Ыйык Китеп: Жашыя
Author: Кыргызстандын Ыйык Китеп Коому (UBS)
Date: 2020-06-18T19:04:12.077998+00:00

Ыйык Китеп

Ыйык Китеп

1. Жашыя

Жашыя

Жашыя

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

6. 6

7. 7

8. 8

9. 9

10. 10

11. 11

12. 12

13. 13

14. 14

15. 15

16. 16

17. 17

18. 18

19. 19

20. 20

21. 21

22. 22

23. 23

24. 24

Сөз башы

Нундун уулу Жашыя китеби (ивр. יְהוֹשֻׁעַ בִּן-נוּן‎, Ехошуа-бен-Нун) – Танахтагы (Байыркы Келишим китептериндеги) алтынчы китеп. Бул китепте Муса пайгамбардын көз жумган убагынан баштап, Нундун уулу Жашыянын каза болгон күндөрүнө чейинки эврей элинин тарыхы жазылган (б.з.ч. 1276 – б.з.ч. 1244 жылдар). Эврейлер бул китептин автору Нундун уулу Жашыя өзү болгон деп ишенишет (китептин аягында Жашыянын өлүмү жөнүндөгү бир нече аяттарды гана Шамил пайгамбар жазган). Бул китеп Ыйык Жазууда Муса пайгамбардын Тоорат китебинен кийин орун алып, Тооратта баяндалган окуялардын уландысы катары аны менен тыгыз байланышта.

Жашыя китеби Кудай ысрайыл элине беремин деп убада кылган жерди кантип ээлегендиги тууралуу айтып берет. Ал жер Канаан деп аталган.

Китеп өзү айтып берген окуялардын башкы каарманы Нундун уулу Жашыянын аты менен аталып калган. Муса пайгамбар көз жумгандан кийин ал ысрайыл элинин эл башчысы болуп дайындалган болчу.

Жашыя китеби эки бөлүктөн турат. Биринчи бөлүктө (1-12 – бөлүмдөр) ысрайыл эли Канаан жеринде көптөгөн шаар-кыштактарды басып алышы үчүн Кудай Өзү жардам берет. Кээ бир убактарда Кудай кереметтер аркылуу Өз элине кубат берет. Мисалы, Иерихон шаарын басып алууда, ошол шаардын дубалын уратып, ысрайылдар шаарга чабуул коюу үчүн жол ачып берет (6:20). Кийинчерээк, Гибон шаарын басып алууда Кудай асмандан таш жаадырып, жоону кырып салат. Андан кийин Эгедер асмандагы ордунда токтотуп коёт. ысрайыл аскерлери ушундан пайдаланып, душманды толук кырып салууга үлгүрөт (10:1-15).

Бирок ысрайылдар Эгебизге гана табынып, Ага кызмат кылабыз деген убадасын бузган убакта, Кудай аларга жардам берүүдөн баш тартат. Мисалы, Ай шаарын багындыруу үчүн согушта, ысрайыл аскерлери жеңилип калат, анткени эл Кудай менен түзгөн келишимди бузган эле (7:1-12).

Бул китептин экинчи бөлүгүндө (13-24 – бөлүмдөр) ысрайыл калкынын урууларынын ар бири өз жерлерин кантип алгандыгы айтылат. ысрайыл эли алгач Иордан дарыясынын күн чыгышындагы жерлерди басып алат. Басып алынган жерлер рубейин, гат урууларына жана менаше уруусунун жарымына бөлүп берилет.

Бирок ысрайыл журтунун калган уруулары жер ала элек болчу. Ошондуктан, жер алган рубейин, гат уруулары жана менаше уруусунун жарымынын эли калган уруулар да жерге ээ болушу үчүн, алар менен чогуу Иордандын батыш тарабындагы элдерге кол салып, алардын жерлерин ээлеп алууга милдеттүү түрдө жардам берет.

Иордандын батыш тарабынан ээлеп алынган жерлер ысрайыл элинин калган урууларына өкчөмө таш ташталып бөлүнөт. Леби уруусун болсо Кудай Өзүнө кызмат кылдыруу үчүн тандап алгандыктан, ал урууга жер бөлүнүп берилбейт. Бирок алар жашашы үчүн бардык уруулар өзүнө тийген үлүш жерлерден шаар-кыштактарды ажыратып берет.

Китептин аягында Жашыя Кудайдын ысрайыл элине кылган жакшылыктарын эстеп, эки жолу элге айтып берет. Сөзүнүн аягында Жашыя «Ошондуктан Кудай Эгеңерден коркуп, Ага берилип, ак ниеттен кызмат кылгыла. Дарыянын аркы өйүзүндө жана Мисирде ата-бабаларыңар ийбадат кылган кудайлардан баш тартып, өз Эгеңерге кызмат кылгыла» (24:14) деп айткан.

Мазмуну

1. I. Канаан жерине жортуул (1:1–5:12)
2. А. Кудайдын Жашыяны тандашы (1-бөлүм)
3. Б. Иерихондогу чалгынчылык иштер (2-бөлүм)
4. В. Иордан дарыясынан өтүү (3-бөлүм)

5. Г. Эстелик таштар жана Иордандан өтүүнүн аякташы (4-бөлүм)

6. Д. Ысрайыл элинин ыйыкталышы жана Азаттык майрамын майрамдоо (5-бөлүм) II. Канаанды басып алуу (5:13–12:24)

7. А. Кудайдын аскерлеринин аскер башчысы (5:13-16)

8. Б. Ысрайыл аскерлеринин ыйык казаттары (6-8-бөлүмдөр)

9. В. Канаандын түштүк элдерине каршы жортуул (9-10-бөлүмдөр)

10. Г. Канаандын түндүк элдерине каршы жортуул (11:1-15)

11. Д. Ысрайылдар ээ болгон жеңиштер (11:16-12:4)

12. III. Канаан жерин үлүштөргө бөлүштүрүү (13–21-бөлүмдөр)

13. А. Эки жарым уруунун үлүштөрү (13-бөлүм)

14. Б. Калептин энчиси (14-бөлүм)

15. В. Тогуз жарым уруунун энчисине жер бөлүштүрүү (15:1-19:48)

16. IV. Канаандагы кийинки жылдар (22-24-бөлүмдөр)

17. А. Чек арадагы өз ара түшүнбөстүктү иликтөө (22-бөлүм)

18. Б. Нундун уулу Жашыянын өмүрүнүн акыркы күндөрү (23:1-24:28)

19. В. Текстке кошумча маалымат (24:29-33)

1

Кудайдын Жашыяга берген буйругу

1^1Кудайдын кулу Муса дүйнө салгандан кийин, Мусанын жардамчысы Нундун уулу Жашыяга Жараткан Эге мындай деди:

2– Менин кулум Муса көз жумду. Эми өзүң баш болуп бүт эл-журтуң менен мына бул Иордан дарыясынын аркы өйүзүнө – Мен ысрайыл урпактарына бергени жаткан жерге өтүп бар. 3Мусага убада кылганымдай, таманыңар тийген жердин баарын өзүңөргө беремин. 4Түштүктөгү ушул чөлдөн түндүктөгү Ливан тоолоруна чейин, чыгыштагы Эфрат дарыясынан батыштагы Жер Ортолук деңизге чейинки жерлер жана хеттердин бардык жерлери силердин чегиңер болот+. 5Өмүрүң өткөнчө эч ким сага каршы тура албайт. Мен Мусаны кандай колдосом, сени да ошондой колдойм. Сенден эч качан алыстабайм, сени таштабайм+. 6Бекем, кайраттуу бол! Мен ата-бабаларына берем деп ант берген ошол жерди аларга сен алып бересиң. 7Сен тек гана бекем, кайраттуу бол, Менин кулум Муса берген мыйзамдын баарын сактап, так аткар. Бардык иштериң ийгиликтүү болуш үчүн, андан оңго да, солго да бурулба. 8Тооратта жазылгандар оозуңдан түшпөсүн, анда жазылгандардын бардыгын так аткарыш үчүн, алар жөнүндө күнү-түнү ой жүгүрт, ошондо акыл-эстүүлүк менен иш кылып, өркүнүң өсүп, ийгиликтүү болосуң. 9Мен сага буйрук кылам, бекем, кайраттуу бол. Эч коркпогун, көңүлүң да чөкпөсүн, анткени кайда барсаң да, Кудай Эгең сага жар болот.

Жашыянын элге берген буйругу

10Ошондон кийин Жашыя эл башкаруучуларына мындай деп буйруду:

11– Конушту аралап, элге: «Жол азык камдагыла, үч күндөн кийин ушул Иордандын аркы жээгине өтүп, Кудай Эгеңер силерге берип жаткан жерге ээлик кылуу үчүн киресиңер» деп буйрук бергиле. 12Ал эми рубейин, гат урууларына жана менаше уруусунун жарымына Жашыя мындай деди: 13– Жараткан Эгебиздин кулу Мусанын буйрук кылып айткан сөздөрүн эстегилечи, ал: «Кудай Эгеңер силерге бейпилдик тартуулап, ушул жерди берди» деп айткан. 14Аялдарыңар, балдарыңар, мал-мүлкүңөр Иордандын ушул өйүзүндөгү Муса силерге берген жерде калсын. Ал эми согушка жарактуулардын баары куралданып, бир туугандарыңардын алдында дарыядан өтүп, аларга жардам берсин. 15Эгеңер силерге тартуулагандай, бир туугандарыңарга да бейпилдик берип, Кудай Эгеңер берген жерди ээлик кылып алганча, аларга жардам бергиле. Ошондон кийин Эгеңердин кулу Муса силерге Иордандын күн чыгыш тарабынан энчиге берген жериңерге кайтып келип, отурукташасыңар+.

Элдин Жашыяны колдошу

16Алардын баары Жашыяга:

– Бизге эмнени буйрусаң, баарын аткарабыз, кайда жиберсең, ошол жакка барабыз, – деп жооп беришти. 17– Биз Мусага кандай моюн сунган болсок, сага да ошондой моюн сунабыз. Мусаны колдогон Кудай Эге, сени да колдосун. 18Сенин буйругуңа каршы чыгып, сөзүңө кулак салбаган ар бир адам өлүмгө өкүм кылынат. Болгону, сен бекем, кайраттуу бол!

2

Иерихонго чалгынчылардын жиберилиши

2^1Нундун уулу Жашыя Шиттим калаасынан эки кишини: «Барып, Канаан жерин, андагы Иерихон шаарын чалгындап келгиле», – деп жашыруун жиберди. Алар жөнөп кетишти да, Рахап аттуу сойку аялдын үйүнө келип, ошол жерде түнөп калышты+.

2Ошондо Иерихондун падышасына: «Бүгүн түнү бул жакка жерибизди чалгындоо үчүн ысрайылдар келишиптир» деген кабар жетти. 3Иерихондун падышасы өз кишилерин Рахапка жиберип: «Үйүңө келген кишилерди сыртка чыгарып бер, алар жерибизди байкап, чалгындоо үчүн келишиптир», – деп айттырды. 4Бирок аял ал экөөнү тең жашырып койгон болчу.

– Ооба, мага чоочун бирөөлөр келишкен, бирок алардын кайдан келгенин билген эмесмин, – деп жооп берди аял. 5– Алар күүгүмдө, шаар дарбазалары жабылар убакта кетип калышкан. Кай тарапка кетишкенин билбеймин. Тезирээк алардын артынан сая түшсөңөр, кубалап жетерсиңер+.

6Өзү болсо аларды тамдын үстүнө ээрчитип чыгып, ошол жердеги жайылган зыгыр боолорунун астына жашырып койгон эле. 7Куугунчулар Иорданга барчу жол менен алардын артынан кечүүгө чейин кубалап барышты. Алар чыгып кетери менен шаар дарбазалары жабылды+.

8Чалгынчылар жата электе, аял үйдүн үстүнө чыгып барып, 9аларга мындай деди:

– Бул жерди Жараткан Эге силерге бергенин билемин. Бүт элибиз силерден коркуп, ындыны өчтү. 10Себеби Мисирден чыкканыңарда Жараткан Эге алдыңарда Кызыл деңиздин суусун кургатканын, Иордандын аркы тарабындагы өзүңөр садага чаап салган аморлордун эки падышасы Сихон менен Огду силер эмне кылганыңарды укканбыз. 11Бул жөнүндө укканыбызда, силерден корккондуктан жүрөгүбүз мокоп, баарыбыздын ындыныбыз өчтү. Себеби силердин Кудайыңар Жараткан Эге – жогорку көктүн да, төмөнкү жердин да Кудайы экен+. 12-13Эми болсо, суранамын, мен силерге ырайым кылгандай, силер да атамдын үй ичине ырайым кылабыз деп Кудайды оозанып ант бергиле. Менин ата-энем, ага-иним, эже-сиңдилеримдин баарын үй-бүлөлөрү менен өмүрүн сактап, тирүү калтырабыз деп мага кепилдик бергиле. 14Тигилер ага:

– Сөзүбүздө турбасак, силердин ордуңарга биздин жаныбыз кыйылсын! – дешти. – Эгерде биз жөнүндө айтып, чыккынчылык кылбасаң, Жараткан Эгебиз бул жерди бизге бергенде сөзүбүздө туруп, сага ырайым кылабыз+.

15Анын үйү шаар дубалында жайгашкандыктан, аял аларга терезе аркылуу аркан менен төмөн түшкөнгө жардам берди+. 16Рахап аларга:

– Куугунчулар силерди таап албашы үчүн, тоону көздөй кеткиле. Куугунчулар кайтып келгенче ошол жерде үч күн жашына тургула, андан соң өз жолуңар менен кетип калгыла, – деди. 17Тигилер болсо ага мындай дешти:

– Эгерде мындай кылбасаң, анда сага берген антыбыздан эркин болобуз: 18Бул жерге келгенибизде, бизди төмөн түшүрүп жаткан терезеңе ушул кызыл арканды байлап кой, ата-энеңди, бир туугандарыңды, атаңдын бүт үй ичин үйүңө чогулт. 19Эгерде кимдир-бирөө үйүңдөн сыртка чыкса, анын каны өз мойнунда болот. Ал үчүн биз күнөөлүү болбойбуз. Бирок эгер үйүңдүн ичиндегилердин кимисине болбосун биздин кишилер кол көтөрүп өлтүрсө, анын төгүлгөн канына биз айыптуу болобуз. 20Эгерде биз жөнүндө кимдир-бирөөгө ооз ачсаң, анда да сага берген антыбыздан эркин болобуз.

21– Жарайт. Силер айткандай болсун, – деп, аял аларды жөнөтүп жиберди. Алар кетери менен кызыл арканды терезеге байлап койду.

Чалгынчылардын конушка кайтып келиши

22Чалгынчылар тоолорду көздөй жөнөп кетишти. Куугунчулар жолдун баш-аягын тинтип, таппай кайтып келгенге чейин, ошол жерде үч күн жатышты. 23Ошондон кийин гана тиги эки киши келген жолуна кайра кайтты. Алар тоодон түшүп, Иордандын кечүүсүнөн өтүштү да, Нундун уулу Жашыяга келип, болгон иштин баарын айтып беришти. 24Алар Жашыяга: «Жараткан Эгебиз ал жердин баарын биздин колубузга бергени чын экен. Ал жердин бүт жашоочулары бизден катуу коркуп, эси чыгып жатыптыр», – деп айтышты.

3

Иордан дарыясынан өтүүгө даярдык көрүү

3^1Жашыя эртеси таң сүрүп келатканда турду. Аны менен бүт ысрайылдар Шиттим шаарынан чыгышып, Иорданга келишти. Аркы жээкке өтөөр алдында, алар ошол жерге конуш курушту. 2Үч күндөн кийин башкаруучулар конушту аралап, 3элге мындай деп буйрук беришти:

– Леби уруусундагы дин кызматчылардын Кудай Эгеңердин келишим сандыгын көтөрүп баратканын көргөнүңөрдө, силер да ордуңардан козголуп, алардын артынан жөнөгүлө. 4Ошондо кайсы тарапты көздөй басуу керектигин билип аласыңар, анткени бул жол менен мурун-кийин өткөн эмессиңер. Бирок силер менен келишим сандыгынын ортосундагы аралык миң кадам болсун, ага жакындабагыла.

5Жашыя элге кайрылып, мындай деп эскертти:

– Тазаланып-ыйыкталгыла[*], анткени эртең Жараткан Эгеңер араңарда кереметтерди көрсөтөт.

6Дин кызматчыларга болсо Жашыя:

– Келишим сандыгын көтөрүп, элдин алдында жүргүлө, – деди. Алар келишим сандыгын көтөрүп алып, элдин алдына өтүштү.

7Жараткан Эге Жашыяга мындай деп айтты:

– Мусаны кандай колдоп келген болсом, сени да так ошондой колдоп жатканымды эл түшүнүшү үчүн, ушул күндөн баштап ысрайыл элинин алдында сенин зоболоңду көтөрө баштаймын. 8Сен болсо келишим сандыгын көтөргөн дин кызматчыларга: «Иордандын жээгине жеткенден кийин, сууга кирип, токтоп тургула» деп буйрук кыл. 9Жашыя ысрайылдарга:

– Бери жакын келип, Кудайыңар Жараткан Эгенин сөзүн уккула, – деди. 10Жашыя мындай деп сөзүн улады:

– Тирүү Кудайдын силердин араңарда экенин, Ал канаандарды, хеттерди, хибилерди, периздерди, гиргештерди, аморлорду, жебустарды силердин көз алдыңарда сөзсүз кубалап чыга турганын мындан билесиңер: 11Мына! Бүт жер жүзүнүн Эгедеринин келишим сандыгы силердин алдыңарда Иордан дарыясынан өтөт! 12Азыр болсо, ысрайыл урууларынан он эки кишини – ар бир уруудан бирден кишини тандагыла. 13Бүт жер жүзүнүн Ээси болгон Жараткан Эгенин келишим сандыгын көтөргөн дин кызматчылардын таманы Иордан суусуна тиери менен, дарыянын агымы токтоп, жогору жактан аккан суу бөгөлүп, дубалдай болуп тирелип акпай калат.

Иордандан өтүү

14Эл чатырларын жыйнап, Иордандан өтүү үчүн ордунан козголгондо, дин кызматчылар келишим сандыгын көтөрүп, элдин алдына өтүштү. 15Түшүм жыйноо убагы болгондуктан, Иордан суусу жээктеринен ашып-ташып агып жаткан. Келишим сандыгын көтөргөн дин кызматчылар Иордандын жээгине жетип, буттарын сууга салышары менен, 16жогору жактан агып келаткан суу тык токтоп, дубалдай тирелип, Саретандын жанындагы Адам шаарына чейин абдан алыскы аралыкка чогулуп калды. Төмөн жактагы Өлүк деңизге куйган суу болсо агып кетип, бүтүндөй соолуп калды. Эл болсо Иерихондун тушунан дарыядан өтүп жатты. 17Элдин баары акпай калган дарыянын таманы аркылуу өтүп бүткөнчө, Жараткан Эгенин келишим сандыгын көтөргөн дин кызматчылар Иордандын ортосундагы кургак жерде козголбостон туруп турушту.

4

Эстелик таштардын орнотулушу

4^1Бүт эл Иордандан өтүп бүткөндө, Жараткан Эге Жашыяга мындай деди:

2– Эл ичинен он эки кишини – ар бир уруудан бирден кишини танда. 3Анан аларга: «Иордандын ортосунан, дин кызматчылардын буттары турган жерден он эки чоң ташты алып чыгып, аларды бүгүн силер түнөккө токтогон жерге алып барып койгула», – деп буйрук бер+. 4Ошондо Жашыя ысрайылдардын он эки уруусунан бирден кишини тандап алып, аларды өзүнө чакырды. 5Анан Жашыя аларга мындай деди:

– Иордандын ортосуна, Кудайыбыз Жараткан Эгенин келишим сандыгынын алдына баргыла. Ошол жерден ысрайылдын урууларынын санына жараша он эки ташты алып, ар бириңер бирден ийиниңерге көтөрүп чыккыла. 6Алар силер үчүн эстелик болуп калат. Келечекте урпактарыңар силерден: «Бул эмне деген таштар?» деп сураганда,+
7аларга: «Биз Иордан дарыясынан өтүп жатканыбызда Жараткан Эгенин келишим сандыгынын алдында дарыянын агымы токтоп калган. Ошондуктан бул таштар ысрайыл урпактары үчүн түбөлүк эстелик катары коюлган», – деп айткыла.

8Ысрайылдар Жашыя эмне деп буйрук кылса, ошонун баарын аткарышты. Жараткан Эге Жашыяга айткандай, алар Иордандын ортосунан ысрайыл урууларынын санына жараша он эки ташты көтөрүп чыгып, түнөк жайга алып келип коюшту. 9Жашыя дагы бөлөк он эки ташты Иордандын ортосуна, келишим сандыгын көтөргөн дин кызматчылар турган жерге койдурду. Алар ушул күндө да ошол жерде турат.

Дарыядан өтүүнүн аякталышы

10Жараткан Эгенин элге айткын деп Жашыяга берген ар бир буйругу, ошондой эле Мусанын Жашыяга буйруганы толук аткарылып бүткөнчө, келишим сандыгын көтөргөн дин кызматчылар Иордандын ортосунда турушту. Эл болсо дарыядан шашылыш өтүп жатты. 11Бүт эл аркы жээкке өтүп бүткөндөн кийин, Жараткан Эгенин келишим сандыгы менен дин кызматчылар дарыядан чыгып, элдин алдыңкы катарына өтүштү. 12Буга чейин Муса аларга буйругандай, рубейин, гат уулдары жана менаше уруусунун жарымы ысрайыл элинин алдында аскердик катар менен аркы жээкке өтүштү. 13Куралданган кырк миң жоокер Жараткан Эгенин алдында салгылашуу үчүн Иерихон түздүгүнө чыкты. 14Ошол күнү Жараткан Эге бүт ысрайыл элинин алдында Жашыянын зоболосун көтөрдү. Эл Мусадан кандай ыйбаа кылган болсо, Жашыянын өмүрү өткөнчө, андан да ошондой ыйбаа кылып калды.

15Анан Жараткан Эге Жашыяга мындай деди:

16– Күбө сандыгын көтөрүп жүргөн дин кызматчыларга: «Иордандан чыккыла!», – деп буйрук бер. 17Жашыя дин кызматчыларга:

– Иордандан чыккыла! – деп буйрук берди. 18Жараткан Эгенин келишим сандыгын көтөргөн дин кызматчылар Иордандан чыгып, тамандары жээкке тиери менен, дарыя өз нугуна түшүп, мурдагыдай жээктеринен ашып-ташып ага баштады.

Ысрайылдын Гилгалга конуш курушу

19Биринчи айдын онунчу күнү эл Иордандан өтүп, Иерихондун чыгыш тарабындагы Гилгалга конуш орнотту. 20Анан Жашыя Иордандын түбүнөн алган он эки ташты Гилгалга үйдүрүп койду. 21Анан ысрайыл элине мындай деди:

– Келечекте урпактарыңар аталарынан: «Бул эмне деген таштар?» – деп сураганда, 22балдарына: «Ысрайыл эли ушул Иордан дарыясынын кургап калган нугу аркылуу өткөн» деп жооп беришсин. 23Анткени Кудайыбыз Жараткан Эге биз өтүп бүткөнчө, Кызыл деңизди кантип кургатса, Иордан дарыясын да силер үчүн токтотуп, кургатып салды. 24Бүт жер үстүндөгү элдер Эгедердин кудурети күчтүү экендигин билиши үчүн, силер өмүрүңөр өткөнчө Кудайыңар Жараткан Эгеден коркуп жашашыңар үчүн ушундай кылды+.

5

Гилгалдагы сүннөткө отургузуу

5^1Ысрайыл эли Иордандан өтүп бүткөнчө, Жараткан Эге дарыянын суусун токтотуп койду. Муну Иордандын батыш жагындагы аморлордун бардык падышалары, анан дагы деңиз жээгиндеги Канаандын бардык падышалары укканда жүрөгү мокоп, ысрайыл элине каршы турууга даремети калган жок. 2Ошондо Жараткан Эге Жашыяга:

– Таш бычактарды жасап, ысрайыл уулдарынын жаңы муунун сүннөткө олтургуз, – деди. 3Жашыя таш бычактарды жасап, ысрайыл эркектерин Сүннөт-Дөбө деп аталган жерде сүннөткө отургузду. 4Жашыянын ысрайыл уулдарын сүннөткө олтургузган себеби мындай: Мисирден чыккандан кийин, согушка жарактуу эркектин баары чөлдө каза болгон эле. 5Мисирден чыккан эркектердин баары сүннөткө олтургузулган болчу, ал эми Мисирден чыккандан кийин чөлдөгү сапарда төрөлгөндөр болсо сүннөттөлгөн эмес эле. 6Мисирден чыккан элдин согушка жарактуу эркектери өлүп бүткөнчө, ысрайыл уулдары кырк жыл чөлдө жер кезип жүрүштү. Себеби алар Жараткан Эгеге моюн сунбай коюшкан. Ошондуктан Жараткан Эге аларга: «Аталарыңарга берем деген сүт менен бал аккан жерди көрбөйсүңөр», – деп ант берген болчу. 7Алардын ордун баскан уулдарын Жашыя сүннөткө отургузду. Алар чөл кезип жүргөндө сүннөткө олтургузулган эмес болчу. 8Эркек аттуунун баары сүннөткө олтургузулгандан кийин, айыкканча конушта калышты. 9Ошондо Жараткан Эге Жашыяга:

– Мисирде силерге басылган кулчулуктун эн тамгасын Мен өчүрүп салдым, – деди. Ошондуктан ал жер ушул күнгө чейин Гилгал[*] деп аталып калган+.

Түлөө майрамы

10Гилгалга конуш курган ысрайыл эли, ошол айдын он төртүнчү күнү кечинде Иерихондун жанындагы түздүктө Түлөө майрамын өткөрдү. 11Түлөө майрамынын эртеси алар Канаандын түшүмүнөн жасалган калама менен бадырак жешти. 12Ошол жылы ысрайыл эли Канаан жеринин түшүмүнөн жей баштады. Ал жердин түшүмүнөн жей баштаган күндүн эртесинен баштап манна жаабай калды. Ошондон тартып ысрайылдар маннаны көрүшкөн жок.

Сырдуу жолугушуу

13Жашыя Иерихондон алыс эмес жерде турган. Бир убакта ал баш көтөрүп караса, маңдайында жалаңдаган кылыч кармаган бир киши туруптур. Жашыя ага жакын басып келип:

– Сен биздин кишисиңби же жоо тараптансыңбы? – деп сурады. 14Ал:

– Жок, Мен Жараткан Эгенин асман аскерлеринин башчысымын. Мен сага келдим, – деп жооп берди.

Жашыя чөк түшө калды да, жерге баш уруп таазим этип, андан:

– Мырзам, кулуңузга кандай буйругуңуз бар? – деп сурады. 15Жараткан Эгенин асман аскерлеринин башчысы Жашыяга:

– Бут кийимиңди чеч, сен турган жер ыйык, – деди. Жашыя так ошондой кылды.

16Ошол күндөрү ысрайыл элинен корккондуктан, Иерихондун дарбазалары бекем жабылды. Шаардан эч ким чыкпай да, ага эч ким кирбей да калды.

6

Иерихонго чабуул коюуга даярдык

6^1Жараткан Эге Жашыяга мындай деди:

– Билип кой, Мен Иерихонду, анын падышасын согушка жарактуу кишилери менен сенин колуңа салып бердим. 2Бүт аскерлер шаарды күн сайын бир ирет айланып чыксын. Ошентип, алты күн айлангыла. 3Жети дин кызматчы келишим сандыгынын алдында жүрсүн. Алардын ар биринде мүйүз сурнай болсун. Жетинчи күнү болсо шаарды жети жолу айланып чыккыла, дин кызматчылар болсо сурнайларын алып жүрүшсүн. 4Тартылган сурнайдын үнүн укканыңарда, баарыңар жер жаңырта катуу кыйкыргыла. Ошондо шаардын дубалы түбүнө чейин урап түшөт, ошондо ар ким турган жеринен шаарга чабуул коюп кирип барсын+.

Иерихонду басып алуу

5Нундун уулу Жашыя дин кызматчыларды чакырып, аларга:

– Келишим сандыгын көтөргүлө, араңардан жети дин кызматчы болсо жети сурнай алып, Жараткан Эгенин келишим сандыгынын алдында бассын, – деп айтты. 6Элге болсо:

– Баргыла, шаарды айланып баскыла. Куралданган жоокерлер болсо Жараткан Эгенин келишим сандыгынын алдында жүрсүн, – деп буйрук берди.

7Жашыя элге ушинтип айтканда, жети дин кызматчы жети сурнайды тартып, Жараткан Эгенин алдына өттү. Жараткан Эгенин келишим сандыгын болсо алардын артынан көтөрүп жөнөштү. 8Куралданган аскерлер сурнай тарткан дин кызматчылардын алдында, калгандары болсо келишим сандыгынын артында баратышты. Сурнайлар токтобой тартылып жатты. 9Жашыя элге: «Мен силерге кыйкыргыла, деп айткан күнгө чейин кыйкырбагыла, үн чыгарбагыла, оозуңардан бир да сөз чыкпасын. Мен айтканда гана жапырт кыйкырасыңар», – деп буйрук берген эле. 10Мына ушундай кылып, Жараткан Эгенин сандыгы шаарды бир айланып чыкты. Анан бүт эл конушка кайтып келип, ал жерде түнөп калды. 11Кийинки күнү Жашыя таң заарда турду. Дин кызматчылар Жараткан Эгенин сандыгын көтөрүшүп, 12жети дин кызматчы жети сурнай тартып, Жараткан Эгенин сандыгынын алдында баратышты. Куралданган кишилер алардын алдында, калган куралчандар болсо Жараткан Эгенин сандыгынын артынан баратышты. Сурнайлар тынымсыз тартылып жатты. 13Экинчи күнү да алар шаарды бир жолу айланып чыгып, конушка кайтып келишти. Алар алты күн ушундай кылышты. 14Жетинчи күнү алар таң сүрө баштаганда турушуп, шаарды мурдагыдай эле айланып чыгышты. Бул жолкусунда алар шаарды жети жолу айланышты. 15Жетинчи жолкусунда, дин кызматчылар сурнай тарта баштаганда, Жашыя элге:

– Кыйкыргыла! Жараткан Эгебиз шаарды бизге берди! – деп жар салды. 16– Шаарды, андагынын баарын Жараткан Эгеге садага чаап, жок кылгыла. Сойку аял Рахапты, анын үйүндөгүлөрдү гана тирүү калтыргыла, анткени ал биз жөнөткөн чалгынчыларды жашырып калган+. 17Бирок садага чабылган нерселерден сактангыла! Садага чабылган нерселерден эч нерсени албагыла. Эгерде алсаңар, өзүңөр да садага чабылган болуп каласыңар, ысрайыл конушу да кырсыкка кабылат+. 18Алтын менен күмүштүн баары, ошондой эле жез, темир буюмдар Жараткан Эгеге арналып, ыйык буюмдар деп эсептелсин. Алар Жараткан Эгебиздин казынасына киргизилсин.

19Ошентип, сурнайлар тартыла баштады. Эл сурнайлардын үнүн укканда, аба жара кыйкырып жиберди. Ошондо шаардын дубалдары түбүнө чейин кулап түштү. Ар бир жоокер турган жеринен калаага кол салып, аны басып алды+. 20Алар шаардагынын баарын садага чаап, эркек-аялды, жаш-карыны, ири-майда малды, эшектерди – жан бүткөндүн баарын кылыч мизине алышты.

Рахаптын үйүндөгүлөрдүн аман калышы

21Жер чалганы барган эки жигитке Жашыя мындай деди:

– Бузулган аялдын үйүнө баргыла, аны үйүндөгүлөрү менен чогуу алып келгиле, себеби силер ага ант берип койгон экенсиңер. 22Чалгынчылыкка барган эки жигит барды да, Рахапты, анын ата-энесин, бир туугандарын жана үйүндө болгон бардык урук-туугандарын алып чыгып, ысрайыл конушунун сыртында калтырды+. 23Анан шаарды, андагынын баарын өрттөп жиберишти. Алтын менен күмүштү, анан дагы жез, темир буюмдарды болсо Жараткан Эгенин үйүнүн казынасына беришти. 24Ал эми бузулган аял Рахапты, анын үй-бүлөсүн жана атасынын урук-тууганын Жашыя тирүү калтырды. Анткени ал Жашыя Иерихонго чалгынга жиберген адамдарды жашырып калган. Анын үй-бүлөсү ысрайылдардын арасында бүгүн да жашап келе жатышат+.

Иерихон шаарынын түбөлүк каргышталышы

25Ошол күнү Жашыя мындай деп каргыш жарыялады:

– Ушул Иерихон шаарын кайрадан курган адам Жараткан Эгенин каргышына калсын. Пайдубалын түптөгөндө, тун уулунан айрылсын. Дарбазасын койгондо, кенже уулу каза болсун+.

26Жараткан Эге Жашыяны колдоп, анын атагы бүт жерге тарады.

7

Ысрайыл аскеринин жеңилиши

7^1Бирок ысрайыл эли Кудайга багышталган нерселер тууралуу буйрукка опаасыздык кылды. Иуда уруусундагы Ахан Жараткан Эгеге арналган буюмдардан өзүнө кымырып алды. Ал Карминин уулу, Карми – Забдийдин уулу, Забдий – Зерактын уулу эле. Ошондо Жараткан Эгенин ысрайыл элине каары тутанды+.

2Ушул арада Жашыя Иерихондон аскерлерди Бейтел шаарынын чыгыш тарабындагы, Бейт-Абендин жанындагы Ай шаарына жиберип жатып, аларга:

– Барып, ал жерди чалгындап келгиле, – деди. Жигиттер барып, шаарды байкап чыгышты.

3Алар кайтып келип, Жашыяга:

– Бүт элди ал жерге алып баруунун зарылдыгы жок экен. Эки же үч миң киши менен эле айлыктардын күлүн көккө сапырабыз. Ай шаарынын тургундары аз эле экен, элдин баарын убара кылбайлы, – дешти. 4Ошентип, элден үч миңдей жоокер ал жакка жөнөп кетти. Бирок алар Айдын тургундарына артын салып качып жөнөштү. 5Айдын жашоочулары ысрайылдарды калаа дарбазасынан таш кенине чейин төмөн кубалап, талкалап, отуз алты кишини өлтүрүштү. Ошондо ысрайылдардын жүрөгү түшүп, ындыны өчтү.

Кудайдын Жашыяга берген жообу

6Муну укканда, Жашыя кайгыдан кийимин айрып жиберди да, ысрайыл аксакалдары менен чогуу Жараткан Эгенин сандыгынын алдында кечке чейин жүздөмөнүнөн жерде жатты+. 7Жашыя:

– Оо, Кудай Эгем! Эмне үчүн бул элди Иордандан алып өттүң?! Бизди аморлордун колуна салып берип, кырып жоготуу үчүнбү? Иордандын аркы өйүзүндө эле калып жашай берсек эмне! – деп жатты. 8– Оо, Эгем! Ысрайыл душманынын алдына түшүп качып жөнөгөндөн кийин, мен эмне деп айтмак элем? 9Эми бул жерде жашаган бүт канаандыктар менен жер бетиндеги башка элдер угуп, бизди курчоого алып, кырып салышат. Атыбызды жер бетинен өчүрөт. Ошондо сөз тийгизбей Өзүңдүн улуу ысымыңды кантип сактайсың? 10Жараткан Эге болсо Жашыяга:

– Ордуңдан тур! Неге минтип жүздөмөндөп жатасың? – деди. 11– Ысрайыл эли күнөө кылды. Мен сакта деп буйруган келишимди бузду. Садага чабылган нерселерден уурдап, куулук кылып, өз буюмдарынын арасына катып койду. 12Ошондуктан ысрайыл эли жоого каршы тура албай, душманына артын салып качты. Анткени алар өздөрү да садага чабылып калышты. Эгерде эл ичиндеги садага чабылган нерсени жок кылбасаңар, мындан ары Мен силерди колдой албаймын+. 13Эми, ордуңдан тур да, элди тазалап-ыйыкта. Аларга: «Эртеңки күнгө тазаланып-ыйыкталгыла. Анткени Ысрайылдын Кудайы Жараткан Эге: “Кудайга садага чабылган нерсе ысрайыл элинин арасында турат. Садага чабылган нерсени араңардан жок кылмайынча жоого каршы тура албайсыңар” деп жатат» дегин. 14– Ошондуктан эртең менен уруу-урууңар боюнча келгиле. Жараткан Эге кайсы урууну көрсөтсө, ошол уруу урук-уругу боюнча келсин. Жараткан Эге кайсы урукту көрсөтсө, ал үй-бүлөлөрү боюнча келсин. Ал кайсы үй-бүлөнү көрсөтсө, ошол үй-бүлөнүн мүчөлөрү бирден келсин+. 15Садага чабылган буюмдар менен кармалган адамды өзүнө таандык бүт менчиги менен чогуу өрттөп салгыла. Анткени ал Жараткан Эгенин келишимин бузуп, ысрайылдын элинин ичинде ыпылас иш кылды.

Ахандын айыбынын ачылышы

16Жашыя эртеси таң эрте туруп, элге:

– Ысрайыл эли уруулары боюнча келсин, – деп буйрук кылды. Ошондо иуда уруусу көрсөтүлдү. 17Иуда уруусу келгенде, Зерактын уругу көрсөтүлдү. Зерактын уругунун эркектери келгенде, Забдийдин уулдары көрсөтүлдү. 18Забдийдин уулдары бирден келгенде, Ахан көрсөтүлдү. Ахан Иуда уруусундагы Карминин уулу эле. Карми – Забдийдин уулу, Забдий – Зерактын уулу эле. 19Ошондо Жашыя Аханга:

– Уулум, Ысрайылдын Кудайы Жараткан Эгени даңкта! Анын алдында күнөөңдү мойнуңа ал! Эмне кылганыңды айтып бер, менден эч нерсени жашырба! – деди+. 20Ахан Жашыяга жооп берип мындай деди:

– Ооба, мен Ысрайылдын Кудайы Жараткан Эгени каратып туруп күнөө кылганым чын. Иш мындайча болду:+
21Олжолордун арасынан Шинардын бир кооз чапанына, салмагы эки жүз шекел күмүш менен элүү шекел куйма алтынга көзүм түшүп калды. Аларга кызыгып кетип, катып алдым. Алардын бардыгын чатырымдын ичине көөмп, жашырып койгом, күмүш алардын эң түбүндө+. 22Ошондо Жашыя кишилерди жиберди. Алар анын чатырына барып, киришсе, айтылган буюмдар чын эле чатырдын ичине катылыптыр, күмүш болсо эң түбүндө экен. 23Алар ошол нерселердин бардыгын чатырдан алып чыгып, Жашыя менен бүт ысрайыл элине алып келип, Жараткан Эгенин алдына коюшту.

24Жашыя менен ысрайылдар Зерактын урпагы Аханды, күмүштү, чапанды, куйма алтынды, анын уулдары менен кыздарын, өгүздөрүн, эшектерин, койлорун, чатырын жана анын бардык буюм-теримдерин Ахор өрөөнүнө алып чыгышты. 25Жашыя Аханга мындай деди:

– Эмне үчүн биздин башыбызга балээ үйдүң? Эми Жараткан Эге сенин да башыңа балээ салат.

Ошондо бүт ысрайылдар Аханды ташбараңга алышты. Аны үй-бүлөсү менен кошо ташбараңга алышып, мал-мүлкүнөн өйдө өрттөп жиберишти. 26Анан алардын үстүнө таш үйүп салышты. Үйүлгөн ошол чоң таштар ушул күнгө чейин турат. Ошондон кийин гана Жараткан Эгенин кайнаган каары басылды. Ошондон тартып ал жер ушул күнгө чейин Ахор[*] өрөөнү деп аталат+.

8

Ай шаарын басып алууга камынуу

8^1Жараткан Эге Жашыяга мындай деди:

– Эч нерседен коркпогун, тынчсызданба. Согушка жарактуу бардык адамдарыңды ээрчитип, Ай шаарына жөнөгүн. Мына, Мен Айдын падышасын, элин, шаардын өзүн, бүт жерин сенин колуңа салып бердим+. 2Иерихон шаарын, анын падышасын кандай кылган болсоңор, Ай шаарын, анын падышасын да ошондой кылгыла. Алардын мүлкүн олжолоп, малын түгөл тартып алгыла. Шаардын артына буктурма кой+.

3Жашыя согушка жарактуу адамдарын тандап, салгылашуу үчүн Ай шаарына казатка даярданды. Ал эр жүрөк отуз миң кишини тандап алып, алар менен түн ичинде жөнөдү. 4Ошондо Жашыя аларга мындай деп буйрук берди:

– Жакшылап уккула! Силер шаардын артына буктурма коюшуңар керек. Шаардан алыстабагыла, баарыңар даяр тургула+. 5Мен болсо жанымдагы жоокерлерим менен калаага жакындап барам. Алар биз менен согушканы шаардан чыкканда, биринчи жолкудай болуп, алардан качып жөнөйбүз+. 6Душмандар: «Баягыдай эле бизден качып жөнөштү» деп ойлоп, бизди кубалап, калаадан алыстап кетишет. Биз качып жөнөгөндө, 7буктурмадагылар чыгып, шаарды басып алышсын. Кудайыбыз – Жараткан Эге калааны колуңарга салып берет. 8Шаарды ээлеп алгандан кийин, аны өрттөп салгыла, Жараткан Эге айткандай кылгыла. Байкагыла, бул – буйрук!

Ай шаарынын жеңилиши

9Ошентип, аларды жөнөтүп жиберди. Алар Ай менен Бейтел калааларынын ортосунда, Айдын күн батыш тарабына жайгашышты. Жашыя өзү болсо ошол түнү калган адамдары менен ордодо калды. 10Жашыя эртеси таң заарда туруп, аскерлерин көздөн өткөрүп чыкты да, Ысрайылдын аксакалдары менен чогуу элди баштап Ай шаарына жөнөдү. 11Аны ээрчиген жоокерлер шаарга жакындап келишип, Айдын түндүк тарабына ордо курушту. Алар менен шаардын ортосунда өрөөн бар эле. 12Жашыя беш миңдей жоокерди шаардын батыш тарабына – Бейтел менен Айдын ортосуна буктурмага койгон эле. 13Анын жоокерлери мындай жайгаштырылды: негизги кошуун шаардын түндүк тарабына, ал эми буктурмадагылар калаанын батыш жагында эле. Жашыя өзү болсо ошол түнү өрөөндө калды. 14Айдын падышасы муну көргөндө, бүт жоокерлерин жыйнап, Ысрайыл менен салгылашуу үчүн таң эрте Иордан өрөөнүнүн тушуна чыгып келди. Шаардын артында буктурма коюлганын ал билген жок. 15Жашыя менен бүт ысрайылдар алардан жеңилип жаткандай болуп, чөлдү карай качып жөнөштү. 16Айлыктар болсо Жашыя менен ысрайыл аскерлеринин артынан түшүү үчүн Ай калаасындагы бардык эркектерди чакырышты. Анан Жашыянын артынан сая кубалап, алар шаардан алыстап кетишти. 17Ай менен Бейтел шаарларынын элинин бири калбай калаадан чыгышты. Алар шаарды ачык калтырып, ысрайылдардын артынан кубалап жөнөштү. 18Ошондо Жараткан Эге Жашыяга:

– Колуңдагы найзаны Ай тарапка сун, Мен шаарды сенин колуңа салып берем, – деди. Жашыя найзасын шаарды көздөй сунду. 19Ал найзасын сунар замат, буктурмадагылар ордунан туруп, тез чабуул коюп, калааны ээлеп алышты да, ага өрт коюп жиберишти+. 20Айдын жоокерлери артын карап, шаардан кара түтүн көккө көтөрүлүп жатканын көрүштү. Так ошондо чөлгө качып бараткан ысрайылдар артка бурулуп, куугунчулардын өздөрүнө чабуул койгондо, тигилер эч жакка кача албай калышты. 21Анткени калаадан коюу түтүн асманга көтөрүлгөнүн көргөндө, Жашыя менен Ысрайылдын бүт аскерлери буктурмадагылар шаарды ээлеп алганын билишти. Муну көргөн ысрайылдар артка бурулуп, Айдын тургундарынын өздөрүнө чабуул коюшкан эле. 22Ушул убакта шаарды каратып алган буктурмадагы ысрайылдар шаардан кайра чыгышканда, Айдын жоокерлери ортодо калды. Ысрайыл аскерлери аларды эки тараптан чөптөй чабышты, аман калган же качып кутулган бир да жан болгон жок. 23Айдын падышасын гана тирүү колго түшүрүп, Жашыянын алдына алып келишти+.

24Ысрайылдар талаада жана чөлдө өздөрүн артынан сая кубалаган Айдын аскерлерин толук кылыч мизине алгандан кийин, кайра кайтып келишип, шаарга кирип барышып, анда калгандарды да кылычтап өлтүрүштү. 25Ошол күнү аял-эркек болуп Айдын бүт эли – он эки миң киши курман болду. 26Айдын жашоочулары садага чабылып бүткөнчө, Жашыя найза сунган колун төмөн түшүргөн жок. 27Жараткан Эге Жашыяга буйрук кылгандай, ысрайылдар шаар элинин мал-мүлкүн олжолоп алышты. 28Жашыя Ай шаарын өрттөп жиберип, ээн жаткан дөбөгө айлантты. Ал бүгүнкү күнгө чейин ошондой. 29Айдын падышасын болсо өлтүрүп, жасатын шиш жыгачка сайып, кечке чейин калтырып коюшту. Күн батып баратканда Жашыя жасатты жыгачтан түшүрүп, шаар дарбазасынын алдына алпарып таштоону буйруду. Эл анын үстүнө таштарды ыргытып үйүп салышты. Ошол таш дөбө ушул күнгө чейин бар+.

Ыйык келишимди жаңыртуу

30Ошол күндөрү Жашыя Ысрайылдын Кудайы Жараткан Эгеге арнап Эйбал тоосунда курмандык жай курду. 31Жараткан Эгенин кулу Муса ысрайыл уулдарына Тоорат китебинде жазып буйругандай, аны темир аспап тийип жонулбаган, бүтүн таштардан курду. Анын үстүндө Жараткан Эгеге багыштап бүтөрттөм жана тынчтык курмандыктарын чалышты. 32Анан Жашыя ысрайыл уулдарынын көз алдында Муса жазган мыйзамдарды башка таштарга көчүрүп жазды. 33Ошондо бүткүл эл аксакалдары, журт башчылары, казылар[*] жана бүт ысрайыл эли, келгиндер менен жергиликтүү элдер Жараткан Эгенин келишим сандыгынын эки тарабына – аны көтөрүп жүргөн дин кызматчы лебилердин кашына тизилип турушту. Элдин жарымы Гаризим тоосунун алдында, жарымы Эйбал тоосунун алдында турушту. Эгедердин кулу Муса ысрайыл элине бата берүү үчүн ушундай кылгыла деп буйруган эле. 34Анан Жашыя Тооратта жазылган бата менен каргыш сөздөрүн жар салып толук окуп берди. 35Жашыя ысрайыл жамаатынын, ошондой эле аялдар менен балдардын, калк арасында жашаган келгиндердин алдында Мусанын буйруктарынан бир да сөз калтырбастан, толук окуп берди.

9

Гибондуктардын Жашыяны алдашы

9^1Иордандын батыш тарабындагы тоолордо, ойдуңдарда, Жер Ортолук деңиздин жээктеринде, түндүктөгү тээ Ливанга чейинки жерлерде жашаган хеттердин, аморлордун, канаандардын, периздердин, хибилердин, жебустардын бүт падышалары Жашыянын жеңиштери тууралуу баарын угушту. 2Алар Жашыя баш болгон Ысрайыл менен жапатырмак согушуу үчүн бир шериктеш болушту+. 3Бирок Гибон шаарында жашаган хибилер Жашыя Иерихон менен Ай шаарларын эмне кылганын угушканда,+
4мындай амал ойлоп табышты: өздөрүн элчилердей көрсөтүп, эски куржундарын, эски, тамтыгы чыккан, жамаачыланган, шарап куюлган чаначтарын эшектерге артып, жолго чыгышты. 5Бутуна эски, жамаачыланган чарыктарды, үстүнө тозгон кийимдерди кийишти. Жанына катып, көгөрүп кеткен нан алышты. 6Анан Гилгал конушундагы Жашыяга келип, ага жана ысрайыл элине мындай деп айтышты:

– Биз алыскы жерден келдик. Биз менен келишим түзсөңүздөр экен+. 7Ысрайылдар болсо хибилерге:

– Балким, силер кошуна элдерден болуп жүрбөгүлө? Эгер ошондой болсо силер менен келишим түзө албайбыз, – дешти. 8Тигилер Жашыяга:

– Биз сиздердин кулдарыңызбыз, – деп жооп беришти. Жашыя алардан:

– Силер кимсиңер? Кайдан келдиңер? – деп сурады. 9Алар Жашыяга мындай деп жооп беришти:

– Кудай Эгеңиздин улуу атын угуп, кулдарыңыз абдан алыскы өлкөдөн келишти. Биз Анын даңкы, Мисирде кылган бардык иштери тууралуу уктук. 10Иордандын чыгыш тарабындагы аморлордун эки падышасын – Хешбон падышасы Сихон менен Аштаротто туруп бийлик жүргүзгөн Башан падышасы Огду эмне кылганын да уктук. 11Ошондуктан аксакалдарыбыз менен жерибиздин тургундары бизге: «Жолго азык камдагыла да, алардын алдына барып, “биз сиздердин кулдарыңызбыз, биз менен келишим түзсөңүздөр экен” деп сурангыла», – дешти. 12Мынакей, бул наныбыз жолго чыккан күнү ысык болчу, азыр болсо катып, көгөрүп калды. 13Ал эми бул чаначтарыбыз шарап толтуруп куйган күнү жаңы болчу, карагылачы, эми алардын тамтыгы чыгып калды, үстүбүздөгү кийимдерибиз, бутубуздагы чарыктарыбыз да узак сапарда жыртылып бүттү. 14Ысрайылдар алардын жол азыктарынан жеп көрүштү, бирок Жараткан Эгенин оюн сурашкан жок. 15Анан Жашыя гибондуктар менен тынчтык келишимин түзүп, алардын өмүрүнө кепилдик берди, журт башчылары болсо убаданы ант менен бекемдешти+.

Гибондуктардын Ысрайылга кул болушу

16Келишим түзгөндөн үч күндөн кийин ысрайылдар алардын жакын эле жерде жашаган кошуна элден экенин угушту. 17Ошентип, ысрайыл уулдары жолго чыгып, үчүнчү күнү гибондуктардын Гибон, Кепира, Бэйрот жана Кирият-Жеярим деген калааларына жетип келишти+. 18Бирок ысрайыл уулдары аларга кол салган жок, анткени жамаат башчылары Ысрайылдын Кудайы Жараткан Эгенин ысымы менен ант берип коюшкан эле. Бүт эл өз башчыларына нааразы болду. 19Ошондо журт башчылары бүт жамаатка:

– Биз ысрайылдын Кудайы Жараткан Эгенин ысымын оозанып аларга ант берип койгонбуз, ошондуктан аларга эми кол тийгизе албайбыз, – деп айтышты. 20– Эми мындай кылалы: биз аларга ант берип койгондуктан, антты бузуп, Кудайдын каарына калбаш үчүн, аларды тирүү калтыралы. 21Эл башчылары сөзүн улап:

– Алар жашай беришсин, бирок бүт жамаат үчүн отун жарып, суу ташый турган болушсун, – дешти.

Ошентип, эл башчылар айткандай болду. 22Жашыя гибондуктарды чакырып алып:

– Жакын эле жерде жашап туруп, эмне үчүн абдан алыскы өлкөдө жашайбыз деп бизди алдадыңар?! – деп сурады. 23– Эми силер каргышка калдыңар! Мындан ары биздин кулубуз болуп, Кудайыбыздын үйүнө отун жарып, суу ташыйсыңар! 24Алар Жашыяга мындай деп жооп беришти:

– Сиздин Кудайыңыз Жараткан Эге Өз кулу Мусага ушул жерлерди бүт ысрайылдарга берип, элин болсо жер бетинен толук кырып салууну буйруганын уктук. Ошондуктан өз жаныбызды ойлоп, сиздерден корккондуктан ушундай ишке бардык. 25Эми биз сиздин колуңуздабыз, кандай кылган жакшы, туура болот деп эсептесеңиз, ошондой кылыңыз.

26Ошентип, Жашыя ысрайылдардын гибондуктарды өлтүрүп салышына жол берген жок. 27Ошол күнү Жашыя аларды өз элине, Жараткан Эге тандап алган жерге курула турган курмандык жайга отун жаргыч, суу ташыгыч кылып койду. Алар бүгүнкү күнгө чейин ошол ишти аткарып келе жатышат.

10

Түштүктөгү падышалардын жеңилиши

10^1Иерусалим падышасы Адони-Седек «Жашыя Ай шаарын басып алып, аны садага чаап салыптыр. Иерихон шаарын, анын падышасына эмне кылса, Ай шаарын да, анын падышасына да ошондой кылыптыр. Гибондо жашаган эл болсо Ысрайыл менен тынчтык келишимин түзүп, алардын арасында жашап калыптыр»+
2деген каңшаар кепти укканда, жаны оозуна кептелди. Анткени Гибон шаары падышалыктагы чоң калаалардын бири болуп, Ай шаарынан чоң эле. Эркектери болсо эр жүрөк болчу. 3Ошондуктан Иерусалим падышасы Адони-Седек Хеврон шаарынын падышасы Огамга, Жармут шаарынын падышасы Пирамга, Лакиш шаарынын падышасы Жапийге, Эглон шаарынын падышасы Дебирге мындай деп айттырды: 4«Келип, Жашыя баштаган ысрайыл эли менен тынчтык келишимин түзгөн Гибонго кол салганга мага жардам бергиле». 5Ошентип, аморлордун беш падышасы: Иерусалим, Хеврон, Жармут, Лакиш, Эглон падышалары өз кошуундарын чогултуп, Гибон менен салгылашуу үчүн шаардын каршысына ордо курушту да, ага кол салышты+.

Жашыянын гибондуктарды душмандардан коргошу

6Ошондо Гибон эли Гилгал конушундагы Жашыяга киши жиберип, «Өз кулдарыңыздан колуңузду үзбөңүз, тез келип, бизди куткарыңыз, жардам бериңиз! Тоолордо жашаган аморлордун бардык падышалары бизге каршы кошуундарын чогултуп келди» деп айттырды. 7Жашыя согушка жарактуу эр жүрөк бүт жигиттери менен Гилгалдан чыгып жөнөдү. 8Жараткан Эге Жашыяга мындай деди:

– Алардан коркпогун! Мен аларды сенин колуңа салып бердим. Алардын эч бири сага каршы тура албайт+. 9Гилгалдан чыгып, түнү менен жол жүргөн Жашыя душманга күтүүсүздөн кол салды. 10Жараткан Эге аморлорду ысрайылдардын көз алдында дүрбөлөңгө түшүрдү. Анан аларга сокку уруп, Гибондо кыргын салышты. Ысрайылдар аларды Бейт-Хоронго карай өйдө кеткен жол менен Азекага жана Македага жеткенче кубалап, кырып барышты+. 11Алар Ысрайылдан качып, Бейт-Хорондон төмөн карай баратканда, Азекага жеткенге чейин Жараткан Эге асмандан аларга чоң-чоң мөндүрлөрдү жаадырды. Ошол күнү Ысрайылдын кылычынан жан таслим болгондорго караганда, таштай мөндүрдөн кырылгандар көп болду+. 12Жараткан Эге аморлорду ысрайыл уулдарынын колуна салып берген күнү Жашыя ысрайылдардын көз алдында Жараткан Эгеге кайрылып:

– Төбөсүндө Гибондун,
Токтой турсун күн азыр,
Аялондун үстүндө,
Аялдай турсун ай дагы, – деди.

13Ошол замат күн менен ай токтоп калып, эл өз жоосунан өч алып бүткөнчө, ордунан жылган жок. Бул окуя «Күн батууга шашылбай, күнү бою так төбөдө токтоп турду» деп «Баатырлар китебинде» жазылып турат. 14Жараткан Эгенин Өз пендесинин үнүн ушунчалык уккан күн буга чейин да, андан кийин да болгон эмес: Жараткан Эге Ысрайыл үчүн Өзү салгылашты. 15Ошондон кийин Жашыя бүт Ысрайыл менен Гилгалдагы конушка кайтып келди.

16Беш падыша болсо качып барып, Македадагы үңкүргө жашырынып калды. 17Жашыяга: «Беш падыша табылды, алар Македадагы үңкүрдө жашырынып жатышат» деген кабар келгенде, 18Жашыя:

– Чоң таштарды тоголотуп келип, үңкүрдүн оозун бүтөп салгыла да, сакчыларга кайтартып койгула. 19Калгандарыңар болсо токтобостон душмандын артынан кубалап, бирөөнө да өз шаарларына кире качууга жол бербегиле. Кудайыбыз Жараткан Эге аларды силердин колуңарга берди, – деп айтты. 20Жашыя менен ысрайыл эли жоону бүтүндөй кырып салды. Аман калган бир азы гана чептүү шаарларга кире качышты. 21Бүт элдик кошуун Македада жайгашкан конуштагы Жашыяга аман-эсен кайтып келди. Ошондон кийин эч ким ысрайыл элине тил кайрып сүйлөй албай калды.

22Жашыя:

– Үңкүрдүн оозун ачып, жанагы беш падышаны алып чыгып, бул жакка алып келгиле! – деп буйрук берди. 23Ошентип, тиги беш падышаны: Иерусалим, Хеврон, Жармут, Лакиш жана Эглон шаарларынын падышаларын үңкүрдөн чыгарып, алып келишти. 24Падышаларды Жашыяга алып келишкенде, ал бүт ысрайыл элин чакырып алып, өзү менен чогуу салгылашкан колбашчыларга:

– Бери жакын келип, бутуңар менен мына бул падышалардын желкесинен басып тургула, – деп буйруду. Аскер башчылар келип, буттары менен алардын желкесинен басып турушту. 25Жашыя аларга мындай деди:

– Көрдүңөрбү! Эч нерседен коркпогула, кайраттуу болгула! Тайманбас, бекем болгула! Жараткан Эгеңер силерге согуш ачкан ар бир жоону дал ушундай кылат. 26Ошондон кийин Жашыя падышаларды өлтүрүп, алардын жасаттарын беш шиш жыгачка сайдырып салды. Алар кечке чейин жыгачта асылып турду+. 27Күн батып бараткан убакта, Жашыянын буйругу боюнча падышалардын жасаттарын жыгачтан алышып, өздөрү жашырынган үңкүрдүн ичине таштап, үңкүрдүн оозун чоң таштар менен бүтөп салышты. Ал таштар бүгүнкү күнгө чейин турат.

Жашыянын чыгыштагы шаарларды талкалашы

28Ошол күнү Жашыя Македа шаарын басып алды. Анын бүт эли менен падышасын кылыч мизине алып, садага чаап салды, тирүү жан калтырган жок. Иерихондун падышасына эмне кылса, Македа шаарынын падышасына да так ошондой кылды+.

29Андан кийин Жашыя бүт Ысрайыл менен чогуу Македа шаарынан Либна шаарын карай жортуулун улантып, Либнага кол салды. 30Жараткан Эге бул шаарды да падышасы менен Ысрайылдын колуна салып берди. Алар шаардын элин түгөл кылыч мизине алып, бир да тирүү жан калтырган жок. Иерихон падышасына эмне кылса, Либна шаарынын падышасына да так ошондой кылышты.

31Андан соң Жашыя бүт Ысрайыл менен чогуу Либна калаасынан Лакиш калаасына карай жүрүш кылды. Шаардын оропарасына ордо орнотуп, ага согуш ачты. 32Жараткан Эге Лакиш шаарын да Ысрайылдын колуна салып берди. Алар калааны экинчи күнү басып алып, Либна шаарынын элин кыргандай, бир да жанды калтырбай кылычтап кырып салды. 33Ошол убакта Гезердин падышасы Хорам Лакиш шаарына жардамга келди. Бирок Жашыя анын кошуунун да толук кырып салды, бирөө да аман калган жок.

34Анан Жашыя бүт Ысрайыл менен чогуу Лакиш шаарынан Эглон шаарына жөнөдү. Шаардын маңдайына ордосун жайгаштырып, ага чабуул койду. 35Алар аны ошол эле күнү басып алышты. Лакиш шаарын кандай кылышса, Эглон шаарын да ошондой кылып, ал күнү шаардагы тирүү жанды түгөл садага чаап салышты.

36Андан кийин Жашыя менен бүт ысрайыл аскерлери чогуу Эглон калаасынан чыгып, Хевронго келип, ага согуш ачты. 37Ага кол салып, анын падышасын да, шаардын элин да бүт кылыч мизине алып кырып салды. Бир да жан аман калган жок. Эглон шаарын кандай кылса, Хеврон шаарын да ошондой кылып, тирүү жандын баарын садага чабышты.

38Андан соң Жашыя баштаган бүткүл Ысрайыл Дебир тарапка бурулуп, ага кол салды+. 39Аны да басып алып, падышасын өлтүрүп, ага караштуу бардык шаарлардагы тирүү жанды калтырбай түгөл кылыч мизине алып, садага чаап салды, эч ким аман калган жок. Хеврон, Либна шаарлары менен алардын падышаларын кандай кылса, Дебир калаасынын жашоочулары менен анын падышасын да ошондой кылды.

40Ошентип, Жашыя тоо кырларын, түштүктөгү чөлдү, ойдуңдарды, тоо боорлорун басып алып, андагы падышаларды өлтүрдү. Ысрайылдын Кудайы Жараткан Эге буйругандай кылып, бир да жанды тирүү калтырбай бүтүндөй садага чапты. 41Жашыя Кадеш-Барнейиден Газага чейинки бардык жерлерди, Гошендин бүт жерин, Гибонго чейинки бүт аймакты басып алды. 42Ысрайыл эли үчүн Ысрайылдын Кудайы Жараткан Эге Өзү согушкандыктан, бул падышалардын баарын, алардын жерлерин Жашыя бир казатта басып алды. 43Ошондон кийин Жашыя баштаган бүт Ысрайыл Гилгалдагы конушуна кайтып келди.

11

Түндүк падышалардын аскердик биримдик түзүшү

11^1Бул окуялар жөнүндө Хатсор падышасы Жабин укканда, төмөндөгү падышаларга: Мадон падышасы Жобапка, Шимрон падышасы менен Акшап падышасына, 2түндүктөгү тоолуу аймактын падышаларына, Кинерет көлүнүн түштүгүндөгү Иордан өрөөнүнүн падышаларына, ойдуңдардагы жана күн батыштагы Дор тоолорундагы падышаларга, 3күн чыгыш менен батыштагы канаандарга, тоо койнунда жашаган аморлорго, хеттерге, периздерге, жебустарга жана Эрмон тоосунун этегиндеги Миспа жеринде жашаган хибилерге шашылыш түрдө чабармандарын жиберди. 4Бул падышалар түмөн кошууну: жоокерлери, атчан аскерлери, майдан арабалары менен келишти, алар деңиз жээгиндеги кумдай сан жеткис эле. Алардын атчандары да, майдан арабалары да көп эле+. 5Ошол падышалардын баары чогулуп келип, Ысрайыл менен согушуу үчүн, Мейром суусунун жээгине чогуу ордолорун курушту+.

Түндүк падышаларынын жеңилиши

6Ошондо Жараткан Эге Жашыяга:

– Алардан коркпогун, Мен алардын баарын Ысрайылдын колуна салып беремин. Эртең ушул убакка чейин алардын бирөөсү да калбай кырылат. Сен алардын аттарынын тарамыштарын кесип, майдан арабаларын өрттөп сал, – деди+.

7Жашыя согушка жарактуу бүт эли менен Мейром суусунун жээгине келип, душманга капыстан кол салды. 8Жараткан Эге аларды Ысрайылдын колуна салып берди. Ысрайыл жоону талкалап, улуу Сидонго чейин, Мисрепот-Майимге дейре, күн чыгыштагы Миспе өрөөнүнө жеткире кубалап барды. Аларга катуу сокку уруп, бир да кишини тирүү калтырган жок. 9Жараткан Эге буйругандай кылып, Жашыя алардын аттарынын тарамыштарын кесип, майдан арабаларын өрттөп салды.

10Андан кийин Жашыя артка бурулуп, ошол падышалыктардын башында турган Хатсор шаарын басып алып, анын падышасын кылыч менен өлтүрдү. Хатсор ал убакта бардык падышалыктардын башында турган. 11Элин түгөл кылыч мизине алып, баарын садага чапты, бир да жан аман калган жок. Хатсорду болсо өрттөп жиберди. 12Жараткан Эгенин кулу Муса буйругандай кылып, Жашыя ошол падышалык шаарлардын баарын басып алып, падышаларын кармап, кылыч мизине алып, садага чаап салды. 13Ысрайылдар адырлардагы шаарлардан бирөөнү да өрттөшкөн жок. Жашыя Хатсор шаарын гана өрттөп салды. 14Ошол шаарлардын мал-мүлкүнүн барын ысрайыл эли олжолоп алды. Элин толук кылычтан өткөрдү, бир да тирүү жан калтырган жок. 15Жараткан Эге Өз кулу Мусага кандай буйруган болсо, Муса да Жашыяга ошондой буйруган эле. Жашыя Жараткан Эгенин Мусага айткан сөздөрүнөн четтебей, толук аткарды.

Ысрайылдар басып алган жерлер

16Ошентип, Жашыя бүт жерлерди: тоолуу жерлерди, түштүктөгү бардык жерлерди, Гошен жерин толугу менен, Иордан өрөөнүн, Ысрайылдын тоо кырлары менен ойдуңдарын басып алды. 17Сеир тоолоруна чейин бийиктеп барган Халак тоолорунан баштап, Эрмон тоосунун этегине чейин созулган Ливан өрөөнүндөгү Баал-Гат шаарына чейин бардык жерлерди басып алды. Падышаларын колго түшүрүп, аларды өлтүрдү. 18Жашыя ошол падышалар менен узак убакыт согушкан эле. 19Хибилер жашаган Гибон шаарынан башка бир да калаа ысрайыл эли менен тынчтык келишимин түзгөн жок. Ысрайылдар башка шаарлардын баарын согуш менен басып алды+. 20Анткени Жараткан Эге алардын жүрөгүн катуулантып койгондуктан, алар ысрайыл эли менен согушууга чыгышты. Жараткан Эге Мусага буйругандай, ысрайыл аскерлери аларды садага чаап, аёосуз толук кырып салышы үчүн ушундай кылган эле+. 21Ошол күндөрү Жашыя тоолуу аймактагы Хеврон, Дебир, Анап шаарларында, Иуда жана Ысрайыл тоолорунун арасында жашаган анактарды кырып, шаарларын бүт садага чапты. 22Ысрайыл элинин жеринде Анактын урпактары калган жок. Алар Газа, Гат, анан дагы Ашдод шаарларында гана калды+. 23Ошентип, Жараткан Эге Мусага айткандай, Жашыя ал жерлердин баарын басып алып, ысрайыл элинин бардык урууларына энчи кылып бөлүштүрүп берди. Ошондон кийин согуш бүтүп, жер үстүндө тынчтык орноду+.

12

Иордандын чыгышындагы падышалардын жеңилиши

12^1Мусанын убагында ысрайыл эли Иордандын чыгышындагы жерлерди: түштүктөгү Арнон өрөөнүнөн түндүктөгү Эрмон тоосуна чейинки жана Иордан өрөөнүнүн чыгышындагы бүт жерлерди басып алган. Бул аймакта эки падыша бийлик кылчу. 2Алардын бири Кешпондо жашаган аморлордун падышасы Сихон эле. Ал Арнон өрөөнүнүн четиндеги Ароер шаарынан тартып, ошол капчыгайдын ортосунан башталып, аммон элинин чек арасы болгон Жабок дарыясына чейин созулуп жаткан Гилат жеринин жарымын башкарган. 3Ошондой эле Кинерет деңизинин чыгыш тарабындагы Иордан өрөөнүнөн баштап, түштүктөгү Өлүк деңизинин чыгыш тарабындагы Бейт-Ашимот шаарына чейин, андан ары Физга тоолорунун боорлоруна чейин бийлик кылган. 4Падышалардын дагы бири, репалардын акыркы тукуму болгон Башан падышасы Ог эле. Ал Аштарот менен Эдрейден бийлик жүргүзгөн+. 5Ог Эрмон тоосунан Салха шаарына чейин, гешурлар менен маахалардын жерлеринин чегине чейинки бүткүл Башан аймагын, Кешпон падышасы Сихондун жерлеринин чек арасына чейинки Гилат жеринин жарымын башкарчу. 6Жараткан Эгенин кулу Муса жетектеген ысрайыл эли аларды кырып салышкан. Жараткан Эгенин кулу Муса ал жерлерди рубейин, гат урууларына жана менаше уруусунун жарымына энчиге берген.

Иордандын батышындагы падышалардын жеңилиши

7Жашыя менен ысрайыл эли Иордандын батыш жээгиндеги Ливан өрөөнүндө жайгашкан Баал-Гат шаарынан тартып, аягы Сеир тоолоруна чейин өйдөлөп барган Халак тоолоруна чейинки жерлерде жашаган падышаларды жеңип алды. Алардын жерлерин Жашыя ысрайылдын урууларына үлүш кылып бөлүштүрүп берди.

8Ал жерлер: түштүктөгү хеттер, аморлор, канаандар, периздер, хибилер менен жебустар жашаган тоолор, ойдуңдар, Иордан өрөөнү, тоо боорлору, чөл жана Негев. Ысрайылдар жеңген падышалар мына булар: 9Иерихондун падышасы, Бейтел шаарынын жанындагы Ай шаарынын падышасы, 10Иерусалим падышасы, Хеврон падышасы, 11Жармут падышасы, Лакиш падышасы, 12Эглон падышасы, Гезер падышасы, 13Дебир падышасы, Гедер падышасы, 14Хорма падышасы, Арат падышасы, 15Либна падышасы, Адулам падышасы, 16Македа падышасы, Бейтел падышасы, 17Тапуах падышасы, Хейпер падышасы, 18Апек падышасы, Лашарон падышасы, 19Мадон падышасы, Хатсор, 20Шимрон-Мерон падышасы, Акшап падышасы, 21Таанах падышасы, Мегиддо падышасы, 22Кедеш падышасы, Кармел тоосунун жанындагы Жокнаам падышасы, 23Нафат-Дордогу Дор падышасы, Гилгалдагы Гоим падышасы, 24Тирса падышасы. Бардыгы болуп отуз бир падыша.

13

Басып алына элек жерлер

13^1Жашыянын жашы өтүп, абдан картайып калган кезде, Жараткан Эге ага мындай деди:

– Сенин жашың өйдөлөп, карыдың. Бирок басып алчу жерлер али да болсо көп. 2Ал жерлер мына булар: пелиштилер менен гешурлардын бүт жерлери, 3Мисирдин чыгыш чек арасындагы Шихор дарыясынан тартып, түндүктөгү Экрондун чектерине чейинки аймактар. Бул жерлер канаандыктарга таандык. Ал жерлерде пелиштилердин беш падышасы Газа, Ашдод, Ашкелон, Гат, Экрон шаарларында бийлик кылышат. Түштүктөгү ав элинин жерлери да басып алына элек. 4Түндүктө болсо сидондуктардын Меяра жеринен баштап, аморлордун чеги болгон Апек шаарына чейинки канаандардын бардык жерлери. 5Ошондой эле Гебал жери, Эрмон тоосунун этегиндеги Баал-Гат шаарынан тартып Хаматка кире бериш жерге чейинки бүткүл чыгыш Ливан жерлери+. 6Ошондой эле Ливандан тартып Мисрепот-Майимге чейинки тоолорду мекендеген бардык сидондуктар. Мен бул элдердин баарын ысрайыл элинин алдында кууп чыгарамын. Сен болсо, Мен сага буйругандай кылып, ошол жерлерди ысрайыл элине үлүш кылып бөлүп бер. 7Азыр болсо, ал жерлерди тогуз урууга, анан дагы менаше уруусунун жарымына үлүшкө бөлүп бер.

Иордандын күн чыгышындагы бөлүнгөн жерлер

8Ал эми рубейиндер менен гаттар жана менаше уруусунун жарымы Жараткан Эгенин кулу Муса аркылуу Иордандын чыгыш тарабынан үлүшкө жер алган. 9Ал жерлерге Арнон колотунун четиндеги Ароер шаарынан, колоттун ортосунда жайгашкан шаарчадан, ошондой эле Мейдеба шаарынан баштап, Дибон шаарына чейинки бүт түздүктөр кирет. 10Анан дагы Кешпондо бийлик кылган аморлордун падышасы Сихондун аммондордун чек арасына чейинки бардык шаарлары, 11Гилат жери, гешур жана мааха элдери жашаган жерлер, бүт Эрмон тоолору, Салха шаарына чейинки Башан аймагы, 12ошондой эле Аштарот менен Эдрейде Башан жерине бийлик кылган жана репалардын акыркы урпагы болгон Огдун падышалыгынын бүт жерлери. Муса аларды талкалап, ал жерден кубалап чыккан болчу+. 13Бирок ысрайыл эли гешур жана мааха элдерин кубалап салган жок. Ошондуктан алар Ысрайылдын арасында ушул күнгө чейин жашап келе жатышат.

14Бир гана леби уруусуна үлүш берилген жок. Жараткан Эге айткандай, алар Ысрайылдын Кудайы Жараткан Эгеге арналып өрттөлүүчү курмандыктарына үлүштөш болушат.

Рубейин уруусунун энчисине тийген жерлер

15Рубейин уруусунун уулдарына уруктары боюнча Муса бул жерлерди берген: 16Алардын чектери Арнон коктусунун четиндеги Ароер шаары жана коктунун ортосунда жайгашкан калаадан баштап, Мейдеба шаарына чейинки бүт түздүктөр, 17Кешпон жана анын түздүгүндөгү бардык шаарлар: Дибон, Бамот-Баал, Бейт-Баал-Мейон, 18Жаас, Кедемот жана Мейпаат, 19Кириятайым, Сыбма, анан дагы өрөөндөгү дөңдө жайгашкан Серет-Шахар, 20Бейт-Пейор, Физга тоо боорлору жана Бейт-Ашимот, 21анан дагы түздүктөгү бардык шаарлар, Кешпондо бийлик кылган аморлордун падышасы Сихондун бүт падышалыгы. Аны жана ошол жерлерде жашаган Сихондун төрөлөрүн – мидиандардын эл башчылары Эбини, Рекемди, Сурду, Хурду, Ребаны Муса талкалаган. 22Ысрайыл уулдарынын кылычынан өлгөндөрдүн арасында Бабурдун уулу көзү ачык Балаам да бар эле. 23Рубейин уулдарынын батыш тараптагы чеги Иордан дарыясынан бүтөт. Ушул жердеги шаарлар менен айылдар Рубейин уруктарынын үлүшү болуп калды.

Гат уруусунун энчисине тийген жерлер

24Муса гат уруусуна да уруктары боюнча жер берген. 25Алардын чегине Жазер шаары, ошондой эле Гилаттын бардык шаарлары, Рабба шаарынын жанындагы Ароер шаарына чейинки аммон элинин жеринин жарымы кирди. 26Ошондой эле түштүктөгү Кешпон шаарынан тартып, түндүктөгү Рамат-Миспе шаары менен Бетоним шаарына чейин, Маханаим калаасынан Дебирдин чегине чейинки жерлер берилген. 27Гат уруусунун жерине дагы өрөөндөгү Бейт-Арам, Бейт-Нимра, Сукот, анан дагы Сапон шаарлары, Кешпон падышасы Сихондун калган падышалыгы кирген. Алардын батыш чек арасы Иордандан тартып, түндүктөгү Кинерет көлүнө чейин созулуп жатат. 28Бул шаарлар менен айылдар Гат урпактарынын уруктары боюнча энчисине тийген.

Менаше уруусунун жарымынын энчиси

29Муса менаше уруусунун жарымына уруктары боюнча мына бул жерлерди үлүшкө берген болчу: 30Алардын чеги Маханаимга чейин созулуп, ага бүт Башан жери, ошондой эле ал жердин падышасы, Огдун бүт падышалыгы, Жайыр басып алган Башандагы шаарлар толугу менен, бардыгы болуп алтымыш шаар кирген. 31Гилаттын жарымы, Башандын падышасы Огдун падышалыгындагы Аштарот менен Эдрей шаарлары Менашенин уулу Махирден тараган уруктардын жарымына берилди. 32Ошентип, Муса Иордандын чыгышында, Маап талаасында, Иерихондун маңдайында үлүшкө бөлүп берген жерлер ушулар. 33Бирок леби уруусуна Муса үлүш берген эмес. Себеби, Ысрайылдын Кудайы Жараткан Эге аларга: «Мен Өзүм силердин энчиңер болом» деп айткан эле.

14

Иордандын батыш тарабындагы жерлерди бөлүштүрүү

14^1Иордандын батыш тарабындагы Канаан жерлерин да дин кызматчы Элазар менен Нундун уулу Жашыя башында турган ысрайыл элинин уруу башчылары ысрайыл элине энчиге бөлүп берди. 2Жараткан Эге Муса аркылуу буйрук кылгандай, тогуз урууга жана бир уруунун жарымына энчилери өкчөмө таш ташталып, бөлүштүрүлдү. 3-4Эки урууга жана бир уруунун жарымына болсо Муса Иордандын аркы чыгыш өйүзүнөн энчи берген болчу. Жусуптун эки уулунан менаше жана эпрайым уруулары келип чыккан. Лебилерге болсо алардын арасынан энчи берилген жок. Аларга болгону жашаганга шаарларды, төрт түлүк малы үчүн анын тегерегиндеги жайыттарды берди+. 5Ошентип, Жараткан Эге Мусага буйругандай кылып, ысрайыл эли жерди бөлүп алды.

Калептин үлүшү

6Бир күнү иуда уулдары Гилгал конушундагы Жашыяга келишти. Кеназдык Жапындын уулу Калеп Жашыяга:

– Кадеш-Барнейиде Жараткан Эгебиз Кудайдын кишиси Мусага сен экөөбүз жөнүндө эмне деп айтканын билесиң, – деди. 7– Жараткан Эгенин кулу Муса мени жер чалып келүүгө Кадеш-Барнейиден жөнөткөндө, кырк жашта элем. Кайтып келгенимде, көргөндөрүмдү болгонун болгондой элге айтып бергем. 8Бирок мени менен чалгынга барып келген бурадарларымдын сөздөрү элдин жүрөгүнүн үшүн алып койгон. Мен болсо Кудайым Жараткан Эгеге өзүмдү толук арнадым. 9Ошол күнү Муса: «Сен Кудайың Жараткан Эгеге өзүңдү толук арнаганың үчүн, бутуң баскан жердин баары түбөлүккө сенин жана урпактарыңдын энчиси болот» деп ант берген. 10– Мына, өзүң көрүп тургандай, Жараткан Эгем Мусага ушундай деп айтканына кырк беш жыл болду. Ал убакта Ысрайыл чөл кезип жүргөн эле. Жараткан Эгем Өзү убада кылгандай, ошондон бери жанымды сактап келе жатат. Мына, азыр сексен беш жаштамын. 11Бирок мен бүгүн деле Муса жөнөткөн убактагыдай эле бакубатмын. Ошол убакта кандай алдуу-күчтүү болсом, азыр да согушууга, башка иштерге да каруум жетет! 12Ошондуктан ошол күнү Жараткан Эге айткан тиги тоолуу жерди мага бер. Ал жерде Анактын урпактары жашарын, алардын шаарлары чоң, чептүү экенин ошол күнү сен да уккансың. Балким, Жараткан Эгем мени колдоп, Өзү убада кылгандай аларды кубалап чыгармын+. 13Ошондо Жашыя Жапындын уулу Калепке батасын берип, ага Хевронду энчиге берди. 14Ошентип, Хеврон шаары ушул күнгө чейин кеназдык Жапындын уулу Калептин энчиси болуп калды. Анткени ал Ысрайылдын Кудайы Жараткан Эгеге өзүн толук арнады. 15Хеврон мурда Анактын урпактарынан чыккан Арба деген атактуу кишинин атынан Кирият-Арба деп аталчу. Ошондон кийин согуш бүтүп, ал жерге тынчтык орноду+.

15

Иуда уруусунун энчиси

15^1Өкчөмө таш боюнча, иуда уруусунун бүт уруктарына Эдом жеринин чегинен тартып түштүктөгү Син чөлүнө чейинки жерлер тийди. 2Алардын түштүк чек арасы Өлүк деңизинин түштүк булуңунан башталып, 3түштүктөгү Акрабим адырларына чейин барат. Андан ары Син чөлүнөн өтүп, түштүктөгү Кадеш-Барнейиге жогорулап, Хесронго жетет. Ал жерден Адарга көтөрүлөт да, андан ары Карканы айланып өтөт. 4Анан Асмон шаарынан өтүп, Мисир чек арасындагы дарыяны бойлой жүрүп отуруп, Жер Ортолук деңиз жээгине барып такалат. Бул алардын түштүк чек арасы болот.

5Чыгыш чек арасы болсо Өлүк деңизден тартып, Иордандын куймасына чейин барат.

Ал эми түндүк чеги Өлүк деңиздин булуңунан башталат. 6Ал жактан Бейт-Каглага көтөрүлүп, түндүк тараптагы Бейт-Арабадан өтөт да, Рубейиндин уулу Боондун аты менен аталган Боон ташына чейин жогорулап барат+. 7Анан Ахор өрөөнүндөгү Дебирге жогорулап, түндүктөгү Гилгалга карай бурулат. Гилгал капчыгайы дарыянын түштүк тарабындагы Адумим адырларынын каршысында жайгашкан. Чек ара андан ары Эйин-Шемешке чейин созулуп, Эйин-Рогелге жетет. 8Ал жерден чек ара жебустардын кийинчерээк Иерусалим деп аталган шаары жайгашкан дөбөнүн түштүгүндөгү Ином өрөөнүн бойлоп жогорулап кетет. Анан ошол өрөөндүн батышындагы Репа капчыгайынын түндүк четиндеги тоонун үстүнө чыгат. 9Ошол тоо чокусунан Нептоах булагына жетип, Эпрон тоолорундагы шаарларга барат. Андан имерилип, Баалах деп да аталган Кирият-Жеярим шаарына жетет. 10Андан соң чек ара Баалах шаарынан батыш тараптагы Сеир тоолоруна бет алып, түндүктөгү Жеярим, башкача айтканда Кесалон тоолорунун батыш боорлорунан өтөт. Анан Бейт-Шемеш шаарына түшүп, Тимна калаасы аркылуу өтөт. 11Ал жактан түндүктөгү Экрон тоолорунун батыш боорлору аркылуу өтүп барып, Шикрон шаарына кайрылат. Андан ары Баалах тоолорунан өтүп, Жапнейел шаарына жетип, чек ара Жер Ортолук деңизден бүтөт.

12Батыш чек ара – бул Жер Ортолук деңиз.

Иуда уруусуна уруктары боюнча бөлүнгөн жердин чек ара чектери мына ушундай.

Калептин энчисине тийген жерлер

13Жараткан Эге Жашыяга айткандай, Жапындын уулу Калепке иуда уулдарынын арасынан энчиге анактардын ата-бабаларына таандык Кирият-Арба деп аталган Хеврон шаары берилди+. 14Калеп ал шаардан Анактын алп урпактарынан үчөөнү – Шешайды, Ахиманды, Талмайды кубалап чыгарды+. 15Андан ары Дебир шаарынын жашоочуларына карай жүрүшүн улантты. Дебир мурда Кирият-Сейпер деп аталчу+. 16Ошондо Калеп:

– Кирият-Сейперди ким талкалап, басып алса, ошол адамга кызым Аксаны колукту кылып беремин, – деп айтты+. 17Ал шаарды Калептин бир тууганы Кеназдын уулу Атаниел басып алды. Калеп болсо кызы Аксаны ага күйөөгө берди.

18Тойдон кийин кыз Атаниелге:

– Атамдан жер сураңызчы, – деди. Калеп эшектен түшүп жаткан кызынан:

– И кызым, бир нерсе сурайын деп жатасыңбы? – деп сурады. 19Кызы атасына:

– Ата, сизден энчи сурайын деп жатамын, – деди. – Сиз мага Негев чөлүнөн жер берген элеңиз. Эми ага кошуп булактарды да бериңизчи, – деди. Ошондо Калеп кызына жогорку булактарды да, төмөнкү булактарды тартуу кылды+.

Иуда уруусунун энчисине тийген шаарлар

20Иуда уруусуна уруктары боюнча энчиге 21түштүктөгү Эдом чек арасы тараптагы мына бул шаарлар тийди: Капсейел, Эйдер жана Жагур, 22Кина, Димона жана Адада, 23Кедеш, Хатсор жана Итнан, 24Зиф, Телем жана Беалот, 25Хатсор-Хадат, Керийот, Хесрон деп аталган Хатсор, 26Аймам, Шема жана Молада, 27Хатсар-Гадда, Хешмон жана Бейт-Палет, 28Хатсар-Шуал, Бээршеба жана Бизийотия, 29Баала, Ийим жана Атсем, 30Элтолат, Кесил жана Хорма, 31Сыклак, Мадмана жана Сансана, 32Лебайот, Шилхим, Айын жана Римон. Бардыгы болуп айылдары менен жыйырма тогуз шаар. 33Тоо этектериндеги Эштаул, Сора жана Ашна, 34Заноах, Эйин-Ганим, Тапуах жана Эйнам, 35Жармут, Адулам, Сохо жана Азека, 36Шаарайым, Адытайым, Гедейра же Гедейратайым. Айылдары менен бардыгы болуп он төрт шаар. 37Сенан, Хадаша, жана Мигдал-Гат, 38Дилан, Миспе жана Жоктейел, 39Лакиш, Ботыскат жана Эглон, 40Хабон, Лахмас жана Хитлиш, 41Гедейрот, Бейт-Дагон, Наама жана Македа. Бардыгы кошулуп айылдары менен он алты шаар. 42Либна, Этер жана Ашан, 43Ыптах, Ашнах жана Нетсип, 44Кеила, Аказип жана Марейша. Бардыгы кошулуп айылдары менен тогуз шаар. 45Экрон жана ага караштуу айылдар. 46Экрондун батышындагы Ашдоддун жанындагы бардык айылдар; 47Ашдод жана ага караштуу шаарлар менен айылдар, Газа жана ал жерден Мисир чек арасындагы дарыяга чейинки шаарлар менен айылдар. Булар Жер Ортолук деңиздин жээктеринде жайгашкан. 48Тоо койнундагы Шамир, Жатир, жана Сохо, 49Данах, Кирият-Сана, башкача айтканда Дебир, 50Анап, Эштемо жана Аним, 51Гошен, Холон жана Гило. Бардыгы болуп айылдары менен он бир шаар. 52Араб, Дыма жана Эшан, 53Жанум, Бейт-Тапуах жана Апейка, 54Хумта, Кирият-Арба, башкача айтканда Хеврон жана Сиор. Бардыгы болуп айылдары менен тогуз шаар. 55Маон, Кармел, Зип жана Ута, 56Изрейел, Жоктеям жана Заноах, 57Кайын, Гиба жана Тимна. Бардыгы болуп айылдары менен он шаар. 58Халхул, Бейт-Сур жана Гедор, 59Маарат, Бейт-Анот жана Элтекон. Бардыгы болуп айылдары менен алты шаар. 60Кирият-Баал, башкача айтканда, Кирият-Жеярим жана Рабба. Айылдары менен эки шаар. 61Чөлдөгү шаарлар: Бейт-Араба, Мидин жана Секак, 62Нипшан, Ир-Мелах, башкача айтканда, Туз шаары жана Энгеди. Бардыгы болуп айылдары менен алты шаар. 63Бирок Иерусалимде жашаган жебустарды Иуданын урпактары кубалап чыгара алган жок. Ошондуктан алар ушул күнгө чейин Иерусалимде иуда элине кошуна жашап келе жатышат+.

16

Жусуп урпактарынын энчиси

16^1Кийинки өкчөмө таш Жусуптун урпактары үчүн ташталды. Аларга тийген энчи жерлер Иерихон шаарынын каршысындагы Иордан дарыясынан, Иерихондун чыгыш тарабындагы булактардан тартып, чөл аркылуу тоолордогу Бейтел шаарына чейин жогорулап кетет. 2Андан ары чек ара Бейтелден, башкача айтканда, Луздан Атарот шаарындагы арк уругунун чек арасына өтүп барат+. 3Ал жерден батышты карай жаплеттин урпактарынын жерине чейин төмөндөп олтуруп, Төмөнкү Бейт-Хорон аркылуу өтөт. Анан Гезерге жетип, андан ары Жер Ортолук деңизге барып такалат. 4Ошентип, Жусуптан тараган менаше менен эпрайым уруулары ушул жерлерди энчиге алды.

Эпрайым уруусуна тийген энчи жерлер

5Эпрайым уруусуна уруктары боюнча бул жерлер тийди: анын энчисинин чектери күн чыгыштагы Аторат-Адар шаарынан башталып, жогорку Бейт-Хоронго чейин жетет, 6андан ары чек ара Жер Ортолук деңиз тарапты карай созулат. Түндүктөгү Михметаттан чек ара чыгышка – Таанат-Шилого бурулуп, Жаноахтын чыгышына жетет. 7Жаноахтан Аторат менен Наарага түшүп, андан ары Иерихонго, анан Иорданга барып такалат. 8Чек ара Тапуахтан батышка карай Кана сайына чейин жетип, Жер Ортолук деңизден бүтөт. Ушул жерлерди эпрайым уруусу уруктары боюнча энчилеп алды.

9Менаше уруусунун жарымына берилген энчинин ичинен эпрайым уруусуна башка дагы кошумча шаарлар менен айылдар бөлүнүп берилди. 10Бирок эпрайымдар Гезерде жашаган канаандыктарды кубалап чыга алышкан жок. Ошондуктан канаандыктар ушул күнгө чейин эпрайымдардын арасында жашап, аларга букара болуп калышты+.

17

Менаше уруусунун батыштагы энчиси

17^1Өкчөмө таш ташталып, Менаше уруусуна энчи берилди. Менаше Жусуптун тун уулу болгон. Менашенин тун уулу Махир баатыр болсо Гилаттын атасы болгон. Махир баатыр жоокер болгондуктан, ага [*]Гилат менен Башан жерлери берилди+. 2Менашенин башка уруктары – Абиезердин, Хейлектин, Асриелдин, Шекемдин, Хефердин, Шемиттин урпактары да[*] энчи алышты. Булар Жусуптун уулу Менашенин уулдарынан тараган уруктар.

3Менашенин кыбырасы, Махирдин чөбөрөсү, Гилаттын небереси, Хейпердин уулу Салапаттын уулдары жок эле. Анын Махла, Ноя, Хогла, Милка жана Тирса деген кыздары гана бар болчу. 4Ал кыздар дин кызматчы Элазар, Нундун уулу Жашыя менен эл башчыларынын алдына келип:

– «Салапаттын кыздарына да эркек туугандары менен бирге энчи бергин» деп Жараткан Эге Мусага буйрук кылган болчу, – деп айтышты. Ошондо Жараткан Эгенин буйругуна баш ийип, Жашыя аларга да атасынын эркек бир туугандары менен чогуу энчи берди.

5Ошентип, менаше уруусуна Иордандын чыгыш тарабындагы Гилат менен Башан жерлеринен сырткары дагы батыштан он бөлүк жер берилди. 6Анткени Менашенин урпактарынын кыздары да эркек туугандары менен чогуу үлүшкө жер алышты. Ал эми Гилат жери болсо Менашенин калган урпактарына тийди.

7Менаше уруусунун чек арасы ашыр уруусунун жеринен баштап Шекемдин чыгыш тарабындагы Михметатка чейин созулуп жатат. Ал жерден чек ара түштүккө бурулуп, Тапуах суусунун айланасында жашаган элге чейин барат. 8Тапуах аймагы болсо Менашенин урпактарына тийди, ал эми менаше уруусунун чек арасындагы Тапуах шаарын болсо Эпрайымдын урпактары алды. 9Тапуах шаарынан баштап, түштүк чек ара Кана сайына, андан ары Жер Ортолук деңизге чейин созулат. Ал жердеги бир нече шаарлар менаше уруусунун жеринде жайгашса да, эпрайым уруусуна таандык эле. 10Кана сайынын түштүгүндөгү жер эпрайымга таандык, түндүгүндөгү жер менашеге таандык. Менаше уруусунун батыш чек арасы – Жер Ортолук деңиз. Менаше уруусунун чек арасына түндүктөн ашыр жери, чыгыштан ысахар жери чектешет. 11Ысахар менен ашыр урууларынын жериндеги Бейт-Шаан, Иблейем, Дор, башкача айтканда, тоолуу Дор, Эндор, Таанах, Мегиддо жана аларга караштуу айылдар менен жерлер менаше уруусуна берилди. 12Бирок Менашенин урпактары ал шаарларды басып ала алышкан жок. Ошондуктан канаандыктар ал жерлерде жашап кала беришти+. 13Кийин, ысрайыл эли дагы да күчтүү эл болуп калган кезде, канаандыктарды букара кылып алды, бирок аларды кубалап чыгарган жок.

Жусуптун урпактарынын өтүнүчү

14Жусуптун урпактары чогулуп келип, Жашыяга:

– Эмне үчүн сиз бир эле жолу өкчөмө таш таштап, бизге бир эле үлүш жер берип койдуңуз? Жараткан Эге бизди жалгап, уруубуздун эли абдан көбөйүп кеткен, – деп айтышты+. 15Жашыя аларга:

– Эгерде элиңер көп болуп, эпрайымдын жери тардык кылып жатса, периздер менен репалар жашаган токойлорго баргыла да, аны кыйып, тазалап, жер кылып алгыла, – деп жооп берди. 16Ошондо Жусуптун урпактары:

– Ооба, тоолуу аймак бизге тардык кылат, бирок төмөнкү капчыгайдагы Бейт-Шаанда, ага караштуу жерлерде жана Изрээл капчыгайында жашаган канаандыктардын баарынын темир аскер арабалары бар – деп айтышты+. 17Ошондо Жашыя Жусуптун урпактары эпрайым менен менаше урууларына мындай деди:

– Силер көп сандуу, күчтүү элсиңер, силерге бир өкчөмө таш чындап эле аздык кылат. 18Бул тоолор да, токойлор да башынан аягына чейин силердики болот. Токойлорду толук кыйып, тазалап алгыла. Канаандыктардын арабалары темирден болсо да, өздөрү күчтүү болсо да, баары бир аларды кубалап чыгуу колуңардан келет.

18

Калган уруулардын энчиси

18^1Ысрайыл эли ал жерлерди толук басып алгандан кийин, Шило шаарына чогулуп келип, жолугушуу чатырын тикти+. 2Бирок ысрайыл элинин ичинен өз энчисин ала элек жети уруу бар эле. 3Ошондуктан Жашыя ысрайыл элине:

– Ата-бабаңардын Кудайы Жараткан Эге силерге берген жерге ээ боло албай, качанга чейин шалаакылык кылып жүрө бересиңер? – деди. 4– Ар бир уруудан үчтөн кишини тандап, мага жибергиле. Мен аларды барып, жерди кыдырып, аны энчилерге кантип бөлүштүрүү керектигин байкап, сүрөттөп чийип келиш үчүн жөнөтөм. 5Түштүктөгү иуда уруусунун жеринен жана түндүктөгү Жусуп урпактарынын жеринен сырткары калган бүт жерди жетиге бөлүшсүн. 6Силер жети бөлүккө бөлгөн жердин чиймесин бул жерге, мага алып келгиле. Мен болсо ушул жерде, Кудайыбыз Жараткан Эгенин алдында силер үчүн өкчөмө таш таштаймын. 7Ал эми лебилер үчүн силердин араңардан үлүш жер берилбейт, анткени Жараткан Эгеге дин кызматчы болуу – аларга тийген энчи. Гат, рубейин уруулары жана менаше уруусунун жарымы Жараткан Эгенин кулу Муса бөлүштүргөн өз энчилерин Иордандын чыгыш тарабынан буга чейин эле алышкан+.

8Тандалган адамдар жердин чиймесин чийип келүү үчүн ал жерден жөнөп кетерде, Жашыя аларга:

– Барып, ал жерди кыдырып, чиймесин чийип келгиле, – деп дайындады. – Силер кайтып келгенде, мен, Шилодо, Жараткан Эгенин алдында силер үчүн өкчөмө таш таштаймын.

9Ошентип, жер чалуучулар жолго аттанып жөнөп кетишти. Алар жерди түрө кыдырып чыгып, аны жети бөлүккө бөлүштү. Бүт жерди сүрөттөп чийип, шаарларын тизмеге алышты. Анан Шило шаарында жайгашкан конуштагы Жашыяга кайтып келишти. 10Ошондо Жашыя Шилодо, Жараткан Эгенин алдында өкчөмө таш ыргытып, ысрайыл элине уруулары боюнча жер энчилерин бөлүштүрүп берди.

Бенжамин уруусунун энчисине тийген жерлер

11Биринчи өкчөмө таш бенжамин уруусуна ташталып, алар уруктары боюнча өз энчисин алды. Аларга жер Иуда жана Жусуп урпактарынын энчилеринин арасынан тийди. 12Бенжаминдин түндүк чек арасы Иордандан башталат. Анан Иерихон кырынын түндүк жак капталынан өтүп барып, батышты карай тоо таяп көтөрүлүп, анан Бейт-Абендин жанындагы чөлгө түшүп барат. 13Ал жерден чек ара Лузга, башкача айтканда, Бейтел шаарына бурулуп, Луздун чыгышындагы кырларды жандап өтөт. Андан ары Аторат-Адар шаарына жетип, ал жерден төмөнкү Бейт-Хорон шаарынын түштүгүндөгү тоого чейин барат. 14Анан чек ара Бейт-Хорондун алдындагы тоонун батыш тарабынан айланып, түштүккө өтөт. Андан ары жүрүп олтуруп, иуда уруусунун шаары болгон Кирият-Баалдан, башкача айтканда, Кирият-Жеяримден бүтөт. Бул – чек аранын батыш тарабы. 15Түштүк чек ара Кирият-Жеяримдин четинен башталып, батышты көздөй Нептоах булактарына чейин барат. 16Анан чек ара Репа капчыгайынын түндүгүндөгү Ином уулдарынын өрөөнүнүн каршысындагы тоо этектерине түшөт. Анан Ином өрөөнүн жандап өтүп, жебустар жашаган тоонун түштүк тарабына жетип, ал жерден Эйин-Рогел тарапка чейин төмөндөйт. 17Анан түндүккө бурулуп, Эйин-Шемешке кетет. Андан ары Адумим дөңсөөсүнүн маңдайындагы Гелилотко жетет да, андан ары «Боондун ташы» деп аталган жерге чейин түшүп барат. Боон Рубейиндин уулу болгон+. 18Ал жерден Иордан сайынын жанындагы тоолордун түндүк капталдары аркылуу өтүп, Иордан сайына түшүп барат. 19Ал жерден чек ара Бейт-Кагла тоо беттери аркылуу түндүккө өтүп, Өлүк деңиздин түндүк четиндеги, Иордандын куйган жеринен бүтөт. Бул – түштүк чек ара.

20Чыгыш чек арасы Иордан дарыясынын өзү болуп саналат. Бенжамин уруусуна уруктары боюнча энчиге бөлүнгөн төрт тараптагы чек аралары ушулар.

21Бенжамин уруусуна уруктары боюнча бул шаарлар берилди: Иерихон, Бейт-Кагла жана Эймек-Кетсис, 22Бейт-Араба, Семерайым жана Бейтел, 23Абым, Пара жана Опра, 24Кепар-Аамонай, Айопни жана Геба. Айылдары менен он эки шаар. 25Гибон, Рама жана Бейрот, 26Миспе, Кепира жана Мотса, 27Рекем, Ирпейел жана Тарала, 28Сейла, Хаэлеп жана Жебус, башкача айтканда, Иерусалим, Гиба жана Кериот. Айылдары менен он төрт шаар. Бенжамин уулдарына уруктары боюнча ушул шаарлар энчиге тийди+.

19

Шымон уруусунун энчисине тийген жерлер

19^1Экинчи өкчөмө таш шымон уруусуна ташталып, алар уруктары боюнча өз энчисин алды. Шымон уруусунун үлүшү иуда уруусунун энчисине берилген жерлердин ичинен тийди. 2Анын энчисине бул шаарлар берилди: Бээршеба, башкача айтканда, Шеба жана Молада, 3Хатсар-Шуал, Балах жана Атсем, 4Элтолат, Бетул жана Хорма, 5Сыклак, Бейт-Амаркабот жана Хатсар-Суса, 6Бейт-Лебайот жана Шарухен. Айылдары менен он үч шаар. 7Айын, Римон, Этер жана Ашан. Айылдары менен төрт шаар. 8Аларга кошуп түштүктөгү Баалат-Бейир, башкача айтканда, чөлдөгү Рама шаарына чейинки бардык шаарлар жана алардын айланасындагы айылдар шымон уруусунун уруктарына энчиге берилди. 9Иуда уруусунун энчиси өздөрү үчүн абдан чоң эле. Ошондуктан шымон уруусундагы уруктарга үлүш иуда уруусунун энчисинин ичинен берилди+.

Забулун уруусунун энчисине тийген жерлер

10Үчүнчү өкчөмө таш забулун уруусуна ташталып, алар уруктары боюнча өз энчисин алды. Алардын энчисине тийген чектер Сарит шаарынан башталып, 11батыштагы Маралага чейин көтөрүлүп барат. Андан Дабешетке жетип, андан ары Жокнаамдын алдындагы сайда бүтөт. 12Чек ара Сариттин күн чыгыш тарабынан Кислот-Табордун чек арасына чейин барат да, андан ары Дабератка жетип, анан Жапияга көтөрүлүп кетет. 13Ал жерден күн чыгыштагы Гат-Хефер менен Эт-Казинге өтөт да, андан ары Римонго жетет. Ал жерден Неяга бурулат. 14Анан чек ара түндүктөгү Ханатонго бурулуп, Иптах-Эл капчыгайына барып такалат. 15Катат, Наалал, Шимрон, Идала жана Бейтлехем, бардыгы болуп айылдары менен он эки шаар. 16Ушул шаарлар менен алардын айланасындагы кыштактар забулун уруусунун бүт уруктарынын энчисине тийди+.

Ысахар уруусунун энчиси

17Төртүнчү өкчөмө таш ысахар уруусуна ташталып, алар уруктары боюнча өз энчисин алды. 18Алардын чек арасындагы шаарлар: Изрээл, Кесулот жана Шунем, 19Хапарайым, Шион жана Анахарат, 20Рабит, Кишион жана Эбез, 21Ремет, Эйин-Ганим, Эйин-Хада, Бейт-Патсес. 22Алардын чек арасы Табор тоосунан башталып, Шахажум Бейт-Шемеш шаарларынан өтүп, анан Иордандан бүтөт. Бардыгы кошулуп айылдары менен он алты шаар. 23Ушул шаарлар менен алардын айланасындагы айылдар ысахар уруусуна уруктары боюнча бөлүнүп берилди.

Ашыр уруусунун энчиси

24Бешинчи өкчөмө таш ашыр уруусуна ташталып, алар уруктары боюнча өз энчисин алды. 25Алардын чек арасындагы шаарлар: Хелкат, Хали, Бетен, Акшап, 26Аламелек, Амад жана Мишал. Чек ара батыш тараптагы Кармел тоо этектеринен Шихор-Либнатка чейин жетет. 27Ал жерден чек ара күн чыгышты карай бурулуп, Бейт-Дагонго, анан Забулунга жетет да, анан түндүк жактагы Иптах-Эл капчыгайына барат. Андан ары Бейт-Эймек жана Нейелге чейин созулуп, түндүктөгү Кабулга жетет. 28Андан ары Эпрон, Рехоп, Хамон жана Канага өтүп, улуу Сидонго чейин жетет. 29Ал жерден чек ара түштүккө бурулуп, Рама шаарына барат да, анан чептүү Тир шаарына келет. Андан ары чек ара Хоса шаары тарапка бурулуп, Жер Ортолук деңизден бүтөт. Ошол жерде Махалаб жана Аказип шаарлары бар. 30Ошондой эле Ума, Апек жана Рехоп шаарлары айылдары менен бардыгы болуп жыйырма эки шаар кирди. 31Ушул шаар-кыштактар ашыр уруусуна уруктары боюнча энчиге берилди.

Напталы уруусунун энчиси

32Алтынчы өкчөмө таш напталы уруусуна түшүп, алар уруктары боюнча өз энчисин алды. 33Напталы уруусунун түндүк чек арасы Хейлеп шаарынан башталып, Саананимдеги эмен дарагына чейин барат. Ал жерден Адамы-Некеп, Жапнейел жана Лакум шаарларына чейин уланып, Иордан дарыясынан бүтөт. 34Анан чек ара батышка, Азнот-Таборго бурулат да, андан ары Хукокко бет алат. Ошентип, напталы жери түштүктөн забулун, батыштан ашыр уруулары, чыгыштан Иордан дарыясы менен чектешет.

35Напталынын жериндеги чептүү шаарлар: Сидим, Зер, Хамат, Ракат жана Кинерет, 36Адама, Рама жана Хатсор, 37Кедеш, Эдрей жана Эйин-Хатсор, 38Ирон, Мигдал-Эл, Хорем, Бейт-Анат жана Бейт-Шемеш. Бардыгы болуп айылдары менен он тогуз шаар. 39Ушул шаарлар менен айылдар напталы уруусуна уруктары боюнча бөлүп берилди.

Дан уруусунун энчиси

40Жетинчи өкчөмө таш дан уруусуна түшүп, алар уруктары боюнча өз энчисин алышты. 41Алардын энчи жериндеги шаарлар булар: Сора, Эштаул жана Ир-Шемеш, 42Шаалабин, Аялон жана Итла, 43Эйлон, Тимна жана Экрон, 44Элтекей, Гиптон жана Баалат, 45Жейут, Беней-Берак жана Гат-Римон, 46Мей-Жаркон, Ракон жана Жапанын алдындагы жерлер. Мына ушул шаарлар менен кыштактар дан уруусунун энчисине тийди+. 47Бирок дан уруусу өзүнө тийген энчисине ээ боло албай калды. Ошондо алар түндүк тарапка барышты. Лаиш шаарына чабуул коюп, элин кылыч мизине алып кырып салышты. Дан уруусу шаарды ээлеп, өздөрү жашап калышты. Алар Лаиш шаарын түпкү атасынын урматына Дан шаары деп атап алышты+. 48Ушул шаарлар менен айылдар дан уруусуна уруктары боюнча энчиге берилди.

Нундун уулу Жашыянын үлүшү

49Бардык жерлер бөлүнүп, чек аралар такталып бүткөндөн кийин, ысрайыл эли Нундун уулу Жашыяга да өз жеринен энчи бөлүп берди. 50Жараткан Эгенин буйругу боюнча алар ага өзү сураган Эпрайым тоосундагы Тимнат-Серах шаарын беришти. Жашыя ал шаарды кайра куруп, ошол жерде жашап калды+. 51Мына ушул жерлердин баарын дин кызматчы Элазар, Нундун уулу Жашыя жана уруу башчылары Шило шаарындагы жолугушуу чатырынын кире беришинде, Жараткан Эгенин алдында өкчөмө таш таштап, Ысрайыл урууларына энчилерге бөлүштүрүп беришти. Ошентип, жерлерди бөлүштүрүү да аягына чыкты.

20

Башпаана шаарлар

20^1Ошол күндөрү Жараткан Эге Жашыяга мындай деп айтты: 2– «Мен силерге Муса аркылуу айткандай, башпаана шаарларды тандагыла» деп ысрайыл элине айткын. 3Эгерде кимдир бирөө оюнда жамандыгы жок, кокустан киши өлтүрүп алса, кун куугандардан качып барып, ошол шаарга баш калкалай тургандай болсун. 4Ал адам ошол шаарлардын бирине качып барып, шаардын дарбазасынын алдына келип, эмне кылганын шаар аксакалдарына угуза айтып берсин. Ошондо аксакалдар аны шаарга алып кирип, жашай турган жай берсин. 5Анын артынан кун куугандар келишсе, аксакалдар ал адамды кун куугандардын колуна салып беришпесин. Себеби ал тиги кишини атайлап өлтүргөн эмес, аны менен касташкан да эмес. 6Бирөөнү кокустан өлтүрүп алган киши жамааттын алдында иши сотто каралганга чейин же ошол кездеги башкы дин кызматчынын көзү өткөнчө шаарда калышы керек. Ошондон кийин гана ал адам качып чыккан өз шаарындагы үйүнө кайтып келсе болот.

7Ошентип, алар Иордандын батыш тарабындагы напталы уруусуна караштуу тоолуу Галилеядагы Кедешти, эпрайым тоолорундагы Шекем шаарын, Иуда тоолорундагы Кирият-Арбаны, башкача айтканда Хевронду тандашты. 8Аларга кошуп Иерихондун маңдайында, Иордандын чыгыш тарабында, рубейин уруусуна тийиштүү чөлдөгү Бетсер шаарын, гат уруусуна караштуу Гилаттагы Рамот шаарын, менаше уруусуна караштуу Башан аймагындагы Голан шаарын башпаана шаарлар кылып тандашты. 9Ысрайылдык болобу, ысрайыл элинин арасында жашаган келгин болобу, кокустан бирөөнү өлтүрүп алса, качып барып баш калкалоо үчүн тандалган шаарлар мына ушулар. Ал адам сот алдына келгенге чейин кун кубалап келгендердин колуна берилбей, ошол шаарларда коопсуз болот.

21

Леби уруусунун энчиси

21^1Лебилердин уруу башчылары дин кызматчы Элазар, Нундун уулу Жашыя жана ысрайылдын уруу башчыларынын алдына келишти.

2Алар ал убакта Канаандагы Шило шаарында эле. Лебилер:

– Жараткан Эгебиз Мусага: «Лебилерге жашаганга шаарларды, төрт түлүк малына жайыттарды бергин» деп буйруган болчу, – деп айтышты. 3Ошондо Жараткан Эгенин буйругу боюнча ысрайыл эли өз үлүштөрүнөн лебилерге шаарларды тегерек-четиндеги жайыттары менен кошо берди.

4Биринчи өкчөмө таш леби уруусунун Кааттын уругунан чыккан дин кызматчы Арундун урпактарына ташталды. Аларга иуда, шымон жана бенжамин урууларынын жерлеринен он үч шаар энчиге берилди.

5Кийинки өкчөмө таш Кааттын калган уруктары үчүн ташталды. Аларга эпрайым, дан жана Иордандын батыш тарабындагы менаше уруусунун жарымынын жерлеринен он шаар бөлүнүп берилди.

6Өкчөмө таштын түшкөнү боюнча Гершон уругуна ысахар, ашыр, напталы жана Иордандын чыгыш тарабындагы Башан жериндеги менаше уруусунун жарымына тийиштүү жеринен он үч шаар бөлүнүп берилди.

7Мерари уругуна рубейин, гат уруулары жана забулун урууларынын жеринен он эки калаа берилди.

8Жараткан Эгенин Муса аркылуу берген амирине ылайык, ысрайыл эли өкчөмө таш таштап, ушул шаарларды тегерек-четиндеги жайыттары менен кошо леби уруусуна бөлүп берди.

9Иуда жана шымон эли төмөнкү аты аталган шаарларды 10леби уруусунун Каат уругундагы Арундун тукумуна бөлүп берди. Анткени биринчи өкчөмө таш ошолорго ташталган эле. 11Аларга Иуда тоолорундагы Кирият-Арба, башкача айтканда, Хеврон шаарынын айланасындагы жайыттары менен кошо берилди. Арба анактардын түпкү атасы болгон+. 12Бирок бул калаага караштуу талаалар менен айылдар Жапындын уулу Калепке энчиге берилди.

13Дин кызматчы Арундун урпактарына, башпаана шаарлардын бири болгон Хеврондон сырткары, төмөнкү шаарлар да жайыттары менен кошо берилди: Либна, 14Жатир, Эштемоа, 15Холон, Дебир, 16Айын, Ута, Бейт-Шемеш шаарлары. Ушул тогуз шаар иуда жана шымон урууларынын жерлеринен берилди. 17Ал эми бенжамин уруусунун жеринен Гибон, Геба, 18Анот жана Алмон шаарлары – бардыгы болуп төрт калаа айланасындагы жайыттары менен кошо берилди.

19Арундан тараган дин кызматчыларга бардыгы кошулуп он үч шаар жайыттары менен тийди.

20Өкчөмө таштын түшкөнү боюнча Леби уруусундагы Кааттын калган уруктарына эпрайым уруусунун жеринен бул шаарлар тийди: 21кокустан киши өлтүрүп алгандар үчүн башпаана шаарлар болуп саналган Эпрайым тоолорундагы Шекем менен Гезер, 22Кипсайим, Бейт-Хорон – бардыгы болуп төрт шаар жайыттары менен берилди. 23Дан уруусунун жеринен Элтекей, Гиптон, 24Аялон жана Гат-Римон – бардыгы болуп төрт шаар жайыттары менен берилди. 25Иордандын батышындагы менаше уруусунун жарымынын жеринен эки шаар: Таанах менен Гат-Римон жайыттары менен берилди. 26Каат уругунун калган тукуму жайыттары менен он шаарды алды.

27Леби уруусундагы Гершон уругуна болсо Иордандын чыгышындагы менаше уруусунун жарымынын жеринен кокусунан киши өлтүрүп алган адамдар үчүн башпаана шаарлардын бири Башандагы Голан жана Беештера – эки шаар жайыттары менен берилди. 28Ысахар уруусунун жеринен болсо Кишион жана Даберат, 29Жармут, Эйин-Ганим – бардыгы болуп төрт шаар берилди. 30Ашыр уруусунун жеринен Мишал, Абдон, 31Хелкат, Рехопт – бардыгы болуп төрт шаар берилди. 32Напталы уруусунун жеринен кокусунан киши өлтүрүп алгандар үчүн башпаана шаарлар болуп саналган Галилеядагы Кедеш жана Хамот-Дор, Картан – бардыгы болуп үч шаар берилди.

33Гершон уругуна болсо айланасындагы жайыттары менен он үч шаар берилди.

34Леби уруусунан калган Мерари уругуна Забулун уруусунун жеринен Жокнаам, Картах, 35Димна, Наалал – бардыгы болуп төрт шаар айланасындагы жайыттары менен берилди. 36Рубейин уруусунун жеринен Бетсер, Жаас, 37Кедемот жана Мейпаат – бардыгы болуп төрт калаа жайыттары менен берилди. 38Гат уруусунун жеринен киши өлтүрүп алгандар үчүн башпаана шаарлардын бири Гилаттагы Рамот жана Маханаим, 39Кешпон, Жазер – бардыгы болуп төрт шаар айланасындагы жайыттары менен берилди. 40Леби уруусунун Мерари уругуна өкчөмө таштын түшкөнү боюнча бардыгы болуп, он эки шаар бөлүндү.

41Лебилерге ысрайыл элинин менчигинин арасынан бардыгы болуп кырк сегиз шаар айланасындагы жайыттары менен тийди. 42Бул шаарлардын ар биринин тегерек-четинде өзүнө таандык жайыттары бар эле.

43Ошентип, Жараткан Эге ысрайыл элине алардын ата-бабаларына беремин деп ант кылган жерлердин бардыгын энчиге берди. Алар ошол жерлерге ээлик кылып, мекендеп жашап калышты+. 44Жараткан Эге алардын ата-бабаларына ант берип убада кылгандай, ысрайыл элине бейпилдик берди. Ысрайылдын душмандарынын эч кимиси аларга каршы тура алышкан жок. Себеби Жараткан Эге алардын колуна бардык душмандарын салып берди+. 45Жараткан Эге ысрайыл элине берген изги убадаларынын бирөө да аткарылбай калган жок, баары аткарылды+.

22

Иордандын чыгышындагы уруулардын өз жерине кайтышы

22^1Ошол күндөрдөн кийин Жашыя рубейин, гат урууларын жана менаше уруусунун Иордандын чыгыш тарабынан жер алган жарымын чогултту. Аларга:

2– Силер Жараткан Эгенин кулу Мусанын бардык буйруктарын так аткардыңар, мен эмнени буйрусам, ага да моюн сундуңар, – деди+. 3– Көп убакыт өтсө да, ушул күнгө чейин боордошторуңарды таштаган жоксуңар. Кудайыңар Жараткан Эге силерге берген буйруктарды толук аткардыңар. 4Мына, Кудайыңар Жараткан Эге Өзү убада кылгандай, боордошторуңарга бейпилдик берди. Эми болсо Жараткан Эгенин кулу Муса Иордандын аркы өйүзүнөн силерге энчиге берген жериңерге, өз конушуңарга кайтып барсаңар болот+. 5Бирок Жараткан Эгенин кулу Муса силерге берген буйрук менен мыйзамды ынтаа коюп аткаргыла. Кудайыңар Жараткан Эгени сүйгүлө, Анын жолу менен жүргүлө, буйруктарына моюн сунгула, Ага бекем жабышып, чын жүрөктөн, жан дилден кызмат кылгыла. 6Анан Жашыя аларга батасын берип, коё берди. Алар өз конуштарына кайтып кетишти.

7Менаше уруусунун жарымына жер үлүшүн Муса Иордандын чыгыш тарабындагы Башандан берген. Экинчи жарымына болсо Жашыя Иордандын батыш тарабынан, ысрайылдын уруулары менен бирге жер бөлүп берди. Жашыя аларга да батасын берип, өз конуштарына коё берип жатып,+
8аларга:

– Силер конуштарыңарга толгон байлык: абдан көп мал, күмүш, алтын, жез, темир, аябай көп кийим-кече менен кайтып бара жатасыңар. Душмандан тартып алган олжоңорду боордошторуңар менен бөлүшкүлө, – деп дайындады+. 9Ошентип, рубейин, гат уруулары жана менаше уруусунун жарымы ысрайыл элинин калган уурууларын Канаан жериндеги Шилодо калтырышты да, Жараткан Эгенин Муса аркылуу берген буйругу боюнча ээлеп алган өз жери Гилатка бет алышты.

Үч уруунун курмандык жай курушу

10Рубейин, гат уруулары жана менаше уруусунун жарымы Канаан жериндеги Иордандын батыш жээгине келгенде, абдан чоң курмандык жай курушту. 11Ошондо «рубейин, гат уруулары жана менаше уруусунун жарымы Канаандын Иордандын Ысрайылга таандык батыш жээгине өзүнчө курмандык жай куруп алышыптыр» деген кабар ысрайыл жамаатына жетти. 12Муну укканда, алар менен согушуу үчүн бүт ысрайыл эли Шило шаарына чогулду. 13Бирок, алгач ысрайыл жамааты Гилат жерине – рубейин, гат уруулары жана менаше уруусунун жарымына дин кызматчы Элазардын уулу Пинхасты жиберди. 14Аны менен чогуу Ысрайылдын он уруу башчысы жөнөдү. Алардын ар бири өз урууларынан миңден бир тандалган өкүлү эле. 15Алар Гилат жерине барып, рубейин, гат уруулары жана менаше уруусунун жарымынын элине мындай дешти:

16– Жараткан Эгенин бүт жамааты мындай деп жатат: «Ысрайыл элинин Кудайына эмнеге опаасыздык кылып жатасыңар? Эмне үчүн силер өзүңөргө дагы бир курмандык жай куруп, Жараткан Эгенин тилин албай, Ага каршы баш көтөрүп жатасыңар? 17– Эмне, Пейордо кылган күнөөбүз аздык кылып жатабы? Ошол күнөөнүн кесепетинен Жараткан Эгенин бүт жамаатынын башына апаат түшпөдү беле?! Ошол күнөөбүздөн биз дагы эле толук тазалана элекпиз! 18Силер болсо бүгүн кайрадан Жараткан Эгеден баш тартып жатасыңар. Силер бүгүн Жараткан Эгеге каршы баш көтөрсөңөр, эртең эле Ал бүт ысрайыл журтуна каарын төгөт! 19Эгерде энчиңерге тийген жерлерди адал эмес деп эсептесеңер, анда баарыңар Жараткан Эгенин чатыры турган Канаанга көчүп келгиле, биз арабыздан силерге жер бөлүп беребиз. Бирок Кудайыбыз Жараткан Эгенин курмандык жайынан башка курмандык жай куруп, Жараткан Эгебизге да, бизге да каршы баш көтөрбөгүлө. 20Зерактын урпагы Ахан Жараткан Эгебизге кыянаттык кылып, садага чабылган нерселерден уурдап алганда, ошонун кесепетинен бүт ысрайыл элинин башына апаат түшпөдү беле?! Кылган күнөөсү үчүн ал жалгыз өзү өлдү беле?»+

21Ошондо рубейин, гат урууларынын жана менаше уруусунун жарымынын эли ысрайылдардын уруу башчыларына мындай деп жооп берди:

22– Жараткан Эгебиз – кудайлардын Кудайы! Жараткан Эгебиз – кудайлардын Кудайы! Эмне үчүн мындай кылганыбызды Ал билет, Ысрайыл да билип алсын! Эгерде опаасыздык кылып, Жараткан Эгебизге каршы баш көтөрүп жаткан болсок, анда бүгүн Ал бизге ырайым кылбасын!+
23Бул курмандык жайды Жараткан Эгебизден баш тартып, анын үстүнө бүтөрттөм курмандыгын, дан курмандыгын, тынчтык курмандыгын чалалы деп, өзүбүз үчүн курган жокпуз. Эгерде ушундай ниетте курмандык жай курган болсок, анда Жараткан Эге Өзү бизди жазаласын! 24Жок! Биз аны тынчыбыз кеткенден улам, кийин силердин балдарыңар биздин балдарыбызга: «Силер ысрайыл элинин Кудайы – Жараткан Эгеге таандык эмессиңер, 25рубейин, гат уруулары менен биздин ортобузга Жараткан Эге Иорданды чек ара кылып белгилеген. Ошондуктан, Жараткан Эгеге силердин эч кандай тиешеңер жок» деп айтып, силердин урпактарыңар, биздин урпактарыбыздын Жараткан Эгеге ийбадат кылуусуна тоскоолдук кылышы мүмкүн. 26Ошондуктан биз: «Келгиле, курмандык жай куралы», – дедик. «Бирок ал бүтөрттөм курмандыгын да, башка курмандыктарды да чалуу үчүн колдонулбайт» – деп макулдаштык. 27Бул курмандык жайды биз менен силердин, бизден кийинки урпактарыбыздын ортосунда күбө болсун деп курдук. Биз да силер менен бир катарда эле Жараткан Эгенин чатырынын алдында Ага ийбадат кылып, ошол жерде бүтөрттөм, тынчтык жана башка курмандыктарды чалып, Кудайыбызга ийбадат кыла алабыз. Силердин балдарыңар биздин балдарыбызга «Силер Жараткан Эгенин эли эмессиңер» деп айта алышпайт. 28Эгерде биздин же келечек урпактарыбыздын ортосунда ошондой сөз чыга турган болсо, анда балдарыбыз: «Жараткан Эгенин курмандык жайына окшош бул курмандык жайды карагыла. Биздин ата-бабаларыбыз муну бүтөрттөм жана башка курмандыктарды чалуу үчүн эмес, силер менен биздин ортобузда күбө болуш үчүн курган» деп айтышат. 29Кудайыбыз Жараткан Эгенин чатырынын алдында гана Ага арнап бүтөрттөм курмандыгын, дан курмандыгын жана башка курмандыктарды чалууга болот. Жараткан Эгеге каршы баш көтөрүүдөн, Андан жүз буруп, башка курмандык жай куруудан таптакыр алыспыз.

30Дин кызматчы Пинхас, анын жанындагы уруу башчылары – ысрайыл элинин мыктылары рубейин, гат урууларынын жана менаше уруусунун жарымынын ушул сөздөрүн угуп, ыраазы болушту. 31Дин кызматчы Элазар уулу Пинхас Рубейин, Гат жана Менашенин уулдарына:

– Бүгүн Жараткан Эге баарыбыз менен экенине көзүбүз жетти. Силер Жараткан Эгебизге опаасыздык кылбай, бүтүн ысрайыл элин Анын каарынан сактап калдыңар – деди.

32Дин кызматчы Элазардын уулу Пинхас менен уруу башчылары Гилат жериндеги рубейин, гат уруусунан Канаан жерине кайтып келип, алардын ушул жообун ысрайыл жамаатына айтып беришти. 33Ысрайыл калкы алардын жообун укканда, ыраазы болуп, Кудайга шүгүрчүлүк келтирди. Алар рубейин, гат уруулары жашаган жерге барып согушуп, аларды кыйратабыз деген сөзүн токтотту.

34Рубейин, гат урууларынын эли: «Жараткан Эге алардын да, биздин да Кудайыбыз экендигине ушул курмандык жай күбө болсун» деп, аны Күбө деп атап алды+.

23

Жашыянын элге айткан акыркы насааттары

23^1Жараткан Эге ысрайыл элин айланасындагы душмандарынан арылтып, элге тынч күндөрдү бергенден бери көп жылдар өттү. Жашыянын да жашы өтүп, абдан карыды. 2Жашыя бүт Ысрайылды, аксакалдарды, журт башкаруучуларын, казыларын, төрөлөрүн чакырып, аларга:

– Мен картайдым, жашым да эңкейип калды, – деди. 3Кудайыңар Жараткан Эге бөтөн элдердин башына эмнелерди салганын өз көзүңөр менен көрдүңөр. Кудайыңар Жараткан Эге силер үчүн Өзү согушту. 4Мен Иордандан тартып батыштагы Жер Ортолук деңизге чейинки жок кылынган элдердин жерлерин да, багына элек элдердин жерлерин да өкчөмө таш таштап бардык урууларга бөлүп бердим+. 5Кудайыңар Жараткан Эге Өзү калган элдерди жолуңардан сүрүп чыгарат. Ал Өзү убада кылгандай, алардын жерлерин ээлеп аласыңар. 6Ошондуктан кайраттуу болуп, Мусанын Тоорат китебинде жазылган мыйзамдардын бардыгын бекем сактап, так аткаргыла, алардан оңго да, солго да четтебегиле. 7Араңарда калып калган бөтөн элдер менен аралашпагыла. Алардын кудайларынын ысымдарын оозго да албагыла, аттарын оозанып ант бербегиле. Аларга кызмат кылбагыла да, табынбагыла. 8Ушул күнгө чейин Кудайыңар Жараткан Эгеге садык болгонуңардай, мындан кийин да Ага садык болгула. 9Себеби, Жараткан Эге чоң жана күчтүү элдерди көз алдыңарда кубалап салды. Ушул күнгө чейин эч бир эл каршы тура алган жок+. 10Бирөөңөр эле миңди кубалайсыңар, анткени Кудайыңар Жараткан Эге убада бергендей, силер үчүн Өзү согушат+. 11Ошондуктан Кудайыңар Жараткан Эгени чын дилден сүйгүлө. 12Эгерде силер Жараткан Эгеден жүз буруп, ушул бөтөн элдердин калдыктары менен аралашып, кыз алышып, кыз беришип, алар менен өз ара катышсаңар,+
13анда билип койгула, Кудайыңар Жараткан Эге ал элдерди араңардан кубалап чыгарбайт. Алар силерге жайылган тор, коюлган тузак болот. Алар жонуңарга камчы, көзүңөргө тикен болот. Кудайыңар Жараткан Эге силерге берген ушул берекелүү жерде кырылып каласыңар.

14Менин болсо бардык пенделердей эле өмүр сапарым аяктап баратат. Кудайыбыз Жараткан Эге силерге жакшы убадаларды берген болчу. Ошол убадалардын бирөө да аткарылбай калбаганын силер жүрөгүңөр, жан дүйнөңөр менен сезип, жакшы билесиңер. Алардын баары ишке ашты, бирөө да аткарылбай калган жок+. 15Кудайыңар Жараткан Эге силерге кылам деген жакшылыктарын кандай аткарса, Өзү берген берекелүү ушул жерде силерди жок кылмайынча, силерге эскертип айткан бардык жамандыктарды да ошондой башыңарга саларын билгиле. 16Эгерде Кудайыңар Жараткан Эге менен түзүлгөн келишимди бузсаңар, башка кудайларды ээрчип, аларга кызмат кылып, табынып кетсеңер, анда силерге Жараткан Эгенин каары келет. Ошондо Ал силерге берген ушул берекелүү жерде тез эле кырылып каласыңар.

24

Шекемде келишимдин жаңыланышы

24^1Анан Жашыя ысрайылдын бардык урууларын Шекемге чогултту. Ысрайыл аксакалдарын, эл башкаруучуларын, казыларын, төрөлөрүн чакыртты. Жамы журт Кудайдын алдына келди. 2Ошондо Жашыя чогулган жалпы элге мындай деп кайрылды:

– Ысрайылдын Кудайы – Жараткан Эге мындай дейт: «Мурдагы замандарда силердин ата-бабаларыңар, алардын бири, Ыбрайым менен Нахордун атасы Терах да, Эфрат дарыясынын аркы өйүзүндө жашашкан. Алар башка кудайларга кызмат кылып келишкен+. 3Бирок Мен силердин түпкү атаңар Ыбрайымды Эфрат дарыясынын аркы тарабынан алып чыгып, бүт Канаан жерин түрө кыдыртып чыктым. Анын тукумун көбөйттүм. Ага Ыскакты бердим+. 4Ыскакка Жакып жана Эйсап аттуу уулдарды бердим. Эйсапка Мен Сеир тоолорун энчиге бердим. Жакып болсо уулдары менен ылдыйлап, Мисирге көчүп кетти+. 5Кийин Мен Муса менен Арунду жиберип, Мисир элинин башына түрдүү алааматтарды салып кыйраттым. Ошондон кийин силерди ал жерден алып чыктым. 6Ата-бабаларыңарды Мисирден алып чыгып, алар Кызыл деңизге жеткенде, мисирликтер аталарыңардын артынан майдан арабалары, атчан аскерлери менен кубалап барышты. 7Ошондо алар жардам сурап Мага, өз Жараткан Эгесине боздоп жалынышканда, Мен алар менен мисирликтердин ортосуна коюу караңгылык түшүрдүм. Мисирликтердин үстүнө деңизди каптатып, аларды чөктүрдүм. Мисирликтерге эмне кылганымды силер өз көзүңөр менен көрдүңөр. Ошондон кийин силер узак убакыт чөлдө жер кезип жүрдүңөр+.

8Анан Мен силерди Иордандын күн чыгышында жашаган аморлордун жерине алып келдим. Алар силерге кол салганда, душманыңарды колуңарга салып бердим. Жооңорду көз алдыңарда кырып салдым. Силер болсо алардын жерин ээлеп алдыңар.

9Анан маап элинин падышасы, Сипордун уулу Балак да Ысрайыл менен согушууга чыкты. Ал силерди каргатыш үчүн Бабурдун уулу Балаамды чакыртты. 10Бирок Мен Балаамга кулак салгым келген жок. Тескерисинче, силерге кайра-кайра батасын берүүгө аны мажбур кылдым. Мен силерди Балактын колунан куткардым.

11Силер Иордандан өтүп, Иерихон шаарына жакындап келгениңерде, ал калаанын эли силерге каршы согуш ачты. Аморлор, периздер, канаандар, хеттер, гиргештер, хибилер, жебустар да силер менен согушту. Бирок Мен алардын баарын силердин колуңарга салып бердим+. 12Силер ал элдерге жете электе эле, аларга коркунучту каптатып, аморлордун эки падышасын алдыңардан кубалап салдым. Силер душманыңарды кылыч шилтеп, жаа тартып кубалаган жоксуңар.

13Ошентип, Мен силерге өзүңөр мээнет кылып иштетпеген жерди, өзүңөр курбаган шаарларды бердим. Силер ошол шаарларда жашап, өзүңөр отургузбаган жүзүм менен зайтун дарактарынын мөмөлөрүн жеп жатасыңар».

14Жашыя сөзүн улантып мындай деди:

– Ошондуктан Жараткан Эгеңерден коркуп, Ага берилип, ак ниеттен кызмат кылгыла. Эфрат дарыясынын аркы өйүзүндө жана Мисирде ата-бабаларыңар ийбадат кылган жалган кудайларды таштап, Жараткан Эгеге гана кызмат кылгыла+. 15Эгерде Жараткан Эгеге кызмат кылгыңар келбесе, анда кимге кызмат кылууну бүгүн тандагыла. Эфрат дарыясынын аркы өйүзүндө жашаган убакта ата-бабаларыңар ийбадат кылган кудайларыңарга кызмат кыласыңарбы? Же силер буга чейин аморлордуку болгон жерде жашап жаткандыктан, эми алардын кудайларына кызмат кыласыңарбы? Мен болсо үй-бүлөм менен Жараткан Эгеге кызмат кыламын+.

16Ошондо калың эл:

– Кудай сактасын! Биз эч качан Жараткан Эгени таштап, башка кудайларга кызмат кылбайбыз! – деп жооп берди. 17Анткени Кудайыбыз Жараткан Эге бизди жана аталарыбызды Мисир жеринен алып чыккан, кулчулуктан бошоткон. Ал кылган зор керемет-жышаандарды өз көзүбүз менен көрдүк. Сапарыбызда дайыма сактап, бөлөк элдердин жеринен өткөнүбүздө ошол бөтөн элдерден бизди коргоду. 18Ушул жерде жашаган аморлорду жана башка элдердин баарын алдыбыздан кубалап салды. Ошондуктан биз да Жараткан Эгеге гана ийбадат кылабыз, анткени Ал – биздин Кудайыбыз. 19Ошондо Жашыя элге:

– Жок, силер Жараткан Эгеге кызмат кыла албайсыңар. Анткени Ал – ыйык, кызганчаак Кудай. Ага каршы баш көтөрүп, күнөө кылсаңар, Ал силерди кечирбейт, – деп айтты. 20– Эгерде Жараткан Эгени таштап, башка кудайларга кызмат кылсаңар, Ал ушул күнгө чейин силерге жакшылык кылып келсе да, силердин башыңарга жамандык салып, кырып салат+.

21Эл болсо Жашыяга:

– Жок, биз Жараткан Эгеге кызмат кылабыз, – деп жооп берди. 22Жашыя элге:

– Силер Жараткан Эгеге кызмат кылууну тандап алганыңарга өзүңөр күбөсүңөр, – деди.

Эл жабыла:

– Ооба, өзүбүзгө өзүбүз күбөбүз, – деп жооп берди. 23– Андай болсо, араңардагы буркандарды алып таштап, жүрөгүңөрдү ысрайыл элинин Кудайы Жараткан Эгеге бургула, – деди Жашыя.

24Ошондо эл Жашыяга:

– Кудайыбыз Жараткан Эгеге кызмат кылабыз. Анын сөзүн угабыз, – деп убада берди.

25Ошол күнү Жашыя Шекемде элдин атынан келишим түзүп, Жараткан Эгенин эреже-мыйзамдарын элге берди. 26Жашыя ошол сөздөрдү Кудайдын Тоорат китебине жазып койду. Анан бир чоң ташты алып келип, Жараткан Эгенин ыйык жайынын жанында өскөн эмендин түбүнө орнотту+.

27– Мына! – деди Жашыя бүт элге кайрылып. – Ушул таш бизге күбө болот, анткени ал Жараткан Эгенин бизге айткан сөздөрүнүн баарын укту. Ошондуктан Кудайдан баш тартып кетсеңер, бул таш силерге каршы күбө болот, – деп жар салды+.

28Ошондон кийин Жашыя элди өздөрү энчиге алган жерлерине коё берди+.

Жашыя жана Элазардын көз жумушу

29•Ушул күндөрдөн кийин Жараткан Эгенин кулу, Нундун уулу Жашыя жүз он жашка чыгып дүйнө салды. 30Эл Жашыяны өзүнүн энчисине тийген Тимнат-Серах шаарында жерге берди. Тимнат-Серах шаары Гааш тоолорунун түндүгүндөгү Эпрайым тоолорунда жайгашкан+.

31Ысрайыл эли Жашыянын убагында, ошондой эле Жараткан Эгенин Ысрайылга кылган бардык иштерин көргөн, Жашыядан кийин да жашаган аксакалдардын көзү тирүүсүндө да Жараткан Эгеге кызмат кылды.

32Ысрайыл калкы Мисирден алып чыккан Жусуптун сөөгүн Шекем талаасында жерге берди. Ал жерди ысрайылдардын бабасы Жакып Шекемдин атасы Хамордун уулдарынан жүз күмүш теңгеге сатып алган болчу. Ал жер Жусуптун урпактарына энчиге берилди+.

33Арундун уулу Элазар да көз жумду. Анын сөөгү уулу Пинхастын энчисине тийген Эпрайым тоосундагы Гибага коюлду.

* 3:5 Тазалануу – кийим-кечени, дене-бойду жууп-тазалоо.

* 5:9 Гилгал – оодаруу, которуу
* 7:26 Ахор – кырсык, балаа, бактысыздык
* 8:33 казы – диний сот
* 17:1 Иордандын чыгыш тарабы
* 17:2 Иордандын батыш тарабы

+ 1:4 Башт. 15:18,
+ 1:5 Бий. 6:16, Эвр. 13:5
+ 1:15 Жаш. 22:1-9
+ 2:1 Мт. 1:5, Жкп. 2:25, Эвр. 11:31
+ 2:5 2 Шам. 17:18-20
+ 2:7 Бий. 3:28, Бий. 7:24
+ 2:11 1 Пад. 8:23
+ 2:14 Бий. 1:24-25
+ 2:15 1 Шам. 19:12, Элч. 9:25
+ 4:3 1 Пад. 18:31
+ 4:6 Башт. 28:18, Башт. 35:14, 1 Шам. 7:12,
+ 4:24 1 Пад. 8:42-43
+ 5:9 Башт. 34:14
+ 6:4 Бий. 7:16-18
+ 6:16 Жаш. 2:1-6
+ 6:17 Жаш. 7:12
+ 6:19 Эвр. 11:30
+ 6:22 Эвр. 11:31
+ 6:24 Мт. 1:5, Жкп. 2:25, Эвр. 11:32
+ 6:25 1 Пад. 16:34
+ 7:1 Жаш. 22:20,
+ 7:6 1 Шам. 4:12,
+ 7:12 Бий. 2:14, Жаш. 6:17
+ 7:14 1 Шам. 10:19, 1 Шам. 10:21
+ 7:19 Жкн. 9:24
+ 7:20 2 Шам. 12:13
+ 7:21 Башт. 10:10, Башт. 11:2,
+ 7:26 Жаш. 7:26, 2 Шам. 18:17
+ 8:1 Жаш. 6:1
+ 8:2 Жаш. 6:20,
+ 8:4 Бий. 20:29
+ 8:5 Жаш. 7:4-5, Бий. 20:32
+ 8:19 Бий. 20:37
+ 8:23 1 Шам. 15:8-9
+ 8:29 Жаш. 10:26, Жаш. 7:26, 2 Шам. 18:17
+ 9:2 Башт. 14:1-3, Жаш. 10:5, Жаш. 11:5
+ 9:3 Жаш. 6:20, Жаш. 8:28
+ 9:6 Жаш. 5:10
+ 9:15 Жаш. 11:19
+ 9:17 Жаш. 18:25-28
+ 10:1 Жаш. 6:20, Жаш. 8:29, Жаш. 9:15
+ 10:5 Башт. 14:1-3, Жаш. 9:2, Жаш. 11:5
+ 10:8 Жаш. 1:5, Жаш. 21:44
+ 10:10 Бий. 4:15, 1 Шам. 7:10,
+ 10:11 Аян 11:19, Аян 16:21, 2 Шам. 18:8
+ 10:26 Жаш. 8:29
+ 10:28 Жаш. 6:20
+ 10:38 Жаш. 15:15, Бий. 1:11
+ 11:4 Бий. 7:12, 1 Шам. 13:5
+ 11:5 Башт. 14:1-3, Жаш. 9:1-2
+ 11:6 2 Шам. 8:4,
+ 11:19 Жаш. 9:7, Жаш. 9:15
+ 11:20 1 Шам. 2:25
+ 11:22 1 Шам. 17:4
+ 11:23 Жаш. 14:15
+ 12:4 Жаш. 13:12,
+ 13:5 1 Пад. 15:18,
+ 13:12 Жаш. 12:4
+ 14:4 Башт. 48:5,
+ 14:12 Жаш. 11:21

+ 14:15 Башт. 23:2, Башт. 35:27, Бий. 1:10, Жаш. 15:13, Жаш. 11:23

+ 15:6 Жаш. 18:17
+ 15:13 Жаш. 14:15, Жаш. 21:11
+ 15:14 Бий. 1:10, Бий. 1:20
+ 15:15 Жаш. 10:38, Бий. 1:11
+ 15:16 Бий. 1:12-15, 1 Шам. 17:25
+ 15:19 Бий. 1:10-15
+ 15:63 Бий. 1:8, Бий. 1:21, 2 Шам. 5:6
+ 16:2 2 Шам. 15:32, 2 Шам. 17:5
+ 16:10 Бий. 1:29, 1 Пад. 9:16
+ 17:1 Башт. 41:51,
+ 17:12 Бий. 1:27-28
+ 17:14 Башт. 48:19
+ 17:16 Бий. 1:19
+ 18:1 Бий. 18:31
+ 18:7 Жаш. 13:8
+ 18:17 Жаш. 15:6
+ 18:28 Жаш. 9:17
+ 19:9 Башт. 49:7
+ 19:16 Башт. 49:13
+ 19:46 Бий. 1:34
+ 19:47 Бий. 18:27
+ 19:50 Жаш. 24:30, Бий. 2:9
+ 21:11 Жаш. 14:15, Жаш. 15:13

+ 21:43 Башт. 13:15, Башт. 15:18, Башт. 26:3, Башт. 28:13

+ 21:44 Жаш. 10:8, Жаш. 23:10
+ 21:45 1 Пад. 8:56
+ 22:2 Жаш. 1:12-15
+ 22:4 Жаш. 11:23
+ 22:7 Жаш. 17:5
+ 22:8 1 Шам. 30:24
+ 22:20 Жаш. 7:1, Жаш. 7:5
+ 22:22 1 Пад. 8:39
+ 22:34 Башт. 31:48
+ 23:4 Жаш. 13:1-7
+ 23:9 Жаш. 10:8, Жаш. 21:44
+ 23:10 Бий. 15:15,
+ 23:12 Бий. 2:21,
+ 23:14 1 Пад. 2:2, Жаш. 21:45, 1 Пад. 8:56
+ 24:2 Башт. 11:27-32
+ 24:3 Башт. 12:1-5, Башт. 21:2-3

+ 24:4 Башт. 25:24-26, Башт. 36:8, Башт. 46:5-7

+ 24:7 Жаш. 5:6

+ 24:11 Жаш. 3:17, Жаш. 6:1, Жаш. 10:10, Жаш. 11:8

+ 24:14 1 Шам. 12:24
+ 24:15 1 Пад. 18:21
+ 24:20 1 Шам. 12:25
+ 24:26 Башт. 35:4, Бий. 9:6
+ 24:27 Башт. 31:44-45
+ 24:28 Бий. 2:6
• 24:29 Бий. 2:7-9
+ 24:30 Жаш. 19:50, Бий. 2:9
+ 24:32 Башт. 33:19, Башт. 48:22, Башт. 50:25

+ https://ibt.org.ru/ftpmirror/pub/ebook/KGZ/KYLSC/Ыйык-Китеп__Tran.azw3

Table of Contents

- Ыйык Китеп

- Жашыя

- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
- 11
- 12
- 13
- 14
- 15
- 16
- 17
- 18
- 19
- 20
- 21
- 22
- 23
- 24