Author: Институт перевода Библии
Date: 2022-10-14T11:01:12.733553+00:00

Юнус-пайхамарах • Руфих • Эстарах Дола Йоазонаш: Юнус

Юнус-пайхамарах • Руфих • Эстарах Дола Йоазонаш: Юнус

1. Дешхьалхе

1. Юнус

1. Эстарах Долча Йоазон Тӏара Цӏераши, Дувцар Хиннача Мехкарча Моттигий Цӏераши

2. Картш (Юнус-пайхамарах • Руфих • Эстарах Дола Йоазонаш)

Юнус-пайхамарах

Руфих

Эстарах дола йоазонаш

Библена таржам дара Институт

Москва, 2015

Юнус-пайхамарах,

Руфих,

Эстарах дола йоазонаш

Шоашта хетар ала:

ibt_inform@ibt.org.ru

ISBN 978-5-93943-205-4

© Институт перевода Библии, 2015

Дешхьалхе

Дешхьалхе

Хьамсара кинижка дешархой!

Шоана хьалхашка дадараш цхьана кепатеха арахийца Библе кхо кинижка да. Библи укх дунен тӀа эггара дукхагӀа дешаш а чӀоагӀагӀа лоархӀаш а дола кинижка да, цудухьа хӀаравар таро йолаш хила веза ший меттала ер йоазонаш деша, укх дунен тӀа моллагӀча моттиге из вахе а, моллагӀа ди цо лелабой а, моллагӀча къамах из вале а. Мичара хьадоагӀа вай, сенна дах вай, укх дунен тӀа сел дукха эгӀазло хӀаний, фу хургда саг венначул тӀехьагӀа, яхараш мо долча массехана наха дагадаьхкача хаттарашта жоп луш да Библи. Библи – кераста дина керттера кинижка да, цхьабакъда, из духхьала кераста ди лелабеча наха лаьрхӀа яздаьд аьнна хетараш гӀалат ба. Библе дуккха доакъош бусалба наха а деза лоархӀаш да. Массала аьлча, бусалба наха деза лоархӀаш да Библе тӀа а КъорӀана тӀа а бувцаш болча пайхамарех дола дувцараш. Укх издане чудоагӀача доккха доацача кхаь кинижках цхьанне тӀа дувц Юнус пайхамарах, шоллагӀчу тӀа – сий долча Дауд паччахьа дай бувц.

Укх издане чудоагӀача хӀара кинижка тӀа я лоацца дешхьалхле, хӀаьта цу дешхьалхе тӀа дувц кинижка керттерча чулоацамах, из вӀашагӀдоллара бахьанех, цу тӀа яздеча хӀамай исторе оагӀонех. Йоазув йисте доаллаш ширача ханашка хиннача доазоний карташ да, цига хиннад Библе кинижкаш тӀа яздеш дола хӀамаш.

Дезача Йоазонашта тайп тайпарча къамий меттала таржам дара болх дӀахьош йолча Библена таржам деча Институто хоза а хеташ таро лу гӀалгӀай дешархошта Библе тӀа дувцар шоай наьна меттала деша.

Укх кхаь кинижка таржам деш хиннав шиъ таржамхо. Царех цаӀ дукха ха йоаццаш вайна юкъера дӀавахар. Йоазонна тӀеххьара редакци еча хана цо яздаьр ма хулла ца хувцаш дита лаьрхӀар оаха. Цудухьа укх кинижкаш тӀара йоазонаш яздара кеп (стиль) тайп тайпара йолаш да.

2005 шера Библена таржам деча Институто гӀалгӀай меттала арахийцар Лукас бена хоза кхаъ яха кинижка (юхакепатехад 2007 ча шера). Электронни форматах дола из таржам Библена таржам дара йолча Института сайта чу да укх адресах:

http:
ibt.org.ru/russian/bible/ing/ing.htm

Цу йоазон аудио запись а я Библена таржам дара йолча Института сайта чу.

Кинижка арадоал шийца CD диска тӀа яь аудиозапись а йолаш. Цу тӀа шоана кораергья Библе кинижкаш тӀара тексташ. ХӀаьта цу тексташта йола комментареш, уж йоашхаш йола тӀатохара еррига материалаш шоана корайоагӀаргья кинижка тӀа.

Библена таржам дара йолча Институто баркал оал таржам даьрашта, редакторашта, ер Библе кхоккхе кинижка гӀалгӀай меттала арадаккха новкъостал мел даьрашта.

Библена таржам дара Институт

Юнус

Юнус

1. Юнус-пайхамарах Долча Йоазон Дешхьалхе

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

Юнус пайхамарах дола йоазув

Юнус-пайхамарах Долча Йоазон Дешхьалхе

Юнус-пайхамарах долча йоазон дешхьалхе

Юнус пайхамар ваьхав вай зама тӀаяле бархӀлагӀча бӀаьшере, Исраил паччахьалкхе ший къаьнара доазонаш меттаоттадеш латтачеи, хӀаьта Ассири паччахьалкхе харцаш латтачеи хана. Исраили Ассирии шоайла гӀерташ хиннай, цудухьа Юнус пайхамар Ассире паччахьалкхен керттера гӀала йолча Ниневе бахача нахага дувца ловш хиннавац, тӀайоагӀаш йолча Даьла кхелах лаьца, из Исраила лира моастагӀ дехке а ваьнна, Дала кхел ца еш а вита, юха а низ болаш хилар кхераш.

Из дувцар шин даькъах латт (корта 1 2; 3 4), царех хӀарадар дӀадолалу Юнус пайхамара Дала тӀадулача декхаргара. Хьалхарча даькъ тӀа Юнус пайхамар ладувгӀа ца тугаш вада гӀерташ ва (1:3) Ниневена духьала улача Фарсисе. ХӀанзара ханарча Испане малхбоалехьарча форда йисте ула гӀала хиннай Фарсис, Исраила халкъа йовзачарех Ниневена эггара гаьнагӀа ядача моттигех цаӀ. Цул тӀехьагӀа Дала дикка халахетар а деш кхетам чу воалаву Юнус пайхамар (1:4 2:1). ШоллагӀча даькъ тӀа Юнус пайхамар Даьлага ладувгӀаш вале а (3:3), халахетарца дагадоаллаш ва из Ниневе паччахьи халкъи шоаш даьча къиноех дехке а байнна, кхел ца еш биса хилар (3:6 10).

Укх йоазоно хьагойт, Даьла Исраил паччахьалкхен меттел, дерригача халкъий а йоакхо еш, царца безаме, къахетаме хила ловш волга.

1

Юнус Везача Аьлах вадар

1^1Аьлан[*] дош дера Юнусага, Амафийна воӀага: 2«ХьалгӀатте, дӀагӀо Ниневе, йоккхача шахьаре, дӀакхайкаде цигарча бахархошка, цар леладу во гӀулакхаш Сона ховш долга». 3Аьлах ведда Фарсисе вахар духьа гӀаьттар Юнус, ӀокӀала ваьлар из Иоппе, кема корадир цунна, Фарсисе дӀадодаш, мах дӀа а бенна цу тӀа хайра из, Аьланна гаьна валар духьа.

Форда тӀа мух боал

4Бакъда, Аьлано форда тӀа чӀоагӀа мух балийта, унзара талгӀеш хьоаяьй, кема дохача кхоачийташ. 5Кхерабенна кема тӀа багӀа болхлой, ши ший даьлага кхайкаш хиннаб, новкъостал дехаш; хӀаьта Юнус цу хана, кема чухьнахьа Ӏочу а ваьнна, мерзача набарах дӀатхьайсавар. 6Хьавенача кема кертте латтачо аьннад: «Хьо хӀана ул тхьайса? ХьагӀатта, хьай Даьлага кхайка: Далла дага доха а мег вай, къахетам бе а мег вайх, тӀаккха лергдац вай»+. 7Шоайла аьннад: «Хьадовле, кхадж тоссаргба вай, мала бахьан долаш ер хӀама вайна хиннад хара духьа». Кхадж тессаб, кхадж бежаб Юнуса. 8ТӀаккха аьннад цунга: «Алал тхога, мала бахьан долаш нийсденнад ер хатар тхона? Фу леладеш, мичахьара воагӀаш ва хьо? Мичаб хьа мохк, малагӀча халкъах ва хьо?» 9Цо аьннад царга: «Со жугтий къамах ва, форди, лаьттеи, сигаленаши хьакхелла Даьла, Веза Аьла, лоархӀаш ва со». 10Из хезача, геттара чӀоагӀа кхерабеннача наха аьннад цунга: «Из фуд Ӏа даьр?» ХӀана аьлча, шоашта ховш хиларах, цо хьааларах, из Аьлах ведда водаш волга. 11Цунга аьлар цар: «Оаха фу де деза хьона, ер форд тхоашта бужаргболаш?» Цу хана форд чӀоагӀа михьара баьннабар. 12ТӀаккха цо аьлар царга: «Со хьа а лаьце, форда чу кхосса, тӀаккха форд соцаргба шоана, сона хов, се бахьан долаш ер форд корзагӀбаьнналга». 13Цхьабакъда, нах чуийнна лаьттагахьа юха кхача гӀерташ, кема пескаш хьокхаш хиннаб, хӀаьта а цар из вӀаштӀехьа далацар, форд корзагӀбоалаш латтар. 14ТӀаккха Аьлага кхейкаб уж, цар аьннад: «Дех оаха Хьогара, тха Аьла, ма доаде тхо, укх сага са бахьан долаш, ма латийталахь тхох бехке доаца цӀий: хӀана аьлча, Ӏа Хьайна ловр даь хиларагӀ!» 15Хьа а лаьца, форда чу кхессав Юнус, тӀаккха форд тийнаб корзагӀбаьнначара. 16Кхерабеннаб уж нах Аьлах боккхача кхерамах, цудухьа цар Даьла духьа сагӀа даккха лаьрхӀар, нигат а дир.

2

Боккхача чкъаьран чухьа Юнуса даь дуӀа

2^1Аьлано хоам байтаб боккхача чкъаьрага, Юнус дӀакхалла аьнна; цу чкъаьран кер чу хиннав Юнус кхаь денна, кхаь бус. 2Ший Аьланга кхейкав Юнус чкъаьран кер чура. 3Цо аьннад:

«Аьланга кхайкар со, сайна хала долча хана,

Цунна хезар со;
се веннарг лаьрхӀа новкъостал дехаш мухь хьекхар аз,
хӀаьта Хьона хезар са оаз.

4Форда бухе чувахийтар Ӏа со, талгӀеша го баьбар сона, Хьа мел дола хиш, Хьа мел йола талгӀеш сона тӀагӀолла лелар.

5Аз аьлар: Хьай бӀаргашта дӀакъайлаваьккхар Ӏа со, иштта дале а вахаргва, сона юха а гургда Хьа Деза ЦӀа[*] .

6Са дег тӀа кхаччалца хиша гобаьбар сона, бух боацача юкъе ваьннавар со, са кертах хьаьрчар фордачура баьцаш.

7Лоам кхоачалуча кхаччалца со кӀала ваьлар, сона хетар лаьтто тоӀаваь се вусаргва; хӀаьта, Са Веза Аьла, Ӏа баьдеча кӀоаргача кӀоагчура арадаьккхар са са.

8Сайна чухь кхы са ца дисача хана дагавехар сона Аьла, са дуӀа Хьона дӀахезар, Хьа Сийдолча Аьлан ЦӀагӀа дӀакхаьчар.

9Харцболча, низ боацача даьлашта тӀехьа баьннараша шоашта хургболча Хьа къахетамах боах шоаш.

10ХӀаьта аз раьза а волаш сагӀа доаккхаргда Хьона; айса аьннар кхоачашдергда. Аьлангара да кӀалхаравалар!»

11Чкъаьрага Аьлано амар даьд, цо из лаьтта ара кхессав.

3

Ниневе бахархой дехке бовлара тӀахьех Юнуса

3^1ЦӀаькхаза а Аьла дош дера Юнусага: 2«ГӀатта, гӀо Ниневе, йоккхача шахьар тӀа, Аз хьайга аьннар кхайкаде цига»+.

3Шийга Аьлано аьннача бесса, кеч а венна, Юнус вахар Ниневе; Ниневи чӀоагӀа йоккха шахьар яр, кхаь дийнахьа никъ билла йоккха яр из. 4Волавелар Юнус шахьаре гӀолла никъ бе, цхьан дийнахьа тоъала шийна мога никъ а беш, цо кхайкадора, кхы а шовзткъа ди даьлча Ниневи йохаргья яхаш.

Ниневе бахархой дехке бовлар

5Уж дешаш дӀахеза тийшар Ниневихой Аьлах, марха лаьцар, биркъа хӀамаш тӀайийхар, зӀамигачунгара воккхачунга кхаччалца.

6Из дош дӀахезар Ниневе паччахьа, из гӀаьттар ше вагӀача паччахьа гӀанда тӀара, шийна тӀера паччахьа гӀирс Ӏо а баьккха, къеча сага гӀирс тӀабийхар, Ӏовкъар тӀа Ӏохайра[*] . 7Цо дӀакхайкаде аьлар, Ниневе паччахьа а цунна гонахьарчар а цӀерагӀа: «Наха а, хьайбаша а, шерчаша а, устагӀаша а хӀама ма юийла, хий ма малда, дажа ма гӀолда уж. 8Нах а, хьайбаш а къе дувхар дийха хилда, хӀаравар ма хулла Аьлага кхайкаш хилва, хӀаравар воча хӀаман наькъ тӀара воалалва, ший кулгех зулам ца далийта хьожалва. 9Хьанна хов, Аьлано Ший эгӀазло юхаерзайой а, тӀаккха вай ца леш дуссарг ма дий»+.

10Аьланна бӀаргадайра цар гӀулакхаш, уж воча гӀулакхаш тӀара баьнна хилар, тӀаккха Ше царна дергда аьнна во хӀама ца деш уж битар, къахийтта.

4

Юнуса эгӀазло, Даьла къахетам

4^1Юнус чӀоагӀа из дагадоаллаш эгӀазваха вар. 2Аьланна дуӀа деш аьлар цо: «Ва Аьла, из децарий аз дийцар, сай мехка волча хана. Цудухьа вада веннавар со Фарсисе, хӀана аьлча, сона ховра, Хьо, Аьла, къахетаме, дог лазаш, дукха сатохаш, боккхача безамца, бохам хилар ца дезаш волга. 3ХӀанз, Аьла, дӀаэца са вахар, сона дикагӀа да вахачул велча».

4Аьлано аьлар тӀаккха: «Иштта чӀоагӀа эгӀазвахар нийса дий?»

5Араваьлар Юнус шахьарера, малх боалехьа дӀавахар, цига шийна бу а теха, цунна кӀала Ӏийне Ӏохайра, шахьарах фу хул хар духьа. 6ХьалтӀа ялийтар Аьлано баьцовгӀа, из айелар Юнуса тӀагӀолла, цунна керта тӀа Ӏи хургдолаш, цунна хинна бохам дӀабаргболаш. Юнус чӀоагӀа гӀадвахар цу баьцовгӀана. 7ТӀаккха Аьлано нийсдир, шоллагӀча дийнахьа из баьцовгӀа сатоссаш нӀано яъа йолаергйолаш, тӀаккха из йокъаенна дӀаяргйолаш. 8Малх арабаьнначул тӀехьагӀа Аьлано малхбоалехьара бӀайха мух а хьакхийта, малхо Юнуса корта боагабе болабир, сов чӀоагӀа цамогаш, цо аьлар: «Вахачул аттагӀа дар сона велча».

9ТӀаккха аьлар Аьлано Юнусага: «БаьцовгӀа бахьан долаш иштта эгӀазвахар хьо?» Цо аьлар: «ЧӀоагӀа эгӀазвахар, валлала».

10ТӀаккха аьлар Аьлано: «Хьона кхом хет Ӏайха къа ца хьийгача, Ӏайха ца кхеяьча, цхьан бийсан хьал а кхийна дӀаяьннача зӀамигача баьцовгӀах; 11хӀаьта шоай аьтта кулг аьрдигачох ца довзаш вола бӀаьи ткъо эзар саги, дукха хьайбаши дахача йоккхача Ниневи шахьарах къа Сона хетаргдеций?»

* 1:1 Иштта оалаш хиннад жугташа Даьлах.

* 2:5 Жугтий Даьла ЦӀа Ерсалиме.

* 3:6 Цо тайпара кодам беш хиннаб наха.

+ 1:6 Юнус 3:9
+ 3:2 Юнус 1:1-2
+ 3:9 Юнус 1:6

Эстарах Долча Йоазон Тӏара Цӏераши, Дувцар Хиннача Мехкарча Моттигий Цӏераши

Эстарах Долча Йоазон Тӏара Цӏераши, Дувцар Хиннача Мехкарча Моттигий Цӏераши

1. Агага Тӏехье

2. Бабил (Эрсий Меттала – Город Вавилон)

3. Йахӏуде (Ӏарбий Метталара)

4. Небухаднесар II

5. Хуш

Агага тӀехье – Амалик наькъан паччахь хиннача Агага тӀехьенах вола саг. Амалик наькъан даиммара моастагӀий хиннаб исраилхой.

Бабил (эрсий меттала – город Вавилон) – Бабила импере паччахьалкхен керттера шахьар. Вай зама тӀаяле, пхи бӀаьи дезткъеи ворхӀлагӀча шера (587) Бабила паччахьо жугташкара котало а яьккхай Ерсалим йоха а яьй. Цу хана дукха жугтий есералла бигаб, хӀаьта цигача есаралла Ӏеш кховзткъеи итт шу а даьккхад цар.

ЙахӀуде (Ӏарбий метталара) – къаьнара Иудея. Ерсалим шахьар латта жугтий лаьттан къулбехьара моттиг.

Небухаднесар II – Бабила Кердача паччахьалкхен эггара сийлахьвола паччахь. Доал деш хиннав вай зама тӀаяле 605 ча шера денз 562 ча шерага кхаччалца йолча хана. Небухаднесар эрсий меттала Навуходоносор ва.

Хуш – Эфиопи оала мохк. Цу хана цо чулоацаш хиннай къулбаседа Эфиопии, Судани, къулбехьен Мисари.

Картш (Юнус-пайхамарах • Руфих • Эстарах Дола Йоазонаш)

Картш (Юнус-пайхамарах • Руфих • Эстарах Дола Йоазонаш)

1. Ассире Паччахьалкхе

2. Персаьний Паччахъалкхе

3. Руфих Долча Йоазон Тӏа Белгалъю Моттигаш

КАРТАШ

Ассире паччахьалкхе (вай зама тӀаяле 650-ча шера)

Персаьний паччахъалкхе (вай зама тӀаяле 500-ча шера)

Руфих долча йоазон тӀа белгалъю моттигаш

Table of Contents

- Юнус-пайхамарах • Руфих • Эстарах Дола Йоазонаш: Юнус

- Дешхьалхе

- Юнус

- Юнус-пайхамарах Долча Йоазон Дешхьалхе
- 1
- 2
- 3
- 4

- Эстарах Долча Йоазон Тӏара Цӏераши, Дувцар Хиннача Мехкарча Моттигий Цӏераши

- Агага тӀехье
- Бабил (эрсий меттала – город Вавилон)
- ЙахӀуде (Ӏарбий метталара)
- Небухаднесар II
- Хуш

- Картш (Юнус-пайхамарах • Руфих • Эстарах Дола Йоазонаш)

- Ассире паччахьалкхе
- Персаьний паччахъалкхе
- Руфих долча йоазон тӀа белгалъю моттигаш