп да ачылуу турду. Ал өмүр китеби эле. Өлүктөр, китептерде жазылгандай, кылган иштерине жараша соттолушту+. 13Деңиз да, өлүм менен о дүйнө да өздөрүндөгү өлүктөрдү чыгарып беришти. Ошондо баары кылган иштерине жараша соттолушту+. 14Анан өлүм менен о дүйнө от көлүнө ыргытылды. От көлү – бул экинчи өлүм. 15Ким өмүр китебинде жазылбаса, от көлүнө ыргытылды+.

21

Жаңы Иерусалим

21^1Анан мен жаңы асман менен жаңы жерди көрдүм. Анткени биринчи асман менен биринчи жер жок болуп кетиптир, деңиз да жок экен+. 2Мен күйөөсү үчүн жасалгаланып даярдалган колуктуга окшогон, көктөн, Кудайдан түшүп келе жаткан ыйык шаар – жаңы Иерусалимди көрдүм+. 3Тактыдан:

– Карагыла, турак жайы Кудайдын
Адамдардын арасына орноду.
Мындан ары, болуп эми Кудайы,
Алар менен чогуу жашайт Жараткан.
Анын эли болуп калып адамдар,
Алар менен болот Кудай ар дайым.
4Бардык жашты көздөрүнөн алардын
Аарчыйт Кудай, өлүм деген жок болот.
Мындан ары болбой калат эч бир ый,
Өкүрүк да, оору дагы, анткени
Мурункунун өтүп кетти бардыгы! –

деген катуу үндү уктум+.

5Тактыда Олтурган болсо:

– Мен баарын жаңыртып жатам! – деди.

Анан сөзүн улантып:

– Муну жазып кой, анткени бул сөздөр ишенимдүү жана акыйкат, – деди+.

6Ал мага дагы мындай деди:

– Баары аткарылды. Мен Альфа жана Омегамын, Башталышы жана Аягымын. Ким суусаса, өмүр булагынан бекер ичиремин+. 7Жеңүүчү ушунун баарын мураска алат жана Мен анын Кудайы, ал Менин уулум болот+. 8Бирок коркок, ишенбес, пас, канкор, бузуку, сыйкырчы, бутка табынуучу жана бардык жалганчылардын барар жери – жалындаган күкүрт көл. Бул экинчи өлүм+.

9Акыркы жети балээ толгон жети идишти көтөргөн жети периштенин бири келди да, мага:

– Бери кел, мен сага колуктуну – Козунун аялын көрсөтөм, – деди+.

10Анан Кудайдын Руху мени толук бийлеп алды да, периште улуу жана бийик тоого алып чыгып, көктөн, Кудайдан түшүп келе жаткан Ыйык Шаар – Иерусалимди көрсөттү+. 11Ал Кудайдын даңкын чачыратып, жаркырап турган эле, анын жаркыраганы өтө кымбат баалуу ташка, мөлтүр таштай тунук ясписке окшоп, 12чоң, бийик дубалында он эки дарбазасы бар экен. Ар бир дарбазасында бирден периште кайтарып туруптур. Дарбазаларына Ысрайылдын он эки уруусунун аттары жазылыптыр. Бир дарбазага бир аттан. 13Чыгыш тарабында үч, түндүк тарабында үч, түштүк тарабында үч, батыш тарабында үч дарбаза. 14Дубалдын он эки кат пайдубалы бар экен. Аларга Козунун он эки элчисинин аттары жазылган. Ар бирине бирден ат+.

15Мени менен сүйлөшкөн периштенин шаарды, анын дарбазаларын жана дубалын өлчөй турган алтындан ченегичи бар эле+. 16Шаар төрт чарчы сыяктуу жайгашып, узуну да туурасы да бирдей болчу. Периште ченегичи менен шаарды ченегенде узуну да, туурасы да, бийиктиги да эки миң төрт жүз чакырым болуп чыкты. 17Дубалынын калыңдыгын ченеди эле, жетимиш метр болду. Периште колдонгон ченегич адамдыкы менен бирдей эле. 18Дубал яспистен, ал эми шаар болсо айнектей тунук таза алтындан жасалыптыр. 19Дубалдарынын пайдубалы түрдүү-түрдүү асыл таштар менен кооздолуптур. Биринчи пайдубалы – яспистен, экинчиси – көк жакуттан, үчүнчүсү – акак таштан, төртүнчүсү – зымырыттан, 20бешинчиси – феррузадан, алтынчысы – лалдан, жетинчиси – сары жакуттан, сегизинчиси – көк зымырыттан, тогузунчусу – топаздан, онунчусу – жашыл акак таштан, он биринчиси – хиацинттен, он экинчиси – аметисттен эле. 21Он эки дарбазасы – он эки бермет. Ар бир дарбаза бир берметтен жасалган. Шаардын башкы көчөсү тунук айнектей болгон таза алтындан салыныптыр.

22Шаардын ичинен ийбадаткана көргөнүм жок, анткени анын ийбадатканасы Кудуреттүү Кудай Эге менен Козунун Өзү экен. 23Шаардын күнгө же айдын жарыгына муктаждыгы болбоду, анткени Кудайдын шаң-салтанаты ага жарык берип, Козунун Өзү шамчырак катары нурун чачып турду+. 24Бардык улуттар шаардын жарыгында жүрүп, жер бетиндеги падышалар өзүлөрүнүн шаң-салтанатын ошол шаарга алып келишти. 25Шаар дарбазалары күнү бою ачык туруп, эч качан жабылбады, анткени ал жакта түн деген жок экен. 26Бардык улуттардын улуулугу менен сый-урматтары шаардын ичине алынып келинет. 27Шаарга эч бир таза эмес нерсе, уяттуу же алдамчылык иш кылган киши кирбейт. Козунун өмүр китебине аттары жазылгандар гана киришет.

22

Өмүр дайрасы

22^1Ушундан соң, периште мага мөлтүр таштай жылтылдаган дайраны көргөздү. Бул өмүр суусу эле. Ал Кудай менен Козунун тактысынан агып чыгып, 2шаардагы башкы көчөнүн кап ортосуна куюлуп жатты. Дарыянын эки жээгинде тең ар айда бир, жылына он эки жолу түшүм берген – жемиши түбөлүк өмүр берүүчү дарак өсүп турду. Анын жалбырактарын элдерди айыктыруу үчүн колдонушат+. 3Мындан ары эч кандай каргыш болбойт. Анткени Кудай менен Козунун тактысы шаардын ичине орнотулат. Кудайдын кулдары Ага кызмат кылышат. 4Кудайды өз көздөрү менен көрүп, аты чекелерине жазылат+. 5Ал жакта мындан ары эч качан түн болбойт. Эч качан чырактын же күндүн жарыгына муктаж болушпайт, анткени Кудай Эгенин Өзү аларга жарыгын төгүп турат. Алар Аны менен бирге түбөлүктөн түбөлүккө бийлик кылышат+.

6Периште мага мындай деди:

– Бул ишенсе боло турган акыйкат сөздөр. Пайгамбарлардын оюн башкарган Кудай Эге жакын арада боло турган окуяларды кулдарына көрсөтүү үчүн периштесин жиберди+.

Ыйса жакында келерин эсте

7«Сак тургула, Мен жакында келем! Ушул китептеги пайгамбарлык сөздөрдү аткаргандар бактылуу»+.

8Мен, Жакан, ушуларды уктум да көрдүм. Угуп, көрүп бүткөн соң, табынайын деген ниетте ушуларды көргөзгөн периштенин бутуна жыгылдым+. 9Бирок ал:

– Токтот! Мен өзүң менен, боордошторуң болгон пайгамбарлар менен жана ушул китептин сөздөрүн аткаргандар менен бирге кызмат кылып жүрөм. Кудайга табынгының! – деди.

10Анан ал мага мындай деди:

– Бул китептеги пайгамбарлык сөздөрдү жашырбагын, анткени андагылар аткарыла турган убакыт жакын калды+. 11Жамандык кылгандар дагы кыла беришсин, пастыкка баткандар дагы бата беришсин, ал эми адилеттер адил иштерин дагы улантышсын, ыйыктар андан бетер ыйык боло беришсин+.

12«Сак тургула, Мен жакында келемин! Ар кимдин ишине жараша берер сыйлыгымды Өзүм менен бирге ала келем+. 13Мен Альфа жана Омегамын, Биринчи жана Акыркымын, Башталышы жана Аягымын+. 14Дарактын түбөлүк өмүр берүүчү жемишинен жегенге жана шаар дарбазалары аркылуу киргенге укук алуу үчүн кийимдерин жууп алгандар бактылуу+. 15Жалган дин мугалимдер, сыйкырчылар, аягы суюктар, канкорлор, бутка табынуучулар жана жалгандыкты сүйгөн алдамчылардын баары сыртта калышат+. 16Мен, Ыйса, жыйындар үчүн айтылган ушул сөздөрдү силерге жарыя кылсын деп периштемди жибердим. Мен – Дөөттүн тукумумун жана жаркыраган таңкы жылдызмын»+.

17Рух менен Колукту: «Кел!» – дешет. Уккандар да: «Кел!» – деп айтышсын. Ким суусаса, келсин. Ким кааласа, өмүр суусунан бекер алсын+.

Угарманга эскертүү

18Ушул китептеги пайгамбарлык сөздөрдү уккан ар бир адамга эскертип коёюн: эгерде кимде-ким мындагы пайгамбардык сөздөргө бир нерсе кошсо, Кудай ага ушул китепте жазылган балээлерди кошот. 19Кимде ким бул пайгамбардык китептин сөздөрүнөн бир нерсе алып салса, Кудай аны ушул китепте жазылган түбөлүк өмүр берүүчү дарактын жемишинен жедирбейт да, ыйык шаарга киргизбейт.

20Ушул кабарларды жарыялап жаткан:

– Ооба, Мен жакын арада келем! – дейт.

Келегөр, Эгебиз Ыйса. Оомийин+.

21Эгебиз Ыйса баарыңа ырайым кылсын.

* 1:8 Грек алфавитиндеги биринчи жана акыркы тамгалар. Бул – Кудай Эге баарынын баштоочусу жана бүтүрүүчүсү дегенди билдирет.

* 1:9 Байыркы тарых китептеринде Жакан жыйындагы кадыр-барктуу адам болгондуктан, Рим бийлиги аны Патмос аралына сүргүнгө айдаган деп айтылат.

* 1:10 Бул жуманын биринчи күнү болсо керек. Ушул күнү Эгебиз Ыйса Машаяк өлүп, кайра тирилген.

* 2:6 Николаиттер – жалган ишеним менен жалган идеяларды жолдогондор (2:15 ти да караңыз).

* 2:11 экинчи өлүм – Аян 20:12-15ти караңыз.

* 2:13 Пергам шаарында эң байыркы ийбадаткана болгон. Адамдар ал жерге барып, Рим падышасына табынган.

* 2:14 Санак 25:1 – 3.

* 2:15 Аян 2:6ны караңыз.

* 3:7 «Дөөттүн ачкычын» – бул бабасы Дөөт падышанын тукумун башкарганга (Ыйсанын) укугу бар дегенди билдирет.

* 7:9 «колдоруна пальма бутактарын кармаган» – Адамдардын Кудайдын куткарылуусун кубануу менен кабыл алганын билдирет. Жкн. 12:13тү караңыз.

* 7:17 Ышая 49:10, 25:8.

* 9:11 Бул «кыйратуучу» дегенди билдирет.

* 14:14 Дан. 7:13 караңыз.

* 16:13 Жалган пайгамбар – бул экинчи жырткыч. Аян 13:11 – 17ни караңыз.

* 19:1 19:1, 3, 4, 6-аяттардагы «Эгебизди мактагыла» деген сөздөр түп нускада «Аллилуия» деп берилген.

+ 1:1 Аян 22:6
+ 1:2 Жкн. 19:35
+ 1:3 Аян 22:7, Аян 22:10

+ 1:4 Аян 3:1, Аян 4:5, Аян 5:6, Жкн. 3:11, 1 Тим. 6:13, Элч. 26:23, 1 Кор. 15:20, Кол. 1:18, 1 Пет. 1:18-19

+ 1:6 1 Пет. 2:9, Аян 5:10, Аян 20:6, 1 Пет. 4:11, Жүй. 1:24-25, Аян 5:13

+ 1:9 Мк. 10:39
+ 1:10 Аян 4:2
+ 1:13 Аян 15:6
+ 1:14 Аян 2:18, Аян 19:12
+ 1:16 Эвр. 4:12, Аян 19:15, Мт. 17:2
+ 1:17 Мт. 28:4, Аян 2:8, Аян 22:13
+ 1:18 Рим. 6:9, Рим. 14:9, Аян 9:1, Аян 20:1
+ 2:1 Аян 1:13, Аян 1:16
+ 2:2 2 Кор. 11:13, 1 Жкн. 4:1

+ 2:7 Мт. 11:15, Мк. 4:9, Лк. 8:8, Аян 3:6, Аян 3:13, Аян 3:22, Аян 13:9, Аян 3:5, Аян 21:7, Лк. 23:43, 2 Кор. 12:4, Башт. 2:9, Башт. 3:22, Аян 22:2

+ 2:8 Аян 1:17-18
+ 2:9 Жкп. 2:5, 2 Кор. 8:9, Аян 3:9
+ 2:10 Аян 12:11, Жкп. 1:12, Аян 3:11
+ 2:11 Аян 2:7, Аян 20:6, Аян 21:8
+ 2:12 Аян 1:16

+ 2:14 2 Пет. 2:15, Элч. 15:29, 1 Кор. 8:10, 1 Кор. 10:19

+ 2:15 Аян 2:6

+ 2:16 2 Тес. 2:8

+ 2:17 Аян 2:7, Жкн. 6:48-50, Аян 3:12, Аян 19:12

+ 2:18 Аян 1:14-15
+ 2:20 1 Пад. 16:31, 1 Пад. 21:25, Аян 2:14
+ 2:21 2 Пет. 3:9, 2 Пет. 3:15
+ 2:23 1 Шам. 16:7, Мт. 16:27
+ 2:25 Аян 3:11
+ 2:26 Аян 12:5, Аян 19:15, Аян 22:16
+ 2:29 Аян 2:7

+ 3:1 Аян 1:4-5, Аян 1:16, Рим. 1:15, Эф. 2:1, Эф. 2:5, Кол. 2:13, 1 Тим. 5:6

+ 3:3 Мт. 24:43-44, 2 Пет. 3:10, 1 Тес. 5:2, Аян 16:15

+ 3:4 Жүй. 1:23, Аян 6:11, Аян 7:9, Мт. 10:11, Мт. 22:8, Элч. 13:46

+ 3:5 Аян 2:7, Аян 21:7, Лк. 10:19, Мт. 10:32
+ 3:6 Аян 2:7
+ 3:9 Аян 2:9
+ 3:10 2 Пет. 2:9, 1 Кор. 10:13

+ 3:11 Аян 22:7, Аян 22:12, Аян 22:20, Аян 2:25

+ 3:12 Аян 2:7, 1 Пад. 7:21, Аян 2:17

+ 3:13 Аян 2:7

+ 3:14 Кол. 1:15, Кол. 1:18, 1 Кор. 14:16, 2 Кор. 1:20

+ 3:17 1 Кор. 4:8, Жкн. 9:39-41
+ 3:18 Аян 16:15
+ 3:19 Эвр. 12:5-6
+ 3:20 Лк. 12:36, Жкн. 14:23

+ 3:21 Жкн. 16:33, Мк. 16:19, Мт. 19:28, Лк. 22:30

+ 3:22 Аян 2:7
+ 4:1 Аян 1:10.
+ 4:1 Аян 1:10
+ 4:2 Аян 1:10, 1 Пад. 22:19,
+ 4:4 Аян 3:4

+ 4:5 Аян 8:5, Аян 11:19, Аян 16:18, Аян 1:4-5,

+ 4:6 Аян 15:2,
+ 4:11 Аян 5:12,
+ 5:1 Аян 10:4, Аян 22:10
+ 5:5 Аян 22:16, Башт. 49:9

+ 5:6 Жкн. 1:29, Жкн. 1:36, 1 Пет. 1:19, Элч. 8:32-33, Аян 1:4-5

+ 5:8 Аян 8:3-4

+ 5:9 Аян 14:3, Аян 7:9, Аян 11:9, Аян 14:6, Аян 14:3-4

+ 5:10 1 Пет. 2:9, Аян 1:6
+ 5:11 Лк. 2:13
+ 5:12 Аян 4:11

+ 5:13 1 Пет. 4:11, Жүй. 1:24-25, Аян 1:6, Аян 7:12

+ 5:14 Аян 4:10
+ 6:1 Аян 5:1, Аян 4:7, Аян 14:2, Аян 19:6
+ 6:4 Мк. 13:8
+ 6:6 Аян 7:3
+ 6:9 Аян 20:4
+ 6:10 Лк. 18:7, 2 Тес. 1:6, Аян 19:2
+ 6:11 Аян 3:4
+ 6:12 Мк. 13:8, Аян 11:13,
+ 6:14 Аян 16:20
+ 6:16 Лк. 23:30
+ 7:3 Аян 14:1, Аян 22:4
+ 7:9 Аян 3:4
+ 7:10 Аян 12:10, Аян 19:1
+ 7:11 Аян 4:6
+ 7:12 Аян 5:13-14

+ 7:14 Мт. 24:21, Эвр. 9:14, Аян 19:8, Аян 22:14

+ 7:17 2 Шам. 5:2, Жкн. 10:11, Аян 21:4
+ 8:1 Аян 5:1
+ 8:2 Мт. 18:10-11
+ 8:3 Аян 5:8
+ 8:4 Элч. 10:4
+ 8:5 Аян 4:5
+ 8:8 Аян 11:6
+ 8:10 Аян 9:1

+ 9:1 Лк. 10:18, Аян 8:10, Аян 12:8-9, Аян 1:18

+ 9:4 Аян 7:2-4
+ 9:12 Аян 11:14
+ 9:14 Аян 16:12
+ 9:20 1 Кор. 10:20,
+ 9:21 Аян 21:8, Аян 22:15
+ 10:1 Аян 4:3, Аян 1:15-16
+ 10:4 Аян 5:1, Аян 22:10
+ 10:7 Аян 11:15
+ 11:1 Аян 21:15
+ 11:2 Лк. 21:24, Аян 12:6, Аян 13:5
+ 11:6 1 Пад. 17:1, Аян 8:8
+ 11:7 Аян 9:1,
+ 11:11 Башт. 2:7,
+ 11:12 Аян 4:1, 1 Тес. 4:17
+ 11:13 Аян 6:12
+ 11:14 Аян 8:13, Аян 9:12

+ 11:15 Мт. 24:31, Аян 10:7, Лк. 1:33, 1 Кор. 15:24

+ 11:16 Аян 4:4
+ 11:17 Аян 1:4, Аян 16:5
+ 11:18 Аян 20:12
+ 11:19 Аян 15:5, Жаш. 10:11, Аян 16:21
+ 12:1 Башт. 37:9

+ 12:3 Аян 12:18-Аян 13:1, Аян 17:3, Аян 17:12

+ 12:5 Аян 2:27, Аян 19:15
+ 12:6 Аян 11:3, Аян 13:5
+ 12:7 Жүй. 1:9

+ 12:9 Башт. 3:1, Аян 20:2, Лк. 10:18, Жкн. 12:31

+ 12:11 Аян 15:2, Лк. 14:26, Жкн. 12:25, Аян 2:10

+ 12:14 Аян 13:5
+ 12:17 Башт. 3:15
+ 13:1 Аян 12:3
+ 13:2 Лк. 4:6
+ 13:5 Аян 11:2, Аян 12:6
+ 13:7 Аян 11:7, Аян 12:17
+ 13:8 Аян 3:5
+ 13:9 Аян 2:7
+ 13:10 Аян 14:12

+ 13:13 Мк. 13:22, Аян 16:13, Аян 19:20, Лк. 9:54

+ 13:14 Мт. 24:24, Мк. 13:22, 2 Тес. 2:9
+ 14:1 Эвр. 12:22, Аян 3:12, Аян 7:3-4
+ 14:2 Аян 1:15, Аян 6:1
+ 14:3 Аян 5:9
+ 14:4 2 Кор. 11:2, Жкп. 1:18, 2 Тес. 2:13
+ 14:8 Аян 18:2
+ 14:9 Аян 13:15
+ 14:10 Аян 14:10, Аян 20:10
+ 14:12 Аян 13:10
+ 14:13 Аян 20:6
+ 14:14 Аян 1:13
+ 14:15 Мк. 4:29
+ 14:19 Аян 19:15
+ 15:1 Аян 16:1, Аян 17:1, Аян 21:9
+ 15:2 Аян 4:6, Аян 12:11, Аян 13:17
+ 15:5 Аян 11:19
+ 15:6 Аян 1:13
+ 15:7 Аян 4:6
+ 15:8 1 Пад. 8:10-11,
+ 16:1 Аян 15:1,
+ 16:2 Аян 13:16,
+ 16:3 Аян 8:8-9
+ 16:5 Аян 1:4, Аян 11:17,
+ 16:6 Мт. 23:35, Аян 18:24,
+ 16:7 Аян 6:9
+ 16:9 Элч. 12:23
+ 16:10 Аян 13:2,
+ 16:12 Аян 9:14,
+ 16:13 Аян 12:3, Аян 13:11
+ 16:14 Мк. 13:22, Аян 13:13

+ 16:15 Мт. 24:43-44, 2 Пет. 3:10, 1 Тес. 5:2, Аян 3:3, Аян 3:18

+ 16:18 Мк. 13:19
+ 16:19 Аян 14:10
+ 16:20 Аян 6:14
+ 16:21 Жаш. 10:11, Аян 11:19
+ 17:1 Аян 15:1, Аян 21:9,
+ 17:2 Аян 14:8
+ 17:3 Аян 12:3
+ 17:6 Аян 16:6
+ 17:8 Аян 9:1, Аян 11:7
+ 17:12 Аян 12:3
+ 17:14 1 Тим. 6:15, Аян 19:16,
+ 17:16 Аян 18:8
+ 18:2 Аян 14:8,
+ 18:3 Аян 17:2,
+ 18:5 Жун. 1:2
+ 18:8 Аян 17:16
+ 18:24 Мт. 23:35, Аян 16:6, Аян 17:6
+ 19:1 Аян 7:10
+ 19:2 Аян 6:10
+ 19:3 Аян 14:11, Аян 18:9
+ 19:4 Аян 4:4
+ 19:6 Аян 1:15, Аян 6:1,
+ 19:7 Мт. 22:2, Мт. 25:10, Аян 21:2
+ 19:8 Аян 7:14
+ 19:10 Элч. 10:25-26, Аян 22:8-9
+ 19:12 Аян 1:14, Аян 2:17
+ 19:13 Жкн. 1:1

+ 19:15 Аян 1:16, Аян 2:27, Аян 12:5, Аян 14:19-20

+ 19:19 Аян 16:16
+ 19:20 Аян 13:11-15, Аян 16:13,
+ 19:21 Аян 1:16
+ 20:1 Аян 9:1
+ 20:2 Башт. 3:1, Аян 12:9
+ 20:4 Мт. 19:28, Аян 6:9, Аян 13:12-16,
+ 20:6 Аян 2:11, Аян 14:13, Аян 21:8, Аян 1:6
+ 20:8 Аян 16:14
+ 20:9 Аян 11:5
+ 20:10 Аян 19:20
+ 20:12 Мт. 16:27
+ 20:13 Элч. 24:15
+ 20:15 Мт. 13:42, Мт. 13:50
+ 21:1 2 Пет. 3:13, Аян 20:11
+ 21:2 Гал. 4:26, Эвр. 12:22, Аян 19:7
+ 21:4 Аян 7:17,
+ 21:5 2 Кор. 5:17

+ 21:6 Аян 1:6, Аян 22:13, Жкн. 4:10, Жкн. 7:37

+ 21:7 Аян 2:7, Аян 3:5, Мт. 25:34, 2 Шам. 7:14, 2 Кор. 6:18

+ 21:8 1 Кор. 6:9-10, Гал. 5:19-21, Аян 22:15, Аян 2:11, Аян 20:6

+ 21:9 Аян 15:1, Аян 17:1
+ 21:10 Аян 17:3
+ 21:14 Эф. 2:20
+ 21:15 Аян 11:1
+ 21:23 Аян 22:5
+ 22:2 Башт. 2:9, Башт. 3:22, Аян 2:7

+ 22:4 Мт. 5:8, 1 Жкн. 3:2, Эвр. 12:14, Аян 7:3-4

+ 22:5 Аян 21:23
+ 22:6 Аян 1:1
+ 22:7 Аян 3:11, Аян 1:3
+ 22:8 Аян 19:10
+ 22:10 Аян 10:4, Аян 1:3
+ 22:11 2 Тим. 3:13
+ 22:12 Мт. 16:27
+ 22:13 Аян 1:8, Аян 21:6
+ 22:14 Аян 7:14

+ 22:15 1 Кор. 6:9-10, Гал. 5:19-21, Аян 21:8

+ 22:16 Аян 5:5, Аян 2:26

+ 22:17 Аян 21:2, Аян 21:9, Жкн. 7:37, Аян 21:6

+ 22:20 1 Кор. 16:22

+ https://ibt.org.ru/ftpmirror/pub/ebook/KGZ/KYLSC/Ыйык-Китеп__Tran.azw3

Table of Contents

- Ыйык Китеп

- Аян

- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
- 11
- 12
- 13
- 14
- 15
- 16
- 17
- 18
- 19
- 20
- 21
- 22