Ыйык Китеп: Жунус
Author: Кыргызстандын Ыйык Китеп Коому (UBS)
Date: 2020-06-18T19:05:25.906363+00:00

Ыйык Китеп

Ыйык Китеп

1. Жунус

Жунус

Жунус

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

Сөз башы

Жунус пайгамбар Ысрайыл падышасы Жорабам IIчи бийликке келгенге чейин, мүмкүн анын бийлиги убагында пайгамбардык кылган (б.з.ч. 793–753 жж.). Ал убакта Ысрайыл өзүнүн мурдагы чек араларын калыбына келтирип жаткан (2 Пад. 14:25 ). Ассирия империясы болсо мурдагыдай кубаттуу болбой калган. Ошондуктан Кудай Жунус пайгамбарды Ассириянын борбор шаары Нинебиге Эң Жогоркунун жазасы жөнүндө эскертип айтуу үчүн жөнөткөндө, ал баргысы келген жок, анткени нинебиликтер күнөөлөрү үчүн тобо кылып, кайрадан кубаттуу болуп кетишин каалаган эмес.

Бул окуя эки бөлүктөн турат (1–2 жана 3–4 бөлүмдөр). Биринчи бөлүк да, экинчи бөлүк да Кудайдын Жунус пайгамбарга тапшырма берүүсүнөн башталат. Биринчи бөлүктө Жунус пайгамбар Кудайга тил албай Андан качып кетет (1:3). Ошондуктан Теңир аны кыйынчылыктарга салып эскертет (2:1). Экинчи бөлүктө Жунус пайгамбар Кудайдын тапшырмасын аткарганы менен (3:3), нинебиликтер күнөөлөрү үчүн тобо кылып, жазаланбай калганы үчүн өкүнөт (3:6-10).

Бул китептин темасы – Кудайдын ырайымы. Кудай Ысрайыл элине гана ырайым кылбастан, эгерде күнөөлөрү үчүн тобо кылса, бутпарас элдерге да ырайым кылат. Жунус пайгамбардын китеби Ыйса Машаяк аркылуу бардык элдерге берилүүчү куткарылуу жөнүндө алдын ала айтат (1 Тим. 2:4-6 аяттарды караңыз).

1

Кудайдан качкан адам

1^1Бир күнү Амитай уулу Жунуска Жараткан Эге мындай деди: 2«Камдангын да, улуу Нинеби шаарына барып, анын тургундарына Мен аларды жазаларымды жарыяла, анткени алардын бузуктук иштерин көрүп турам». 3Бирок Жунус Жараткан Эгеден башка жакка качып кетмекчи болуп, камданды да, Таршыш шаарына карай жөнөдү. Ал Жапа шаарына түшүп келип, Таршышка жөнөп жаткан кемени тапты. Анан жол акысын төлөп, кемеге олтурду да, Жараткан Эгеден качып кутулуш үчүн Таршышка сүзүп кетти+.

Баш ийбес Жунуска Кудайдын каардануусу

4Ошондо Жараткан Эге катуу шамалды козгоду, деңизде алай-дүлөй бороон башталып, кеме бырын-чырын талкаланып кете тургандай болду. 5Кемечилер абдан коркуп кеткендиктен, ар ким өз кудайына катуу жалынып киришти. Анан алар кемени жеңилдетиш үчүн андагы жүктөрдү деңизге ыргыта башташты. Жунус болсо кеменин түп жагына түшүп, катуу уктап калган эле+. 6Кеме башчысы ага келип:

– Эй! Сен эмнеге уктап жатасың? Тур, сен да өз кудайыңа жалын, балким сенин кудайың бизди аяп, тирүү каларбыз, – деди+. 7Кемедегилер болсо өз ара: «келгиле, чүчү кулак кармайлы, кимдин айынан ушул алааматка кабылып жаткандыгыбызды билели» дешти. Чүчү кулак кармаганда, ал Жунуска чыкты+. 8Ошондо андан:

– Бизге айтчы, бул кырсыкка сенин айыңдан кабылып жаткан жокпузбу? Деги сен эмне жумуш кыласың? Кайдан келе жатасың? Кай жерден, кайсы элденсиң? – деп сурашты. 9Жунус аларга:

– Мен эвреймин. Көктөгү Кудайга – Жараткан Эгеге ийбадат кыламын. Ал – жер-сууну жараткан Кудай, – деп жооп берди.

10Жунус Жараткан Эгеден качып бара жатканын айтып бергенде, алар абдан коркуп кетишип:

– Эмне үчүн мындай кылдың? – деп сурашты. 11Бул арада деңиздеги толкун улам күчөп жатты. Ошондо алар андан:

– Деңиздеги толкун токтошу үчүн сени эмне кылышыбыз керек? – деп сурашты. 12Жунус аларга мындай деди:

– Мени деңизге ыргыткыла. Ошондо деңиз тынчыйт, анткени бул катуу толкун менин айымдан болуп жатканын билемин.

13Алар болсо жээкке жетиш үчүн калактарын мурдагыдан да катуураак шилтей башташты, бирок деңиздеги толкун андан бетер күчөп туруп алгандыктан, жээкке жете алышкан жок. 14Ошондо алар Жараткан Эгеге катуу жалбарып:

– Оо, Жараткан Эге, бул адамдын жаны үчүн биз курман болбосок экен, эгерде ал күнөөсүз болсо, мойнубузга айып салба, анткени Сен Өзүңө эмне жакса, ошону кылып жатасың! – деп боздошту. 15Анан алар Жунусту деңизге ыргытып жиберишти. Ошондо долуланган толкун тынчтанып калды. 16Муну көргөндө кемедегилер Жараткан Эгеден абдан коркуп калышты, алар Ага курмандык чалууга убадаларын беришти.

2

Жунустун азап тарткандагы ыры

2^1Ошол убакта Жараткан Эге зор балыкка Жунусту жутуп алууну буйрук кылды. Жунус ошол балыктын курсагында үч күн, үч түн болду+. 2Ал зор балыктын курсагында өз Кудай Эгесине сыйынып, 3мындай деди:

– Жатканда азап тартып,
Жалындым бир Эгеме
Кудайга үнүм жетип,
Алындым көңүлүнө.
Маркумдар мекенинен –
Түпкүрдүн тереңинен
Жалбарсам жардам сурап,
Жооп бердиң мага, Эгем.

4Чөктүрдүң терең жерге
Деңиздин эң түбүнө.
Ойт бербей басып калды,
Оолуккан толкундарың,

5Ошондо мындай дедим:

Куулсам да көз алдыңдан,

Көрөмүн ыйык жайды –

Ийбадатканаңды кайрадан.

6Суулардан башым чыгып,

Камгактай каалгып калдым.

Көзүмө көрүндү го

Арбактай өз ажалым.

Башыма бүт оролду,

Балыры зор деңиздин.

7Суу асты тоолордун

Түбүнө чөгүп калдым.

Түбөлүк ошол жерден

Чыкпастай болуп калдым.

Бирок Сен, Эгем, Кудайым

Туңгуюктан сууруп алдың.

8Чырагым өчөрүндө,
Кайран жан үзүлөрдө,
Эгемди эстегенде,
Сыйынуум жетти Сага –
Ыйык ийбадатканаңа.

9Эч нерсеге арзыбаган

Буркандарга табынгандар.

Өзүңдөн баш тартышты –

Ишеничтүү Кудайынан.

10Мен болсо мактоолорду

Курмандыкка бере берем.

Убадамды аткарам,

Куткарылуу Эгеден.

11Ошондо Жараткан Эге зор балыкка буйрук кылып, балык Жунусту жээкке кусуп таштады.

3

Кудайдын айтканын аткаруу

3^1Анан Жараткан Эге Жунуска экинчи жолу кайрылып, мындай деди:

2– Эми камданып, улуу шаар Нинебиге баргын да, сага айтканымды калаа тургундарына жарыяла+. 3Бул жолкусунда Жунус Жараткан Эгенин амирине моюн сунуп, камданып алып, Нинеби шаарына жөнөдү. Нинеби абдан чоң болчу, аны жөө аралап басканда үч күндүк жол эле. 4Жунус шаарга кирип, бир күн кечке аны аралап: «Кырк күндөн кийин ушул шаар талкаланат» деп жар салды.

Бутпарастардын терс жолдон кайтышы

5Муну уккан нинебиликтер Кудайдын айтканына ишенип, орозо кармашты. Чоңунан кичинесине чейин кайгырып зумбал кийишти. 6Бул кабар Нинеби падышасына жеткенде, ал тагынан түшүп, падыша кийимин чечип салып, зумбал кийип, күлгө олтурду. 7Анан ал өзүнүн жана төрөлөрүнүн атынан шаар тургундарына «Адамдар да, мал да эч нерсе жебесин да, ичпесин. Бодо мал да, майда мал да жайытка чыгарылбасын!» деп жарыялоону буйрук кылды. 8«Адамдар да, мал да зумбал жамынсын. Баарыңар Кудайга катуу боздоп жалбаргыла. Ар бир адам өзүнүн зордук-зомбулугун токтотуп, ыпылас иштеринен баш тартсын. 9Ким билет, балким, Кудай бизди аяп, жалындаган каары басылып, өлбөй каларбыз»+. 10Ошондо Кудай алардын изги иштерин, жаман жолунан кайтканын көрүп, боору ооруп, алардын башына түшүрөм деп айткан алааматты салган жок+.

4

Жунустун капа болушу

4^1Жунус болсо буга абдан нааразы болуп, туталанды. 2Ал Жараткан Эгеге кайрылып, мындай деди:

– Оо, Эгем! Мен өз өлкөмдө экенимде эле ушундай болот деп айтпадым беле? Ошон үчүн мен Таршышка качып кеткем, анткени Сенин ырайымдуу, кайрымдуу, абдан сабырдуу, сүйүүсү мол Кудай экениңди, алаамат жиберемин деген ниетиңден да кайтууга даяр экениңди билгенмин. 3Эгем, эми жанымды ала көр, тирүү жүргөндөн көрө өлгөнүм артык+. 4Ошондо Жараткан Эге:

– Сен ушул нерсеге ачууланып жатасыңбы? – деп сурады.

5Жунус калаадан чыгып, анын күн чыгыш тарабындагы бир жерге өзүнө алачык жасады да, ичине кирип, шаар эмне болор экен деп көлөкөдө калааны карап олтуруп алды. 6Бир маалда эле Кудай Эге Жунустун башына көлөкө болуп, анын кыйынчылыгы жеңилдесин деп бир өсүмдүктү өстүрүп койду. Жунус ал өсүмдүктүн өсүп чыкканына абдан кубанды. 7Бирок эртеси таң атканда, Кудай бир куртту жиберди. Ал курт өсүмдүктү кемирип, кууратып салды.

Кудайдын тарбиясы

8Күн тик көтөрүлгөндө, Кудай аптаптуу чыгыш шамалын жиберди. Күн Жунустун башын куйкалай баштады, ошондо анын алы кетип, өзүнө өлүм тилеп:

– Минтип жашагандан көрө, өлүп калганым артык, – деп наалыды. 9Кудай Жунуска:

– Ушул өсүмдүк үчүн эле ачууланып жатасыңбы? – деп сурады. Жунус болсо:

– Ооба, ачууланып жатам – деди ал, – мындан көрө өлгөнүм жакшы болмок! 10Ошондо Жараткан Эге мындай деди:

– Сен өзүң мээнет кылып өстүрбөгөн, бир түндүн ичинде өсүп, кийинки түндө соолуп калган өсүмдүк үчүн кейип жатасың. 11Анан Мен ак менен караны ажырата албаган жүз жыйырма миңден ашык адамы, көп сандаган малы бар улуу Нинеби шаарын кантип аябайын?

+ 1:3 1 Пад. 10:22, Жаш. 19:46
+ 1:5 Элч. 27:18
+ 1:6 Жун. 3:9
+ 1:7 1 Шам. 14:41-42
+ 2:1 Мт. 12:40, Мт. 16:4
+ 3:2 Жун. 1:1-2
+ 3:9 2 Шам. 12:22, Жун. 1:6
+ 3:10 2 Шам. 24:16,
+ 4:3 1 Пад. 19:4,

+ https://ibt.org.ru/ftpmirror/pub/ebook/KGZ/KYLSC/Ыйык-Китеп__Tran.azw3

Table of Contents

- Ыйык Китеп

- Жунус

- 1
- 2
- 3
- 4