ХъыбарыфӀыр • ЩӀэдзапӀэр • Уэрэд ЛъапӀэхэр: Екъуб
Author: Institutet för Bibelöversättning
Date: 2021-04-03T01:38:47.071579+00:00

Хъыбарыфӏыр, Щӏэдзапӏэр Уэрэд, Лъапӏэхэр

Хъыбарыфӏыр, Щӏэдзапӏэр Уэрэд, Лъапӏэхэр

1. Пэублэ Псалъэ

1. Екъуб

ХЪЫБАРЫФӀЫР

ЩӀЭДЗАПӀЭР

УЭРЭД ЛЪАПӀЭХЭР

КъэбэрдейбзэкӀэ

Библиер зэдзэкӀыным елэж

Стокгольм

2017

ХъыбарыфӀыр

ЩӀэдзапӀэр

Уэрэд ЛъапӀэхэр

ХъыбарыфӀыр, 4-рей зэдзэкӀыгъуэ 2017

ЩӀэдзапӀэр, 2-рей зэдзэкӀыгъуэ 2017

Уэрэд ЛъапӀэхэр, 1-рей зэдзэкӀыгъуэ 2017

ЗэзыдзэкӀар: Къармокъуэ Хьэмид

КъыдэзыгъэкӀыр:

Библиер зэдзэкӀыным елэжь Институт, 2017

Стокгольм, Швеция

Новый Завет, Бытие, Псалтирь на кабардинском языке

Новый Завет, четвертое издание 2017

Бытие, второе издание 2017

Псалтирь, первое издание 2017

Переводчик: Кармоков Хамид

New Testament, Genesis, Psalms in the Kabardian language

New Testament, fourth edition 2017

Genesis, second edition 2017

Psalms, first edition 2017

Translator: Karamokov Khamid

© Библиер зэдзэкӀыным елэжь Институт, 1993, 2007, 2011, 2017

Стокгольм, Швеция

© Institute for Bible Translation 1993, 2007, 2011, 2017

Stockholm, Sweden

ISBN 978-91-87149-08-5

Printed by Printcorp, Belarus. Order 17024 (5781).

Пэублэ Псалъэ

ПЭУБЛЭ ПСАЛЪЭ

Си ныбжьэгъу лъапӀэ!

БиблиекӀэ зэджэ тхылъыр зищӀысым ущыгъуазэ? Библием итыр Тхьэм и псалъэу зыми зэримыхъуэкӀыу, зэи мыкӀуэду къэнэнуращ. Тхьэм дунейри цӀыхури къызэригъэщӀари, цӀыхур дунейм щӀытетри зэхыдегъэщӀыкӀ Библием. Библием щызэхуэхьэсащ Тхьэм къыбгъэдэкӀа псалъэу тхыжа хъуа псори. Библиер илъэс минрэ щитхукӀэ ятхащ. Зытхар цӀыху ищӀ хуэдиз мэхъу. Абыхэм ягу кърилъхьэри, Тхьэм и Псэ ЛъапӀэм Тхьэм и псалъэхэр яригъэтхащ.

Библиер ӀыхьитӀу зэхэлъщ: Пасэрей ЗэгурыӀуэныгъэр икӀи ХъыбарыфӀыр (Инджылыр), Ветхий и Новый Завет арщ. Пасэрей ЗэгурыӀуэныгъэр Хьисэ къэхъун и пэ ятхащ. ХъыбарыфӀыр Хьисэ къыщыхъуа лӀэщӀыгъуэм къриубыдэу ятхащ. Илъэс бжыкӀэ дызытетыр Хьисэ Мэссихь къыщалъхуа илъэсым щыдоублэ.

Пасэрей ЗэгурыӀуэныгъэр журтыбзэкӀэ ятхащ, ХъыбарыфӀыр зэрытхар алыджыбзэщ (грекыбзэщ). Ахэр а лъэхъэнэм щыӀа культурэхэм я бзэу щытащ.

Пасэрей ЗэгурыӀуэныгъэм къеӀуатэ дунейр Тхьэм къызэригъэщӀари цӀыхум япэу гуэныхь зэрищӀари, Тхьэм и лъэпкъ Израиль и тхыдэм топсэлъыхь, бегъымбархэм ятеухуа хъыбархэри Тхьэм и псалъэхэр бегъымбархэм я гум ирилъхьэу абыхэм цӀыхухэм къазэрыжригъэӀари итщ. Сабурри Пасэрей ЗэгурыӀуэныгъэм щыщщ. Сабур хъужыр бегъымбар Даут иуса уэрэдхэрщ, псалъэхэу Даут Тхьэр зэригъэлъапӀэр, зэрелъэӀуращ. ЕкклесиасткӀэ зэджэ тхылъри, бегъымбар Ӏэюб и хъыбар зэрыт тхылъри, нэгъуэщӀхэри итщ Пасэрей ЗэгурыӀуэныгъэм.

ХъыбарыфӀым итщ Зиусхьэн Хьисэ Мэссихьу ди КъегъэлакӀуэр къызэрыхъуар, абы и псэукӀэр, Ӏуэхуу абы цӀыхухэм яригъэщӀар, гуэныхь зыӀэщӀэщӀа цӀыхухэр къригъэлын папщӀэ, жорым зэрыкӀэрылӀыхьар, лӀахэм къазэрыхэтэджыкӀыжар. Пасэрей чыристанхэм я зэкъуэшыныгъэмрэ абыхэм я фӀэщхъуныгъэр зэрагъэӀуамрэ я хъыбархэр итщ ХъыбарыфӀым. Тхьэм и Псэ ЛъапӀэм апостолхэу Паул, Петр, Иуан, Иудэ сымэ яригъэтха тхылъхэри ХъыбарыфӀым щыщщ. Апостолхэм я тхылъхэр зыхуэгъэзар япэ чыристанхэм я члисэ зэхуэсыр аращ, ахэр дэнэ щӀыпӀэкӀи щыпсэу чыристанхэми яхуэгъэзауэ щытщ.

ХъыбарыфӀым и иужьрей тхылъым итыр Хьисэ Мэссихь апостол Иуан Ӏуэху къыхуигъэнэхуахэращ (Апокалипсис жыхуаӀэрщ). А тхылъым дунейм и къутэжыгъуэм деж къэхъунур итщ.

Хьисэ Мэссихь цӀыхухэм къаригъэщӀа Ӏуэхухэм «ХъыбарыфӀкӀэ» (Евангелие) йоджэ. А ХъыбарыфӀыр зытеухуар сыт? Ар зытеухуар мыращ: «Тхьэм дунейм и цӀыхухэр апхуэдизкӀэ фӀыуэ илъэгъуати, езым и Къуэ закъуэр итащ, Тхьэм и КъуэмкӀэ фӀэщхъуныгъэ зиӀэ дэтхэнэ зыри мыкӀуэду къелын икӀи мыкӀуэдыжын гъащӀэ иӀэ хъун щхьэкӀэ» (Иуан 3:16). А ХъыбарыфӀым щыхьэт техъуэу ХъыбарыфӀым итыр тхылъиплӀ мэхъу: ХъыбарыфӀыр Маттэ къызэриӀуэтар, ХъыбарыфӀыр Марк къызэриӀуэтар, ХъыбарыфӀыр Лука къызэриӀуэтар, ХъыбарыфӀыр Иуан къызэриӀуэтар. Маттэрэ Иуанрэ Хьисэ и гъуэгу япэу теува цӀыху пщыкӀутӀым ящыщщ. Маркыр апостол Петр и тхакӀуэу щытащ, апостол Паул и гъусэхэми ящыщщ. Лука дохутыру щытащ. Ари апостол Паул и гъусэхэм ящыщт. Апхуэдэ щӀыкӀэкӀэ ХъыбарыфӀым щыхьэт техъуэр цӀыхуиплӀ мэхъу, зы щыхьэтым жиӀэм адрейм жиӀэр щыхьэт къытехъуэжу.

Библием итщ цӀыхум япэу гуэныхь къызэрихьар. Зэрыхъуаращи, Тхьэм цӀыхухэр зыпигъэкӀри, мыухыжын кӀуэдыныгъэм хуигъэзащ. Ауэ цӀыхухэр мыкӀуэду къригъэлын гухэлъ Тхьэм зэриӀэри итщ Библием. Тхьэм Зиусхьэн Хьисэ Мэссихьыр дунейм къигъэкӀуащ, щхьэщэхуж къурмэныпхъэ хъун папщӀэ. Хьисэ езыр зи фӀэщ хъу цӀыхухэм я гуэныхьхэр яхуипшыныжащ, псэукӀэ пэжым ухуэзышэ гъуэгур абыхэм къаригъэлъэгъуащ.

Библием пэжу къызэриӀуатэщи, цӀыхухэр мыкӀуэду къезыгъэлу, дунейр зи ӀэмыщӀэ илъыр Хьисэ Мэссихыц.

Дунейм япэ дыдэ щытрадза тхылъыр Библиеращ («Гутенберг Библие» 1452-56). ЕджэкӀэрэ тхэкӀэрэ зыщӀэ цӀыхухэр нэхъыбэ зэрыхъум, чыристан фӀэщхъуныгъэр дэнэ щӀыпӀэкӀи зэрынэсам къыхэкӀкӀэ, Библием еджэ цӀыхухэм я бжыгъэм хэхъуэ зэпытщ. Щыху еджахэри емыджахэри зыхуэныкъуэ тхылъ хъуащ Библиер. Псом хуэмыдэжу дыщытет лӀэщӀыгъуэм къриубыдэу Библиер цӀыхубэм нэхъ ялъэӀэсащ.

Бзэуэ зэрызэрадзэкӀам и бжыгъэмкӀэ плъытэмэ, тхылъу дунейм къытехьа псоми я пэ итщ Библиер. Илъэс щитху хуэдиз и пэкӀэ тхылъ тедзэныр къыщагупсысам щыгъуэ Библиер е Библием щыщ тхылъхэр зэрызэрадзэкӀар бзэ 33-рэ фӀэкӀа хъуртэкъым. 1804 гъэм нэсыху – а гъэм Библиер цӀыхухэм ялъэзыгъэӀэс хасэхэр къежьащ – Библиер зэрызэрадзэкӀар бзэ 67-рэ къудейщ. Ауэ епщыкӀубгъуанэ лӀэщӀыгъуэм Библием щыщ тхылъхэр бзэ 400-м нэблагъэкӀэ къыдагъэкӀащ. ЕтӀощӀанэ лӀэщӀыгъуэм къриубыдэу Библиер е Библием щыщ тхылъхэр бзэ 1600-кӀэ зэрадзэкӀащ. 2015 гъэм и кӀэм ирихьэлӀэу Библиер зэрызэрадзэкӀа бзэхэм я бжыгъэр 2935-рэ хъуащ. Абыхэм ящыщу Библиер зэрыщыту къызэрыдэкӀа бзэхэр 563-рэ мэхъу, ХъыбарыфӀыр бзэ 1334-кӀэ зэрадзэкӀащ, абы нэмыщӀу Библием щыщ зы тхылъ е тхылъ зыбжанэ бзэ 1038-кӀэ дунейм къытехьащ. Ди зэманым цӀыхуу дунейм тетым я процентитӀ къудейщ езыхэм я бзэкӀэ Библием щыщ тхылъ гуэр зимыӀэр. Мы лъэхъэнэм Библиер бзэ миным щӀигъукӀэ зэдзэкӀыным йолэжь. Абыхэм я нэхъыбапӀэр лъэпкъ цӀыкӀухэм я бзэхэращ. А бзэхэм ирипсалъэр цӀыху мин зыбжанэ нэхъыбэ хъуркъым, цӀыху щитхущих, уеблэмэ щэ ныкъуэхыщӀ фӀэкӀа зэрымыпсалъэхэри яхэтщ.

ЖытӀам къыщӀыгъужыпхъэщ еджэкӀэ зымыщӀэхэмрэ нэфхэмрэ Библием щыщ тхылъхэм CD-хэм е кассетэхэм тетхауэ едэӀуэну Ӏэмал зэраӀэр. Абы нэмыщӀкӀэ Библиер «браил» хьэрыфхэмкӀэ къыдагъэкӀ.

Дунейм къытехьа тхылъ псоми я экземпляр бжыгъэм уеплъмэ, Библиер псом япэ итщ. 1900 гъэм Библиеу экземпляр мелуанитху, Инджылу экземпляр мелуанибл къыдагъэкӀауэ щытащ. 1980 гъэм Библиеу экземпляр мелуан 36-рэ, Инджылу экземпляр мелуан 57-рэ традзащ. Абы нэмыщӀ, Библием щыщ тхылъхэр экземпляр мелуан щитху-щих хъууэ къыдэкӀащ.

Библием хуэдэу цӀыхухэм я деж щызэлъышӀыса хъуа тхылъ зыри щыӀэкъым.

Адыгэхэм я тхыдэм, я хабзэхэм, я бзэм, я ӀуэрыӀуатэм, я мифологием хыболъагъуэ чыристан диным ехьэлӀа Ӏуэхугъуэхэр. Пасэ лъэхъэнэхэм адыгэхэм чыристан диным и хабзэхэр ехьэжьауэ зэрахьэу зэрыщытам щыхьэт тохъуэ ахэр. Щапхъэ зыбжанэ къэтхьынщ.

МахуэцӀэхэу «щэбэтыр», «тхьэмахуэр» («Тхьэм и махуэ» жиӀэу аращ), «мэремыр» адыгэхэр чыристану щыщыта лъэхъэнэм къыщожьэ.

Нобэр къыздэсым адыгэбзэм хэтщ Инджыл псалъэр. А псалъэм иджыри пщӀэшхуэ хуащӀ. Къэбэрдей адыгэхэм «ИнджылкӀэ тхьэ соӀуэ» жаӀэ. НэгъуэщӀу жыпӀэмэ, адыгэхэм ХъыбарыфӀымкӀэ тхьэлъанэ ящӀ, псалъэ быдэ ят.

Адыгэхэм я ӀуэрыӀуатэм, я мифологием щӀыпӀэшхуэ щаубыд Мэрием, Елэ, нэгъуэщӀхэми. Елэ чыристан Илясым (Илием) къытекӀащ. Адыгэ мифологием Елэ къыхощ уэшхымрэ щыблэмрэ я тхьэу.

Чыристаныгъэм ехьэлӀауэ а зи гугъу тщӀахэм нэмыщӀ, иджыри Ӏэджэ хэбгъуэтэнущ адыгэхэм я хабзэхэм, я ӀуэрыӀуатэм, я мифологием.

Мы тхылъым и зэдзэкӀынымкӀэ, зэрызэдзэкӀар гъэтэмэмынымкӀэ щӀэгъэкъуэн къытхуэхъуащ щӀыпӀэ зэмылӀэужьыгъуэхэм щыпсэу адыгэхэр. Ахэр къыддэмыӀэпыкъуамэ, мы тхылъыр тхуэмыгъэхьэзырынкӀэ хъунт. Абыхэм ящыщ дэтхэнэми фӀыщӀэшхуэ худощӀ. Тхьэр арэзы къыфхухъу.

ХъыбарыфӀыр зэратхар пасэрей алыджыбзэрщ (грекыбзэрщ). Дэ пасэрей алыджыбзэкӀэ тха оригиналыр адыгэбзэ тщӀауэ аращ. Адрей бзэхэм хуэдэу, пасэрей алыджыбзэм и псалъэм мыхьэнэ зыбжанэ иӀэнкӀэ мэхъу. Абы къыхэкӀкӀэ адыгэбзэкӀэ тха ХъыбарыфӀымрэ урысыбзэкӀэ щыӀэ ХъыбарыфӀымрэ щызэтемыхуи урихьэлӀэнущ. Псалъэм папщӀэ, Екъуб 1:4 ит псалъэ гуэрым «шыӀэ» е «теубыдагъэ» къикӀыу щытынкӀэ хъунущ. Апхуэдэуи Ефес 6:22 ит псалъэ гуэрым е «гур гъэзэгъэн», е «гъэгушхуэн» къикӀынкӀэ мэхъу. Абы нэмыщӀ, пасэрей алыджыбзэм тэмэму дытетын папщӀэ, языныкъуэхэм деж зы псалъэ закъуэм и мыхьэнэр псалъитӀ-щыкӀэ е псалъэуха псокӀэ къыщытӀуатэ щыӀэщ.

Псалъэ гурыӀуэгъуейхэм къарыкӀыр псалъэгъэнахуэхэм къыщытхьащ. Мы тхылъым еджэ псори а псалъэгъэнахуэхэм хуэмыныкъуэнкӀи хъунщ, ауэ ахэр шӀэгъэкъуэн зыхуэхъуни щыӀэнущ.

Адыгэхэр, ахэр дэнэ щыпсэуми, мы тхылъым еджэну дыщогугъ, апхуэдэу дэ догугъэ адыгэбзэр мыкӀуэду дунейм къытенэнми мы тхылъыр хуэлэжьэну.

Библием щыщ япэ тхылъыр, «ЩӀэдзапӀэкӀэ» зэджэр, уи пащхьэ илъщ. Библиер Ӏыхьэ инитӀу гуэшащ: «Пасэрей ЗэгурыӀуэныгъэмрэ» «ХъыбарыфӀымрэ» (Инджыл). Библиер тхылъ хыщӀрэ хым нос, ахэр лӀэщӀыгъуэ зыбжанэкӀэ ятхащ, дунейр къыщигъэщӀам щыщӀэдзауэ лъэхъэнэщӀэм и япэ лӀэщӀыгъуэхэм къэхъугъэкъэщӀыгъэхэр къызэщӀаубыдэ абыхэм.

Пасэрей ЗэгурыӀуэныгъэм хохьэ: Теурэтыр, абы Мусэ и тхылъитхукӀэ йоджэ; бегъымбархэм я тхылъхэр, хъищэхэр, тхыдэ хъыбархэр, усэхэр зэрыт тхылъхэр.

«ЩӀэдзапӀэр» Теурэтым и япэ Ӏыхьэщ. Ар зытхар белджылыкъым, ауэ адрей тхылъиплӀым хуэдэу ари Мусэ итхауэ ялъытэ. Япэ тхылъым адыгэбзэкӀэ и цӀэр «ЩӀэдзапӀэщ», и мыхьэнэкӀэ «Генезис» жыхуаӀэм пэблагъэщ, пасэрей урымыбзэкӀэ щызэрадзэкӀкӀэ, а псалъэрщ къагъэсэбэпыр.

«ЩӀэдзапӀэр» едзыгъуэ 50 мэхъу зытепсэлъыхь елъытакӀэ ахэр гупитӀу бгуэш хъунущ. Япэ едзыгъуэ 11-м къаӀуатэ махуихым и кӀуэцӀкӀэ Тхьэм Езым и ПсалъэкӀэ дунейр къызэригъэщӀар: уафэр, щӀыгур, къэкӀыгъэхэр, псэущхьэхэр, щӀым япэ къытехъуа цӀыхухэу Ӏэдэмрэ Хьэуарэ. Дунейм тет цӀыху лъэпкъ псори къызытепщӀыкӀахэм (Ӏэдэмрэ Хьэуарэ), Тхьэм и унафэм ебакъуэри, я хадэм ит, емрэ фӀымрэ зэхэзыгъэкӀ жыгым пыт пхъэщхьэмыщхьэр яшхащ, абы къыхэкӀыуи дунейр гуэныхыцӀэным хадзащ. Абы къыкӀэлъокӀуэ Къаин, Хьэбэл, Нухь сымэ, гуэныхыцӀэным зэлъищта дунейр игъэпшынэн щхьэкӀэ, Тхьэм псыдзэшхуэ къазэрыщӀигъэуам теухуа хъыбархэр. Абы къыхэкӀэ псэ зыпыт псори кӀуэдащ, Тхьэм и унафэкӀэ Нухь кхъухьым иригъэтӀысхьа псэущхьэхэм, къуалэбзухзм нэмыщӀ Бабилон чэщанэм и хъыбарыр зытеухуар зэрымыжыӀэдаӀуэм щхьэкъ Тхьэм цӀыхур зэригъэпщынарщ.

«ЩӀэдзапӀэм» и етӀуанэ Ӏыхьэм щыщ 12-50-нэ едзыгъуэхэр Ибрэхьим щӀэдзапӀэ зыхуэхъуа журт лъэпкъыр къызытекӀаращ. Дунейм ехыжыху, Тхьэм хуэщыпкъащ ар. Абы зэрыхуэӀурыщӀэм и щыхьэту, Ибрэхьим фӀыуэ илъагъу и къуэ закъуэр Тхьэм тыхь хуищӀынкӀэ хьэзырт. Абы папщӀэ Тхьэм псалъэ быдэ къритащ: «ИпэжыпӀэ, Сэ си нэфӀ ныпщыхуэнщ уэ. Сэ згъэбэгъуэнщ уэ къыптехъукӀыну цӀыхухэр, я бжыгъэкӀэ уафэм ис вагъуэхэм хуэдизу, хы Ӏуфэ пшахъуэм хуэдизу; уэ къыптехъукӀынухэм я бийхэм я къалэ куэбжэхэр ебэнущ. Уи бынхэм я хьэтыркӀэ, щӀыгум тет цӀыху псоми Си нэфӀ ящыхуэнщ, уэ укъызэрызэлъэӀуам папщӀэ» (ЩӀэдзапӀэ 22:17-18).

Ибрэхьим ехьэлӀа хъыбарым ущрохьэлӀэ абы и къуэ, хьэрыпхэр къызытехъукӀа Исмэхьил и Ӏуэху зэрыхъуам. «ЩӀэдзапӀэр» топсэлъыхь Исхьэкъ, абы и фыз Ребеккэ, и къуэ Екъуб сымэ. Исхъэкъ и къуэхэр щӀэдзапӀэ яхуэхъуащ журт лъэпкъым и лӀэужь пщыкӀутӀым. Абыхэм псэупӀэ яхуэхъуар Ханаан щӀыгуращ, абы щыщщ иджырей Палестинэмрэ Израилымрэ.

«ЩӀэдзапӀэм» и иужьрей едзыгъуэхэр теухуащ Екъуб и къуэ нэхъыщӀэ Исуф. Ар щӀалэщӀэу и къуэшхэм мысырхэм иращащ, гъэру яӀыгъыну лъэрызехьэти, гугъуехь псоми пэлъэщащ ар, Мысырым къулыкъушхуэ къыщылъысащ, абы лӀыщхьэ щыхъуащ.

Тхылъыр адыгэбзэкӀа зэддзэкӀащ, пасэрей журтыбзэкӀэ тха Ӏэрытхыр (масорет Ӏэрытхыр) лъабжьэ хуэтщӀри. Дэ зэддзэкӀар къыщхьэщокӀ Урыс синодым зэридзэкӀа Библием.

Библием хэтщ адыгэбзэкӀэ пхузэмыдзэкӀ термин гуэрхэр, ахэр гурыӀуэгъуэ тщӀащ, къыхэдгъэщурэ.

Пасэрей журтыцӀэхэр адыгэбзэм и макъхэмкӀэ къызэрытӀуэтэным дыхэтащ, ар нахъ тфӀэзахуэти.

Библиер зэдзэкӀыным елэжь Институтыр мэгугъэ мы тхылъыр цӀыхум къабыл ящӀынкӀэ, абы нэхъ хуэныкъуэр Тхылъ ЛъапӀэмрэ Тхьэм дунейр къызэригъэщӀамрэ я хъыбархэм дахьэххэрщ.

Библиер зэдзэкӀыным и Институтым фӀыщӀэ ахуещӀ зэдзэкӀакӀуэхэм, редакторхэм, мы Ӏуэху щхьэпэм сэбэп хэхъухьа псоми. Адыгэхэм я анэдэлъхубзэкӀэ абы щыгъуазэ зыхуащӀыну Ӏэмал яӀэ зэрыхъуар хуабжьу ди гуапэщ.

Екъуб

Екъуб

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

1-НЭ ЕДЗЫГЪУЭ

АПОСТОЛ ЕКЪУБ И ТХЫЛЪ

ФӀэхъус

1^1Сэ сы-Екъубщ, Тхьэмрэ Зиусхьэну Хьисэ Мэссихьрэ сахуолажьэ. Фэ, дунейм хэгуэшауэ щыпсэу унагъуэ лъэпкъ пщыкӀутӀым, фӀэхъус фызох+.

ФӀэщхъуныгъэмрэ акъылыфӀагъымрэ

2Си къуэшхэ, фи фӀэщхъуныгъэм и щыпкъагъэр зыгъэунэху гугъуехь зэхуэмыдэхэм фыхуэзэмэ, ар гуфӀэгъуэу флъытэ,+
3мы гугъуехьхэм фи фӀэщхъуныгъэм и щыпкъагъэр ягъэунэхуа нэужь, гугъу фехьурэ теубыдагъэ фиӀэ зэрыхъунур фощӀэри+. 4Теубыдагъэм и Ӏуэхур и кӀэм нэвгъэс, сыт и лъэныкъуэкӀи фи щыпкъагъэм щыщӀагъэ лъэпкъ хэмылъу, цӀыху нэгъэса фыхъун щхьэкӀэ+. 5Ауэ фэ фщыщ гуэрым и акъылыфӀагъэ хуримыкъумэ, Тхьэм ирелъэӀу, абы акъылыфӀагъэ къритынущ. Сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ зыри имыгъэкъуаншэу, и гуапэу Тхьэм цӀыху псоми фӀы яхуещӀэ. 6Ауэ шэч химылъхьэу фӀэщхъуныгъэкӀэ ирелъэӀу, Тхьэм шэч хуэзыщӀыр хы толъкъуным адэкӀи мыдэкӀи зэридзу ихьым хуэдэщи+. 7Апхуэдэ цӀыхур иремыгугъэ Тхьэм зыгуэр къритыну+. 8Ар гупсысэ дыкъуакъуэ зиӀэ цӀыхущ, сыт хуэдэ Ӏуэхуми быдагъэ щиӀэкъым.

ТхьэмыщкӀагъэмрэ къулеигъэмрэ

9Къуэш тхьэмыщкӀэр Тхьэм зэриӀэтамкӀэ ирегуфӀэ+. 10Ауэ къулейр Тхьэм зэригъэцӀыкӀуамкӀэ ирегуфӀэ, удз гъэгъам хуэдэу кӀуэдыжынущи. 11Дыгъэр къыщӀокӀ, къыдокӀуэтей, хуабэ дыдэ мэхъу. Хуабэм удзыр егъэгъу. Удз гъэгъар полъэлъыжри, и дахагъэр мэкӀуэдыж. Апхуэдэ дыдэу къулейри, и Ӏуэхухэм ятхьэкъуауэ, кӀуэдыжынущ+.

ЦӀыхухэм я щыпкъагъэр зыгъэунэху гугъуехьхэмрэ гуэныхь ящӀэну дезыгъэхьэх Ӏуэхухэмрэ

12И щыпкъагъэ гъэунэхуа хъумэ, теубыдагъэ зиӀэр гъуэгу махуэ теуващ, абы и щыпкъагъэр гъэунэхуа хъуа нэужь, езыр фӀыуэ зылъагъухэр къызэригъэгугъа мыкӀуэдыжын гъащӀэр тажэм хуэдэу Тхьэм а цӀыхум къритынущи+.

13ЦӀыху гуэр и щыпкъагъэр зыгъэунэху гугъуехьым щыхуэзэкӀэ, «Тхьэр арщ сызыгъэунэхуу сыдезыгъэхьэхыр», жремыӀэ. Бзаджагъэм Тхьэр зыӀэпишэнукъым. Тхьэми зыри бзаджагъэ ищӀэну дишэхынукъым. 14Езым и хъуэпсэныгъэ Ӏейхэрщ, зыӀэпашэу икӀи зэщӀаубыдэу, а цӀыхур дэзыхьэхыр. 15Хъуэпсэныгъэ Ӏейр уэндэгъу хъумэ, гуэныхь щӀэныр къелъху; гуэныхь щӀэнри нэгъэса щыхъукӀэ, ажалыр къелъху+.

16Си къуэш лъапӀэхэ, зыми зыкъевмыгъэгъапцӀэ+. 17Сыт хуэдэ ӀуэхуфӀри тыгъэ пэжри уафэм къох, уафэм щыӀэ нэхухэм я Адэ лъапӀэм къыбгъэдокӀ. Зэблэу жьауэхэм хуэдэу, абы зрихъуэжыркъым+. 18Езыр хуеяти, щыпкъагъэм и псалъэхэмкӀэ езым и бын дигъэхъуащ, езым къигъэхъуа псоми ящыщу япэ дитын щхьэкӀэ+.

Тхьэм и псалъэхэм едэӀуэнымрэ ахэр гъэзэщӀэнымрэ

19Си къуэш лъапӀэхэ, мыр зэвгъащӀэ. ДэӀуэнкӀэ хэти щӀэхыу ирехьэзыр, ауэ щӀэх иремыпсалъэ, щӀэхи иремыгубжь. 20ЦӀыхур губжьмэ, Тхьэм дежкӀэ щыпкъагъэ илэжьыркъым. 21Аращи, гу фӀеигъэу къыфхэна псори, бзаджагъэ псори зыхэвн. Тхьэм фигухэм кърилъхьа псалъэу фи псэхэр мыкӀуэду къезыгъэлын зылъэкӀынухэр гу щабагъэкӀэ фубыд+.

22Тхьэм и псалъэхэм федаӀуэ къудейкӀэ хъунукъым, ахэр вгъэзэщӀэн хуейщ. Армырамэ, фи щхьэр къывогъэпцӀэж+. 23Сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ а псалъэхэм едаӀуэу зымыгъэзащӀэр гъуджэкӀэ зэплъыж цӀыхум хуэдэщ. 24Ар зоплъыжри, ӀуокӀыж икӀи и теплъэр зыхуэдэр асыхьэту щогъупщэж. 25ИщӀэ псомкӀэ гъуэгу махуэ теува цӀыхур мыращ: Тхьэм и унафэм фӀыуэ хэплъэ зэпыту икӀи зэдэӀуа Ӏуэхухэр щымыгъупщэжу зыгъэзащӀэрщ. Тхьэм и унафэр щыщӀагъэншэу икӀи нэгъэсауэ щытщи, цӀыхухэм щхьэхуитыныгъэ ирет+.

26Зыгуэрым Тхьэм и фӀэлӀыкӀ и гум илъ фӀэщӀу, ауэ и бзэр имыубыдмэ, абы и щхьэр къегъэпцӀэж, и динри пщӀэншэщ+. 27Къабзэу икӀи щыщӀэгъэнщэу Тхьэуэ Адэ лъапӀэм ухуэлэжьэныр мыращ: Гузэвэгъуэм хэхуа зеиншэхэмрэ фызабэхэмрэ ядэӀэпыкъуныр, мы дунейм щызекӀуэ бзаджагъэм мысэ уимыщӀу пэӀэщӀэ зыпщӀыныр арщ+.

2-НЭ ЕДЗЫГЪУЭ

ЦӀыхухэм я теплъэм фемыплъу, цӀыху псори фи зэхуэдэу щрет

2^1Си къуэшхэ, ди Зиусхьэн Хьисэ Мэссихьу щӀыхьышхуэ зыбгъэдэлъымкӀэ фӀэщхъуныгъэ фиӀэу, цӀыхухэм я фэм фемыплъу, цӀыху псори фи зэхуэдэу щытын хуейщ+. 2Дыщэ Ӏэлъын Ӏэрылъу, щыгъын лъапӀэхэр щыгъыу лӀы къулей гуэр фи зэхуэсым къыхыхьауэ, фаджэу хуэпауэ лӀы тхьэмыщкӀэ гуэри къыфхыхьауэ жытӀэнщ. 3Щыгъын лъапӀэхэр зыщыгъ лӀым феплъурэ, «Моуэ къеблагъэ, къэтӀыс», жефӀэу, ауэ тхьэмыщкӀэм, «Модэ щыт», жефӀэу, е «Моуэ си лъакъуэхэм я деж къэтӀыс», жефӀэмэ, 4абы щыгъуэ цӀыху зэхэгъэж фщӀауэ аркъэ? Гупсысэ Ӏей зиӀэ хеящӀэхэм яхуэдэ фыхъуакъэ?

5Си къуэш лъапӀэхэ, фыкъэдаӀуэ! Мы дунейм и цӀыху тхьэмыщкӀэхэракъэ Тхьэм къыхихар, фӀэщхъуныгъэмкӀэ къулеигъэ пэжыр ягъуэтыжын, Тхьэр фӀыуэ зылъагъухэр къызэригъэгугъа тепщэныгъэшхуэмкӀэ я ӀыхьэфӀыр къалъысын щхьэкӀэ+. 6Ауэ фэ тхьэмыщкӀэхэр зэфпэсакъым. Къулейхэракъэ фыдэзыкъузэр икӀи хеящӀэхэм я пащхьэм физышэр? 7Ахэракъэ зи гъуэгу фырикӀуэ Хьисэ Мэссихь и цӀэ лъапӀэм ӀейкӀэ тепсэлъыхьхэр?

8Тхьэм и псалъэу тхахэм хэту,[*] ди пащтыхьым и унафэу, «Уэ уи щхьэр фӀыуэ зэрыплъагъум хуэдэу, уи гъунэгъури фӀыуэ лъагъу», жыхуиӀэр вгъэпэжмэ, фӀы фощӀэ. 9Ауэ цӀыхухэм я фэм феплъу, цӀыху псори фи зэхуэдэу щымытмэ, гуэныхь фощӀэ, Тхьэм и унафэхэми фытекӀауэ къуаншагъэ влэжьауэ мэхъу. 10Зыгуэр Тхьэм и унафэ псоми едаӀуэрэ, зы унафэ закъуэм текӀмэ, унафэ псоми текӀауэ къуаншагъэ илэжьауэ мэхъу+. 11Сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ «Зинэ умыщӀэ» жызыӀам[*] «ЦӀыху умыукӀ», жиӀащ. Аращи, зинэ умыщӀами, цӀыху гуэр букӀмэ, Тхьэм и унафэм утекӀауэ къокӀ.

12Аращи, Тхьэм и унафэу цӀыхухэм щхьэхуитыныгъэ езытын зылъэкӀхэм тету Тхьэм хьэкум зытрищӀыхьыну цӀыхухэм зэрахуэфащэм хуэдэу фыпсалъэ икӀи фыпсэу+. 13Сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ зи гум гущӀэгъу имылъым Тхьэм гущӀэгъу къыхуимыщӀу хьэкум къытрищӀыхьынущ. Ауэ гущӀэгъур гъэкъуэншэным нэхърэ нэхъ лъэщщ+.

ФӀэщхъуныгъэмрэ фӀы щӀэнымрэ

14Си къуэшхэ, зыгуэрым фӀы имыщӀэу, «ФӀэщхъуныгъэ сиӀэщ», жиӀэмэ, сыт абы сэбэпу хэлъыр? Апхуэдэ фӀэщхъуныгъэм а цӀыхур мыкӀуэду къригъэлын лъэкӀын? 15Фи зы къуэш гуэрым е фи зы шыпхъу гуэрым щыгъыни махуэм ишхыни имыӀэу жытӀэнщ. 16«Гъуэгу махуэ, фигу ирезагъэ. Зывгъэхуабэ икӀи шхынкӀэ зывгъэнщӀ», жиӀэу фщыщ гуэрым абыхэм яжриӀэу, ауэ зыхуэныкъуэр яримытмэ, сыт абы сэбэпу хэлъыр+? 17ФӀэщхъуныгъэм и Ӏуэхури апхуэдэщ. ФӀы зымыщӀэм и фӀэщхъуныгъэм псэ хэткъым.

18Зыгуэрым къыжиӀэнкӀэ хъунщ:

– Уэ фӀэщхъуныгъэ уиӀэщ, сэ фӀыщӀагъэхэр сиӀэщ.

Апхуэдэ цӀыхум сэ жесӀэнщ:

– ФӀыщӀагъэхэр зыщӀымыгъу уи фӀэщхъуныгъэр сыгъэлъагъу, сэ фӀыуэ злэжьымкӀэ си фӀэщхъуныгъэр уэзгъэлъагъунущ+.

19Зы Тхьэм фӀэкӀ зэрыщымыӀэр уи фӀэщ мэхъу. Ар фӀыщ. Жин бзаджэхэми ар я фӀэщ мэхъу икӀи щошынэ+. 20Уэ, зэхэщӀыкӀ зимыӀэ цӀыху, фӀыщӀагъэхэр зыщӀымыгъу фӀэщхъуныгъэм сэбэп къызэрыпымыкӀынур къыбгурызгъэӀуэну ухуей? 21Ди адэшхуэ Ибрэхьим[*] и къуэ Исхьэкъ тыхь щӀыпӀэм щытрилъхьэм, Тхьэм абы щыпкъагъэ иӀэу илъытакъэ+? 22Аращи, Ибрэхьим и фӀэщхъуныгъэмрэ и фӀыщӀагъэхэмрэ зэрызэщӀыгъур уолъагъу. Ибрэхьим и фӀыщӀагъэхэращ и фӀэщхъуныгъэр нэгъэсауэ зыщӀар+. 23Тхьэм и псалъэу тхахэм хэт мы псалъэхэр[*] пэж хъуащ: «Ибрэхьим ТхьэмкӀэ фӀэщхъуныгъэ иӀэ хъуати, Тхьэм абы щыпкъагъэ иӀэу илъытащ». Тхьэм и ныбжьэгъукӀэ еджэ хъуащ абы+. 24Аращи, флъагъуркъэ, цӀыхум фӀэщхъуныгъэ зэриӀэм и мызакъуэу, фӀыи зэрилэжьыращ Тхьэм абы щыпкъагъэ иӀэу щӀилъытэр.

25Апхуэдэу, Рахав[*] зи цӀэ псэжьым журт лӀыкӀуэхэр иригъэблагъэри, нэгъуэщӀ гъуэгукӀэ щыщӀигъэпхъуэжым, Тхьэм абы щыпкъагъэ иӀэу илъытакъэ? 26Аращи, псэ зыхэмытыж пкъыр зэрыузджынтам хуэдэу, фӀыщӀагъэхэр зыщӀымыгъу фӀэщхъуныгъэми псэ хэткъым.

3-НЭ ЕДЗЫГЪУЭ

Взэгур убыдыныр

3^1Си къуэшхэ, фэ фщыщ куэдыӀуэ дин егъэджакӀуэ хъуным щӀремыкъу, сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ дэ егъэджакӀуэхэм Тхьэм хьэкуму[*] къыттрищӀыхьынур хьэкум нэхъ ткӀийуэ зэрыщытыр фощӀэ+. 2Дэ псоми Ӏуэхугъуэ куэдкӀэ гуэныхь дощӀэ. Езым и псалъэхэмкӀэ гуэныхь зымыщӀэ цӀыхур цӀыху нэгъэсауэ щытщ, ипкъ псори игъэӀурыщӀэн лъокӀ+.

3Шыхэм шхуэӀур я жьэхэм жьэдэдолъхьэ, дгъэӀурыщӀэн щхьэкӀэ. Апхуэдэ щӀыкӀэкӀэ абыхэм япкъ псори догъэжыӀэщӀэ+. 4Кхъухьхэми феплъ. Ахэр инщ, жьышхуэхэми яху. Апхуэдэу щыт пэтми, кхъухьзехуэм къухьыр хьэнцэ цӀыкӀукӀэ здыхуеймкӀэ еунэтӀ. 5Бзэгури пкъым щыщу Ӏыхьэ цӀыкӀущ, ауэ Ӏуэхугъуэ куэд егъэзащӀэ. Феплъ мафӀэ хъуаскӀэ цӀыкӀум мэзышхуэм мафӀэ зэрыщӀидзэм. 6Взэгури апхуэдэ мафӀэм хуэдэщ. Мы дунейм и бзаджагъэхэр абы тезщ. Ди пкъым щыщу бзэгуращ пкъы псор мыкъабзэ зыщӀыр икӀи гъащӀэм и шэрхъым[*] мафӀэр щӀэзыгъанэр. Жыхьэнмэм и мафӀэр бзэгуращ зэщӀэзыгъэнар+.

7Сыт хуэдэ хьэкӀэкхъуэкӀэри, къуалэбзури, хьэпщхупщхэри, псым хэс псэущхьэри цӀыхухэм ягъэӀэсэ икӀи ягъэӀэсащ, 8ауэ бзэгур зыми игъэӀэсэн лъэкӀынукъым. Ар, бгъэувыӀэн плъэмыкӀыну, бзаджэ гуэрщ, ажал къызыхэкӀ щхъухьи хэзщ+.

9Тхьэуэ Адэ лъапӀэм бзэгукӀэ щӀыхьышхуэ худощӀ, Тхьэм езым хуэдэу щытыну къигъэхъуа цӀыхухэм бзэгукӀи дахущӀоджэ+. 10Жьэм щӀыхьышхуэри мыхъумыщӀэри къыжьэдокӀ. Ар апхуэдэу щытын хуейкъым, си къуэшхэ. 11Зы псынащхьэ псы ӀэфӀи псы дыджи къыщӀэкӀынкӀэ хъуну? 12Си къуэшхэ, ахъуо жыгым зейтун[*] къыпыкӀэн лъэкӀын? Е жызумейм ахъуо къыпыкӀэн лъэкӀын? Апхуэдэ дыдэу, псынэ шыугъэм псы ӀэфӀ къыхэкӀын лъэкӀынукъым.

Уафэм къех акъылыфӀагъэр

13Фэ фщыщу хэт акъыл куурэ гулъытэфӀрэ зиӀэр? Абы и дуней тетыкӀэ дэгъуэмкӀэ, акъылыфӀагъэм къыхэкӀ гущабагъэр иӀэу, и фӀыщӀагъэхэр кърегъэлъагъуэ+. 14Ауэ фыгъуэ дыджымрэ зэщыхьэныгъэмрэ фигухэм илъмэ, фызыщымытхъуж, щыпкъагъэри фымыгъэпцӀ. 15Апхуэдэ акъылыфӀагъэ уафэм къехыркъым, ар мы дунейм щыщщ. Тхьэм и Псэ ЛъапӀэри апхуэдэ акъылыфӀагъэм хэлъкъым, абы хэлъыр жин бзаджэхэрщ+. 16Сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ фыгъуэрэ зэщыхьэныгъэрэ здэщыӀэм Ӏуэхухэр щызэӀохьэ, дэтхэнэ зы мыхъумыщӀагъэри щобагъуэ.

17Ауэ уафэм къикӀ акъылыфӀагъэр, япэрауэ къабзэщ, итӀанэ зэкӀужыныгъэ хэлъщ, гущабэщ, ӀурыщӀэщ, гущӀэгъу хэлъ зэпытщ, фӀы ищӀэ зэпытщ, захуэщ, гъэпцӀагъи хэлъкъым. 18ЗэкӀужыныгъэм хэтхэращ щыпкъагъэ къызыхэкӀ жылапхъэр гузэгъэгъуэкӀэ цӀыхухэм я гум изылъхьэр+.

4-НЭ ЕДЗЫГЪУЭ

Мы дунейм ныбжьэгъу ухуэхъуныр

4^1Зэбииныгъэрэ зэщыхьэныгъэрэ дэнэ къикӀыу къыфхыхьэрэ? Хъуэпсэныгъэ Ӏейхэу фигухэм илъу щызэныкъуэкъухэракъэ къызыхэкӀыр+? 2Зыгуэр фиӀэну фыхуейщ, ауэ фиӀэкъым. ЦӀыху фоукӀ икӀи фохъуапсэ, ауэ фызыхуейр къыфӀэщӀыхьэркъым. Фызэщохьэ икӀи фызэбийщ. Тхьэм фелъэӀуркъыми, фызыхущӀэкъур къывэхъулӀэркъым. 3Тхьэм фелъэӀуми, зыри къывитыркъым, Ӏеягъ фигу илъу, фи гур зыщӀэхъуэпс Ӏуэхугъуэхэм ятевгъэкӀуэдэныр арщ Тхьэм фыщӀелъэӀури.

4Фэ зинэ зыщӀэхэм фахуэдэщ. Мы дунейм ныбжьэгъу фыхуэхъунри Тхьэм бий фыхуэхъунри зыщ, ар фщӀэркъэ фэ? Аращи, дунейм ныбжьэгъу хуэхъуну хуейр Тхьэм и бий хъууэ арщ+. 5Е Тхьэм и псалъэу тхахэм мыпхуэдэу зэрыхэтыр пщӀэншэу фи гугъэ: «Дэ тхэт псэр хуабжьу мэфыгъуэ»+? 6Ауэ ди гум илъым нэхърэ Тхьэм и нэфӀ щыхуэныгъэр нэхъ инщ. Аращи, Тхьэм и псалъэу тхахэм мыпхуэдэу хэтщ[*]:

«Тхьэр поув пагагъэ зи гум илъ цӀыхум,
и нэфӀ щохуэ пагагъэ зи гум имылъым»+.

7Аращи, Тхьэм фыхуэӀурыщӀэ. ШейтӀаным фыпэуви, ар фи пащхьэм икӀынурэ щӀэпхъуэжынущ+. 8Тхьэм гъунэгъу зыхуэфщӀи, езыми гъунэгъу зыкъыфхуищӀынущ. Фи Ӏэхэр вгъэкъабзэ, фэ, гуэныхь зыщӀэхэм, фигухэр вгъэкъабзэ, фэ, теубыдагъэ зимыӀэу гупсысэ дыкъуакъуэ зиӀэхэм+. 9Фынэщхъей, фыгъ икӀи фыпыхьэ. Фи дыхьэшхыныр гъынкӀэ, фи гуфӀэгъуэми нэщхъеягъуэкӀэ зрехъуэж. 10Тхьэм и пащхьэм зыщывгъэлъахъши, езым фыкъиӀэтынущ.

Къуэш гуэрым хьэкум тепщӀыхьыныр

11Си къуэшхэ, ӀейкӀэ фызэхуэмыпсалъэ. Зи къуэш ӀейкӀэ тепсэлъыхьурэ зыгъэкъуаншэр Тхьэм и унафэхэм ӀейкӀэ топсэлъыхь икӀи мызахуэу елъытэ. Ауэ Тхьэм и унафэхэр пфӀэмызахуэмэ, ахэр умыгъэзэщӀауэ, хьэкум ятепщӀыхьауэ мэхъу+. 12ЦӀыхухэм унафэхэр яхуэзыщӀу, хьэкум ятезыщӀыхьыр зы къудейщ, ахэр мыкӀуэду къезыгъэлыну е зыгъэкӀуэдыну лъэкӀыныгъэ ЗиӀэр аращ. Ауэ щыхъукӀэ, уэ ухэт, уи гъунэгъур бгъэкъуэншэну+?

Узыщымытхъуж

13ФыкъэдаӀуэ фэ, мыпхуэдэу жызыӀэхэр: «Е нобэ, е пщэдей мо къалэм е адрей къалэм дыкӀуэнурэ, зы илъэс дыкъэтынущ, дыщэхуэурэ икӀи тщэурэ ахъшэ къэдлэжьэнущ». 14Ауэ щыхъукӀи, пщэдей къэхъунур фщӀэркъым. Фи гъащӀэр сыт хуэдэ? Зы тӀэкӀурэ къэлъагъуэу, итӀанэ кӀуэдыж бахъэм фыхуэдэщ+. 15Аращи, апхуэдэу жывмыӀэу, мыпхуэдэу жыфӀэн хуейщ: «Зиусхьэныр хуеймэ, дыпсэунущ, мыр е мор тщӀэнущ»+. 16Ауэ иджы зыкъыффӀощӀыж икӀи фызыщотхъуж. Апхуэдэ зыщытхъужыныгъэ псори Ӏейщ. 17Аращи, фӀыуэ илэжьын хуейр къыгурыӀуэ пэтми, зымылэжьым гуэныхь ещӀэ+.

5-НЭ ЕДЗЫГЪУЭ

Фэ, бейхэр, фызыхуэсакъыж

5^1Фэ, цӀыху бейхэр, фыкъэдаӀуэ. Насыпыншагъэу къыфлъысынум щхьэкӀэ фыгъ икӀи фыпыхьэ+. 2Фэ фи мылъкур фащ, фи щыгъынхэри хъуным яшхащ+. 3Фи дыщэри фи дыжьынри улъиящ. Ахэр зэрыулъияр щыхьатщ фэ фызэрыкъуаншэмкӀэ, абы фи пкъыр текӀуэдэжынущ, мафӀэм зэригъэкӀуэдынум хуэдэу. Мы дунейм иужьырей махуэхэм мылъку зэщыхуэфлъэсащ+. 4ЛэжьапщӀэ зэвмыту фи хьэсэхэр зезыхьа фи лӀыщӀэхэм фагъэкъуаншэурэ къыфкӀэлъоджэ. Гъавэр къэзыхыжхэм я гуо макъыр ЛъэкӀыныгъэшхуэ псори ЗиӀэ Зиусхьэным и тхьэкӀумэхэм нэсащ. 5Ахъшэ куэд зытевгъэкӀуадэурэ зывгъэтхъэжу мы дунейм фыщыпсэуащ. Былым гъашхэм хуэдэу,[*] фэ фыщыфӀагъэжыну махуэм щхьэкӀэ гуэныхь щӀэнкӀэ зывгъэнщӀащ. 6Щыпкъагъэ зигу илъ цӀыхур вгъэкъуаншэри фукӀащ. Ар фэ къыфпэувакъым.

ШыӀэныгъэ зибгъэӀэнымрэ Тхьэм елъэӀунымрэ

7Аращи, си къуэшхэ, Зиусхьэныр къэкӀуэжыху, шыӀэныгъэ зивгъэӀэ. МэкъумэшыщӀэм щӀым хиса жылэ лъапӀэр къэкӀыу гъавэ хъуху зэрыпэплъэм феплъ. Ипэрей уэшхри иужьрей уэшхри къешхыху, шыӀэныгъэ иӀэу поплъэ ар. 8Апхуэдэу, фэри шыӀэныгъэ зивгъэӀэ, фигу вгъэбыдэ Зиусхьэныр дунейм къыщыкӀуэжыну махуэр къэблэгъащи+. 9Си къуэшхэ, зыр зым щхьэкӀэ фымытхьэусыхэ, Тхьэм фимыгъэкъуэншэн папщӀэ. ХеящӀэр бжэӀупэм Ӏутщ+.

10Си къуэшхэ, Зиусхьэным и цӀэкӀэ къэпсэлъа бегъымбархэм щапхъэ ятефх. Гугъуехь яшэч щыхъум, шыӀэныгъэ зрагъэӀащ+. 11Теубыдагъэ зиӀэхэр гъуэгу махуэ теувауэ жыдоӀэ. Ӏэиуб бегъымбарым[*] и теубыдагъэм и хъыбарыр зэхэфхащ. ИкӀэм-икӀэжым Зиусхьэным абы фӀы къызэрыригъэгъуэтыжар фощӀэ, сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ Зиусхьэным гущӀэгъушхуэ иӀэщ, абы и гур дэ къытщӀогъу+.

12Си къуэшхэ, псоми япэу, тхьэ фымыӀуэ. УафэмкӀи, щӀылъэмкӀи, сыт ищӀыскӀи тхьэ фымыӀуэ. «Аращ», жыфӀэу щытмэ, ар вгъэпэж. «Хьэуэ, аракъым», жыфӀэу щытмэ, ари вгъэпэж, Тхьэм фимыгъэкъуэншэн щхьэкӀэ+.

13Фэ фщыщ гуэрым гугъуехь ишэчмэ, Тхьэм ирелъэӀу. Зыгуэр гуфӀэмэ, тхьэщӀыхь уэрэдхэр къыжреӀэ+. 14Фщыщ гуэр сымаджэмэ, члисэ зэхуэсым и нэхъыжьхэр[*] кърыреджэ. Абыхэм Зиусхьэным и цӀэкӀэ сымаджэм дагъэ щрехуи, хурелъаӀуэ,+
15фӀэщхъуныгъэ яӀэу Тхьэм зэрелъэӀум щхьэкӀэ сымаджэр хъужынущ. Зиусхьэным ар къызэфӀигъэувэжынущ. Гуэныхь ищӀами, къыхуигъэгъунущ. 16Аращи, Тхьэм фигъэхъужын щхьэкӀэ, фи гуэныхьхэмкӀэ зым адрейм и пащхьэм зыщывумысыжри, зыр адрейм папщӀэ Тхьэм фелъэӀу. Щыпкъагъэ зиӀэ цӀыхум и тхьэлъэӀум лъэкӀыныгъэ иӀэщ икӀи куэд лъокӀ+.

17Иляс бегъымбарыр[*] дэ дэщхь цӀыхуу щытащ. Уэшх къемышхын щхьэкӀэ, и фӀэщу Тхьэм елъэӀури, илъэсищрэ мазихкӀэ щӀым уэшх къытешхакъым+. 18Абы и ужькӀэ Тхьэм аргуэру елъэӀури, Тхьэм уэшх къригъэшхащ, щӀым хэлъ жылэхэм къэкӀыу щӀадзэжащ.

19Си къуэшхэ, фэ фщыщ гуэр щыпкъагъэм и гъуэгум текӀ хъумэ, ар гъуэгу занщӀэм тезыгъэхьэжым мыр ирырещӀэ:+
20Гъуэгу пхэнжым тет гуэныхьыщӀэ цӀыхур гъуэгу захуэм тезыгъэхьэж дэтхэнэми адрейр ажалым къыӀэщӀишыжынурэ, гуэныхь куэди къыхуэгъужынущ+.

* 2:8 Тхьэм и псалъэу тхахэм хэту – еплъ 2 Мусэ 19:18.

* 2:11 жызыӀам – еплъ 2 Мусэ 20:13-14.

* 2:21 Ибрэхьим – еплъ 1 Мусэ 22:1-14.

* 2:23 Тхьэм и псалъэ тхахэм яхэт мы псалъэхэр – еплъ 1 Мусэ 15:6.

* 2:25 Рахав – еплъ Нун и къуэ Ехьошуа (Исус Навин) и хъыбар зэрыт тхылъым 2:1-21.

* 3:1 хьэкум – «суд».

* 3:6 гъащӀэм и шэрхъ – цӀыхум и гъащӀэ псори арщ.

* 3:12 зейтун – «маслинэ» жыхуаӀэрщ.

* 4:6 Тхьэм и псалъэу тхахэм хэтщ – еплъ Сэлмэн пащтыхьым и псалъэжьхэм (Притчи) 3:34.

* 5:5 былым гъашхэм хуэдэу – апхуэдэу фэри гуэныхь щӀэнымкӀэ зызэрывгъэнщӀам щхьэкӀэ Тхьэм фигъэкъуэншэнущ.

* 5:11 Ӏэиуб бегъымбарыр – еплъ Ӏэиуб и хъыбар зэрыт тхылъым (Иов) 2:10; 42:10.

* 5:14 члисэ зэхуэсым и нэхъыжьхэр – члисэ зэхуэсым хуэлажьэ тхьэмадэхэщ.

* 5:17-18 Иляс бегъымбарыр – еплъ Пащтыхьхэм я хъыбархэр зэрыт япэ тхылъым (3-я Царств) 17:1; 18:42-45.

+ 1:1 Мт. 13:55, Апост. 12:17, Апост. 15:13, Апост. 21:18, Гал. 1:19, Гал. 2:9, Лк. 22:30, Ин. 7:35, Апост. 26:7, 1 Пет. 1:1

+ 1:2 Мт. 5:11-12, 1 Пет. 1:6-7
+ 1:3 Рим 5:3
+ 1:4 2 Пет. 1:6, Мт. 5:48
+ 1:6 Мт. 21:21, Мк. 11:24
+ 1:7 Ек. 4:8
+ 1:9 1 Кор. 1:31, 2 Кор. 10:17
+ 1:11 1 Пет. 1:24

+ 1:12 Мт. 10:22, Мк. 13:13, Ек. 5:11, 2 Тим. 4:8, Апок. 2:10

+ 1:15 Уэрэд 7:15, Рим 5:12, Рим 6:23

+ 1:16 Мк. 13:5, 1 Ин. 3:7, Кол. 2:8, 2 Фес. 2:3

+ 1:17 1 Мусэ 1:16, 1 Ин. 1:5
+ 1:18 2 Фес. 2:13, Апок. 14:4, Ин. 1:13
+ 1:21 Кол. 3:8

+ 1:22 Лк. 11:28, Ин. 13:17, 1 Ин. 3:18, Рим 2:13

+ 1:25 Ек. 2:12, Лк. 11:28

+ 1:26 Уэрэд 38:2, Ек. 3:2-3

+ 1:27 Мт. 25:36, 2 Пет. 3:14, 1 Ин. 5:18, 1 Тим. 5:22

+ 2:1 Мт. 22:16, Лк. 20:21, Рим 2:11
+ 2:5 1 Кор. 1:27-28, 2 Кор. 8:9, Апок. 2:9
+ 2:10 Мт. 5:19, Гал. 3:10
+ 2:12 Ек. 1:25
+ 2:13 Мт. 6:15, Мт. 18:35, Лк. 6:37
+ 2:16 Мт. 25:35, Лк. 3:11, 1 Ин. 3:17-18
+ 2:18 Мт. 7:16, Гал. 5:6

+ 2:19 Мт. 8:29, Мк. 1:24, Мк. 5:7, Апост. 16:17, Апост. 19:15

+ 2:21 1 Мусэ 22
+ 2:22 Евр. 11:17-18
+ 2:23 1 Мусэ 15:6, Рим 4:3, Гал. 3:6,
+ 3:1 Мт. 23:8

+ 3:2 1 Ин. 1:8-10, Рим 3:23, Уэрэд 38:2, Ек. 1:26

+ 3:3 Уэрэд 31:9,
+ 3:6 Мт. 12:34, Мт. 15:18,
+ 3:8 Уэрэд 119:2, Уэрэд 139:3
+ 3:9 1 Мусэ 1:26
+ 3:13 Ек. 2:18
+ 3:15 1 Тим. 4:1, Апок. 2:24
+ 3:18 Мт. 5:9, Гал. 6:8
+ 4:1 1 Пет. 2:11
+ 4:4 Ин. 15:19, 1 Ин. 2:15, Рим 8:7
+ 4:5 1 Кор. 6:19
+ 4:6 1 Пет. 5:5
+ 4:7 1 Пет. 5:8-9, Еф. 4:27
+ 4:8 Уэрэд 72:28, Ек. 1:7-8, Уэрэд 50:4,
+ 4:11 Рим 14:4, Рим 14:10
+ 4:12 Ек. 5:9, Лк. 12:5, Мт. 7:1
+ 4:14 Лк. 12:18-20, Уэрэд 101:4
+ 4:15 Апост. 18:21
+ 4:17 Ин. 9:41
+ 5:1 Лк. 6:24
+ 5:2 Мт. 6:19-20
+ 5:3 Рим 2:5
+ 5:8 1 Пет. 4:7
+ 5:9 Мт. 7:1, Ек. 4:12

+ 5:10 Мт. 5:12, Мт. 23:34, Апост. 7:52, Евр. 11:32-38

+ 5:11 Мт. 10:22, Мк. 13:13, Ек. 1:12, Апок. 2:10,

+ 5:12 Мт. 5:34-37
+ 5:13 1 Кор. 14:15, Еф. 5:19
+ 5:14 Мк. 6:13

+ 5:16 Мк. 1:5, Апост. 19:18, 1 Мусэ 20:17, Апост. 9:40, Апост. 28:8

+ 5:17 Лк. 4:25
+ 5:19 Гал. 6:1
+ 5:20 1 Пет. 4:8

+ https://ibt.org.ru/ebook?id=KBDOP

Table of Contents

- Хъыбарыфӏыр, Щӏэдзапӏэр Уэрэд, Лъапӏэхэр

- Пэублэ Псалъэ

- Екъуб

- 1-НЭ ЕДЗЫГЪУЭ
- 2-НЭ ЕДЗЫГЪУЭ
- 3-НЭ ЕДЗЫГЪУЭ
- 4-НЭ ЕДЗЫГЪУЭ
- 5-НЭ ЕДЗЫГЪУЭ