Ыйык Китеп: Элчилер
Author: Кыргызстандын Ыйык Китеп Коому (UBS)
Date: 2020-06-18T19:06:38.043069+00:00

Ыйык Китеп

Ыйык Китеп

1. Элчилер

Элчилер

Элчилер

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

6. 6

7. 7

8. 8

9. 9

10. 10

11. 11

12. 12

13. 13

14. 14

15. 15

16. 16

17. 17

18. 18

19. 19

20. 20

21. 21

22. 22

23. 23

24. 24

25. 25

26. 26

27. 27

28. 28

1

Элчилердин иштери

Ыйса убада кылган Ыйык Рух

11-2Ыйса асманга көтөрүлгөн күнгө чейинки убакытта Өзү тандап алган элчилерине Ыйык Рухтун колдоосу менен берген жол-жоболорунун, кылган иштеринин жана таалиминин баарын мен сизге, улуу урматтуу Теопил, биринчи китебимде жазган элем+. 3Ал азап чегип, өлгөндөн кийин кырк күн бою бир нече жолу элчилерине көрүнүп, тирүү экендигин ишеничтүү далилдер менен көрсөттү жана Кудай Падышачылыгы тууралуу айтып берди+. 4Андан соң, алар менен бирге отурганда:

– Иерусалимден кетпей, Атабыз убада кылган Ыйык Рухту күткүлө. Силер Ал жөнүндө Менден уккансыңар+. 5Жакыя адамдарды сууга чөмүлдүргөн болчу, силер да бир нече убакыттан кийин Ыйык Рухка чөмүлөсүңөр, – деди+.

6Элчилер Ыйсадан мындай деп сурашты:

– Эгебиз, Сенин Ысрайыл падышачылыгын кайра калыбына келтире турган убагың келип жеттиби+?

7Ыйса аларга:

– Атабыз Өзүнүн бийлиги менен белгилеп койгон убакыт-саатты билүүнү силерге буйруган эмес+. 8Үстүңөргө Ыйык Рух түшкөндө, Анын кудуретине толосуңар жана Иерусалимде, Иудея менен Самариянын бардык жерлеринде, ал тургай, жер чегине чейин Мен жөнүндө адамдарга айтып бересиңер, – деп жооп берди+.

Ыйсанын асманга көтөрүлүшү

9Ыйса жогорудагы сөздү айтып бүткөн соң, элчилеринин көз алдында көккө көтөрүлө баштады да, булуттун кучагына кирип кетти+. 10Элчилер Анын көтөрүлүп бара жатканын карап турушканда, бет алдыларында күтүлбөгөн жерден ак кийимчен эки адам пайда болуп, мындай дешти:

–+
11Эй, галилеялыктар, эмнеге бул жерде асманды карап турасыңар? Бул – Ыйса, Аны Кудай силердин араңардан асманга алып кетти. Ал көз алдыңарда кандай көтөрүлүп кетсе, дал ошондой эле болуп кайра келет+.

12Ушундан соң, элчилер Зайтун тоосунан Иерусалимге кайтып келишти. Зайтун тоосу Иерусалимден бир чакырымдай аралыкта жайгашкан+. 13Шаарга кирип, алар өздөрү жайгашкан бөлмөгө барышты. Ал жерде Петир, Жакан, Жакып, Идрис, Филип, Том, Барталамей, Матай, Алпейдин уулу Жакып, Динчил Ысман, Жакыптын уулу Жүйүттөр олтурушкан эле+. 14Баары тең Кудайга берилүү менен сыйынып жатышкан. Алардын арасында Ыйсанын энеси Мариям, бир туугандары жана Анын жолун жолдогон башка аялдар бар болчу+.

Жүйүттүн ордун баскан киши

15Ошол күндөрдүн биринде, жүз жыйырмадай шакирт чогулуп олтурушкан жерде Петир ортого чыгып, мындай деди:

– 16Боордоштор! Ыйык Рух аркылуу айтылган Дөөттүн сөзү жана Ыйык Жазууларда жазылгандай, Жүйүт тууралуу алдын ала айтылган пайгамбарчылык аткарылууга тийиш болчу+. 17Жүйүт бизге кошулуп, кызматташ болууга тандалган эле+. 18Бирок арам жол менен тапкан акчасына сатып алган жеринде оңкосунан сайылып, ичегиси чубалып өлдү. 19Мунун баары бүткүл иерусалимдиктерге билинип, ал жер алардын тилинде «Акелдама», башкача айтканда, «Кандуу жер» аталды+. 20Себеби Забур китебинде дагы мындай деп жазылган:

«Ылайым үйү ээн калсын,
Эч ким жашабай калсын!»[*]
Дагы мындай деген жери бар:
«Анын ордун башка бирөө бассын!»[*]

21-22Ошондуктан Жүйүттүн ордун бир киши ээлеш керек. Ал киши Эгебиз Ыйса арабызда болгон бардык күндөрү, башкача айтканда, Жакыя тарабынан сууга чөмүлдүрүлгөн кезинен тартып, асманга кеткенине чейин биз менен жүрүп, Анын кайра тирилгенине күбө болгон адам болууга тийиш+.

23Ошентип, алар эки кишини: Барсап атка конгон Жусуп (анын башка аты Жуст) жана Матыйды алдыга чыгарышты+. 24Анан Кудайга сыйынышты: «Оо Эгебиз, Сен бардык адамдардын оюн билесиң+. 25Элчилик кызматка ушул экөөнүн кайсынысын тандаганыңды көрсөтсөң экен. Анткени Жүйүт кетчү жагына кетти».

26Сыйынган соң, чүчү кулак кармашышты эле, Матыйдын энчисине тийди. Ошентип, Матый он бир элчинин катарына кошулду.

2

Ыйык Рухтун түшүшү

2^1Түшүм майрамы келгенде, шакирттердин баары бир жерге чогулушту+. 2Аңгыча асмандан катуу шамал жүргөндөй гүүлдөгөн добуш угулуп, алар олтурган үйдү толтурду. 3Анан жалындын тилиндей болгон нерселер көрүндү. Алар бөлүнүп-бөлүнүп, ар бирине бирден конду+. 4Ошондо баары тең Ыйык Рухка толуп, Анын бергенине жараша бөтөн тилдерде сүйлөй башташты+.

5Ошол кезде бардык элдердин арасында жашап, Кудайды урматтаган иудейлер Иерусалимге төгөрөктүн төрт бурчунан келишкен. 6Алар бул добуш чыкканда, эмне болгонун билүү үчүн жүгүрүп келишип, ар кимиси шакирттердин анын өз тилинде сүйлөп жатканын угушуп, өтө таңыркашты. 7Баары тең айран-таң калышып, өз ара:

– Бул сүйлөп жаткан адамдардын баары галилеялыктар эмеспи? 8Анан кантип алар ар бирибиздин эне тилибизде сүйлөп жатышат? 9Арабызда парфтыктар, мидиялыктар, эламдыктар, ошондой эле Месопотамияда, Иудеяда, Кападокияда, Понт менен Асияда, 10Фригияда, Памфилияда, Мисир менен Ливиянын Киринеяга караштуу жагында жашагандар, Римден келген 11иудейлер менен иудей динине киргендер, криттиктер менен арабдар бар эмеспи. Ошентсе да булардын Кудай кылган улуу иштер тууралуу биздин тилдерде айтканын угуп жатабыз, – дешти+.

12Ошентип, баары таң калышып, бири бирине: «Ой тобо, бул эмнеси, ыя?» – дешти.

13Бирок алардын арасында: «Шарапка тоюп алышкан тура!» – деп шылдыңдашкандар да болду+.

Петирдин эл алдында сүйлөгөн сөзү

14Ошондо Петир он бир элчи менен бирге ортого чыкты да, үнүн бийик чыгарып, мындай деди:

– Иудей боордошторум! Жалпы Иерусалим тургундары! Сөзүмдү кунт коюп угуп, билип алгыла: 15булар силер ойлогондой мас эмес! Анткени азыр эле таң атып, саат араң тогуз болбодубу. 16Бирок бүгүнкү көргөнүңөр Жайыл пайгамбар алдын ала айткан сөздүн аткарылышы. Ал мындай деген:

17«Кудай айтат мындай деп:
Ошол соңку күндөрдө
Бүт адамзат үстүнө
Төгөм Ыйык Рухумду.
Ошондо уул-кыздарың
Кудай Сөзүн айтышат.
Аян көрүп жаштарың,
Карыларың түш көрөт.
18Ошол соңку күндөрдө
Кул-күңдөрүм үстүнө
Рухум төгөм. Алар да
Кудай Сөзүн айтышат.
19Жогоруда асмандан
Кереметтер көрсөтөм.
Төмөндөгү жерден да
Канды жана отту Мен,
Уюлгуган түтүндү
Жышаан кылып көргөзөм+.
20Эгебиздин сот күнү –
Улуу жана даңктуу күн[*]
Келеринин алдында
Күндүн бети караят,
Айдын жүзү канталайт+.
21Эгебизге жалынган
Ошол күнү кутулат».[*]+

22Ысрайылдар, кулак салып, угуп алгыла! Кудай Өзүнүн кудуреттүү жана ажайып жышаандары менен коштоп, силерге назареттик Ыйсаны дайындап, Өзү жибергенин көрсөттү. Араңарда болуп өткөн ошол окуяларды өзүңөр да билесиңер+. 23Аны Кудай Өзүнүн алдын ала көрөгөчтүгү жана түзгөн максаты боюнча силердин колуңарга тапшырды. Силер болсо күнөөкөр адамдардын колу менен жыгачка мыктап, өлтүрдүңөр+. 24Бирок Кудай Аны өлүмдүн чеңгелинен бошотуп, кайра тирилтип алды. Себеби Аны өз колунда кармап турууга өлүмдүн кудурети жеткен жок+. 25Дөөт пайгамбар Ал тууралуу мындай деген:

«Эгем дайым көз алдымда, оң жагымда,
Мен эч качан жыгылбаймын ошондуктан.
26Толуп-ташат жүрөгүм кубанычтан,
Тилим безеп, даңктагандан тажабайм,
Денем дагы үмүт менен өмүр сүрөт.
27О дүйнөдө мени эч качан калтырбайсың,
Өз кишиңдин чирүүсүнө жол бербейсиң.
28Сен өмүрдүн жолун мага ачып бердиң,
Сен менин кубанычка бөлөөрүмсүң».[*]+

29Боордоштор! Сөздүн ачыгын айтканга уруксат эткиле: түп атабыз Дөөт өлгөн жана көргө коюлган. Анын бейити бүгүнкү күнгө чейин сакталып турат+. 30Ал өзү пайгамбар болгондуктан, Кудай ага берген убадасы боюнча анын тукумунан чыккан бирөөнү Машаяк катары тактыга олтургузарын билген.[*]+
31Ал Машаяктын кайра тирилишин алдын ала көргөн. Ошондуктан Анын о дүйнөдө калбастыгын, денесинин чирибестигин айткан.[*]
32Мына ошол Ыйсаны Кудай кайра тирилтти, буга баарыбыз күбөбүз.

33Ошентип, Ыйса Кудайдын кудурети менен көккө көтөрүлдү да, азыр өзүңөр угуп, көрүп тургандай, Атасы убада кылган Ыйык Рухту кабыл алып, бизге төгүп жиберди+. 34Дөөт болсо көккө көтөрүлгөн эмес. Бирок мындай деген:

«Жараткан Эгем Эгеме деди мындай:+
35Кастарыңды бут алдыңа жыкканымча,
Олтура тур сыйлуу жер – оң жагымда».[*]

36Ошондуктан, бүткүл Ысрайыл эли, жакшылап билип ал: силер жыгачка кадап салган ошол Ыйсаны Кудай биздин Эгебиз жана Куткаруучу Машаягыбыз кылды.

37Бул сөздөр уккандардын жүрөгүнө катуу тийди. Алар Петирден жана анын жанындагы элчилерден:

– Боордоштор, биз эмне кылалы? – деп сурашты+.

38Петир аларга:

– Ар бириңер ниетиңерди өзгөрткүлө да, күнөөлөрүңөрдүн кечирилиши үчүн Ыйса Машаяктын атынан сууга чөмүлүү расмисинен өткүлө. Ошондо Ыйык Рухтун белегин аласыңар+. 39Анткени Кудай Эгебиздин Ыйык Рухту берем деген убадасы силерге, силердин балдарыңарга жана Кудай чакырган башка адамдардын баарына берилген, – деди+.

40Петир аларга башка дагы көптөгөн сөздөрдү айтып:

– Бул бузулган муундан өзүңөрдү сактагыла! – деп эскертти.

41Ошентип, анын сөзүн чын жүрөктөн кабыл алгандар сууга чөмүлүштү. Ошол күнү үч миңдей адам аларга кошулду. 42Баары тең элчилердин окуусун кабыл алышып, бири бири менен тыгыз мамиледе болушуп, чогуу нан сындыруу расмисин өткөрүп, бирге сыйынып жүрүштү.

Ыйсага ишенгендердин жашоосу

43Элдин баарын Кудайдан коркуу сезими бийледи. Анткени элчилердин колдору менен Иерусалимде көптөгөн ажайыптар, кереметтүү жышаандар көрсөтүлүп жатты. 44Ыйсага ишенгендердин баары чогуу жүрүшүп, чарбасы да бир болду+. 45Колдо болгонун сатышып, ар кимисинин муктаждыгына карап, бөлүп беришти. 46Ар күнү ийбадатканада чогуу табынышып, бири бирин конокко чакырышып, өз ара жөнөкөй жана кубанычтуу боордоштук мамиледе болушту. 47Дайыма Кудайды мактап, бүтүндөй элдин сүймөнчүлүгүнө айланышты. Эгебиз болсо куткарыла тургандарды ар күнү жыйынга кошуп жатты.

3

Тубаса аксак кишинин айыгышы

3^1Ошол күндөрдүн биринде, сыйынуу убагы келгенде, тактап айтканда, күндүзгү саат үчтөрдө Петир менен Жакан ийбадатканага барышты. 2Ал жерде тубаса аксак киши бар эле. Бул кишини ийбадатканага кирип жаткандардан кайыр суратып, ар күнү ийбадаткананын «Кооз Дарбаза» деген дарбазасынын жанына көтөрүп келип, олтургузуп коюшчу+. 3Ал ийбадатканага кирип бараткан Петир менен Жаканды көрүп, алардан да кайыр сурады. 4Петир менен Жакан анын көзүнө кадала тиктеп:

– Бери кара! – дешти.

5Ал киши бир нерсе үмүт этип, жалдырап тиктеп турду.

6Петир ага:

– Менде алтын менен күмүш жок. Бирок колумдан келгенин берейин: назареттик Ыйса Машаяктын атынан сага айтам, тур да басып кет! – деди. –+
7Анан оң колунан кармап, ордунан тургузду.

Ошол замат анын бутуна кубат кирип,+
8ордунан ыргып турду да басып кетти. Кубанганынан Кудайды мактап так секирип, алар менен бирге ийбадатканага кирди+. 9Ошондо элдин баары анын Кудайды мактап, басып жүргөнүн көрүп, 10Кооз Дарбазанын алдында кайыр сурап олтурган адам экенин таанып, ал башынан өткөргөн окуяга аң-таң болушту.

Петирдин кайрылуу сөзү

11Сакайган киши Петир менен Жакандын жанынан кетпегенинен улам, элдин баары таңданышып, алардын жанына – Сулаймандын бастырмасы аталган жайга чогулуп калышты+. 12Муну көргөн Петир элге кайрылып мындай деди:

– Урматтуу, агайындар! Биз бул ишти өз күчүбүз же ыйык кудуретибиз менен жасап салгансып, эмне үчүн буга мынча таң калып карап турасыңар? 13Биздин аталарыбыз Ыбрайым, Ыскак, Жакыптардын Кудайы Өз кулу Ыйсаны улуулукка бөлөдү. Аны силер бийлик башындагыларга кармап бердиңер. Бошотмокчу болгон Пилатка каршылык кылып, Андан баш тарттыңар+. 14Силер ыйык жана адилет Инсанды четке кагып, Анын ордуна канкорду бошотуп бер деп сурандыңар+. 15Ал эми өмүрдүн Ээси болгон Ыйсаны өлтүрүп салдыңар! Бирок Кудай Аны кайра тирилтти, буга жалпыбыз күбөбүз. 16Ыйсага болгон ишенимдин урматына силер көрүп, билип жүргөн мына бул кишиге Кудай кубат берди да, ал берген ишеним баарыңардын көз алдыңарда муну айыктырды. 17Туугандар, силер да башчыларыңар сыяктуу эле муну түшүнбөстүктөн улам жасаганыңарды билем+. 18Ал эми Кудай Өзүнүн бардык пайгамбарлары аркылуу Машаяк азап тартат деп алдын ала айтканын ушундайча аткарды. 19Андыктан адашкан жолуңардан кайтып, күнөөңөрдүн кечирилиши үчүн ниетиңерди өзгөрткүлө. 20Ошондо Эгебиз жан дүйнөңөргө жаңылануу берип, силерге алдын ала дайындаган Машаягы – Ыйсаны жиберет. 21Кудайдын абалтадан эле Өз пайгамбарлары аркылуу айткан бардык убадалары толук орундала турган кезге чейин Ал асманда болууга тийиш+. 22Муса пайгамбар биздин аталарыбызга мындай деген: «Кудай Эгебиз өз боордошторуңардын арасынан мага окшогон бир пайгамбарды чыгарат. Ал силерге эмне айтса, баарын уккула.[*]+
23Эгерде кимде-ким ошол пайгамбарга дилин бурбаса, ал Кудайдын элинен чыгарылып, жок кылынат».[*]
24Шамил пайгамбардан баштап, андан кийин бардык пайгамбарлар да ушул күндөрдө болуп жаткан окуялар жөнүндө алдын ала айтып кетишкен+. 25Силер ошол пайгамбарлардын урпактарысыңар жана Кудайдын ата-бабаңар менен түзгөн келишиминин мураскорусуңар. Кудай Ыбрайымга: «Сенин урпагың аркылуу жер жүзүндөгү бардык элдерге батам тиет!»[*] – деп, аны менен келишим түзгөн+. 26Ошондуктан ар бириңерди ыймансыз жолуңардан кайтарып, батасын берүү үчүн Кудай Өз кулу Ыйсаны дайындап, Аны эң алгач силерге жиберди.

4

Эки элчинин түрмөгө камалышы

4^1Петир менен Жакан элге сүйлөп жаткан маалда, динкызматчылар, ийбадаткананын кароол башчысы жана садукейлер басып келишти+. 2Алар бул экөөнүн элди окутканына жана Ыйсаны мисал кылып, кайра тирилүү жөнүндө айтып жатканына абдан нааразы болушту. 3Ошондуктан аларды кармап, кеч кирип калгандыктан, таң атканга чейин кайтарып турсун деп, сакчылардын колуна өткөрүп беришти+. 4Уккандардын көбү, беш миңге жакын адам Петир менен Жакандын сөзүнө ишеништи.

Элчилердин күбөлүк сөзү

5Эртеси иудей башчылары, эл башчылары жана дин мугалимдери Иерусалимге чогулушту. 6Башкы динкызматчы Анас менен Каяп, Жакан, Искендер жана башка жогорку динкызматчылардын уруусунан чыккан көптөгөн адамдар топтолушту+. 7Алар эки элчини тегеректешип:

– Силер бул кишини кандай күч менен, кимдин кудурети менен айыктырдыңар? – деп сурашты+.

8Ыйык Рухка толуп турган Петир аларга мындайча жооп берди:

– Урматтуу эл башчылары! Кадырман аксакалдар!+
9Эгер бүгүн бир алсыз пендеге кылынган жакшылык жайында жана анын кандайча айыкканы туурасында бизден жооп талап кылып жаткан болсоңуздар,+
10анда баарыңыздарга – бүткүл Ысрайыл элине маалым болсун: сиздер жыгачка кадап өлтүргөн жана Кудай кайрадан тирилтип алган назареттик Ыйса Машаяктын кудурети менен бул адам айыгып, алдыңыздарда турат. 11Ыйык Жазууларда мындай деген сөз бар: «Сиздер, куруучулар кереги жок деп четке чыгарып таштаган таш үйдүн негизги ташы болуп калды!»[*] Ыйса ошол таштын өзү!+
12Ыйсадан башка эч ким бизди куткара албайт, анткени асман алдында бизди куткаруу үчүн жиберилген Андан башка эч ким жок+.

Элчилердин бошотулушу

13Петир менен Жакандын атайын билими жок, карапайым адамдар экенин билген эл алардын кайраттуулугун көрүп, таң калышты. Ошондой эле алардын Ыйса менен бирге жүргөнүн эстешти. 14Ал эми алардын жанындагы айыккан кишини көрүп, каршы эч нерсе дей алышпады+. 15Аларга жогорку кеңештен чыгууну буйрушуп, өз ара мындай деп кеңешишти:

– 16Буларды эмне кылалы? Анткени Иерусалимде жашагандардын баарына булардын анык таң калыштуу бир иш жасаганы маалым! Биз муну тана албайбыз. 17Бирок бул иш эл арасына дагы кеңири жайылып кетпес үчүн аларга: «Ыйса дегениңерди эч кимге айтпагыла!» деп коркутуп, тыюу салалы, – дешти.

18Анан элчилерди чакырышып:

– Мындан ары Ыйсанын атын атап, ал жөнүндө эч нерсе айтпагыла да, окутпагыла! – деп буйрук беришти.

19Бирок Петир менен Жакан аларга мындай дешти:

– Өзүңөр деле ойлоп көргүлөчү: Кудай алдында Аны укпай, силерди угуу туура болобу+? 20Биз уккан-көргөнүбүздү айтпай коё албайбыз.

21Жогорку кеңештегилер шал болгон адамдын айыкканынан улам Кудайды даңктап жаткан элден айбыгып, анын үстүнө жазалаганга себеп таба алышпагандыктан ызырынышып, колдорун кезеп коркутуп, аларды коё беришти+. 22Бул кереметтүү жышаанды башынан өткөрүп, айыгып кеткен кишинин курагы кырктан ашып калган эле.

Жыйындын сыйынуусу

23Бошонгон соң, Петир менен Жакан өз адамдарына келишти. Аларга жогорку динкызматчылар менен эл башчыларынын айткандарын айтышты. 24Муну уккандар бир добуштан Кудайга кайрылып, сыйынышты:

– Ааламдын Эгеси, асман-жердин, деңиздин жана алардагы бардык нерселердин жаратуучусу болгон Кудай! 25Сен биздин атабыз болгон Өз кулуң Дөөт аркылуу Ыйык Рух менен мындай дедиң эле:

«Болбогон ойду ойлошуп
Неге каршы чыгышат?
26Падышалар жердеги
Көөдөндөрүн көтөрүп,
Чогулуп алып төрөлөр,
Эгебизге ат коюп,
Анын Машаягына
Неге каршы чыгышат».[*]

27Чындап эле бул шаарда Ирод менен Понтий Пилат, иудей эместер жана ысрайылдар Өзүң падыша шайлаган касиеттүү кулуң, Ыйсага каршы чыгышты+. 28Ооба, мындай болору Сенин абалтан эле алдын ала белгилеп койгон эркиңдин жана максатыңдын аткарылышы. 29Оо, Эгебиз, эми болсо алардын коркутууларына назар салып, кулдарыңдын эр жүрөктүк менен Сенин сөзүңдү сүйлөөсүнө жардам бер+. 30Касиеттүү кулуң Ыйсанын аты менен оорулууларды сакайтып, кереметтүү иштерди жасап, кудуретиңди көрсөтө көр.

31Ошондо алардын сыйынуусунан кийин алар чогулган жай солкулдап, баары Ыйык Рухка толушуп, Кудайдын сөзүн тайманбастык менен айта башташты+.

Алгачкы жыйындагы турмуш

32Ишенгендер жыйыны бир жеңден кол, бир жакадан баш чыгарып, ынтымактуу жашашты. Эч кимиси колундагысын меники дебей, баарын ортого салышты+. 33Элчилер болсо Эгебиз Ыйсанын кайра тирилишине күбө болушканын чоң жигер менен айтып жүрүштү. Ошентип, алардын арасына Кудайдын кут-берекеси төгүлүп турду. 34Муктаж болгон адам болбоду. Анткени кимдин жери, үй-жайы болсо, сатып, түшкөн каражатты ортого алып келип,+
35элчилердин колуна тапшырып жатышты. Элчилер болсо ар кимдин муктаждыгына жараша бөлүштүрүп турушту. 36Мисалы, Леби уруусунан чыккан Жусуп аттуу бир кипрлик киши бар болчу. Аны элчилер Барнап (мааниси Колдоочунун уулу) дешчү+. 37Анын да менчик жери бар болчу. Ал жерин сатып, түшкөн акчасын алып келип, элчилерге берди.

5

Ыйык Рухка калп айтуунун жазасы

5^1Ошол жерде Анания аттуу бир киши бар эле. Ал аялы Сабира экөө жерин сатып, 2түшкөн акчанын бир бөлүгүн аялынын макулдугу менен жашырып коюп, калганын элчилердин алдына алып келди. 3Петир ага айтты:

– Эй, Анания! Эмне үчүн ниетиңди шайтанга бийлетип, Ыйык Рухка калп айттың? Эмне үчүн жерден түшкөн акчадан кытып алдың? 4Жер да, саткандан кийинки түшкөн акча да сеники эмес беле? Эмне үчүн минтип, ниетиңди буздуң? Сен адамдарга эмес, Кудайга калп айттың!

5Анания бул сөздөрдү угар замат жерге кулап, жан берди. Бул окуяны көрүп билгендерди катуу коркунуч басты. 6Бир нече жигит ордунан туруп, аны кепиндешти да, тышка алып чыгып, көмүп салышты. 7Мындан үч сааттай өткөндө, болгон окуядан бейкапар Ананиянын аялы келип калды. 8Петир андан:

– Айтчы, жерди ушунча акчага саттыңар беле? – деп сурады.

Аял:

– Ооба, ушунча акчага, – деп жооп берди.

9Ошондо Петир ага айтты:

– Силер кантип Эгебиздин Рухун сыноого батындыңар? Тигине, эриңди көмгөндөр эшиктен кирип келе жатышат. Эми сени да алып кетишет.

10Ошол замат аял Петирдин алдына кулап түштү да, жан берди. Алиги кирип келген жигиттер анын өлгөнүн көрүштү да, тышка алып чыгышып, күйөөсүнүн жанына көмүштү. 11Бүтүндөй жыйынды жана муну уккандардын баарын Кудайдын улуу коркунучу басты.

Элчилердин кызматы

12Эл арасында элчилер тарабынан көп кереметтер менен укмуштар жасалып жатты. Ишенгендер ийбадатканадагы Сулаймандын бастырмасында дайыма чогулуп турушту+. 13Элдин баары аларга ыраазы болуп сүйлөп жатышса да, арасынан эч кимиси алардын катарына кошулууга батынбады. 14Эгебизге ишенгендердин саны болсо улам өсө берди. Алардын арасында көптөгөн эркектер жана аялдар бар эле. 15Элчилердин иштеринен улам, эл кур дегенде өтүп бара жаткан Петирдин көлөкөсү оорулуулардын кээ бирине болсо да тийсин деп, аларды төшөгү менен сыртка алып чыгып жатышты+. 16Көптөгөн адамдар Иерусалимге шаардын чет жакасынан келип турду. Алар оорулууларын, кара күчтөргө байлангандарын көтөрүп келишти. Баары оорусунан айыгып жатышты.

Элчилердин куугунтукка алынышы

17Ал эми башкы динкызматчы менен садукей тобуна кирген адамдар муну көрө албай ызырынышты+. 18Алар элчилерди кармап, абакка камашты+. 19Бирок түндө Эгебиздин периштеси келип, эшиктерди ачып жиберди да, аларды сыртка алып чыгып, мындай деди:

–+
20Ийбадатканага баргыла да, бул чыныгы өмүрдүн сөздөрүн элге төкпөй-чачпай айтып бергиле!

21Периштени угуп, элчилер таң эрте ийбадаткананын короосуна кирип, таалим беришти. Ошол арада башкы динкызматчы менен анын шериктери келишип, эл башчыларынын баарын жогорку кеңешке чакырышты. Элчилерди түрмөдөн алдыруу үчүн киши жөнөтүштү. 22Бирок кызматкерлер барып, түрмөдөн аларды таппай, кайтып келишти.

– 23Биз түрмөнүн эшиктери бекем жабылып, дарбазаларынын жанында сакчылар турганын көрдүк. Бирок ачып караганыбызда, ичинен эч кимди таппадык, – дешти алар.

24Жогорку динкызматчылар жана ийбадаткананын кароол башчысы муну угушканда, таң калышып, түшүнө албай баштары катты. 25Ошол кезде бир киши келип:

– Силер түрмөгө олтургузган адамдар ийбадаткананын короосунда элге таалим берип жатышат, – деп кабарлады.

26Ошондо кароол башчысы кызматкерлери менен бирге барып, элчилерди алып келди. Бирок эл таш бараңга алып жибербесин деп коркушкан алар элчилерге кол көтөрө алышкан жок+. 27Аларды жогорку кеңештин алдына чыгарышты. Ошондо башкы динкызматчы аларга мындай собол узатты:

–+
28Силерге жанагы адамдын атынан элди окутпагыла деп эскертпедик беле? Силер болсо бул окууңарды бүт Иерусалимге жайып жибердиңер да, бизди анын канына забын кылганы турасыңар+.

29Петир менен анын жанындагы элчилер мындай жооп беришти:

– Адамдардан көрө, Кудайга баш ийиш керек+. 30Биздин ата-бабаларыбыздын Кудайы силер жыгачка асып өлтүргөн Ыйсаны кайра тирилтти. 31Ысрайыл эли ниетин өзгөртүп, күнөөлөрү кечирилсин деп, кудуреттүү Кудай Аны Башчы жана Куткаруучу кылды. 32Буга биз да, Кудай Өзүнө баш ийгендерге берген Ыйык Рух да күбө+.

Дин мугалими Гамалиелдин сөзү

33Муну укканда, тигилер катуу жаалданып, аларды өлтүргүлөрү келди+.

34Жогорку кеңештин ичинде фарисейлер тобуна кирген, эл сыйлаган
аттуу дин мугалими бар эле. Ал ордунан турду да, элчилерди бир аз убакытка сыртка алып чыгууну буйруду. Аларды алып чыгып кетишкен соң, мындай деди:

–+
35Урматтуу агайын-туугандар! Бул адамдарга чара көрүүдөн мурда жакшылап ойлонгула. 36Анткени жакында эле Теда деген бир киши өзүн кайсы бир улуу инсанмын деп чыккан болчу. Ага төрт жүздөй киши кошулду. Бирок ал өлтүрүлдү эле, аны ээрчигендердин баары тарап, жок болушту. 37Андан соң, эл каттоо убагында галилеялык Жүйүт чыгып, көп адамдарды ээрчитип кетти. Бирок ал да өлтүрүлгөндөн кийин, аны ээрчигендердин баары тарап кетишти+. 38Азыр да силер бул адамдарды өз жайына койгула. Анткени бул иш-аракет адамдан болсо, анда ал бузулат. 39А эгер Кудайдан болсо, анда силер буза албайсыңар! Абайлагыла, Кудай менен касташып жүрбөгүлө.

40Жогорку кеңештин мүчөлөрү анын тилин алышты. Алар элчилерди чакырып алып сабатып, Ыйсанын атын атап сүйлөөгө тыюу салып, коё беришти. 41Элчилер болсо Эгеси Ыйса үчүн ушундай кордук тартууга татыктуу болушканына кубанып, жогорку кеңештен чыгып кетишти+. 42Алар күндө ийбадатканада, үйлөрдө адамдарга таалим беришип, Ыйса Машаяк тууралуу Жакшы Кабарды таратууну токтотушпады.

6

Атайын кызматка дайындалган жети киши

6^1Шакирттердин катары көбөйгөн ушул күндөрдө грек тилдүүлөр алардын арасындагы жесирлер күндөлүк тамак-ашты бөлүштүрүүдө эврей тилдүүлөрдүн арасындагы жесирлерден кем алып жүрүшүптүр деп нааразы болушту+. 2Ошондо элчилер шакирттердин баарын чакырып алып, мындай дешти:

– Кудайдын кабарын таратууну таштап, тамак-аш менен алек болгонубуз жакшы болбос. 3Ошондуктан, боордоштор, араңардан ишеничтүү, Ыйык Рухка толгон жети акылман кишини тандагыла, бул кызматка ошолорду дайындайлы+. 4Биз болсок убактыбызды сыйынууга, Жакшы Кабар таратканга жумшайлы.

5Бул сунуш жыйынга жакты. Алар ишеними күчтүү жана Ыйык Рухка толгон адамдар – Степанды, ошондой эле Филипти, Прохорду, Никанорду, Тимонду, Парменди жана эврей улутунан эмес антахиялык Николаны тандашты+. 6Ушул жети кишини элчилердин алдына алып келишти. Элчилер Кудайга сыйынышып, колдорун жайып, аларга бата тилешти+.

7Кудайдын сөзү улам кеңири тарап, шакирттердин саны Иерусалимде абдан көбөйдү. Дин кызматчылардын арасынан да көп адамдар Ыйсага ишенгендерге кошулушту+.

Степандын кармалышы

8Ишеними күчтүү жана Кудайдын кудуретине толгон Степан эл арасында улуу укмуштар менен кереметтерди жаратып жатты. 9Бирок бир күнү «эркин адамдардын синагогасы» аталган синагогадан кайсы бир адамдар Степан менен талаша кетишти. Алар Киренея менен Александрия шаарларынан жана Киликия менен Асия дубандарынан келишкен иудейлер эле. 10Бирок Ыйык Рухтун жетегинде акылмандуулук менен сүйлөгөн Степандын сөздөрүнө каршы тура алышпады+. 11Ошондуктан кайсы бир адамдарды тымызын табышып: «Биз мунун Муса пайгамбарга каршы сүйлөп, Кудайга акарат келтиргенин уктук» деп аларды тукуруп коюшту+. 12Ошентип, элди, эл башчыларын жана дин мугалимдерин Степанга каршы чыгарып, аны кармашты да, жогорку кеңешке алып келишти. 13Жалган күбөлөрдү жалдап, аларга мындай деп айттыртышты: «Бул киши касиеттүү жайыбыз ийбадаткананы жана Муса пайгамбардын мыйзамын дайыма жамандап жүрөт+. 14Биз анын “назареттик Ыйса бул ийбадаткананы талкалап, Муса пайгамбардын бизге калтырган үрп-адаттарын өзгөртөт” деп айтканын уктук»+.

15Ушул жерден жогорку кеңеште олтургандардын баары Степанга кадала карап калышты, анткени анын жүзү периштеникиндей жаркырап, нурданып турган эле.

7

Степандын жогорку кеңеш алдындагы сөзү

7^1Башкы динкызматчы Степандан:

– Айтылган сөздөр ыраспы? – деп сурады.

2Степан мындай деди:

– Кымбаттуу боордоштор жана кадырман аталар! Атабыз Ыбрайым Харан шаарына көчөрдөн мурда улуу Кудай Месопотамия жеринен ага көрүнгөн болчу+. 3Ал ага: «Өз жериңден, туугандарыңдан, атаңдын үйүнөн чык да, Мен көрсөтө турган жерге жөнө!»[*] – деген+. 4Ошондо ал каздийлердин жеринен чыгып, Харанда жашаган эле. Атасы өлгөн соң, Кудай Ыбрайымды ал жерден азыр сиздер жашап жаткан жерге көчүргөн+. 5Кудай ага бул жерден бир карыш да мураска бербеди. Бирок анын баласы жок болсо деле убада кылып, бул жерди ага, анын укум-тукумуна берем деди.[*]+
6Анын тукумдары бөтөн эл, бөтөн жерде көчүп-конуп, төрт жүз жылдай кул болуп, кысымга алынарын айтты+. 7«Бирок Мен, – деди Кудай, – аларды кул кылган элди жазалайм. Андан кийин алар ушул жерге келип, Мага табынышат».[*]+
8Кудай атабыз Ыбрайымга Өзү менен түзгөн келишимдин белгиси катары сүннөткө олтургузуу расмисин берди. Кийин ал Ыскак аттуу бала көрүп, аны сегизинчи күнү сүннөткө олтургузду. Андан кийин Ыскак уулу Жакыпты сүннөткө олтургузду. Жакып болсо он эки уулун сүннөткө олтургузду. Жакыптын балдарынан Ысрайыл элинин он эки уруусу келип чыккан+.

9Жакыптын балдары бир тууганы Жусупту көрө алышпай, Мисирге сатып жиберишти. Бирок Кудай Жусупту колдоду+. 10Ал Жусупту бардык күйүтүнөн арылтып, өзгөчө акылмандык берип, Мисир падышасы – фараондун жүрөгүн жибитип, ага ырайым кылдырды. Фараон аны мүлдө Мисир элине жана хан сарайына башчы кылып дайындады+. 11Ошол кезде катуу ачарчылык болуп, Мисир жерин да, Канаан жерин да жабыркатты. Биздин аталарыбыз жегенге азык таба албай калышты. 12Жакып болсо Мисирде эгин бар экенин угуп, балдарын ошол жакка жиберди. Бул алардын Мисирге биринчи жолку сапары болчу+. 13Ал эми экинчи жолу келишкенде, Жусуптун ким экенин билинип, алар жөнүндө фараонго белгилүү болду+. 14Анан аларды Канаанга жиберип, атасын, бүт туугандарын Мисирге алдыртты. Атасы менен жетимиш беш[*] киши келди+. 15Жакып Мисирге келип, ошол жерден о дүйнө кетти. Биздин түп аталарыбыз болгон анын он эки баласы да ошол жакта көз жумушту+. 16Алардын сөөктөрү Шехемге алынып келинип, атабыз Ыбрайым шехемдик Омордун балдарынан сатып алган жердеги көрүстөнгө коюлду+.

17Кудай Ыбрайымга ант берип, убада кылган убакыт келгенче, Ысрайыл калкы Мисирде өсүп-өнө берди. 18Кийин Жусупту тааныбаган башка бир киши падыша болду. 19Бул падыша биздин элибизге каршы чыгып, аталарыбызды кысмакка алып, жаңы төрөлгөн эркек балдарды өлтүрүүнү буйруду. 20Ошол убакта Муса төрөлүп, үч ай бою өз үйүндө багылды. Ал өзгөчө сүйкүмдүү бала эле+. 21Аны ата-энеси аргасыздан таштап кетишкенде, фараондун кызы таап алып, өз баласындай кам көрүп, үйүндө чоңойтту. 22Ошентип Мусага Мисир жеринин бардык илим-билимин үйрөтүштү. Муса сөзү менен да, иши менен да күчтүү чыкты.

23Ал кыркка чыкканда, бир туугандарын көрүп келейин деп чечти. 24Келип, боордошторунун бирине мисирлик бирөө зордук көрсөтүп жатканын көрдү да, кордук тартканга болуша кетип, мисирликти өлтүрүп алды. 25Муса Кудай мен аркылуу боордошторумду куткарып жатканын алар түшүнөт го деп ойлогон. Бирок алар түшүнүшпөдү. 26Эртеси эки ысрайылдыктын мушташып жатканын көрүп, алардын жанына басып келди да, жараштырайын деген тилекте мындай деди: «Эй, силер боордош болуп туруп, эмне үчүн бири бириңер менен мушташып жатасыңар?» 27Бирок алдуураагы Мусаны түртүп жиберип: «Ким сени бизге башчы же бий кылып шайлады эле? 28Кечээ мисирликти өлтүргөнүңдөй, мени да өлтүргүң келип турабы?»[*] – деди. 29Бул сөздү укканда, Муса качууга аргасыз болду да, мадиандыктардын жеринде чет элдик катары жашап калды. Анын эки уулу ошол жерде төрөлдү.

30Ал жакта кырк жыл жашагандан кийин, Синай тоосунун этегиндеги чөлдө, күйүп жаткан тикенектүү бадалдын жалынынан ага бир периште көрүндү.[*]
31Бул көрүнүшкө Муса абдан таң калып, жакшылап карайын деген ой менен жакындап басып келгенде, ага Эгебиздин үнү угулду. Ал мындай деди: 32«Мен сенин ата-бабаларың: Ыбрайым, Ыскак жана Жакыптын Кудайымын». Муса болсо коркунучтан денеси калтырап, тик кароого даай албады.[*]
33Эгебиз ага дагы мындай деди: «Бутуңду чеч! Анткени сен турган жер – ыйык жер.[*]+
34Мен Өз элимдин Мисирде кор болгонун көрүп, онтогонун угуп жатам. Ошондуктан аны куткарып алуу үчүн көктөн түштүм. Эми бар, Мен сени Мисирге кайра жиберем».[*]

35«Ким сени бизге башчы же бий шайлады эле?»[*] деп боордоштору четке каккан Муса ушул эле. Бирок Кудай аны тикенектүү бадалдан көрүнгөн периште аркылуу башчы жана кутказуучу кылып жөнөттү. 36Мисирде, Кызыл Деңизде жана чөлдө кырк жыл бою кереметтүү жышаандарды көрсөтүп, ысрайылдарды Мисирден алып чыккан киши ушул болчу. 37Ысрайылдарга: «Кудай Эгеңер бир туугандарыңардын арасынан мен сыяктуу бир пайгамбар чыгарат»,[*] – деген Муса ушул эле+. 38Чөлдө биздин аталарыбыз менен бирге жүрүп, Синай тоосунда периштенин айткан кудуреттүү сөздөрүн кабыл алып, бизге жеткирген Муса ушул эле. 39Бирок ага биздин аталарыбыз моюн сунгусу келбей, аны таназарына албай, эси-дартын Мисирге бурушту. 40Ошондуктан Арунга:[*] «Бизди жетектей турган кудайларды жасап бер! Себеби бизди Мисирден алып чыккан жанагы Муса деген кишиге эмне болгонун билбейбиз!»[*] дешти. 41Ошентип, алар букачардын сөлөкөтүн жасап алып, ошого курмандык чалып, колдорунан жаратылган нерсенин алдында ырдап-чордошту. 42Кудай болсо терс бурулуп, ай-жылдыздарга табынышкан аларды ошол бойдон калтырып кетти. Бул тууралуу пайгамбарлар китебинде мындай деп жазылган:

«Эй, Ысрайыл эли!
Кырк жыл бою чөл кезип,
Курмандыгың чалганда,
Малыңарды сойгондо,
Мага беле ошолор?
43Чоң чатырын Молохтун,
Кудайыңар аталган
Райпандын жылдызын
Жүргөнсүңөр көтөрүп,
Өз колуңар жараткан
Сөлөкөткө табынып.
Ошондуктан Мен дагы
Бабылдын ары жагына
Сүрүп салам силерди».[*]+

44Кудай Мусага көрсөтүп, Анын айтканындай жасалган касиеттүү чатыр биздин аталарыбыздын колунда, чөлдө болчу+. 45Кийин Кудай Канаанда жашаган элдерди кууп жиберип, аталарыбыз Нун уулу Жашыянын жетекчилиги менен алардын жерин ээлеп алган кезде, касиеттүү чатырды бул жерге апкелишти. Дөөттүн убагына чейин чатыр алар менен болду+. 46Дөөт болсо Кудайга жаккан адам болчу. Ал «Кудай жашай турган, Анын эли сыйына турган жай таап берейин» деп, Эгебиздин Өзүнөн уруксат сурады+. 47Бирок Кудайга ийбадаткананы Сулайман курду+. 48Анткен менен Кудай Таала адам колунан жасалган ийбадатканаларда жашабайт. Бир пайгамбар айткандай, Эгебиз:+

49«Отурар тагым Менин – көк асманың,

Жериң да – бутум коёр таканчыгым.

Кандай үй курасыңар силер Мага?

Эс алчу кандай жайды тургузасың?

50Жараткан мунун баарын Мен эмеспи?»[*] –

дейт.

51Эй, тоңмоюндар! Кудайга чын жүрөктөн табынбагандар жана Ага кулак салбагандар! Силер Ыйык Рухка дайыма каршысыңар! Ата-бабаларыңар ушундай болушкан, силер да алардан калышпайсыңар! 52Ата-бабаларыңар куугунтуктабаган пайгамбар барбы деги? Алар Кудайдын адилеттүү Кызматчысынын келишин алдын ала айткандарды өлтүрүшкөн. Эми силер ошол Кызматчыны сатып, өлтүрдүңөр+. 53Силер, ыйык мыйзамды периштелер кызмат кылып турганда кабыл алгандар, аны сактаган жоксуңар!+

Степандын таш бараңга алынышы

54Муну угушканда, тигилердин кыжыры кайнап, тиштерин кычыратышты+. 55Ыйык Рухка толуп турган Степан болсо асманга карап, Кудайдын улуулугун жана Анын оң жагында олтурган Ыйсаны көрдү+. 56Ошондо ал:

– Мына, мен асмандын ачылганын жана Кудайдын оң кол жагында олтурган Адам Уулун көрүп турам! – деди+.

57Бирок алар кулактарын жаап алышып, жаны чыкканча кыйкырышып, Степанга жулунушту. 58Анан шаардын сыртына алып чыгып, таш бараңга ала башташты. Күбөлөр болсо кийимдерин чечип, Шабыл деген бир жигиттин алдына коюшту+. 59Алар таш бараңга алып жатышканда, Степан:

– Эгем Ыйса, жанымды кабыл эт, – деп сыйынды+.

60Анан чөк түшө калып, катуу үн менен:

– Оо, Эгем! Аларды бул күнөөсү үчүн жазалай көрбө, – деди.

Ушуну айтып, Степан жан берди+.

8

Шабылдын куугунтугу

8^1Шабыл болсо Степанды өлтүрүп жаткандарды жактап турду.

Ошол күндөрү Иерусалимдеги жыйын абдан чоң куугунтукка кабылды. Элчилерден башка ишенүүчүлөр чачырап, Иудея менен Самариянын ар кайсы жерине тарап кетишти+. 2Степандын сөөгүн Кудайдан ыйбаа кылган адамдар жерге коюшуп, аны жоктоп ыйлап, катуу кайгыга батышты. 3Ал эми Шабыл болсо үймө-үй кыдырып, эркек-аял дебей зынданга салдырып, ишенүүчүлөр жыйынын кыйнады+.

4Ошол арада ар жакка тараган Ыйсанын жолун жолдоочулар Кудайдын сөзүн жер-жерлерге таратып, Жакшы Кабарды жайып жүрүштү+.

Филиптин Самариядагы кызматы

5Филип Самариядагы бир шаарга келип, ошол жерде Машаяк жөнүндөгү Жакшы Кабарды айта баштады+. 6Филиптин жасаган кереметтерин уккан-көргөн элдин баары анын сөздөрүнө кунт коюп кулак салышты. 7Себеп дегенде, көптөгөн адамдардан аларды байлап турган кара күчтөр ач кыйкырык менен чыгып жатышты. Шал оорулуулар менен чолоктор болсо айыгып жатты+. 8Ошондуктан Филип жүргөн шаардагы эл жыргап, кубанычка бөлөндү.

Сыйкырчы Ысман

9Ошол шаарда Ысман деген бир киши жүргөн. Ал Филип келерде өзүн бир улуу киши деп жарыялап, сыйкырчылык кылып, самариялыктардын оозун ачырып жаткан. 10-11Элдин баары: «Бул кишиде Кудайдын зор кудурети бар экен», – дешип чоң-кичине дебей аны угуп жүрүшкөн. 12Бирок Кудайдын Падышачылыгы жана Ыйса Машаяк тууралуу Жакшы Кабарды таратып жүргөн Филипке ишенишкен соң, эркектери да, аялдары да сууга чөмүлүштү. 13Ысман сыйкырчынын өзү да ишенимге келди. Ал да сууга чөмүлүп, Филиптин артынан калбай ээрчип жүрдү. Болуп жаткан улуу укмуштар менен кереметтүү жышаандарды көргөн ал абдан таң калды+.

14Иерусалимде калышкан элчилер самариялыктар Кудай сөзүн кабыл алганын угушуп, аларга Петир менен Жаканды жөнөтүштү+. 15Алар келишип, самариялыктар Ыйык Рухту кабыл алышы үчүн сыйынышты+. 16Анткени Ыйык Рух али алардын бирине да түшө элек эле. Алар Эгебиз Ыйсанын гана урматына сууга чөмүлүшкөн болчу+. 17Ошондуктан элчилер колдорун алардын үстүнө коюп, батасын беришти жана алар Ыйык Рухту кабыл алышты+. 18Ысман сыйкырчы болсо элчилер кол коюп сыйынганда Ыйык Рух берилип жатканын көрүп, аларга акча алып келип мындай деди:

– 19Кол коюп сыйынган адамым Ыйык Рухту кабыл ала тургандай кылып, мага да силердикиндей кудурет бергилечи.

20Бирок Петир ага айтты:

– Эй, сен акчаң менен жерге кир! Кудайдын бекер берген белегин акчага алмаштыргың келдиби! 21Бул кызматка сенин эч кандай тиешең да, акың да жок, анткени Кудай алдында ниетиң бузук! 22Андыктан бул жаман ниетиңди өзгөрт да, Эгебизден кечирим сурап сыйын!+
23Ач көздүк менен арамдыктын чеңгелинде калганыңды көрүп турам!

24Ысман болсо мындай деп жооп кайтарды:

– Айткан сөзүңөр мага тийбесин деп, мен үчүн Эгебизге сыйынып койгула!

25Элчилер болсо өздөрү күбө болгон Кудайдын кереметтерин айтышып, Эгебиздин сөзүн жар салышып, кайрадан Иерусалимге бет алышты. Жолду карата Самариянын көп айылдарында Жакшы Кабарды жарыялашты+.

Эфиопиялык вазирдин ишенимге келиши

26Ал эми Филипке болсо Эгебиздин периштеси мындай деди:

– Ордуңан тур да, түштүк тарапта жаткан ээн талаадагы, Иерусалимден Газа шаарына карай кеткен жолго чык!+

27Филип ордунан турду да, периште айткан жакка жөнөдү. Ошол кезде Иерусалимге зыярат кылганы келген эфиопиялык бир киши кайра өз жерине кайтып бараткан. Ал Эфиопия ханышасы Кандакиянын вазири, анын бардык казыналарына башчылык кылып турган киши эле. 28Вазир өз арабасында Ышая пайгамбардын китебин окуп бараткан.

29Ыйык Рух Филипке:

– Бар да, ушул арабага катарлаш бас, – деди+.

30Филип арабага жакын басып келип, вазирдин Ышая пайгамбардын китебинен окуп жатканын укту да, андан:

– Окуганыңызды түшүнүп жатасызбы? – деп сурады.

31Ал:

– Түшүндүрүп бере турган адам болбосо, өзүм кайдан түшүнмөк элем? – деп жооп берди.

Ал ушундай деди да, Филиптин арабага чыгып, жанына олтуруусун өтүндү+. 32Анын Ыйык Жазуудан окуп олтурган жери бул эле:

«Аны койго окшотуп,
Жетелешти союуга.
Жүнүн кыркып жаткандын
Бут алдында унчукпай
Жатып берген козудай,
Ал дагы үн катпады.
33Аны кордоп, кемсинтип,
Адилетсиз соттошту.
Анын укум-тукумун
Баян кылат ким эми?
Анткени жер үстүнөн
Анын жаны алынды?».[*]

34Вазир Филипке кайрылып:

– Сенден өтүнүч, айтып берчи: пайгамбар ким тууралуу айтып жатат? Өзү жөнүндөбү же башка бирөө жөнүндөбү? – деди.

35Филип Ыйык Жазуунун ушул жеринен баштап, ага Ыйса жөнүндөгү Жакшы Кабарды айтып берди+. 36-37Жолду карата маектешип баратышкан булар сууга туш болушту. Аны көргөн вазир:

– Мына, сууга да келип калдык, менин сууга чөмүлүү расмисинен өтүүмө эмне жетишпейт? – деди.[*]

38Анан экөө тең сууга киришти. Филип вазирди чөмүлдүрүү расмисинен өткөрдү. 39Алар суудан чыгышканда, вазирге Ыйык Рух түштү, ал эми Филипти болсо Эгебиздин периштеси алып кетти. Ошондуктан ал вазирге көрүнбөй калды. Вазир кубаныч менен жолун андан ары улантты. 40Ал эми Филип Азот шаарында пайда болуп, Кесарияга келгенче, жолду карата бардык шаарларга Жакшы Кабарды жарыялап жүрдү+.

9

Шабылдын ишенимге келиши

9^1Шабыл Эгебиздин шакирттерин өлтүрөм, житирем деп коркутуп-үркүтүп, башкы динкызматчынын алдына барды+. 2Андан Ыйсанын жолуна түшкөндөрдү аял-эркегине карабай байлап, Иерусалимге алып келүүгө жиберилди деген, Дамаск шаарындагы синагогалардын жетекчилерине арналган тил кат жаздырып алды. 3Ошентип, Шабыл Дамаск шаарына жакындап калганда, капыстан асмандан бир нур төгүлүп, айланасын жарык кылып жиберди+. 4Шабыл жерге жыгылды да, өзүнө кайрылган үндү укту.

– Шабыл, Шабыл! – деди ошол үн. – Эмнеге Мени куугунтуктап жүрөсүң?!

5Шабыл Ага:

– Оо, Кудурет, сиз кимсиз? – деди.

Ошондо Эгебиз мындай деди:

– Мен сен куугунтуктап жүргөн Ыйсамын. 6Тур да, шаарга кир. Эмне кыла тургандыгыңды сага айтып беришет.

7Аны менен бара жаткан кишилер аң-таң болушуп, үн-сөзсүз туруп калышты. Алар үндү угушкан менен айланадан эч кимди байкашкан жок. 8Шабыл өйдө болуп, көзүн ачканда, эч нерсени көрө албады. Ошондуктан жанындагы адамдар аны колунан жетелешип, Дамаскка алып келишти. 9Шабыл үч күн бою эч нерсе көрө да, жей да албады.

10Дамаскта Ыйсанын Анания аттуу шакирти жашачу. Эгебиз ага аян берип, ошондо аны:

– Анания! – деп атынан чакырды.

Ал:

– Угуп жатам, Эгем! – деди+.

11Эгебиз ага мындай деди:

– Ордуңан туруп, Түз аттуу көчөгө бар да, Жүйүттүн үйүнө кирип, тарстык Шабылды сура. Ал азыр сыйынып жатат+. 12Мен ага Анания аттуу бирөөнүн келип, көзү көрүп калсын үчүн колун койгонун көргөзүп аян бердим.

13Анания Эгебизге мындай жооп берди:

– Эгем, бул кишинин Иерусалимде Сенин ыйыктарыңа жасаган жамандыктары тууралуу көп адамдардан уккан элем. 14Эми ал бул жерге келиптир. Колунда «Ыйсага табынгандардын баарын кармап келүүгө укуктуу» деген жогорку динкызматчылардан жаздырып алган кагазы бар экен.

15Бирок Эгебиз ага айтты:

– Баргын! Ал Менин тандаган элчим. Менин атымды элдерге айтып, падышаларга маалым кылып, Ысрайылдын урпактарына жарыялайт+. 16Мен үчүн канча азапты башынан өткөрүүгө тийиш экендигин Өзүм ага билдиремин+.

17Анания барды да, Жүйүттүн үйүнө кирип, Шабылдын башына колун коюп, мындай деди:

– Боордошум, Шабыл! Көзүң ачылып, Ыйык Рухту кабыл алышың үчүн жолуңан көрүнгөн Эгебиз Ыйса мени сага жиберди+.

18Ошол замат Шабылдын көзүн каптаган кабырчык сыяктуу нерсе жок болуп, ал кайрадан көрүп калды. Ал ордунан туруп, чөмүлдүрүү расмисинен өттү. 19Анан тамак жеп, кубаттанды. Ушундан соң, Шабыл Ыйсанын шакирттери менен бир нече күн Дамаскта болду+. 20Ошол жердеги синагогаларга барып, Ыйсанын Кудай Уулу экендигин айта баштады. 21Уккандар таң калышып:

– Бул киши Ыйсага ишенгендерди Иерусалимде куугунтуктап, мында да аларды кармап, жогорку динкызматчыларга алып баруу максаты менен келбеди беле? – деп жатышты+.

22Шабыл болсо уламдан-улам күчүнө келип, Дамаскта жашаган иудейлерге Ыйсанын Машаяк экендигин далилдеп, алардын айласын кетирди+.

23Бир топ убакыт өткөндө, иудейлер аны өлтүрүүнү чечишти+. 24Бирок Шабылга алардын мындай ниети билинип калды. Иудейлер аны өлтүрүү үчүн күнү-түнү шаар дарбазасынын айланасынан кетпей, аңдып жүрүштү. 25Шакирттер болсо Шабылды себетке салып, түн ичинде шаардын сепилинен сыртка түшүрүп коюшту+.

26Шабыл Иерусалимге келип, шакирттердин катарына кошулгусу келди. Бирок алар Шабыл да Ыйсанын шакирти болуп калганына ишенишпей, андан коркушту. 27Ошондо Барнап Шабылды элчилердин алдына ээрчитип келди да, анын Дамаскка бараткан жолдо Ыйсаны кандайча көргөнүн, Анын ага айткан сөздөрүн жана Шабыл Ал жөнүндө коркпостон жар салганын айтып берди+.

28Шабыл алар менен бирге бүткүл Иерусалимде Эгебиз Ыйсанын атын тайманбастан ачык жарыялап жүрдү. 29Ал тургай, грек тилинде сүйлөгөндөр менен да Ыйса жөнүндө талашып-тартышты. Алар болсо аны өлтүрүүнүн амалын издешти+. 30Бул тууралуу Ыйсанын үмөттөрү билип калып, аны Кесарияга алып барып, Тарска жөнөтүп жиберишти+.

31Ошентип, бүткүл Иудея, Галилея жана Самария аймактарындагы ишенүүчүлөрдүн жыйындары тынчтыкта жана Эгебизди урматтоо менен жашап, өсүп-өнүп жатышты. Ыйык Рух колдоп, катарлары көбөйдү.

Айнейдин айыгышы

32Өлкөнүн чар тарабын кыдырып жүргөн Петир Лидда шаарында жашаган ыйыктарга да келди. 33Ал жерге келгенде, сегиз жылдан бери төшөктөн тура албай шал болуп ооруп жаткан Айней аттуу бир кишиге жолукту. 34Петир ага кайрылып, мындай деди:

– Айней, сени Ыйса Машаяк айыктырып жатат. Өйдө тур да, төшөнчүңдү жыйна!

Айней болсо ошол замат ордунан туруп кетти+. 35Муну Лидда менен Шарон шаарларында жашагандардын баары көрүшүп, Эгебизге дитин бурушту.

Табитанын тирилиши

36Жаффа шаарында Ыйсанын шакирти – Табита аттуу аял жашачу. Анын аты грекче – Дорка (мааниси: элик) эле. Ал жакшылык кылгандан талбаган, кедейлерге колу ачык адам эле+. 37Ошол күндөрү ал катуу ооруп, каза болуп калды. Анын сөөгүн жууп, кепиндеп, үстүнкү кабаттагы бөлмөгө коюп коюшту. 38Лидда шаары Жаффага жакын жайгашкандыктан, шакирттер Петирдин Лиддада экенин угуп, ага: «Бизге тезирээк келиңиз», – деген өтүнүч менен эки киши жиберишти. 39Петир дароо эле алар менен бирге Лиддага жөнөдү. Келери менен аны сөөк жаткан бөлмөгө алып барышты. Бөлмөгө киргенде, жесир аялдар курчап алышып, Дорка көзү тирүүсүндө тигип берген кийим-кечектерин ага көргөзүшүп, боздоп ыйлашты. 40Петир баарын сыртка чыгарып, өзү болсо тизелеп, Кудайга сыйынды. Анан өлүккө кайрылып:

– Табита, тургун! – деди.

Аял көзүн ачып, Петирди көрдү да, өйдө болду+. 41Петир колунан кармап, бутуна турганга жардамдашты. Анан ыйыктар менен жесирлерди чакырып, тирилип кеткен Табитаны көргөздү+. 42Бул иш бүткүл Жаффага белгилүү болуп, көптөгөн адамдар Эгебизге ишеништи. 43Петир бир нече күн Ысман аттуу тери ийлегичтин үйүндө жашап, Жаффада туруп калды.

10

Корнелийдин аяны

10^1Кесария шаарында Корнелий деген бир киши жашачу. Ал «Италия кошууну» деп аталган аскер бөлүмүндө жүз башы эле. 2Бул такыбаа, бүт үй-бүлөсү менен Кудайдан ыйбаа кылган адам эле. Ал иудейлерге көп кайрым кылып, дайыма Кудайга сыйынчу+. 3Күндөрдүн биринде Корнелий күндүзгү саат үчтөрдө бир аян көрдү. Ага Кудайдын периштеси келип:

– Корнелий! – деп атынан чакырды+.

4Корнелий аны көргөндө, коркконунан:

– Оо, Кудурет! Эмне болуп кетти? – деп жиберди.

Периште ага мындай деди:

– Кембагалдарга кылган кайрымың менен сыйынууларыңды Кудай кабыл кылып, сени эстеди+. 5Эми Жаффага киши жиберип, Петир аталган Ысманды үйүңө чакыр. 6Ал азыр деңиз жээгинде жашаган тери ийлегич Ысман деген кишинин үйүндө+.

7-8Корнелий менен сүйлөшкөн периште көздөн кайым болгондо, ал үй кызматчыларынан экөөсүн жана дайыма жанына алып жүрчү Кудайга табынган бир жоокерин чакырып алып, болгон окуяны толугу менен айтып берди да, аларды Жаффага жөнөттү.

Петирдин аяны

9Алар бир күндүк жолду басып өтүшүп, экинчи күнү түшкө маал шаарга жакындашты. Ушул убакта сыйынуу үчүн Петир тамдын төбөсүнө[*] чыккан эле+. 10-11Ал ачка болуп, тамактангысы келди. Тамак даярдалып жаткан маалда эстен танып, аян көрдү. Аянда асман ачылып, төрт бурчунан байланган дасторкон сыяктуу бир нерсенин түшүп келе жатканын көрдү. 12Анын ичинде ар кандай төрт аяктуу жаныбарлар, бака-жыландар, канаттуулар бар эле. 13Ошондо бир үн чыкты:

– Тур, Петир, буларды союп же!

14Бирок Петир макул болбой:

– Жок, Эгем, болбойт! Мен эч качан арам нерсени оозума алган эмесмин! – деди.

15Ошондо баягы үн экинчи ирет кайталанды:

– Кудай адалдаганды арам дебе!+

16Бул көрүнүш үч жолу кайталанды да, баягы дасторконго окшогон неме кайрадан асманга көтөрүлүп кетти.

17Петир көргөн көзүнө ишене албай, бул эмне болуп кетти деп, деңдароо болуп турган маалда, Корнелийден келген кишилер дарбазага жакындап, Ысмандын үйүн сурап жатышыптыр. 18Алар үнүн катуу чыгарышып:

– Петир аталган Ысман ушул жерде болду бекен? – деп сурашты.

19Петир көргөн аяны жөнүндө ойлонуп турганда, Ыйык Рух ага мындай деген эле:

– Сени үч киши издеп келди!+
20Тур да, төмөн түшүп, эч шектенбестен алар менен бирге жөнө! Анткени аларды сага Мен жибергем.

21Петир ылдый түшүп, келген кишилерди тосуп алды. Аларга:

– Силер издеп жүргөн киши менмин. Кандай иш менен келдиңер эле? – деди.

22Алар мындай деп жооп беришти:

– Бизди Корнелий аттуу жүз башы жиберди. Ал динчил, Кудайдан ыйбаа кылган адам. Атпай иудей элинин арасында анын кадыр-баркы чоң. Ошол кишиге Кудайдын касиеттүү периштеси көрүнүп, үйүнө сени чакырып, сөзүңдү уксун дептир+.

23Ошондо Петир аларды үйгө киргизип, коноктоду.

Эртеси Петир алар менен бирге жолго чыкты. Жаффадан келген боордоштордун кээ бирлери ага кошулду.

Башка улуттагылардын Машаякка ишениши

24Алар кийинки күнү Кесарияга келишти. Корнелий болсо өзүнүн туугандары менен жакын досторун чакырып, аларды күтүп олтурган эле. 25Петир үйгө келгенде, Корнелий утурлай чыгып, бутуна жыгылды+. 26Петир болсо ага:

– Кой, тур, мен деле адаммын, – деп, өйдө тургузду+.

27Аны менен кобурашып үйгө киргенде, көп адамдар чогулуп олтурушуптур. 28Петир аларга кайрылып мындай деди:

– Билесиздерби, биздин диний мыйзамыбыз боюнча иудей адамына башка элдиктер менен байланышууга да, алар жашаган жайга барууга да болбойт. Бирок бир да адам арам эместигин Кудай мага түшүндүрдү+. 29Ошондуктан чакырылар менен шыр эле түптүз силерге келдим. Эми суроо берейин: кандай иш менен мени чакырдыңыздар эле?

30Корнелий мындай деп жооп берди:

– Үч күн мурун мен ушул убакта, күндүзгү саат үчтөрдө үйүмдө сыйынып олтургам. Аңгыча эле бет алдымда жаркыраган кийимчен киши пайда болду да: 31«Корнелий! Үнүң Кудайга жетип, адамдарга кылган кайрымдарың эске алынды. 32Жаффага киши жиберип, Петир аталган Ысманды үйүңө чакыр. Ал азыр деңиз жээгинде жашаган тери ийлегич Ысмандын үйүндө», – деди. 33Муну угарым менен дароо сизге киши жибердим. Сиз келип, жакшы иш кылдыңыз. Эми Эгебиздин сизге айткан сөзүн төкпөй-чачпай бизге айтып бериңиз. Ошол үчүн баарыбыз Кудай алдында күтүп турабыз.

Петирдин башка улуттагыларга Жакшы Кабар айтышы

34Петир мындай деп сөзүн баштады:

– Кудайда бет карамачылык жок экен. Буга чындап көзүм жетти+. 35Кудайдан ыйбаа кылып, ак жашаган адам кандай гана улуттан болбосун Ага жагат экен+. 36Кудай Ыйса Машаяк аркылуу Өзү менен тынчтыкка чакырып, Ысрайыл элине кабар берди. Ушул Ыйса Машаяк баарынын Эгеси экен. 37Жакыя жар салган чөмүлдүрүү расмисинен кийин Галилеядан башталып, бүткүл Иудея аймагында болуп өткөн окуяны сиздер билесиздер+. 38Кудайдын назареттик Ыйсаны Ыйык Рухка толтуруп кудуреттүү күчкө кантип эгедер кылганы сиздерге маалым. Ошондуктан Ал адамдарга жакшылык жасап, ибилистен запкы тарткандарды айыктырып жүрдү. Анткени Кудай Аны колдоп турду+. 39Бүтүндөй иудей жеринде, ошондой эле Иерусалимде Анын кылган иштерине биз да күбөбүз. Алар Аны жыгачка керип өлтүрүштү. 40Мына ошол Ыйсаны Кудай үч күндөн кийин кайра тирилтип, адамдарга көрсөттү. 41Бирок баарына эмес. Тек, Кудай Өзү алдын ала эл арасынан тандап алган күбөлөрүнө, Ал кайра тирилгенден кийин Аны менен чогуу бир дасторкондон жеп-ичип, бирге жүргөн бизге гана көрсөттү. 42Ыйса болсо бизге Өзүнүн өлгөндөр менен тирүүлөрдү соттой турган Кудайдын белгилеген Соту экенин адамдарга жарыялоону жана кепилдикке өтүүнү буйруду+. 43Ыйсанын ысмынын урматы үчүн, Ага ишенген ар бир адамдын күнөөсү кечирилет деп бардык пайгамбарлар да күбөлүккө өтүшкөн+.

Башка улуттагыларга Ыйык Рухтун түшүшү

44Петир ушул сөзүн айтып жаткан маалда, аны угуп тургандардын баарынын үстүнө Ыйык Рух түштү. 45Петир менен бирге келген эврей улутундагы ишенүүчүлөр Ыйык Рухтун ыроологон ырыскысы башка улуттагыларга да берилгенине таңданышты. 46Анткени алардын бөтөн тилдерде сүйлөп, Кудайды даңазалап жатканын угушту. Ошондо Петир мындай деди:

–+
47Биз сыяктуу эле, Ыйык Рухту алган адамдардын сууга чөмүлүү расмисинен өтүүсүнө ким кедерги боло алат+?

48Анан аларга Ыйса Машаяктын урматына чөмүлдүрүү расмисинен өтүүнү буюрду. Ушул окуядан соң, алар Петирден бир нече күн өзүлөрү менен бирге болуп кетүүсүн суранышты+.

11

Петирдин башка улуттагылардын чөмүлгөнү жөнүндө актануусу

11^1Иудеядагы элчилер менен боордоштор Кудайдын Жакшы Кабарын башка улуттун адамдары да кабыл алганын угушту. 2Петир Иерусалимге кайтып келгенде, Ыйсага ишенген эврейлер ага нааразы болушуп:

–+
3Сен сүннөткө отургузулбаган башка улуттагы адамдарга барып, ошолор менен бирге тамак ичипсиң, – дешти+.

4Ошондо Петир аларга болгон окуянын баарын катар-катары менен баяндап, айтып берди.

– 5Мен Жаффа шаарында сыйынып отурган элем, – деди ал. – Эс-учумду жоготуп койгон экем, ушундай абалда бир аян көрдүм. Анда чоң дасторконго окшош бир нерсе төрт бурчунан буулган боюнча асмандан келип, алдыма түштү+. 6Ичин караганымда, төрт аяктуулар, сойлоочулар жана жапайы канаттуулар бар экен. 7Анан: «Петир, тур да, союп же!» – деген добушту уктум. 8А мен ага: «Жок, Эгем, мен эч качан арам нерсени оозума алган эмесмин» – дедим. 9Жанагы үн дагы чыгып: «Кудай адалдаганды арам дебегин!» – деди+. 10Бул үч жолу кайталанып, кайра көккө көтөрүлүп кетти. 11Ошол кезде Кесариядан мага жиберилген үч киши келип, дарбазамдын жанында турган экен. 12Ыйык Рух болсо: «Эч ойлонбостон буларга кошулуп, жолго чык!» – деди. Ошентип, бул Жаффадан келген алты боордошум да мени менен бирге барып, ошол Корнелий деген кишинин үйүнө кирдик+. 13Ал болсо, үйүндө көзүнө көрүнгөн периштенин эмне дегенин бизге айтып берди. Периште ага: «Жаффага киши жиберип, Ысман Петир деген кишини чакырт!+
14Ал сени жана сенин бүт үй-бүлөңдү куткара турган сөздү айтып берет», – дептир. 15Мен сүйлөй баштаганда, Ыйык Рух мурда бизге түшкөндөй алардын үстүнө да түштү+. 16Ошондо Эгебиздин мындай деген сөзүн эстедим: «Жакыя адамдарды сууга чөмүлдүргөн, силер болсо Ыйык Рухка чөмүлдүрүлөсүңөр»+. 17Ошондуктан Кудай Эгебиз Ыйса Машаякка ишенгенибизде бизге берген ырыскысын буларга да ыраа көрсө, анда Кудайга каршы чыккандай мен ким элем+.

18Бул сөздү угуп, алар тынчып калышты. Анан:

– Кудай башка улуттардын ниетин өзгөртүп, түбөлүк өмүрдү аларга да берет турбайбы, – деп Кудайды даңкташты.

Антахиядагы жыйын

19Степан өлгөндөн кийин куугунтукка учурап, чачырап кеткен шакирттер Финикияга, Кипр аралына жана Сириядагы Антахия шаарына чейин жетип, Жакшы Кабарды эврейлерге гана айтып жүрүштү+.

20Бирок Антахия шаарына келген кээ бир кипрлик жана киринеялык кишилер Эгебиз Ыйса тууралуу кабарды башка улуттун адамдарына да жеткизишти. 21Кудайдын кудурети алар аркылуу иштегендиктен көп адамдар ишенип, Эгебиздин жолуна түшүштү. 22Бул тууралуу кабар Иерусалимдеги жыйынга жетип, алар Антахияга Барнапты жиберишти+. 23Ал келип, Кудайдын ырайымын көрүп, абдан кубанды. Эгебизге чын жүрөктөн берилип, аны менен тыгыз байланышта болууну бардык ишенгендерге насааттады. 24Барнап Ыйык Рухка толгон, ишеними күчтүү, жакшы киши эле. Ал Эгебизге көптөгөн кишилерди ишендирди+. 25Анан Барнап Шабылды издеп Тарска кетти+. 26Аны жолуктуруп, Антахияга ээрчитип келди. Андагы жыйында экөө бир жыл болушуп, көп адамдарга насаат айтып жүрүштү. Ошентип, Антахиядагы шакирттер биринчи жолу «машаякчылар» деген атка конушту.

27Ошол кезде Иерусалимден Антахияга бир нече пайгамбарлар келишти+. 28Алардын арасынан Агап дегени ордунан туруп, Ыйык Рух берген аян менен жакын арада бүт жер жүзүндө катуу ачарчылык болорун айтты. Бул ачарчылык кийин, Рим падышасы Клавдийдин тушунда болду+. 29Ошондо ишенгендердин ар бири колунан келишинче Иудеядагы Ыйсага ишенген боордошторуна жардам жиберүүнү чечишти. 30Бул чечимди ишке ашырып, белектерин Барнап менен Шабыл аркылуу Иерусалимдеги жыйын жетекчилерине жөнөтүштү.

12

Ирод Агрипанын Жакыпты өлтүрүшү жана Петирди каматышы

12^1Ошол кезде Ирод падыша жыйын мүчөлөрүнүн бир нечесине жамандык кылып, аларды куугунтуктай баштады. 2Ал Жакандын бир тууган агасы Жакыпты кылычтап өлтүрдү+. 3Бул кылганы иудейлерге жакканын көрүп, Петирди да карматты. Бул Калама майрамы болуп жаткан кез эле. 4Ал аны карматып, зынданга олтургузду да, төрт жоокерден турган төрт топко кайтартып койду. Ал Петирди Куткарылуу майрамы бүткөндө, эл алдына алып чыгып соттойм деп ойлоду+. 5Ошентип Петир зынданда кайтарууда болуп, ал эми бул убакта ишенгендер ал үчүн Кудайга жалынып жатты+.

Петирдин түрмөдөн керемет менен чыгышы

6Ирод элге алып чыккысы келген күндүн алдындагы түнү Петир эки жоокердин ортосунда эки жагынан чынжыр менен байлануу уктап жаткан эле. Зындандын оозун кароолчулар кайтарып турушкан. 7Бир убакта капыстан эле Эгебиздин периштеси пайда болуп, зындандын ичи жарык болуп кетти. Периште Петирди капталга түртүп ойготуп:

– Тур, тезирээк! – дегенде, анын колундагы чынжырлар шыпырылып түшүп калды+.

8Ошондо периште мындай деди:

– Белиңди байлан да, бутуңду кий.

Петир айтканын кылды. Андан соң, дагы мындай деди:

– Чапаныңды кийип, артыман түш!

9Периштенин жасап жатканы өңүмдөбү же аян көрүп жатамбы деп ойлогон Петир аны ээрчип, сыртка жөнөдү. 10Түрмөнүн биринчи, анан экинчи бөлүгүндөгү кароолчунун жанынан өтүп, шаарга алып чыга турган темир дарбазага келишти. Дарбаза аларга өзүнөн өзү ачылып кетти. Алар зындандан сыртка чыгып, бир көчөгө келишкенде, күтүлбөгөн жерден периште көздөн кайым болду+. 11Ошондо Петир өзүнө келип:

– Эгем Өзүнүн периштесин жиберип, Ироддун колунан жана иудейлердин мага каалаган жамандыгынан мени куткарды, – деди+.

12Ал эсин жыйып, Жакандын энеси Мариямдын үйүнө келди. (Жакандын дагы бир аты Марк эле.) Аныкында көп боордоштор чогулуп, сыйынып олтурушкан эле+. 13Петир үйдүн дарбазасын тыкылдатканда, үйдөн Рода аттуу малай кыз чыгып, дарбазага кулагын тосту. 14Петирди үнүнөн тааныган соң, кубанганынан дарбазаны ачканды унутуп, үйгө жүгүрүп кирди да:

– Петир дарбазанын алдында турат! – деп сүйүнчүлөдү.

15Үйдөгүлөр ага:

– Акыл-эсиң жайындабы?! – дешти.

Бирок кыз айтканынан кайтпады. Ошондо тигилер:

– Бул Петирдин периштеси! – дешти+.

16Бул арада Петир дарбазаны тыкылдатып тура берди. Дарбазаны ачышканда, Петирди көрүп, айран-таң калышты. 17Петир болсо акырын деп колу менен белги берип, Эгебиздин кантип аны зындандан алып чыкканын айтып берди. Анан бул тууралуу Жакыпка жана башка боордошторго кабарлап койгула, деп өтүндү. Ушундан соң, үйдөн чыгып, башка жакка жөнөдү+.

18Таң атканда, зындан кайтарган жоокерлердин арасында Петирдин жоголгонуна байланыштуу чоң тополоң болду. 19Ирод болсо Петирди издеп таба албаган соң, кароолчуларды жоопко тартып, өлтүрүүнү буюрду. Ушундан соң, ал Иудеядан чыгып, Кесарияга барды да, ал жакта туруп калды.

Ирод Агрипанын өлүмү

20Тир менен Сидон шаарларынын элине Ироддун кыжыры келип жүргөн эле. Тигилер болсо өз ара сүйлөшүп, ага келишти да, падышанын кызматкери Биласты өзүлөрү тарапка тартышып, Иродду тынчтыкка келүүгө чакырышты. Анткени алар жашаган аймак падышага караштуу аймактан азык-түлүк алып турчу. 21Болжошкон күнү Ирод падышалык кийимин кийип, тактысына олтурду да, алар менен сүйлөшө баштады. 22Угуп турган эл:

– Бул үн адамдыкы эмес, Кудайдыкы! – деп кыйкырып жатты.

23Бирок Кудайга тиешелүү даңкты Кудайга бербегени үчүн аны күтүлбөгөн жерден Эгебиздин периштеси жазалады. Иродду ичиндеги курттары жеп, ал өлдү+.

24Кудайдын кабары туш-тушка тарап жатты+.

25Ал эми Барнап менен Шабыл тапшырылган милдеттерин аткарган соң, Марк аталган Жаканды алышып, Иерусалимден Сириядагы Антахияга келишти+.

13

Барнап менен Шабылдын атайын кызматы

13^1Антахия шаарындагы жыйында бир нече пайгамбарлар менен устаттар бар эле. Булар: Барнап, Нигер аталган Шемон, киринеялык Лукий, аким Ирод Антипас менен бирге өскөн Манайын жана Шабыл+. 2Алар орозо кармап, Эгебизге ийбадат кылып жүрүшкөндө, Ыйык Рух мындай деди:

– Мен Барнап менен Шабылды атайын бир кызматка чакырып алганмын, ошондуктан аларды Мага бергиле+.

3Ошондо алар орозо тутуп, ал экөөнө бата тилеп сыйынышкан соң, Кудайдын кызматы үчүн бөлүп коюшту.

Кипр аралында

4Ыйык Рухтун буйругу боюнча жөнөтүлгөн булар Селекияга барышып, андан ары кеме менен Кипрге кетишти. 5Саламин шаарында болушуп, иудей синагогаларында Кудай сөзүн жар салышты. Жардамчы катарында жанына алышкан Жакан да алар менен бирге жүрдү+. 6Алар Кипр аралын баштан аяк аралап өтүшүп, Пафос деген жерге келишкенде, Барыйса деген бир иудейге кезигишти. Ал жалган пайгамбарчылык кылган сыйкырчы болчу+. 7Ал Пабыл Сергий аттуу аймак акими менен жүргөн. Аким акылдуу киши болор эле. Ал Кудайдын сөзүн угуу үчүн Шабыл менен Барнапты чакыртып, киши жиберди. 8Бирок жанагы Элим деген сыйкырчы (тигинин аты грекче ушундай) акимдин ишенип калуусун каалабай, аларга тоскоолдук кылды. 9Бирок Ыйык Рухка толуп турган Шабыл (дагы бир аты Пабыл) аны тике карап, мындай деди:

–+
10Эй, алдамчылык менен адепсиздикке ичи толгон, бардык адилеттиктин душманы болгон ибилистин баласы! Эгебиздин түз жолун бурмалаганыңды качан коёсуң? 11Азыр Эгебиздин кудуретин көрөсүң, көзүң көпкө көрбөй кашайып кал!

Күтүлбөгөн жерден Элимдин көзү чындап эле байланып, карайлап калды да жетелей турган адам издей баштады. 12Ошондо бул окуяны көргөн аймак акими Эгебиз жөнүндөгү таалимге таң калып, Ага ишенди.

Писидия аймагындагы Антахияда

13Пабыл менен анын жанындагылар Пафостон кеме менен чыгышып, Памфилиянын Перге деген шаарына келишти. Ошол жерден Жакан алардан бөлүнүп, кайра Иерусалимге кайтты+. 14Пабыл менен Барнап болсо Пергени аралап өтүшүп, Писидия аймагындагы Антахияга келишти. Анан дем алыш күнү синагогага киришти. 15Тоорат менен пайгамбарлар жазмасы окулуп бүткөн соң, синагога башчылары Пабыл менен Барнапка киши жиберишип, мындай дешти:

– Боордоштор, элге айта турган насыят сөзүңөр болсо, айткыла+.

16Пабыл ордунан туруп, колу менен ишарат кылып, элди тынчтыкка чакырды да, сүйлөй баштады:

– Урматтуу агайындар! Урматтуу башка улуттук боордоштор! Кулак салып, угуп алыңыздар. 17Ушул Ысрайыл элинин Кудайы биздин ата-бабаларыбызды Өзүнө тандап алып, Мисир жеринде келгин катары жашап жаткан кезинде аларга жөлөк болуп, өркүндөтүп өстүрдү. Өзүнүн кудуреттүү колу менен Мисирден алып чыкты. 18Андан кийин, кырк жылга жакын чөлдө сынады. 19Ошондон кийин Канаан жериндеги жети элди кыйратып, алардын жерин ысрайылдарга мурас кылып берди+. 20Ушулардын баары төрт жүз элүү жылга созулду. Андан соң, Кудай аларга Шамил пайгамбардын убагына чейин бийлерди берип, алар элди башкарды. 21Андан кийин, алар падыша сурашканда, Кудай Бенжамин уруусундагы Киштин уулу Шабылды берди. Ал кырк жыл аларга падышачылык кылды+. 22Анан: «Менин көңүлүмө жаккан адамды таптым. Ал – Жесейдин уулу Дөөт. Ал Менин каалаганымдын баарын аткарат»,[*] – деп, Шабылды тактан алып, Дөөттү шайлады+. 23Кудай Өзүнүн убадасы боюнча мына ушул кишинин тукумунан Ысрайылдын Куткаруучусу Ыйсаны чыгарды. 24Анын келер алдында Жакыя бүт Ысрайыл элин ниетин өзгөртүп, сууга чөмүлүү расмисинен өтүүгө чакырып, жар салды+. 25Ал өз вазийпасын аткарып бүткөндө, элге: «Силердин оюңар боюнча мен киммин? Мен силер ойлоп жатканыңар эмесмин. Менден кийин келе жатканга көңүл бургула, мен анын бут кийимин чечүүгө да татыксызмын», – деди+.

26Агайын-туугандар, Ыбрайымдын урпактары жана Кудайдан корккон пенделер! Бул куткаруучу сөз бизге айтылган болчу. 27Иерусалимдиктер менен алардын башкаруучулары муну түшүнүшпөй, Ыйсаны соттошуп, ар дем алышта окулуучу пайгамбарлар китебинде жазылганды жүзөгө ашырышты+. 28Алар өлүмгө татыктуу бир да себеп табышпаганына карабай, Пилаттан Аны өлтүрүүсүн талап кылышты+. 29Анан, Ал тууралуу жазылгандардын баарын аткарып бүтүшкөн соң, Анын сөөгүн жыгачтан түшүрүшүп, көргө коюшту+. 30Бирок Кудай Аны өлүмдөн тирилтип алды+. 31Мындан соң, Аны Галилеядан Иерусалимге ээрчип келгендер көп күндөр бою көрүп жүрүштү. Алар азыр Аны эл алдында күбөлөндүрүп жатышат+. 32Кудай Ыйсаны өлүмдөн тирилтип, аталарыбызга берген убадасын алардын балдары – бизге аткарып бергенин силерге азыр Барнап экөөбүз сүйүнчүлөп турабыз+. 33Бул тууралуу экинчи забурда мындай деп жазылган: «Сен Уулумсуң, анткени Мен бүгүн Сага Ата болдум».[*]
34Кудай Аны өлүмдөн тирилткендиги, демек, эми эч качан чирий турган денеге айланбастыгы тууралуу мындай деген: «Мен сага Дөөткө убада кылган ыйык, ишенимдүү баталарымды берем».[*]+
35Ошондуктан дагы бир жерде мындай дейт: «Сен Өзүңдүн ыйыгыңды чиритпейсиң».[*]+
36Дөөт өз убагында Кудайдын эркин аткарып, элине кызмат кылып бүткөндө, көз жумуп, ата-бабасы жаткан жерге коюлуп, денеси чириген+. 37Ал эми Кудай кайрадан тирилтип алган Киши болсо чириген жок. 38Ошондуктан, силерге белгилүү болсун, агайын-туугандар, мына ушул Кишинин урматына силердин күнөөлөрүңөрдүн кечириле тургандыгы жарыяланып жатат+. 39Силер Мусанын мыйзамы аркылуу арылбаган бардык күнөөдөн эми бул Кишиге ишенген ар бир адам арылат+. 40Ошондуктан сак болгула! Пайгамбарлар айтып кеткен сөздөр силердин башыңарга келбесин. 41Алар мындай дешкен: «Эй, Кудай сөзүн жек көрүп, шылдыңдагандар! Оозуңар ачылып, таң калып, шоруңар курусун! Мен силердин жашооңордо бирөө айтып берсе да, өзүңөр ишене албагандай бир керемет иш кылам».[*]

42Барнап менен Пабыл синагогадан чыгып жатканда, алардан келерки дем алышта да ушул тууралуу сүйлөп беришин суранышты. 43Чогулуш бүткөндө, көптөгөн иудейлер жана иудей динине өтүп, Кудайга кызмат кылган улуту башка адамдар Пабыл менен Барнапты ээрчип жөнөштү. Пабыл менен Барнап болсо алар менен аңгеме куруп: «Ырайымдуу Кудайдын жолунда жүрө бергиле» деп кеңештерин беришти+. 44Кийинки дем алышта Кудай Сөзүн угуу үчүн дээрлик бүт шаар эли чогулду. 45Бирок иудейлердин ушунчалык көп эл чогулганына ичтери тарыды. Ошондуктан Пабылдын сөзүнө каршы чыгып, ага тил тийгизишти+. 46Пабыл менен Барнап аларга тайманбастан мындай дешти:

– Кудайдын сөзү биринчи силерге айтылышы керек эле, бирок силер аны четке кагып, өзүңөрдү түбөлүк өмүргө татыксыз кылып жатасыңар. Ошон үчүн, мына, эми биз башка улуттарга кайрылып, айтып жатабыз+. 47Анткени Эгебиз бизге: «Жер чегине чейин адамдардын баары күнөөлөрүнүн жазасынан кутулуу үчүн Мен Сени башка элдерге жол көрсөтүүчү нур кылып койдум»,[*] – деп буйрук берип кеткен+.

48Бул сөздү угушкан башка улуттагылар кубанышып, Кудай сөзүн даңктап жатышты. Алардын арасындагы түбөлүк өмүр буюрган көп адамдар ишенимге келишти. 49Ошентип, Эгебиздин сөзү өлкөнүн туш тарабына тарады. 50Бирок иудейлер диний ырым-жырымдарды катуу кармаган шаардын атактуу аялдары менен башчыларын Пабыл менен Барнапка каршы тукурушуп, аларды куугунтукка алышты. Алар эки элчини шаардан кууп чыгышты+. 51Эки элчи болсо аларга наалат катары буттарынын чаңын күбүп, Икония тарапка кетип калышты+. 52Антахиядагы шакирттер болсо кубаныч менен Ыйык Рухка толуп, өсө беришти+.

14

Икония шаарында

14^1Икония шаарында Пабыл менен Барнап адаттагыдай иудей синагогасына барышты да, сөз сүйлөштү. Ошондо көптөгөн иудейлер менен иудей эместер ишенимге келишти+. 2Ал эми Кудай сөзүнө баш ийбеген иудейлер болсо башка улуттагыларды ишенгендерге каршы тукуруп, дүрбөлөңгө салышты. 3Ошондуктан эки элчи көп убакыт бою ошол жерде болуп, Эгебиз тууралуу тайманбай ачык сүйлөшүп, Анын берекелүү сөздөрүн айтышты. Кудай болсо алар аркылуу кереметтүү жышаандарды жана укмуштарды жаратып жатты+. 4Шаар эли экиге бөлүнүп, бир тобу иудейлер тарапта болсо, бир тобу элчилер тарапта болушту+.

Листра менен Дербе шаарында

5-6Башка улуттун адамдары иудей башчылары менен биригип алышып, элчилерди кордоп, таш бараңга алмакчы болуп жулунганын байкаган элчилер Лукония аймагындагы Листра менен Дербе шаарларына жана алардын айланасындагы жерлерге кетип,+
7Жакшы Кабарды ошол жакта таратып жүрүштү.

8Листрада эки буту тең шал болгон бир адам отурчу. Ал тубаса оорулуу болгондуктан, эч качан басып көрбөгөн+. 9Бу киши Пабылдын сөзүн угуп олтурган. Пабыл ага тике карады да, анын айыгып кетүүгө жете турган ишенимин көрүп:

–+
10Кана, тур өйдө! – деп кыйкырды.

Ошондо ал секирип туруп, басып кетти+. 11Пабылдын кылганын көргөн эл лукон тилинде:

– Булар бизге адам кейпинде түшүп келген кудайлар! – деп кыйкыра башташты+.

12Алар Барнапты Зевс деп, ал эми дайыма сөздү баштап сүйлөп жүргөндүктөн Пабылды Эрмес аташты.

13Шаардын сыртындагы грек кудайы Зевстин ийбадатканасынын динкызматчысы эл менен бирге аларга курмандык чалмакчы болуп, букалар менен гүлдөрдү шаар дарбазасына алып келди. 14-15Элчилер – Барнап менен Пабыл муну укканда, үстүндөгү кийимдерин тытып жиберишип, элдин арасына чуркап киришти.

– Эл-журт! Эмне кылганы жатасыңар? – дешти алар. – Биз деле силерге окшогон пендебиз. Силерди бул пайдасыз нерселерге табынбай, асман-жерди, деңизди жана алардын ичиндегинин баарын жараткан тирүү Кудайга ишенсин деген Жакшы Кабарды айтып жүрөбүз++. 16Өздөрү каалагандай жашаган бардык улуттарды ал мурдагы замандарда тим койду. 17Ошондой болсо да, бизге асмандан жамгырын жаадырып, түшүм мезгилдерин берип, ырыскыбызды үзбөй, көңүлүбүздү куунак кылып, ушул жакшылыктары менен Өзүн күбөлөндүрүп келди+.

18Элчилер ушундай деп, аларды өздөрүнө курмандык чалуудан араң токтотушту. 19Ушундан соң, Антахия менен Икониядан келген иудейлер элди өздөрү тарапка тартып алып, Пабылды таш бараңга алышты. Анан өлдү го деп ойлоп, шаардын сыртына сүйрөп чыгарып салышты+. 20Бирок айланасына шакирттер чогулганда, Пабыл ордунан турду да, кайра шаарга кирди. Эртеси күнү ал Барнап менен бирге Дербеге кетип калды.

Элчилердин Сириядагы Антахияга кайтып келиши

21Элчилер Дербеде Жакшы Кабарды таратып, көптөгөн адамдарды Ыйсанын шакирттери кылды. Андан соң Листра, Икония жана Антахияга кайтышты. 22Кайда барбасын, ишенгендерди: «Ишенимиңерди сактап жашагыла, Кудай Падышачылыгына далай азаптарды баштан кечирип киребиз», – деп кайраттандырышты+. 23Ар бир ишенгендер жыйынына жыйын жетекчилерин дайындашып, орозо кармап сыйынышып, аларды өздөрү ишенип калган Эгебизге тапшырышты+. 24Андан кийин эки элчи Писидиядан өтүп, Памфилия аймагына келди.

25Пергеде Кудайдын сөзүн жарыялап, Атталия шаарына түшүштү. 26Атталиядан кемеге отуруп, Антахияга бет алышты. Антахияда алар бул иш үчүн ырайымдуу Кудайдын колуна тапшырылган эле. Алар аны да бүтүрүштү+. 27Келишкенде, ишенгендерди жыйнап, Кудай алар аркылуу эмнелерди кылганын жана башка элдерге ишенимдин эшигин кандайча ачып бергенин айтып беришти. 28Андан кийин бир топ убакыт ошол жерде алар менен бирге болушту.

15

Иерусалимдеги кеңеш

Сүннөткө олтургузуу маселеси

15^1Иудеядан түшүп келген кээ бир адамдар Антахиядагы ишенгендерге: «Эгер Муса пайгамбардын мыйзамы боюнча сүннөткө олтурбасаңар, анда куткарыла албайсыңар», – деп окута башташты. 2Пабыл менен Барнап алар менен бир далайга чейин талашып-тартышты. Акыры антахиялыктар Пабыл менен Барнапка бир нече адам кошуп, бул маселени башка элчилер менен жыйын жетекчилеринин алдында тактоо максатында аларды Иерусалимге жиберүүнү чечишти+. 3Ишенүүчүлөр жыйынынын тапшырмасы менен сапарга чыгышкан булар Финикия жана Самария аймагы аркылуу жол жүрүп, андагы ишенгендерге башка улуттагы адамдардын кандайча Кудай жолуна түшкөндөрүн айтып, абдан кубантышты. 4Иерусалимге келгенде, ишенгендер жыйыны, элчилер жана жыйын жетекчилери аларды жылуу кабыл алышты. Пабыл жана анын жолдоштору Кудайдын алар аркылуу эмнелерди кылганын айтып беришти. 5Бирок алардын арасындагы мурда фарисей тобуна киргендери ордунан туруп:

– Башка улуттагыларды сүннөткө олтургузуп, Муса пайгамбардын мыйзамына баш ийүүнү буйруш керек! – дешти.

6Ошондо элчилер менен жыйын жетекчилери бул маселени чечүүгө чогулушту. 7Көптөгөн суроолордон соң, Петир ордунан туруп, мындай деди:

– Агайындар! Мындан бир нече убакыт мурда башка улуттагыларга Жакшы Кабарды жеткирип, ишенимге келтирүүгө Кудай сиздердин араңыздардан мени тандаган эле. Муну сиздер жакшы билесиздер+. 8Жүрөктүн түпкүрүндөгү сырларды билген Кудай бизге берген Ыйык Рухту аларга да берүү менен аларды Өзүнө кабыл алганын көрсөттү+. 9Ыйсага ишенгендиги үчүн дилин тазалап, биз менен тең кылды+. 10Анда эмнеге сиздер Кудайды сынап, биз өзүбүз да, ата-бабаларыбыз да көтөрө албаган оор жүктү Ыйсанын шакирттерине жүктөгөнү жатасыздар+? 11Алар деле биз сыяктуу Эгебиз Ыйсанын ырайымы аркылуу ишенимге келип, куткарылышты+.

12Петирдин сөзүнөн кийин жымжырттык өкүм сүрүп, Кудайдын Барнап менен Пабыл аркылуу башка улуттардын арасында кылган кереметтүү жышаандары менен укмуштары тууралуу алардын айткандарына кулак төшөштү. 13Алар сүйлөп бүткөндө, Жакып мындай деди:

– Агайын-туугандар!+
14Ысман өз сөзүндө Кудайдын башка улуттагылардын арасынан Өз адамдарын тандап, аларга Өзүн таанытып, кылган камкордугу тууралуу айтып өттү. 15Пайгамбарлар китебинде жазылган сөздөр да буга дал келет:

16«“Андан кийин Мен кайтып,
Талкаланган бузулган
Падышалыгын Дөөттүн
Калыбына келтирем,
Алып урандыларын,
Тургузамын кайрадан.[*]

17-18Калган эл да ошондо,

Башка улуттун бардыгы
Эгебизди издешет.
Анткени Мен аларды
‘Элим бол’ деп чакырдым,
Өз атыман атадым”, –
Дейт ушунун бардыгын
Ишке ашырар Эгебиз».

19Менимче, башка улуттан Кудай жолуна түшкөндөргө орунсуз талап коюп, кабатыр кылбашыбыз керек. 20Андан көрө кат жазып, «буркандарга арналып, курмандыкка чалынган арам оокаттан жебегиле, бузуктуктан сактангыла, арам өлгөн малдын этин жана канды жебегиле» деген насаатыбызды айталы+. 21Анткени Муса пайгамбардын мыйзамында жазылган бул эрежелер илгертен бери дем алыш сайын ар бир шаардагы синагогаларда окулуп келе жатат.

Ыйсанын башка улуттагы шакирттерине кат

22Ошентип элчилер, жыйын жетекчилери жана ишенүүчүлөр жыйыны арасынан бир нече адамды тандап, Пабыл менен Барнапка кошуп, Антахияга жиберүүнү туура көрүштү. Алар Барсап деп аталып кеткен Жүйүт менен Силаны тандашты. Булар жыйында кадыр-барктуу адамдар болушкан+. 23Алып бара турган каттын мазмуну төмөнкүдөй эле: «Ушул катыбызды андагы Антахия, Сирия жана Киликиядагы бардык иудей эмес боордошторубузга арнайбыз. Катты Иерусалимдеги элчилерден, жыйын жетекчилеринен жана жамы ишенген боордошторуңардан деп билгиле.

24Угушубузга караганда, биздин арабыздан чыккан кээ бир адамдардын сөзү тынчыңарды алып, көңүлүңөрдү чөгөрүптүр. Бирок биз алардын барып, андай кылышын тапшырган эмеспиз+. 25Ошол себептен биз өз ара акылдашып, бир пикирге келдик да, арабыздан бир нече адамды тандап, аларды азиз боордошторубуз Барнап менен Пабылга кошуп, силерге жиберүүнү оң көрдүк. 26Бул экөө Эгебиз Ыйса Машаяк үчүн жанын да аябаган адамдар. 27Ошондой эле Жүйүт менен Силаны да жиберип жатабыз. Алар да силерге ушул жазылгандарды оозеки айтып беришет. 28Ошондуктан Ыйык Рухка да, бизге да эң зарыл көрүнгөн төмөнкү эки-үч нерседен башканы талап кылбоону туура деп таптык:+
29буркандарга чалынган курмандыктан ооз тийбегиле, кан менен арам өлгөн малдын этин жебегиле жана бузукчулуктан денеңерди сактагыла. Ошондо жакшы иш жасаган болосуңар. Саламатта калгыла».

30Ошентип, бу кишилер жолго чыгып, Антахияга келишти. Ишенгендердин жыйынын чогултуп, катты беришти. 31Алар катты окуп, андагы насыят сөздөргө ыраазы болуп кубанышты. 32Өздөрү пайгамбар болгон Жүйүт менен Сила сөз сүйлөп, боордошторго көп жакшы насааттарын айтып, көңүлдөрүн көтөрүштү+. 33-34Бир нече убакыт алар менен болгон соң, боордоштор аларды жылуу-жумшак келген жагына узатып коюшту. 35Ал эми Пабыл менен Барнап болсо Антахияда калышты. Алар башка дагы көптөгөн ишенүүчүлөр менен бирге Эгебиздин сөзүн сүйлөп, элге жарыялашты+.

Пабыл менен Барнаптын ортосундагы пикир келишпестик

36Бир нече күн өткөндө, Пабыл Барнапка:

– Эми кайтып барып, биз мурда Эгебиздин Жакшы Кабарын айткан шаарлардагы боордошторубуздун ал-акыбалы кандай болду экен, ошону көрүп келели, – деди.

37Барнап Марк аталган Жаканды да өзүнө кошуп алгысы келди+. 38Бирок Пабыл буга каршы болду. Анткени Марк мурда алар менен бирге Кудайдын кызматына баргысы келбей, Памфилиядан таштап кеткен эле. Ошондуктан Пабыл мындай адамды кошкусу келген жок+. 39Натыйжада, алардын арасында абдан катуу пикир келишпестик пайда болуп, Пабыл менен Барнап бири биринен бөлүнүштү. Барнап өзү менен бирге Маркты алып, Кипрге сүзүп кетти. 40Пабыл болсо өзү тандаган Силаны жанына алып, боордоштор тарабынан ырайымдуу Эгебиздин колуна тапшырылган соң, жөнөп кетти+. 41Ал Сирия жана Киликия аймактарын аралап, андагы ишенгендер жыйындарындагы адамдардын ишенимин бекемдеди.

16

Пабылдын Сила жана Тиметей менен бирге кайра сапарга чыгышы

16^1Пабыл Дербеден өтүп, Листрага келди. Ал жерде Ыйсанын Тиметей аттуу шакирти бар болчу. Анын энеси Ыйсага ишенген эврей, ал эми атасы болсо грек эле+. 2Тиметейди Листра менен Икониядагы боордоштор макташчу. 3Аны Пабыл өзү менен сапарга кошуп алгысы келип, ошол жердеги иудейлерге эврей экенин билгизүү үчүн сүннөткө олтургузду. Анткени алар анын атасынын грек экенин билишчү+.

4Алар шаардан шаарга кыдырып, Иерусалимдеги элчилер менен жыйын жетекчилеринин чечимдерин сактоону айтышты+. 5Ошентип ишенүүчүлөрдүн жыйындары ишенимден кубат алып, күн сайын саны арбып жатты+.

Пабылдын батышка барууга аян алышы

6Ыйык Рух Асияда сөз айтууга тыюу салгандыгынан улам, алар Фригия менен Галатия аймактарын аралап, сапарын улантышты+. 7Мусия аймагынын чек арасына жакындашканда, Битинияга барууга ниеттеништи, бирок Ыйсанын Руху уруксат бербеди+. 8Ошондуктан Мусияны аралап өтүп, Троаска түшүп келишти+.

9Ошол жерден түн ичинде Пабыл аян көрдү. Анда бир македониялык киши: «Македонияга өтүп келип, бизге жардам берегөр!» – деп Пабылга жалбарды.

Филипиядагы Лидиянын ишенимге келиши

10Пабыл көргөн аяндан кийин Кудай бизди Македонияга Жакшы Кабар таратууга чакырып жатат деген жыйынтыкка келип, дароо эле ошол жакка бет алдык. 11Троас шаарынан кемеге түшүп, биз түптүз Сематирек тарапка багыт алдык да, эртеси күнү Неапол шаарына жеттик. 12Андан Филипияга жөнөдүк. Филипия – Македония аймагына киргендеги биринчи шаар жана Рим империясынын колониясы. Бул шаарда биз бир нече күн туруп калдык+.

13Биз дем алыш күнү шаардын сыртында иудейлер сыйына турган жер бар болуш керек деп ойлоп, дарыянын жээгине бардык. Олтуруп алып, ал жерге келген бир нече аял менен сүйлөшө баштадык. 14Алардын арасында Тиатира шаарынан келген, Кудайга ишенген Лидия аттуу бир аял бар эле. Ал кооз кырмызы кездеме сатчу. Эгебиз анын жүрөгүн жибитип, Пабылдын айткандарына назар салдырды+. 15Ал үй ичи менен бирге сууга чөмүлдүрүү расмисинен өткөн соң, бизди конокко чакырды. «Эгер мени Эгебизге ишенди деп эсептесеңер, анда үйүмө кирип мейман болуп кеткиле», – деп өтүнүп атып, бизди калууга көндүрдү+.

Көзү ачык кыздан жиндин чыгышы

16Бир күнү сыйына турган жайга баратканыбызда, алдыбыздан көзү ачык бир кыз тосуп чыкты. Бул малай кыз көзү ачыктыгы менен кожоюндарына көп киреше түшүрчү экен. 17Ал биздин аркабыздан калбай:

– Булар Кудай Тааланын кызматчылары, силерге күнөөдөн кутулуу жолун көргөзөт! – деп кыйкырып, ээрчип алды.

18Ал мунусун көп күндөр бою кайталай берди. Ошондо Пабылдын ачуусу келип, кызды кыйкырткан жинге кайрылып:

– Ыйса Машаяктын атынан буйрук кылам: бул кыздан чык! – деди.

Жин ошол замат андан чыгып кетти+. 19Кыздын кожоюндары пайдасынан кол жууганын көрүшкөндө, Пабыл менен Силаны кармап алып, борбордук аянттагы башкаруучулардын алдына сүйрөп келишти да, 20аларга:

– Бул эврейлер шаарыбыздын элин дүрбөлөңгө салып жүрүшөт. 21Булар үгүттөп жүргөн нерселер биздин, римдиктердин салтына туура келбейт. Аларды бизге кабыл алууга да, аткарууга да болбойт! – дешти+.

Пабыл менен Силанын түрмөдөн бошотулушу

22Топтолгондор Пабыл менен Силага атырылганда, башчылар алардын кийимдерин тыттырып туруп, сабоого буйрук беришти+. 23Абдан катуу сабашкан соң, зынданга таштап салышты да, сакчыга жакшылап кайтарууну буйрушту. 24Сакчы аларды түрмөнүн эң төркү бөлүгүнө алып кирип, буттарын кишендеп койду+.

25Түн ортосу ченде Пабыл менен Сила сыйынып, Кудайды даңктап ырдай башташты. Түрмөдөгүлөр болсо аларга кулак салышты. 26Бир убакта жер абдан катуу титиреп, түрмөнүн пайдубалы термеле түштү. Ошондо бардык эшиктер ачылып, бүт байлоолору чечилип кетти+. 27-28Сакчы ойгонуп кетип, эшиктердин ачылып калганын көрдү. Ал түрмөдөгүлөр качып кетишиптир деп ойлоду да, канжарын сууруп алып, өзүн өлтүргөнү жатканда, Пабыл ага:

– Эй, токто! Биз мындабыз! – деп кыйкырып жиберди+.

29Сакчы коркконунан калтырап-титиреп, Пабыл менен Силанын алдына жыгылды. Анан от сурап алып,+
30аларды сыртка ээрчитип чыкты да, мындай деди:

– Мырзалар, эмне кылсам куткарылам?

–+
31Эгебиз Ыйсага ишен, ошондо өзүң жана үйүңдөгүлөрдүн баары куткарыласыңар, – деп жооп беришти алар+.

32Анан ага жана анын үй-бүлөсүнө Эгебиздин сөзүн айтып беришти. 33Сакчы түн болгонунуна карабай, Пабыл менен Силанын жараларын жууп берди да, дароо бүт үй-бүлөсү менен бирге сууга чөмүлдүрүлдү+. 34Анан үйүнө киргизип, дасторкон жайды. Сакчынын үйүндөгүлөрүнүн баары Кудайга ишенип, чоң кубанычка бөлөнүштү+. 35Таң атканда, шаар башчылары: «Алиги кишилерди бошоткула!» – деп кароол башчыларынан айттырып жиберишиптир. 36Сакчы бул буйрукту Пабылга жеткизди.

– Шаар башчылары киши жиберип, силерди боштондукка чыгарышсын дешиптир, – деди ал. – Ошондуктан силер тынч эле кете берсеңер болот.

37Бирок Пабыл аларга мындай жооп берди:

– Бизди, Рим атуулдарын, сурак-соту жок, эл алдында уруп-сабап туруп, зынданга салышты. Эми акырын гана чыгарып коюшат бекен? Жок, өздөрү биздин алдыбызга келип, бошотушсун+.

38Кароол башчылары бул сөздөрдү кайрадан шаар башчыларына жеткиришти. Пабыл менен Силанын Рим атуулдары экенин укканда, алар коркуп кетишти да, 39келип кечирим сурашты. Анан сыртка чыгарып, шаардан кетип калгыла деп өтүнүштү+. 40Пабыл менен Сила түрмөдөн чыгып, Лидияныкына барышты. Ал жерден боордоштор менен көрүшүп, алардын көңүлүн көтөрүп, анан сапарын улашты+.

17

Тесалоника шаарындагы куугунтук

17^1Пабылдар Амфиполис жана Аполониядан өтүшүп, Тесалоникага келишти. Анда иудейлердин синагогасы бар эле+. 2-3Пабыл адатынча үч дем алыш катары менен синагогага келип, аларга Машаяктын курман болуп, анан кайрадан тирилүүгө тийиш экендиги тууралуу Ыйык Жазуулардагы ишенимдүү далилдердин маанисин ачып, түшүндүрүп берди. «Мен ушунда жазылган Ыйсаны силерге айтып берип жатам», – деди ал++. 4Бир топ адам ишенимге келип, Пабыл менен Силанын айтканын кабыл алышты. Алардын арасында Кудайга табынган иудей эместер жана шаардын атактуу аялдары бар эле. 5Бирок иудейлер көрө албастык кылып, базардагы бейбаштардын бир нечесин топтоп, шаарды дүрбөтүштү. Алар Жасондун үйүнө жулунган бойдон жетип келип, андан Пабыл менен Силаны топураган элдин алдына чыгарууну талап кылышты+. 6Бирок аларды таппай, Жасонду шаар башчыларынын алдына жулкулдатып, сүйрөп келишти. Алар: «Элди бөлүп-жарган булар биз жакка да жетип келишиптир. 7А мына бул Жасон болсо, аларды үйүнө киргизиптир. “Ыйса деген башка дагы бир падыша бар!” дешип, Рим падышасынын бийлигине каршы чыгып жатышат!» – деп бакырышты+. 8Муну укканда, жыйылган эл менен шаар башчыларынын тынчы кетти. 9Анан Жасон менен анын жанындагылардан акча алып, үйлөрүнө коё беришти.

Берея шаарындагы жылуу мамиле

10Ошол эле түнү Пабыл менен Силаны ишенүүчүлөр тезинен Береяга жөнөтүштү. Пабыл менен Сила Береяга жетери менен иудей синагогасына барышты. 11Бул жердиктер Тесалоникадагыларга караганда бир топ акыл-эстүүрөөк экен. Алар Кудайдын кабарын чын ыкласы менен кабыл алып, ырас эле ушундай бекен дешип, Ыйык Жазууларды күндө ынтызарлык менен карап, териштирип окушту. 12Ошондуктан алардын көбү ишенимге келишти. Арасында башка улуттагы аттуу-баштуу аял-эркектер да бир топ болчу.

13Пабыл Береяда да Кудай сөзүн жарыялап жүрөт деп уккан Тесалоникадагы иудейлер ал жакка жетип келип, элди дүрбөлөңгө салышты. 14Ошондо ишенгендер Пабылды болушунча деңиз тарапка, алыс кетип калууга көндүрүштү. Сила менен Тиметей болсо, ал жакта калды. 15Пабылды коштогондор аны Афинге чейин узатып барышты. Пабылдан: «Сила менен Тиметей тезирээк мага келип калышсын!» деген тапшырманы алышкан соң, кайра жолго чыгышты.

Пабыл философтордун арасында

16Пабыл Афинде Сила менен Тиметейди күтүп жүрүп, шаардын жасалма буркандарга толуп кеткенин көрүп, ичинен аябай ачууланып, капа болду+. 17Ошондуктан ал синагогада иудейлерге, Кудайга табынган башка улуттун адамдарына, ошондой эле борбордук аянтта аны уккусу келгендерге күн сайын Кудайдын кабарын айтып жүрдү. 18Ошондо эпикурей жана стоик философиясын жактаган мугалимдер аны менен талаша кетишти. Айрымдары: «Мына бу “булбул” эмне деп сайрап жатат?» – дешсе, айрымдары: «Бул биз билбеген кудайга үгүттөп жүрөт окшойт!» – дешти. Анткени Пабыл Ыйса жана Анын кайра тирилүүсү тууралуу айтып жүргөн. 19Анан Пабылды Ареопаг аянтына алып келишти да:

– Бу сен таратып жүргөн жаңы окуу жөнүндө билсек болобу+? 20Мурда такыр кулагыбыз укпаган кызык кепти сенден угуп жатабыз го? Ошонун маанисин түшүндүрүп берчи! – дешти.

21Афиндиктер менен ошол шаарда жашаган чет элдиктер жаңы ойлорду айткандан же уккандан башка эч нерсе кылышчу эмес. 22Ошондо Пабыл Ареопаг аянтында көпчүлүктүн алдына чыгып, мындай деп сөз сүйлөдү:

– Кымбаттуу афиндик агайындар! Сиздердин абдан динчил экениңиздерди байкадым. 23Силер табынган жайларды аралап жүрүп, «Белгисиз Кудайга» деген жазуусу бар курмандык жайды көрдүм. Мына ошол өзүңөр билбей туруп, табынып жүргөн Кудайды мен азыр силерге айтып берейин.

24Кудай ааламды жана андагынын баарын жаратып, асман-жердин ээси болуп туруп, адам баласынын колунан жаралган ийбадатканаларда жашабайт+. 25Адам баласынын колунан келчү кызматтарга да муктаж эмес. Тескерисинче, баарына өмүр, дем берип, муктаждыктарын канааттандырып турган ошол+. 26Бүткүл жер жүзүнө таралсын деп, бир адамдан бардык улуттарды чыгарган. Алардын өмүр сүрүү мөөнөттөрү менен жашай турган жерлеринин чегин алдыртан аныктап койгон+. 27Адамдар Аны издешсин, сезишсин деп ушундай кылган. А бирок, чынында, Кудай биздин эч кимибизден алыс эмес. 28Биз Анын кучагында жашап, Анын ичинде кыймылдап, тиричилигибизди кылып, Анын жүрөк толтосунда турабыз. Силердин айрым акыныңар айткандай: «биз да анын тукумубуз». 29Демек, биз Кудайдын тукуму болуп туруп, Кудайдын табиятын алтын-күмүшкө, ташка теңеп, Аны пенденин акылы менен өнөрүнөн жаралган нерсеге окшош деп ойлобошубуз керек.

30Кудайды тааныбастыктын, караңгылыктын дооруна көз жумуп, Кудай азыр бардык жерде, бардык адамдарга: «Ниетиңерди өзгөрткүлө!» – деп жарыялап жатат+. 31Анткени Ал Өзү дайындаган бир Адамынын колу менен бүт адамзатка адилет сот жүргүзө турган күндү белгилеп койгон. Бүткүл адамзаттын алдында мунун далили катары ошол Адамды өлүмдөн тирилтти+.

32Өлүмдөн тирилүү тууралуу укканда, кээси мыйыгынан күлсө, кээси «мунуңду кийин дагы угабыз» дешти. 33Ошондо Пабыл алардан кетип калды. 34Бирок бир нече киши анын айтканына кошулуп, ишенимге келишти. Ишенгендердин арасында Ареопагдын мүчөсү – Дионис, Дамар деген аял жана башкалар бар эле.

18

Корунт шаарында

18^1Ушундан соң, Пабыл Афинден чыгып, Корунтка келди. 2Корунттан Акила деген бир эврейге кезикти. Ал өзү Рим империясына караштуу Понт деген шаарда төрөлгөн киши болчу, бирок падыша Клавдийдин: «эврейлердин баары Римден кетишсин!» деген буйругунан улам жакында эле Италиядан аялы Прискила экөө көчүп келишкен эле+. 3Пабыл аларды көргөнү барып, кесиптеш болгондуктан, ал экөө менен бирге чатыр жасап, чогуу туруп калды. 4Анан ар дем алыш сайын синагогага барып, эврейлерди да, башка улуттагыларды да ишендирүүгө аракет кылды+.

5Македониядан Сила менен Тиметей келгенде, Пабыл бардык убакытын Жакшы Кабар таратууга арнап, иудейлерге Ыйсанын Машаяк экенин далилдеп жүрдү+. 6Качан гана алар каршы чыгып, тил тийгизгенде, чапанынын чаңын кагып:

– Өз убалыңар өзүңөргө, мен силер үчүн жооп бербейм! Эми мен башка улуттагыларга барам! – деди+.

7Ошентип, алардан кетип, Ыйсанын Титий Жуст деген эврей эмес шакиртинин үйүндө жашап калды. Анын үйү синагоганын жанында эле. 8Синагога башчысы Крисп бүт үй-бүлөсү менен Эгебиз Ыйсанын жолуна түштү. Ошондой эле Корунтта жашаган дагы көптөгөн адамдар Жакшы Кабарды эшитип, ишенимге келишип, сууга чөмүлүштү+.

9Бир түнү Пабыл аян көрдү. Эгебиз ага: «Коркпо, Пабыл, сүйлөй бер, эч токтобо. 10Мен сени менен бирге болом. Эч ким сага зыян кыла албайт, себеби бул шаарда Менин адамдарым көп», – деди. 11Ошондуктан Пабыл Кудай сөзүн окутуп, бир жарым жылдай ошол жерде жашап калды.

12Ахая аймагына Галион губернатор болуп турган кезде, иудейлер чогулуп алып, Пабылды кармап, сот мекемесине сүйрөп алып келишти.

– 13Бул адам биздин касиеттүү диний мыйзамыбызга туура келбеген жол менен Кудайга табынууну үгүттөп жүрөт, – дешти алар.

14Пабыл эми сүйлөйүн дегенде, Галион иудейлерге:

– Эгер бул киши бир кылмыш кылды же тартип бузду десеңер, арызыңарга көңүл бурмакмын. 15Бирок биерде кайсы бир мага тааныш эмес сөздөр, ысымдар жана өзүңөрдүн мыйзамыңар жөнүндө кеп болуп жаткан соң, аны өзүңөр талдап чыккыла. Мен мындай маселени карагым келбейт, – деди+.

16Ушундай деп, аларды мекемеден айдап чыкты. 17Анан баары синагога башчысы Состенди кармап алып, мекеменин так астында ура кетишти. Галион болсо билмексенге салып, аларды карап да койгон жок.

Прискила, Акила жана Апол

18Пабыл Корунтта бир топ убакыт турган соң, ал жердеги боордоштор менен коштошуп, Прискила менен Акиланын коштоосунда Сирия тарапка кеме менен жөнөп кетти. Кудайга берген назир антын сактап, Кеңхреяда чачын алдырды+. 19Эфеске келишкенде, Пабыл Прискила менен Акиладан бөлүндү да, синагогага барып, иудейлер менен чындыкты талашты+. 20Алар Пабылдын көбүрөөк убакытка калуусун суранышты, бирок ал: 21«Кудайдын эрки болсо, дагы келермин», – деп көнбөдү. Анан Эфестен кемеге отуруп, жөнөп кетти+. 22Кесарияга жеткенде, жыйынга барып, боордоштор менен учурашкан соң, Антахияга жөнөдү. 23Антахияда бир нече убакыт туруп, анан Галатия жана Фригия аймактарын аралап, Ыйсанын шакирттеринин ишенимин чыңап жүрдү+.

Аполдун күбөлүгү

24Аңгыча александриялык Апол деген бир иудей Эфеске келип калды. Ал Ыйык Жазууларды мыкты билген, өзү билимдүү киши болор эле+. 25Эгебиз жөнүндөгү окуудан сабак алган бул киши Жакыянын чөмүлдүрүүсүн гана билсе да, Ыйса жөнүндө өз көзү менен көргөндөй күйүп-бышып айтып жүрдү+. 26Апол синагогада тайманбай ачык сүйлөй баштады. Прискила менен Акила анын сөзүн угушкан соң, конокко чакырышып, Кудайдын жолун тагыраак түшүндүрүп беришти+. 27Анан, Ахаяга кетейин дегенде, эфестик боордоштор ага кол кабыш кылып, ахаялык Ыйсага ишенгендерге Аполду кабыл алгыла деген кат жазышты. Аполдун Ахаяга келгени, андагы Кудайдын ырайымы менен ишенгендер үчүн зор жардам болду+. 28Анткени ал Ыйык Жазуулардан Ыйсанын Машаяк экенин далилдеп, эл алдындагы айтыштарда иудейлердин жаңылыштыктарынын бетин ачты+.

19

Пабыл Эфес шаарында

19^1Апол Корунтта жүргөн убакта, Пабыл тоолуу аймактарды аралап өтүп, Эфеске келди. Ал жерден Ыйсага ишенгендердин бир нечесине жолугуп,+
2алардан:

– Силер Ыйсанын жолуна түшкөндө, Ыйык Рухту кабыл алдыңар беле? – деп сурады.

Алар:

– Жок, биз Ыйык Рух бар экенин уккан да эмеспиз, – деп жооп беришти.

– 3Анда кандай ишеним менен сууга чөмүлдүрүү расмисинен өттүңөр эле? – деди Пабыл.

Алар:

– Жакыянын айтканы боюнча ишенип, – дешти+.

4Ошондо Пабыл аларга мындай деди:

– Ооба, Жакыя адамдарды ниеттерин өзгөртүүгө чакырып, сууга чөмүлдүргөн. Бирок ал: «менден кийин келе жатканга ишенишиңер керек» деген. Кийин келе жаткан Ыйса болчу+.

5Алар муну укканда, Эгебиз Ыйсага ишенип, анын атынан сууга чөмүлдүрүлүштү+. 6Анан Пабыл сыйынып, колун тийгизгенде, аларга Ыйык Рух түштү. Алар бөтөн бир тилдерде сүйлөп, пайгамбарчылык кыла башташты+. 7Алардын жалпы саны он эки кишиге жакын эле.

8Пабыл үч ай бою синагогага тынбай барып, анда Кудай Падышачылыгы тууралуу сөз сүйлөп, ишенимдүү далилдерди келтирип, Кудайдын сөзүн тайманбай ачык айтып жүрдү+. 9Бирок кээ бир адамдар бой көтөрүп, кабыл алгысы келбеди. Алар көпчүлүк алдында Кудай жолуна каршы чыгып, тил тийгизишти. Ошондуктан Пабыл алардын арасынан Ыйсага ишенгендерди бөлүп алып, аларга күн сайын Туран деген мектепте сабак өттү. 10Эки жылдан ашык убакыт бою Пабыл ушундай кылды. Асияда жашаган иудейлер менен башка улуттагылардын баарына Эгебиздин сөзү жетти.

Пабылдын Кудайдын кудуретин көрсөтүшү

11Кудай Пабылдын колу менен кудуреттүү, өзгөчө укмуш иштерди кылып жатты. 12Ал тургай жоолугу менен белине байланган алжапкычтарын оорулууларга тийгизгенде, алар айыгып, кара күчтөрдөн арылып жатышты+.

13Ошол жерде эл аралап, кара күчтөрдү кубалап жүргөн бир нече иудей бар эле. Алар да Эгебиз Ыйсанын атынан кара күчтөрдү кубалаганга аракет кылышып, «Пабыл жарыялап жүргөн Ыйсанын атынан буйрук берем, бул кишиден чыгып кеткиле!» – деп көрүштү+. 14Алардын арасында Скеба аттуу бир башкы динкызматчы иудейдин жети уулу да бар эле. 15Бир күнү кара күч аларга: «Ыйсаны билем, Пабылды тааныйм, а силер кимсиңер?» – деди+. 16Ичинде кара күчү бар адам ушундай деп, алардын үстүнө секирип минип, сабап кирди. Ошондо алар үйдөн жыпжылаңач, жарадар абалда качып чыгышты.

17Бул окуя Эфесте жашаган бардык иудейлерге жана иудей эместерге белгилүү болуп, баарынын жүрөгүнүн үшүн алды. Ал эми Эгебиздин зоболосу болсо дагы көтөрүлдү. 18Ишенимге келгендердин көбү күнөөлөрүн ачык айтып моюндарына алып жатышты+. 19Бир топ киши бал китептерин алып келип, элдин көзүнчө отко ыргытышты. Өрттөлгөн китептердин баасын эсептешкенде, элүү миң күмүш теңге болду.

20Ошентип, Эгебиздин кудурети менен Анын кабары кеңири тарап, күчүнө кирип жатты+.

Эфес шаарындагы козголоң

21Ушул окуялардан соң, Пабыл көңүлүндө Македония менен Ахая аймактарынан өтүп, Иерусалимге барууну көздөдү. «Ал жакта бир аз болгон соң, Римге да барышым керек», – деп ниет кылды+. 22Жанындагы эки шеригин: Тиметей менен Эрастты Македонияга жиберип, өзү Асия аймагында калып калды+.

23Ошол кезде Эфесте Эгебиз Ыйсанын жолуна каршы бир топ олуттуу козголоң чыгып кетти. 24Аял кудай Артемиданын ийбадатканасынын күмүш айкелдерин жасаган Деметир деген бир уста бар эле. Бул иши менен ал көп жумушчуларга пайда келтирчү. 25Ошол жумушчуларды жана башка ушундай иш менен алек болгон адамдарды топтоп алып, ал мындай деди:

– Жигиттер, бул соодадан бизге кандай пайда түшүп жатканы силерге маалым. 26Бирок алиги Пабыл деген неменин эмне кылып жатканын айтпаса деле өзүңөр көрүп-билип турасыңар. Ал: «адам колунан чыккан нерселер кудайлар эмес!» деп элдин баарын айнытып жатат. Бул сөзүн Эфеске гана эмес, дээрлик бүткүл Асияга жайып жибериптир. 27Бул биздин ишибизди жаман атка калуу коркунучуна гана дуушар кылбастан, аял кудай Артемиданын ийбадатканасынын беделин түшүрүп, бүткүл Асия, ал тургай бүт дүйнө жүзү табынган улуу аял кудайдын өзүнүн да кадырын кетирет.

28Муну укканда, тигилер катуу ачууланып:

– Эфестик улуу Артемидага даңк! – деп, кайра-кайра бакырып жатышты.

Шаар ичи бир паста астын-үстүн болуп кетти. Алар Пабыл менен бирге жүргөн эки македониялыкты: 29Гай менен Аристархты кармап алып, стадионго сүйрөп жөнөштү+. 30Пабыл ээликкен элдин алдына чыгып, сөз сүйлөмөкчү болду эле, бирок ишенгендер жол беришкен жок. 31Ал тургай, Пабылдын достору болгон Асия аймагындагы чоң кызматтагы адамдар да «стадионго барба» деген өтүнүч менен ага киши жиберишти.

32Бул арада тополоңдун арасынан бири мындай десе, экинчиси тигиндей деп бакырып, ызы-чуу болуп жатышты. Көпчүлүгү эмнеге чогулганын өздөрү да түшүнүшкөн жок. 33Эл арасынан кимдир бирөөлөр буга Искендер деген киши жооптуу дешкенде, иудейлер аны алга түртүп чыгарышты. Искендер алдыга чыгып, колу менен ишарат кылып, өзүн актап сөз сүйлөмөкчү болду. 34Бирок анын иудей экенин билишкенде, топураган эл бир добуштан: «Жашасын эфестик улуу Артемида!» – деп эки саат бою кыйкырып турду. 35Ошондо шаар акимиатынын кызматчысы элди тынчтандырып, мындай деди:

– Кымбаттуу эфестиктер! Улуу Артемиданын ийбадатканасы үчүн кам көргөн Эфес шаарын жана андагы көктөн түшкөн касиеттүү айкелди ким билбейт? 36Бул чындыкты эч ким жокко чыгара албайт. Ошондуктан сабыр кылгыла, шашылып эч иш кылбагыла. 37Силер бу кишилерди мында алып келипсиңер. Бирок алар ийбадатканаңардын да эч нерсесин уурдашпаптыр, аял кудайыңарга да тил тийгизишпептир. 38Эгер Деметир менен анын кесиптештеринин кимдир бирөөгө нааразылыгы болсо, сот мекемелеринин эшиги ачык. Арыз-муңун ошондо иштеген чоңдорго айтып, чечишсин. 39Ал эми силердин мындан башка талабыңар бар болсо, ал мыйзамдуу чогулушта чечилет. 40Ансыз деле бүгүнкү окуянын айынан жогору жактагы чоңдор бизди шаарыңарда козголоң болуптур деп бизди айыпка жыгышы мүмкүн. Башыбызда ушундай коркунуч турат. Бүгүнкү тополоң үчүн жооп берип, өзүбүздү актай турган эч шылтообуз да жок.

41 Шаар мекемесинин кызматкери ушундай сөз сүйлөп, чогулгандарды таратып жиберди.

20

Пабыл Македония менен Грецияда

20^1Тополоң токтогон соң, Пабыл ишенгендерди чогултуп, аларга насаатын айтты да Македония тарапка жөнөп кетти+. 2Анан ошол тараптагы аймактарды аралап, ишенгендерге көптөгөн насааттарын айткандан кийин Грецияга келди. 3Грецияда үч айдай болгон соң, кеме менен Сирияга сүзүп кетүүгө ниеттенип турганда, иудейлердин өлтүрөбүз деген оюн билип калды. Ошондуктан кайра артка Македония аркылуу кетүүнү чечти+. 4Аны береялык Пирдин уулу Сопатыр, тесалоникалык Аристарх менен Секунт, дербелик Гай менен Тиметей, асиялык Тихик менен Трофим узатып барышты+. 5Алар бизден мурда Троас шаарына барып, бизди ошол жерден күтүп турушту+. 6Биз Калама майрамы бүткөндө, Филипиядан сүзүп чыктык да, беш күндөн кийин Троаска келип, аларга кошулдук. Троаста жети күн турдук+.

Пабылдын акыркы жолу Троас шаарында болушу

7Жуманын биринчи күнү Эгебизди эскерүү кечесин өткөрүү үчүн чогулдук. Кечеде Пабыл элге таалим берди. Эртеси күнү жөнөп кете тургандыктан түн жарымына чейин сүйлөдү+. 8Биз үч кабат үйдүн көптөгөн шамдар менен жарык кылынган үстүнкү кабатындагы залына чогулган элек. 9Эйтик деген бир тестиер бала терезенин текчесине чыгып алып, угуп олтурган. Пабылдын таалими узакка созулгандыктан, анын көзү илинип кетиптир. Бир убакта катуу уйку басып, текчеден кулап түштү. Башын көтөрүшсө, өлүп калыптыр. 10Пабыл төмөн түшүп, баланын үстүнө жатып, бек кучактады да: «Кабатыр болбогула, бала тирүү!» – деди+. 11Анан кайра экинчи кабатка чыгып, чогулгандар менен бирге тамактанды. Алар менен көпкө чейин, таң сүргөнчө маектешип отурган соң, жолго чыкты. 12Ошол арада баягы баланы тургузуп, үйүнө аман-эсен жетелеп кетишти. Муну көрүп, алардын көңүлдөрү көтөрүлө түштү.

Троастан Милетке

13Пабыл Троастан Аска жөө бармакчы болду. Ошол себептен биз алдыга кетип, аны Астан тосуп алалы деп, кемеге отурдук. Муну Пабыл өзү ушундай ойлонуштурган болчу. 14Ошентип, аны менен Астан кезиктик да, чогуу Митилен шаарына сүзүп келдик. 15Кийинки күнү андан кемеге олтуруп, Хиёс аралынын тушуна жеттик. Үчүнчү күнү Самос аралын жандап өтүп, төртүнчү күн дегенде, Милет шаарына келдик. 16Пабыл Асияда убактысын коротпоюн деп, Эфеске тийбей өтүп кетти. Анткени ал Түшүм майрамын мүмкүн болсо, Иерусалимде тосоюн деп, шашып жаткан эле+.

Эфес шаарындагы жыйын жетекчилери менен коштошуу

17Пабыл Милеттен Эфеске киши жиберип, жыйын жетекчилерин чакыртып 18алып, аларга мындай деди:

– Мен Асия жерине кадам шилтеген биринчи күнүмдөн тартып, ушул убакка чейин силер менен кандай жашаганымды өзүңөр билесиңер+. 19Иудейлердин арам ойлуу максаттарынан улам көп азаптарга чыдап, көз жашым төгүп, Эгебизге толук моюн сунуу менен кызмат кылдым. 20Пайдалуу нерселерден эч нерсени айтпай калбайын деп, көпчүлүктүн алдында да, үймө-үй кыдырып да айтып, силерге таалим берип жүрдүм. 21Кудай алдында ниеттерин өзгөртүп, Эгебиз Ыйсага ишенүүнү эврейлерге да, башка улуттагыларга да тартынбай жарыяладым. 22Эми, мына, Ыйык Рухка жетеленип, Иерусалимге баратам. Мени анда эмне күтүп турганын билбейм. 23Билгеним – кайсы шаарга барбайын, кишен менен азап башымда. Муну Ыйык Рух мага аян кылууда+. 24Бирок көздөгөн максатыма жетейин, Кудайдын ырайым тууралуу Жакшы Кабарын тартынбай айт деген Эгебиз Ыйсадан алган кызматымдын аягына чыгайын дегенде, жанымды да аябайм+.

25Дагы бир нерсе мага маалым: силердин араңарда Кудайдын Падышачылыгын жарыялап жүргөн мени мындан ары көрбөйсүңөр. 26Ошондуктан бүгүн силерге эскертип кетейин: мен бир да адамдын түбөлүк өмүрдөн айрылып калганы үчүн жооптуу эмесмин. 27Анткени Кудайдын ой-максаттарынан кымындай да калтырбастан силерге баарын айтып бердим.

28Өзүңөрдү карагыла жана Ыйык Рух силерге аманат кылган Кудайдын оторуна көз салгыла. Кудай Өз Уулунун канын төгүп, ошонун баасы менен тапкан жыйын үчүн кам көргүлө+. 29Мен кеткенден кийин оторду аябаган канкор карышкырлар араңарга сүңгүп кирерин билем+. 30Тескери сүйлөп, Ыйсанын шакирттерин ак жолдон айныткандар өз араңардан да чыгат+. 31Ошондуктан сак болгула. Күн-түн дебей, ар бириңер үчүн көз жашымды төгүп, окутканымды эстен чыгарбагыла+.

32Эми, боордошторум, мен силерди Кудайдын колуна жана Анын ырайымдуу сөзүнө тапшырам. Ал сөз ишенимиңерди бекемдеп, Кудай Өз адамдарынын баарына насип кылган ак баталуу мурастарын силерге да бере алат+.

33Мен эч кимдин акчасына, кымбат баалуу кийимине суктанып, көз артпадым+. 34Тескерисинче, өзүмдүн, ошондой эле жолдошторумдун муктаждыктары үчүн мына бул колдорум менен мээнет кылдым. Муну силер өзүңөр деле жакшы билесиңер+. 35Ушундай эмгек кылып, алсыздарга кандай кол кабыш кылышыңар керектигин жана «алгандан көрө, берген бактылуу» деп айткан Эгебиз Ыйсанын сөзүн эстеп жүрүшүңөр үчүн мен силерге баарын көрсөттүм+.

36Пабыл ушундай деп, тизеледи да ишенүүчүлөр менен бирге сыйынды+. 37Баары буркурап ыйлап, мойнуна асылып, бетинен өпкүлөштү. 38Баарынан да Пабылдын «мени мындан ары көрбөйсүңөр» деген сөзү алардын сай-сөөгүн сыздатты. Анан алар Пабылды кемеге чейин узатып барышты.

21

Пабылдын Иерусалимге сапар тартышы

21^1Биз Эфестеги ишенгендер менен коштошуп, кеме менен түптүз Кос аралына келдик. Эртеси күнү Родос аралына, андан чыгып, Патара шаарына сүзүп бардык. 2Патарадан Финикияга бара турган кемени таап, сүзүп кеттик. 3Кипр аралы көрүнгөндө, аны солго калтырып, Сирияга бет алдык. Тир шаарында кемеден жүк түшүрүлө тургандыктан, жерге түштүк. 4Шаардан Ыйсанын шакирттерин таап, жети күндөй алар менен бирге болдук. Алар Ыйык Рух берген аян менен Пабылды Иерусалимге барба дешти+. 5Бирок биз убактыбыз аяктаганда, жолго чыгып, сапарыбызды уланттык. Бардык ишенгендер аялдары, бала-чакасы менен бирге бизди шаардан узатып чыгышты. Деңиз жээгине жеткенде тизе бүгүп, чогуу сыйындык+. 6Бири бирибиз менен коштошуп, биз кемеге түштүк, алар болсо үйлөрүнө кайтышты.

7Тирден сүзүп чыгып, Пытоломей шаарына келдик. Шаардан боордошторубузга жолугуп, алар менен бир күн болдук. 8Кийинки күнү ал жерден чыгып, Кесария шаарына келдик. Жети кызматчынын бири – Жакшы Кабар жарчысы болгон Филиптин үйүнө барып, аныкында болдук+. 9Филиптин турмушка чыга элек төрт кызынын пайгамбарлык касиети бар экен+.

10Кесарияда бир нече күн турганыбызда, Иудеядан Агап деген бир пайгамбар адам келди+. 11Ал бизге жолугары менен Пабылдын курун алды да, өзүнүн колу-бутун байлап, мындай деди:

– Ыйык Рух айтат: Иерусалимдеги иудейлер бул курдун ээсин ушундай кылып байлап, башка улуттагылардын колуна тапшырышат+.

12Бул сөздү укканда, биз ошол жердегилер менен бирге Пабылга:

– Иерусалимге барбачы! – деп жалбардык+.

13Бирок ал:

– Бул эмнеңер? Эмне үчүн ыйлап, жүрөгүмдү эзесиңер? Мен Эгебиз Ыйса үчүн байланмак тургай, Иерусалимде өлүмгө да даярмын, – деди+.

14Пабылды көндүрө албаган соң:

– Мейли эми, Эгебиздин эркиндей болсун, – деп тим болдук.

15Ошол күндөрдөн кийин буюм-тайымдарыбызды жыйнап, Иерусалимге жөнөдүк. 16Кесариялык ишенгендердин бир нечеси биз менен чогуу чыгышкан эле. Алар бизди Ыйсанын алгачкы шакирттеринин бири болгон кипрлик Минасондун үйүнө баштап барышты. Ошентип, биз аныкында жашап калдык.

Пабылдын Иерусалимден Жакыпка жолугушу

17Иерусалимде бизди боордоштор жылуу кабыл алышты. 18Кийинки күнү Пабыл менен бирге Жакыпка бардык. Жыйын жетекчилеринин баары ошол жерге чогулуп калышыптыр+. 19Алар менен учурашып, ал-жайды сурашкандан кийин, Пабыл өзү аркылуу башка улуттагылардын арасында кылган Кудайдын иштерин төкпөй-чачпай айтып берди. 20Пабылдын сөзүн уккандан кийин, алар Кудайды даңкташты. Анан Пабылга мындай дешти:

– Боордошубуз Пабыл, канча миңдеген иудейлер ишенимге келгенин көргөндүрсүң. Алардын баары Тоорат мыйзамы дегенде эт-бетинен кеткендер+. 21Ошолордун айтымында, сен башка жерлерде жашаган бардык иудейлерге барып, аларга: «Тоорат мыйзамынан чыккыла, балдарыңарды сүннөткө олтургузбагыла, иудейлердин салтын кармабагыла!» деп үгүт жүргүзүптүрсүң+. 22Эми, албетте, алар келгениңди угушат. Анан чатак чыгат. Анда эмне кылдык? 23Ошондуктан биздин айтканыбызды ук: бизде өздөрүн назирликке арнаган төрт киши бар. 24Сен ошолорго кошул да, алар менен бирге Тоорат мыйзамынын талабы боюнча тазалануу расмисинен өт. Назирлик мөөнөттөрү аяктаганы билинип, чачтарын алууга мүмкүнчүлүк алышы үчүн алардын бардык чыгымдарын сен көтөр. Ошондо сен тууралуу айтылган сөздөрдүн натуура экени жана Тооратты сактап жүргөнүң баарына билинет+. 25Башка улуттагы ишенүүчүлөргө болсо, биз чечимибизди жазып жибердик: алар буркандарга атап чалынган курмандык менен арам өлгөн малдын этин жана канды жебеши керек, ошондой эле бузуктук кылбашы керек+.

26Эртеси күнү Пабыл ошол адамдарды жанына алып, алар менен бирге тазалануу расмисинен өттү. Андан соң, ийбадатканага барып, тазаланыш убактысы качан аяктарын, ар бири үчүн качан курмандык чалынарын дин кызматкерлерине маалым кылды.

Пабылдын кармалышы

27-28Арадан бир жума өтпөй, Асиядан келген иудейлер Пабылды ийбадатканадан көрүп, ага кол салышты. Элди ызы-чуу кылып:

– Агайындар, жардам бериңиздер! Биздин элибизди, Тоораттагы ыйык мыйзамды жана касиеттүү ийбадатканабызды көрүнгөн жерде жамандап, тил тийгизип жүргөн киши ушул. Ал тургай ийбадаткананын ичине башка улуттагыларды алып кирип, бул ыйык жайды арам кылды, – деп бакырышты+.

29Анткени алар мурдараакта шаарда Пабыл менен жүргөн башка улуттагы эфестик Трофимди көрүшүп, Пабыл аны ийбадатканага алып кирди деп ойлошкон+.

30Шаар кыймылга келип, эл дүрбөдү. Пабылды кармап, ийбадаткананын сыртына сүйрөп чыгышты. Ошол замат дарбазалар жабылды. 31Эл Пабылды сабап, өлтүргөнү жатканда, Иерусалимдеги бул тополоң тууралуу кабар римдик миң башыга жетти. 32Ал жоокерлери менен жүз башыларын алып, дароо жетип келди. Тигилер миң башыны көргөндө, Пабылды сабаганын токтото калышты. 33Миң башы жакын басып келип, Пабылды жоокерлерине карматты да, кош чынжыр менен байлоону буйруду. Анан элден Пабылдын ким экенин, кандай кылмыш кылганын сурады+. 34Тополоң түшкөн элдин арасынан бири а десе, бири бу деп, ар нерсенин башын айтып, кыйкырып жатышты. Миң башы ызы-чуудан иштин жайын биле албай, Пабылды сепилге алып барууну буюрду+. 35Пабыл сепилдин тепкичтерине жетип калганда, ачууланган эл туш-тараптан кыскандыктан жоокерлер Пабылды көтөрүп алышты. 36Анткени аны ээрчиген көпчүлүк:

– Буга өлүм! – деп кыйкырып жатты.

37Сепилге кирип баратышканда, Пабыл миң башыга грекче кайрылып:

– Менде сөз бар, сизге айтсам болор бекен? – деди.

– Сен грекче билесиңби? – деди миң башы таңыркай. – 38Анда бир нече күн мурда көтөрүлүш чыгарып, төрт миңдей эврей улутчулдарын чөлгө ээрчитип, качып кеткен мисирлик сен болуп жүрбө!?

39Пабыл:

– Мен Киликиянын абдан белгилүү Тарс деген шаарында төрөлгөн иудеймин. Сизден суранам, элге бир нече сөз айтып калууга уруксат бериңиз, – деди ага жооп берип+.

40Миң башы уруксат бергенде, Пабыл тепкичте турган жеринен колу менен ишарат кылып, сүйлөөгө камынды. Эл тынчый түштү. Ошондо Пабыл эврей тилинде сүйлөй баштады.

22

Пабылдын ийбадаткананын сыртында сүйлөгөн сөзү

– 1Урматтуу агайындар жана аталар! Мен өзүмдү актап айтып турган сөзүмө кулак салгыла! – деди.

2Тигилер Пабылдын эврей тилинде кайрылып жатканын укканда, ого бетер тынчый түшүштү. Пабыл сөзүн улады:

– 3Мен иудеймин, туулган жерим Киликиянын Тарс деген шаары, бирок ушул шаарда чоңоюп, белгилүү дин мугалими – Гамалиелдин кол алдында тарбияландым. Ата-бабабыз туткан мыйзамды кылдаттык менен карманып, ушул турган сиздер сыяктуу эле Кудайга өтө катуу берилген адам элем+. 4Ыйсанын жолун жолдоочуларды эркек-аял дебестен байлап келип, түрмөгө каматып, өтө катуу куугунтуктачумун+. 5Мына, башкы динкызматчы менен эл башчыларыбыздын баары буга күбө. Мен булардан тил кат жаздырып алып, Ыйсанын шакирттерин Иерусалимге байлап келип, жазалатам деген максатта Дамаскка бараткам+. 6Дамаскка жакындаганымда, убакыт түшкө маал болчу. Капыстан көктөн бир нур төгүлүп, айланамды жапжарык кылып жиберди+. 7Мен жерге кулап түштүм. Ошондо баягы нурга бөлөнгөн неменин мага: «Шабыл, Шабыл, эмне үчүн Мени куугунтуктап жүрөсүң?» – деген үнүн уктум. 8Мен: «Оо, Кудурет, сиз кимсиз?» – дегенде, ал: «Мен сен куугунтуктап жүргөн назареттик Ыйсамын», – деди. 9Жанымдагылар жарыкты көрүшүптүр, бирок мага сүйлөгөн үндү угушпаптыр. 10Мен ага: «Эми мен эмне кылайын, Эгем?» – дедим. Ошондо Эгем мага мындай деди: «Өйдө бол да, Дамаскка кир. Эмне кылыш керек экендигиңдин баарын ошол жерден айтып беришет». 11Ошол нурдан көзүм тунарып, көрө албай калган экем, жанымдагылар колуман жетелеп, Дамаскка алып келишти. 12Дамасктагы иудейлердин арасында кадыр-барктуу, динге абдан катуу берилген Анания аттуу бир киши бар экен+. 13Ошол киши жаныма келип: «Иним Шабыл, көзүң ачылсын!» – деди. Ошондо дароо көзүм ачылып, а кишини көрдүм. 14Ал мага мындай деди: «Биздин ата-бабабыз сыйынган Кудай сени Өз эркин билсин, адилеттүү Кызматчысын көрсүн, Анын сөзүн уксун деп тандаптыр. 15Сен эми уккан-көргөнүңдү бардык адамдарга айтып бересиң+. 16Кана, эмнени ойлонуп турасың? Ордуңан туруп, Ыйсанын атын оозанып, сууга чөмүлүп, күнөөлөрүңдөн тазар!»+

Пабылдын башка улуттагы элдерге Жакшы Кабар айтуу үчүн дайындалышы

17Мен Иерусалимге кайтып келген соң, ийбадатканада сыйынып жатып, өзүмдү жоготуп коюптурмун+. 18Ошондой абалда Эгем Ыйсаны көрдүм. Ал мага: «Шабыл, сен тез арада Иерусалимден чыгып кет. Бул жердегилер Мен жөнүндөгү күбөлөндүрүүңдү кабыл алышпайт!» – деди. 19Мен: «Эгем, Сага ишенгендерди зынданга салып, синагогаларда уруп-сабаганымды алар жакшы билишет да. 20Сенин күбөң Степанды таш бараңга алып жатышканда, мен да бар элем. Ал тургай ошого курсант болуп, өлтүрүп жаткандардын кийимин кайтарып тургам», – дедим+. 21Ошондо Ал мага мындай деди: «Кой, сен азыр бул жерден кетип кал. Мен сени алыстагы элдерге жиберем».

Пабыл – Рим атуулу

22Ушул убакка чейин Пабылга кулак төшөп отурган эл анын акыркы сөзүн угары менен чуулдап кирди.

– Жер менен жексен кылыш керек мындайды! Көзүн тазалаш керек! – деп бакырышып, 23чапандарын чечип ыргытышып, ошердин чаңын асманга сапырышты.

24Ошондуктан миң башы Пабылды сепилге алып кирди. Элдин Пабылга мынчалык катуу каршы болгонунун себебин билүү үчүн, аны сабоого буйрук берди. 25Желдеттер кайыш менен байлап жатканда, Пабыл жанында турган жүз башыга:

– Рим атуулун сурак-сотсуз сабаганга кандай укугуңар бар? – деди+.

26Жүзбашы муну укканда, миң башыга келип:

– Сиз эмне кылганы жатасыз, бу киши Рим атуулу турбайбы, – деди.

27Миң башы Пабылга басып келип:

– Сен эмне, Рим атуулусуңбу? – деп сурады.

– Ооба, – деди Пабыл ага.

28Миң башы:

– Мен бул атуулдукту көп акчага сатып алган болчумун, – деди.

Пабыл:

– А мен болсом төрөлгөндөн эле Рим атуулумун, – деп жооп берди.

29Ошондо Пабылды суракка алмакчы болгондор дароо кетенчиктей калышты. Миң башы Пабылдын Рим атуулу экенин билгенде, аны байлатып салганынан улам, өзү да сестейе түштү. 30Эртеси миң башы Пабылдын кишендерин чечтирип, иудейлер эмне себептен айыптап жатканын жакшылап билгиси келди. Бул үчүн жогорку динкызматчылар менен жогорку кеңеш мүчөлөрүнө чогулууну буйруду. Андан соң, Пабылды сепилден ылдый алып түшүп, алардын алдына тургузду.

23

Пабылдын жогорку кеңештин алдында сүйлөгөн сөзү

23^1Пабыл жогорку кеңештин мүчөлөрүнө тике карап:

– Агайындар, мен ушул күнгө чейин Кудай алдында таза абийирим менен жашап келатам, – деди+.

2Муну уккан башкы динкызматчы Анания жанында тургандарга:

– Тигинин оозун талкалагыла! – деп буйруду+.

3Ошондо Пабыл ага:

– Эй, акталган дубал, сени Кудай талкалайт! Сен мени Тоорат мыйзамы боюнча соттогону жатып, эмне менин оозумду талкалатып, кайра өзүң ошол мыйзамды бузганы турасың? – деди.

4Жанында тургандар:

– Эй, сен Кудайдын башкы динкызматчысына да ушундай сүйлөйсүңбү! – дешти+.

5Пабыл:

– Боордоштор, анын башкы динкызматчы экенин билсем, мындай демек эмесмин. Анткени Тооратта: «Өз элиңдин башчысына жаман сөз айтпа!»[*] деп жазылган, – деди.

6Пабыл алардын кээси садукей, кээси фарисей тобунан экенин билип, үнүн бийик чыгарып, жогорку кеңешке:

– Боордоштор, мен өзүм фарисеймин, атам да фарисей. Мен өлгөндөр кайра тирилет деп ишенип, үмүт кылганым үчүн соттолуп жатам! – деди+.

7Пабыл ушундай дегенде, фарисейлер менен садукейлердин ортосунда талаш чыгып, жогорку кеңеш экиге бөлүнүп кетти. 8Анткени садукейлер өлгөндөрдүн кайра тирилишине, периштелер менен рухтардын бар экенине ишенишпейт. Фарисейлер болсо булар бар деп ишенишет+. 9Ушул себептен талаш кызып, өздөрүнчө уу-дуу болуп кетишти. Ошондо фарисей дин мугалимдеринен бир нечеси алдыга чыгып:

– Биз бу кишиден эч кандай жамандык таба албадык. Балким, чындап эле ага кайсы бир рух же периште сүйлөгөндүр! – дешти кызууланып+.

10Жаңжал барган сайын күчөй берди. Эл Пабылды тытмалап салабы деп корккон миң башы жоокерлерине ылдый түшүп, Пабылды алардын арасынан сууруп чыгып, сепилге киргизүүнү буйруду.

11Ошол түнү Эгебиз Ыйса Пабылга келип, мындай деди:

– Коркпо, Пабыл! Сен Иерусалимде Мага кандай күбө болсоң, Римде да ошондой күбө болууга тийишсиң+.

Пабылды өлтүрүү жөнүндө бүтүм

12Эртеси күнү таң эрте бир топ иудейлер чогулуп, Пабылды өлтүрмөйүн оозубузга наар албайбыз деп антташып, жашырын бүтүмгө келишти. 13Ушундай максат коюп, өз ара антташкандардын саны кырктан ашып кетти. 14Алар жогорку динкызматчылар менен эл башчыларына келип:

– Биз Пабылды өлтүрмөйүн эч нерсе жебейбиз деп антташтык. 15Эми сиздер жогорку кеңештин мүчөлөрү менен бирге миң башыга барыңыздар да, Пабылдын маселесин жакшыраак карап чыгабыз деген шылтоо менен аны өзүңүздөргө алдырыңыздар. Биз болсо, аны бул жакка жеткиче, жолдон өлтүрүп салууга даярбыз, – дешти.

16Алардын бул оюн Пабылдын жээни угуп калып, сепилге жүгүрүп келди да, ичине кирип, Пабылга айтып берди. 17Ошондо Пабыл жүз башынын бирин чакырып алып, ага:

– Бу баланы миңбашыга алып барууңузду суранам. Ага айтар сөзү бар экен, – деди.

18Жүз башы баланы миң башыга ээрчитип барып, ага:

– Камактагы Пабыл мени чакырып, бул баланы сизге алып барууну өтүндү. Мунун сизге айта турган сөзү бар экен, – деди.

19Миң башы баланы колунан алып, четке чыгарды да:

– Эмне сөзүң бар эле? – деди.

20Бала:

– Иудейлер өз ара макулдашып, Пабылдын маселесин аныгыраак текшеребиз деген шылтоо менен эртең аны жогорку кеңештин алдына чыгарып берүүңүздү суранганы келишти. 21Сиз макул болбоңуз. Себеби кырктан ашык адам Пабылды аңдып, жолдо бекинип жатышат. Алар аны өлтүрмөйүн оозубузга эч нерсе албайбыз деп өз ара антташып алышкан. Ошолор азыр сиздин уруксатыңызды күтүп, даяр турушат, – деди.

22Миң башы:

– Муну башка эч кимге айтпа! – деп баланы коё берди.

Пабылдын Кесариядагы губернатор Феликске жиберилиши

23Миң башы эки жүз башысын чакырып алып, мындай буйрук берди:

– Кечки саат тогузга Кесарияга барганга эки жүз жоокерди, жетимиш атчан аскерди жана эки жүз жаачыны даярдагыла. 24Пабылды губернатор Феликстин алдына аман-эсен жеткириш үчүн көлүк камдагыла!+

25Анан төмөндөгүдөй кат жазды: 26«Клавдий Лисийден улуу урматтуу губернатор Феликске салам кат. 27Бул кишини иудейлер кармап алып, өлтүргөнү жаткан жеринен анын Рим жараны экенин билип, жоокерлерим менен жете барып, алардын колунан куткарып калдым+. 28Кандай айып табышканын билейин деп, жогорку кеңешке салдым+. 29Алар муну өздөрүнүн диний мыйзамына байланыштуу маселе боюнча айыпка жыгып жатышыптыр. Бирок өлтүрүүгө же түрмөгө камоого ылайык эч айып таппадым+. 30Эми, иудейлердин бул кишиге каршы уюштурган оюн билип калып, дароо сизге жиберип отурам. Бул кишини айыптагандарга болсо, айтар сөзүңөрдү өзүңүздүн алдыңызда айткыла деп буйрудум. Саламатта болуңуз»+.

31Жоокерлер буйрукту аткарып, ошол түнү Пабылды Антипатырга алып барышты. 32Эртеси Пабыл менен бирге андан ары баруу үчүн атчандарды калтырып, өздөрү сепилге кайтышты. 33Алар Кесарияга келип, Пабылды губернатордун алдына алып барышты да, катты колуна тапшырышты. 34Губернатор катты окуп чыгып, Пабылдын кайсы аймактан экенин сурады. Пабылдын Киликиядан экенин билген соң, ага:

–+
35Сени айыптагандар келсин, ишиңди ошондо карайм, – деди.

Анан жоокерлерине:

– Бул киши Ироддун акимчилигинде кайтарууда болсун, – деп буюрду.

24

Пабыл губернатор Феликстин алдында

24^1Арадан беш күн өтүп, башкы динкызматчы Анания менен бир нече эл башчылары Тертул деген бир юристти алып, Кесарияга келишип, Пабылды каралай турган арыздарын губернаторго беришти+. 2Пабылды сот залына чакырышканда, Тертул айыптоо сөзүн мындайча баштады:

– Сиздин башкарууңуздун алдында биз аман-эсен, бейпил жашап келе жатабыз. Элибиздин турмушу жакшырып, көптөгөн өзгөрүүлөр кирүүдө. Буга сиздин көрөгөчтүгүңүз, көсөмдүгүңүз себеп. 3Биз бул кылгандарыңыздын баарын качан болбосун, кайда болбойлу чоң ыраазычылык менен мойнубузга алабыз, улуу урматтуу Феликс. 4Мен сиздин убактыңызды алып, бекер убара кылгым келбейт. Ошондуктан өзүңүзгө мүнөздүү болгон чоң сабырдуулугуңуз менен бизге бир аз көңүл буруп, угуп коюшуңузду өтүнөм.

5Биз мына бул кишини эл үчүн жугуштуу оору сыяктуу коркунучтуу деп таптык. Анткени бүткүл дүйнөдөгү эврейлерди көтөрүлүш чыгарууга үндөгөн эл бузар жана «назареттиктер» деген диний сектанын жетекчиси ушул экен+. 6-7Ал тургай ийбадаткананы да арамдамакка аракет кылган жеринен биз токтотуп калдык.[*]+
8Муну өзүңүз сурап көрсөңүз, биздин айткандырыбыздын аныгын билесиз.

9Ошердеги иудейлер да бир ооздон «айткандары ырас» дешип, Тертулду колдоп кетишти.

Пабылдын губернатор Феликстин алдында сүйлөгөн сөзү

10Губернатор кезек берип, сүйлө деп ишарат кылган соң, Пабыл сөзүн мындайча баштады:

– Сиздин көп жылдардан бери бул элди сурап келатканыңызды билем, ошондуктан сиздин алдыңызда мен өзүмдү актап сүйлөөгө мүмкүнчүлүгүмдүн бар экенине кубанычтамын.

11Ийбадат кылуу үчүн Иерусалимге келгениме он эки күн болду. Муну өзүңүз да тактап билсеңиз болот. 12Ийбадатканада болгонумда да, синагогаларды кыдырып жүргөнүмдө да бирөө-жарым менен талашып-тартышып жатканымды же шаардын ичинде элди чогултуп алып, көтөрүлүшкө үндөгөнүмдү булар көрүшкөн жок. 13Сиздин алдыңызда мага таккан азыркы айыптарын өздөрү да далилдей алышпайт. 14А менин сиздин алдыңызда моюнга алып, ачык айтарым – булар «диний секта» деп аташкан Кудайдын жолунда ата-бабабыз сыйынган Кудайга кызмат кылып жүргөнүм. Мен Тоорат менен пайгамбарлар жазууларында айтылгандын баарына ишенемин. 15Бул олтурган айыптоочуларым сыяктуу эле, мен да адилдер менен күнөөкөрлөрдүн кайра тирилерине ишенип, Кудайга үмүтүмдү артамын+. 16Ошондуктан Кудай алдында да, пенде алдында да ар дайым абийиримди таза сактап жүрүүгө аракеттенем+.

17Иерусалимге келе элегиме көп жыл болду. Бу сапар эврей боордошторума акча жеткизип, Кудайга арнап курмандык чалайын деген тилек менен келгем+. 18Ушундай максат менен ийбадатканада тазалануу расмисинен өтүп жүргөн жеримден булар мени көрүшкөн эле. Жанымда эч кандай эл да, тополоң да жок болчу+. 19Ошол жерде мени Асия аймагынан келген иудейлердин бир нечеси көрүшкөн. Алардын мага каршы бир нерсеси болсо, анда азыр ушул жерге келип, сиздин алдыңызда айтышат эле го. 20Же бул жерде тургандар өздөрү айтышсын: жогорку кеңештин алдында турганымда менден кандай күнөө табышты эле? 21А балким, ошондогу: «Мен өлгөндөр кайра тирилет деп ишенип, үмүт кылганым үчүн соттолуп жатам!» – деп катуу кыйкырганым үчүн күнөөлүү чыгармын+?

Пабылдын эки жылга камалышы

22Ошондо Эгебиз Ыйсанын жолунан жакшы кабардар болгон Феликс иудейлерге кайрылып:

– Бул чатагыңарды миң башы Лусий келгенде чечем, – деп кийинкиге калтырды.

23Пабылды жүз башыга тапшырып:

– Муну камап ташта, бирок жеңилдик берилсин, жоро-жолдоштору менен кезигишине тыюу салынбасын! – деп буюрду.

24Арадан бир нече күн өткөндө, Феликс Друсила аттуу эврей аялы менен келип, Пабылды алдыртты да, анын Машаяк Ыйсага болгон ишеними тууралуу сурап, сөзүнө кулак салды. 25Бирок Пабыл адилеттик жөнүндө, напсини тыюу жөнүндө жана келечекте боло турган Кудайдын сурагы тууралуу сөз кылганда, Феликстин жүрөгү түшүп:

– Азырынча бара бер, кийин убакыт таап, чакыртам, – деп аны кетирди+.

26Ал пара береби деп үмүттөнүп, Пабылды улам-улам чакыртып, аны менен сүйлөшүп турду.

27Эки жылдан кийин, Феликстин ордуна Порки Фест губернатор болду. Ал эми Феликс иудейлердин көңүлүн алуу максатында Пабылды камакта калтырып кетти.

25

Пабылдын губернатор Фесттин алдында суракка алынышы

25^1Фест губернатор болуп дайындалган аймакка келгенине үч күн болгондон кийин, Кесариядан Иерусалимге барды. 2Иерусалимде жогорку динкызматчылар менен эл башчылары ага келишип, Пабылды каралап, жалаа жабышты. 3«Бизге жакшылык кылып, аны Иерусалимге которуп бериңиз», – деп өтүнүштү. Мындай өтүнүшкөнүнүн себеби, Пабылды Иерусалимге алып келе жатышкан жеринен кол салып, өлтүрөбүз деп, өздөрүнчө сүйлөшүп алышкан болчу+. 4Бирок Фест Пабылдын азыр Кесарияда камакта экенин, өзүнүн да жакында ошол жакка кайтайын деп турганын айтты.

– 5Барчу адамдарыңар мени менен бирге барсын да, алиги кишинин кылмышы болсо, ошерден айтсын, – деди ал.

6Фест алар менен беш-он күн турган соң, Кесарияга кайтты. Эртеси күнү сот орундугуна олтуруп, Пабылды алдыртты. 7Пабылды алып келишкенде, Иерусалимден келген иудейлер аны тегеректеп алышып, көптөгөн оор айыптарды тагышты, бирок айткандарын өздөрү далилдей алышпады. 8-9Пабыл өзүн коргоп:

– Мен иудей мыйзамына да, касиеттүү ийбадатканага да, Рим падышасына да каршы эч кандай жаман иш кылган жокмун, – деп сүйлөй баштаганда, иудейлерге жагынгысы келген Фест:

– Сени Иерусалимге алып барып, бул айыптар боюнча ошол жерден суракка алышымды каалайсыңбы? – деди.

10Пабыл:

– Мен азыр Рим падышасынын сотунун алдындамын, ошондуктан ушул жерде соттолушум керек. Менин иудейлерге эч кандай жамандык кылбаганымды сиз жакшы эле билип турасыз+. 11Эгер кылган болсом, анда өлүмдөн баш тартпас элем. Бирок эгерде булардын мага койгон айыптары негизсиз болсо, анда мени эч ким алардын колуна салып бере албайт. Мен падышанын сотун талап кылам, – деди.

12Фест кеңешчилери менен акылдашкан соң, Пабылга:

– Сен падышанын сотун талап кылдың, ошондуктан падышанын алдына барасың, – деди+.

13Арадан бир нече ай өткөндө, Фестти куттуктап, падыша Агрипа карындашы Бернике менен Кесарияга келди. 14Алар бир топ күн турганда, падышага Фест Пабылдын иши тууралуу айтып берди:

– Бул жерде Феликс камакта калтырып кеткен бир киши бар. 15Мен Иерусалимде болгонумда, жогорку динкызматчылары менен эл башчылары аны айыпташып, менден өлүмгө өкүм чыгарып берүүмдү суранышкан эле. 16Мен аларга: «Рим салты боюнча айыпталган адамды айыптоочулары менен бетме-бет сүйлөштүрбөй жана коюлган айыптардан актанууга сөз бербей туруп, өлүмгө өкүм чыгарууга болбойт», – деп жооп бердим. 17Ошондуктан алар мени менен бирге бул жерге келишкенде, маалкатпастан, эртеси күнү эле сот орундугуна отуруп, ошол кишини алып келүүнү буюрдум. 18Бирок аны айыптагандар мен күткөндөй айыптардын бирин да мойнуна коё алышпады. 19Тескерисинче, алардын бу киши менен талашканы өздөрүнүн динине байланыштуу маселелер менен кайсы бир Ыйса деген өлгөн киши жөнүндө экен. Пабыл аны тирүү деп жатат+. 20Мен бул маселени кантип чечишти биле албадым. Ошондуктан андан: «Бул маселени Иерусалимге барып, ошол жактан чечсек кандай болот?» – деп сурадым. 21Бирок ал өзүнүн маселесин падыша чечсин деп талап кылган соң, падышага жөнөткүчө аскерлерге кайтартып койдум.

22Агрипа Фестке:

– Ошо кишини мен да уккум келип турат, – дегенде, Фест:

– Анда эртең эле угасыз, – деди.

Пабыл падыша Агрипанын алдында

23Эртеси күнү падыша Агрипа карындашы Бернике экөө чоң үлпөт менен келип, миң башылар менен шаардын атактуу адамдарынын коштоосунда сот залына кирди. Фесттин буйругу менен Пабылды алдыртышты. 24Биринчи сөздү Фест алды:

– Урматтуу падыша Агрипа жана ушул жерде биз менен бирге отургандар! Иерусалимде да, бул жерде да иудейлердин баары алдыңыздарда турган мына бул кишинин үстүнөн мага арызданышты. Алар бул кишини өлүм жазасына тартыш керек деп менден талап кылып, жанымды койбой чуулдашты+. 25Мен болсом андан өлүмгө кескендей айып таппадым. Бирок бул киши өзү Август падышанын сотун талап кылгандыктан, аны ошого жиберүүнү чечтим+. 26Ал эми улуу даражалуу өкүмдарга жаза турган, бул кишиге байланыштуу маалымат менде азыр жок. Ошондуктан аны сиздерге, баарынан да, урматтуу Агрипа падыша, өзүңүздүн алдыңызга алдырып олтурам. Тергеп бүткөн соң, жазганга маалымат топтолор. 27Анткени камактагы адамдын айыптарын аныктабай туруп, падышага жиберүү, менимче, жарабаган иш.

26

Пабылдын падыша Агрипанын алдындагы сөзү

26^1Агрипа Пабылга:

– Өзүңдү актап сөз айтууга уруксат, – деди.

Ошондо Пабыл колун өйдө көтөрүп, жыйналгандар көңүл бурган соң, өзүн актап сүйлөй баштады:

–+
2Урматтуу падышам, иудейлер койгон айыптардан бүгүн сиздин алдыңызда өзүмдү коргоп, сөз сүйлөп турганыма кубанычтамын. 3Анткени сиз иудейлердин бардык салт-санаасы менен талаш-тартыштарын жакшы билесиз. Ошондуктан мени чыдамдуулук менен угуп коюшуңузду суранам.

4Жашымда өз жеримде, кийин Иерусалимде кандай жашаганым жалпы эврей калкына белгилүү+. 5Анткени алар мени мурдатан таанышат, атүгүл, эгер чындыкты моюнга алгылары келишсе, мен биздин динибиздин эң күчтүү агымы – фарисейчиликтин мыйзамдары боюнча жашап келгендигимди да айтып бере алышат+. 6Азыр болсо мен Кудайдын биздин ата-бабаларыбызга берген убадасына ишенип, үмүт артканым үчүн соттолуп жатам! 7Биздин он эки уруубуз да ошол убада качан аткарылар экен деп, күн-түн дебей, тынбастан Кудайга ийбадат кылышууда. Мен да ошондой үмүт кылганым үчүн иудейлердин айыптоолоруна кириптер болдум, оо, падышам+. 8Эмне үчүн сиздер Кудайдын өлгөндөрдү кайра тирилтерине ишенбейсиздер+? 9Мурда мен да назареттик Ыйсанын наамына каршы күрөшүүнү өз парызым деп ойлочумун+. 10Муну Иерусалимде аткарып да жүрдүм. Жогорку динкызматчылардан уруксат алып, ыйыктардын канчаларын түрмөгө каматып, аларды өлтүрүп жаткандарды кубаттадым+. 11Синагогадан синагогага барып, аларды далай кыйнап, Ыйсанын атына тил тийгизип, Аны кордоого мажбурладым. Ушунчалык катуу өчөшкөндүктөн, чет жердеги шаарларга барып алып да, алардын сары изине чөп салып, куугунтукка алгам+. 12Бир жолу ушундай максат менен жогорку динкызматчылардан аларды байлап, Иерусалимге алып келүүгө укук бере турган буйрук кат жаздырып алып, Дамаскка бараткам+. 13Түш ченде жолдо элем. Оо, падышам, аңгыча күндөн да жарык бир нур көктөн жарк эте түштү. Ошол нур менин да, шериктеримдин да айланасын жарык кылып жиберди. 14Баарыбыз жерге жыгылдык. Анан мага эврей тилинде сүйлөгөн бир үн угулду. «Шабыл, Шабыл, – деди ошол үн, – неге Мени куугунтуктап жүрөсүң? Эгеңдин эркине каршы чыксаң, өзүңө кыйын». 15Мен: «Сиз кимсиз, оо, Кудурет?» – деп сурадым. «Сен куугунтуктап жүргөн Ыйсамын, – деп жооп берди Эгем Ыйса. – 16Өйдө тур, сени Өзүмө кызмат кылууга дайындаш үчүн сага көрүндүм. Мындан ары бүгүнкү көргөнүң тууралуу адамдардын алдында күбөлүк бересиң, аларга Мен сага көрсөтө турган нерселерди жеткизесиң. 17Мен сени өз элиңе жана башка элдерге жиберип, алардын сага кыла турган кыянаттыктарынан куткарам. 18Сен алардын көзүн ачып, караңгыдан жарыкка, шайтандын бийлигинен Кудайдын бийлигине кайтарасың. Алар Мага ишенип, күнөөлөрү кечирилип, Кудайдын тандаган адамдарынын арасынан орун алышсын!»+

19Ошентип, падышам, асмандан келген аянда айтылган сөзгө баш ийбей коюга дитим барбады. 20Андыктан адегенде Дамасктагыларды, анан Иерусалим менен бүткүл Иудеядагыларды, кийин иудей эместерди ниетин өзгөртүп, Кудайга кайрылууга чакырып, анысын иш жүзүндө көрсөтүп жашоого үндөдүм+. 21Ушундай кылганым үчүн иудейлер мени ийбадатканада жүргөнүмдө кармап алып, өлтүрмөкчү болушту+. 22Бирок Кудай ушул күнгө чейин мени сактап, коргоп келди. Ошондуктан азыр да мына бул олтурган улуу-кичүүнүн алдында күбөлүк берип, бул жерде турам. Менин айткандарым Муса жана андан башка пайгамбарлардын алдын ала айткандары менен бирдей. 23Тагыраак айтканда, Машаяк өлтүрүлүп, кийин өлгөндөрдүн ичинен түбөлүк өлбөстүккө биринчи болуп кайра тирилип, анан эврейлер менен башка элдерге куткарылуу нуру тийгенин жарыя кылыш керек болчу+.

24Пабыл ушул жерге келгенде, Фест үнүн катуу чыгарып, сөзүн бөлүп:

– Эй, Пабыл, сен дөөрүп жатасың! Ашыкча көп окуп, айнып калыпсың! – деди.

– 25Мен дөөрүгөн жокмун, улуу урматтуу Фест, – деди Пабыл жооп кайтарып, – менин айткандарым акыйкат жана жөндүү. 26Падыша мунун баарын билет, ошондуктан анын алдында ачык айтып жатам. Бул окуялардын эч бири андан жашырын болгон эмес деп ойлойм, анткени алар адам көрбөй кала турган булуң-бурчта өткөн эмес. 27Падыша Агрипа, сиз пайгамбарларга ишенесизби? Билем, ишенесиз.

28Ошондо Агрипа Пабылга:

– Кыска убакыттын ичинде мени Ыйсанын Машаяк экенине ишендирип сала аласыңбы? – деди. 29Пабыл:

– Азбы, көппү, айтор бир убакта сиз гана эмес, бүгүн мени угуп тургандардын баары, мына бул кишенимден башка, дал мендей болушун Кудайдан тилейм+.

30Пабыл ушундай дегенде, падыша Агрипа ордунан турду. Аны менен бирге губернатор Фест, падышанын карындашы Бернике жана залда отургандардын баары жапырт ордуларынан турушту. 31Залдан чыгып баратканда, бири бирине:

– Бул кишинин өлүмгө кескидей же түрмөгө камагыдай айыбы жок экен, – дешти+.

32Агрипа Фестке:

– Эгер өзү падышанын өкүмүн талап кылбаганда, бошотуп жиберсе болор эле, – деди+.

27

Пабылдын Римге сапар тартышы

27^1Биздин Италияга сүзүп кетерибиз аныкталган соң, алар Пабыл менен дагы камактагы бир нече адамды «Император кошууну» деп аталган аскер бөлүгүнүн жүз башысы болгон Жулий деген кишинин колуна тапшырышты+. 2Биз Адрамит шаарынан чыгып, Асия аймактарын бойлоп өтө турган кеме менен сүзүп жөнөдүк. Тесалоникадан келген македониялык Аристарх да биз менен кошо чыкты+. 3Эртеси күнү Сидон шаарына келдик. Жулий Пабылга ырайым кылып, ага достору менен жолугуп, муктаж болгон нерселерин камдап алууга уруксат берди. 4Ал жактан чыкканда, ачык деңизде бет маңдайыбыздан шамал сокконунан улам, Кипр аралын пааналап сүзүп отурдук. 5Анан Киликия менен Памфилия аймактарын жандап өтүп, Лукия аймагындагы Мира шаарына келдик. 6Жүз башы ал жерден Италияга кете турган александриялык кемени таап, бизди ошого салды+.

7Бир нече күн бою зор кыйынчылыктар менен араң сүзүп отуруп, акыры Книт деген шаарга жакындадык. Бирок кургакка жеткенге бет маңдайыбыздан соккон шамал мүмкүнчүлүк бербегендиктен, багытыбызды өзгөртүп, Крит аралынын далдаасынан Салмона тумшугун айланып өттүк. 8Жээкти бойлоп сүзүп, Ласая шаарына жакын жайгашкан «Жакшы порт» аттуу жерге араңдан зорго жеттик.

9Биз ал жерде көп убакыт туруп калгандыктан, андан ары кеме менен сүзүү коркунучтуу боло баштады. Анткени Орозо күнү деген майрам да өтүп кеткен убак болчу. Ошондуктан Пабыл кемедегилерге:

– 10Туугандар, менимче мындан ары жолго чыгуу кеме менен жүк үчүн гана эмес, өмүрүбүз үчүн да кооптуу, – деп эскертти.

11Бирок жүз башы Пабылга караганда, кеменин кожоюну менен капитанга көбүрөөк ишенчү. 12Анын үстүнө бул жердин шарты кыштаганга ыңгайсыз болгондуктан, жүргүнчүлөрдүн көпчүлүгү да мында кыштагандан көрө сапарды улап, мүмкүн болсо Финик портуна жетүүгө аракет кылууга көңүлдөнүштү. Финик Крит аралынын түштүк-батышы менен түндүк-батышындагы порт-шаар эле.

Деңиздеги бороон-чапкын

13Түштүктөн сыдырым жел жүрө баштаганда, кемечилер максатыбызды ишке ашыра алат окшойбуз деп ойлоп, кемени кемеказыгынан бошотушту да, жээк бойлой сүзүп жөнөштү. 14Бирок көп өтпөй, арал тараптан «Түндүк-Чыгыш» аталган абдан катуу шамал башталды+. 15Шамал күчөп келип, кемеге бир тийди эле, биз кеменин тумшугун бороонго каршы кармай албай, акыры бардык аракетибизди таштап, толкундардын айдоосуна багынып, шалдайып отуруп бердик. 16Кабыда деген бир чакан аралдын шамалдан далдараак жагынан өтүп баратканыбызда, кеменин артына байланган кайыкты зор кыйынчылык менен эптеп атып кеменин үстүнө тартып алганга үлгүрдүк. 17Кайыкты чыгарган соң, кемени аркандар менен чырмап, таңып салышты. Кемечилер Ливиянын бет маңдайындагы тайыз жерлердеги кумга тыгылып калбайлы деп чочулашып, парустарды түшүрүштү да, кемени шамалдын эркине коюшту. 18Бороон болсо токтобостон сого берди. Ошондуктан эртеси күнү кемедеги жүктү сууга ыргыта башташты+. 19Үчүнчү күнү болсо, кеменин жабдыктарын ыргыта башташты. 20Көп күн бою күндү да, жылдыздарды да көрө албадык, а бороон болсо басаңдабады. Акырында аман каларыбыздан түңүлдүк.

21Кемедегилер көптөн бери наар сызбаган соң, Пабыл алардын ортосуна чыгып, мындай деди:

– Туугандар, мени угуп, Криттен кетпегениңерде, мындай кыйынчылыктарга туш болуп, зыян тартмак эмеспиз. 22Эми, кайрат кылгыла, себеби кемеден башка эч кимиңер зыян тартпайсыңар. 23Анткени мен кызмат кылган Кудай Эгемдин периштеси түндө жаныма келип:+
24«Пабыл, коркпогун, сен падышанын алдына барышың керек. Ырайымдуу Кудай сен үчүн сапарлаштарыңдын баарынын өмүрүн сактап калат», – деди+. 25Ошондуктан, туугандар, ындыныңарды өчүрбөгүлө. Мен Кудайдын убадасына ишенем. 26Менимче, шамал кемени бир аралга сүрүп таштайт болуш керек+.

Кеменин кыйрашы

27Арадан эки жума өтүп, биз дале Адрия деңизинде шамалдын айдоосунда бараттык. Түн жарымына жакын кемечилер бир аралдын тушунан өтүп баратканыбызды сезип, 28суунун тереңдигин өлчөп көрүшсө, кырк метр чыкты. Бир аз убакыт күтүп, дагы өлчөштү эле, отуз метр болду. 29Суунун түбүнөн оркоюп чыгып турган аскаларга урунуп алуудан коркуп, кемечилер кемеказыктан төртөөнү сууга ыргытышты да, батыраак таң атса экен деп, Кудайдан тилешти. 30Анан качууга камданышып, кемеказыкты кеменин тумшугунан таштайбыз демиш болуп, кайыкты сууга түшүрө баштаганда, 31Пабыл жүз башыга кайрылып:

– Эгер алар кемеде калышпаса, анда сиздер кутула албайсыздар! – деди.

32Ошондо жоокерлер аркандарды кыя чабышып, кайыкты сууга бош түшүрүп жиберишти.

33Таңдын атышына аз калганда, Пабыл кемедегилерге:

– Эки жумадан бери наар сызган жоксуңар. 34Эй, айланайындар, тамактанып алгылачы, аман калышыңар үчүн тамактанышыңар керек. Башыңардан бир да тал чач түшпөйт, коркпогула, – деди+.

35Пабыл ушундай деген соң, бир нанды колуна алды да, баарынын көзүнчө Кудайга ыраазычылыгын айтып, сындырып, жей баштады+. 36Ошондо баары кайрат кылып, тамактанганга киришти. 37Кемеде баарыбыз болуп эки жүз жетимиш алты киши бар элек. 38Алар каалашынча тамактанып бүткөндө, кемедеги буудайды деңизге ыргытышып, кеменин жүгүн жеңилдетишти.

39Таң сүргөндө, кемечилер кайсы жерге келгенин ажырата алышпаса да, бир кумдуу булуңду байкашты. Ылаажы болсо кемени булуңга киргизели деп, ошонун аракетинде болушту. 40Кемеказыктарды байлаган аркандарды кыркып, ошону менен бир убакта рулду байлаган аркандарды да чечип жиберишти. Анан кеменин тумшугундагы парустарды шамалга тосушуп, шамалдын күчү менен кемени кургактыкка айдашты. 41Бирок кургактыкка жетпей, кеме тайыз жердеги кумга тыгылып калды. Кеменин тумшугу кумга батып калгандыктан, куйругу толкундардын күчүнөн кычырап, сына баштады. 42Ошондо аскерлер камактагылардын бирөө-жарымы сүзүп качып кетпесин деп, аларды өлтүрмөкчү болушту. 43Бирок жүз башы Пабылды сактап калгысы келип, алардын бул оюн ишке ашыртпады. Ал сүзгөндү билгендер биринчи болуп сууга секирип, жээкке чыксын деген буйрук берди+. 44Калгандарынын кээси тактай минип, кээси кеменин сыныктарын кучактап, жээке сүзүп жөнөштү. Ошентип, кемедегилердин баары аман-эсен жээкке чыгышты.

28

Мелит аралында

28^1Аман калган бизге аралдын Мелит деп аталары белгилүү болду. 2Анда жашаган уруунун адамдары бизди өзгөчө жылуу кабыл алышты. Жамгыр жаап, күн суук болгондуктан, от жагып, баарыбызды чакырышты. 3Пабыл отун чогултуп келип, отко салганы жаткан. Күтүлбөгөн жерден отундун арасынан бир уулуу жылан чыга калып, Пабылдын колуна оролду. 4Аралдыктар Пабылдын колунда асылып турган жыланды көрүшкөндө, өз ара: «Карасаңар, бул адам анык киши өлтүргүч, деңизге чөкпөй аман калса да, Ак аны тирүү калтыргысы келбеди», – дешти. 5Бирок Пабыл эч зыян тартпастан жыланды отко силкип таштады+. 6Тигилер болсо Пабыл эми шишип чыгат го же күп этип кулап түшүп өлүп калат болуш керек деп күтүп турушту. Бирок бир топ күтүп, эч кандай деле адаттагыдан сырткары нерсе болбогонун көргөн соң, ойлорун өзгөртүп: «Бул – кудай экен!» – дей башташты+.

7Ал жерден анча алыс эмес жерде ошол аралдын башчысы Публий деген кишинин талаасы бар эле. Ал бизди жылуу кабыл алып, үч күн бою коноктоду. 8Публийдин атасы ич өткөк менен ооруп, ысытма болуп төшөктө жатыптыр. Пабыл анын бөлмөсүнө кирип, башына колун коюп, сыйынды да, айыктырды+. 9Анын айыкканы билингенде, аралдагы башка оорулуулардын баары келе башташты да айыгып кетип жатышты. 10Алар бизге абдан чоң урмат-сый көргөзүшүп, көптөгөн белектерди беришти, кетерибизде жолго керектөөчү нерселерибиздин баарын кемебизге салып коюшту.

Мелиттен Римге

11Үч айдан кийин Александриядан келип, ошол аралда кыштап калган «Эгиз кудай» деген жазуусу бар кемеге түштүк да сүзүп кеттик+. 12Сиракуза деген шаарга барып, анда үч күн турдук. 13Анан сүзүп чыгып, Регия шаарына келдик. Бир күндөн кийин түштүктөн соккон шамалдан пайдаланып, эки күндүн ичинде Путеёл шаарына жетип бардык. 14Ал жерден бир нече боордошторубузду таптык. Алар: «Бир жума биз менен болуңуздар», – деп суранып, бизди көндүрүштү.

Анан Римге жөнөдүк. 15Римдеги боордошторубуз кабарыбызды угуп, Аппий базары жана Үч мейманкана деген жерлерге чейин келип, алдыбыздан тосуп чыгышыптыр. Пабыл аларды көргөндө, көңүлү көтөрүлүп, Кудайга шүкүрчүлүк келтирди.

Пабылдын Римдеги кызматы

16Римге киргенибизде, жүз башы Пабылга өзүнчө жашоого уруксат кылып, бир жоокерге кайтартып койду.

17Үч күндөн кийин, Пабыл иудейлердин атактууларын бир жерге чакырды. Алар чогулганда, мындай деди:

– Боордоштор, мен элибизге жана ата-бабаларыбыздын салтына каршы эч нерсе кылбасам да, Иерусалимде кармалып, римдиктердин колуна тапшырылдым. 18Римдиктер да мени тергеп көрүп, өлүмгө кескидей эч бир күнөө таба алышпагандыктан, бошотмокчу болушту+. 19Иудейлер каршы чыгышканда, аргасыздан Рим падышасынын өкүмүн талап кылдым. Бирок мен муну өз элимдин бетине көө жабайын деген ниетте кылган жокмун. 20Ушул себептен мен сиздерди чакырып, орой көз чарай сүйлөшөйүн дедим. Анткени мен элибиз үмүт арткан нерсеге ишенгендигимдин айынан мына бул чынжырга таңылып, камактамын.

21Ошондо алар мындай деп жооп беришти:

– Сен жөнүндө биз Иудеядан эч кандай кат-кабар алган жокпуз. Ал жактан келген боордошторубуздун да эч кимиси сен жөнүндө жаман кабар билдирбеди. 22Мейли, ошондой болсо да сенин пикириңди угалы, анткени жанагы сектаңа бардык жерде эл каршы болуп жатканы бизге маалым.

23Алар Пабыл менен сүйлөшүү үчүн бир күндү белгилешти. Ошол күнү Пабыл жашаган жайга көптөгөн адамдар келишти. Пабыл аларга эртеден кечке чейин Кудай Падышачылыгы тууралуу айтып, Муса пайгамбар менен башка пайгамбарлардын китептеринин негизинде Ыйсанын ким экенин түшүндүрүүгө аракет кылды+. 24Анын сөзүнө ишенгендер да, ишенбегендер да болду. 25Ошондуктан келгендер өз ара бир пикирге келе алышпай, экиге бөлүнүштү. Алар кете баштаганда, Пабыл дагы мындай деди:

– Силердин аталарыңарга Ыйык Рух Ышая пайгамбардын оозу менен туура айтыптыр:+

26«Мынабу элге барып айткын эми:
“Уксаңар да эч нерсе туйбайсыңар,
Карап туруп эч нерсе көрбөйсүңөр”.
27Анткени
Бул элдин дилин дат басып,
Оорлошуп кулагы,
Көзү калган тунарып.
Антпесе көрмөк көздөрү,
Кулактары ачылмак,
Жүрөгү туймак алардын.
Мага кайтып келишип,
Сакайтмакмын аларды».+

28-29Ошондуктан бир нерсени билип алгыла: Кудай эми куткаруучу сөзүн башка улуттарга жиберет. Алар кулак салышат.[*]+

30Пабыл эки жыл бою ижарага алган үйүндө жашап, аны көргөнү келгендердин баарына эшиги ачык болду. 31Ал Кудай Падышачылыгын жарыялап, Эгебиз Ыйса Машаяк тууралуу тайманбастан айтып, элге эркин таалим берип жүрдү+.

* 1:20 Забур 68:26.

* 1:20 Забур 108:8.

* 2:20 «Эгебиздин улуу жана даңктуу күнү» деген сөздөрдө кыямат кайым, сот күнү деген маани бар.

* 2:17-21 Жал. 2:28-32.

* 2:25-28 Заб. 15:8-11.

* 2:30 Заб. 131:11.

* 2:31 Заб. 15:10.

* 2:34-35 Заб. 109:1.

* 3:22 Мыйз. 18:15, 18.

* 3:23 Мыйз. 18:19.

* 3:25 Башт. 22:18; 26:4.

* 4:11 Заб. 117:22.

* 4:25-26 Заб. 2:1 – 2.

* 7:3 Башт. 12:1.

* 7:5 Башт. 17:8; 48:4.

* 7:6-7 Башт. 15:13-14.

* 7:14 Ысрайылдын тарыхында Жусуптун тукуму чоң роль ойногон үчүн, анын тукуму да кошулуп, Жакыптын тукуму жетимиш беш киши болуп айтылат. Каттоо 32:39; Бийлер 5:14.

* 7:27-28 Чыг. 2:13-14.

* 7:30 Чыг. 3:2.

* 7:32 Чыг. 3:6.

* 7:33 Чыг. 3:5.

* 7:34 Чыг. 3:7, 8, 10.

* 7:35 Чыг. 2:14.

* 7:37 Мыйз. 18:15.

* 7:40 Арун Мусанын бир тууган агасы жана башкы динкызматчы болгон.

* 7:40 Чыг. 32:1.

* 7:42-43 Амос 5:25-27.

* 7:49-50 Ыш. 66:1-2.

* 8:32-33 Ыш. 53:7-8.

* 8:36 Китептин аягындагы «Тексттик варианттарды» караңыз.

* 10:9 Мурда Ысрайылда үйлөрдүн төбөсү жалпак болгон.

* 13:22 1 Шамил китеби 13:14; Забур 88:21.

* 13:33 Забур 2:7.

* 13:34 Ышая 55:3.

* 13:35 Забур 15:10.

* 13:41 Абак. 1:5.

* 13:47 Ышая 49:6.

* 15:16 Амос 9:11.

* 23:5 Чыгуу 22:28.

* 24:6 Китептин аягындагы «Тексттик варианттарды» караңыз.

* 28:28 Китептин аягындагы «Тексттик варианттарды» караңыз.

+ 1:1 Лк. 1:3, Мк. 16:19, Лк. 24:51

+ 1:3 Мт. 28:17, Мк. 16:14, Лк. 24:15-49, Жкн. 20:19-29, 1 Кор. 15:5-7

+ 1:4 Лк. 24:49
+ 1:5 Лк. 3:3,
+ 1:6 Лк. 17:20, Лк. 19:11
+ 1:7 1 Тес. 5:1

+ 1:8 Элч. 8:1, Элч. 8:14, Лк. 24:48-49, Мк. 16:15

+ 1:9 Мк. 16:19
+ 1:10 Мк. 9:3, Жкн. 20:12
+ 1:11 Мт. 16:27
+ 1:12 2 Шам. 15:30,
+ 1:13 Мт. 10:2-4, Мк. 3:17-18, Лк. 6:14-16

+ 1:14 Мк. 3:31, Мк. 6:3, Жкн. 2:12, Жкн. 7:3, 1 Кор. 9:5, Гал. 1:19

+ 1:16 Лк. 22:47, Лк. 22:37, Лк. 24:44
+ 1:17 Жкн. 6:71, Жкн. 13:21
+ 1:19 Мт. 27:8
+ 1:22 Лк. 3:3, Лк. 24:48
+ 1:23 Элч. 18:7, Кол. 4:11
+ 1:24 1 Пад. 8:39, Элч. 15:8
+ 2:1 Элч. 20:16
+ 2:3 Мт. 3:11

+ 2:4 Элч. 4:31, Элч. 13:52, Лк. 24:49, Элч. 1:4-5

+ 2:11 Элч. 6:5, Элч. 13:43
+ 2:13 1 Кор. 14:23
+ 2:19 Мт. 24:30, Лк. 21:11, Аян 8:7
+ 2:20 Аян 6:12
+ 2:21 Рим. 10:13
+ 2:22 Жкн. 3:2
+ 2:23 Лк. 22:22, Лк. 23:33
+ 2:24 Лк. 24:5-6, Рим. 8:11
+ 2:28 Мт. 7:14, Элч. 13:35
+ 2:29 1 Пад. 2:10, Элч. 13:36
+ 2:30 2 Шам. 23:2, 2 Шам. 7:12-16,

+ 2:33 Мк. 16:19, Элч. 7:55-56, Рим. 8:34, Эвр. 1:3

+ 2:34 Лк. 20:42-43

+ 2:37 Лк. 3:10, Элч. 16:30

+ 2:38 Мк. 1:4, Элч. 10:48, Лк. 11:13, Элч. 8:15

+ 2:39 Эф. 2:13
+ 2:44 Элч. 4:32-37
+ 3:2 Элч. 14:8
+ 3:6 2 Кор. 6:10
+ 3:7 Мк. 1:31, Мк. 5:41, Мк. 9:27, Элч. 9:41
+ 3:8 Элч. 14:10
+ 3:11 Жкн. 10:23, Элч. 5:12

+ 3:13 Жкн. 8:54, Жкн. 17:1, 2 Пет. 1:17, Лк. 23:14, Жкн. 19:12

+ 3:14 Лк. 23:18
+ 3:17 Элч. 13:27, 1 Тим. 1:13
+ 3:21 Лк. 1:69-70, Рим. 1:2
+ 3:22 Мт. 17:5, Элч. 7:37
+ 3:24 1 Шам. 3:19-20
+ 3:25 Башт. 22:18, Башт. 26:4
+ 4:1 Мт. 22:23, Элч. 23:8
+ 4:3 Лк. 21:12
+ 4:6 Мт. 26:3, Лк. 3:2, Жкн. 18:13
+ 4:7 Лк. 20:2
+ 4:8 Мк. 13:11, Элч. 6:10, Элч. 13:9
+ 4:9 Элч. 3:6-8
+ 4:11 Лк. 20:17, 1 Пет. 2:7
+ 4:12 Мт. 1:21
+ 4:14 Элч. 3:11
+ 4:19 Элч. 5:29
+ 4:21 Лк. 20:6, Лк. 22:2, Элч. 5:26
+ 4:27 Лк. 23:1, Лк. 23:11, Элч. 3:13
+ 4:29 Эф. 6:19
+ 4:31 Элч. 2:4, Элч. 13:52
+ 4:32 Элч. 2:44
+ 4:34 2 Кор. 8:14

+ 4:36 Элч. 9:27, Элч. 13:2, Элч. 15:36, Гал. 2:9

+ 5:12 Мк. 16:20, Жкн. 10:23, Элч. 3:11

+ 5:15 Мк. 6:55, Элч. 19:11-12

+ 5:17 Элч. 4:1, Элч. 23:8, Мк. 15:10, Элч. 13:45

+ 5:18 Лк. 21:12, Элч. 4:3
+ 5:19 Элч. 12:7-10, Элч. 16:26
+ 5:26 Лк. 20:6, Лк. 22:2, Элч. 4:21
+ 5:27 Мт. 10:17, Мт. 26:59
+ 5:28 Элч. 4:17-18, Мт. 27:25
+ 5:29 Элч. 4:19
+ 5:32 Лк. 24:48, Жкн. 15:26
+ 5:33 Элч. 7:54
+ 5:34 Элч. 22:3,
+ 5:37 Лк. 2:2
+ 5:41 Мт. 5:12, 1 Пет. 4:13-14, 2 Кор. 12:10
+ 6:1 Элч. 9:29
+ 6:3 1 Тим. 3:8

+ 6:5 Элч. 8:5, Элч. 21:8, Элч. 2:11, Элч. 13:43

+ 6:6 1 Тим. 4:14, 1 Тим. 5:22, 2 Тим. 1:6
+ 6:7 Элч. 12:24, Элч. 19:20
+ 6:10 Элч. 4:8, Лк. 21:15
+ 6:11 1 Пад. 21:10, Мт. 26:59
+ 6:13 Элч. 21:28
+ 6:14 Мт. 26:61, Жкн. 2:19-22, Мт. 5:17
+ 7:2 Башт. 11:31, Башт. 12:4
+ 7:3 Башт. 12:1
+ 7:4 Башт. 11:32

+ 7:5 Башт. 15:3, Башт. 18:10, Башт. 12:7, Башт. 13:15, Башт. 15:18

+ 7:6 Башт. 15:13,

+ 7:7 Башт. 15:14,

+ 7:8 Башт. 17:9-14, Башт. 21:2-4, Башт. 25:26, Башт. 29:31-35, Башт. 30:5-24

+ 7:9 Башт. 37:11, Башт. 37:28, Башт. 39:2
+ 7:10 Башт. 41:37-43
+ 7:12 Башт. 42:1-5
+ 7:13 Башт. 43:1-15, Башт. 45:1-4
+ 7:14 Башт. 45:9-10, Башт. 46:27
+ 7:15 Башт. 46:5, Башт. 46:28, Башт. 49:33,
+ 7:16 Башт. 50:25, Жаш. 24:32
+ 7:20 Эвр. 11:23
+ 7:33 Жаш. 5:15
+ 7:37 Элч. 3:22
+ 7:43 1 Пад. 11:5-7,
+ 7:44 Аян 15:5,
+ 7:45 Жаш. 3:14-17, Жаш. 3:10
+ 7:46 2 Шам. 7:1-2, 1 Пад. 8:17
+ 7:47 1 Пад. 6
+ 7:48 1 Пад. 8:27, Элч. 17:24
+ 7:52 1 Пад. 18:4, Мт. 23:37
+ 7:53 Гал. 3:19, Эвр. 2:2
+ 7:54 Элч. 5:33
+ 7:55 Мк. 16:19

+ 7:56 Мк. 1:10, Мк. 16:19, Элч. 7:56, Эвр. 1:3

+ 7:58 1 Пад. 21:13, Элч. 8:1, Элч. 22:20
+ 7:59 Лк. 23:46
+ 7:60 Лк. 22:41, Лк. 23:34
+ 8:1 Элч. 22:20, Жкн. 16:2, Мт. 10:23
+ 8:3 Гал. 1:13, 1 Кор. 15:9, Флп. 3:6
+ 8:4 Мк. 4:14, Элч. 11:19
+ 8:5 Элч. 6:5, Элч. 21:8
+ 8:7 Лк. 4:35, Мк. 16:17-18
+ 8:13 Мт. 28:19, Элч. 16:33, Элч. 18:8
+ 8:14 Элч. 1:8
+ 8:15 Элч. 2:38

+ 8:16 Мт. 28:19, Элч. 19:5, Элч. 10:44, Элч. 11:15

+ 8:17 Элч. 9:17, Элч. 19:6
+ 8:22 2 Тим. 2:25
+ 8:25 Жкн. 4:39

+ 8:26 Элч. 5:19, Элч. 10:4, Элч. 11:13, Элч. 12:7, Элч. 27:23

+ 8:29 Элч. 10:19
+ 8:31 Рим. 10:14
+ 8:35 Лк. 24:27
+ 8:40 Жаш. 13:3
+ 9:1 Элч. 8:3, Жкн. 16:2
+ 9:3 Элч. 22:6-11, Элч. 26:12-18
+ 9:10 Элч. 22:12, Башт. 22:1
+ 9:11 Элч. 21:39, Элч. 22:3
+ 9:15 Рим. 1:5, Гал. 1:15-16, 1 Тим. 2:7,
+ 9:16 Элч. 20:23, 1 Тес. 3:3
+ 9:17 Элч. 8:17, Элч. 19:6
+ 9:19 Гал. 1:17
+ 9:21 Гал. 1:13, Гал. 1:23
+ 9:22 1 Тим. 1:12, Элч. 18:28
+ 9:23 Элч. 20:3, Элч. 23:30

+ 9:25 Жаш. 2:15, 1 Шам. 19:12, 2 Кор. 11:32-33

+ 9:27 Элч. 4:36, Элч. 13:2, Элч. 15:36, Гал. 2:9, 1 Кор. 9:6, Гал. 1:18-19

+ 9:29 Элч. 6:1
+ 9:30 Элч. 11:25
+ 9:34 Элч. 3:6

+ 9:36 Жаш. 19:46, Жкн. 13:14, 1 Тим. 2:10, 1 Тим. 5:10

+ 9:40 Мт. 9:25, Элч. 28:8, Жкп. 5:16
+ 9:41 Мк. 1:31, Мк. 5:41, Мк. 9:27, Элч. 3:7
+ 10:2 Мт. 8:10, Лк. 7:4-5
+ 10:3 Элч. 3:1
+ 10:4 Элч. 8:26, Аян 8:4
+ 10:6 Элч. 9:43
+ 10:9 Элч. 11:5-14

+ 10:15 Мк. 7:15-16, Рим. 14:14, 1 Тим. 4:4, Тит 1:15

+ 10:19 Элч. 8:29
+ 10:22 Лк. 7:4-5
+ 10:25 Элч. 16:29
+ 10:26 Аян 19:10, Аян 22:8-9
+ 10:28 Жкн. 4:9, Жкн. 18:28
+ 10:34 Рим. 2:11, Рим. 10:12
+ 10:35 Рим. 10:12
+ 10:37 Мк. 1:14

+ 10:38 Мт. 3:16, Жкн. 1:32-33, Мт. 4:24, Лк. 13:16

+ 10:42 Жкн. 5:22, Элч. 17:31, 1 Пет. 4:5, 2 Тим. 4:1

+ 10:43 Лк. 24:27, Рим. 3:21
+ 10:46 Мк. 16:17, 1 Кор. 12:10
+ 10:47 Элч. 2:4
+ 10:48 Элч. 2:38
+ 11:2 Элч. 15:1, Гал. 2:12
+ 11:3 Лк. 15:2, Гал. 2:12
+ 11:5 Элч. 10:9-32
+ 11:9 Мк. 7:19, Элч. 10:15
+ 11:12 Элч. 15:9
+ 11:13 Элч. 8:26
+ 11:15 Элч. 10:44
+ 11:16 Элч. 1:5
+ 11:17 Элч. 2:38
+ 11:19 Элч. 8:1
+ 11:22 Элч. 4:36, Элч. 9:27, Элч. 13:1
+ 11:24 Элч. 6:5
+ 11:25 Элч. 9:30
+ 11:27 Элч. 13:1, Элч. 15:32
+ 11:28 Элч. 21:10, Мт. 24:7, Элч. 18:2
+ 12:2 Лк. 5:10, Мк. 10:39
+ 12:4 Лк. 22:33
+ 12:5 2 Кор. 1:11, Эф. 6:18
+ 12:7 Элч. 8:26, Элч. 16:26
+ 12:10 Элч. 5:19, Элч. 16:26
+ 12:11 2 Кор. 1:10

+ 12:12 Элч. 13:5, Элч. 15:37, 1 Пет. 5:13, Кол. 4:10, 2 Тим. 4:11, Фил. 1:24

+ 12:15 Мт. 18:10-11, Эвр. 1:14

+ 12:17 Элч. 15:13, Элч. 21:18, Жкп. 1:1, Гал. 1:19, Гал. 2:9

+ 12:23 Аян 16:9, 2 Шам. 24:16,
+ 12:24 Элч. 6:7, Элч. 19:20
+ 12:25 Элч. 11:29-30, Элч. 12:12

+ 13:1 Элч. 11:27, Элч. 4:36, Элч. 11:22, Лк. 3:1

+ 13:2 Лк. 2:37, Рим. 1:1, Гал. 1:15
+ 13:5 Элч. 12:12, Элч. 15:37, Кол. 4:10
+ 13:6 Мт. 7:15
+ 13:9 Элч. 4:8, Элч. 6:10
+ 13:13 Элч. 15:38
+ 13:15 Лк. 8:41, Элч. 18:8

+ 13:19 Жаш. 14:1, Бий. 2:16, Бий. 3:9, 1 Шам. 12:11

+ 13:21 1 Шам. 8:5, 1 Шам. 9:1, 1 Шам. 10:1, 1 Шам. 13:1

+ 13:22 1 Шам. 15:23, 1 Шам. 13:14,
+ 13:24 Лк. 3:3
+ 13:25 Лк. 3:16, Жкн. 1:20, Жкн. 1:27
+ 13:27 Элч. 3:17, Лк. 24:26-27
+ 13:28 Лк. 23:23
+ 13:29 Лк. 23:53
+ 13:30 Лк. 24:6
+ 13:31 Элч. 1:3, Лк. 24:48
+ 13:32 Эвр. 1:5, Эвр. 5:5
+ 13:34 Рим. 6:9,
+ 13:35 Элч. 2:27
+ 13:36 1 Пад. 2:10, Элч. 2:29
+ 13:38 Мт. 1:21, 1 Жкн. 2:12

+ 13:39 Рим. 3:20, Гал. 2:16, Гал. 3:11, Рим. 3:28

+ 13:43 Элч. 2:11, Элч. 6:5

+ 13:45 Элч. 5:17

+ 13:46 Элч. 4:30, Эф. 6:19, Мт. 10:11, Мт. 22:8, Аян 3:4, Мк. 12:9, Элч. 18:6

+ 13:47 Элч. 26:23
+ 13:50 1 Тес. 2:15
+ 13:51 Мт. 10:14, Мк. 6:11, Лк. 9:5
+ 13:52 Элч. 2:4, Элч. 4:31
+ 14:1 Элч. 13:5
+ 14:3 Элч. 4:30, Эф. 6:19
+ 14:4 Мт. 10:34, Лк. 12:51
+ 14:6 Мт. 10:23
+ 14:8 Элч. 3:2
+ 14:9 Мт. 9:2
+ 14:10 Элч. 3:8
+ 14:11 Элч. 28:6
+ 14:14 Мк. 14:63
+ 14:15 1 Тес. 1:9
+ 14:17 Мт. 5:45,
+ 14:19 2 Кор. 11:25

+ 14:22 Кол. 1:23, Жкн. 15:20, 1 Пет. 2:21, 1 Пет. 5:9, 1 Тес. 3:3, 2 Тим. 3:12

+ 14:23 Элч. 13:2, Элч. 20:32
+ 14:26 Элч. 13:3
+ 15:2 Гал. 5:2
+ 15:7 Элч. 10:20

+ 15:8 1 Пад. 8:39, Элч. 1:24, Элч. 10:44, Элч. 10:47

+ 15:9 Элч. 11:12,
+ 15:10 Гал. 5:1
+ 15:11 Эф. 2:8, Тит 2:11, Тит 3:7

+ 15:13 Элч. 12:17, Жкп. 1:1, Гал. 1:19, Гал. 2:9

+ 15:20 1 Кор. 8:1, 1 Кор. 10:19-20, Аян 2:14,

+ 15:22 1 Пет. 5:12, 2 Кор. 1:19, 2 Тес. 1:1
+ 15:24 Гал. 1:7, Гал. 5:10
+ 15:28 Элч. 15:20
+ 15:32 Элч. 11:27
+ 15:35 Элч. 13:1
+ 15:37 Элч. 12:12, Элч. 13:5, Кол. 4:10
+ 15:38 Элч. 13:13
+ 15:40 Элч. 15:32

+ 16:1 Рим. 16:21, 1 Кор. 4:17, Флп. 2:19, Кол. 1:1, 1 Тес. 3:2, 2 Тес. 1:1, 1 Тим. 1:2, 2 Тим. 1:2

+ 16:3 1 Кор. 9:20, Гал. 2:3
+ 16:4 Элч. 15:28-29
+ 16:5 Элч. 6:7
+ 16:6 Элч. 18:23
+ 16:7 Флп. 1:19
+ 16:8 Элч. 20:5, 2 Кор. 2:12, 2 Тим. 4:13
+ 16:12 Флп. 1:1
+ 16:14 Лк. 24:45
+ 16:15 Элч. 11:14, Элч. 16:33-34
+ 16:18 Мк. 9:38
+ 16:21 Эст. 3:8
+ 16:22 2 Кор. 6:4-5, 2 Кор. 11:23-25
+ 16:24 1 Тес. 2:2

+ 16:26 Элч. 4:31, Элч. 5:19, Элч. 12:7, Элч. 12:10

+ 16:27 1 Пад. 20:39, Элч. 12:19
+ 16:29 Элч. 10:25
+ 16:30 Лк. 3:10, Элч. 2:37
+ 16:31 Мк. 16:16, Рим. 10:9
+ 16:33 Элч. 11:14, Элч. 16:15
+ 16:34 Жкн. 4:53, Элч. 18:8
+ 16:37 Элч. 22:25
+ 16:39 Мт. 8:34
+ 16:40 Элч. 16:14
+ 17:1 Флп. 4:16
+ 17:2 Элч. 13:5, Элч. 14:1
+ 17:3 Лк. 24:26-27
+ 17:5 1 Тес. 2:14-16
+ 17:7 Лк. 23:2
+ 17:16 2 Пет. 2:8
+ 17:19 Мк. 1:27
+ 17:24 Мт. 11:25, 1 Пад. 8:27, Элч. 7:48
+ 17:25 Башт. 2:7,
+ 17:26 Башт. 3:20,
+ 17:30 1 Пет. 1:14, Рим. 3:25-26, Эф. 4:18

+ 17:31 Мт. 12:36, Жкн. 5:22, Элч. 10:42, 1 Пет. 4:5

+ 18:2 Рим. 16:3, 1 Кор. 16:19, 2 Тим. 4:19, Элч. 11:28

+ 18:4 Элч. 13:5
+ 18:5 1 Тес. 3:6
+ 18:6 Элч. 13:46

+ 18:8 Лк. 8:41, Элч. 13:15, 1 Кор. 1:14, Жкн. 4:53, Элч. 16:34

+ 18:15 Элч. 23:29
+ 18:18 Элч. 18:2, Рим. 16:1,
+ 18:19 Элч. 19:1, Элч. 20:16
+ 18:21 Жкп. 4:15
+ 18:23 Элч. 16:6

+ 18:24 Элч. 19:1, 1 Кор. 1:12, 1 Кор. 3:5, 1 Кор. 4:6, 1 Кор. 16:12, Тит 3:13

+ 18:25 Лк. 3:3, Элч. 19:3
+ 18:26 Элч. 4:30, Эф. 6:19
+ 18:27 1 Кор. 16:3, 2 Кор. 3:1
+ 18:28 Элч. 9:22
+ 19:1 Элч. 18:21
+ 19:3 Элч. 18:25
+ 19:4 Лк. 3:3, Жкн. 1:7
+ 19:5 Мт. 28:19, Элч. 8:16
+ 19:6 Элч. 8:17, Элч. 9:17, Элч. 10:46
+ 19:8 Элч. 4:30, Эф. 6:19
+ 19:12 Элч. 5:15
+ 19:13 Мт. 12:27, Мк. 9:38, Лк. 9:49
+ 19:15 Лк. 4:34, Жкп. 2:19
+ 19:18 Мк. 1:5, Жкп. 5:16
+ 19:20 Элч. 6:7, Элч. 12:24

+ 19:21 Рим. 15:26, 1 Кор. 16:5, Рим. 15:23-24

+ 19:22 Элч. 16:1
+ 19:29 Элч. 19:29, Кол. 4:10, Фил. 1:24
+ 20:1 Элч. 19:21
+ 20:3 Элч. 9:23, Элч. 23:30

+ 20:4 Элч. 19:29, Эф. 6:21, Кол. 4:7, 2 Тим. 4:12, 2 Тим. 4:20, Тит 3:12

+ 20:5 Элч. 16:8
+ 20:6 Элч. 12:3
+ 20:7 1 Кор. 16:2, Аян 1:10
+ 20:10 1 Пад. 17:21,
+ 20:16 Элч. 2:1
+ 20:18 Элч. 18:19, 1 Тес. 1:5
+ 20:23 Элч. 9:16, Элч. 21:33
+ 20:24 2 Тим. 4:7

+ 20:28 Жкн. 21:16-17, 1 Пет. 5:2, 1 Пет. 1:18-19

+ 20:29 Мт. 7:15, Жкн. 10:12
+ 20:30 2 Пет. 2:1, 2 Кор. 11:13, 1 Тим. 4:1
+ 20:31 Мк. 14:38
+ 20:32 Элч. 14:23, 1 Пет. 1:4
+ 20:33 1 Шам. 12:3, 2 Кор. 7:2
+ 20:34 Элч. 18:3
+ 20:35 Мт. 10:8
+ 20:36 Элч. 21:5
+ 21:4 Элч. 20:23
+ 21:5 Элч. 20:36
+ 21:8 Элч. 6:5, Элч. 8:5
+ 21:9 Лк. 2:36, Элч. 2:17-18
+ 21:10 Элч. 11:28
+ 21:11 1 Пад. 11:30,
+ 21:12 Мт. 16:21-23
+ 21:13 Элч. 20:24, Флп. 2:17
+ 21:18 Элч. 12:17, Жкп. 1:1
+ 21:20 Рим. 10:2
+ 21:21 Рим. 2:28-29, 1 Кор. 7:19
+ 21:24 Элч. 18:18
+ 21:25 Элч. 15:29
+ 21:28 Элч. 6:13,
+ 21:29 Элч. 20:4
+ 21:33 Элч. 20:23, Элч. 21:11
+ 21:34 Элч. 19:32
+ 21:39 Элч. 9:11, Элч. 22:3

+ 22:3 Элч. 9:11, Элч. 21:39, Элч. 5:34, Флп. 3:6

+ 22:4 Элч. 8:3
+ 22:5 Элч. 9:1-2
+ 22:6 Элч. 9:3-6, Элч. 26:12-18
+ 22:12 Элч. 9:17
+ 22:15 Элч. 9:15
+ 22:16 Элч. 9:18
+ 22:17 Элч. 9:26
+ 22:20 Элч. 7:58
+ 22:25 Элч. 16:37

+ 23:1 1 Кор. 4:4, 2 Кор. 1:12, 2 Тим. 1:3, Эвр. 13:18

+ 23:2 Элч. 24:1, 1 Пад. 12:24
+ 23:4 Жкн. 18:22
+ 23:6 Элч. 4:1, Флп. 3:5, 1 Кор. 15:13
+ 23:8 Мт. 22:23, Лк. 20:27
+ 23:9 Жкн. 12:29
+ 23:11 Элч. 27:23
+ 23:24 Элч. 24:3, Элч. 25:14
+ 23:27 Элч. 21:32-33, Элч. 22:27
+ 23:28 Элч. 22:30
+ 23:29 Элч. 18:15
+ 23:30 Элч. 9:23, Элч. 20:3
+ 23:34 Элч. 21:39
+ 24:1 Элч. 23:2
+ 24:5 Лк. 23:2
+ 24:6 Элч. 21:27-29
+ 24:15 Аян 20:6, Аян 20:13
+ 24:16 Элч. 23:1, Эвр. 13:18
+ 24:17 Рим. 15:25-28, 1 Кор. 16:1, Гал. 2:10
+ 24:18 Элч. 21:26
+ 24:21 Элч. 23:6
+ 24:25 Элч. 17:32
+ 25:3 Элч. 23:12
+ 25:10 Рим. 13:1
+ 25:12 Элч. 23:11
+ 25:19 Элч. 18:15, Элч. 23:29
+ 25:24 Элч. 22:22
+ 25:25 Лк. 23:14, Элч. 23:29
+ 26:1 Мт. 10:18, Элч. 9:15
+ 26:4 Гал. 1:13
+ 26:5 Элч. 23:6, Флп. 3:5
+ 26:7 Мт. 19:28, Жкп. 1:1
+ 26:8 1 Кор. 5:12
+ 26:9 Жкн. 16:2, 1 Тим. 1:13
+ 26:10 Элч. 8:3
+ 26:11 Элч. 9:1
+ 26:12 Элч. 9:3-6, Элч. 22:6-11
+ 26:18 Эвр. 2:14-15
+ 26:20 Элч. 9:20
+ 26:21 Элч. 21:27, Элч. 21:30

+ 26:23 1 Кор. 15:20, Кол. 1:18, Аян 1:5, Элч. 13:47

+ 26:29 Элч. 21:33
+ 26:31 Элч. 23:29
+ 26:32 Элч. 25:12
+ 27:1 Элч. 25:12
+ 27:2 Элч. 19:29
+ 27:6 Элч. 28:11
+ 27:14 Мк. 4:37
+ 27:18 Жун. 1:5
+ 27:23 Элч. 8:26
+ 27:24 Элч. 23:11
+ 27:26 Элч. 28:1

+ 27:34 1 Шам. 14:45, 2 Шам. 14:11, 1 Пад. 1:52, Лк. 21:18

+ 27:35 Мт. 15:36
+ 27:43 Элч. 27:3
+ 28:5 Мк. 16:18, Лк. 10:19
+ 28:6 Элч. 14:11
+ 28:8 Элч. 9:40, Жкп. 5:16
+ 28:11 Элч. 27:6
+ 28:18 Элч. 23:29, Элч. 26:31-32
+ 28:23 Лк. 24:27
+ 28:25 Мт. 15:7
+ 28:27 Мт. 13:15, Мк. 4:12, Жкн. 12:40
+ 28:28 Лк. 3:6
+ 28:31 Элч. 4:29, Эф. 6:19

+ https://ibt.org.ru/ftpmirror/pub/ebook/KGZ/KYLSC/Ыйык-Китеп__Tran.azw3

Table of Contents

- Ыйык Китеп

- Элчилер

- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
- 11
- 12
- 13
- 14
- 15
- 16
- 17
- 18
- 19
- 20
- 21
- 22
- 23
- 24
- 25
- 26
- 27
- 28