ХъыбарыфӀыр • ЩӀэдзапӀэр • Уэрэд ЛъапӀэхэр: Рим
Author: Institutet för Bibelöversättning
Date: 2021-04-03T01:37:24.574659+00:00

Хъыбарыфӏыр, Щӏэдзапӏэр Уэрэд, Лъапӏэхэр

Хъыбарыфӏыр, Щӏэдзапӏэр Уэрэд, Лъапӏэхэр

1. Пэублэ Псалъэ

1. Рим

ХЪЫБАРЫФӀЫР

ЩӀЭДЗАПӀЭР

УЭРЭД ЛЪАПӀЭХЭР

КъэбэрдейбзэкӀэ

Библиер зэдзэкӀыным елэж

Стокгольм

2017

ХъыбарыфӀыр

ЩӀэдзапӀэр

Уэрэд ЛъапӀэхэр

ХъыбарыфӀыр, 4-рей зэдзэкӀыгъуэ 2017

ЩӀэдзапӀэр, 2-рей зэдзэкӀыгъуэ 2017

Уэрэд ЛъапӀэхэр, 1-рей зэдзэкӀыгъуэ 2017

ЗэзыдзэкӀар: Къармокъуэ Хьэмид

КъыдэзыгъэкӀыр:

Библиер зэдзэкӀыным елэжь Институт, 2017

Стокгольм, Швеция

Новый Завет, Бытие, Псалтирь на кабардинском языке

Новый Завет, четвертое издание 2017

Бытие, второе издание 2017

Псалтирь, первое издание 2017

Переводчик: Кармоков Хамид

New Testament, Genesis, Psalms in the Kabardian language

New Testament, fourth edition 2017

Genesis, second edition 2017

Psalms, first edition 2017

Translator: Karamokov Khamid

© Библиер зэдзэкӀыным елэжь Институт, 1993, 2007, 2011, 2017

Стокгольм, Швеция

© Institute for Bible Translation 1993, 2007, 2011, 2017

Stockholm, Sweden

ISBN 978-91-87149-08-5

Printed by Printcorp, Belarus. Order 17024 (5781).

Пэублэ Псалъэ

ПЭУБЛЭ ПСАЛЪЭ

Си ныбжьэгъу лъапӀэ!

БиблиекӀэ зэджэ тхылъыр зищӀысым ущыгъуазэ? Библием итыр Тхьэм и псалъэу зыми зэримыхъуэкӀыу, зэи мыкӀуэду къэнэнуращ. Тхьэм дунейри цӀыхури къызэригъэщӀари, цӀыхур дунейм щӀытетри зэхыдегъэщӀыкӀ Библием. Библием щызэхуэхьэсащ Тхьэм къыбгъэдэкӀа псалъэу тхыжа хъуа псори. Библиер илъэс минрэ щитхукӀэ ятхащ. Зытхар цӀыху ищӀ хуэдиз мэхъу. Абыхэм ягу кърилъхьэри, Тхьэм и Псэ ЛъапӀэм Тхьэм и псалъэхэр яригъэтхащ.

Библиер ӀыхьитӀу зэхэлъщ: Пасэрей ЗэгурыӀуэныгъэр икӀи ХъыбарыфӀыр (Инджылыр), Ветхий и Новый Завет арщ. Пасэрей ЗэгурыӀуэныгъэр Хьисэ къэхъун и пэ ятхащ. ХъыбарыфӀыр Хьисэ къыщыхъуа лӀэщӀыгъуэм къриубыдэу ятхащ. Илъэс бжыкӀэ дызытетыр Хьисэ Мэссихь къыщалъхуа илъэсым щыдоублэ.

Пасэрей ЗэгурыӀуэныгъэр журтыбзэкӀэ ятхащ, ХъыбарыфӀыр зэрытхар алыджыбзэщ (грекыбзэщ). Ахэр а лъэхъэнэм щыӀа культурэхэм я бзэу щытащ.

Пасэрей ЗэгурыӀуэныгъэм къеӀуатэ дунейр Тхьэм къызэригъэщӀари цӀыхум япэу гуэныхь зэрищӀари, Тхьэм и лъэпкъ Израиль и тхыдэм топсэлъыхь, бегъымбархэм ятеухуа хъыбархэри Тхьэм и псалъэхэр бегъымбархэм я гум ирилъхьэу абыхэм цӀыхухэм къазэрыжригъэӀари итщ. Сабурри Пасэрей ЗэгурыӀуэныгъэм щыщщ. Сабур хъужыр бегъымбар Даут иуса уэрэдхэрщ, псалъэхэу Даут Тхьэр зэригъэлъапӀэр, зэрелъэӀуращ. ЕкклесиасткӀэ зэджэ тхылъри, бегъымбар Ӏэюб и хъыбар зэрыт тхылъри, нэгъуэщӀхэри итщ Пасэрей ЗэгурыӀуэныгъэм.

ХъыбарыфӀым итщ Зиусхьэн Хьисэ Мэссихьу ди КъегъэлакӀуэр къызэрыхъуар, абы и псэукӀэр, Ӏуэхуу абы цӀыхухэм яригъэщӀар, гуэныхь зыӀэщӀэщӀа цӀыхухэр къригъэлын папщӀэ, жорым зэрыкӀэрылӀыхьар, лӀахэм къазэрыхэтэджыкӀыжар. Пасэрей чыристанхэм я зэкъуэшыныгъэмрэ абыхэм я фӀэщхъуныгъэр зэрагъэӀуамрэ я хъыбархэр итщ ХъыбарыфӀым. Тхьэм и Псэ ЛъапӀэм апостолхэу Паул, Петр, Иуан, Иудэ сымэ яригъэтха тхылъхэри ХъыбарыфӀым щыщщ. Апостолхэм я тхылъхэр зыхуэгъэзар япэ чыристанхэм я члисэ зэхуэсыр аращ, ахэр дэнэ щӀыпӀэкӀи щыпсэу чыристанхэми яхуэгъэзауэ щытщ.

ХъыбарыфӀым и иужьрей тхылъым итыр Хьисэ Мэссихь апостол Иуан Ӏуэху къыхуигъэнэхуахэращ (Апокалипсис жыхуаӀэрщ). А тхылъым дунейм и къутэжыгъуэм деж къэхъунур итщ.

Хьисэ Мэссихь цӀыхухэм къаригъэщӀа Ӏуэхухэм «ХъыбарыфӀкӀэ» (Евангелие) йоджэ. А ХъыбарыфӀыр зытеухуар сыт? Ар зытеухуар мыращ: «Тхьэм дунейм и цӀыхухэр апхуэдизкӀэ фӀыуэ илъэгъуати, езым и Къуэ закъуэр итащ, Тхьэм и КъуэмкӀэ фӀэщхъуныгъэ зиӀэ дэтхэнэ зыри мыкӀуэду къелын икӀи мыкӀуэдыжын гъащӀэ иӀэ хъун щхьэкӀэ» (Иуан 3:16). А ХъыбарыфӀым щыхьэт техъуэу ХъыбарыфӀым итыр тхылъиплӀ мэхъу: ХъыбарыфӀыр Маттэ къызэриӀуэтар, ХъыбарыфӀыр Марк къызэриӀуэтар, ХъыбарыфӀыр Лука къызэриӀуэтар, ХъыбарыфӀыр Иуан къызэриӀуэтар. Маттэрэ Иуанрэ Хьисэ и гъуэгу япэу теува цӀыху пщыкӀутӀым ящыщщ. Маркыр апостол Петр и тхакӀуэу щытащ, апостол Паул и гъусэхэми ящыщщ. Лука дохутыру щытащ. Ари апостол Паул и гъусэхэм ящыщт. Апхуэдэ щӀыкӀэкӀэ ХъыбарыфӀым щыхьэт техъуэр цӀыхуиплӀ мэхъу, зы щыхьэтым жиӀэм адрейм жиӀэр щыхьэт къытехъуэжу.

Библием итщ цӀыхум япэу гуэныхь къызэрихьар. Зэрыхъуаращи, Тхьэм цӀыхухэр зыпигъэкӀри, мыухыжын кӀуэдыныгъэм хуигъэзащ. Ауэ цӀыхухэр мыкӀуэду къригъэлын гухэлъ Тхьэм зэриӀэри итщ Библием. Тхьэм Зиусхьэн Хьисэ Мэссихьыр дунейм къигъэкӀуащ, щхьэщэхуж къурмэныпхъэ хъун папщӀэ. Хьисэ езыр зи фӀэщ хъу цӀыхухэм я гуэныхьхэр яхуипшыныжащ, псэукӀэ пэжым ухуэзышэ гъуэгур абыхэм къаригъэлъэгъуащ.

Библием пэжу къызэриӀуатэщи, цӀыхухэр мыкӀуэду къезыгъэлу, дунейр зи ӀэмыщӀэ илъыр Хьисэ Мэссихыц.

Дунейм япэ дыдэ щытрадза тхылъыр Библиеращ («Гутенберг Библие» 1452-56). ЕджэкӀэрэ тхэкӀэрэ зыщӀэ цӀыхухэр нэхъыбэ зэрыхъум, чыристан фӀэщхъуныгъэр дэнэ щӀыпӀэкӀи зэрынэсам къыхэкӀкӀэ, Библием еджэ цӀыхухэм я бжыгъэм хэхъуэ зэпытщ. Щыху еджахэри емыджахэри зыхуэныкъуэ тхылъ хъуащ Библиер. Псом хуэмыдэжу дыщытет лӀэщӀыгъуэм къриубыдэу Библиер цӀыхубэм нэхъ ялъэӀэсащ.

Бзэуэ зэрызэрадзэкӀам и бжыгъэмкӀэ плъытэмэ, тхылъу дунейм къытехьа псоми я пэ итщ Библиер. Илъэс щитху хуэдиз и пэкӀэ тхылъ тедзэныр къыщагупсысам щыгъуэ Библиер е Библием щыщ тхылъхэр зэрызэрадзэкӀар бзэ 33-рэ фӀэкӀа хъуртэкъым. 1804 гъэм нэсыху – а гъэм Библиер цӀыхухэм ялъэзыгъэӀэс хасэхэр къежьащ – Библиер зэрызэрадзэкӀар бзэ 67-рэ къудейщ. Ауэ епщыкӀубгъуанэ лӀэщӀыгъуэм Библием щыщ тхылъхэр бзэ 400-м нэблагъэкӀэ къыдагъэкӀащ. ЕтӀощӀанэ лӀэщӀыгъуэм къриубыдэу Библиер е Библием щыщ тхылъхэр бзэ 1600-кӀэ зэрадзэкӀащ. 2015 гъэм и кӀэм ирихьэлӀэу Библиер зэрызэрадзэкӀа бзэхэм я бжыгъэр 2935-рэ хъуащ. Абыхэм ящыщу Библиер зэрыщыту къызэрыдэкӀа бзэхэр 563-рэ мэхъу, ХъыбарыфӀыр бзэ 1334-кӀэ зэрадзэкӀащ, абы нэмыщӀу Библием щыщ зы тхылъ е тхылъ зыбжанэ бзэ 1038-кӀэ дунейм къытехьащ. Ди зэманым цӀыхуу дунейм тетым я процентитӀ къудейщ езыхэм я бзэкӀэ Библием щыщ тхылъ гуэр зимыӀэр. Мы лъэхъэнэм Библиер бзэ миным щӀигъукӀэ зэдзэкӀыным йолэжь. Абыхэм я нэхъыбапӀэр лъэпкъ цӀыкӀухэм я бзэхэращ. А бзэхэм ирипсалъэр цӀыху мин зыбжанэ нэхъыбэ хъуркъым, цӀыху щитхущих, уеблэмэ щэ ныкъуэхыщӀ фӀэкӀа зэрымыпсалъэхэри яхэтщ.

ЖытӀам къыщӀыгъужыпхъэщ еджэкӀэ зымыщӀэхэмрэ нэфхэмрэ Библием щыщ тхылъхэм CD-хэм е кассетэхэм тетхауэ едэӀуэну Ӏэмал зэраӀэр. Абы нэмыщӀкӀэ Библиер «браил» хьэрыфхэмкӀэ къыдагъэкӀ.

Дунейм къытехьа тхылъ псоми я экземпляр бжыгъэм уеплъмэ, Библиер псом япэ итщ. 1900 гъэм Библиеу экземпляр мелуанитху, Инджылу экземпляр мелуанибл къыдагъэкӀауэ щытащ. 1980 гъэм Библиеу экземпляр мелуан 36-рэ, Инджылу экземпляр мелуан 57-рэ традзащ. Абы нэмыщӀ, Библием щыщ тхылъхэр экземпляр мелуан щитху-щих хъууэ къыдэкӀащ.

Библием хуэдэу цӀыхухэм я деж щызэлъышӀыса хъуа тхылъ зыри щыӀэкъым.

Адыгэхэм я тхыдэм, я хабзэхэм, я бзэм, я ӀуэрыӀуатэм, я мифологием хыболъагъуэ чыристан диным ехьэлӀа Ӏуэхугъуэхэр. Пасэ лъэхъэнэхэм адыгэхэм чыристан диным и хабзэхэр ехьэжьауэ зэрахьэу зэрыщытам щыхьэт тохъуэ ахэр. Щапхъэ зыбжанэ къэтхьынщ.

МахуэцӀэхэу «щэбэтыр», «тхьэмахуэр» («Тхьэм и махуэ» жиӀэу аращ), «мэремыр» адыгэхэр чыристану щыщыта лъэхъэнэм къыщожьэ.

Нобэр къыздэсым адыгэбзэм хэтщ Инджыл псалъэр. А псалъэм иджыри пщӀэшхуэ хуащӀ. Къэбэрдей адыгэхэм «ИнджылкӀэ тхьэ соӀуэ» жаӀэ. НэгъуэщӀу жыпӀэмэ, адыгэхэм ХъыбарыфӀымкӀэ тхьэлъанэ ящӀ, псалъэ быдэ ят.

Адыгэхэм я ӀуэрыӀуатэм, я мифологием щӀыпӀэшхуэ щаубыд Мэрием, Елэ, нэгъуэщӀхэми. Елэ чыристан Илясым (Илием) къытекӀащ. Адыгэ мифологием Елэ къыхощ уэшхымрэ щыблэмрэ я тхьэу.

Чыристаныгъэм ехьэлӀауэ а зи гугъу тщӀахэм нэмыщӀ, иджыри Ӏэджэ хэбгъуэтэнущ адыгэхэм я хабзэхэм, я ӀуэрыӀуатэм, я мифологием.

Мы тхылъым и зэдзэкӀынымкӀэ, зэрызэдзэкӀар гъэтэмэмынымкӀэ щӀэгъэкъуэн къытхуэхъуащ щӀыпӀэ зэмылӀэужьыгъуэхэм щыпсэу адыгэхэр. Ахэр къыддэмыӀэпыкъуамэ, мы тхылъыр тхуэмыгъэхьэзырынкӀэ хъунт. Абыхэм ящыщ дэтхэнэми фӀыщӀэшхуэ худощӀ. Тхьэр арэзы къыфхухъу.

ХъыбарыфӀыр зэратхар пасэрей алыджыбзэрщ (грекыбзэрщ). Дэ пасэрей алыджыбзэкӀэ тха оригиналыр адыгэбзэ тщӀауэ аращ. Адрей бзэхэм хуэдэу, пасэрей алыджыбзэм и псалъэм мыхьэнэ зыбжанэ иӀэнкӀэ мэхъу. Абы къыхэкӀкӀэ адыгэбзэкӀэ тха ХъыбарыфӀымрэ урысыбзэкӀэ щыӀэ ХъыбарыфӀымрэ щызэтемыхуи урихьэлӀэнущ. Псалъэм папщӀэ, Екъуб 1:4 ит псалъэ гуэрым «шыӀэ» е «теубыдагъэ» къикӀыу щытынкӀэ хъунущ. Апхуэдэуи Ефес 6:22 ит псалъэ гуэрым е «гур гъэзэгъэн», е «гъэгушхуэн» къикӀынкӀэ мэхъу. Абы нэмыщӀ, пасэрей алыджыбзэм тэмэму дытетын папщӀэ, языныкъуэхэм деж зы псалъэ закъуэм и мыхьэнэр псалъитӀ-щыкӀэ е псалъэуха псокӀэ къыщытӀуатэ щыӀэщ.

Псалъэ гурыӀуэгъуейхэм къарыкӀыр псалъэгъэнахуэхэм къыщытхьащ. Мы тхылъым еджэ псори а псалъэгъэнахуэхэм хуэмыныкъуэнкӀи хъунщ, ауэ ахэр шӀэгъэкъуэн зыхуэхъуни щыӀэнущ.

Адыгэхэр, ахэр дэнэ щыпсэуми, мы тхылъым еджэну дыщогугъ, апхуэдэу дэ догугъэ адыгэбзэр мыкӀуэду дунейм къытенэнми мы тхылъыр хуэлэжьэну.

Библием щыщ япэ тхылъыр, «ЩӀэдзапӀэкӀэ» зэджэр, уи пащхьэ илъщ. Библиер Ӏыхьэ инитӀу гуэшащ: «Пасэрей ЗэгурыӀуэныгъэмрэ» «ХъыбарыфӀымрэ» (Инджыл). Библиер тхылъ хыщӀрэ хым нос, ахэр лӀэщӀыгъуэ зыбжанэкӀэ ятхащ, дунейр къыщигъэщӀам щыщӀэдзауэ лъэхъэнэщӀэм и япэ лӀэщӀыгъуэхэм къэхъугъэкъэщӀыгъэхэр къызэщӀаубыдэ абыхэм.

Пасэрей ЗэгурыӀуэныгъэм хохьэ: Теурэтыр, абы Мусэ и тхылъитхукӀэ йоджэ; бегъымбархэм я тхылъхэр, хъищэхэр, тхыдэ хъыбархэр, усэхэр зэрыт тхылъхэр.

«ЩӀэдзапӀэр» Теурэтым и япэ Ӏыхьэщ. Ар зытхар белджылыкъым, ауэ адрей тхылъиплӀым хуэдэу ари Мусэ итхауэ ялъытэ. Япэ тхылъым адыгэбзэкӀэ и цӀэр «ЩӀэдзапӀэщ», и мыхьэнэкӀэ «Генезис» жыхуаӀэм пэблагъэщ, пасэрей урымыбзэкӀэ щызэрадзэкӀкӀэ, а псалъэрщ къагъэсэбэпыр.

«ЩӀэдзапӀэр» едзыгъуэ 50 мэхъу зытепсэлъыхь елъытакӀэ ахэр гупитӀу бгуэш хъунущ. Япэ едзыгъуэ 11-м къаӀуатэ махуихым и кӀуэцӀкӀэ Тхьэм Езым и ПсалъэкӀэ дунейр къызэригъэщӀар: уафэр, щӀыгур, къэкӀыгъэхэр, псэущхьэхэр, щӀым япэ къытехъуа цӀыхухэу Ӏэдэмрэ Хьэуарэ. Дунейм тет цӀыху лъэпкъ псори къызытепщӀыкӀахэм (Ӏэдэмрэ Хьэуарэ), Тхьэм и унафэм ебакъуэри, я хадэм ит, емрэ фӀымрэ зэхэзыгъэкӀ жыгым пыт пхъэщхьэмыщхьэр яшхащ, абы къыхэкӀыуи дунейр гуэныхыцӀэным хадзащ. Абы къыкӀэлъокӀуэ Къаин, Хьэбэл, Нухь сымэ, гуэныхыцӀэным зэлъищта дунейр игъэпшынэн щхьэкӀэ, Тхьэм псыдзэшхуэ къазэрыщӀигъэуам теухуа хъыбархэр. Абы къыхэкӀэ псэ зыпыт псори кӀуэдащ, Тхьэм и унафэкӀэ Нухь кхъухьым иригъэтӀысхьа псэущхьэхэм, къуалэбзухзм нэмыщӀ Бабилон чэщанэм и хъыбарыр зытеухуар зэрымыжыӀэдаӀуэм щхьэкъ Тхьэм цӀыхур зэригъэпщынарщ.

«ЩӀэдзапӀэм» и етӀуанэ Ӏыхьэм щыщ 12-50-нэ едзыгъуэхэр Ибрэхьим щӀэдзапӀэ зыхуэхъуа журт лъэпкъыр къызытекӀаращ. Дунейм ехыжыху, Тхьэм хуэщыпкъащ ар. Абы зэрыхуэӀурыщӀэм и щыхьэту, Ибрэхьим фӀыуэ илъагъу и къуэ закъуэр Тхьэм тыхь хуищӀынкӀэ хьэзырт. Абы папщӀэ Тхьэм псалъэ быдэ къритащ: «ИпэжыпӀэ, Сэ си нэфӀ ныпщыхуэнщ уэ. Сэ згъэбэгъуэнщ уэ къыптехъукӀыну цӀыхухэр, я бжыгъэкӀэ уафэм ис вагъуэхэм хуэдизу, хы Ӏуфэ пшахъуэм хуэдизу; уэ къыптехъукӀынухэм я бийхэм я къалэ куэбжэхэр ебэнущ. Уи бынхэм я хьэтыркӀэ, щӀыгум тет цӀыху псоми Си нэфӀ ящыхуэнщ, уэ укъызэрызэлъэӀуам папщӀэ» (ЩӀэдзапӀэ 22:17-18).

Ибрэхьим ехьэлӀа хъыбарым ущрохьэлӀэ абы и къуэ, хьэрыпхэр къызытехъукӀа Исмэхьил и Ӏуэху зэрыхъуам. «ЩӀэдзапӀэр» топсэлъыхь Исхьэкъ, абы и фыз Ребеккэ, и къуэ Екъуб сымэ. Исхъэкъ и къуэхэр щӀэдзапӀэ яхуэхъуащ журт лъэпкъым и лӀэужь пщыкӀутӀым. Абыхэм псэупӀэ яхуэхъуар Ханаан щӀыгуращ, абы щыщщ иджырей Палестинэмрэ Израилымрэ.

«ЩӀэдзапӀэм» и иужьрей едзыгъуэхэр теухуащ Екъуб и къуэ нэхъыщӀэ Исуф. Ар щӀалэщӀэу и къуэшхэм мысырхэм иращащ, гъэру яӀыгъыну лъэрызехьэти, гугъуехь псоми пэлъэщащ ар, Мысырым къулыкъушхуэ къыщылъысащ, абы лӀыщхьэ щыхъуащ.

Тхылъыр адыгэбзэкӀа зэддзэкӀащ, пасэрей журтыбзэкӀэ тха Ӏэрытхыр (масорет Ӏэрытхыр) лъабжьэ хуэтщӀри. Дэ зэддзэкӀар къыщхьэщокӀ Урыс синодым зэридзэкӀа Библием.

Библием хэтщ адыгэбзэкӀэ пхузэмыдзэкӀ термин гуэрхэр, ахэр гурыӀуэгъуэ тщӀащ, къыхэдгъэщурэ.

Пасэрей журтыцӀэхэр адыгэбзэм и макъхэмкӀэ къызэрытӀуэтэным дыхэтащ, ар нахъ тфӀэзахуэти.

Библиер зэдзэкӀыным елэжь Институтыр мэгугъэ мы тхылъыр цӀыхум къабыл ящӀынкӀэ, абы нэхъ хуэныкъуэр Тхылъ ЛъапӀэмрэ Тхьэм дунейр къызэригъэщӀамрэ я хъыбархэм дахьэххэрщ.

Библиер зэдзэкӀыным и Институтым фӀыщӀэ ахуещӀ зэдзэкӀакӀуэхэм, редакторхэм, мы Ӏуэху щхьэпэм сэбэп хэхъухьа псоми. Адыгэхэм я анэдэлъхубзэкӀэ абы щыгъуазэ зыхуащӀыну Ӏэмал яӀэ зэрыхъуар хуабжьу ди гуапэщ.

Рим

Рим

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

6. 6

7. 7

8. 8

9. 9

10. 10

11. 11

12. 12

13. 13

14. 14

15. 15

16. 16

1-НЭ ЕДЗЫГЪУЭ

ФӀЭЩХЪУНЫГЪЭ ЯӀЭУ РИМ КЪАЛЭМ ДЭСХЭМ АПОСТОЛ ПАУЛ ЯХУИТХА ТХЫЛЪ

ФӀэхъус

1^1Сэ сы-Паулщ, Хьисэ Мэссихь сыхуолажьэ. Мэссихь и апостол[*] сыхъуну Тхьэм сыкъыхуриджэри, езым деж къикӀ хъыбарыфӀыр[*] цӀыхухэм яхуэсӀуэтэну сигъэуващ. 2А хъыбарыфӀымкӀэ Тхьэм и бегъымбархэм я жьэкӀэ цӀыхухэр игъэгугъащ, и псалъэ тха лъапӀэхэм[*] зэрыхэтым хуэдэу+. 3А хъыбарыфӀыр зытеухуар и Къуэращ. Ар цӀыхуу къэхъуауэ, Даут пащтыхьым къытехъукӀа цӀыхухэм ящыщащ+. 4Хьисэ лӀахэм къазэрыхэтэджыкӀыжамкӀэ Тхьэм и Псэ ЛъапӀэм ар Тхьэм зэри-Къуэр лъэщыгъэкӀэ къигъэнэхуащ. Аращ Хьисэ Мэссихьу дэ ди Зиусхьэныр. 5Мэссихь къыпкъырыкӀыу Тхьэм и нэфӀ къысщихуэри, Мэссихь и цӀэкӀэ лъэпкъ псоми фӀэщхъуныгъэ яӀэ згъэхъуу, езым езгъэдэӀуэн щхьэкӀэ, апостолу сигъэуващ+. 6Фэри абыхэм фащыщщ, Хьисэ Мэссихь и бынхэм ящыщ фыхъуну фэри фыкъыхуриджащ.

7Фэ, Рим къалэм дэсу, Тхьэм фӀыуэ илъагъуу, и цӀыху лъапӀэхэм ящыщ хъуну къыхуриджахэм, мы тхылъыр ныфхузотх.

Тхьэуэ ди Адэ лъапӀэмрэ Зиусхьэн Хьисэ Мэссихьрэ къабгъэдэкӀыу нэфӀ щыхуэныгъэрэ гузэгъэгъуэрэ къыфлърес+.

Паул Рим къалэм кӀуэну зэрыхуеяр

8Псом япэрауэ, фи фӀэщхъуныгъэм и хъыбарыр дунейм дэнэкӀи цӀыхухэм зэрыщаӀуатэм щхьэкӀэ, Хьисэ Мэссихь и цӀэкӀэ фэ псоми папщӀэ Тхьэм фӀыщӀэ хузощӀ,+
9сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ Тхьэм и Къуэм теухуа хъыбарыфӀыр цӀыхухэм яхуэсӀуатэурэ, си гур етауэ сызыхуэлажьэр си щыхьэтщ. Абы селъэӀу щыхъукӀэ, фи гугъу зэпымыууэ зэрысщӀымкӀэ ар си щыхьэтщ+. 10Тхьэм жиӀэмэ, фи деж икӀэм-икӀэжым сынэкӀуэну къызэхъулӀэнкӀэ солъэӀу+.

11Тхьэм и Псэ ЛъапӀэм къыбгъэдэкӀыу, фигухэр зыгъэбыдэн фӀыгъуэ гуэр фэзгъэгъуэтын щхьэкӀэ, фыслъагъуну куэду сыхуейщ. 12А зы фӀэщхъуныгъэу диӀэмкӀэ дызэрыгъэгушхуэныращ жыхуэсӀэр. 13Фи деж сынэкӀуэну куэдрэ си гум илъу зэрыщытар фщӀэн хуейщ, си къуэшхэ, ауэ иджыри къэс Ӏуэху гуэр къыслъыкъуэкӀыурэ къекӀуэкӀащ. НэгъуэщӀ лъэпкъхэм я деж фӀыгъуэ къызыхэкӀ Ӏуэху зэрыщысщӀам хуэдэу, фи дежи Ӏуэху щызлэжыну сыхуейщ+.

14Алыджхэми, нэгъуэщӀ лъэпкъхэми, зэхэщӀыкӀ зиӀэхэми зимыӀэхэми си фӀагъ езгъэкӀыну си пщэм дэлъщ+. 15Аращ фэ, Рим къалэм дэсхэми, хъыбарыфӀыр ныфхуэсӀуэтэну куэду сыщӀыхуеяр.

ХъыбарыфӀым и лъэкӀыныгъэр

16Мэссихь теухуа хъыбарыфӀым сытеукӀытыхьыркъым, сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ хъыбарыфӀыр аращ Тхьэм и лъэкӀыныгъэу фӀэщхъуныгъэ зиӀэ дэтхэнэри мыкӀуэду къезыгъэлыр – япэщӀыкӀэ журтыр, итӀанэ мыжуртыр+. 17Тхьэм цӀыхум щыпкъагъэ иӀэу зэрилъытэ гъуэгур хъыбарыфӀым къегъэнахуэ. Япэм къыщыщӀэдзауэ и кӀэм нэсыху а Ӏуэхугъуэр зэщӀа зэрыхъур фӀэщхъуныгъэм и гъуэгукӀэщ, Тхьэм и псалъэ тхахэм зэрыхэтым хуэдэу,[*] «ФӀэщхъуныгъэ зэриӀэм щхьэкӀэ, Тхьэм дежкӀэ щыпкъагъэ зиӀэр псэунущ»+.

Тхьэм дежкӀэ цӀыху псоми къуаншагъэ яӀэщ

18Тхьэм и фӀэлӀыкӀ цӀыхухэм я гум зэримылъым икӀи я бзаджагъэ псоми щхьэкӀэ, уафэм къех и губжьыр Тхьэм къегъэнахуэ, я бзаджагъэкӀэ цӀыхухэм щыпкъагъэр ягъэпщкӀуну и ужь итщи+. 19Тхьэм теухуауэ цӀыхухэм ящӀэфынур абыхэмкӀэ нахуэщ, Тхьэм ар къахуигъэнэхуащ+. 20Тхьэм дунейр къыщигъэщӀам къыщыщӀэдзауэ езым и хьэл-щэну ямылъагъуфым Тхьэм къигъэщӀахэмкӀэ цӀыхухэм нахуэу гу лъатэн ялъокӀ. Езым и хьэл-щэн ямылъагъуфу жыхуэсӀэр и лъэкӀыныгъэшхуэу мыкӀуэдыжынур аращ, езыр Тхьэуэ зэрыщытри аращ. Аращи, цӀыхухэм зызэрагъэхеин зыри щыӀэкъым+.

21Тхьэр ящӀэу щыт пэтми, Тхьэм хуэфащэ лъытэныгъэри щӀыхьышхуэри хуащӀакъым. Ауэ я гупсысэхэр пщӀэншэ хъуащ, зэхэщӀыкӀ зимыӀэ ягухэри кӀыфӀу къэнащ+. 22АкъылыфӀагъэ яӀэ къафӀэщӀыжурэ, зэхэщӀыкӀ ямыӀэу къыщӀэкӀащ+. 23ЦӀыхухэм щӀыхьышхуэ зиӀэ Тхьэуэ мыкӀуэдыжынур ямыгъэлъапӀэу щытащ. Тхьэм хуагъадэу, езыхэм я ӀэкӀэ ящӀа тхьэ нэпцӀхэр Тхьэм и пӀэкӀэ ягъэлъэпӀащ цӀыхухэм. А тхьэ нэпцӀхэр къуалэбзухэм, лъакъуиплӀкӀэ зекӀуэхэм, ныбэгукӀэ къэзыпщхьхэм яхуэдэу щытащ+.

24Аращи, абыхэм ягухэр Ӏуэху мыхъунхэм ящӀэхъуэпсу, япкъхэмкӀэ мыхъун зращӀэжыну, фӀеигъэм хэту Тхьэм ахэр къигъэнащ+. 25Тхьэм и щыпкъагъэм и пӀэ пцӀыр ирагъэуващ. ЩыӀэ псори къэзыгъэщӀа Тхьэр ямыгъэлъапӀэу икӀи абы хуэмылажьэу, Тхьэм къигъэщӀахэр ягъэлъэпӀащ икӀи абыхэм яхуэлэжьащ. Езы Тхьэм мыкӀуэдыжын щӀыхьышхуэр ейщ. Ӏэмин.

26Аращи, ягухэр зыщӀэхъуэпс мыхъун Ӏуэхухэм яхэтыну Тхьэм ахэр къигъэнащ. Я цӀыхубзхэри хабзэм текӀри, зым адрейм мыхъун ирищӀащ+. 27ЦӀыхухъухэри хабзэм текӀри, я фызхэм екӀуэлӀэныр щагъэтри, зы лӀыр адрей лӀым щӀэхъуэпс хъуащ. Апхуэдэу цӀыхухъухэми мыхъун зэращӀэжри, япкъхэмкӀэ Ӏуэху фейм хуэфащэр ягъуэтыжащ.

28Абы нэмыщӀу, Тхьэр ящӀэну зэрамыдам щхьэкӀэ, емыкӀу Ӏуэхухэр ящӀэну акъыл пхэнж яӀэу Тхьэм ахэр къигъэнащ. 29Мыщыпкъагъэ псори, зинэ псори, гъэпцӀагъэ псори, нэпсеягъэ псори, бзаджагъэ псори ягухэм ярыз хъуащ. Фыгъуэныр, цӀыху укӀыныр, зэщыхьэныр, пцӀы упсыныр, лъагъу мыхъуныр я гум илъ зэпытщ. 30Ахэр бзэгузехьэщ, цӀыхухэм ӀейкӀэ ятопсэлъыхь, Тхьэр жагъуэу ялъагъу, цӀыхухэм ягу зрагъабгъэ, зыщотхъуж, загъэпагэ, бзаджагъэхэр къагупсыс икӀи я адэ-анэхэм яхуэӀурыщӀэркъым. 31ЗэхэщӀыкӀ яӀэкъым, я псалъэхэр ягъэзащӀэркъым, гухуабагъи яӀэкъым, зэкӀужыныгъэри гущӀэгъуныгъэри зищӀысри ящӀэркъым+. 32А цӀыхухэр Тхьэм и хьэкум захуэм – апхуэдэ Ӏуэхухэр зыщӀэхэм укӀ зэрахуэфащэм – щыгъуазэщ. Апхуэдэу щыт пэтми, езыхэм апхуэдэ Ӏуэхухэр зэращӀэм и мызакъуэу, а Ӏуэхухэр зылэжьхэр ягъэзахуэ+.

2-НЭ ЕДЗЫГЪУЭ

Тхьэм цӀыхухэм хьэкум зэратрищӀыхьыр захуагъэкӀэщ

2^1Уэ хэт ущыщми, нэгъуэщӀ зыгуэр бгъэкъуаншэмэ, зызэрыбгъэхеижын зыри щыӀэкъым. Адрейр зэрыбгъэкъуаншэмкӀэ уэ зыбогъэкъуэншэж, адрейр зэрыбгъэкъуаншэ Ӏуэхухэр уэри уолэжьри+. 2Апхуэдэ Ӏуэху зылэжьхэм Тхьэм щыпкъагъэм тету хьэкум зэратрищӀыхьынур дощӀэ. 3Ауэ а Ӏуэхухэр зылэжьхэр уэ бгъэкъуаншэу щыт пэтми, итӀани абыхэм ящӀам хуэдэ уэри пщӀэмэ, Тхьэм хьэкум къыптримыщӀыхьыну уи гугъэрэ? 4Е Тхьэм и фӀыгъуэшхуэри, и гущабагъэшхуэри, и шыӀэныгъэшхуэри гулъытэншэу къэбгъанэу ара? Уэ гуэныхьу пщӀахэм уахущӀегъуэжыну Тхьэм и фӀыгъуэшхуэкӀэ Ӏэмал къызэрыуитыр къыбгурыӀуэркъэ+?

5Уэ уи ерыщыгъэкӀи уигукӀэ уи гуэныхьхэм узэрахущӀемыгъуэжым щхьэкӀи Тхьэм и губжьымрэ и хьэкум захуэмрэ къыщылъэгъуэну махуэм деж Тхьэм губжьу къыптрилъхьэнум хыбогъахъуэ+. 6Тхьэм хэти и Ӏуэхухэм яхуэфащэр иритынущ. 7ФӀы щӀэным хэт зэпыту щӀыхьышхуэм, лъытэныгъэшхуэм, мылӀэныгъэм я ужь итхэм мыкӀуэдыжын гъащӀэ яритынущ. 8Ауэ цӀыху ерыщу, щыпкъагъэм хуэмыӀурыщӀэу, бзаджагъэм хуэӀурыщӀэхэм Тхьэм и губжьышхуэр къалъигъэӀэсынущ. 9Тхьэм бзаджагъэ зыщӀэ дэтхэнэми гузэвэгъуэрэ гухэщӀрэ къылъигъэӀэсынущ, япэщӀыкӀэ журтым, итӀанэ мыжуртым+. 10Ауэ Тхьэм фӀы зыщӀэ дэтхэнэми щӀыхьи, лъытэныгъи, гузэгъэгъуи къылъигъэӀэсынущ, япэщӀыкӀэ журтым, итӀанэ мыжуртым+. 11Сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ Тхьэр цӀыхухэм я фэм емыплъу, цӀыху псори и зэхуэдэу щытщ+.

12Мусэ бегъымбарым и Торэт хабзэ зимыӀэу, гуэныхь зыщӀа цӀыху псоми, Торэт хабзэр ямыӀауэ щыт пэтми, кӀуэдыжынущ ахэр. Торэт хабзэм и тепщэныгъэм щӀэту, гуэныхь зыщӀа цӀыху псори Торэт хабзэм тету Тхьэм игъэкъуэншэнущ+. 13Сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ Торэт хабзэм итхэр зэхэзыххэр аракъым Тхьэм дежкӀэ щыпкъагъэ зиӀэр, Торэт хабзэр зыгъэзащӀэхэращ+. 14Хамэ лъэпкъхэм[*] ящыщу Торэт хабзэр зимыӀэхэм гурыӀуэныгъэу яхэлъымкӀэ Торэт хабзэр щагъэзащӀэкӀэ, Торэт хабзэр яхэмылъ пэтми, хабзэр зыхуэдэр зэращӀэр къагъэлъагъуэ, 15Торэт хабзэм и унафэхэр я гум итхауэ зэрилъыр а цӀыхухэм наӀуэ ящӀри. Апхуэдэу зэрыщытым ягухэр щыхьэт хуохъу, а цӀыхухэм я гупсысэхэмкӀи зэ загъэкъуаншэ, зэ загъэхей. 16А Ӏуэхур апхуэдэу зэрыщытыр нахуэ хъунущ сэ цӀыхухэм яхуэсӀуатэ хъыбарыфӀым теухуауэ. Ар нахуэ щыхъунур Хьисэ Мэссихь къыпкъырыкӀыу Тхьэм цӀыхухэм я гум илъ щэхухэм хьэкум щатрищӀыхьыну махуэрщ.

Журтхэмрэ Торэт хабзэмрэ

17«Сэ сыжуртщ», жыбоӀэ. Торэт хабзэм ущогугъ, икӀи «Тхьэр сощӀэ», жыпӀэурэ узыщотхъуж+. 18Торэт хабзэм итхэр зэрыуагъэщӀам щхьэкӀэ Тхьэр зыхуейр уощӀэ, фӀыр зыхуэдэри зэхэпщӀыкӀын плъэкӀынущ. 19ЩӀэныгъэ псори щыпкъагъэ псори зэрыт Торэт хабзэр уи Ӏэм ӀэщӀэлъу, нэфхэм урагъуазэу, кӀыфӀыгъэм хэтхэми уранэхуу зыболъытэж+. 20ЩӀэныгъэ зимыӀэхэр зыгъэӀущынур уэрауэ, ныбжьыщӀэми Ӏуэхухэр езыгъэщӀэнур уэрауэ уигугъэжщ. 21НэгъуэщӀ цӀыхухэм Ӏуэхухэр ябогъащӀэ, ауэ уэ уи щхьэм ебгъэщӀэжрэ+? 22ЦӀыхухэм мыдыгъуэну яжыбоӀэ, уэ уи щхьэкӀэ удыгъуэрэ? «Зинэ умыщӀэ», цӀыхухэм яжыбоӀэ, уэ уи щхьэкӀэ зинэ пщӀэрэ? Тхьэ нэпцӀхэм я сурэтхэр зупэсыркъым, ауэ тхьэ нэпцӀхэм я сурэтхэр зыщӀэт унэхэр уэ уи щхьэкӀэ пхъунщӀэркъэ? 23Торэт хабзэр зэрыуиӀэм щхьэкӀэ узыщотхъуж, ауэ Торэт хабзэм итхэм узэрытекӀымкӀэ Тхьэр бгъэпудрэ? 24Тхьэм и псалъэ тхахэм зэрыхэтым хуэдэу,[*] «Фэ фи лажьэкӀэ хамэ лъэпкъхэм щыщхэм Тхьэм и цӀэр ягъэулъий».

25Сунэт[*] уащӀауэ ущытыным пщӀэ иӀэщ, Торэт хабзэм итхэр щыбгъэзащӀэкӀэ. Ауэ Торэт хабзэм итхэм уатекӀмэ, сунэт уащӀа пэтми, сунэт ямыщӀам ухуэдэщ+. 26Сунэт ямыщӀа цӀыхум Торэт хабзэм и унафэхэр игъэзащӀэмэ, сунэт ямыщӀа пэтми, Тхьэм ар сунэт ящӀа цӀыхум хуэдэу ибжынукъэ+? 27Абы щыгъуэ сунэт ямыщӀа цӀыхуу Торэт хабзэм итхэр зыгъэзащӀэм уэ, сунэт ящӀар, уигъэкъуэншэнущ. Сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ Торэт хабзэу тхар уэ уи Ӏэм ӀэщӀэлъ икӀи сунэт уащӀа пэтми, Торэт хабзэм итхэм уатокӀри+. 28И теплъэкӀэ журтым хуэдэракъым журт пэжу щытыр, сунэту пкъым къыхэщу ящӀри аракъым сунэт пэжу щытыр+. 29Журт пэжу щытыр зигукӀэ журту щытыр арщ. Сунэт пэжу щытыр сунэту гум илъыр арщ. Ар къызыхэкӀыр тхар аракъым, атӀэ Тхьэм и Псэ ЛъапӀэр арщ. Апхуэдэ цӀыхум и щӀыхьыр цӀыхум деж къикӀыркъым, атӀэ Тхьэм дежщ къыздикӀыр+.

3-НЭ ЕДЗЫГЪУЭ

3^1Журту ущытыныр сыткӀэ зэрынэхъыфӀыр? Е сунэт уащӀыным сыт фӀагъыу къыхэкӀыр+? 2Лъэныкъуэ псомкӀи фӀагъыу къыхэкӀыр куэду инщ. Япэрауэ, Тхьэм и псалъэхэр зыӀэщӀилъхьар журтхэр арщ+.

3Абыхэм ящыщ зыкъом мыщыпкъэу къыщӀэкӀамэ, абыхэм я мыщыпкъагъэм Тхьэм и щыпкъагъэр игъэкӀуэдыжыфыну+? 4Хьэуэ, игъэкӀуэдыжыфынукъым. Тхьэр сыт щыгъуи щыпкъэщ, ауэ дэтхэнэ цӀыхури пцӀыупсщ. Тхьэм и псалъэ тхахэм зэрыхэтым хуэдэу:[*]

«Уэ, Тхьэ, псалъэу къыжыпӀэхэмкӀэ узахуэщ,
уагъэкъуаншэми, уи щыпкъагъэр нахуэ хъунущ»+.

5Ди бзаджагъэм Тхьэр зэрыщыпкъэр нэхъ къигъэнахуэмэ, сыт жытӀэнур? И губжьыр къыщытлъыскӀэ, Тхьэр мызахуэу жытӀэну? Ахэр цӀыхубзэкӀэ къыжызоӀэ. 6Хьэуэ, ар хъуххэнукъым. Тхьэр захуэщ. Тхьэр мызахуэмэ, дунейм и цӀыхухэм дауэ хьэкум ятрищӀыхьыфыну? 7Зыгуэрым мыпхуэдэу жиӀэнкӀэ хъунущ: «Сэ си мыщыпкъагъэм Тхьэр зэрыщыпкъэр нэхъ къыхигъэщу, Тхьэм и щӀыхьышхуэр цӀыхухэм нэхъыфӀу къаригъэлъагъумэ, гуэныхь зыщӀэм хуэдэу Тхьэм сыт сыщӀигъэкъуэншэнур?»+
8ИкӀи фӀы къыхэкӀын щхьэкӀэ, бзаджэ тщӀэн хуей? А псалъэ дыдэхэр ди жьэм къыжьэдэкӀауэ жаӀэурэ, цӀыху гуэрхэр ӀейкӀэ къыттопсэлъыхь. Тхьэм апхуэдэ цӀыхухэм яхуэфащэр яригъэпшыныжынущ+.

Щыпкъагъэ зигу илъ цӀыху щыӀэкъым

9ИтӀанэ, дэ, журтхэр, нэгъуэщӀ цӀыхухэм нэхърэ дынэхъыфӀ? Хьэуэ, дэ зыкӀи дынэхъыфӀкъым. Журт псори нэгъуэщӀ лъэпкъ псори гуэныхьым и ӀэмыщӀэ зэрилъыр къэдгъэнэхуащ,+
10Тхьэм и псалъэ тхахэм зэрыхэтым хуэдэу:[*]

«Щыпкъагъэ зигу илъ цӀыху зыри щыӀэкъым.

11ЗэхэщӀыкӀ зиӀэ цӀыхуи щыӀэкъым,

Тхьэм и гъуэгу лъыхъуэ цӀыхуи щыӀэкъым.

12Псори Тхьэм и гъуэгу текӀащ;
псоми пщӀэ ямыӀэж хъуащ.

ФӀы ищӀэуи зыри щыӀэкъым+.

13Я джийхэр щхьэ зытемылъ кхъэлэгъунэ
фӀейхэм яхуэдэщ.

Я бзэхэмкӀэ цӀыхухэр къагъапцӀэ.

Блэм и щхъухьыр я бзэгупэм телъщ+.

14Я жьэхэми хъуэнэным и дыджыр яжьэдэзщ+.

15ЦӀыхум и лъыр ягъэжэн щхьэкӀэ,
а цӀыхухэр зэхэзожэ.

16Дэнэ кӀуэми, цӀыхухэр щагъэкӀуэд
икӀи гугъуехь щрагъэшэч.

17ЗэкӀужыныгъэм и гъуэгур ящӀэркъым.

18Тхьэм и фӀэлӀыкӀ я гум илъкъым»+.

19Торэт хабзэм къыжиӀэр Торэт хабзэм тет цӀыхухэм зэражриӀэр дощӀэ. Апхуэдэу цӀыху псоми я жьэр яригъэубыда хъуащ икӀи дунейм тет цӀыху псори Тхьэм дежкӀэ къуаншэу къыщӀэкӀащ, 20сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ Торэт хабзэм итхэр зэригъэзащӀэм папщӀэ Тхьэм дежкӀэ щыпкъагъэ иӀэ хъунукъым цӀыхум. Торэт хабзэращ гуэныхь зэрыдлэжьар къыдэзыгъэщӀэжыр+.

ЦӀыхухэм фӀэщхъуныгъэмкӀэ Тхьэм дежкӀэ щыпкъагъэ яӀэ зэрыхъур

21Торэт хабзэм и Ӏуэху хэмылъу, Тхьэм цӀыхухэм щыпкъагъэ яӀэу зэрилъытэ гъуэгур къигъэнэхуащ иджы. Торэт хабзэмрэ бегъымбархэм къыжаӀахэмрэ[*] а гъуэгум щыхьэт хуохъу+. 22Хьисэ МэссихькӀэ фӀэщхъуныгъэу яӀэм и гъуэгуращ Тхьэм цӀыхухэм щыпкъагъэ яӀэу зэрилъытэ гъуэгур. МэссихькӀэ фӀэщхъуныгъэ зиӀэ псоми щыпкъагъэ яӀэу елъытэ Тхьэм. ЦӀыхур зэхэгъэж ищӀынукъым абы, 23сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ цӀыху псоми гуэныхь ящӀащ, Тхьэм деж къикӀ щӀыхьышхуэмкӀи Ӏыхьэ яӀэкъым+. 24Мэссихь Хьисэ абыхэм я щхьэхэр зэрищэхужам щхьэкӀэ Тхьэм и нэфӀ щыхуэныгъэкӀэ пщӀэ ямыту щыпкъагъэ яӀэу елъытэ+. 25ХьисэкӀэ фӀэщхъуныгъэ зиӀэхэр абы и лъыуэ жорым щыщӀэкӀынумкӀэ Тхьэм езым зригъэкӀужын щхьэкӀэ, Хьисэ къурмэныпхъэу игъэуващ. Тхьэр зэрызахуэр къигъэлъэгъуэну аращ Хьисэ къурмэныпхъэу щӀигъэувар. Сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ Тхьэр гущабэщи, пасэм цӀыхухэм гуэныхьу ящӀахэр яригъэпшыныжыгъакъым+. 26Абы нэмыщӀу, Тхьэм Хьисэ къурмэныпхъэу щӀигъэувар иджырей зэманым езыр зэрызахуэр къигъэлъэгъуэн щхьэкӀэщ: Езым щыпкъагъэ зэриӀэри, ХьисэкӀэ фӀэщхъуныгъэ зиӀэхэм щыпкъагъэ яӀэу зэрилъытэри Тхьэм апхуэдэу къегъэлъагъуэ.

27Абы щыгъуэ дызэрызыщытхъужыр къэна? Хьэуэ, къэнакъым. Дэтхэнэ хабзэра ар жызыӀэр? Дэ тщӀэн хуей Ӏуэхухэр жызыӀэ хабзэра? Хьэуэ, фӀэщхъуныгъэм и хабзэрщ+. 28Сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ цӀыхум фӀэщхъуныгъэ зэриӀэм къыхэкӀыу, Тхьэм а цӀыхум щыпкъагъэ иӀэу зэрилъытэр ди фӀэщ мэхъу. Торэт хабзэм и Ӏуэху абы хэлъкъым+. 29Тхьэр журтхэм я закъуэ зи Тхьэр, е нэгъуэщӀ лъэпкъхэми я Тхьэуи щыт? НэгъуэщӀ лъэпкъхэм я Тхьэуи щытщ+. 30Сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ зы Тхьэ закъуэм нэмыщӀ, щыӀэкъым. Сунэт ящӀахэм фӀэщхъуныгъэ зэраӀэм щхьэкӀэ, Тхьэм абыхэм щыпкъагъэ яӀэу илъытынущ, сунэт ямыщӀахэми я фӀэщхъуныгъэмкӀэ Тхьэм дежкӀэ щыпкъагъэ яӀэнущ+. 31Апхуэдэу жытӀэмэ Торэт хабзэр фӀэщхъуныгъэмкӀэ дгъэкӀуэдрэ? Хьэуэ, дгъэкӀуэдыркъым, атӀэ Торэт хабзэр догъэщыпкъэ+.

4-НЭ ЕДЗЫГЪУЭ

Ибрэхьим и хъыбарым фӀэщхъуныгъэм къикӀыр къызэригъэнахуэр

4^1Ди адэшхуэ Ибрэхьим теухуауэ сыт жытӀэнур? Езыр-езыру сыт илэжьар? 2Ибрэхьим илэжьа Ӏуэхухэм щхьэкӀэ абы щыпкъагъэ иӀэу Тхьэм илъытатэмэ, Ибрэхьим зэрызыщытхъужын гуэр иӀэнт, ауэ Тхьэм дежкӀэ апхуэдэу щыткъым. 3Сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ Тхьэм и псалъэ тхахэм сыт хэтыр? Мыпхуэдэу хэтщ:[*] «Ибрэхьим ТхьэмкӀэ фӀэщхъуныгъэ иӀэ хъуати, Тхьэм абы щыпкъагъэ иӀэу илъытащ»+.

4ЦӀыху гуэрым Ӏуэху щищӀэкӀэ, лэжьапщӀэр тыгъэу къратыркъым, атӀэ къилэжьащи, кърат. 5ФӀыщӀагъэхэм ящымыгугъ цӀыхуу ТхьэмкӀэ фӀэщхъуныгъэ зиӀэм и Ӏуэхур зытетыр мыращ: Гуэныхь зыщӀа цӀыхухэм щыпкъагъэ яӀэу илъытэн зылъэкӀ ТхьэмкӀэ а цӀыхум фӀэщхъуныгъэ зэриӀэм щхьэкӀэ, Тхьэм абы щыпкъагъэ иӀэу илъытэнущ+. 6Аращ фӀыщӀагъэхэм я Ӏуэху хэмылъу, Тхьэм щыпкъагъэ зиӀэу илъытэ цӀыхур гъуэгу махуэ теувауэ Даут пащтыхьым щӀыжиӀар:[*]+

7«Зи щӀэпхъаджагъэхэр Тхьэм зыхуигъэгъуауэ,
зи гуэныхьхэр зыхуигъэкӀуэда цӀыхухэр
гъуэгу махуэ теуващ.
8Зиусхьэным зи гуэныхьхэр зыхуимылъытэ
цӀыхур гъуэгу махуэ теуващ»+.

9Гъуэгу махуэ теувахэр сунэт ящӀахэм я закъуэ, е сунэт ямыщӀахэри яхэт абыхэм? Сунэт ямыщӀахэри яхэтщ, Ибрэхьим фӀэщхъуныгъэ иӀэ зэрыхъуам щхьэкӀэ Тхьэм абы щыпкъагъэ иӀэу илъытащи+. 10Тхьэм Ибрэхьим щыпкъагъэ иӀэу щилъытар Ибрэхьим сунэт ящӀыным и пэ е и ужь? И ужькъым, и пэщ. 11Ибрэхьим сунэт ящӀыным и пэ фӀэщхъуныгъэ зэриӀам щхьэкӀэ Тхьэм абы щыпкъагъэ иӀэу зэрилъытар къэзыгъэлъагъуэ мыхъуру икӀи дамыгъэу сунэт щӀыныр абы къыхуигъэнащ. А Ӏуэхур апхуэдэу щыщыткӀэ, Ибрэхьим сунэт ямыщӀа цӀыхуу фӀэщхъуныгъэ зиӀэхэм адэ хуэдэу яхуохъу, Тхьэм абыхэми щыпкъагъэ яӀэу илъытэн щхьэкӀэ+. 12Ибрэхьим сунэт ящӀа цӀыхухэми адэ хуэдэу яхуохъу. Абыхэми адэ хуэдэу щӀахуэхъур ахэр сунэт зэращӀа къудейм щхьэкӀэкъым, ахэр Ибрэхьим и лъэужьым техьауэ, ар сунэт ящӀыным и пэ фӀэщхъуныгъэм и гъуэгуу зрикӀуам ахэри зэрырикӀуэм щхьэкӀэщ.

Ибрэхьим Тхьэм зэрыщыгугъам щхьэкӀэ Тхьэм ар къызэригъэгугъар къылъысащ

13Тхьэм Ибрэхьимрэ абы къытехъукӀыну цӀыхухэмрэ къигъэгугъащ щӀылъэр я ӀыхьэфӀу къызэралъысынумкӀэ. Ибрэхьим Торэт хабзэм итхэр игъэзэщӀауэ аракъым Тхьэм а ӀыхьэфӀымкӀэ щӀигъэгугъар, атӀэ Ибрэхьим фӀэщхъуныгъэ зэриӀэм къыхэкӀыу, Тхьэм абы щыпкъагъэ иӀэу зэрилъытар арщ+. 14Тхьэм цӀыхухэр къызэригъэгугъа ӀыхьэфӀыр къызылъысынухэр Торэт хабзэм итхэр зыгъэзащӀэр аратэмэ, абы щыгъуэ фӀэщхъуныгъэр пщӀэншэ хъунут, Тхьэм къызэригъэгугъами уасэ иӀэнутэкъым+. 15Сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ Торэт хабзэм Тхьэм и губжьыр къехь, ауэ хабзэ унафэ здэщымыӀэм хабзэм текӀынри щыӀэкъым+.

16Аращи, Тхьэм къигъэгугъахэр фӀэщхъуныгъэ зиӀэхэращ. Апхуэдэу щӀэхъуар Тхьэм дыкъызэригъэгугъахэр абы и нэфӀ щыхуэныгъэкӀэ къызэрыдитыр нахуэ хъун, фӀэщхъуныгъэ зиӀэу Ибрэхьим къытехъукӀа цӀыху псоми Тхьэм къызэригъэгугъахэр ягъуэтын щхьэкӀэщ. Ибрэхьим къытехъукӀа цӀыхуу жыхуэсӀэхэр Торэт хабзэм тетхэм я мызакъуэу, Торэт хабзэм темыту Ибрэхьим фӀэщхъуныгъэу иӀам хуэдэ фӀэщхъуныгъэ зиӀэхэри арщ. Пэжщ, Ибрэхьим дэ псоми ди адэ хуэдэу щытщ,+
17Тхьэм Ибрэхьим къыжриӀауэ, Тхьэм и псалъэ тхахэм зэрыхэтым хуэдэу:[*] «Лъэпкъ куэдым адэ уахуэхъуну узгъэуващ». Тхьэм дежкӀэ Ибрэхьим дэ псоми ди адэщ. Тхьэращ Ибрэхьим фӀэщхъуныгъэ зыхуиӀар – Тхьэуэ лӀахэр къэзыгъэхъужым, и лъэкӀыныгъэкӀи щымыӀэ Ӏуэхухэр къэзыгъэхъум+.

18ГугъапӀэ щыщымыӀэжым, Ибрэхьим Тхьэм щыгугъыу, фӀэщхъуныгъэ иӀащ. Апхуэдэу зэрыщытым щхьэкӀэ «Уэ къыптехъукӀыну цӀыхухэр уафэм и вагъуэхэм хуэдизу бэгъуэнущ», жиӀэу Тхьэм абы къызэрыжриӀэгъам хуэдабзэу,[*] Ибрэхьим лъэпкъ куэдым адэ яхуэхъуащ+. 19И фӀэщхъуныгъэм зыри хэмыщӀауэ, езыр лӀэн гъунэгъу зэрыхъуами еплъакъым, илъэсищэм нэблэгъат, Сарэ бын зэримыӀэфынуми еплъакъым+. 20ФӀэщхъуныгъэ иӀэти, Тхьэм къызэригъэгугъамкӀэ шэч ищӀакъым. И фӀэщхъуныгъэр нэхъ быдэ хъури, Тхьэм щӀыхь хуищӀащ. 21Тхьэм къызэригъэгугъар игъэзэщӀэн зэрылъэкӀынум зэи шэч къытрихьакъым. 22ТхьэмкӀэ апхуэдизу фӀэщхъуныгъэ зэриӀам щхьэкӀэ Тхьэм абы щыпкъагъэ иӀэу илъытащ+. 23«Тхьэм абы щыпкъагъэ иӀэу илъытащ» жыхуаӀэ псалъэхэр зытеухуар Ибрэхьим и закъуэкъым, 24дэри къыттеухуащ. Тхьэм дэри щыпкъагъэ диӀэу дилъытэнущ – дэри, Хьисэ Мэссихьу ди Зиусхьэныр лӀахэм къахэзыгъэтэджыкӀыжа ТхьэмкӀэ фӀэщхъуныгъэ зиӀэхэм щыпкъагъэ диӀэу дилъытэнущ+. 25Дэ гуэныхь зэрытщӀам щхьэкӀэ Тхьэм Хьисэ ажалым ӀэщӀилъхьащ, дэ щыпкъагъэ диӀэу дилъытэн щхьэкӀэ, Тхьэм ар лӀахэм къахигъэтэджыкӀыжащ+.

5-НЭ ЕДЗЫГЪУЭ

Тхьэм щыпкъагъэ диӀэу дызэрилъытэм фӀыуэ къыхэкӀыр

5^1Аращи, фӀэщхъуныгъэ зэрыдиӀэм щхьэкӀэ Тхьэм щыпкъагъэ диӀэу делъытэ. Апхуэдэу зэрыщытым щхьэкӀэ ди Зиусхьэн Хьисэ Мэссихь къыпкъырыкӀэу Тхьэм декӀужауэ щытщ+. 2Мэссихьщ фӀэщхъуныгъэ зэрыдиӀэм щхьэкӀэ Тхьэм и нэфӀ къытщыхуэну гъуэгу къытхузэӀузыхар. Тхьэм и нэфӀыр къытлъигъэс зэпытщ, езым и щӀыхьышхуэмкӀи къытлъысыну Ӏыхьэм дыщыгугъыурэ дызэрыпэплъэм щхьэкӀэ догуфӀэ+. 3Абы и закъуэкъым: дэ тшэч гузэвэгъуэхэми дащогуфӀыкӀ, гузэвэгъуэ шэчыным теубагъэ къызэрыхэкӀыр дощӀэри+. 4Теубыдагъэм Тхьэм и гум ирихь Ӏэдэбыгъэр къыхокӀ. Ӏэдэбыгъэм Тхьэм ӀыхьэфӀыр къызэрытлъигъэсынум дызэрыщыгугъыр къыхокӀ. 5Дызэрыщыгугъым дыхущӀригъэгъуэжыркъым, Тхьэм езым и Псэ ЛъапӀэу къыдитамкӀэ абы и фӀылъагъуныгъэр ди гум ину кърилъхьащи+.

6Тхьэм игъэува зэманым, дэ дэӀэпыкъуэгъу дыщызэхуэмыхъужыфым, дэ, Тхьэм и фӀэлӀыкӀ зи гум имылъ цӀыхухэм, щхьэкӀэ Мэссихь лӀащ. 7Щыпкъагъэ зигу илъ цӀыхум и пӀэкӀэ зыгуэр лӀэну фӀэщщӀыгъуейщ. ЦӀыхуфӀым и пӀэкӀэ зыгуэр лӀэнкӀи хъунщ. 8Ауэ фӀылъагъуныгъэу къытхуиӀэр Тхьэм мыпхуэдэу къигъэлъэгъуащ: Дэ иджыри дыгуэныхьыщӀэми, Мэссихь дэр щхьэкӀэ лӀащ+.

9Мэссихь жорым лъыуэ щыщӀэкӀам щхьэкӀэ Тхьэм щыпкъагъэ диӀэу делъытэ. Апхуэдэу зэрыхъуам щхьэкӀэ абы нэхърэ ӀэджэкӀэ нэхъыбэу Мэссихь Тхьэм и губжьым дыкъыӀэщӀихыжынущ+. 10Сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ дэ Тхьэм дрибийуэ дыщыта пэтми, и Къуэм и лӀэныгъэмкӀэ Тхьэм езым дызригъэкӀужащ. Иджы дызэрызригъэкӀужам папщӀэ, абы нэхъри нэхъыбэжу и Къуэм и гъащӀэмкӀэ дымыкӀуэду дыкъригъэлынущ Тхьэм+. 11ДымыкӀуэду Тхьэм дыкъызэрыригъэлыну къудейркъым – ди Зиусхьэну Хьисэ Мэссихь Тхьэм дыщегъэгуфӀыкӀ. Мэссихьщ Тхьэм дезыгъэкӀужар.

Мэссихьрэ Ӏэдэмрэ зэрызэхуэмыдэр

12Гуэныхь лэжьыныр дунейм къытехьэну къызыпкърыкӀар зы цӀыхущ.[*] Гуэныхьым щӀыгъуу лӀэныгъэри дунейм къытехьащ. Апхуэдэу, цӀыху псоми гуэныхь зэращӀам щхьэкӀэ лӀэныгъэр я Ӏыхьэ хъуащ+. 13Торэт хабзэр къэкӀуэн и пэкӀэ гуэныхьыр дунейм тетт. Ауэ хабзэ унафэхэр щыщымыӀэм, Тхьэм цӀыхухэм гуэныхьхэр яхуилъытэркъым+. 14АрщхьэкӀэ Ӏэдэм зи цӀэм и махуэхэм къыщыщӀэдзауэ Мусэ бегъымбарым и махуэхэм нэсыху лӀэныгъэм цӀыхухэм тепщэныгъэ яхуиӀэу щытащ. Абыхэм ящӀа гуэныхьхэр Ӏэдэм зи цӀэр Тхьэм и унафэм щытекӀым абы ищӀа гуэныхьым хуэмыдэу щыта пэтми, итӀани ахэри лӀэныгъэм и тепщэныгъэм щӀэтащ. Ӏэдэмрэ Мэссихьу дунейм къэкӀуэн хуеямрэ зэдвгъэгъапщэ иджы+.

15Ӏэдэм ищӀа гуэныхьхэр Тхьэм и нэфӀ щыхуэныгъэкӀэ къыдит тыгъэшхуэм хуэдэкъым. Сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ зы цӀыху закъуэм ищӀа гуэныхьым къыхэкӀкӀэ цӀыху куэд лӀащ. Ауэ а гуэныхьу ищӀам нэхърэ Тхьэм и нэфӀ щыхуэныгъэр куэдкӀэ нэхъ инщ икӀи зы цӀыхуу Хьисэ Мэссихьым и нэфӀ щыхуэныгъэкӀэ цӀыхубэм ярит тыгъэшхуэр куэдкӀэ нэхъ инщ+. 16Апхуэдэуи Тхьэм и тыгъэшхуэм къыхэкӀыр а цӀыху закъуэм ищӀа гуэныхьым къыхэкӀам хуэдэкъым. А цӀыху закъуэм ищӀа гуэныхьым къыхэкӀар Тхьэм ар къуаншэу зэрилъытар арщ. ЦӀыхухэм гуэныхь куэд ящӀауэ щыт пэтми, Тхьэм абыхэм щыпкъагъэ яӀэу зэрилъытэр арщ Тхьэм и нэфӀ щыхуэныгъэкӀэ ярит тыгъэшхуэр. 17Сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ зы цӀыху закъуэм ищӀа гуэныхьым къыхэкӀкӀэ лӀэныгъэм дунейм и цӀыхухэм тепщэныгъэ яхуиӀэ хъуащ. Ауэ абы нэхърэ куэдкӀэ нэхъыбэ цӀыху закъуэм, Хьисэ Мэссихь Ӏуэхуу ищӀам щхьэкӀэ цӀыхухэм тепщэныгъэ яӀэнущ. Сыту жыпӀэмэ, Тхьэм и нэфӀыр абыхэм ину ящыхуэурэ, пщӀэ ямыту щыпкъагъэ яӀэу зэрилъытэм папщӀэ гъащӀэ щыпкъэр ягъуэтынурэ, тепщэныгъэ яӀэнущ+.

18Аращи, зы гуэныхь закъуэм къыхэкӀар Тхьэм цӀыху псори къуаншэу зэрилъытар арщ. Апхуэдэу, зы цӀыху закъуэм ищӀа щыпкъагъэ зыхэлъ Ӏуэхум къыхэкӀыр Тхьэм цӀыху псоми гъащӀэ яритурэ, щыпкъагъэ яӀэу зэрилъытэр арщ+. 19Зы цӀыху закъуэр Тхьэм зэремыдэӀуам къыхэкӀкӀэ, цӀыху куэд гуэныхьыщӀэ хъуащ. Апхуэдэу, зы цӀыху закъуэр Тхьэм зэредэӀуам щхьэкӀи, Тхьэм цӀыху куэдми щыпкъагъэ яӀэу илъытэнущ+.

20Торэт хабзэр къыщыкӀуэм, гуэныхьхэр нэхъ куэд хъуащ. Гуэныхьхэр нэхъ куэд щыхъум, Тхьэм и нэфӀ щыхуэныгъэри нэхъ ин хъуащ+. 21Аращи, цӀыхухэр гуэныхь лэжьыным и ӀэмыщӀэ илъти, лӀэныгъэр Ӏыхьэу абыхэм къалъигъэсащ Тхьэм. Апхуэдабзу Тхьэм и нэфӀ щыхуэныгъэм и ӀэмыщӀэ цӀыхухэр зэрилъым щхьэкӀэ, абыхэм щыпкъагъэ яӀэу илъытэнущ Тхьэм. Аращи, Хьисэ Мэссихьу ди Зиусхьэным кыпкъырыкӀыу мыкӀуэдыжын гъащӀэ яӀэ хъунущ абыхэм+.

6-НЭ ЕДЗЫГЪУЭ

Гуэныхь лэжьыным и Ӏуэхур къытхэмылъыжу, Мэссихь ди псэм зэрыщыщым щхьэкӀэ допсэу

6^1Сыт-тӀэ жытӀэнур? Тхьэм и нэфӀ щыхуэныгъэр нэхъ къытлъигъэсын щхьэкӀэ, гуэныхь тщӀэ зэпыту дыщытыну? 2Хьэуэ, апхуэдэу хъункӀэ Ӏэмал иӀэкъым. Гуэныхь щӀэным и Ӏуэху къытхэмылъыжу, гуэныхь щӀэным дежкӀэ цӀыху лӀахэм дахуэдэщ. Абы щыгъуэ гуэныхь тщӀэ зэпыту дыпсэуфыну+? 3Мэссихь Хьисэ ди псэм щыщ хъуну дэ псори дыщаумэхъым, абы и лӀэныгъэм ди Ӏыхьэ хэлъыну дызэраумэхъар фщӀэркъэ? 4Дыщаумэхъым, Мэссихь дригъусэу дылӀэри, езым дригъусэу дыщӀалъхьэжащ. Апхуэдэу щӀэхъуар дэри гъащӀэщӀэ диӀэу дыпсэун щхьэкӀэщ, Адэ лъапӀэм и лъэкӀыныгъэу щӀыхьышхуэ зиӀэмкӀэ Мэссихь лӀахэм къазэрыхэтэджыкӀыжам хуэдэу+.

5Мэссихь гъусэ дыхуэхъури, ар зэрылӀам хуэдэу, дэри дызэрылӀам щхьэкӀэ, ар лӀахэм къазэрыхэтэджыкӀыжам хуэдэу, дэри абы дыщӀыгъуу лӀахэм дакъыхэтэджыкӀыжынущ+. 6Ди щэныжьыр бзаджэр Мэссихь щӀыгъуу жорым зэрыраӀулӀар дощӀэ, ди гум илъ гуэныхьым и лъэкӀыныгъэр кӀуэдын щхьэкӀэ. Гуэныхь лэжьыным дрипщылӀыжынукъым дэ афӀэкӀа+. 7Сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ цӀыхур лӀамэ, гуэныхь щӀэным и ӀэмыщӀэ икӀыжащ+.

8Мэссихь дыщӀыгъуу дызэрылӀам щхьэкӀэ, дыщӀыгъуу дызэрыпсэунури ди фӀэщ мэхъу+. 9Тхьэм лӀахэм къахигъэтэджыкӀыжауэ, Мэссихь зэрымылӀэжынур дощӀэ. ЛӀэныгъэм тепщэныгъэ къыхуиӀэжкъым абы+. 10Мэссихь лӀащ, гуэныхь Ӏуэхум кӀэ ириту. Иджы гъащӀэ иӀэу, Тхьэм хуопсэу+.

11Мэссихь Хьисэу ди Зиусхьэныр фи псэм зэрыщыщым щхьэкӀэ, фэри гуэныхь щӀэным и Ӏуэху къыфхэмылъыжу, гуэныхь щӀэным дежкӀэ фылӀауэ икӀи Тхьэм фыхуэпсэууэ зыфлъытэж. 12Аращи, гуэныхь щӀэным уахътэ зиӀэ фипкъхэм тепщэныгъэ яхуиӀэу, фи хъуэпсэныгъэ Ӏейхэм фахуэӀурыщӀэну иремыхъу+. 13Фи Ӏэпкълъэпкъым и пкъыгъуэхэм гуэныхь ящӀэну бзаджагъэм и Ӏэщэхэм яхуэдэ фымыгъэхъу, лӀахэм къахэтэджыкӀыжа цӀыхухэм фахуэдэу Тхьэм и ӀэмыщӀэ зифлъхьэ. Фэ фи Ӏэпкълъэпкъым щыщ пкъыгъуэхэри щыпкъагъэм и Ӏэщэхэм яхуэдэу Тхьэм хуэвунэтӀ+. 14Гуэныхь щӀэным тепщэныгъэ къыфхуиӀэнукъым, сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ хабзэм и унафэхэм я тепщэныгъаракъым фызыщӀэтыр, атӀэ Тхьэм и нэфӀ щыхуэныгъэм и тепщэныгъэр арщ.

Щыпкъагъэр дгъэзэщӀэну ди пщэм илъщ

15Сыт-тӀэ? Хабзэм и унафэхэм я тепщэныгъэм дыщӀэмыту, Тхьэм и нэфӀ щыхуэныгъэм и тепщэныгъэм дызэрыщӀэтым щхьэкӀэ гуэныхь тщӀэну дыхуит? Хьэуэ, апхуэдэу хъункӀэ Ӏэмал иӀэкъым. 16Фэ фщӀэркъэ зыгуэрым и пщылӀхэм хуэдэу федэӀуэну и ӀэмыщӀэ зифлъхьэмэ, а цӀыхум пэжу фрипщылӀ зэрыхъур? Гуэныхь щӀэным фрипщылӀмэ, лӀэныгъэм и гъуэгу фрокӀуэ, ауэ Тхьэм федаӀуэмэ, щыпкъагъэ фиӀэу филъытэнущ+. 17Тхьэм фӀыщӀэ худощӀ. Гуэныхь щӀэным фрипщылӀу фыщытащ, ауэ иджы фызыщагъэгъуэза фӀэщхъуныгъэ Ӏуэхухэм фигукӀэ зефтауэ фыхуэпэжщ. 18Тхьэм гуэныхь щӀэным фыкъыӀэщӀихыжри, щхьэхуит фищӀыжащ, щыпкъагъэм и пщылӀи фыхъуащ иджы+.

19Фэ фи зэхэщӀыкӀыр зэрыримыкъуам щхьэкӀэ, нэхъ гурыӀуэгъуафӀэ хъун папщӀэ цӀыхур зэрыпсалъэ бзэкӀэ мыр нывжызоӀэ. Фи Ӏэпкълъэпкъым щыщ пкъыгъуэхэм бзаджагъэ евгъэщӀэн щхьэкӀэ фӀеймрэ бзаджагъэмрэ я ӀэмыщӀэ пщылӀу зифлъхьэу зэрыщытам хуэдэу, иджы гукъабзагъэм и гъуэгу фрикӀуэн щхьэкӀэ фи Ӏэпкълъэпкъым щыщ пкъыгъуэхэм щыпкъагъэм пщылӀ хуэхъуну хуэвунэтӀ. 20Гуэныхь щӀэным фрипщылӀу фыщыщытам, щыпкъагъэр фэзыгъэгъэзэщӀэн Ӏуэху зыри щыӀакъым. 21Абы щыгъуэ сыт фэ фи фӀагъыу къэкӀуар? Фи фӀагъыу зыри къэкӀуакъым. Иджы фызытеукӀытыхьыж апхуэдэ Ӏуэхухэм къахэкӀыр лӀэныгъэр арщ. 22Ауэ иджы Тхьэм гуэныхь щӀэным фыкъыӀэщӀихыжри, щхьэхуит фищӀыжащ, Тхьэм и пщылӀи фыхъуащ. Абы фӀыуэ къыхэкӀыр гукъабзагъэм и гъуэгум фызэрырикӀуэр арщ, къыфлъысыну ӀыхьэфӀри мыкӀуэдыжын гъащӀэр арщ+. 23Сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ гуэныхь щӀэным къыхэкӀыр лӀэныгъэщ, ауэ Хьисэ Мэссихьу ди Зиусхьэныр ди псэм зэрыщыщым щхьэкӀэ Тхьэм къыдит тыгъэшхуэр мыкӀуэдыжын гъащӀэщ+.

7-НЭ ЕДЗЫГЪУЭ

ЛӀыгъэ-фызыгъэ теухуа хабзэмрэ Мэссихь дызэрыхущытынумрэ

7^1Си къуэшхэ, хабзэм иритхахэр зыщӀэ цӀыхуу фыслъытэу сынывопсалъэ: ЦӀыхур псэуху, хабзэм тепщэныгъэ зэрыхуиӀэр фщӀэркъэ? 2Псалъэм щхьэкӀэ, фызым и лӀыр псэуху, хабзэмкӀэ а фызыр и лӀым епхауэ щытщ. Ауэ и лӀыр лӀэмэ, хабзэм фызыр щхьэхуит ещӀ+. 3Аращи, и лӀыр псэууэ, фызыр нэгъуэщӀ лӀы гуэрым дэпсэумэ, зинэ ищӀауэ арщ. Ауэ и лӀыр лӀэмэ, а унафэм фызым тепщэныгъэ хуиӀэжкъым. НэгъуэщӀ лӀы гуэрым дэкӀуэжмэ, зинэ ищӀауэ къикӀыркъым+.

4Апхуэдэу, си къуэшхэ, Мэссихь и пкъыр зэрылӀам къыхэкӀкӀэ, Торэт хабзэм и Ӏуэху къыфхэмылъыжу, а хабзэм дежкӀэ фэри цӀыху лӀахэм фахуэдэщ. Мэссихьу Тхьэм лӀахэм къахигъэтэджыкӀыжам ей иджы фыхъуащи, Тхьэм фӀыгъуэ хуэдлэжьыпхъэщ+. 5Сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ дэ ди гуэныхьышӀэ щэныжьым и гъуэгу дрикӀуэу щыщытам, Торэт хабзэм зэщӀигъэплъа гуэныхьыщӀэ хъуэпсэныгъэхэр ди пкъым щыщ пкъыгъуэхэм хэлът, ажалыр абыхэм къытхухэкӀыу. 6Ауэ иджы Торэт хабзэу дызыӀыгъам и Ӏуэху къытхэмылъыжу, а хабзэм дежкӀэ цӀыху лӀахэм яхуэдэ дыхъущ, Тхьэм Торэт хабзэм и тепщэныгъэм дыкъыщӀихыжри, щхьэхуит дищӀыжащ. Аращи, Тхьэм дызэрыхуэлажьэ щӀыкӀэр нэхъапэм ятха хабзэм тетукъым, атӀэ Тхьэм и Псэ ЛъапӀэм и хабзэщӀэм тетущ+.

Торэт хабзэмрэ гуэныхь щӀэнымрэ

7Сыт-тӀэ жытӀэнур? Торэт хабзэм гуэныхь хэлъ? Хьэуэ, апхуэдэу хъункӀэ Ӏэмал иӀэкъым. Торэт хабзэм и унафэхэр щымыӀэгъатэмэ, гуэныхьыр зыхуэдэр сщӀэнутэкъым, сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ Торэт унафэм «Хъуэпсэныгъэ мыхъумыщӀэ уи гум йомыгъэлъ»,[*] къыжимыӀэгъатэмэ, хъуэпсэныгъэ мыхъумыщӀэр зыхуэдэр сщӀэнутэкъым+. 8Ауэ гуэныхьым Ӏэмал игъуэтри, а унафэмкӀэ сыт хуэдэ хъуэпсэныгъэ мыхъумыщӀэри си гум кърилъхьащ; сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ Торэт хабзэр щымыӀэмэ, гуэныхьри лӀам хуэдэщ+. 9Зэгуэрым Торэт хабзэр сымыщӀэу сыпсэуащ. Ауэ Тхьэм и унафэр къыщыкӀуэм, гуэныхьым къару иӀэ хъури, 10сэри лӀам хуэдэ сыхъуащ. Апхуэдэу, цӀыхухэм гъащӀэ ягъуэтын щхьэкӀэ, Тхьэм къытхуищӀа унафэм сигъэлӀащ. 11Тхьэм и унафэкӀэ гуэныхьым Ӏэмал игъуэтри, сыкъигъэпцӀащ, а унафэ дыдэмкӀи сигъэлӀащ. 12Апхуэдэу, Торэт хабзэр лъапӀэщ, унафэри лъапӀэщ, икӀи захуэщ, икӀи фӀыщ+.

13Абы щыгъуэ ӀуэхуфӀ гуэрым сигъэлӀауэ ара? Хьэуэ, ар апхуэдэу хъункӀэ Ӏэмал иӀэкъым. Ауэ гуэныхьыр зыхуэдэр нахуэ хъун щхьэкӀэ, Торэтым и хабзэфӀымкӀэ гуэныхьым сигъэлӀащ. Апхуэдэу унафэм гуэныхьыр зэрыӀей дыдэр наӀуэ ещӀ.

14Торэт хабзэр Тхьэм деж къызэрикӀар дощӀэ. Ауэ сэ сыцӀыху тхьэмыщкӀэщ, гуэныхьым срипщылӀщ. 15Сэ сщӀэ Ӏуэхур къызгурыӀуэркъым; сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ сэ сщӀэну сызыхуей Ӏуэхур злэжьыркъым, ауэ слъагъу мыхъу Ӏуэхур солэжь+. 16Злэжыну сызыхуэмей Ӏуэхур згъэзащӀэмэ, Торэт хабзэр фӀыуэ зэрыщытыр зэрыздэращ абы къикӀыр+. 17Аращи, гуэныхь зыщӀэр сэракъым, си гум илъ гуэныхьыращ. 18Си гуэныхьыщӀэ щэныжьым сеплъмэ, си гум фӀыгъуэ зэримылъыр сощӀэ; сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ фӀы сщӀэну сыхуейми, згъэзэщӀэну схузэфӀэкӀыркъым+. 19ФӀыуэ сщӀэну сызыхуейр згъэзащӀэркъым, ауэ бзаджагъэу сщӀэну сызыхуэмейр согъэзащӀэ+. 20СщӀэну сызыхуэмей Ӏуэхур згъэзащӀэмэ, ар зыгъэзащӀэр сэракъым, си гум илъ гуэныхьыр арщ.

21Апхуэдэу щыхъукӀэ, мыпхуэдэ хабзэ мы Ӏуэхум хэлъу солъагъу: ФӀы сщӀэну сыхуейми, бзаджагъэр сяпэм къохутэ. 22Сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ сигукӀэ Тхьэм и хабзэм сыщогуфӀыкӀ,+
23ауэ си Ӏэпкълъэпкъым щыщ пкъыгъуэхэм нэгъуэщӀ хабзэжь яхэлъу солъагъу. А хабзэжьыр си акъылым идэ хабзэфӀым пэщӀоувэ. А хабзэжьым си Ӏэпкълъэпкъым щыщ пкъыгъуэхэм яхэлъ гуэныхь хабзэжьым сыхуегъэпщылӀ+. 24Сыту сыцӀыху тхьэмыщкӀэ! Си пкъыу сызытекӀуадэм сыкъыхихыжу, хэт сэ сымыкӀуэду сыкъезыгъэлынур? 25Тхьэм щӀыхьышхуэр ейщ. Езыр арщ Хьисэ Мэссихьу ди Зиусхьэным си пкъыу сызытекӀуадэм сыкъыхригъэхыжу, сымыкӀуэду сыкъезыгъэлынур.

Тхьэм и хабзэм срипщылӀщ си акъылкӀэ, ауэ си гуэныхьыщӀэ щэныжьымкӀэ гуэныхьым и хабзэм срипщылӀщ.

8-НЭ ЕДЗЫГЪУЭ

Тхьэм и Псэ ЛъапӀэм и лъэкӀыныгъэкӀэ дыпсэуныр

8^1Аращи, зи гуэныхьыщӀэ щэныжьым и гъуэгу иримыкӀуэу Тхьэм и Псэ ЛъапӀэм и гъуэгу ирикӀуэ цӀыхуу, Мэссихь Хьисэ зи гум илъхэр Тхьэм зэикӀ игъэкъуэншэнукъым. 2Сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ Хьисэ Мэссихь ди псэм щыщу Тхьэм и Псэ ЛъапӀэу гъащӀэ щыпкъэр къыдэзытым и хабзэм гуэныхьымрэ лӀэныгъэмрэ я хабзэм и тепщэныгъэм сыкъыщӀихыжри, щхьэхуит сищӀыжащ+. 3Дэ ди гуэныхьыщӀэ щэныжьым и бзаджагъэм щхьэкӀэ Торэт хабзэм хузэфӀэмыкӀар Тхьэм ищӀащ. Езым и Къуэм гуэныхьыщӀэ цӀыхухэм я пкъым хуэдэ пкъы иӀэу, гуэныхьхэм щхьэкӀэ къурмэныпхъэ хъуну Тхьэм къигъэкӀуащ, апхуэдэуи а пкъымкӀэ гуэныхьыр игъэкъуэншащ+. 4Тхьэм апхуэдэу щӀищӀар дэ ди гуэныхьыщӀэ щэныжьым и гъуэгу дримыкӀуэу, Тхьэм и Псэ ЛъапӀэм и гъуэгу ирикӀуэ цӀыхухэм щыпкъагъэр дгъэзэщӀэну арщ, щыпкъагъэр дгъэзэщӀэн хуейуэ Торэт хабзэм зэритым хуэдэу+.

5Зи гуэныхьыщӀэ щэныжьым и гъуэгу ирикӀуэ цӀыхухэр я щэныжьыр зыщӀэхъуэпс Ӏуэхухэм зэпымыууэ йогупсыс, ауэ Тхьэм и Псэ ЛъапӀэм и гъуэгу ирикӀуэхэр Тхьэм и Псэ ЛъапӀэм и Ӏуэхухэращ зэгупсысыр+. 6Фэ фи гуэныхьыщӀэ щэныжьыр зыщӀэхъуэпс Ӏуэхухэм фегупсысыным Ӏейуэ къыхэкӀыр ажалыращ, ауэ Тхьэм и Псэ ЛъапӀэм и Ӏуэхухэм фегупсысыным фӀыуэ къыхэкӀыр гъащӀэрэ гузэгъэгъуэрэщ, 7сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ зи гуэныхьыщӀэ щэныжьыр зыщӀэхъуэпс Ӏуэхухэм егупсыс цӀыхур Тхьэм и бий мэхъу. А цӀыхур Тхьэм и хабзэм и унафэм едаӀуэркъым, едэӀуэни хузэфӀэкӀыркъым+. 8Пэжщ, зи гуэныхьыщӀэ щэныжьым и гъуэгу ирикӀуэ цӀыхухэр Тхьэм и гум ирихьыркъым.

9АрщхьэкӀэ фэ фи гуэныхьыщӀэ щэныжьым и гъуэгу фрикӀуэркъым икӀи Тхьэм и Псэ ЛъапӀэр пэжыгъэкӀэ фигу щилъкӀэ, Тхьэм и Псэ ЛъапӀэм и гъуэгу фрокӀуэ. Мэссихь и Псэ ЛъапӀэр зи гум имылъыр Мэссихь и цӀыхухэм ящыщкъым+. 10Мэссихь фи псэм щыщмэ, фи гуэныхьхэм къыхэкӀкӀэ фипкъхэр лӀэжынуми, Тхьэм щыпкъагъэ фиӀэу фызэрилъытэм щхьэкӀэ фигурэ фи псэкӀэ псэууэ фыщытщ. 11Тхьэуэ Хьисэ лӀахэм къахэзыгъэтэджыкӀыжам и Псэ ЛъапӀэр фи гум илъмэ, абы щыгъуэ Мэссихь лӀахэм къахэзыгъэтэджыкӀыжа Тхьэм и Псэ ЛъапӀэу фи гум илъым и лъэкӀыныгъэкӀэ фи пкъыу лӀэнухэми гъащӀэ къаритынущ+.

12Аращи, ди къуэшхэ, ди гуэныхьыщӀэ щэныжьым и гъуэгу дрикӀуэну ди пщэ дэлъкъым. 13Сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ фи гуэныхьыщӀэ щэныжьым и гъуэгу фрикӀуэмэ, фыкӀуэдынущ, ауэ бзэджагъэ фщӀахэр Тхьэм и Псэ ЛъапӀэм и лъэкӀыныгъэкӀэ вгъэкӀуэдмэ, гъащӀэ щыпкъэр вгъуэтынущ+.

14Тхьэм и Псэ ЛъапӀэм игъэӀурыщӀэ цӀыху псори Тхьэм и бынщ+. 15Тхьэм езым и Псэ ЛъапӀэу фи гум кърилъхьам фигъэпщылӀу икӀи фигъэшынэу щыткъым. Ауэ Тхьэм езым и Псэ ЛъапӀэу фи гум кърилъхьам Тхьэм и бын хуэдэу фелъытэ. Езым и Псэ ЛъапӀэм, «Аббэ[*], Адэ лъапӀэ», жытӀэу, Тхьэм дрегъаджэ+. 16Тхьэм и Псэ ЛъапӀэм Тхьэм дызэрибынхэр жиӀэурэ, дигухэм ящӀыгъуу абы щыхьэту тоувэ+. 17Тхьэм дызэрибыным щхьэкӀэ Тхьэм и бынхэм ӀыхьэфӀу къалъысыр дэри къытлъигъэсынущ. А ӀыхьэфӀу Тхьэм Мэссихь къылъигъэсар Мэссихь щӀыгъуу дэри къытлъигъэсынущ. Мэссихь дыщӀыгъуу дэри гугъуехь тшэчмэ, Мэссихь дыщӀыгъуу дэри Тхьэм щӀыхьышхуэ диӀэ ищӀынущи+.

ЩӀыхьышхуэ къэлъэгъуэнур

18Мы зэманым тшэч гугъуехьхэр щӀыхьышхуэу[*] Тхьэм иджыри къэс цӀыхухэм яримыгъэщӀауэ диӀэ ищӀынум хуэбгъадэ зэрымыхъунум шэч къытесхьэркъым+. 19Тхьэм къигъэщӀа псори гузавэу поплъэ абы. Зыпэплъэр Тхьэм езым и бынхэм а щӀыхьышхуэр яӀэ зэригъэхъур езым къигъэщӀа псоми къащригъэлъагъуну махуэр арщ. 20Сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ езым къигъэщӀа псоми я мурадыр къаримыгъэхъулӀэну Тхьэм иухащ. Апхуэдэу щӀэхъуар езыхэр хуейуэ аракъым, абыхэм я мурадыр къемыхъулӀэну зыуха Тхьэр апхуэдэу хуеяти, арщ+. 21Тхьэм къигъэщӀа псори Ӏуэхуу зыщыгугъыу зыпэплъэр мыращ: Тхьэм ахэр кӀуэдыныгъэм и пщылӀыпӀэм къришыжу, щхьэхуит ищӀыжу, Тхьэм и бынхэм я щхьэхуитыныгъэрэ я щӀыхьышхуэрэ абыхэми яӀэ хъунырщ.

22Тхьэм къигъэщӀа псори иджыри къэс щэӀуу, сабий къызыхуэхъуну цӀыхубзым гугъуехь зэришэчым хуэдэу, гугъуехь зэрашэчыр дощӀэ. 23Ауэ гугъуехь зышэчыр Тхьэм къигъэщӀахэм я закъуэкъым. Тхьэм и тыгъэхэм ящыщу япэрейуэ езым и Псэ ЛъапӀэр дэ, ар зи гум кърилъхьа цӀыхухэри, дигукӀэ дощэӀу, Тхьэм и быну дидэу, дипкъхэр щхьэхуит щищӀыжыну махуэм ди фӀэщу дыпэплъэу+. 24Сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ мы Ӏуэхугъуэхэм дыщыгугъыу дызэрыпэплъэм щхьэкӀэ дымыкӀуэду Тхьэм дыкъригъэлащ. Ауэ Ӏуэхуу дызыщыгугъыу дызыпэплъэхэр къэлъагъуэмэ, абы щыгъуэ абыхэм дапэплъэу дыщыткъым. И нэкӀэ илъагъум хэт щыгугъыр+? 25Ауэ дэ ди нэкӀэ дымылъагъум дыщогугъри, шыӀэныгъэ диӀэу дыпоплъэ.

26Апхуэдэу дэ, лъэкӀыныгъэ зимыӀэхэм, Тхьэм и Псэ ЛъапӀэр къыддоӀэпыкъу; Тхьэм дызэрелъэӀун хуей щӀыкӀэр тщӀэркъыми. Ауэ псалъэхэм къамыубыд щэӀумкӀэ Тхьэм и Псэ ЛъапӀэр Тхьэм тхуолъэӀу. 27ЦӀыхухэм я гум илъыр зыгъэунэху Тхьэм езым и Псэ ЛъапӀэм и гум илъри ещӀэ, Тхьэр зэрыхуейм хуэдэу, езым и Псэ ЛъапӀэр Тхьэм и цӀыху лъапӀэхэм яхуолъэӀуэри.

28Тхьэр фӀыуэ зылъагъу цӀыхухэу, езым и мурадым тету и бын хъуну къыхуриджахэм Ӏуэху псом я фӀагъ Тхьэм къазэрыригъэкӀыр дощӀэ. 29Тхьэм къыхиха цӀыхухэр езым и Къуэм хуэдэ хъуну игъэуващ, и Къуэр къуэш куэдым я пэ итын щхьэкӀэ+. 30Тхьэм игъэува цӀыхухэр и бын хъунуи къыхуриджащ. Къриджахэми щыпкъагъэ яӀэу илъытащ. Езым щыпкъагъэ зиӀэу илъытахэми щӀыхьышхуэ яӀэ ищӀащ+.

Тхьэм къытхуиӀэ фӀылъагъуныгъэр

31А псом яужкӀэ, иджыри сыт жытӀэнур? Тхьэр ди гъусэмэ, хэт къытпэувын зылъэкӀынур+? 32Тхьэуэ зи Къуэм щымысхьу дэр щхьэкӀэ къурмэныпхъэ зыщӀам фӀыгъуэ псори къыдитынукъэ и Къуэм дригъусэмэ+? 33Хэт зыгъэкъуэншэн зылъэкӀынур Тхьэм къыхиха цӀыхухэр? Тхьэращ абыхэм щыпкъагъэ яӀэу зылъытэр+. 34Хэт дызыгъэкъуэншэн зылъэкӀынур? Мэссихь Хьисэ лӀэри, лӀахэм къахэтэджыкӀыжащ. Иджы Тхьэм и ижьырабгъумкӀэ бгъэдэсщ икӀи Тхьэм дэ тхуолъэӀу+. 35Тхьэм къытхуиӀэ фӀылъагъуныгъэм хэт дыбгъэдэзыгъэкӀын зылъэкӀынур? Гузэвэгъуэ дыхэтми, гухэщӀыгъуэ диӀэми, гугъуехь дагъэшэчми, дымэжэщӀалӀэми, щыттӀэгъэн димыӀэми, шынагъуэ дыхэтми, джатэкӀэ дагъэшынэми – мы къыжытӀа псоми Тхьэм къытхуиӀэ фӀылъагъуныгъэм дыбгъэдагъэкӀын ялъэкӀынукъым. 36Тхьэм и псалъэ тхахэм зэрыхэтым хуэдэу:[*]

«Уэ, (ди Тхьэ), уэр щхьэкӀэ даукӀынкӀэ
махуэ къэс шынагъуэщ.

Мэл фӀэгъэжыныпхъэхэм хуэдэу далъытэ»+.

37Ауэ мы Ӏуэху псомкӀи фӀыуэ дызылъэгъуам и къарукӀэ текӀуэныгъэшхуэр дыдейщ+. 38Тхьэм къытхуиӀэ фӀылъагъуныгъэм зыми дыбгъэдишын зэрылъэмыкӀынум шэч къытесхьэркъым; ажалми, гъащӀэми, мелыӀычхэми, жин пашэхэми, лъэкӀыныгъэ зиӀэ жинхэми, иджы щыӀэ Ӏуэхугъуэхэми, къэкӀуэну зэманым щыӀэну Ӏуэхугъуэхэми,+
39уафэм сыт ищӀыс щыӀэми, щӀы щӀагъым сыт ищӀыс щыӀэми[*], а фӀылъагъуныгъэм дыбгъэдишын зыми хузэфӀэкӀынукъым. Тхьэм къигъэщӀа псоми ящыщ зыми Тхьэм Хьисэ Мэссихьу ди Зиусхьэным къыдигъэлъагъуну ищӀа фӀылъагъуныгъэм дыбгъэдишын лъэкӀынукъым.

9-НЭ ЕДЗЫГЪУЭ

Израил лъэпкъыр

9^1Мэссихь си псэм зэрыщыщым щхьэкӀэ, мы къыжысӀэнур пэжщ, пцӀы хэлъкъым. Ар зэрыпэжымкӀэ Тхьэм и Псэ ЛъапӀэм шӀыгъуу сигури щыхьэт къысхуохъу+. 2Сэ жыхуэсӀэр мыращ: ГухэщӀышхуэрэ зэпымыужын гукъеуэрэ сиӀэщ. 3Си къуэшу си лъэпкъым щыщхэм си фӀагъ езгъэкӀын слъэкӀатэмэ, Тхьэм и ней къысщыхуэу, Мэссихь сызыбгъэдигъэкӀыну сыхуеинт+. 4А си къуэшхэр израил лъэпкъырщ. Ахэрщ Тхьэм езым и бын ищӀар. Ахэращ Тхьэм и щӀыхьышхуэр зригъэлъэгъуар. Тхьэм езымрэ абыхэмрэ яку зэгурыӀуэныгъэр[*] дилъхьащ. Торэт хабзэр зритари ахэрщ. Езыр зэрагъэлъэпӀэн хуей щӀыкӀэр Тхьэм зригъэлъэгъуари ахэращ. Тхьэм ӀыхьэфӀкӀэ игъэгугъари ахэрщ. 5Ахэращ ди адэшхуэхэм къатехъукӀа цӀыхухэр. ЦӀыхум хуэдэу, езы Мэссихьи абыхэм я лъэпкъым щыщщ. Езыр арщ псоми нэхърэ нэхъ ину, мыкӀуэдыж щӀыхьышхуэр зиӀэ Тхьэр. Ӏэмин.

6Тхьэм и псалъэхэр имыгъэпэжауэ аркъым абы къикӀыр. Израил лъэпкъым щыщ псори аракъым израил цӀыху пэжу щытхэр+. 7Апхуэдэу, Ибрэхьим къытехъукӀа цӀыху псори аракъым Ибрэхьим и бын пэжу щытхэр. (Ауэ Тхьэм Ибрэхьим къыжриӀащ:)[*] «Исхьэкъ къытехъукӀыну цӀыхухэращ уэ уи бын пэжу щытынур»+. 8Абы къикӀыр Ибрэхьим къытехъукӀа бын псори Тхьэм и бын пэжу щыткъым. Ауэ Тхьэм Ибрэхьим къызэригъэгугъам тету, абы къытехъукӀа бынхэр[*] арщ Тхьэм Ибрэхьим и щӀэблэ пэжу илъытэр+. 9Сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ Тхьэм Ибрэхьим къызэригъэгугъар[*] мыращ: «Гъэува зэманым сыкъыщыкӀуэжкӀэ, Сарэ къуэ къыхуэхъунущ»+.

10Абы нэмыщӀу, Ревеккэ Исхьэкъ къуитӀ къыхуилъхуну лъэщыджэ щыхъум, Ӏуэхур зытетар апхуэдэт+. 11-12ЩӀалэхэр къамылъхуауэ, ери фӀыри ямыщӀауэ, Тхьэм Ревеккэ къыжриӀащ:[*] «Нэхъыжьыр нэхъыщӀэм хуэӀуэхутхьэбзэщӀэнущ». Тхьэм апхуэдэу щӀищӀар цӀыху гуэр къызэрыхихымкӀэ езым и мурадыр игъэзэщӀэну арщ. ЦӀыхум ищӀа Ӏуэхухэм емылъытауэ, зыхуей цӀыхур Тхьэм езым къыхех,+
13и псалъэ тхахэм Тхьэм зэрыщыжиӀэм хуэдэу:[*] «Екъуб фӀыуэ слъэгъуащ, ауэ Эсау сымылъагъу хъуащ».

14Сыт-тӀэ жытӀэнур? Тхьэр мызахуэу пӀэрэ? Хьэуэ, апхуэдэу хъункӀэ Ӏэмал иӀэкъым. 15Сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ Тхьэм Мусэ бегъымбарым къыжриӀащ:[*]

«ЦӀыху гуэрым си гур щӀэзгъэгъуну сыхуеймэ,
сигу щӀэзгъэгъунущ.

Зыгуэрым гущӀэгъу хуэсщӀыну сыхуейми,
гущӀэгъу хуэсщӀынущ».

16Аращи, Тхьэм цӀыху гуэр къызэрыхихыр зэпхар цӀыхур зыхуейр е абы ищӀэ Ӏуэхухэр аркъым, атӀэ езы Тхьэм и гущӀэгъуныгъэшхуэр арщ. 17Сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ Тхьэм и псалъэ тхахэм хэтщ Тхьэм Мысырым и пащтыхь Фирхьэуным къызэрыжриӀар:[*] «Пащтыхьу ущӀэзгъэувар цӀыхухэм си цӀэр дуней псом щагъэӀун, си лъэкӀыныгъэшхуэр къэбгъэнэхуэну сщӀын щхьэкӀэщ». 18Апхуэдэу Тхьэм цӀыху гуэрым гущӀэгъу къыхуищӀыну хуеймэ, гущӀэгъу къыхуещӀ, цӀыху гуэр ерыщ ищӀыну хуеймэ, ерыщ ещӀ.

Тхьэм и губжьымрэ и гущӀэгъумрэ

19Уэ къызжепӀэнкӀэ хъунущ абы щыгъуэ: «Апхуэдэу щытмэ, Тхьэм цӀыхухэр сыт щӀигъэкъуаншэр? Тхьэм жиӀам пэувын хэт зылъэкӀынур?»+
20Уэ ухэт, цӀыху, Тхьэм уеныкъуэкъуну? Хьэкъущыкъум ар зыщӀа цӀыхум жриӀэн: «Мыпхуэдэу сыт сыщӀэпщӀар?» 21Я нэхъ хьэкъущыкъуфӀри хьэкъущыкъу къызэрыгуэкӀри кхъуэщыныщӀэм а зы ятӀагъуэм къыхищӀыкӀыну хуиткъэ+?

22Аращ-тӀэ, Тхьэм и губжьыр къигъэнэхуэну икӀи и лъэкӀыныгъэшхуэр цӀыхухэм яригъэщӀэну хуеяти, зыхуэгубжь цӀыхухэу игъэкӀуэдыну щытахэм шыӀэныгъэшхуэ хэлъу ящысхьащ. 23Тхьэр абыхэм щӀащысхьар гущӀэгъу зыхуищӀ цӀыхухэу щӀыхьышхуэ зиӀэ хъуну игъэпсахэм езым и щӀыхьышхуэм и инагъыр яригъэщӀэну арщ. 24И бын хъуну Тхьэм къыхуриджар дэращ – дэ, журтхэм ди мызакъуэу, нэгъуэщӀ лъэпкъхэми ящыщхэр+. 25Хьошеа бегъымбарым и тхылъым иту Тхьэм къызэрыжиӀэм хуэдэу:[*]

«Си лъэпкъым щымыща цӀыхухэм
„си лъэпкъкӀэ“ седжэнущ;
фӀыуэ сымылъэгъуа лъэпкъым
„фӀыуэ слъагъу лъэпкъкӀэ“ седжэнущ+.
26ИкӀи „Фэ си лъэпкъыу фыщыткъым“,
жиӀэу Тхьэм щыжиӀа щӀыпӀэм
„ГъащӀэ къэзыт Тхьэм и бынкӀэ“
щеджэнущ».

27Ешайа бегъымбарым израил лъэпкъым теухуауэ мыпхуэдэу къыжиӀащ:[*] «Израил лъэпкъым и бжыгъэр хым и пшахъуэм хуэдизми, абыхэм ящыщу мыкӀуэду Тхьэм къригъэлынур мащӀэ дыдэщ. 28Сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ Зиусхьэным мы дунейм и цӀыху псоми, эыри къэмынэу, хьэкум епӀэщӀэкӀыу ятрищӀыхьынущ». 29Ешайа бегъымбарым къызэрыжиӀам хуэдэу:[*]

«ЛъэкӀыныгъэшхуэ псори ЗиӀэ Зиусхьэным
бынхэр къытхуимыгъэнауэ щытамэ,
дэ Содом, Ӏаморэ къалэхэм[*]
дахуэдэу дыщытынт».

Израилрэ Мэссихь теухуа хъыбарыфӀымрэ

30Сыт-тӀэ жытӀэнур? Хамэ лъэпкъхэм щыпкъагъэ яӀэу Тхьэм зэрилъытэнум и ужь иту щымытами, фӀэщхъуныгъэ яӀэу зэрыщытам щхьэкӀэ Тхьэм абыхэм щыпкъагъэ яӀэу илъытащ+. 31Ауэ израил лъэпкъыу Тхьэм дежкӀэ щыпкъагъэ яӀэ зыщӀын хабзэм и ужь итахэм а хабзэр ягъуэтакъым+. 32Сыт щӀамыгъуэтар? ФӀэщхъуныгъэм и гъуэгур ямыдэу, ялэжьа Ӏуэхухэм я гъуэгукӀэ Тхьэм щыпкъагъэ яӀэу зэрилъытэнум и ужь иту щытащи, аращ. ЦӀыхухэр зыгъэлъэпэрэпэну мывэм елъэпэуащ. 33И псалъэ тхахэм хэту Тхьэм къызэрыжиӀэм хуэдэу:[*]

«ЦӀыхухэр зыгъэлъэпэрэпэн мывэу,
цӀыхухэр щӀым тезыгъэджалэ мывэшхуэр[*]
Сион къалэм щызогъэтӀылъ.
ЩӀегъуэжынукъым а мывэмкӀэ
фӀэщхъуныгъэ зиӀэр»+.

10-НЭ ЕДЗЫГЪУЭ

10^1Си къуэшхэ, си гур зыщӀэхъуэпсри Тхьэм сызэрелъэӀу зэпытри си лъэпкъ израил мыкӀуэду къригъэлыну арщ. 2Ягу етауэ Тхьэм зэрыхуэлажьэмкӀэ сращыхьэтщ, ауэ зэхэщӀыкӀ яӀэу хуэлажьэркъым+. 3Тхьэм цӀыхухэм щыпкъагъэ яӀэу зэрилъытэ гъуэгур къагурымыӀэу, езыхэм я гъуэгукӀэ Тхьэм щыпкъагъэ яӀэу зэрилъытэнум и ужь иту зэрыщытам щхьэкӀэ, Тхьэм щыпкъагъэ яӀэу зэрилъытэ гъуэгур ядакъым+. 4Сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ Торэт хабзэм и гугъапӀэр Мэссихьщ икӀи Тхьэм МэссихькӀэ фӀэщхъуныгъэ зиӀэ дэтхэнэми щыпкъагъэ иӀэу елъытэ+.

Тхьэм хэти мыкӀуэду къригъэлын лъэкӀынущ

5ЦӀыхум Торэт хабзэм итхэр зэригъэзащӀэм щхьэкӀэ Тхьэм абы щыпкъагъэ иӀэу зэрилъытэм теухуауэ Мусэ бегъымбарым мыпхуэдэу итхащ:[*] «Торэт хабзэм итхэр зыгъэзащӀэм Торэт хабзэмкӀэ гъащӀэ иӀэнущ»+. 6Ауэ цӀыхум фӀэщхъуныгъэ зэриӀэм щхьэкӀэ, Тхьэм абы щыпкъагъэ иӀэу зэрилъытэм теухуауэ Тхьэм и псалъэ тхахэм мыпхуэдэу хэтщ:[*] «Хэт уафэм дэкӀуеинур жыпӀэу уигукӀэ жумыӀэ». (Уафэм дэкӀуеину хэтщ жыхуиӀэщ, Мэссихьу цӀыхухэр мыкӀуэду къезыгъэлынур къришэхын щхьэкӀэ). 7Е «Хэт щӀыкъатиблкӀэ[*] ехынур?» жумыӀэ, (Мэссихь лӀахэм къахишу, дунейм къыдришеижыну хэтщ жыхуиӀэщ)+. 8Тхьэм и псалъэ тхахэм сыт яхэтыр?

«Тхьэм и псалъэхэр уи благъэщ,
уэ уи жьэми жьэдэлъщ, уигуми илъщ».

А псалъэу фӀэщхъуныгъэм теухуаращ фэдгъащӀэр. 9Уи жьэкӀэ цӀыхухэм я пащхьэм Хьисэ Зиусхьэну зэрыщытыр щыжыпӀэмэ, Тхьэм ар лӀахэм къазэрыхигъэтэджыкӀыжамкӀэ фӀэщхъуныгъэ гурэ псэкӀэ уиӀэмэ, умыкӀуэду Тхьэм укъригъэлынущ+. 10Сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ зигурэ зи псэкӀэ фӀэщхъуныгъэ зиӀэ цӀыхум Тхьэм щыпкъагъэ иӀэу илъытэнущ икӀи цӀыхухэм я пащхьэм Хьисэ Зиусхьэну зэрыщытыр щыжызыӀэр мыкӀуэду Тхьэм къригъэлынущ. 11Тхьэм и псалъэ тхахэм Мэссихь теухуауэ зэрыхэтым хуэдэу:[*] «Хэти езымкӀэ фӀэщхъуныгъэ зиӀэр щӀегъуэжынукъым»+. 12Журтымрэ алыджымра[*] яку зэхэгъэж дэлъкъым. А зы Зиусхьэныр псоми я Зиусхьэнщ икӀи абы елъэӀу псоми фӀы къахуещӀэ+. 13Сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ «Хэт къыдэӀэпыкъуну елъэӀуми, мыкӀуэду Зиусхьэным къригъэлынущ».[*]+
14Ауэ ЗиусхьэнымкӀэ фӀэщхъуныгъэ ямыӀэмэ, дауэ зэрелъэӀунур? Абы и хъыбари зэхамыхамэ, дауэ фӀэщхъуныгъэ яӀэ зэрыхъунур? Абы и хъыбари зыми яхуимыӀуатэмэ, дауэ зэрызэхахынур+? 15Тхьэм цӀыхухэм къалэн ящимыщӀмэ, абыхэм Мэссихь теухуа хъыбарыфӀыр дауэ зэрыхуаӀуэтэнур? Тхьэм и псалъэ тхахэм зэрыхэтым хуэдэу:[*] «ХъыбарыфӀыр зыӀуатэ цӀыхухэм я лъакъуэхэр сыту дахащэ!»

16Апхуэдэу щыт пэтми, хъыбарыфӀым едэӀуэн цӀыху куэдым ядакъым. Ешайа бегъымбарым мыпхуэдэу жиӀащ:[*] «Зиусхьэн, хъыбарыфӀу цӀыхухэм яхуэтӀуатэр хэт зи фӀэщ хъуар?»+
17Аращи, хъыбарыфӀыр щызэхахкӀэ цӀыхухэм фӀэщхъуныгъэ яӀэ мэхъу, Тхьэм и псалъэхэр зыгуэрым щахуиӀуатэкӀи а хъыбарыфӀыр зэхах+. 18Ауэ сэ сыщӀоупщӀэ: ХъыбарыфӀыр зэхамыхауэ ара? Хьэуэ, фӀыуэ зэхахащ, сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ Тхьэм и псалъэ тхахэм зэрыхэтым хуэдэу,[*]

«ХъыбарыфӀыр цӀыхухэм яхуэзыӀуатэхэм
я макъыр щӀылъэм дэнэкӀи щызэхахащ,
я псалъэхэри щӀылъэм и гъунэхэм нэсащ»+.

19Сэ сыщӀоупщӀэ аргуэру: израил цӀыхухэм хъыбарыфӀыр къагурымыӀуауэ ара? Хьэуэ, фӀыуэ къагурыӀуащ, сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ Тхьэм и цӀэкӀэ Мусэ бегъымбарым псом япэ мыпхуэдэу жиӀащ:[*]

«Зы лъэпкъ гуэрым щымыщхэм фезгъэфыгъуэнущ,
зэхэщӀыкӀ зимыӀэ лъэпкъми
фыхуэзгъэгубжьынущ».

20Ешайа бегъымбарми Тхьэм и цӀэкӀэ, гушхуауэ, къыжиӀащ[*] итӀанэ:

«Сыкъэзымылъыхъуа цӀыхухэм сыкъагъуэтащ,
къысщӀэмыупщӀахэми зезгъэлъэгъуащ».

21Ауэ израил лъэпкъым теухуауэ мыпхуэдэу жеӀэ:[*] «КъызэмыдаӀуэ лъэпкъ ерыщыр къызэкӀужын щхьэкӀэ, си Ӏэхэр яхуэсший зэпытащ махуэ къэс».

11-НЭ ЕДЗЫГЪУЭ

Тхьэм израил лъэпкъым гущӀэгъу зэрыхуищӀыр

11^1Аращи, сыщӀоупщӀэ: Тхьэр езым и лъэпкъым хуэмеиж хъуа? Хьэуэ, апхуэдэу хъункӀэ Ӏэмал иӀэкъым. Сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ сэри израил лъэпкъым сыщыщщ, Ибрэхьим къытехъукӀа цӀыхухэм сащыщщ, Биниамин и унагъуэ лъэпкъым сыщыщщ+. 2Тхьэр езым къыхиха лъэпкъым хуэмеиж хъуакъым. Тхьэм и псалъэ тхахэм,[*] Иляс бегъымбарым и хъыбар зэрытым деж, жиӀэр фщӀэркъэ? Иляс бегъымбарыр израил цӀыхухэм ятеухуауэ Тхьэм и пащхьэм мыпхуэдэу жиӀэурэ щытхьэусыхащ:+
3«Зиусхьэн, уи бегъымбархэр яукӀащ, уи къурмэнщӀыпӀэхэри зэхакъутащ. Сэ си закъуэу сыкъэнащ, си псэми къощэ». 4Тхьэм Иляс сыт къыжриӀэжар?[*] «Тхьэ нэпцӀ Ваал и пащхьэм лъэгуажьэмыщхьэу щымытӀысауэ цӀыху минибл къызыхуэзгъэнащ». 5Иджыпстуи апхуэдэщ. Тхьэм и нэфӀ щыхуэныгъэкӀэ езым къыхихауэ, цӀыху мащӀэ тӀэкӀу къэнауэ щыӀэщ+. 6Тхьэм ахэр къыщӀыхихар и нэфӀ абыхэм къызэращыхуар арщ. Абыхэм ялэжьа ӀуэхуфӀхэм я дэлъ абы хэлъкъым. Апхуэдэу щымытмэ, Тхьэм и нэфӀ щыхуэныгъэр нэфӀ щыхуэныгъэ хъунтэкъым.

7Сыт-тӀэ? Израил лъэпкъым къалъыхъуар ягъуэтакъым, ауэ Тхьэм къыхиха цӀыху гупым ягъуэтащ. Къэнахэри ерыщ екӀуащ+. 8Тхьэм и псалъэ тхахэм зэрыхэтым хуэдэу:[*]

«Тхьэм ахэр гулъытэншэ ищӀащ.
Я нэхэми ямылъагъуу,
я тхьэкӀумэхэми зэхамыхыу ищӀащ,
нобэрей махуэм къэсыху».
9Даут пащтыхьым жиӀащ:[*]
«Абыхэм я ефэ-ешхэшхуэр лъахъи, хъыи,
ахэр зыгъэлъэпэрэпэн мыви яхурехъу.
Яхуэфащэр Тхьэм ярырегъэпшыныж.
10Абыхэм ямылъагъуфыну
я нэхэр Тхьэм ирегъэункӀыфӀ,
тхышэ ирещӀ игъащӀэкӀэ»+.

Хамэ лъэпкъхэр мыкӀуэду Тхьэм къызэрыригъэлыр

11Аращи, сыщӀоупщӀэ: журтхэр щылъэпэрапэм джэлэпа? Хьэуэ, апхуэдэу хъункӀэ Ӏэмал иӀэкъым. Ауэ журтхэр гъуэгу захуэм зэрытекӀам щхьэкӀэ нэгъуэщӀ лъэпкъхэр мыкӀуэду къелыну Тхьэм гъуэгу яритащ, журтхэр абыхэм яригъэфыгъуэн щхьэкӀэ. 12Журтхэр гъуэгу захуэм зэрытекӀам щхьэкӀэ дунейм тет нэгъуэщӀ цӀыхухэм фӀыгъуэ куэд къаӀэрыхьэщ икӀи журтхэм я Ӏуэхур къазэремыхъулӀам щхьэкӀэ нэгъуэщӀ лъэпкъхэм фӀыгъуэ куэд яӀэ хъуащ. Аращи, мыкӀуэду Тхьэм къригъэлыну журтхэм я бжыгъэр щрикъукӀэ, сыту фӀыгъуэшхуэ къыхэкӀыну абы!

13Иджы фэ, хамэ лъэпкъхэм, вжызоӀэ: Фэ, хамэ лъэпкъхэм, фи апостол сызэрыхъуам щхьэкӀэ си Ӏуэхур согъэлъапӀэ+. 14Си Ӏуэхур щӀэзгъэлъапӀэр си лъэпкъым щыщхэр фэ хамэ лъэпкъхэм къывэзгъэфыгъуэну икӀи абыхэм ящыщ зы гуп мыкӀуэду Тхьэм къригъэлыну арщ. 15Сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ Тхьэм журтхэр имыдэ щыхъум, дунейм тет нэгъуэщӀ цӀыхухэр езым зригъэкӀужащ. Тхьэм журтхэр аргуэру щызришэлӀэжкӀэ, дауэ зэрыхъунур? Ар лӀахэр къызэрытэджыжынум хуэдэнущ+. 16ХупцӀынэм и япэ Ӏыхьэр Тхьэм иратмэ, хупцӀынэ псори Тхьэм ейщ. Жыгым и лъабжьэр Тхьэм еймэ, жыг къудамэхэри Тхьэм ейщ.

17Хадэм ит зейтун жыгым[*] и къудамэхэм ящыщ гуэрхэр Тхьэм къыпищӀыкӀри, уэ, губгъуэм ит зейтун жыг къудамэм хуэдэр, адрей къудамэхэм я пӀэм удигъэкӀащ. Хадэм ит зейтун жыгым и къудамэ къэнахэм уращӀыгъуу а жыгым и лъабжьэми ипсми я фӀагъ къыуагъэкӀ+. 18Аращи, Тхьэм а жыгым къыпищӀыкӀа къудамэхэм я пащхьэм деж ущызыщымытхъуж. Узыщытхъужмэ, мыр зыщыумыгъэгъупщэ: Уэ уи фӀагъ лъабжьэм ебгъэкӀыркъым, атӀэ лъабжьэм и фӀагъ уэ къыуегъэкӀ. 19Уэ къызжепӀэнкӀи хъунщ: «Жыгым сэ сыдигъэкӀэну а къудамэхэр Тхьэм жыгым къыпищӀыкӀащ». 20Пэжщ, абыхэм фӀэщхъуныгъэ зэрамыӀэм щхьэкӀэ, Тхьэм ахэр жыгым къыпищӀыкӀащ, ауэ уэ фӀэщхъуныгъэ узэриӀэм щхьэкӀэ уи пӀэм укъонэ. Аращи, зумыгъэпагэ, шынагъи зигъэӀэ. 21Сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ хадэм ит жыгым и къудамэхэм Тхьэр щащымысхькӀэ, уэ къыпщысхьыну+?

22Мыращ Тхьэм и фӀыгъуэмрэ и пхъашагъэмрэ: и гъуэгу текӀахэм яхуэпхъашэщ, ауэ уэ Тхьэм и фӀыгъуэм зыхыумыгъэнмэ, и фӀыгъуэр къыплъигъэсынущ. Апхуэдэу мыхъумэ, уэри а жыгым укъыпищӀыкӀынущ. 23Журтхэми я фӀэщмыхъуныгъэр зыханэжмэ, Тхьэм ахэри жыгым дигъэкӀэжынущ, Тхьэм ахэр жыгым дигъэкӀэжын лъэкӀынущи. 24Фэ (хамэ лъэпкъхэр) губгъуэм ит зейтун жыгым Тхьэм фыкъыпищӀыкӀри, хадэм ит зейтун жыгым фыдигъэкӀащ. Абы щыгъуэ хадэм ит зейтун жыгым и къудамэхэр (журтхэр аращ), езыхэм я жыгым дигъэкӀэжыныр Тхьэм дежкӀэ нэхъ гугъу?

Тхьэм израил лъэпкъым езым деж къызэрыригъэгъэзэжыр

25Си къуэшхэ, Ӏущыщэу зыкъыфщымыхъужын щхьэкӀэ, мы щэхур фымыщӀэну сыхуейкъым: Хамэ лъэпкъхэм ящыщу Тхьэм и гъуэгу техьэнухэм я бжыгъэр ирикъуху, израил лъэпкъым щыщ гупыр ерыщ ищӀащ Тхьэм. 26Апхуэдэ щӀыкӀэкӀэ израил лъэпкъ псори мыкӀуэду Тхьэм къригъэлынущ, Тхьэм и псалъэ тхахэм зэрыхэтым хуэдэу:[*]

«ЦӀыхухэр мыкӀуэду къезыгъэлынур
Сион къалэм[*] къыдэкӀынущ.
Ар къыщыкӀуэжкӀэ,
Бзаджагъэр Екъуб и лъэпкъым
хигъэкӀуэдыкӀыжынущ».
27(ИтӀанэ Тхьэм жиӀащ:)
«Мы зэгурыӀуэныгъэращ сэрэ
абыхэмрэ дяку дэслъхьэнур,
я гуэныхьхэр щащхьэхысхыжкӀэ».

28Журтхэм хъыбарыфӀыр* зэрамыдам щхьэкӀэ фэ фи фӀагъ а Ӏуэхум къыхэкӀыу, Тхьэм и бий хъуащ ахэр. Ауэ Тхьэм журтхэр къызэрыхихам щхьэкӀэ фӀыуэ елъагъу, я адэшхуэхэм я хьэтыркӀэ. 29Сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ Тхьэм цӀыхухэм тыгъэхэр щариткӀэ, и бын хъунуи къыщыхуриджэкӀэ, апхуэдэу зэрищӀам хущӀегъуэжыркъым. 30Фэ (хамэ лъэпкъхэр) Тхьэм федаӀуэу щытакъым, ауэ израил лъэпкъыр Тхьэм зэремыдэӀуам щхьэкӀэ Тхьэм гущӀэгъу къыфхуищӀащ иджы+. 31Журтхэр иджыри Тхьэм едаӀуэркъым, фэ къыфхуищӀа гущӀэгъум хуэдэ Тхьэм абыхэми къахуищӀын щхьэкӀэ. 32Сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ Тхьэм цӀыху псори емыдаӀуэу къигъэнащ, абыхэм псоми гущӀэгъу къахуищӀын щхьэкӀэ.

33Сыту ин Тхьэм и фӀыгъуэшхуэр,
и акъылъыфӀагъэшхуэр,
и щӀэныгъэшхуэр!

И гухэлъышхуэхэр зэхихун зыми
лъэкӀынукъым.

И Ӏуэхухэми я ужь ихьэн
зыми лъэкӀынукъым+.

34«Хэт Зиусхьэным и гум илъыр зыщӀэр?

Хэт абы чэнджэщэгъу хуэхъуар+?

35Хэт Тхьэм зыгуэркӀэ етар,

Тхьэм абы тыгъэ къритыжыну?»[*]

36Ӏуэху псори Тхьэм и Ӏэм къикӀащ.

И лъэкӀыныгъэкӀэ икӀи и щӀыхьышхуэм
щхьэкӀэ Ӏуэху псори къэхъуащ.

МыкӀуэдыжын щӀыхьышхуэр Тхьэм ейщ. Ӏэмин+.

12-НЭ ЕДЗЫГЪУЭ

Мэссихь ди псэм щыщу дызэрыпсэун хуейр

12^1Аращи, Тхьэм гущӀэгъу къызэрытхуищӀам щхьэкӀэ, хуабжьу сыныволъэӀу: Тхьэм и гум ирихьу, къурмэныпхъэ псэууэ, къурмэныпхъэ лъапӀэм хуэдэу, Тхьэм и ӀэмыщӀэ зифлъхьэ. Аращ гурэ псэкӀэ Тхьэр зэрывгъэлъэпӀэн хуейр+. 2Мы лъэхъэнэм ихабзэхэм Ӏэрылъхьэ зыхуэвмыгъэхъу. Тхьэм фи гум илъхэр зэрырехъуэкӀ, хьэл-щэныфӀ фхэлъ хъун щхьэкӀэ. Апхуэдэу фщӀымэ, Тхьэр зыхуейр къывгурыӀуэнущ – фӀыгъуэр зыхуэдэри, Тхьэм и гум ирихьри, фӀыгъуэ нэгъэсар зыхуэдэри къывгурыӀуэнущ+.

3Тхьэм и нэфӀыр сэ къызэрысщыхуам щхьэкӀэ, фэ фщыщ дэтхэнэми жызоӀэ: зыкъыфӀэмыщӀыж икӀи зумыгъэин, ауэ Тхьэм уэ къыпхуигъэфэща фӀэщхъуныгъэм и щапхъэм тету зэхэщӀыкӀ уиӀэу зэплъыж+. 4Сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ ди Ӏэпкълъэпкъым щыщ пкъыгъуэхэр куэдщ, ауэ а псоми ялэжь Ӏуэхухэр зыкъым+. 5Апхуэдэу, дэри куэд дыхъуми, Мэссихь ди псэм зэрыщыщым щхьэкӀэ, зыпкъ закъуэ дохъу, дэтхэнэ зыри адрейхэм ящыщщ+. 6Тхьэм и нэфӀыр хэти къызэрыщыхуам тещӀыхьауэ лъэкӀыныгъэ зэхуэмыдэхэр диӀэщ. Тхьэм и псалъэхэр зыгуэрым и гум кърилъхьэурэ, ахэр къыжиӀэну лъэкӀыныгъэ къритамэ, а цӀыхум фӀэщхъуныгъэу иӀэм тещӀыхьауэ Тхьэм и псалъэхэр къыжреӀэ+. 7И фӀагъ цӀыхухэм яригъэкӀыну Тхьэм зыгуэрым лъэкӀыныгъэ къритамэ, а цӀыхум и фӀагъ абыхэм ярырегъэкӀ. ЦӀыхухэм Ӏуэхухэр яригъэщӀэну Тхьэм зыгуэрым лъэкӀыныгъэ къритамэ, а цӀыхум абыхэм ярырегъащӀэ+. 8ЦӀыхухэр игъэгушхуэну Тхьэм зыгуэрым лъэкӀыныгъэ къритамэ, ирегъэгушхуэ. ИӀэр цӀыхухэм ядигуэшыну Тхьэм зыгуэрым лъэкӀыныгъэ къритамэ, и гуапэу ядрегуэш. УнафэщӀу лэжьэну Тхьэм зыгуэрым лъэкӀыныгъэ къритамэ, унафэщӀу ирелажьэ жану. ЦӀыхухэм гущӀэгъу яхуищӀыну Тхьэм зыгуэрым лъэкӀыныгъэ къритамэ, псэ хьэлэлкӀэ гущӀэгъу яхурещӀ+.

ФӀылъагъуныгъэр

9Фи фӀылъагъуныгъэр пэж ирехъу. Бзаджагъэм пэӀэщӀэ зыфщӀ, фӀыгъуэм и ужь фит+. 10Зэшхэм хуэдэу, фӀыуэ фызэрылъагъу; фи щхьэр зэрыфлъытэм нэхърэ, адрейхэр нэхъыфӀэу флъытэ+. 11Жыджэрагъышхуэ зыхэвгъэлъ зэпыт, Зиусхьэным фыхуэлэжьэным гурэ псэкӀэ зефт. 12Фызыщыгугъыу фызыпэплъэ Ӏуэхугъуэхэм фащыгуфӀыкӀ. Гугъуехь фрихьэлӀэмэ, зыхуэвгъэщэч. Тхьэм фелъэӀу зэпыт+. 13Тхьэм и цӀыху лъапӀэхэр зыгуэр хуэныкъуэмэ, фадэӀэпыкъу. ХьэщӀэр зэрывгъэлъэпӀэным фыхущӀэкъу+.

14Гугъуехь фэзыгъэшэчхэм Тхьэм и нэфӀыр къащыхуэну фахуелъэӀу. Тхьэм и нэфӀыр къащыхуэну фахуелъэӀу, ахъумэ фемыбг+. 15ГуфӀэхэм фадэгуфӀэ, гъыхэми фадэгъ+. 16Фи акъыл зэтрехуэ. Фымыпагэ, цӀыху цӀыкӀухэми ныбжьэгъу захуэфщӀ. ЗыкъыффӀэмыщӀыж+.

17Зыгуэрым и бзаджагъэм бзаджагъэкӀэ фыпэмыувыж. ЦӀыху псоми фӀыуэ ялъытэр зэрыфщӀэным и ужь фит+. 18Ӏэмал иӀэмэ, фи Ӏэм къикӀым хуэдизкӀэ цӀыху псоми фазэрыгурыӀуэным фыхущӀэкъу+. 19ФӀыуэ слъагъухэ, зыгуэрым бзаджагъэ къывищӀэмэ, бзаджагъэ евмыщӀэж, ауэ Тхьэм и губжьым гъуэгу ефт, сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ Зиусхьэным жиӀар и псалъэ тхахэм яхэтщ:[*] «ЦӀыхухэм я бзаджагъэр езыгъэпшыныжынур сэращ, абыхэм яхуэфащэр езгъэгъуэтыжынущ»+. 20Аращи, «Уи бийр мэжалӀэмэ, гъашхэ, псы хуэлӀэмэ, псы егъафэ; апхуэдэу пщӀымэ, фӀамыщӀ плъахэр бийм и щхьэм теплъхьэнущ».[*]+
21Бзаджагъэр зытумыгъакӀуэу, фӀы щӀэнымкӀэ бзаджагъэм текӀуэ.

13-НЭ ЕДЗЫГЪУЭ

Тепщэныгъэ зиӀэхэм фахуэӀурыщӀэ

13^1Тепщэныгъэ зиӀэхэм яхуэӀурыщӀэу щрет хэти. Сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ Тхьэм имыухамэ, зыми тепщэныгъэ иӀэ хъунукъым. Тепщэныгъэ зиӀэу щыӀэхэр зыгъэувар Тхьэрщ+. 2Аращи, тепщэныгъэ зиӀэхэм япэув цӀыхур Тхьэм игъэува цӀыхухэращ зыпэувыр. Апхуэдэу зыщӀэхэм къуаншагъэ зылъагъэсыж. 3Сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ фӀыгъуэ зыщӀэхэр тепщэныгъэ зиӀэхэм ящышынэнкъым, бзаджагъэ зыщӀэхэрщ абыхэм ящышынэн хуейр. Тепщэныгъэ зиӀэхэм уащымышынэну ухуей? ФӀыгъуэ лэжь, ахэр къыпщытхъужынущ. 4И фӀагъ къыуигъэкӀыну, тепщэныгъэ зиӀэр Тхьэм и лӀыщӀэщ. Ауэ бзаджагъэ пщӀэмэ, абы ущышынэн хуейщ, сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ тепщэныгъэ зиӀэм джатэр пщӀэншэу иӀыгъкъым. БзаджащӀэхэм яхуэфащэ гугъуехьыр ятрилъхьэну, ар Тхьэм хуолажьэ+. 5Аращи, тепщэныгъэ зиӀэхэм уахуэӀурыщӀэн щӀыхуейр къыпхуэфащэ гугъуехьыр Тхьэм къыптрилъхьэнкӀэ узэрыщышынэ къудейр аракъым, атӀэ уахуэӀурыщӀэну зэрытэрэзыр уигукӀэ зэрыпщӀэри абы хэтщ.

6Аращ хьэкътын ахъшэр[*] абыхэм щӀефтыр; сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ тепщэныгъэ зиӀэхэм а Ӏуэхур щагъэзащӀэкӀэ, Тхьэм хуолажьэ. 7Аращи, цӀыху псоми яхуэфащэр ефтыж. ЦӀыхухэм тралъхьэ хьэкътынырамэ, ар ефтыж; хьэпшыпхэм тралъхьэ хьэкътынырамэ, ари ефтыж; гъэлъэпӀэныгъэрамэ, вгъэлъапӀэ; лъытэныгъэрамэ, лъытэныгъэ яхуэфщӀ+.

Зэш хуэдэ фӀыуэ фызэрылъагъу

8ФӀыуэ фызэрылъагъуным и щӀыхуэм нэмыщӀ, зым и щӀыхуи зытевмыгъэлъ; сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ зи гъунэгъур фӀыуэ зылъагъум Торэт хабзэр егъэзащӀэ+. 9«Зинэ умыщӀэ», «ЦӀыху умыукӀ», «Умыдыгъуэ», «НэгъуэщӀ цӀыхухэм пцӀы тумылъхьэ», «Хъуэпсэныгъэ мыхъумыщӀэ уи гум йомыгъэлъ» унафэхэмрэ[*] адрей унафэ псомрэ къызэщӀэзубыдэр мыращ:[*] «Уэ уи щхьэр фӀыуэ зэрыплъагъум хуэдэу, уи гъунэгъури фӀыуэ лъагъу». 10Зи гъунэгъур фӀыуэ зылъагъум и ягъэ иригъэкӀыркъым. Аращи, фӀылъагъуныгъэ уиӀэмэ, Торэт хабзэр бгъэзащӀэу арщ+.

Мэссихь дунейм къыщытехьэжыну махуэр къэблэгъащ

11Аращи, апхуэдэу фыпсэу. Зэманыр здынэсар фощӀэ, фыкъыщыушын хуей сыхьэтыр къэблэгъащ. ФӀэщхъуныгъэ диӀэ щыхъуа махуэм нэхърэ дымыкӀуэду Тхьэм дыкъыщригъэлыну махуэр иджы нэхъ ди гъунэгъу хъуащ+. 12Жэщыр хэкӀуэтащ, махуэр къэблэгъащ. КӀыфӀыгъэм и Ӏуэху бзаджэхэр лъэныкъуэ едвгъэгъэз, нэхум и Ӏэщэхэр къэдвгъащтэ+. 13Махуэм и нэхум хэт цӀыхухэм яхуэдэу, хабзэм тету дывгъэпсэу; щхьэрутӀыпщу фэ ешхэн-ефэным зыдедвмыгъэхьэх, зинэ щӀэным, мыхъумыщӀэ псэукӀэм, зэщыхьэным, фыгъуэным дыхэвмыгъэт+. 14Ауэ Зиусхьэн Хьисэ Мэссихь фи фащэ ирехъу, фи гуэныхьыщӀэ щэныжьым и хъуэпсэныгъэ мыхъумыщӀэхэми фахуэмыӀурыщӀэ+.

14-НЭ ЕДЗЫГЪУЭ

Фи къуэшыр фымыгъэкъуаншэ

14^1ФӀэщхъуныгъэ мащӀэ зиӀэр гъусэ фщӀы, и Ӏуэху еплъыкӀэкӀэ фемыныкъуэкъуу+. 2Зы цӀыхум сыт ищӀысри ишхыну зэрыхуитымкӀэ фӀэщхъуныгъэ иӀэщ, ауэ фӀэщхъуныгъэ мащӀэ зиӀэм хадэхэкӀхэм фӀэкӀа ишхыркъым+. 3Шхэм мышхэр зэримыпэсу хъунукъым. Мышхэми шхэр игъэкъуаншэ хъунукъым, Тхьэм а цӀыхури идащи+. 4Уэ хэт ухъуну, нэгъуэщӀ цӀыхум хуэлажьэр бгъэкъуэншэну? Ар гъуэгу пэжым тетми темытми, езым и Зиусхьэным и Ӏуэхукъэ? Ари гъуэгу пэжым тетынущ, Зиусхьэным тригъэтын лъэкӀынущи+.

5Зы цӀыхум махуэ гуэр нэхъ егъэлъапӀэ, адрей цӀыхум махуэ псори и зэхуэдэщ. Хэти и гум зэрыжиӀэм тету псэун хуейщ+. 6Махуэ гуэр зыгъэлъапӀэм Зиусхьэным лъытэныгъэ хуищӀыну а махуэр егъэлъапӀэ. ЗымыгъэлъапӀэми Зиусхьэным лъытэныгъэ хуищӀыну апхуэдэу ещӀ. Сыт ищӀысри зышхми Зиусхьэным лъытэныгъэ хуищӀыну ешх, сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ ишхым щхьэкӀэ Тхьэм фӀыщӀэ хуещӀ. Мышхэр Зиусхьэным лъытэныгъэ хуищӀын щхьэкӀэщ щӀэмышхэр, абыи Тхьэм фӀыщӀэ хуещӀ+. 7Зы цӀыхуи езым и щхьэ закъуэм щхьэкӀэ псэуркъым. Абы ещхьуи, зы цӀыхуи езым и щхьэ закъуэм щхьэкӀэ лӀэркъым+. 8Дыпсэуми, Зиусхьэным дыхуопсэу, дылӀэми, Зиусхьэным дыхуолӀэ. Аращи, дыпсэуми дылӀэми, Зиусхьэным дрейщ+.

9Мэссихьи лӀэщ, лӀахэм къахэтэджыкӀыжри къэпсэужащ. КъыщӀэпсэужар псэухэмрэ лӀахэмрэ я Зиусхьэн хъуну аращ+. 10Уи къуэшыр сыт щӀэбгъэкъуаншэр? Уэ уи къуэшыр сыт щӀызумыпэсыр? Дэ псори Тхьэм и пащхьэм диувэн хуейщ, хьэкум къыттрищӀыхьыну+. 11Тхьэм и псалъэ тхахэм хэтщ:[*]

«Сэ сыпсэущ, жеӀэ Зиусхьэным,
си пащхьэм цӀыху псори
лъэгуажьэмыщхьэу къиувэнущ.
Дэтхэнэ зы бзэми
сэ сызэры-Тхьэр къыжиӀэнущ»+.

12Апхуэдэу, дэ псори Тхьэм и пащхьэм диувэнущ, щхьэж езым щхьэкӀэ жэуап иритыну+.

Фи къуэшым гуэныхь евмыгъащӀэ

13Аращи, дэ зыр зым дгъэкъуэншэн хуейкъым. Зыгъэлъэпэрэпэну мывэ е гуэныхь ищӀэну дезыгъэхьэх Ӏуэху гуэр фи къуэшым и гъуэгум тевмылъхьэну фи гум теубыдагъэ илъын хуейщ+. 14Зиусхьэну Хьисэ си псэм зэрыщыщым щхьэкӀэ шхын гуэр зэрымыхьэрэмыр сощӀэ, фӀэкӀыпӀэ имыӀэуи си фӀэщ мэхъу. Ауэ зыгуэрым хьэрэму илъытэмэ, езымкӀэ хьэрэм мэхъу+. 15Уэ шхыну пшхым щхьэкӀэ уи къуэшым и жагъуэ пщӀымэ, фӀылъагъуныгъэм тету упсэуркъым. Уэ шхыну пшхымкӀэ уи къуэшу Мэссихь зыхуэлӀар зыфӀумыгъэкӀуэд+. 16Фэ фӀыуэ флъытэр цӀыхухэм Ӏейуэ ялъытэну иремыхъу. 17Тхьэм и Тепщэныгъэшхуэм и Ӏуэхухэр зытеухуар шхэнымрэ ефэнымрэкъым, атӀэ щыпкъагъэ, гузэгъэгъуэ, Тхьэм и Псэ ЛъапӀэм деж къикӀ гуфӀэгъуэр аращ+. 18Ахэр игу илъмэ, Мэссихь хуэлажьэ цӀыхур Тхьэм и гум ирохь, цӀыхухэми я гуапэщ ар.

19Аращи, зэгурыӀуэныгъэ къэзыхь Ӏуэхухэми гурэ псэкӀэ нэхъ лъэкӀыныгъэ зэрыдгъуэт Ӏуэхухэми я ужь дивгъэт+. 20Шхыным щхьэкӀэ Тхьэм и Ӏуэхур умыгъэкӀуэд. Шхын псори хьэлэлщ, ауэ уэ пшхы шхынымкӀэ зыгуэрым и гъуэгум зыгъэлъэпэрэпэн мывэ теплъхьэмэ, гуэныхь мэхъу+. 21Лы умышхыныр, фадэ уемыфэныр, уи къуэшым и гъуэгум зыгъэлъэпэрэпэн мывэ теплъхьэну ухэмытыныр, е абы гуэныхь ищӀэну дезыгъэхьэх Ӏуэхум ухэмытыныр фӀыщ. Апхуэдэу, уи къуэшым зыри лъэмыкӀыж зыщӀ Ӏуэхуми ухэмытыныр фӀыщ.

22Мы Ӏуэхухэм теухуауэ уиӀэ фӀэщхъуныгъэр Тхьэмрэ уэрэ фяку дэлъ ирехъу. Шхын ишхым щхьэкӀэ зызымыгъэкъуэншэжыр гъуэгу махуэ теуващ. 23Ауэ шхын ишхыр зэрыхьэлэлымкӀэ гурыщхъуэ ищӀу шхэм фӀэщхъуныгъэ имыӀэу зэрышхэм щхьэкӀэ Тхьэм а цӀыхур егъэкъуаншэ, фӀэщхъуныгъэ димыӀэу сыт ищӀыс тщӀэми, гуэныхь мэхъури.

Паул Тхьэм фӀыщӀэ зэрыхуищӀыр

24Си хъыбарыфӀу, Хьисэ Мэссихь теухуа хъыбарыфӀу, цӀыхур зэзгъэдаӀуэм теухуауэ, хъыбару мыухыжын лъэхъэнэхэм щыщӀэдзауэ Тхьэм щэхуу къигъэнауэ, ауэ иджы къигъэнэхуам тету Тхьэм фигухэр игъэбыдэн лъэкӀынущ+. 25Тхьэуэ мыкӀуэдыжынум и унафэкӀэ бегъымбархэм ятха тхылъхэм а хъыбарыр къагъэнэхуэурэ, ирагъэщӀащ иджы, лъэпкъ псоми ТхьэмкӀэ фӀэщхъуныгъэ яӀэ хъууэ езым едэӀуэн щхьэкӀэ+. 26АкъылыфӀагъэ зиӀэ Тхьэ закъуэм Хьисэ Мэссихь илэжьам щхьэкӀэ мыкӀуэдыжын щӀыхьышхуэр ейщ. Ӏэмин+.

15-НЭ ЕДЗЫГЪУЭ

Ди щхьэракъым ди фӀагъ зэдгъэкӀын хуейр, атӀэ ди гъунэгъуращ

15^1Дэ, фӀэщхъуныгъэшхуэ зиӀэхэр, ди фӀагъым и ужь димыту, фӀэщхъуныгъэ мащӀэ зиӀэхэм я хьэлъэхэмкӀэ дэӀэпыкъуэгъу дахуэхъун хуейщ+. 2Дэ тщыщу хэти и гъунэгъум фӀы хуищӀэурэ, арэзы ищӀын хуейщ, гурэ псэкӀи нэхъ лъэкӀыныгъэ иригъэгъуэтын хуейщ+. 3Мэссихьи езым и фӀагъ зригъэкӀыжакъым, ауэ Тхьэм и псалъэ тхахэм зэрыхэтым хуэдэу:[*] «Уэ, си Тхьэм, къыпхущӀэджащ, ауэ жаӀахэр сэ къыстехуащ»+. 4Тхьэм и псалъэ тхахэм хэт псори щӀатхар щыпкъагъэр дагъэщӀэн щхьэкӀэщ. Тхьэм и псалъэ тхахэм шыӀэныгъэрэ гушхуэныгъэрэ диӀэ ягъэхъуурэ, Тхьэм ӀыхьэфӀыр къызэрытлъигъэсынум дыщагъэгугъ+.

5Теубыдагъэрэ гушхуэныгъэрэ къыдэзыт Тхьэм, зы гупсысэкӀэ фиӀэу, Мэссихь Хьисэ и гъуэгу фрикӀуэу фрегъэпсэу+. 6Тхьэуэ ди Зиусхьэн Хьисэ Мэссихь и Адэм зыгурэ зы псэкӀэ фи жьэм къыжьэдэкӀыурэ щӀыхьышхуэ хуэфщӀынущ.

7Аращи, фэ Мэссихь фызэридам хуэдэу, фэри зым зыр вдэн хуейщ, цӀыхухэм Тхьэм щӀыхь хуащӀын щхьэкӀэ. 8Сэ жызоӀэ, и фӀагъ журтхэм яригъэкӀын щхьэкӀэ, Хьисэ Мэссихь къэкӀуащ. И фӀагъ абыхэм яригъэкӀыну къыщӀэкӀуар ди адэшхуэхэр Тхьэм къызэригъэгугъэгъа Ӏуэхухэр Хьисэ, пэжу къыщӀигъэкӀыжэурэ Тхьэм и щыпкъагъэр ригъэлъагъун щхьэкӀэщ. 9Абы нэмыщӀуи, Хьисэ и фӀагъ абыхэм яригъэкӀыну къыщӀэкӀуар хамэ лъэпкъхэм[*] Тхьэм и гущӀэгъум папщӀэ щӀыхь хуаригъэщӀын щхьэкӀэщ, Тхьэм и псалъэ тхахэм зэрыхэтым хуэдэу:[*]

«Абы щхьэкӀэ, уэ, си Зиусхьэн,
хамэ лъэпкъхэм сахэту уи щӀыхьыр сӀэтынущ,
щӀыхь уэрэдхэри уи цӀэкӀэ къыжысӀэнущ»+.

10Тхьэм и псалъэ тхахэм мыпхуэдэуи хэтщ:[*]

«Фэ, хамэ лъэпкъхэр, Тхьэм и лъэпкъым
фригъусэу фыгуфӀэ».

11Мыпхуэдэуи Тхьэм и псалъэхэм яхэтщ:[*]

«Фэ, хамэ лъэпкъ псоми,
Зиусхьэным и щӀыхьыр фӀэт,
фэ, лъэпкъ псоми,
и щӀыхьыр фӀэт»+.

12Ешайа бегъымбарым мыпхуэдэу жиӀащ:[*]

«Иессе[*] къытехъукӀыну бын лъапӀэр къэкӀуэнурэ,
хамэ лъэпкъхэм Ӏэтащхьэ яхуэхъунущ.

Хамэ лъэпкъхэр абы щыгугъыурэ пэплъэнущ».

13ЕзымкӀэ фӀэщхъуныгъэ зэрывиӀэм щхьэкӀэ, ӀыхьэфӀыр къытлъигъэсыну дыщызыгъэгугъ Тхьэм гуфӀэгъуэшхуэрэ гузэгъэгъуэшхуэрэ фигухэм кърырелъхьэ, езым и Псэ ЛъапӀэм и лъэкӀыныгъэкӀэ фигухэм гугъэшхуэр из хъун щхьэкӀэ.

Паул гушхуэныгъэ хэлъу тхэ зэрыхъуар

14Си къуэшхэ, фи гум фӀыгъуэшхуэ зэрилъымкӀи, щӀэныгъэшхуэ зэрывиӀэмкӀи, зым адрейм Ӏуэхухэр иригъэщӀэн зэрыфлъэкӀымкӀи дзыхь фхузощӀ. 15Апхуэдэу щытми, мы Ӏуэхухэр фи гум къэзгъэкӀыжыну щӀыпӀэ-щӀыпӀэкӀэрэ сытегушхуауэ ныфхузотх, хэчыхьауэ. Сытегушхуауэ щӀэстхыр хамэ лъэпкъхэм я деж Хьисэ Мэссихь сыщыхуэлэжьэну Тхьэм и нэфӀ щыхуэныгъэкӀэ сыкъызэригъэувар арщ. 16Тхьэм деж къикӀ хъыбарыфӀыр цӀыхухэм езгъащӀэурэ, дин пашэ Ӏуэху солэжь. Тхьэм деж къикӀ хъыбарыфӀыр цӀыхухэм щӀезгъащӀэр Тхьэм и Псэ ЛъапӀэм хамэ лъэпкъхэм я гур зэригъэкъэбзэжам щхьэкӀэ ахэр Тхьэм и гум ирихь къурмэныпхъэм хуэдэу хъуну папщӀэкӀэщ+.

17Хьисэ Мэссихь си псэм щыщу, Тхьэм хуэсщӀа Ӏуэхум сыщогуфӀыкӀ. 18-19Си псалъэхэмкӀи, злэжьа ӀуэхухэмкӀи, нэщэнэ гъэщӀэгъуэныщэхэмрэ Ӏуэху телъыджэхэмрэ я лъэкӀыныгъэкӀи, Тхьэм и Псэ ЛъапӀэм и лъэкӀыныгъэкӀи хамэ лъэпкъхэр Тхьэм езгъэдэӀуэну Мэссихь сигъэщӀа Ӏуэхухэм фӀэкӀа сытепсэлъыхьыну сытегушхуэркъым. Ерусалим къыщыщӀэдзауэ Иллирик хэкум[*] нэсыху, Мэссихь теухуа хъыбарыфӀыр дэнэкӀи цӀыхухэм нэсауэ ялъэзгъэӀэсащ+. 20НэгъуэщӀ цӀыху гуэрым игъэтӀылъа лъабжьэм си Ӏуэхур тезмыщӀыхьу, Мэссихь и цӀэр щызэхамыха щӀыпӀэхэм хъыбарыфӀыр цӀыхухэм щалъэзгъэӀэсыну сыт щыгъуи и ужь ситщ+. 21Тхьэм и псалъэ тхахэм зэрыхэтым хуэдэу:[*]

«Езым и хъыбар зи деж нэмысахэм езыр ялъагъунущ,
и хъыбар зэхэзымыхахэми зэхащӀыкӀынущ».

Паул Рим къалэм кӀуэн зэримурадар

22Аращ, фи деж сынэкӀуэну и ужь куэдрэ сита пэтми, къыщӀызэмыхъулӀар+. 23Ауэ иджы мы лъэныкъуэм сэркӀэ Ӏуэху щымыӀэжу,[*] илъэс куэд хъуауэ фи деж сынэкӀуэну сызэрыхуеям къыхэкӀкӀэ,+
24Испание къэралым сыщыкӀуэкӀэ, фи деж сыныдыхьэнущ. Гъуэгу сынытехьэмэ, сыныфхыхьэу фыслъагъуну икӀи фи ныбжьэгъугъэм си гур игъэзагъэу гъуэгупщӀэкӀэ дэӀэпыкъуэгъу фыкъысхуэхъуну сыфщогугъ. 25Тхьэм и цӀыху лъапӀэхэм дэӀэпыкъуэгъу зэрахуэхъун ахъшэр яхуэсхьу Ерусалим сыкӀуэну сигу илъщ+. 26Македоние, Ахаие хэкухэм[*] щыпсэууэ фӀэщхъуныгъэ зиӀэхэм, Тхьэм и цӀыху лъапӀэу Ерусалим дэсхэм ящыщ тхьэмыщкӀэхэм дэӀэпыкъуэгъу яхуэхъун щхьэкӀэ, ахъшэ зэхадзэну я гуапэу мурад ящӀащ+. 27ДэӀэпыкъуэгъу яхуэхъуну я гуапэу мурад ящӀащ, ядэӀэпыкъунуи я пщэм дэлъщ. Тхьэм журтхэр зэригъэгугъа ӀыхьэфӀым щыщ хамэ лъэпкъхэми яӀэ хъуащ. Аращи, хамэ лъэпкъхэми мы дунейм и мылъку ӀыхьэфӀу яӀэмкӀэ я фӀагъ журтхэм ирагъэкӀын хуейщ+. 28А Ӏуэхур згъэзащӀэу, ахъшэ зэхадзар Ерусалим дэсхэм яӀэщӀэслъхьа нэужь, фи деж сыныдыхьэнурэ, итӀанэ Испанием сыкӀуэнущ. 29Фи деж сыныщыкӀуэкӀэ, Мэссихь и нэфӀ щыхуэныгъэшхуэм сыщӀыгъуу сынызэрыкӀуэнур сощӀэ.

30Си къуэшхэ, мыбыкӀэ сыныволъэӀу: ди Зиусхьэну Хьисэ Мэссихь и цӀэкӀи, Тхьэм и Псэ ЛъапӀэм деж къикӀ фӀылъагъуныгъэм щхьэкӀи, гъусэ фыкъысхуэхъуи, Тхьэм фи фӀэщу фысхуелъэӀу. 31Иудей хэкум ису фӀэщхъуныгъэ зимыӀэхэм Тхьэм сащихъумэнуи, Тхьэм и цӀыху лъапӀэу Ерусалим дэсхэм дэӀэпыкъуэгъу зэрахуэхъун ахъшэу яхуэсхьынур гуапэ ящыхъунуи Тхьэм фелъэӀу+. 32Абы щыгъуэ, Тхьэм жиӀэмэ, фи деж гуфӀэгъуэкӀэ сынэкӀуэнщи, сывигъусэу зызгъэпсэхужынщ+. 33Гузэгъэгъуэр къыдэзыт Тхьэр фрегъусэ. Ӏэмин+.

16-НЭ ЕДЗЫГЪУЭ

ФӀэхъус

16^1Ди шыпхъуу Фэбэ зи цӀэу, Кенхрей къалэм[*] и члисэ зэхуэсым дэӀэпыкъуэгъу хуэхъум, фи пащхьэм сыщыщытхъуну сыхуейщ+. 2Зиусхьэныр абы и псэм зэрыщыщым щхьэкӀэ, Тхьэм и цӀыху лъапӀэхэм зэрырагъэблэгъэн хуейм хуэдэу евгъэблагъи, зыхуэныкъуэмкӀэ дэӀэпыкъуэгъу фыхуэхъу, сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ цӀыху куэдым, сэри сахэту, дэӀэпыкъуэгъу къытхуэхъуащ ар+.

3Прискиллэрэ Акилэрэ, Хьисэ Мэссихь си гъусэу хуэлажьэхэм, фӀэхъус схуефхыж+. 4Абыхэм си псэр мыкӀуэду кърагъэлын щхьэкӀэ, езыхэм я псэхэм щысхьыжакъым. Абыхэм фӀыщӀэ яхуэзыщӀыр си закъуэкъым, хамэ лъэпкъхэм я члисэ зэхуэс псоми фӀыщӀэ щыхуащӀ. Я унэм щызэӀущӀэ фӀэщхъуныгъэ зиӀэхэм фӀэхъус схуефхыж. 5ФӀыуэ слъагъу Епенет фӀэхъус схуефхыж. Ахаие хэкум МэссихькӀэ псом япэ фӀэщхъуныгъэ зиӀэ хъуар аращ+.

6Мэриему куэд тхуэзылэжьам фӀэхъус схуефхыж. 7Си унэкъуэщу Андроникрэ Юнийрэ, лъэхъуэщым къыздыщӀэсу щытахэм, фӀэхъус схуефхыж. Ахэр апостол[*] цӀэрыӀуэхэм ящыщщ. Си япэ абыхэм МэссихькӀэ фӀэщхъуныгъэ яӀэ хъуащ. 8Мэссихь зи псэм щыщу, фӀыуэ слъагъу Амплий фӀэхъус схуефхыж. 9Ди гъусэу Мэссихь хуэлэжьа Урбанрэ фӀыуэ слъагъу Стахийрэ фӀэхъус схуефхыж. 10Мэссихь зи псэм щыщу, зи щыпкъагъэр Тхьэм игъэунэхуа Апеллэс фӀэхъус схуефхыж. Аристобул и унагъуэм исхэм фӀэхъус схуефхыж. 11Си унэкъуэщ Иродион фӀэхъус схуефхыж. Зиусхьэныр зи псэм щыщу, Наркисс и унагъуэм исхэм фӀэхъус схуефхыж. 12Зиусхьэным фӀыуэ хуэлажьэ цӀыхубзу Трифенэрэ Трифосэрэ фӀэхъус схуефхыж. Зиусхьэным фӀыуэ хуэлэжьа, фӀыуэ тлъагъу цӀыхубзу Персидэ фӀэхъус схуефхыж. 13Зиусхьэным къыхиха Руфэрэ абы и анэу си анэм хуэдэу хъуамрэ фӀэхъус схуефхыж+. 14Асинкрит, Флегон, Ерм, Патров, Ермий, сыми абыхэм я гъусэу адрей къуэшхэми фӀэхъус схуефхыж. 15Филолог, цӀыхубзу Юлие, Нирей, абы и шыпхъу Олимпан сыми, абыхэм я гъусэу Тхьэм и цӀыху лъапӀэ псоми фӀэхъус схуефхыж. 16ГукъабзагъэкӀэ ӀэплӀэ зэфшэкӀыурэ, фӀэхъус зэфххэ. Мэссихь и члисэ зэхуэс псоми фӀэхъус къывахыж+.

Иужьрей фӀэхъус псалъэхэр

17Си къуэшхэ, ди фӀэщхъуныгъэм дигъащӀэ Ӏуэхухэм къыпэувурэ, фызэгурызымыгъаӀуэу, адрей цӀыхухэр гъуэгу захуэм тезыгъэкӀхэм защыфхъумэну сыныволъэӀу. Абыхэм пэӀэщӀэ зыфщӀ+. 18Апхуэдэ цӀыхухэр зыхуэлажьэр ди Зиусхьэну Хьисэ Мэссихькъым, зыхуэлажьэр я ныбэхэр аращ. ГъафӀэбзэрэ псалъэ дыгъэлкӀэ цӀыху къызэрыгуэкӀхэр дахьэх+. 19ХъыбарыфӀым фызэредаӀуэм и гугъу цӀыху псоми зэхахащ. Сэ сыфщогуфӀыкӀ, ауэ фӀыр зыхуэдэр зэхэфщӀыкӀынуи, бзаджагъэ лъэпкъ фи щхьэм къимыхьэнуи сыхуейщ+. 20Гузэгъэгъуэ къыдэзыт Тхьэм куэд дэмыкӀыу шейтӀаныр фи лъэгум щӀывигъэпытӀыхьынущ. Ди Зиусхьэну Хьисэ и нэфӀыр къыфщрехуэ. Ӏэмин+.

21Си лэжьэгъу Тимофей, си унэкъуэщу Луций, Иасон, Сосипатер сымэ фӀэхъус къывахыж+. 22Тертийуэ Паул мы тхылъыр зригъэтхыр сэращ. Зиусхьэныр си псэм щыщу фӀэхъус фызох. 23Гайуэ, сэ, Паул, си бысымми, члисэ зэхуэсым зэкӀэ ди бысымми фӀэхъус къывехыж. Къалэм и ахъшэр зи ӀэмыщӀэ илъ Ерастрэ ди къуэш Квартрэ фӀэхъус къывахыж+. 24Ди Зиусхьэну Хьисэ Мэссихь и нэфӀыр фэ псоми къыфщрехуэ. Ӏэмин.

* 1:1 апостол – нэгъуэщӀ цӀыху гуэрым и цӀэкӀэ псэлъэну икӀи Ӏуэху ищӀэну хуитыныгъэ зиӀэрщ.

* 1:1 хъыбарыфӀыр – Хьисэ Мэссихь теухуа хъыбарыфӀыращ.

* 1:2 Тхьэм и псалъэ тха лъапӀэхэр – мыбдежым абы къикӀыр журтхэм я тхылъ лъапӀэхэрщ.

* 1:17 Тхьэм и псалъэ тхахэм зэрыхэтым хуэдэу – еплъ Хавакук (Аввакум) бегъымбарым и тхылъым 2:4.

* 2:14 хамэ лъэпкъхэр – мыжуртхэр арщ.

* 2:24 Тхьэм и псалъэ тхахэм зэрыхэтым хуэдэу – еплъ Ешайа бегъымбарым и тхылъым 52:5.

* 2:25 сунэт – «обрезаниер» арщ. Еплъ 1 Мусэ 17:9-14.

* 3:4 Тхьэм и псалъэ тхахэм зэрыхэтым хуэдэу – еплъ Уэрэд ЛъапӀэхэм (Сабур) 50:6.

* 3:10-18 Тхьэм и псалъэ тхахэм зэрыхэтым хуэдэу – еплъ Уэрэд ЛъапӀэхэм (Сабур) 13:1-3; 5:10; 139:4; 9:28; Ешайа бегъымбарым и тхылъым 59:7-8; Уэрэд ЛъапӀэхэм (Сабур) 35:2.

* 3:21 Торэт хабзэм итхэмрэ бегъымбархэм къыжаӀахэмрэ – мыбдежым абы къикӀыр журтхэм я тхылъ лъапӀэ псори арщ.

* 4:3 Тхьэм и псалъэ тхахэм … яхэтщ – еплъ 1 Мусэ 15:6.

* 4:6-8 Даут щӀыжиӀар – еплъ Уэрэд ЛъапӀэхэм (Сабур) 31:1-2.

* 4:17 Тхьэм и псалъэ тхахэм зэрыхэтым хуэдэу – еплъ 1 Мусэ 17:5.

* 4:18 Тхьэм абы къызэрыжриӀэгъам хуэдэ къабзэу – еплъ 1 Мусэ 15:5.

* 5:12 зы цӀыхущ – Ӏэдэмщ.

* 7:7 хъуэпсэныгъэ мыхъумыщӀэ уи гум йомыгъэлъ – мы унафэр Тхьэм Мусэ бегъымбарым къыхуигъэна унафипщӀым ящыщу епщӀанэ унафэр аращ. Еплъ 2 Мусэ 20:17.

* 8:15 аббэ, «адэ» – жиӀэу арщ.

* 8:18 щӀыхьышхуэр – Тхьэм цӀыхухэр мыкӀуэду къригъэлыну лъэкӀыныгъэшхуэ зэриӀэр къызэригъэлъагъуэр арщ.

* 8:36 Тхьэм и псалъэ тхахэм зэрыхэтым хуэдэу – еплъ Уэрэд ЛъапӀэхэм (Сабур) 43:23.

* 8:39 уафэм сыт ищӀыс щыӀэми, щӀы щӀагъым сыт ищӀыс щыӀэми – уафэ лъэныкъуэми щӀы щӀагъми щыӀэ жин бзаджэхэу къару зиӀэхэр арагъэн хуейщ. Еплъ Ефес 2:2.

* 9:4 зэгурыӀуэныгъэхэр – Тхьэм езымрэ Нухь бегъымбарымрэ (еплъ 1 Мусэ 6:18; 9:9), езымрэ Ибрэхьим бегъымбарымрэ (еплъ 1 Мусэ 15:18; 17:2, 7-9), езымрэ израил лъэпкъымрэ (еплъ 2 Мусэ 19:1-8 ) я кум дилъхьа зэгурыӀуэныгъэхэр арщ.

* 9:7 Тхьэм къыжриӀащ – еплъ 1 Мусэ 21:12.

* 9:8 Тхьэм Ибрэхьим къызэригъэгугъам тету абы къытехъукӀа бынхэр – Ибрэхьим къытехъукӀа быну и къуэ Исхьэкъ къыхуэхъуахэр арщ. Еплъ 1 Мусэ 17:19-21.

* 9:9 Тхьэм … къызэригъэгугъар – еплъ 1 Мусэ 18:10.

* 9:11-12 Тхьэм … къыжриӀащ – еплъ 1 Мусэ 25:23.

* 9:13 Тхьэм зэрыжиӀам хуэдэу – еплъ Малахие бегъымбарым и тхылъым 1:2-3.

* 9:15 Тхьэм … къыжриӀащ – еплъ 2 Мусэ 33:19.

* 9:17 Тхьэм … Фирхьэуным къызэрыжриӀар – еплъ 2 Мусэ 9:16.

* 9:25-26 Тхьэм къызэрыжиӀэм хуэдэу – еплъ Хьошеа (Осие) бегъымбарым и тхылъым 2:23; 1:10.

* 9:27-28 Ешайа бегъымбарым … къыжиӀащ – еплъ Ешайа бегъымбарым и тхылъым 10:22-23.

* 9:29 Ешайа бегъымбарым … къызэрыжиӀам хуэдэу – еплъ Ешайа бегъымбарым и тхылъым 1:9.

* 9:29 Содом, Ӏаморэ къалэхэр – еплъ 1 Мусэ 19:24-25.

* 9:33 Тхьэм къызэрыжиӀэм хуэдэу – еплъ Ешайа бегъымбарым и тхылъым 28:16; 8:14.

* 9:33 мывэшхуэр – Мэссихьыр арщ.

* 10:5 Мусэ бегъымбарым итхащ – еплъ 3 Мусэ 18:5.

* 10:6-8 Тхьэм и псалъэ тхахэм … хэтщ – еплъ 5 Мусэ 30:12-14.

* 10:7 щӀыкъатибл – хьэдрыхэщ.

* 10:11 Тхьэм и псалъэ тхахэм … зэрыхэтым хуэдэу – еплъ Ешайа бегъымбарым и тхылъым 28:16.

* 10:12 алыджхэр – грекхэр арщ.

* 10:13 къригъэлынущ – еплъ Иоил бегъымбарым и тхылъым 2:32.

* 10:15 Тхьэм и псалъэ тхахэм зэрыхэтым хуэдэу – еплъ Ешайа бегъымбарым и тхылъым 52:7.

* 10:16 Ешайа бегъымбарым … къыжиӀащ – еплъ Ешайа бегъымбарым и тхылъым 53:1.

* 10:18 Тхьэм и псалъэ тхахэм зэрыхэтым хуэдэу – еплъ Уэрэд ЛъапӀэхэм (Сабур) 18:5.

* 10:19 Мусэ бегъымбарым … къыжиӀащ – еплъ 5 Мусэ 32:21.

* 10:20 Ешайа бегъымбарми … къыжиӀащ – еплъ Ешайа бегъымбарым и тхылъым 65:1.

* 10:21 къыжеӀэ – еплъ Ешайа бегъымбарым и тхылъым 65:2.

* 11:2-3 Тхьэм и псалъэ тхахэм яхэту – еплъ Пащтыхьхэм я хъыбархэр зэрыт япэ тхылъым (3-я Царств) 19:10.

* 11:4 Тхьэм … къыжриӀэжар – еплъ Пащтыхьхэм я хъыбархэр зэрыт япэ тхылъым (3-я Царств) 19:18.

* 11:8 Тхьэм и псалъэ тхахэм зэрыхэтым хуэдэу – еплъ 5 Мусэ, 29:4 ; Ешайа бегъымбарым и тхылъым, 29:10

* 11:9-10 Даут пащтыхьым жиӀащ – еплъ Уэрэд ЛъапӀэхэм (Сабур) 68:23-24.

* 11:17 зейтун жыгыр – «маслинэр» арщ.

* 11:26-27 Тхьэм и псалъэ тхахэм зэрыхэтым хуэдэу – еплъ Ешайа бегъымбарым и тхылъым 59:20-21; 27:9.

* 11:26 Сион къалэр – Ерусалимщ.

* 11:34-35 Еплъ Ешайа бегъымбарым и тхылъым 40:13; Ӏэиуб бегъымбарым и хъыбар зэрыт тхылъым (Иов) 41:11.

* 12:19 Зиусхьэным къызэрыжиӀэр и псалъэ тхахэм яхэтщ – еплъ 5 Мусэ 32:35.

* 12:20 теплъхьэнущ – еплъ Сэлмэн пащтыхьым и псалъэжьхэм (Притчи) 25:21-22.

* 13:6 хьэкътын ахъшэр – цӀыхухэр къалэ гуэрым щыдыхьэкӀэ е щыдэкӀкӀэ, псэуалъэу, хьэпшыпу икӀи гъавэу яӀэм Рим къэралым ахъшэу ятрилъхьэу щытар арщ.

* 13:9 мы унафэу – еплъ 2 Мусэ 20:13-15, 17.

* 13:9 мы унафэр арщ – еплъ 3 Мусэ 19:18.

* 14:11 Тхьэм и псалъэ тхахэм яхэтщ – еплъ Ешайа бегъымбарым и тхылъым 49:18; 45:23.

* 15:3 Тхьэм и псалъэ тхахэм зэрыхэтым хуэдэу – еплъ Уэрэд ЛъапӀэхэм (Сабур) 68:10.

* 15:9 хамэ лъэпкъхэр – мыжуртхэращ.

* 15:9 Тхьэм и псалъэ тхахэм зэрыхэтым хуэдэу – еплъ Уэрэд ЛъапӀэхэм (Сабур) 17:50.

* 15:10 Тхьэм и псалъэ тхахэм … хэтщ – еплъ 5 Мусэ 32:43.

* 15:11 мыпхуэдэуи … яхэтщ – еплъ Уэрэд ЛъапӀэхэм (Сабур) 116:1.

* 15:12 Ешайа бегъымбарым … къыжиӀащ – еплъ Ешайа бегъымбарым и тхылъым 11:10.

* 15:12 Иессе – Даут пащтыхьым и адэр арщ. Даут пащтыхьым и унагъуэ лъэпкъым щыщт Хьисэ.

* 15:19 Иллирик хэкур – Адрие хым Ӏуту, Рим къэралыгъуэшхуэм щыщ хэкуу щытащ. А хэкур иджырей Босниер здэщыӀэрщ.

* 15:21 Тхьэм и псалъэ тхахэм зэрыхэтым хуэдэу – еплъ Ешайа бегъымбарым и тхылъым 52:15.

* 15:23 мы лъэныкъуэм сэркӀэ Ӏуэху щымыӀэжу – нэгъуэщӀ цӀыхуу Тхьэм хуэлажьэхэм Хьисэ теухуа хъыбарыфӀыр цӀыхухэм щыхуамыӀуэтам а хъыбарыфӀыр цӀыхухэм щыхуиӀуэтэныр Паул и пщэм дэлът.

* 15:26 Македоние, Ахаие хэкухэр – ахэр Рим къэралыгъуэшхуэм щыщ хэкуу щытащ. А хэкухэр иджырей Грецием и ищхъэрэ икӀи и ипщэ лъэныкъуэрщ.

* 16:1 Кенхрей къалэр – Коринф къалэм епхауэ къухь тедзапӀэ иӀэу, хы Ӏуфэм Ӏутащ.

* 16:7 апостолхэр – Еплъ 1:1. Е цӀыху пщыкӀутӀу Хьисэ и гъуэгу ирикӀуэну къыхихахэр, е члисэ зэхуэсхэм ягъэува, нэгъуэщӀ унафэщӀ къуэшу, хъыбарыфӀыр цӀыхухэм хуаӀуэтэну къагъэкӀуахэращ.

+ 1:2 Лк. 1:69-70, Тит 1:1-2
+ 1:3 Мт. 1:1
+ 1:5 Апост. 9:15
+ 1:7 1 Кор. 1:2

+ 1:8 Рим 16:19, Флп. 1:3, 2 Тим. 1:3, Флм. 1:4

+ 1:9 Рим 9:1, 2 Кор. 1:23, Флп. 1:8, 1 Фес. 2:5

+ 1:10 Рим 15:32
+ 1:13 Рим 15:22-23, 1 Фес. 2:18, Флп. 4:17
+ 1:14 1 Кор. 9:16

+ 1:16 Мк. 8:38, Флп. 1:20, Рим 2:9-10, 1 Кор. 1:18

+ 1:17 Рим 3:21, Гал. 3:11, Евр. 10:38
+ 1:18 Еф. 5:6, Кол. 3:6
+ 1:19 Апост. 14:17, Апост. 17:24-27
+ 1:20 Уэрэд 18:2-5
+ 1:21 Еф. 4:17-18
+ 1:22 1 Кор. 1:20, 1 Кор. 3:19
+ 1:23 Уэрэд 105:20,
+ 1:24 Уэрэд 80:13,
+ 1:26 Кол. 3:5
+ 1:31 2 Тим. 3:2-4
+ 1:32 Рим 6:21
+ 2:1 Мт. 7:2, Лк. 6:37, Ин. 8:7
+ 2:4 2 Пет. 3:9, 2 Пет. 3:15, Апок. 2:21
+ 2:5 Ек. 5:3
+ 2:9 1 Пет. 4:17, Рим 1:16,
+ 2:10 1 Пет. 1:7
+ 2:11 Мт. 22:16, Лк. 20:21, Апост. 10:34
+ 2:12 1 Кор. 9:21
+ 2:13 Лк. 11:28, Ек. 1:22-23
+ 2:17 Рим 3:27, Рим 9:4-5
+ 2:19 Ин. 9:40
+ 2:21 Мт. 23:3
+ 2:25 Гал. 5:3
+ 2:26 Еф. 2:11
+ 2:27 2 Кор. 3:6, Мт. 12:41
+ 2:28 Рим 9:6-8, 1 Кор. 7:19

+ 2:29 Еф. 2:11, Флп. 3:3, Кол. 2:11, 2 Кор. 10:18

+ 3:1 Ин. 4:22
+ 3:2 Уэрэд 147:9
+ 3:3 Рим 9:6, 2 Тим. 2:13
+ 3:4 Уэрэд 50:6
+ 3:7 Рим 9:19
+ 3:8 Рим 6:1, Рим 6:15, 2 Кор. 6:8
+ 3:9 Рим 5:12, Гал. 3:22, Рим 1:18-32, Рим 2
+ 3:12 Уэрэд 13:1-3,
+ 3:13 Уэрэд 5:10, Уэрэд 139:3
+ 3:14 Уэрэд 9:28
+ 3:18 Уэрэд 35:2

+ 3:20 Уэрэд 142:2, Апост. 13:39, Гал. 2:16, Гал. 3:11, Рим 7:7

+ 3:21 Рим 1:17, Гал. 2:16, Лк. 24:27, Апост. 10:43

+ 3:23 Уэрэд 142:2, 1 Ин. 1:8-10

+ 3:24 Тит 3:7

+ 3:25 Ин. 1:29, 1 Ин. 2:2, Апост. 17:30, Рим 2:4

+ 3:27 Рим 2:17, 1 Кор. 1:29, Еф. 2:9
+ 3:28 Апост. 13:39
+ 3:29 Рим 9:24, Рим 10:12
+ 3:30 Гал. 3:20, Гал. 3:8
+ 3:31 Мт. 5:17
+ 4:3 1 Мусэ 15:6, Ек. 2:23, Гал. 3:6
+ 4:5 Рим 3:22
+ 4:6 Уэрэд 31:1-2
+ 4:8 2 Кор. 5:19
+ 4:9 Рим 3:30
+ 4:11 1 Мусэ 15:6, 1 Мусэ 17:10
+ 4:13 1 Мусэ 17:4-6, Гал. 3:16, Евр. 7:6
+ 4:14 Гал. 3:17-18
+ 4:15 1 Кор. 15:56, Гал. 3:10, Рим 7:7
+ 4:16 Гал. 3:22
+ 4:17 1 Мусэ 17:5, Ин. 5:21
+ 4:18 1 Мусэ 15:5
+ 4:19 1 Мусэ 17:17, Евр. 11:12, 1 Мусэ 18:11
+ 4:22 1 Мусэ 15:6
+ 4:24 1 Кор. 9:9-10, Рим 10:9
+ 4:25 Мт. 20:28, Гал. 1:4, 2 Кор. 5:21
+ 5:1 Гал. 3:28
+ 5:2 Рим 8:17, Еф. 3:16, Флп. 3:21
+ 5:3 Мт. 5:11-12, 2 Кор. 12:10, Ек. 1:3-4
+ 5:5 Апост. 2:17, Тит 3:6
+ 5:8 Ин. 3:16, 1 Ин. 4:10
+ 5:9 Рим 3:25, Мт. 3:7, 1 Фес. 1:10
+ 5:10 2 Кор. 5:18-20, Еф. 2:16, Кол. 1:20-21

+ 5:12 1 Мусэ 3:6, Ек. 1:15, Рим 6:23, Рим 3:9, Еф. 2:3

+ 5:13 Рим 3:20
+ 5:14 1 Кор. 15:45
+ 5:15 1 Кор. 15:21, 2 Кор. 5:14
+ 5:17 Апок. 22:5
+ 5:18 Ин. 12:32
+ 5:19 Евр. 5:8
+ 5:20 Гал. 3:19
+ 5:21 Ин. 1:17

+ 6:2 1 Пет. 2:24, Гал. 2:19, Гал. 5:24, Кол. 2:20, Кол. 3:3

+ 6:4 1 Пет. 3:21, Гал. 3:27, 2 Кор. 5:17, Еф. 4:24, Кол. 2:12, Кол. 3:10

+ 6:5 2 Кор. 4:10, Флп. 3:10
+ 6:6 Гал. 2:19-20, Гал. 5:24, Гал. 6:14
+ 6:7 1 Пет. 4:1
+ 6:8 2 Тим. 2:11, Апок. 20:4
+ 6:9 Рим 14:9, Апок. 1:18
+ 6:10 Евр. 7:27
+ 6:12 Уэрэд 18:14
+ 6:13 Кол. 3:5, Рим 12:1
+ 6:16 Ин. 8:34

+ 6:18 Ин. 8:32, Ин. 8:34, Ек. 2:12, 1 Пет. 2:16, 1 Кор. 7:22, 2 Кор. 3:17, Гал. 5:1

+ 6:22 1 Кор. 7:22
+ 6:23 Ек. 1:15, Рим 5:12
+ 7:2 1 Кор. 7:39
+ 7:3 Мт. 5:32

+ 7:4 Гал. 5:22, Еф. 5:19, Гал. 2:19, Гал. 5:18, Еф. 2:15, Кол. 2:14

+ 7:6 Рим 6:4
+ 7:7 Рим 3:20, Рим 4:15,
+ 7:8 1 Кор. 15:56
+ 7:12 Уэрэд 18:8-9
+ 7:15 Гал. 5:17
+ 7:16 1 Тим. 1:8
+ 7:18 1 Мусэ 6:5, Уэрэд 50:5
+ 7:19 Гал. 5:17
+ 7:22 Уэрэд 1:2
+ 7:23 1 Пет. 2:11, Гал. 5:17
+ 8:2 1 Кор. 15:45
+ 8:3 Евр. 7:18, Флп. 2:7, 2 Кор. 5:21
+ 8:4 Гал. 5:16, Гал. 5:25
+ 8:5 Гал. 5:19-25
+ 8:7 Ек. 4:4, 1 Кор. 2:14

+ 8:9 1 Кор. 3:16, 1 Кор. 6:19, 2 Кор. 6:16, 1 Ин. 3:24, 1 Пет. 1:11, Иуд. 1:19

+ 8:11 Ин. 5:21, Апост. 2:24

+ 8:13 Кол. 3:5,

+ 8:14 Мт. 5:9, Ин. 1:12, 1 Ин. 3:1, 1 Ин. 5:1

+ 8:15 2 Тим. 1:7, 1 Кор. 2:12

+ 8:16 1 Ин. 3:2, Гал. 3:26, Еф. 1:5, 1 Ин. 3:24, 2 Кор. 1:22, Еф. 1:13

+ 8:17 Гал. 3:29, Гал. 4:7, Еф. 3:6, Тит 3:7, 2 Кор. 1:5, Флп. 3:10, Кол. 1:24, 1 Пет. 5:1, Рим 5:2, Еф. 3:16, Флп. 3:21

+ 8:18 2 Кор. 4:17
+ 8:20 1 Мусэ 3:17-19,
+ 8:23 2 Кор. 5:2, Гал. 5:5
+ 8:24 2 Кор. 4:18, Евр. 11:1

+ 8:29 Мт. 28:10, Ин. 20:17, Кол. 1:15, Евр. 2:11, 1 Ин. 3:2, 2 Кор. 3:18, Флп. 3:21

+ 8:30 Ин. 17:22
+ 8:31 Уэрэд 117:6
+ 8:32 Ин. 3:16

+ 8:33 Мк. 13:20, Лк. 18:7, Кол. 3:12, Тит 1:1,

+ 8:34 Уэрэд 109:1, Мк. 16:19, Апост. 7:55-56, 1 Ин. 2:1, Рим 8:34, Евр. 7:25

+ 8:36 Уэрэд 43:23, 1 Кор. 4:9
+ 8:37 Ин. 16:33, 1 Кор. 15:57
+ 8:38 1 Пет. 3:22, 1 Кор. 15:24, Еф. 1:21

+ 9:1 2 Кор. 11:10, 1 Тим. 2:7, Рим 1:9, Флп. 1:8

+ 9:3 1 Кор. 16:22, Гал. 1:8
+ 9:6 Рим 3:3, Ин. 1:47, Рим 2:28
+ 9:7 1 Мусэ 21:12, Евр. 11:17
+ 9:8 Гал. 4:23, Гал. 4:28
+ 9:9 1 Мусэ 18:10
+ 9:10 1 Мусэ 25:21
+ 9:11 1 Мусэ 25:23
+ 9:19 Рим 3:7
+ 9:21 2 Тим. 2:20
+ 9:24 Рим 3:29
+ 9:25 1 Пет. 2:10
+ 9:30 Гал. 2:16, Гал. 3:24
+ 9:31 Гал. 5:4, Рим 11:7, Флп. 3:9
+ 9:33 1 Пет. 2:6-8, Рим 10:11
+ 10:2 Апост. 21:20
+ 10:3 Рим 1:17, Рим 3:21
+ 10:4 Мт. 5:17, Гал. 3:24
+ 10:5 Гал. 3:12, Флп. 3:9
+ 10:7 Апок. 9:1

+ 10:9 Мт. 10:32, Лк. 12:8, Мк. 16:16, Апост. 16:31

+ 10:11 1 Пет. 2:6, Рим 9:33
+ 10:12 Апост. 10:34-36, Рим 3:29
+ 10:13 Апост. 2:21
+ 10:14 Апост. 8:31
+ 10:16 Ин. 12:38
+ 10:17 Гал. 3:2
+ 10:18 Уэрэд 18:5
+ 11:1 2 Кор. 11:22, Флп. 3:5
+ 11:2 Уэрэд 93:4
+ 11:5 Рим 9:27
+ 11:7 Рим 9:31
+ 11:10 Уэрэд 68:23-24
+ 11:13 Апост. 9:15, Рим 15:16

+ 11:15 Лк. 15:24, Еф. 2:1, Еф. 2:5, Кол. 2:13, Апок. 3:1

+ 11:17 Ин. 15:5
+ 11:21 1 Кор. 10:12
+ 11:30 Еф. 2:2, Кол. 1:21, Тит 3:3
+ 11:33 Кол. 2:3, Уэрэд 35:7, Уэрэд 138:6
+ 11:34 1 Кор. 2:16

+ 11:36 1 Кор. 8:6, Кол. 1:16, Евр. 2:10, 2 Пет. 3:18, Еф. 3:21

+ 12:1 Рим 6:13

+ 12:2 Еф. 5:17, 1 Фес. 4:3, 2 Кор. 4:16, Еф. 4:23

+ 12:3 Еф. 3:2,
+ 12:4 1 Кор. 12:12-14, Еф. 4:16
+ 12:5 1 Кор. 10:17, 1 Кор. 12:27, Еф. 4:25
+ 12:6 1 Пет. 4:10, 1 Кор. 12:4
+ 12:7 1 Кор. 12:5
+ 12:8 1 Тим. 5:17, 2 Кор. 9:7
+ 12:9 1 Пет. 1:22, 1 Тим. 1:5, Уэрэд 96:10,

+ 12:10 Ин. 13:34, 1 Пет. 1:22, 2 Пет. 1:7, 1 Фес. 4:9, Евр. 13:1, Флп. 2:3

+ 12:12 Лк. 18:1, Лк. 21:36, Еф. 6:18, Кол. 4:2, 1 Фес. 5:17

+ 12:13 Рим 15:25, 1 Кор. 16:1, 1 Тим. 6:18
+ 12:14 Мт. 5:44, 1 Пет. 3:9
+ 12:15 1 Кор. 12:26
+ 12:16 1 Пет. 3:8, Флп. 2:2
+ 12:17 1 Пет. 3:9, 1 Фес. 5:15
+ 12:18 Мк. 9:50, 2 Кор. 13:11, 1 Фес. 5:13
+ 12:19 Евр. 10:30
+ 12:20 Мт. 5:44,
+ 13:1 1 Пет. 2:13, Тит 3:1
+ 13:4 1 Пет. 2:14,

+ 13:7 1 Пет. 2:17, Мт. 17:27, Мт. 22:21, Мк. 12:17

+ 13:8 Ин. 13:34
+ 13:10 Ин. 14:15
+ 13:11 Еф. 5:14

+ 13:12 Ин. 1:9, Ин. 8:12, 1 Ин. 2:8, Еф. 5:8, 1 Фес. 5:5, Еф. 5:11, Еф. 6:11, 1 Фес. 5:8

+ 13:13 1 Фес. 4:12

+ 13:14 Гал. 3:27, Ек. 4:1, 1 Пет. 2:11, Рим 7:23, Гал. 5:16, Гал. 5:24

+ 14:1 Рим 15:1, 1 Кор. 8:9-11, 1 Кор. 9:22
+ 14:2 1 Тим. 4:3
+ 14:3 Кол. 2:16
+ 14:4 Мт. 7:1, Ек. 4:11
+ 14:5 Гал. 4:10, Кол. 2:16
+ 14:6 Мт. 15:36, 1 Кор. 10:30-31
+ 14:7 Рим 6:2, Рим 6:7, Гал. 5:24, Кол. 3:3

+ 14:8 1 Пет. 4:2, Гал. 2:20, 2 Кор. 5:15, Флп. 1:20

+ 14:9 1 Фес. 5:10
+ 14:10 Мт. 7:1, Лк. 6:37, 2 Кор. 5:10
+ 14:11 Флп. 2:10-11
+ 14:12 Мт. 12:36, Мт. 25:19, Гал. 6:5
+ 14:13 Мт. 7:1

+ 14:14 Мк. 7:15-16, Апост. 10:15, 1 Кор. 8:8

+ 14:15 1 Кор. 8:11
+ 14:17 Кол. 2:16, Евр. 9:10, Гал. 5:22
+ 14:19 2 Тим. 2:22
+ 14:20 Тит 1:15, 1 Кор. 8:9-13
+ 14:24 Еф. 1:9, Кол. 1:26
+ 14:25 Кол. 4:3-4
+ 14:26 Иуд. 1:24-25
+ 15:1 Рим 14:1, Гал. 6:2
+ 15:2 Флп. 2:4-5
+ 15:3 Флп. 2:5, Флп. 2:8, Уэрэд 68:10
+ 15:4 Рим 4:23-24
+ 15:5 Рим 12:16
+ 15:9 Рим 3:29, Уэрэд 17:50
+ 15:11 Уэрэд 116:1
+ 15:16 Апост. 9:15, Рим 11:13
+ 15:19 Апост. 15:12, 2 Кор. 12:12
+ 15:20 1 Кор. 3:10-11
+ 15:22 Рим 1:13, 1 Фес. 2:18
+ 15:23 Апост. 19:21
+ 15:25 Апост. 24:17, 1 Кор. 16:3, 2 Кор. 9:1
+ 15:26 Апост. 19:21, 2 Кор. 8:4
+ 15:27 1 Кор. 9:11
+ 15:31 2 Кор. 1:10-11, 2 Фес. 3:2
+ 15:32 Рим 1:10

+ 15:33 2 Кор. 13:11, Флп. 4:9, 1 Фес. 5:23, 2 Фес. 3:16, Евр. 13:20

+ 16:1 Апост. 18:18
+ 16:2 Флп. 2:29
+ 16:3 Апост. 18:2, 1 Кор. 16:19, 2 Тим. 4:19
+ 16:5 Кол. 4:15
+ 16:13 Мк. 15:21

+ 16:16 1 Пет. 5:14, 1 Кор. 16:20, 2 Кор. 13:12, 1 Фес. 5:26

+ 16:17 1 Тим. 6:3, 2 Ин. 1:10
+ 16:18 2 Пет. 2:3, Кол. 2:4
+ 16:19 Рим 1:8
+ 16:20 Рим 15:33, 1 Мусэ 3:15
+ 16:21 Апост. 16:1
+ 16:23 1 Кор. 1:14

+ https://ibt.org.ru/ebook?id=KBDOP

Table of Contents

- Хъыбарыфӏыр, Щӏэдзапӏэр Уэрэд, Лъапӏэхэр

- Пэублэ Псалъэ

- Рим

- 1-НЭ ЕДЗЫГЪУЭ
- 2-НЭ ЕДЗЫГЪУЭ
- 3-НЭ ЕДЗЫГЪУЭ
- 4-НЭ ЕДЗЫГЪУЭ
- 5-НЭ ЕДЗЫГЪУЭ
- 6-НЭ ЕДЗЫГЪУЭ
- 7-НЭ ЕДЗЫГЪУЭ
- 8-НЭ ЕДЗЫГЪУЭ
- 9-НЭ ЕДЗЫГЪУЭ
- 10-НЭ ЕДЗЫГЪУЭ
- 11-НЭ ЕДЗЫГЪУЭ
- 12-НЭ ЕДЗЫГЪУЭ
- 13-НЭ ЕДЗЫГЪУЭ
- 14-НЭ ЕДЗЫГЪУЭ
- 15-НЭ ЕДЗЫГЪУЭ
- 16-НЭ ЕДЗЫГЪУЭ