Author: Институт перевода Библии
Date: 2021-12-14T12:22:36.760150+00:00

Eni Baalantı: 2 Korinflilerä

Eni Baalantı: 2 Korinflilerä

1. Eni Baalantı

1. Sözlük (Eni Baalantı)

2. Geografiya Kartaları

Eni Baalantı

Eni Baalantı

1. Eni Baalantı

2. Gi̇ri̇ş

1. 2 Korinflilerä

İi Haber

İisus Hristos için

Bibliyayı çevirän İnstitut

Moskva

2006

Eni Baalantı

Eni Baalantı
gagauz dilindä

Çevirici Stefan Bayraktar

Teologiya redaktoru Ceyms Dannenberg

İlüstraţiyaları kullanmak için izin verdi:

Horace Knowles © The British & Foreign Bible Society, 1954, 1967, 1972

© United Bible Societies, 1994

© 1999 Corel Corporation

© Palphot, Herzlia, Israel

© Pictorial Archive Near Eastern History, est., Israel

All rights reserved.

ISBN 5-93943-090-2

© Bibliyayı çevirän İnstitut, Moskva, 2006

Gi̇ri̇ş

GİRİŞ

Paalı okuyucular!

Siz tutêrsınız elinizdä Eni Baalantıyı, angısı çevirili şindiki zamanda kullanılan gagauz dilinä. Eni Baalantının 27 kiyadı, Eski Baalantının kiyatlarınnan barabar, düzer Ayoz Yazıları, Bibliyayı, angısı büün dä kalêr dünnedä en okunan kiyat.

Eni Baalantıya toplu annatmak kiyatları, nasaat mektupları hem prorok kiyadı Apokalipsis (Açıklamak İoana). Annatmak kiyatlarına girer Evangeliya (İi Haber) Matfeydän, Marktan, Lukadan hem İoandan, hem dä Apostolların Yaptıkları.

«Evangeliya» – bu laf urum (grek) dilindän çekiler, maanası onun – «İi Haber».

İisus Hristos bölä adı koydu üüretmesinä. Onuştan Evangeliya ayırılmaz baalı Ona: O – İi Haber kurtulmak için, ani baaşladı Allahın Oolu insana yaşamasınnan, ölmesinnän, dirilmesinnän hem gökä kalkmasınnan. Pek önemli, ani bizdä var Evangeliya dört yazıcıdan. Onnar yardım eder görmää birsoy olayları türlü bakışlara görä hem taa ii açıklamaa İisus Hristozun üüretmesini hem yaşamasını.

Eni Baalantıda yazdırılma olaylar geçer 1-ci asirdä Palestinada bizim tarihin başlantısında. Ozaman Palestina bulunurdu Rim (Roma) imperatorların kuvedi altında. İudey halkı, ani yaşardı kendi topraanda, çalışardı korumaa kendi dinini, angısının temeli – Ayoz Zakon, ani Allah verdiydi prorok Moiseyä.

Moiseyin ardından gelän proroklar çoyu sölärmiş, ani gelecek Allahın Seçilmişi, Angısı getirecek insana kurtulmak günahtan hem ölüm kuvedindän. Da te bizim eni tarihin çeketmesindä, Palestinanın küçük kasabasında, Vifleemdä, duudu çoktan beklenän Messiya – İisus Hristos. «Hristos» çeviriler urum dilindän nicä «Yaalanmış», «Seçilmiş».

Allahın Oolu baaşladı İi Haber kurtulmak için herbir adama, neredä o yaşasa hem nesoy da dildä lafetsä.

İisus Hristos için, nicä dünnedä daalmış İi Haber, annadêr kiyat Apostolların Yaptıkları. Bu kiyadın büük paası var, çünkü o gösterer ilk hristiannarın yaşamak olaylarını sıravardır, nicä onnar oldu. Onda annadılêr, nicä birkaç apostol, bakmayıp korkulara, korumuşlar hem etiştirmişlär İi Haberi insana bütün dünnedä.

Eni Baalantıya toplu 21 kiyat, angıların belli yazıcıları – İakov, Petri, İoan, İuda, Pavli. Herbir kiyat söleer, kimä yazıldı hem yollandı. Onnar yazılı hristian kliselerinä yada sade bir kişiyä. Yollanma kiyatlar cuvap eder türlü soruşlara: açıklêêr, nicä Allahın sözünü, ölä dä din soruşlarını hem hristiannarın yaşamasını.

Eni Baalantının sonunku kiyadı – Apokalipsis (Açıklamak İoana). Bu – prorok kiyadı. Onu diil kolay okumaa, onda var çok süret, angılarında açıklanêr Allahın herbir insana daava kesmesi için, şindiki dünneyin sonunda kaybelmesi için hem onun erinä «eni gök hem eni er» gelmesi için.

İlkinki Eni Baalantı kiyatları düzülmüş evelki urum dilindä. Bu kiyatları 2000 yıl içindä – hristiannıın ömüründä – çevirmişlär üzlärlän dillerä bu dünnedä. Gagauz dilinä Ayoz yazıların çevirilmesi başlêêr 20-ci asirin çeketmesindän, açan gagauz protoierey Mihail Çakir çevirmiş ana dilinä kimi Eski hem Eni Baalantı kiyatlarını.

Okuyucular teksti annasın deyni, kiyadın bitkisindä var sözlük hem kartalar. Sayfaların aşaasında var snoskalar, ani açıklêêr zor annaşılan lafları hem erleri, hem dä gösterer evelki original tekstlerin biri-birinä uymayan erlerini. Laflar, ani en eski urumca tekstlerdä yok, çevirmemizdä alınêr kıynaş skobkalara.

Bibliyayı çevirän İnstitut şükür eder çeviricilerä hem redaktorlara, kim on yılın içindä çalıştı Eni Baalantıyı geçirmää gagauz dilinä, hem dä hepsinä, kim, yardım edip, çalıştı hazırlamaa bu eni basımı.

Yazık, ki baş çevirici pastor Stefan Bayraktar (1939 – 2001) görmeyecek şansora bu kiyadın tiparlanmasını, dünneyä çıkmasını, onuştan biz esapladık korumaa onun çevirilmiş tekstini, may bişey diiştirmeyip.

Bibliyayı çevirän İnstitut

2 Korinflilerä

2 Korinflilerä

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

6. 6

7. 7

8. 8

9. 9

10. 10

11. 11

12. 12

13. 13

1

PAVLİNİN İKİNCİ KİYADI KORİNFLİLERÄ

Seläm

1^1Bän, Pavli, İisus Hristozun apostolu Allahın istediinä görä, hem kardaş Timofey seläm yollêêrız Allahın klisesinä, ani Korinf kasabasında, barabar Allahın bütün ayoz halkınnan, ani bulunêr Ahaya dolayında+.

2Sizä iivergi hem usluluk Allah Bobamızdan hem Saabi İisus Hristozdan.

İilendirän Allah

3Şükür Allaha, bizim Saabi İisus Hristozun Bobasına! Odur yalpak ürekli Boba hem hertürlü kahırda iilendirän Allah,+

4Angısı iilendirer bizi herbir zeetlerdä, ki biz dä iilendiräbilelim onnarı, kim bulunêr hertürlü zeetlerdä hep ölä, nicä Allah bizi kendimizi iilendirer.

5Zerä nekadar çok Hristos için acı çekeriz, okadar taa çok iilendirmäk kablederiz Hristozdan+.

6Eer kahır çekärseydik, bu sizin iilenmeniz için hem kurtulmanız için. Eer iilendirilirseydik, bu da sizin iilendirilmeniz için, ani açılêr dayanmanızda zeetlerä, angılarını biz dä çekeriz+.

7Bizim büük umudumuz var sizdä, zerä bileriz, ani pay alêrsınız bizimnän barabar, nicä zeetlerdä, hep ölä iilenmektä dä.

8Kardaşlar, biz istämeeriz, bilmeyäsiniz, nelär geçirdik Asiyada. Bir büük ük altındaydık, kuvedimizdän dışarı. Ölä ki, umudu aldıydık yaşamaktan+.

9Kendimizi duyduk, sansın ölüm döşeendä. Bu oldu, ki umutlanmayalım kendimizä, ama Allaha, Ani ölüleri dirilder+.

10O bizi ölä yakın ölümdän kurtardı hem kurtarêr. İnanêrız, ani, eer bizä yardım edärseydiniz duanızlan, O bizi önümüzdä vakıtlarda da kurtaracek,+

11ki çok insannar Allaha şükür etsinnär bizim için, zerä çoyunun dualarınnan bizä iivergi verildi+.

12Bununnan üüneriz, pak üzlän bunu var nasıl söleyelim, ani biz dünnedä hem maasuz sizin aranızda yaşadık, halizliklän verilip Allaha, diil insan aarifliinä görä, ama Allahın iivergisinä görä+.

13Biz yazmêêrız sizä başka bişey, ondan kaarä, ne kendiniz dä okuyêrsınız hem annêêrsınız. Umutlanêrım, bizi dooru annayacenız,+

14nicä dä biraz annêêrsınız, ani bizim Saabi İisusun günündä siz bizimnän üünäbilirsiniz, nicä dä biz sizinnän.

Pavlinin gelişi oyalanêr

15Bu üzerä, büük inannan neetlendim ilkin sizä gideyim, ki iki katına iivergi Allahtan edenäsiniz,+

16da, sizdän geçip, Makedoniyaya gideyim, sora Makedoniyadan geeri döneyim sizä, ki siz beni geçiräbiläsiniz İudeyaya+.

17Bölä düşünüp, ne kararsız mı davrandım acaba? Yada dünneycesinä mi işleerim, deyip hem «olur», hem «olmaz»?

18Allah inançtır; O şaat bana, ani ne söledik sizä, diil hem «olur», hem «olmaz»+.

19Zerä Allahın Oolu İisus Hristos, Kimin için biz – bän, Siluan hem Timofey – nasaat ettik, olmadı hem «olur», hem «olmaz», ama Onda salt «olur»+.

20Zerä hepsi Allahın adamakları Onda «olur». Onuştan biz deeriz Onun adınnan «Amin», Allah metinnensin+.

21O, Kim kaavileer bizi barabar sizinnän Hristozda hem yaalêêr bizi, O Allahtır,

22Angısı bizi mühürledi hem pey verdi Ayoz Duhu bizim üreklerimizä+.

23Şaat alêrım bana Allahı, ani şindiyä kadar gelmedim Korinf kasabasına, çünkü canım acıyêr sizä+.

24Diil, ani isteeriz çorbacı olalım sizin inanınıza, ama sizinnän işleeriz sevinmeniz için, çünkü siz inanda kaavi durêrsınız.

2

2^1Ölä ki, bän kararladım kendi-kendimä, ki geldiynän, sizi enidän gücendirmeyim.

2Eer bän sizi gücendirärseydim, kim beni şennendirecek, sizdän kaarä, kimi gücendirdim+?

3Hep bunu yazdım sizä, ki, geldiynän, beni gücendirmesin, kim düşer sevindirsin. Zerä çok inanêrım, ani benim sevinmäm hepsinizi dä sevindirer.

4Büük kahırlan hem ürek acısınnan yazdım sizä, çok yaş ta döktüm, diil ani gücenäsiniz, ama annayasınız, nekadar çok severim sizi+.

Afetmäk günahkerä

5Eer birkimsey gücendirdiseydi, gücendirmedi salt beni, ama biraz, istämeerim zeedelemää, sizi hepsinizi.

6Bu adama etär ceza, ani çoyunuz verdi+.

7Ölä ki, şindi zeedä cezalamayın onu, ama afedin hem iilendirin, ki zeedesinnän kahırlanmasın.

8Onuştan yalvarêrım sizä, enidän gösterin ona sevgi.

9Bunun için yazdım, ki deneyim sizi da göreyim, aslı mı, ani beni herzaman sesleersiniz?

10Kimi siz afedersiniz, onu bän dä afederim. Eer afettiseydim birkimseyi bişey için, afettim sizin için Hristozun önündä,

11ki yapmasın bir türlü keder bizä şeytan. Zerä biz habersiz diiliz onun neetlerindän+.

Apostolun izmetçilii

12Gelip Troada kasabasına İi Haberlän Hristos için, makar ki Saabinin izmeti için bana kapu açıldı,+

13hep okadar duhça uslanamadım, zerä bulamadım orada benim kardaşımı, Titı. Onuştan, deyip «kal saalıcaklan» onnara, gittim Makedoniyaya+.

14Ama şükür Allaha, Kim herzaman gezdirer bizi Hristozun ensemäk paradında hem bizimnän hererdä daadêr gözäl kokuyu, ne geler Onu tanımaktan+.

15Zerä biz Hristozun ii kokuluu Allah için, hem onnarın arasında, kim kurtulmak yolunda, hem onnarın arasında, kim kayıplık yolunda+.

16Kimisi için ölüm getirän ölüm kokusuyuz, ama başkası için yaşamak getirän yaşamak kokusuyuz. Kim annar bunnarı acaba?

17Zerä biz çoyu gibi bozmêêrız Allahın sözünü, ki bezirgennik yapalım, ama nasaat ederiz Allahın önündä bir temiz ürektän, nicä onnar, kim Allahtan yollanmış hem Hristoza inanêr.

3

Apostolun ikramı

3^1Acaba, enidän tanıştıralım mı kendimizi sizä? Lääzım mı yollayalım tanıştırmak kiyadı sizä, yada sizdän mi kiyat alalım+?

2Siz bizim kiyadımızsınız – kiyat, ani bizim üreklerimizdä yazılı, herkezdän bilinän hem okunan.

3Siz kendiniz gösterersiniz, ani Hristozun kiyadıysınız, bizim elimizlän getirilmiş, yazılı diil çernilaylan, ama diri Allahın Duhunnan, yazılı diil taş tablalara, ama insanın üreklerinin tablalarına.

4Bunu çok inanêrız Allahın önündä, zerä Hristos bizi inandırdı.

5Diil, ani sanalım, ki becerikliyiz, da kendimiz bişey yaptık, ama bizim becermäk Allahtan.

6O bizi becerikli yaptı, ki eni baalantının izmetkerleri olalım. O baalantı tutunmêêr yazılı bukvalardan, ama Ayoz Duhtan. Zerä bukva öldürer, ama Duh ömür verer+.

Eski baalantı hem eni baalantı

7Ölüm getirän izmetçilik – ani oyulu bukvalarlan taşlar üstündä yazılıydı – ölä yalabıklı geldi, ki izraillilär bakamardılar Moiseyin üzünä, makar ki onun üzündeki yalabıklık geçerliydi.

8Öleysä, nekadar taa çok metinnikli olacek izmetçilik, angısı Duhtan başlanılmış?

9Çünkü var metinnik o izmetçiliktä, ani insanı kabaatlandırêr, nekadar taa büük metinnik var izmetçiliktä, ani insanı aklêêr.

10Zerä o yalabıklık şindi yalabık hiç sayılmaz o izmetçilää görä, angısının metinnii taa üstün.

11Çünkü geçär izmetçilik bölä metinniklän geldi, nekadar taa çok metinnikli olacek o izmetçilik, ani dayma var.

12Çünkü bizdä var bölä bir umut, lafederiz büük kıyışmaklan.

13Biz diiliz Moisey gibi, kim örtärdi çarşaflan kendi üzünü, ki izraillilär görmesinnär geçär yalabıklıı.

14Onnarın fikirleri kapalıydı, zerä büünä kadar, okuyup Eski Baalantıyı, hep o çarşaf onnarın üzlerindä kalêr alınmamış, zerä çarşaf kaldırılêr salt Hristozun aracılıınnan+.

15Büünä kadar, Moiseyi okuyup, çarşaf örtär onnarın üreklerini.

16Ama çarşaf alınêr, zerä: «Açan Moisey Saabiyä dönärdi, çarşaf alınardı».

17Bu sırada «Saabi» – Ayoz Duhtur. Neredä Saabinin Duhu, orada serbestlik+.

18Biz hepsimiz açık üzlän, nicä aynada, bakıp Saabinin metinniinä, Ona benzär, Saabinin Duhundan diişeriz metinniktän metinnää+.

4

Hazna (zenginnik) toprak kaplar içindä

4^1Onuştan, çünkü Allahın acıyannıınnan bizim bölä izmetçiliimiz var, biz umudu kaybetmeeriz+.

2Ama brakıldık saklı ayıp işlerdän, bakmêêrız şalvirlenmää hem Allahın sözünä bişey katmêêrız, ama aslılıı açıklayarak, kendimizi hepsi insanın üzündä hem Allahın önündä temiz göstereriz+.

3Eer bizim İi Haber örtülüseydi, örtülü kayıp olannar için,+

4inansızlar için, kimin fikirlerini bu zamanın allahı[*] köör etti, ki onnarı aydınnatmasın İi Haberin şafkı Hristozun metinnii için, Kim görünmäz Allahın görünmesidir+.

5Zerä nasaat etmeeriz kendimizi, nasaat ederiz İisus Hristozu nicä Saabiyi, ama kendimizi nicä çırak sizä İisus için+.

6Zerä Allah, Kim dedi: «Aydınnık şafk etsin karannıktan», O aydınnattı üreklerimizi, ki tanıyalım Allahın metinniini, ani şafk eder İisus Hristozun üzündän+.

7Bu haznayı taşıyêrız toprak kaplar içindä, ki bilinsin, ani üstünkü kuvet geler Allahtan, ama diil bizdän+.

8Biz her taraftan sıkıştırılmışız, ama diiliz ezilmiş. Biz kahırlanêrız, ama umutsuz diiliz+.

9Koolanmışız, ama brakılmış diiliz. Erä urulmuş, ama öldürülmüş diiliz+.

10Herzaman güüdemizdä Saabi İisusun ölümünü taşıyêrız, ki İisusun yaşaması da bizim güüdemizdä açılsın+.

11Zerä biz yaşayannar herzaman ölümä veriliyiz İisus için, ki İisusun yaşaması açılsın bizim ölümnü güüdemizdä+.

12Ölä ki, ölüm işleer bizdä, ama yaşamak – sizdä.

13Çünkü bizdä var hep o inan duhu, nicä yazılı: «İnandım, onuştan lafettim», biz dä inanêrız, onuştan lafederiz,

14bileräk, ani Kim diriltti Saabi İisusu, O İisuslan bilä bizi dä dirildecek da sizinnän bilä Kendi karşısına çıkaracek+.

15Zerä hepsi bunnar sizin faydanız için olêr, ki Allahın iivergisi, zeedelenip, taa çok insana etişsin, da şükür zeedelensin Allahın metinnii için.

16Onuştan umudu kaybetmeeriz. Eer bizim dışandakı adam çürürseydi, bizim içyankı adam gün-gündän enilener+.

17Zerä bizim ilin güçlüklär tez geçer, ama kazandırêr bizä diveç metinnik, ani aarlıkta hepsini aşar+.

18Biz bakmêêrız görünär, ama görünmäz işlerä, zerä görünär işlär bir vakıda kadar, ama görünmäz işlär diveçtir+.

5

Gökteki evimiz

5^1Bileriz, ani açan bu erdeki evimiz, bu çadır[*] yıkılacek, Allahtan bir diveç binamız var – göktä bir ev, yapılı diil adam elinnän.

2Şindi biz oflêêrız, çok isteyeräk, giinelim gökteki evimizä+.

3Ona giinärsäk, çıplak olmarız+.

4Zerä bu çadırda oflêêrız ük altında, diil ani soyunmaa isteeriz, ama giinmää, ki bizdä, ne ölümnü var, yaşamaklan yudulsun.

5Onuştan Allah bizi hazırladı da Ayoz Duhu pey bizä verdi+.

6Onun için herzaman kıyışmamız var, da bileriz, ani bu güüdedä olarak, Saabidän uzak durêrız.

7Zerä biz inannan yaşêêrız, ama diil görmäklän+.

8Kıyışêrız hem taa çok isteeriz, güüdedän uzak olup, Saabiylän barabar olalım.

9Bu beterä çalışêrız Ona kendimizi beendirelim, istär bu güüdedä yaşayarak, istär güüdedän uzak olarak+.

10Zerä hepsimiz lääzım çıkalım daavaya Hristozun önünä, ki herbirimiz kabletsin ödek ii eki kötü işlär için, angılarını yaptık, güüdedä yaşarkan+.

Barıştırmak izmeti

11Ölä ki, bileräk nedir Allahtan korku, çalışêrız insanı inana getirmää. Allah biler, nesoy adamnarız, umut ederim, ki siz dä üreenizdä bunu bilersiniz+.

12Enidän kendimizi metetmää sizin önünüzdä bakmêêrız, ama vereriz sizä kolaylık üünäsiniz bizimnän, ki olsun cuvabınız onnara, kim üüner dışandan işlärlän, ama diil ürektän işlärlän+.

13Ölä ki, eer biz akıldan çıktısaydık, bu oldu Allah için, ama eer bütün akıllansaydık, bu sizin için+.

14Zerä Hristozun sevgisi bizi dürtär, da biz düşüneriz, ani eer birisi hepsi için öldüseydi, ozaman hepsi öldü+.

15Hristos hepsi için öldü, ki yaşayannar artık yaşamasınnar kendileri için, ama Onun için, Kim onnar için öldü hem dirildi+.

16Onuştan şindän sora biz tanımêêrız kimseyi salt insanın annamasına görä. Eer vakıtça tanıdıysak Hristozu salt insanın annamasına görä, şindi bölä tanımêêrız.

17Ölä ki, kim Hristozda, o bir eni adam. Eski işlär geçti, şindi hepsi eni oldu+.

18Hepsi Allahtan, Kim İisus Hristozun aracılıınnan barıştırdı bizi Kendisinnän, verip bizä barıştırmak izmetçiliini+.

19Zerä Allah Hristozun aracılıınnan barıştırdı dünneyi Kendisinnän, koymayarak esaba insannarın günahlarını, da verdi bizä barışmak haberini+.

20Ölä ki, biz Hristozun habercileriyiz, nicä açan Allah Kendisi bizim aazımızlan çaarêr insanı. Hristozun adına yalvarêrız, barışın Allahlan+.

21Hristozu, Kim bilmärdi, nedir günah, Onu Allah kurban verdi bizim günahlarımız için, ki Onun aracılıınnan biz Allahın önündä dooru olalım+.

6

6^1Biz, ani Allahlan bilä işleeriz, yalvarêrız: bakın, ki Allahın iivergisini boşuna kabletmeyäsiniz+.

2Zerä Allah deer: «Uygun vakıtta seni işittim, kurtulmak günündä sana yardım ettim». Tä, şindi o uygun vakıt, şindi o kurtulmak günü.

Pavli zor vakıtta

3Biz bişey yapmêêrız, ani başkasına köstek olsun, zerä istämeeriz, ki izmetçiliimiz kötülensin.

4Ama herbir iş üzerä kendimizi örnek göstereriz nicä Allahın izmetkerleri: çok dayanêrız zeetlerdä, zor hem sıkı vakıtlarda,+

5lobutlar altında, kapanda, karşı kalkışmaklarda, aar iştä, uykusuzlukta, aaçlıkta;

6izmet ederiz temizliklän, bilgiylän, saburluklan, iiliklän, Ayoz Duhlan, haliz sevgiylän,

7aslılıı haberleyeräk, Allahın kuvedinnän, dooruluk silählarını taşıyarak saa hem sol elimizdä+.

8Pay alêrız metinniktä hem ikramsızlıkta, kötülenmektä hem metedilmektä. Bizi yalancı sayêrlar, ama biz dooruluu söleeriz+.

9Sansın tanınmayan kişiläriz, ama bizi ii tanıyêrlar. Bizi ölü sayêrlar, ama biz yaşêêrız. Bizi düüyerlär, ama biz ölümä verilmeeriz+.

10Bizi gücendirerlär, ama biz herzaman sevineriz. Biz fukaarayız, ama çoyunu zenginnederiz. Bizdä bişey yok, ama hepsinin çorbacılarıyız+.

11Biz açık lafederiz sizä, Korinflilerä, bizim üreemiz sizin için geniştän açık.

12Biz sizdän sevgimizi çekmedik, ama siz bizdän sevginizi çektiniz.

13Bizä hep o duyguları gösteräsiniz deyni, – lafederim sizä, nicä uşaklarıma, – siz dä üreenizi açın+.

14İnansızlarlan bir boyunduraa girmeyin. Zerä ne paydaşlık olêr dooruluun hem zakonsuzluun arasında? Ne ortaklık olêr aydınnıın hem karannıın arasında+?

15Ne annaşmak olêr Hristozun hem Veliarın[*] arasında? Eki ne baalantı var nasıl olsun inancının hem inansızın arasında+?

16Ne kayıllık olêr Allahın ayoz binasının hem idolların arasında? Çünkü siz diri Allahın ayoz binasıysınız, nicä dedi Allah: «Bän yaşayacam hem gezecäm onnarın arasında. Onnarın Allahı olacam, onnar da Benim insanım olacek»+.

17Onun için: «Çıkın inansızların arasından da ayırılın onnardan, – deer Saabi, – diimeyin ona, ne mındar, da Bän sizi kabledecäm».

18«Bän Boba sizä olacam, siz da oollar hem kızlar Bana olacenız», – deer Saabi, Çokkudretli.

7

7^1Ölä ki, sevgili kardaşlar, çünkü bizdä var bölä adamaklar, paklanalım hertürlü ten hem duh mındarlıından da ayozlukta kusursuz olalım, korkarak Allahtan+.

Pavlinin sevinmelii

2Bizä er verin üreklerinizdä! Biz kimseyä zarar yapmadık, kimseyi yoldan saptırmadık, kimseyi soymadık+.

3Bunu sölämeerim, ki sizi kabaatlandırayım, ama nicä öncä söledim, siz bizim üreemizdeysiniz, ölä ki hazırız sizinnän hem ölmää, hem yaşamaa+.

4Büük umudum var sizdä, çok üünerim sizinnän hem çok hoşlanêrım. Bütün bizim zeetlerimizdä sevincimin kenarı yok+.

5Zerä, açan geldik biz Makedoniyaya, güüdemizin raatlıı olmadı. Her taraftan zeetlendik – dışandan düüşlär, içyandan korku+.

6Ama Allah, Ani iilendirer münüz olannarı, bizi dä iilendirdi Titın gelmesinnän,+

7diil sade onun gelmesinnän, ama haberlän, ani o sizinnän iilendi. O söledi bizä, nekadar siz beni özlemişiniz, nekadar yaş dökmüşünüz, nekadar çalışmışınız benim için. Ölä ki, bän taa çok sevindim.

8Eer bän gücendirdiysäm sizi benim kiyadımnan, pişman olmêêrım, makar ki öncä pişman oldum, zerä görerim, ki o kiyadım gücendirmiş sizi az vakıda+.

9Şindi sevinerim, diil ani gücendiniz, ama ani gücenmeniz döndürdü sizi günahtan Allaha. Gücendiniz Allahın istediinä görä, ölä ki, bizim taraftan sizä zarar olmadı.

10Zerä gücenmäk Allah istediinä görä, insanı günahtan Allaha döndürer hem kurtulmaya götürer. Bundan kimsey pişman olmaz. Ama dünneycesinä gücenmäk ölüm getirer+.

11Ya bakınız, hep bu gücenmeniz Allahın istediinä görä, ne büük havez yarattı sizdä, ne yanıklık, ki dooruluunuzu çıkarasınız, ne üfkä, ne korku, ne istek, ne şeremetlik, ne çalışmak, ki cezalayasınız kabaatlı olanı! Her taraftan bu iştä gösterdiniz kendinizi temiz.

12Onuştan, makar ki bän yazdım sizä o kiyadı, bu diil onun beterinä, kim gücendirdi, eki kim gücendirildi, ama yazdım, ki sizä açılsın kahırınız bizim için[*] Allahın önündä+.

13Bununnan iilendik. İilenmemizdän kaarä, taa çok sevindik Titın sevincinä, zerä siz hepsiniz onun üreeni serinnettiniz.

14Ölä ki, bän kalmadım utanmakta, eer biraz sizinnän üündüseydim onun önündä. Ama nicä hepsi dooru, ne söledim sizä, ölä Titın da önündä sizinnän üünmemiz dooru çıktı.

15O sizi taa çok sever, açan aklına getirer, nicä siz hepsiniz seslediniz da kablettiniz onu saygıylan hem korkuylan.

16Sevinerim, ani var nasıl umutlanayım sizä herbir iş üzerä.

8

Makedoniyadan inancıların cömertlii

8^1Kardaşlar, isteerim aklınıza getireyim iivergiyi, ne Allah Makedoniya kliselerinä verdi.

2Makar ki çok zeetlerdän denendilär, onnarın çok sevinçleri hem büük fukaaralıı yaptı onnarı çok zengin cömertli baaşış vermektä+.

3Zerä onnar kendiliklerindän verdilär kuvetlerinä görä, da artık kuvetlerindän dışarı. Bän buna şaadım+.

4Onnar pek yalvardılar bizä, isteyeräk pay alsınnar bu hayırlı iştä – yardım etmektä Allahın ayoz halkına+.

5Verdilär diil sade, ne umutlanardık, ama verdilär kendilerini ilkin Saabiyä, sora da bizä, Allahın istediinä görä.

6Onuştan biz yalvardık Tita, ki, nicä başladı aranızda bu hayırlı işi, ölä dä bitkiyä kadar götürsün+.

7Ama nicä her taraftan üstünnüünüz var inanda, lafetmektä, bilgidä, hertürlü çalışmakta hem sevgidä, ani biz debreştirdik sizdä, bakın bu hayırlı iştä dä üstün olasınız+.

8Söleerim bunu diil bir sımarlamak gibi, ama başkalarının çalışmasınnan sizin sevgiliinizi denerim, ki göreyim, aslı mı+.

9Zerä siz bilersiniz bizim Saabi İisus Hristozun iivergisini. O Kendisi, olarak zengin, fukaaralandı sizin için, ki siz Onun fukaaralıınnan zenginneyäsiniz+.

10Onun için söleerim sizä bu düşünmeklerimi, zerä bunnar fayda sizin için. Taa geçän yıldan beeri diil sade ilk baaşışı verdiniz, ama ilk isteyennär dä oldunuz+.

11Şindi tamannayın bu işi, ki, nicä onu havezliklän istediniz, hep ölä tamannayasınız onunnan, ne var sizdä.

12Zerä ne veriler havezliklän, o baaşış kabul olêr, diil ani versin birkimsey neyi yok, ama neyi var+.

13İstämeeriz, ki başkalarına olsun ilin, ama sizä zor.

14İsteeriz hepsinä birtürlü olsun, şindi sizin taşkınnıınız onnarın yokluunu tamannasın, ki sora onnarın taşkınnıı sizin yokluunuzu tamannasın, da hepsi birtürlü olsun+.

15Nicä yazılı: «Kim topladı çok, artıı yoktu, ama kim topladı az, kıtlıı yoktu».

Tit hem kafadarları

16Şükür Allaha, ani Titın üreenä koydu benimnän bir çalışkannık sizin için.

17Zerä o sade kabletmedi benim yalvarmamı, ama o sizin için okadar çalışkan, ki kendi istediinnän sizä gider.

18Onunnan barabar yolladık bir kardaş, kimi hepsi kliselerdä metederlär, zerä İi Haberi nasaat eder.

19Bundan kaarä, bu kardaş kliselerdän seçildi, yol arkadaşımız olsun bu hayırlı izmetçiliktä, ne yapêrız Saabinin metinnii için, ki açılsın bizim havezliimiz yardım etmää.

20Sakınêrız, ki birkimsey maanalamasın bizi bu cömert baaşış için, ani biz götürürüz.

21Zerä çalışêrız iilik yapmaa diil sade Saabinin önündä, ama insanın da.

22Biz yolladık onnarlan bizim kardaşı, angısını çok sıra hem çok işlerdä denedik da çalışkan bulduk. O şindi taa çalışkan oldu, zerä sizi çok inanêr.

23Lafederäk Tit için, o pay alêr benim izmetçiliimdä, işleyip benimnän sizin aranızda. Ama ne var nasıl demää bizim kardaşlar için, onnar kliselerdän yollanılmışlar, angıları Hristoza metinnik getirerlär.

24Onuştan kliselerin önündä onnara gösterin sizin sevgiliin aslısını, ki tanınsın, ani biz dooru sizinnän üüneriz+.

9

Fukaara inancılara yardım

9^1Allahın ayoz halkına yardım etmäk için zeedä olacek, ki sizä yazayım+.

2Bilerim, ani havezsiniz yardım etmää, bununnan üünerim makedoniyalıların önündä. Onnara dedim, ani siz ahayalılar geçän yıldan beeri hazırsınız bu işi yapmaa. Sizin çalışkannıınız onnardan çoyunu havezlendirdi.

3Hep okadar yolladım kardaşları, ki üünmemiz sizinnän bu sefer naafilä olmasın, da nicä söledim, olasınız hazır+.

4Ölä ki, eer Makedoniyadan kimi adamnar benimnän gelirseydilär da sizi hazır bulmarsaydılar, biz – demeyelim siz! – utanmış kalmayalım, ani bukadar kıyışmaklan üündüm sizinnän.

5Onun için sandım, ani lääzım yalvarayım kardaşlara, onnar öncä gitsinnär sizä da hazırlasınnar bu hayırlı baaşışınızı, ne siz adadınız, ki baaşışınız hazır olsun cömertliktän, ama diil sıkılıktan.

6Unutmayın: kim az eker, az biçer, kim çok eker, çok da biçer+.

7Herkezi baaşlasın okadar, nekadar üreendä neetledi, diil gücenmäklän hem zorlan. Zerä Allah sever onnarı, kim gülümseyeräk verer.

8Allah kaaviydir, ki zenginnetsin sizi herbir iivergiylän, da sizdä herzaman hepsi etär olsun, hem cömertliklän katılasınız herbir ii işä+.

9Nicä yazılı: «Baaşış daattı, verdi fukaaralara, onun dooruluu divecä kadar kalêr».

10Kim toom verer ekiciyä hem ekmek, isin deyni, O sizä dä toom verecek, çoklandıracek, ne ekäsiniz hem zeedeleyecek dooruluunuzun berekedini.

11Ölä, ki her taraftan zenginneyeceniz, ki cömert olabiläsiniz her iştä, da baaşışlar, ani bizim elimizlän yollêêrsınız, Allaha şükürlük getirsin+.

12Zerä bu yardım, bu izmetçiliiniz diil sade Allahın ayoz halkının yokluklarını dolduracek, ama başka taraftan da zenginnedecek, çünkü çok insan Allaha şükür edeceklär.

13Çünkü sizin izmetçiliiniz gösterecek aslılıınızı, onnar da Allahı metinneyeceklär, görüp, ani aslı yaşêêrsınız Hristozun İi Haberinä görä, angısını açık kablettiniz, hem ani cömertliklän paylaşêrsınız onnarlan hem herkezinnän onu, ne var sizdä+.

14Onnar, özleyeräk sizi, sizin için dua ederlär, çünkü Allah taşkınnıktan sizä iivergi verdi.

15Şükürlük olsun Allaha büük baaşışı için, angısını hiç yok nasıl annatmaa!

10

Pavli doorulêêr izmetçiliini

10^1Bän, Pavli, ani usluyum aranızda, ama kıyakım sizdän uzak olarak, yalvarêrım İisus Hristozun münüzlüünnän hem yalpaklıınnan+

2hem isteerim, ki açan gelecäm, lääzım olmasın, ki kıyak olayım bir kıyışmaklan hem girginniklän, ne düşünerim göstermää onnara, kim sayêr, ani biz yaşêêrız tenä görä+.

3Zerä, makar ki biz tencä yaşêêrız, tencä düüşmeeriz.

4Bizim düüşümüzün silähları diil tencä, ama onnarda var Allahtan kuvet, kaleleri yıksınnar deyni+.

5Biz yıkêrız boş fikirleri hem hepsini, ani şişkinniklän kalkêr da durgudêr insanı Allahı tanımaktan. Herbir düşünmekleri esir alêrız, ki Hristozu seslesinnär.

6Hazırız cezalamaa herbir seslämezlii, açan sizin seslemeniz taman olacek.

7Bakın önünüzä. Kim inanêr, ani kendisi Hristozun, o düşünsün, nicä o Hristozun, ölä biz dä Hristozunuz+.

8Eer bän zeedä üünärseydim bizim kuvetlän, ne Saabi verdi bizä, sizi kaaviletmäk için, ama diil yıkmak için, kalmayacam utanmış+.

9Bunu deerim, ki sanmayasınız, ani bän sizi kiyatlarımnan korkudêrım.

10Zerä deerlär: «Onun kiyatları keskin hem kaavi, ama kendisi bizdeykän, güüdesi yufka, lafı da kaba»+.

11Kim bölä lafeder, ko annasın, ani, ne deeriz sizä kiyatlarımızda, uzakta bulunarkan, hep onu yapacez, aranızda bulunarkan.

12Dooru, ani biz kıyışmêêrız benzemää eki konmaa onnarlan, kim kendini meteder. Onnar kendilerini benzederlär hem ölçerlär kendi ölçülerinnän. Aarif olan bölä yapmaz.

13Ama biz zeedesinnän üünmeyecez. Üünmemiz o ölçüdä kalêr, ani Allah verdi bizä, ki, nasaat ederäk, etişelim sizä kadar.

14Biz zorlamêêrız kendimizi, sansın sizä etişmedik. Zerä ilkin biz sizä etiştik Hristozun İi Haberinnän.

15Biz üünmeeriz ölçüdän dışarı başkaların işlerinnän, ama umutlanêrız, ani sizin inanınız büüdükçä, aranızda işlemäk kırlarımız zeedeliklän genişlenecek,

16ölä ki nasaat edäbileriz İi Haberi sizdän taa ötää. Zerä istämeeriz üünelim işlärlän, ani yapıldı başka bir adamın alanında.

17«Kim üüner, üünsün Saabiylän»+.

18Zerä diil o, kim kendini meteder, beenilecek, ama kimi Saabi meteder+.

11

Yalancı apostollar

11^1Umut ederim, ani dayanêrsınız biraz benim akılsızlııma. Ne olursa, dayanın bana!+

2Zerä bän alifli sizin için Allahın alifliinnän, çünkü yavklu ettim sizi bir kocaylan, Hristozlan, ki çıkarabileyim sizi Onun önünä bir temiz kız gibi+.

3Ama korkêrım, ki, nicä yılan şalvirliinnän aldattı Evayı, hep ölä sizin fikirleriniz dä, bozulup, sapar sizin pak hem haliz inandan Hristoza+.

4Zerä, açan geler birkimsey da nasaat eder sizä başka bir İisus için, Angısını biz nasaat etmedik, eki kabledersiniz başka bir duh yada başka bir ii haber, ani kabletmediniz, siz bunnarı kolay kabledersiniz+.

5Ama bän sanêrım, ani bu «üstün apostollardan» bän taa aşaa diilim+.

6Olêr, ki beceriksizim lafımda, ama beceriksiz diilim bilgidä. Her taraftan, her iştä bunu gösterdik sizä+.

7Günah mı yaptım bän, açan alçalttım kendimi, ki siz üüseläsiniz, da sizä parasız nasaat ettim Allahın İi Haberini+?

8Başka kliselerdän para aldım, kablederäk onnardan ödek, ki izmet edäbileyim sizä. Sizdä bulunarkan, bakmayarak, ani yokluk çekärdim, bän kimseyä aarlık getirmedim.

9Zerä benim yokluumu Makedoniyadan gelän kardaşlar doldurdular. Herbir iş üzerä sakındım hem sakınacam da, ki bişeylän ük olmayım sizä+.

10Nicä Hristozun aslılıı var bendä, hep ölä deerim, ani Ahaya dolayında hiç kimsey durgudamayacek beni bölä üünmektän+.

11Neçin? Onuştan, ki sevmeerim sizi? Allah biler, ani sizi severim! Ama nicä yaptım, ölä yapacam ileri dooru da,

12ki ön vermeyim onnara, kim aarêêr üünsün, ki işleer bizim gibi.

13Busoy insannar – yalancı apostollar, aldadıcı işçilär, angıları yapınêrlar, ani Hristozun apostolları+.

14Bu diil şaşma iş, zerä kendisi şeytan yapınêr, ki aydınnık angili bulunêr+.

15Diildir büük iş, eer onun izmetkerleri dä yapınarsaydılar, ani dooruluun izmetkerleri bulunêrlar. Onnarın bitkisi olacek onnarın yaptıklarına görä+.

Pavliyi zorlêêrlar üünsün

16Taa çok deyecäm: birkimsey sanmasın beni akılsız. Eer siz ölä sanarsaydınız, ozaman kabledin beni nicä bir akılsızı, ki bän dä biraz üüneyim+.

17Ne söleyecäm, sölämeyecäm Saabiyä görä, ama bir akılsız gibi kıyışmaklan üüneräk.

18Çünkü çoyu üüner tencesinä, üünecäm bän dä+.

19Zerä siz akıllılar mayılsınız dayanmaa akılsızlara!+

20Hakına siz dayanêrsınız, açan birkimsey sizi çırak erinä kullanêr, açan yudar hem soyar sizi, açan kabarêr önünüzdä hem üzünüzä urêr+.

21Utanmaklan söleerim, ani buna kuvedimiz etişmedi! Ama eer birkimsey kıyışarsa üünsün, – bir akılsız gibi lafederim! – kıyışêrım bän dä üünmää.

22Onnar çıfıt mı? Bän dä. Onnar izrailli mi? Bän dä. Onnar Avraamın senselesindän mi? Bän dä öläyim+.

23Onnar Hristozun izmetkerleri mi? Deli gibi lafederim! Bän onnardan taa üstün izmetkerim. Bän taa çok çalıştım, taa çok kapana düştüm, sayısız sıra dayak idim, çok sıra ölüm döşeendä bulundum+.

24İudeylerdän beş sıra lobut idim, otuz dokuzar urmak.

25Üç kerä düüldüm fışkannan. Bir kerä düüldüm taşlan. Üç kerä geçirdim gemi batması. Bir gün hem bir gecä kaldım açık denizdä+.

26Çok kerä yolculuk ettim, bulundum titsiliktä akar sulardan, titsiliktä haydutlardan, titsiliktä kendi senselemdän, titsiliktä başka milletlerdän, titsiliktä kasaba içindä, titsiliktä çol erdä, titsiliktä deniz üstündä, titsiliktä yalancı kardaşlar arasında,+

27çalışmakta, savaşmakta; çok kerä uykusuzlukta, aaçlıkta, susuzlukta; çok kerä oruçta, suukta, çıplaklıkta+.

28Bunnardan kaarä, beni basêr her gün kahır hepsi kliselär için.

29Kim yufkalandı, da bän yufka olmadım? Kim kösteklendi, da bän onun için yanmadım+?

30Eer lääzımsa üüneyim, üünecäm onnarlan, ne açêr benim yufkalıımı.

31Saabi İisusun Bobası Allah, Kim diveç metinnenmiş, biler, ani yalan sölämeerim:

32Damask kasabasında padişah Aretanın öndercisi kolladı kasabayı, ki tutsun beni, ama beni çiten içindä kasaba duvarında bir pençeredän indirdilär, da butakım kurtuldum onun elindän+.

12

12^1Lääzım üüneyim, makar ki yok bundan fayda. Şindi geçerim Saabidän görmeklerä hem açıklamaklara+.

2Tanıyêrım bir adamı, kim inancı Hristoza. O yakın ondört yıl geeri – güüdeylän mi, güüdesiz mi, bilmeerim, Allah biler – alındı üçüncü gökädän.

3Bilerim, ani bu adam – güüdeylän mi, güüdesiz mi, bilmeerim, Allah biler –

4alındı ray içinä da işitti ölä sözlär, ani yok nicä annatmaa insan dilindä, ani dooru olmaz, insan sölesin.

5Butürlü adamnan üünecäm, ama kendimnän üünmeyecäm, yufkalıklarımdan kaarä.

6Eer istärseydim üünmää, olmayacam akılsız, zerä dooru lafederim, ama sakınêrım, ki birkimsey benim için taa çok sanmasın, nekadar görer hem işider bendän.

7Ki kabarmayım bu açıklamakların çokluundan, bana bir tiken batsın güüdemä, verildi, şeytanın habercisi, ki yumuruklasın beni, kabarmayım deyni.

8Üç kerä dua ettim Saabiyä, ki bundan kurtulayım.

9Ama O dedi bana: «Etär Benim iivergim senin için, zerä Benim kuvedim tamannıkta gösteriler yufkalıkta». Onuştan bän taa havezlän üünecäm benim yufkalıklarımnan, ki Hristozun kuvedi benim üstümdä bulunsun.

10Onuştan hoşluk bulêrım yufkalıkta, aşaalanmakta, zorlukta, koolamakta hem sıkıntıda Hristoz için. Zerä, açan yufkayım, ozaman bän kaaviyim+.

11Bän üüneräk etiştim akılsızlaa, siz beni buna zorladınız. Siz lääzımdı beni metedäsiniz, zerä bän bişeylän taa aşaa diilim o «üstün apostollardan», makar ki bişeycik diilim+.

12Hakına apostolun nışannarı gösterildi aranızda hertürlü saburluklan, meraklı nışannarlan, şaşmaklı hem kudretli işlärlän+.

13Acaba sizä ne etişmeer, bakarak kalan kliselerä, ondan kaarä salt, ani bän aarlaa koymadım sizi. Afedin benim bu kabaatımı!+

Pavlinin kahırı

14Te, üçüncü kerä bän hazırım gelmää sizä, da aarlaa koymayacam sizi, çünkü bän isteerim diil ne sizin, ama sizi. Uşaklar düşmeer toplasınnar varlık ana-bobalarına, ama ana-bobalar uşaklarına+.

15Bän havezlän malımı hem kendimi harcarım sizin için. Eer bän çok sizi sevärseydim, kendim sizdän taa az mı sevilecäm+?

16Ko ölä olsun, bän sizä ük olmadım, ama şalvirliklän aldattım sizi!+

17Sizdän aldım mı bän bişey onnar aşırı, kimi sizä yolladım?

18Bän yalvardım Tita, sizä gitsin, da onunnan yolladım öbür kardaşı. Tit aldı mı bişey sizdän? Bir duhlan diil miyiz ikimiz dä? Hep bir yolu izlämedik mi+?

19Sanêrsınız, ki biz bukadar vakıt dooruklêêrız kendimizi sizin önünüzdä? Lafederiz Allahın önündä, nicä onnar, kim inancı Hristoza. Sevgili kardaşlar, hepsi, ne yapêrız, sizin duhça kaavilenmeniz için+.

20Bän korkêrım, ki, açan sizä gelecäm, beki bulmayacam sizi, nicä isteerim, siz dä bulmayacenız beni, nicä isteersiniz. Korkêrım, ki sizdä kavga, haseetlik, üfkä, çekiş, kötücülük, amazçılık, şişkinnik, sırasızlık olêr.

21Korkêrım, ki açan enidän gelecäm sizä, Allah beni utandıracek sizin önünüzdä, da bän kahırlanacam çoyu için, ani günaha girdilär hem Allaha dönmedilär mındarlıktan, orospuluktan hem hayırsızlıktan, ani yapardılar+.

13

Son nasaatlar hem selämnär

13^1Üçüncü kerä gelerim sizä. Herbir laf lääzım dooruklansın iki-üç şaadın aazından+.

2Nicä öncä haberledim sizä, açan ikinci kerä aranızda bulunardım, şindi dä, aranızda bulunmayarak, enidän haberleerim onnara, kim geçmiştä günaha girdi, hem kalanına da, ani, açan genä gelecäm sizä, acımayacam kimseyi.

3Siz isteersiniz bişey, ani gösterer, ki Hristos benim aazımnan lafeder. O diil yufka sizä karşı, ama kaavi işleer sizdä.

4Dooru, ani O stavroza gerildi yufkalıktan, ama şindi yaşêêr Allahın kuvedinnän. Hep ölä biz dä yufkayız Onda, ama Allahın kuvedinnän yaşayacez Onunnan barabar sizin faydanız için+.

5Kendinizi deneyin da bakın, bulunêrsınız mı inanda? Kendinizi aaraştırın. Osa tanımêêrsınız mı, ani İisus Hristos sizdä? Başka türlü siz denemektän geçmemişiniz.

6Umut ederim, ki bilersiniz, ani biz diiliz onnardan, kim denemektän geçmedi.

7Dua ederiz Allaha, ki yapmayasınız kötülük, diil ki biz görünelim denemektän geçmiş, ama siz yapasınız iilik, artık biz görünärseydik dä ölä, ani denemektän geçmemiş.

8Zerä yok kuvedimiz bişey yapmaa aslılaa karşı, ancak aslılık için bişey yapmaa.

9Sevineriz, açan biz yufka, ama siz kaaviysiniz. Bunun için biz dua ederiz, ki siz taman olasınız+.

10Bunnarı onuştan yazêrım, taa bulunmarkan sizinnän, ki açan bulunacam, sertliklän kullanmayım sizä karşı zaabitlii, ani Saabi verdi bana, sizi duhça kaavilemää deyni, ama diil yıkmaa+.

11Bitkidä, kardaşlar, hoşça kalın. Olgun olun, nasaatımı sesleyin, bir neettä olun, uslulukta yaşayın. Ozaman Allah, sevgi hem usluluk sızıntısı, sizinnän olacek+.

12Selämneyin biri-birinizi ayoz öpuşlän. Allahın hepsi ayoz halkı sizi selämneer+.

13Bizim Saabi İisus Hristozun iivergisi, Allahın sevgisi hem Ayoz Duhun birliklii olsun herbirinizlän. /Amin./ |<page>

* 4:4 Bu zamanın allahı – şeytan.

* 5:1 Bu çadır – güüdemiz.

* 6:15 Veliar – şeytan.

* 7:12 Sizin kahırınız bizim için: kimi tekstlerdä «bizim kahırımız sizin için».

+ 1:1 Yaptıklar 18:1-17

+ 1:3 1 Petrіnіn 1:3, Efeslіlerä 1:3

+ 1:5 Romalılara 8:17, Fіlіplіlerä 3:10, Koloslulara 1:24

+ 1:6 2 Tіmofeyä 2:10
+ 1:8 Yaptıklar 19:23, 1 Korіnflіlerä 15:32
+ 1:9 2 Korіnflіlerä 4:14

+ 1:10 Yaptıklar 12:11, Yaptıklar 14:19-20, Yaptıklar 21:32-33, Yaptıklar 27:44

+ 1:11 Romalılara 15:31, 2 Salonіklіlerä 3:2, Yaptıklar 12:5, Efeslіlerä 6:18

+ 1:12 Yaptıklar 23:1, 2 Tіmofeyä 1:3, 1 Korіnflіlerä 2:4, 1 Korіnflіlerä 2:13

+ 1:13 1 Korіnflіlerä 1:8, 1 Salonіklіlerä 4:16-18, 1 Salonіklіlerä 2:19-20

+ 1:15 1 Korіnflіlerä 4:19
+ 1:16 Yaptıklar 19:21, 1 Korіnflіlerä 16:5
+ 1:18 1 Korіnflіlerä 1:9
+ 1:19 Yaptıklar 15:22, Yaptıklar 16:1
+ 1:20 1 Korіnflіlerä 14:16, Apokalіpsіs 3:14

+ 1:22 2 Korіnflіlerä 5:5, Çıfıtlara 6:11, Efeslіlerä 1:13

+ 1:23 Romalılara 1:9, Galatіyalılara 1:20, Fіlіplіlerä 1:8, 1 Salonіklіlerä 2:5

+ 2:2 2 Korіnflіlerä 7:8
+ 2:4 2 Korіnflіlerä 7:12
+ 2:6 1 Korіnflіlerä 5:4-5
+ 2:11 1 Petrіnіn 5:8
+ 2:12 Yaptıklar 16:8, Yaptıklar 20:6

+ 2:13 2 Korіnflіlerä 7:6, 2 Korіnflіlerä 8:6, 2 Korіnflіlerä 12:18

+ 2:14 Koloslulara 2:15

+ 2:15 1 Korіnflіlerä 1:18, Yaradılış 8:21, Efeslіlerä 5:2, Fіlіplіlerä 4:18

+ 3:1 Yaptıklar 18:27, 1 Korіnflіlerä 16:3

+ 3:6 Luka 22:20, Efeslіlerä 3:7, Koloslulara 1:23, Romalılara 2:27, İoan 6:63

+ 3:14 Mark 6:52, Yaptıklar 15:21

+ 3:17 İoan 4:24, İoan 8:32, İakovun 2:12, 1 Petrіnіn 2:16, Romalılara 6:18, 1 Korіnflіlerä 7:22, Galatіyalılara 5:1

+ 3:18 1 İoanın 3:2, Romalılara 8:29, Fіlіplіlerä 3:21

+ 4:1 2 Korіnflіlerä 3:6

+ 4:2 2 Korіnflіlerä 2:17, 1 Salonіklіlerä 2:3

+ 4:3 2 Korіnflіlerä 3:14, 2 Korіnflіlerä 2:15

+ 4:4 İoan 12:31, Koloslulara 1:15, Çıfıtlara 1:3

+ 4:5 Mark 10:43, 1 Korіnflіlerä 9:19
+ 4:6 Yaradılış 1:3
+ 4:7 Romalılara 9:21-22, 1 Korіnflіlerä 2:5
+ 4:8 2 Korіnflіlerä 7:5
+ 4:9 İoan 15:20
+ 4:10 Romalılara 6:5
+ 4:11 2 Korіnflіlerä 6:9
+ 4:14 1 Salonіklіlerä 4:14
+ 4:16 Romalılara 12:2, Efeslіlerä 4:23
+ 4:17 Romalılara 8:18
+ 4:18 Romalılara 8:24, Çıfıtlara 11:1
+ 5:2 Romalılara 8:23
+ 5:3 1 Korіnflіlerä 15:53
+ 5:5 2 Korіnflіlerä 1:22, Efeslіlerä 1:14
+ 5:7 2 Korіnflіlerä 4:18
+ 5:9 Koloslulara 1:10

+ 5:10 Matfey 25:31-32, Yaptıklar 10:42, Romalılara 14:10

+ 5:11 2 Korіnflіlerä 4:2

+ 5:12 2 Korіnflіlerä 3:1, 2 Korіnflіlerä 11:16, 2 Korіnflіlerä 12:1

+ 5:13 Mark 3:21, 2 Korіnflіlerä 11:1
+ 5:14 Romalılara 5:15
+ 5:15 1 Petrіnіn 4:2, Romalılara 14:7-8
+ 5:17 Romalılara 6:4, Apokalіpsіs 21:5
+ 5:18 Romalılara 5:10-11, Koloslulara 1:20
+ 5:19 Romalılara 4:8
+ 5:20 Efeslіlerä 6:20

+ 5:21 İoan 8:46, 1 Petrіnіn 2:22, 1 İoanın 3:5, Çıfıtlara 4:15, Romalılara 8:3, Romalılara 1:17, Romalılara 4:25, 1 Korіnflіlerä 1:30

+ 6:1 1 Korіnflіlerä 3:9

+ 6:4 Yaptıklar 9:16, Yaptıklar 16:23, Yaptıklar 17:5, 2 Korіnflіlerä 11:23-27

+ 6:7 2 Korіnflіlerä 10:4, Efeslіlerä 6:11-17
+ 6:8 Romalılara 3:8
+ 6:9 2 Korіnflіlerä 4:11
+ 6:10 İoan 16:22, Yaptıklar 3:6
+ 6:13 1 Korіnflіlerä 4:14
+ 6:14 Efeslіlerä 5:7, 1 İoanın 1:6
+ 6:15 1 Korіnflіlerä 10:21

+ 6:16 Efeslіlerä 2:21, 1 Korіnflіlerä 3:16-17,

+ 7:1 1 İoanın 3:3
+ 7:2 Yaptıklar 20:33
+ 7:3 Fіlіplіlerä 1:7
+ 7:4 Koloslulara 1:24
+ 7:5 2 Korіnflіlerä 2:13, 2 Korіnflіlerä 4:8

+ 7:6 2 Korіnflіlerä 1:4, 2 Korіnflіlerä 2:13, 2 Korіnflіlerä 8:6, 2 Korіnflіlerä 12:18

+ 7:8 2 Korіnflіlerä 2:2-4

+ 7:10 Matfey 5:4,

+ 7:12 1 Korіnflіlerä 5:1-2, 2 Korіnflіlerä 2:4

+ 8:2 Mark 12:44
+ 8:3 1 Korіnflіlerä 16:2
+ 8:4 Romalılara 15:26
+ 8:6 2 Korіnflіlerä 2:13, 2 Korіnflіlerä 7:6
+ 8:7 1 Korіnflіlerä 1:5
+ 8:8 1 Korіnflіlerä 7:6
+ 8:9 İakovun 2:5, Fіlіplіlerä 2:6-7
+ 8:10 1 Korіnflіlerä 7:25
+ 8:12 Mark 12:43-44, Luka 21:3
+ 8:14 Yaptıklar 4:34
+ 8:24 2 Korіnflіlerä 7:4
+ 9:1 Romalılara 15:25
+ 9:3 2 Korіnflіlerä 8:6, 1 Korіnflіlerä 16:2
+ 9:6 Luka 6:38, Galatіyalılara 6:7
+ 9:8 Fіlіplіlerä 4:19
+ 9:11 1 Korіnflіlerä 1:5
+ 9:13 Matfey 5:16, 1 Petrіnіn 2:12
+ 10:1 Matfey 11:29

+ 10:2 1 Korіnflіlerä 4:21, 2 Korіnflіlerä 13:2, 2 Korіnflіlerä 13:10

+ 10:4 2 Korіnflіlerä 6:7, Efeslіlerä 6:11

+ 10:7 1 Korіnflіlerä 3:23, Galatіyalılara 3:29

+ 10:8 2 Korіnflіlerä 13:10
+ 10:10 1 Korіnflіlerä 1:17
+ 10:17 1 Korіnflіlerä 1:31
+ 10:18 Romalılara 2:29, 1 Korіnflіlerä 4:5
+ 11:1 2 Korіnflіlerä 5:13
+ 11:2 Efeslіlerä 5:27, Apokalіpsіs 14:4

+ 11:3 Yaradılış 3:1, Yaradılış 3:4, İoan 8:44, 1 Tіmofeyä 2:14

+ 11:4 Galatіyalılara 1:6

+ 11:5 2 Korіnflіlerä 12:11

+ 11:6 1 Korіnflіlerä 1:17, 2 Korіnflіlerä 10:10

+ 11:7 1 Korіnflіlerä 9:18
+ 11:9 2 Korіnflіlerä 12:13, Fіlіplіlerä 4:15
+ 11:10 Romalılara 9:1, 1 Tіmofeyä 2:7

+ 11:13 Fіlіplіlerä 1:15, Yaptıklar 20:30, 2 Petrіnіn 2:1, Apokalіpsіs 2:2

+ 11:14 Galatіyalılara 1:8
+ 11:15 Fіlіplіlerä 3:19
+ 11:16 2 Korіnflіlerä 5:12
+ 11:18 Fіlіplіlerä 3:3-4
+ 11:19 1 Korіnflіlerä 4:10

+ 11:20 Galatіyalılara 2:4, Galatіyalılara 4:3

+ 11:22 Romalılara 11:1, Fіlіplіlerä 3:5

+ 11:23 1 Korіnflіlerä 15:10, 2 Korіnflіlerä 6:4-5

+ 11:25 Yaptıklar 16:22-23, Yaptıklar 14:19, Yaptıklar 27:41-44

+ 11:26 Galatіyalılara 2:4

+ 11:27 Yaptıklar 18:3, 1 Salonіklіlerä 2:9, 2 Salonіklіlerä 3:8, 1 Korіnflіlerä 4:11

+ 11:29 1 Korіnflіlerä 9:22

+ 11:32 Yaptıklar 9:24-25

+ 12:1 2 Korіnflіlerä 5:12, 2 Korіnflіlerä 11:16, Galatіyalılara 1:12, Galatіyalılara 2:2, Efeslіlerä 3:3

+ 12:10 Mark 10:30, Matfey 5:11-12, Romalılara 5:3

+ 12:11 1 Korіnflіlerä 15:8-9, 2 Korіnflіlerä 11:5

+ 12:12 Yaptıklar 15:12, Romalılara 15:19

+ 12:13 2 Korіnflіlerä 11:9

+ 12:14 2 Korіnflіlerä 13:1, 1 Korіnflіlerä 10:33

+ 12:15 Fіlіplіlerä 2:17, Koloslulara 1:24, 1 Salonіklіlerä 2:8

+ 12:16 2 Korіnflіlerä 11:9

+ 12:18 2 Korіnflіlerä 8:6, 2 Korіnflіlerä 8:18

+ 12:19 Romalılara 1:9, Romalılara 9:1, 1 Korіnflіlerä 14:26

+ 12:21 1 Korіnflіlerä 5:1, 1 Korіnflіlerä 6:18

+ 13:1 2 Korіnflіlerä 12:14, Matfey 18:16
+ 13:4 Romalılara 6:4
+ 13:9 1 Korіnflіlerä 4:10
+ 13:10 2 Korіnflіlerä 10:8

+ 13:11 Mark 9:50, Romalılara 12:18, 1 Salonіklіlerä 5:13, Romalılara 15:33, Romalılara 16:16

+ 13:12 Romalılara 16:16, Fіlіplіlerä 4:22

+ https://ibt.org.ru/ebook?id=GGZL

Sözlük (Eni Baalantı)

Sözlük (Eni Baalantı)

1. A

2. B

3. D

4. E

5. F

6. H

7. İ

8. K

9. L

10. M

11. N

12. P

13. S

14. T

15. V

16. Z

SÖZLÜK

Adam Oolu: butürlü İisus adlardı Kendisini. Butürlü Messiya adlanêr Eski Baalantıda, Daniilin kiyadında (Dan. 7:13 ) hem başka Ayoz Yazılarda. Bu adlan İisus istärdi göstersin, ani O Kendisi Messiya hem Padişah. Başka taraftan, İisus Kendini sayardı insannan bir, onun için deyärdi Kendisi için «Adam Oolu».

Aksakal: İzrailin millet öndercilerindän biri.

Allahtan korkannar: tayfännar, angıları iudey dininä dönmüş, ama kesikli olmamıştılar.

Altar: masa, neredä popaz günnüklärdi.

Ayoz bina: yalnız bir käämil yapı, yapılı maasuz Allaha izmetçilik için. Ayoz binanın aulu içindä vardı kurbannık, neredä getirilärdi kurban günah için hem başka kurbannar. Bu binayı baştan yaptı padişah Solomon. Bozgunculuktan sora onu enidän yaptı Zorovavel. Sora bunun da erinä başka bir Ayoz bina yaptı padişah İrod. Ayoz bina içindä Allahlan adamın buluşmak eriydi.

Ayoz Yazılar: din kiyatları, yazılı Allahın proroklarından, angıları girärdi Eski Baalantıya. İisus Hristozdan sora bunnara Eni Baalantının kiyatları eklendi.

Baş popaz: iudeylerdä en büük popaz, ani kullanardı Sinedrionu. Salt onun vardı dooruluu yılda bir sıra girsin Ayoz binanın En ayoz erinä.

Bilgiçlär: bak Zakon üüredicileri.

David: İzrailin en anılmış padişahı, İudanın senselesindän.

Dinar: gümüş moneta – Roma imperatorluunda faydalanırdı. (Bir günnük işin parası.)

Esir karısı: В древнем Израиле мужчина мог взять себе рабыню, чтобы она спала с ним и рожала ему детей. У наложницы были определенные права и она считалась членом семьи. По статусу она была ниже жены этого мужчины, но выше простой рабыни. Дети рожденные от наложницы обычно могли на ряду с его дргуими детьми получить часть имущества их отца.

Fariseylär: Hristozun zamanında iudeylerdä bir bölüm adam, ani çalışardılar sıkı tutmaa Moiseyin zakonunu.

Hanaan, hanaaneylär: Ханаан - имя одного из внуков Ноя, сына Хама. Со временем это стало названием территории на Ближнем Востоке, между Средиземным морем и рекой Иордан, которую заселели его потомки, хананеями. Хананеями в Библии собирательно называются все племена, населявшие Ханаан до прихода туда израильтян. Эти народы по большей части считались родственными финикийцам, и были язычниками.

Harççılar: harçları insandan toplayannar Roma imperatorluun haznasına. İudeylär azetmärdilär harççılardan, çünkü onnar barabar işlärdilär tayfän Roma zaabitliinnän hem insandan toplardılar taa çok para, nekadar lääzım.

İudeylär: çıfıtlar.

Kesiklik: erkek organın ucunun derisini kesmäk. Allahın Avraamnan baalantısına görä, herbir iudey çocuk lääzım kabletsin kesiklik sekizinci günü duumaktan sora.

Kesiklilär: iudeylär (çıfıtlar).

Kolonada: bir örtülü er, neredä insan gezäbilir hem durabilir.

Kurbannık: bir er, neredä iudeylär kurban getirärdilär Allaha Zakonun sırasına görä.

Leviylilär: İzrailin oniki tamızlıının birindän, Leviy tamızlıındandılar. Popaz diildilär, ama popazlara yardım edirdilär. Ayoz binada psalmalarlan hem muzıkaylan Allahı metinnärdilär, kurban hayvannarı kurban için hazırlardılar hem başka işlär yapardılar. İzrailin oniki tamızlıından biri için onnara deyärdilär «leviylilär».

Messiya (urumca «Hristos»): bu çıfıtça sözün annaması «yaalanmış» yada «Allahtan seçilmiş». Messiya – Allahtan yollanılmış, angısı için öncä haber verilmişti Zakonun hem Prorokların kiyatlarında. İisusun vakıdında iudeylär beklärdilär, ki Messiya gelsin hem inanardılar, ani O kurtaracek onnarı Romanın zaabitliindän da kuracek Kendi padişahlıını.

Mısır: Mısır –

Мысыр – старое название для Египта у многих народов, включая гагаузов.

Nard: paalı, ii kokulu yaa.

Negev: Негев - так на еврейском языке называется пустынное место в южной части Ханаана (нынешнего Израиля), на юго-запад от Мертвого моря.

Padan-Aram: Padan-Aram – Mesopotamiyanın bir çıfıt adı

Падан-Арам - это одно из еврейских названий Месопотамии, где проживал арамейский народ.

Pak/mındar: pak hayvannar – hayvannar hem kuşlar, angısını varmış nasıl imää hem Allaha kurban vermää. Deyelim, koyunnar, keçilär, ineklär, güvercinnär. Mındar da sayılarmış hepsi kalan hayvannar.

Paskellä yortusu: Eni Baalantıda Hamursuz yortu da adlanêr. Bu yortuda iudeylär anêrlar geceyi, açan Allah, Moiseyin zamanında, kurtardı onnarı Mısırdan, neredä esirliktä bulunardılar.

Popaz: izmetkär Ayoz binada İerusalim kasabasında, iudeylerdä. Popazlar lääzımdı getirsinnär, Moiseyin zakonuna görä, hertürlü kurbannar hem başka izmetçilik yapsınnar.

Sadukeylär: Hristozun zamanında iudeylerdä bir bölüm üürenmiş adam, ani inanmardılar başka bişeyä, ne için açık yoktu yazılı Moiseyin kiyatlarında. Onnar inanmardılar, ani ölülär dirileceklär hem ölümdän sora yaşamak olacek. Sadukeylerin arasında vardı büük popazlar.

Sinagoga: bir din yapısı, neredä iudeylär toplanêrlar her cumertesi günü, ki baş iiltsinnär Allaha.

Sinedrion: Hristozun zamanında iudeylerin en üüsek daavası. Büük popazlar, aksakallar hem bilgiçlerdän (70 kişidän) kuruluydu.

Tayfännar: 1) diil iudeylär; 2) insannar, ani inanêr çok allahları.

Veelzevul: şeytanın adlarının birisi (fena duhların başı).

Zakon üüredicileri: insannar, kim ii bilirdi Zakonu da insana annadırdı. İisusun vakıdında onnar bir küçük bölüm insandı, angıları çok saygılıydılar iudeylerin arasında. Onnardan çoyu Sinedrionun azalarıydı.

Zakon: Ayoz Zakon yada Moiseyin zakonu, Bibliyanın ilk beş kiyadı. Bu kiyatlarda yazılı dünneyin kurulması için, ilk inan adamnarı için, İzrail halkı için, onnarın Mısırdan boşandırılmakları için, Ayoz bina için, kurbannar için hem popazlık sıraları için. Zakonda yazılıydı on sımarlamak, ani Allah verdi Moiseyä, yazıp Kendi parmaannan iki yonulmuş taş üstündä. Zakon annadêr, nicä düşer sevmää Allahı hem yakın olanını (insanı).

Zilotlar: urum dilindä «çok çalışkannar». İudeylerin din politikleri, angıları çok çalışardılar korusunnar iudey dinini tayfännarın adetlerindän da bakardılar cenklän kurtarsınnar insanı Roma zaabitliindän. Olur, ki İisusun oniki apostolun birisi, Simon Kananit, öncä bu grupadandı.

Geografiya kartaları

Table of Contents

- Eni Baalantı: 2 Korinflilerä

- Eni Baalantı

- Eni Baalantı

- Gi̇ri̇ş

- 2 Korinflilerä

- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
- 11
- 12
- 13

- Sözlük (Eni Baalantı)

- Adam Oolu
- Aksakal
- Allahtan korkannar
- Altar
- Ayoz bina
- Ayoz Yazılar
- Baş popaz
- Bilgiçlär
- David
- Dinar
- Esir karısı
- Fariseylär
- Hanaan, hanaaneylär
- Harççılar
- İudeylär
- Kesiklik
- Kesiklilär
- Kolonada
- Kurbannık
- Leviylilär
- Messiya (urumca «Hristos»)
- Mısır
- Nard
- Negev
- Padan-Aram
- Pak/mındar
- Paskellä yortusu
- Popaz
- Sadukeylär
- Sinagoga
- Sinedrion
- Tayfännar
- Veelzevul
- Zakon üüredicileri
- Zakon
- Zilotlar

- Geografiya kartaları