Author: Институт перевода Библии
Date: 2021-12-14T12:24:54.371537+00:00

Eni Baalantı: 1 Saloniklilerä

Eni Baalantı: 1 Saloniklilerä

1. Eni Baalantı

1. Sözlük (Eni Baalantı)

2. Geografiya Kartaları

Eni Baalantı

Eni Baalantı

1. Eni Baalantı

2. Gi̇ri̇ş

1. 1 Saloniklilerä

İi Haber

İisus Hristos için

Bibliyayı çevirän İnstitut

Moskva

2006

Eni Baalantı

Eni Baalantı
gagauz dilindä

Çevirici Stefan Bayraktar

Teologiya redaktoru Ceyms Dannenberg

İlüstraţiyaları kullanmak için izin verdi:

Horace Knowles © The British & Foreign Bible Society, 1954, 1967, 1972

© United Bible Societies, 1994

© 1999 Corel Corporation

© Palphot, Herzlia, Israel

© Pictorial Archive Near Eastern History, est., Israel

All rights reserved.

ISBN 5-93943-090-2

© Bibliyayı çevirän İnstitut, Moskva, 2006

Gi̇ri̇ş

GİRİŞ

Paalı okuyucular!

Siz tutêrsınız elinizdä Eni Baalantıyı, angısı çevirili şindiki zamanda kullanılan gagauz dilinä. Eni Baalantının 27 kiyadı, Eski Baalantının kiyatlarınnan barabar, düzer Ayoz Yazıları, Bibliyayı, angısı büün dä kalêr dünnedä en okunan kiyat.

Eni Baalantıya toplu annatmak kiyatları, nasaat mektupları hem prorok kiyadı Apokalipsis (Açıklamak İoana). Annatmak kiyatlarına girer Evangeliya (İi Haber) Matfeydän, Marktan, Lukadan hem İoandan, hem dä Apostolların Yaptıkları.

«Evangeliya» – bu laf urum (grek) dilindän çekiler, maanası onun – «İi Haber».

İisus Hristos bölä adı koydu üüretmesinä. Onuştan Evangeliya ayırılmaz baalı Ona: O – İi Haber kurtulmak için, ani baaşladı Allahın Oolu insana yaşamasınnan, ölmesinnän, dirilmesinnän hem gökä kalkmasınnan. Pek önemli, ani bizdä var Evangeliya dört yazıcıdan. Onnar yardım eder görmää birsoy olayları türlü bakışlara görä hem taa ii açıklamaa İisus Hristozun üüretmesini hem yaşamasını.

Eni Baalantıda yazdırılma olaylar geçer 1-ci asirdä Palestinada bizim tarihin başlantısında. Ozaman Palestina bulunurdu Rim (Roma) imperatorların kuvedi altında. İudey halkı, ani yaşardı kendi topraanda, çalışardı korumaa kendi dinini, angısının temeli – Ayoz Zakon, ani Allah verdiydi prorok Moiseyä.

Moiseyin ardından gelän proroklar çoyu sölärmiş, ani gelecek Allahın Seçilmişi, Angısı getirecek insana kurtulmak günahtan hem ölüm kuvedindän. Da te bizim eni tarihin çeketmesindä, Palestinanın küçük kasabasında, Vifleemdä, duudu çoktan beklenän Messiya – İisus Hristos. «Hristos» çeviriler urum dilindän nicä «Yaalanmış», «Seçilmiş».

Allahın Oolu baaşladı İi Haber kurtulmak için herbir adama, neredä o yaşasa hem nesoy da dildä lafetsä.

İisus Hristos için, nicä dünnedä daalmış İi Haber, annadêr kiyat Apostolların Yaptıkları. Bu kiyadın büük paası var, çünkü o gösterer ilk hristiannarın yaşamak olaylarını sıravardır, nicä onnar oldu. Onda annadılêr, nicä birkaç apostol, bakmayıp korkulara, korumuşlar hem etiştirmişlär İi Haberi insana bütün dünnedä.

Eni Baalantıya toplu 21 kiyat, angıların belli yazıcıları – İakov, Petri, İoan, İuda, Pavli. Herbir kiyat söleer, kimä yazıldı hem yollandı. Onnar yazılı hristian kliselerinä yada sade bir kişiyä. Yollanma kiyatlar cuvap eder türlü soruşlara: açıklêêr, nicä Allahın sözünü, ölä dä din soruşlarını hem hristiannarın yaşamasını.

Eni Baalantının sonunku kiyadı – Apokalipsis (Açıklamak İoana). Bu – prorok kiyadı. Onu diil kolay okumaa, onda var çok süret, angılarında açıklanêr Allahın herbir insana daava kesmesi için, şindiki dünneyin sonunda kaybelmesi için hem onun erinä «eni gök hem eni er» gelmesi için.

İlkinki Eni Baalantı kiyatları düzülmüş evelki urum dilindä. Bu kiyatları 2000 yıl içindä – hristiannıın ömüründä – çevirmişlär üzlärlän dillerä bu dünnedä. Gagauz dilinä Ayoz yazıların çevirilmesi başlêêr 20-ci asirin çeketmesindän, açan gagauz protoierey Mihail Çakir çevirmiş ana dilinä kimi Eski hem Eni Baalantı kiyatlarını.

Okuyucular teksti annasın deyni, kiyadın bitkisindä var sözlük hem kartalar. Sayfaların aşaasında var snoskalar, ani açıklêêr zor annaşılan lafları hem erleri, hem dä gösterer evelki original tekstlerin biri-birinä uymayan erlerini. Laflar, ani en eski urumca tekstlerdä yok, çevirmemizdä alınêr kıynaş skobkalara.

Bibliyayı çevirän İnstitut şükür eder çeviricilerä hem redaktorlara, kim on yılın içindä çalıştı Eni Baalantıyı geçirmää gagauz dilinä, hem dä hepsinä, kim, yardım edip, çalıştı hazırlamaa bu eni basımı.

Yazık, ki baş çevirici pastor Stefan Bayraktar (1939 – 2001) görmeyecek şansora bu kiyadın tiparlanmasını, dünneyä çıkmasını, onuştan biz esapladık korumaa onun çevirilmiş tekstini, may bişey diiştirmeyip.

Bibliyayı çevirän İnstitut

1 Saloniklilerä

1 Saloniklilerä

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

1

PAVLİNİN İLK KİYADI SALONİKLİLERÄ

Seläm

1^1Bän, Pavli, Siluan hem Timofey seläm yollêêrız Salonik klisesinä, angısı Allah Bobanın hem Saabi İisus Hristozun. İivergi hem usluluk sizä /bizim Allah Bobadan hem Saabi İisus Hristozdan/+.

Hakına inan

2Herzaman şükür ederiz Allaha hepsiniz için da anêrız sizi bizim dualarımızda+.

3Dayma anêrız bizim Allah Bobanın önündä, nesoy inannan işleersiniz, nesoy sevgiylän savaşêrsınız, da nekadar dayanêrsınız, umudu koyarak bizim Saabi İisus Hristoza.

4Allahtan sevilmiş kardaşlar, bileriz, nesoy seçildiniz+.

5Zerä İi Haberi getirmedik sizä salt laflan, ama kuvetlän, Ayoz Duhlan hem çok kaavi inannan, nicä bilersiniz, nesoy götürdük kendimizi sizin hatırınız için, açan sizdeydik+.

6Siz bizä hem Saabiyä benzär oldunuz, kabledip Allahın sözünü çok zeet içindä, sevinmeliklän, ani geler Ayoz Duhtan+.

7Ölä ki, örnek oldunuz hepsi inancılara Makedoniyada hem Ahayada.

8Zerä sizdän daaldı Saabinin sözü. Haber etişti sizin Allaha inanınız için, diil sade Makedoniya hem Ahaya erlerinä, ama hereri, ölä ki yok lääzımnık sizin için bişey söleyelim.

9Zerä onnar kendileri söleerlär, nesoy kablettiniz bizi, açan geldik, da nicä idollardan Allaha döndünüz, ki hakına hem diri Allaha izmet edäsiniz,+

10da bekleyäsiniz göktän Onun Oolunu, Angısını O diriltti ölümdän, İisusu, Angısı kurtarêr bizi Allahın gelän üfkesindän+.

2

Pavlinin izmetçilii Saloniktä

2^1Siz kendiniz bilersiniz, kardaşlar, ani bizim gelmemiz sizä olmadı naafilä.

2Açan taa ileri zeetlendik hem gücendirilmiş olduk, nicä bilersiniz, Filip kasabasında, Allahımız bizi girginnetti, ki nasaat edelim sizä Allahın İi Haberini, bakmayarak çok karşılaa insandan+.

3Zerä açan çaardık sizi inana, bizdä yoktu yalan eki diilpak neetlär, yada şalvirlik+.

4Ama çünkü Allah saydı bizi uygun, ki inandırsın bizä İi Haberi, bakêrız, ölä lafedelim, ki beendirelim kendimizi diil insana, ama Allaha, ani adamın üreeni deneer+.

5Nicä ii bilersiniz, bir sıra bilä sizä sölämedik yaltıklı laflar, ne dä perdä çektik, ki saklayalım tamahlıı. Allah bizä şaat+.

6İnsannardan metinnik aaramadık, ne sizdän, ne dä başkasından+.

7Biz, Hristozun apostolları, vardı nasıl aarlık koyalım sizin üstünüzä. Ama biz kendimizi yalpak götürdük sizinnän, nicä bir ana kendi uşaklarını doyuran.

8Zerä biz sizä ölä ürektän baalandık, ani kayıl olduk payetmää sizinnän diil sade İi Haberi Allah için, ama bizim kendi cannarımızı da, zerä okadar pek sevdik sizi+.

9Siz aklınıza getirin, kardaşlar, bizim aar işimizi hem savaşmamızı, nicä gecä-gündüz işledik, ki sizdän kimseyä aarlık yapmayalım, da nasaat ettik sizä İi Haberi Allah için+.

10Siz diri şaatlarsınız, hep ölä Allah da, nekadar ayoz, dooru hem lekesiz götürdük kendimizi sizin, inancıların, önündä.

11Nicä bilersiniz, herkezinizlän olduk, nicä bir boba kendi uşaklarınnan, sizi girginnettik, iilendirdik+

12hem özendirdik, ki götüräsiniz kendinizi yakışıklı Allaha, Angısı çaardı sizi Kendi padişahlıına hem Kendi metinniinä+.

13Onuştan biz herzaman şükür ederiz Allaha, ki kabledip Allahın sözünü, ani işittiniz bizdän, kablettiniz diil nicä adam sözünü, ama nicä Allahın sözünü, nicä dä hakına var hem angısı sizdä, inancılarda, işleer+.

14Zerä siz, kardaşlar, oldunuz benzär Allahın kliselerinä İudeyada, angıları İisus Hristoza baalı, zerä siz dä çektiniz kendi vatandaşlarınızdan, ne onnar çektilär iudeylerdän,+

15ani öldürdülär Saabi İisusu hem Allahın proroklarını, bizi dä kooladılar. Allahı gücendirerlär hem hepsi insana karşı durêrlar,+

16zerä köstek koyêrlar bizä, nasaat edelim başka milletlerä, kurtulsunnar deyni. Bununnan dayma doldurêrlar+

Pavlinin gelmesi oyalanêr

17Kardaşlar, biz ayırıldık sizdän bir vakıda üzlän, ama diil üreklän. Onuştan okadar taa büük havezlän çalıştık görelim sizin üzünüzü+.

18Hakına, ani istedik sizä gelmää. Bän, Pavli, bir-iki sıra istedim geleyim, ama şeytan bizä köstek koydu+.

19Zerä kim bizim umudumuz eki sevinmemiz, kim o feneț, neylän biz üünecez Saabimizin İisus Hristozun karşısında Onun gelmesindä? Diil mi siz+?

20Dooru, ani sizsiniz – onnar, kiminnän biz üüneriz hem sevineriz.

3

3^1Onuştan, şindän sora dayanamayarak, biz kayıl olduk yalnız kalalım Afina kasabasında,+

2da yolladık Timofeyi, bizim kardaşı hem kafadarı Allah için, ki Hristozun İi Haberini nasaat etsin da kaavilesin hem girginnetsin sizi inanda,+

3ki kimsey sarsalanmasın bu zeetlerdä. Zerä siz kendiniz bilersiniz, ani bizim ölä kısmetimiz+.

4Biz açan sizdeydik, öncä söledik, ani zeet çekecez, ölä dä razgeldi, nicä bilersiniz.

5Onuştan bän zeedä dayanamayarak, yolladım Timofeyi, ki annayım sizin inanınız için. Korkardım, ani birtürlü sizi deneyici[*] aldatmasın, da bizim işimiz boşuna kalmasın+.

Gözäl haber Saloniktän

6Ama şindi, açan sizdän geldi Timofey da getirdi bizä ii haber sizin inanınız için hem sevginiz için, hem ani siz bizi herzaman ii laflan anêrsınız da isteersiniz görmää bizi, nicä dä biz sizi,+

7bizim kahırımızda hem zorluumuzda iilendik sizinnän, kardaşlar, sizin inanınız için.

8Zerä biz sefa yaşêêrız, açan siz Saabidä kaavi durêrsınız.

9Nesoy şükürlük var nicä getirelim Allaha sizin için, büük sevinmäk için, ani kablettik sizdän bizim Allahın önündä.

10Gecä-gündüz bütün ürektän dua ederiz, ki görelim sizin üzünüzü da dolduralım, ne etişmeer sizin inanda+.

11Kendi bizim Allah Boba hem Saabimiz İisus Hristos doorutsun bizim yolumuzu sizä+.

12Saabi zeedelesin hem taştırsın sevginizi biri-birinizä hem hepsinä, nicä dä biz sizi severiz,+

13ki kaavilesin üreklerinizi, ayozlukta olasınız kabaatsız bizim Allah Bobanın önündä bizim Saabi İisusun gelmesindä hepsi ayoz halkınnan. /Amin./+

4

Beendirin kendinizi Allaha

4^1Bitkidä, kardaşlar, isteeriz hem yalvarêrız sizä İisus Hristozun adınnan, nicä kablettiniz bizdän, taşıyın hem beendirin kendinizi Allaha, nicä düşer, nicä dä yapêrsınız, bunda taa ilerleyiniz+.

2Zerä siz bilersiniz, ne sımarlamaklar verdik sizä Saabi İisustan.

3Çünkü Allahın istedii budur: ayoz olasınız hem zapedäsiniz kendinizi orospuluktan+.

4Herkeziniz bilsin korumaa kendi güüdesini ayozlukta hem saygılıkta,

5ama diil düşkün istemeklerdä tayfännar gibi, ani Allahı bilmeerlär+.

6Bu üzerä kimsey, sırayı basıp, kardaşını gücendirmesin, zerä Saabi hepsi bu günahlar için cezalêêr, nicä biz baştan sizä söledik hem annattık.

7Çünkü Allah çaarmadı bizi diilpaklaa, ama çaardı ayozlaa+.

8Onuştan, kim paaya koymêêr bu sırayı, paasızlandırêr diil insanı, ama Allahı, Angısı verdi bizä Ayoz Duhu.

9Kardaş sevgilii için hiç yok zorum yazmaa sizä, zerä siz kendiniz Allahtan üüredilmiş oldunuz sevmää biri-birinizi+.

10Aslı, ani seversiniz hepsi kardaşları, kim bulunêr Makedoniyada, ama sizä yalvarêrız, kardaşlar, bu üzerä taa ilerleyin.

11Çalışın uslulukta yaşamaa, kendi işinizä bakmaa hem kendi ellerinizlän işlemää, nicä biz sizä sımarladık,+

12ki götüräsiniz kendinizi yakışıklı dışankıların önündä da, kimseyä zorunuz olmasın+.

İisusun ikinci gelmesi

13Kardaşlar, istämeerim sizi bilmezliktä brakmaa ölülär[*] için, ki kahırlanmayasınız, nicä kalan umutsuz insannar+.

14Eer biz inanarsak, ani İisus öldü da dirildi, hep ölä inanalım, ani Allah İisuslan geeri getirecek onnarı, kim İisusa inanarak öldü+.

15Zerä bunu sizä Saabinin sözünnän söleeriz, ani biz, dirilär, eer yaşamakta kalarsak Saabinin gelmesindä, ölülerin önünü geçmeyecez+.

16Zerä Saabi Kendi göktän inecek, sesederäk bir arhangil sesinnän hem Allahın borusunnan, da onnar, kim öldü Hristoza inanarak, ilkin kalkaceklar+.

17Sora biz, diri olannar, eer yaşamakta kalarsak o vakıtta, onnarlan bilä alınacez Saabiyi karşılamaa gökün altında da butürlü Onunnan hojma birerdä olacez+.

18Ölä ki, bu laflarlan üreklendirin biri-birinizi.

5

5^1Kardaşlar, bu oluşlar için yok zorluk yazmaa sizä, ne vakıt hem ne günnerdä olacek,+

2zerä kendiniz ii bilersiniz, ani Saabinin günü gelecek, nicä bir hırsız gecä geler+.

3Ozaman, açan deyeceklär «usluluk hem korkusuzluk», ozaman ap-ansızdan bela üstlerinä gelecek, nicä karının duumak sancıları, da kurtulamayaceklar+.

4Ama siz, kardaşlar, diilsiniz karannıkta, ki o gün tutsun sizi hırsız gibi+.

5Zerä siz hepsiniz aydınnık oolları, gündüz oolları, diiliz ne gecä, ne dä karannık uşakları+.

6Onuştan uyumayalım, nicä kalanı, ama ayık hem uyanık olalım+.

7Çünkü uyuyannar gecä uyuyêrlar, içkicilär dä gecä sarfoş olêrlar.

8Ama biz gündüz oolları, onuştan lääzım ayık olalım, güüsümüzä inan hem sevgi zirhini giiyelim, başımıza kurtulmak umut başlıını takalım+.

9Çünkü Allah bizi üfkesi için ayırmadı, ama kurtulmak edenelim bizim Saabi İisus Hristos adından,+

10Angısı öldü bizim için, ki biz uyanıkız mı, uyuyêrız mı, yaşayalım Onunnan bilä+.

11Onuştan biri-birinizi üreklendirin hem duhça kaavileyin, nicä dä yapêrsınız.

Bitki nasaatlar hem selämnär

12Yalvarêrız sizä, kardaşlar, hatırlayın sizdeki işçileri, ani sizi kullanêrlar Saabinin yolunda hem akıl vererlär+.

13Onnara en büük saygı hem sevgi gösterin onnarın işi için. Biri-birinizlän barışmakta yaşayın+.

14Sizä yalvarêrız, kardaşlar, akıl verin kasavetsizlerä, üreklendirin korkakları, yufkaları arkalayın, hepsinnän saburlu olun+.

15Bakın, ki kimsey kötülük için kötülük çevirmesin, ama çalışın herzaman iilik yapmaa biri-birinizä hem herkezinä+.

16Herzaman sevinin+.

17Dayma dua edin+.

18Herbir halda şükür edin, zerä ölädir sizin için Allahın istedii İisus Hristozda+.

19Ayoz Duhu süündürmeyin+.

20Prorokluu paasızlandırmayın.

21Hepsini deneyin, ne ii, ondan tutunun+.

22Yıraklanın hertürlü kötülüktän.

23Usluluk verän Allah bütünnä sizi ayozlasın. Sizin duhunuz, canınız hem güüdeniz bütünnä kedersiz korunsun bizim Saabi İisus Hristozun gelmesindä+.

24Sizi çaaran Allah inançtır, O bunnarı yapar+.

25Kardaşlar! Dua edin bizim için+.

26Selämneyin hepsi kardaşları ayoz öpüşlän+.

27Saabinin adınnan sımarlêêrım, okuyun bu kiyadı hepsi /ayoz/ kardaşlara+.

28İivergi olsun sizinnän bizim Saabi İisus Hristozdan. /Amin./ |<page>

* 3:5 Deneyici – şeytan.

* 4:13 Ölülär – urumca «uyumuş olannar». Hep bu laf geçär 14-cü hem 15-ci sıralarda da.

+ 1:1 Yaptıklar 15:22, 1 Petrіnіn 5:12, 2 Salonіklіlerä 1:1, Yaptıklar 17:1, Fіlіplіlerä 4:16

+ 1:2 Efeslіlerä 5:20, 2 Salonіklіlerä 1:3, 2 Salonіklіlerä 2:13

+ 1:4 2 Petrіnіn 1:10

+ 1:5 Yaptıklar 20:18

+ 1:6 1 Korіnflіlerä 4:16, 1 Korіnflіlerä 11:1, 2 Salonіklіlerä 3:7, Yaptıklar 17:5-10, Yaptıklar 13:52

+ 1:9 Yaptıklar 14:15

+ 1:10 1 Korіnflіlerä 1:7, 2 Salonіklіlerä 1:10, Matfey 3:7, Romalılara 5:9, 1 Salonіklіlerä 2:16, 1 Salonіklіlerä 5:9

+ 2:2 Yaptıklar 16:22-24

+ 2:3 2 Korіnflіlerä 4:2

+ 2:4 Galatіyalılara 2:7, Galatіyalılara 1:10, Efeslіlerä 5:10

+ 2:5 Romalılara 1:9, Romalılara 9:1, Fіlіplіlerä 1:8

+ 2:6 1 Korіnflіlerä 9:4-5, 2 Salonіklіlerä 3:9, Fіlіmona 1:8

+ 2:8 2 Korіnflіlerä 12:15

+ 2:9 Yaptıklar 18:3, 2 Korіnflіlerä 11:27, 2 Salonіklіlerä 3:8

+ 2:11 1 Korіnflіlerä 4:14-15
+ 2:12 2 Salonіklіlerä 2:14
+ 2:13 Galatіyalılara 4:14

+ 2:14 1 Salonіklіlerä 1:6, Yaptıklar 17:5, 2 Salonіklіlerä 1:4-5

+ 2:15 Matfey 23:34, İoan 15:20, Yaptıklar 13:50, Yaptıklar 17:5

+ 2:16 Yaptıklar 13:45, Yaptıklar 14:2, Matfey 27:25, Luka 21:23, 1 Salonіklіlerä 1:10

+ 2:17 1 Korіnflіlerä 5:3, Koloslulara 2:5

+ 2:18 Romalılara 1:13, Romalılara 15:22

+ 2:19 1 Korіnflіlerä 15:31, 2 Salonіklіlerä 1:4

+ 3:1 Yaptıklar 17:15-16

+ 3:2 Yaptıklar 16:1, Fіlіplіlerä 2:19

+ 3:3 Yaptıklar 9:16, Yaptıklar 14:22, 1 Petrіnіn 5:9

+ 3:5 Matfey 4:3, 1 Korіnflіlerä 7:5, Galatіyalılara 4:11

+ 3:6 Yaptıklar 18:5
+ 3:10 2 Tіmofeyä 1:3
+ 3:11 2 Salonіklіlerä 3:5

+ 3:12 Fіlіplіlerä 1:9-10, 2 Salonіklіlerä 1:3

+ 3:13 İudanın 1:14, 2 Salonіklіlerä 2:17

+ 4:1 Koloslulara 1:10, Koloslulara 2:6

+ 4:3 1 Korіnflіlerä 6:18, Galatіyalılara 5:19, Efeslіlerä 5:3

+ 4:5 1 Petrіnіn 4:3-4, Romalılara 1:26, Efeslіlerä 4:17-19

+ 4:7 1 Petrіnіn 1:15, İudanın 1:24, Efeslіlerä 1:4, Koloslulara 1:22

+ 4:9 Çıfıtlara 13:1, İoan 6:45

+ 4:11 Yaptıklar 18:3, Efeslіlerä 4:28, 2 Salonіklіlerä 3:8, 2 Salonіklіlerä 3:10

+ 4:12 Romalılara 13:13

+ 4:13 Efeslіlerä 2:12

+ 4:14 1 Korіnflіlerä 15:20, 2 Korіnflіlerä 4:14

+ 4:15 1 Korіnflіlerä 15:51-52

+ 4:16 İudanın 1:9, Apokalіpsіs 12:7, Matfey 24:31, 1 Korіnflіlerä 15:52, Matfey 16:27, 1 Korіnflіlerä 15:23

+ 4:17 Yaptıklar 1:9, Apokalіpsіs 11:12, İoan 14:3

+ 5:1 Yaptıklar 1:7
+ 5:2 Matfey 24:43, 2 Petrіnіn 3:10
+ 5:3 Luka 21:34, Fіlіplіlerä 3:19
+ 5:4 1 İoanın 2:8
+ 5:5 Luka 16:8, İoan 12:36, Romalılara 13:12

+ 5:6 Mark 13:33-36, 1 Petrіnіn 1:13, Efeslіlerä 6:18

+ 5:8 Efeslіlerä 6:14, Efeslіlerä 6:17
+ 5:9 1 Salonіklіlerä 1:10
+ 5:10 Romalılara 14:9

+ 5:12 1 Korіnflіlerä 16:16, 1 Korіnflіlerä 16:18, Fіlіplіlerä 2:29, 1 Tіmofeyä 5:17

+ 5:13 Mark 9:50, Romalılara 12:18, 2 Korіnflіlerä 13:11

+ 5:14 2 Salonіklіlerä 3:6-10, Galatіyalılara 6:1

+ 5:15 1 Petrіnіn 3:9, Romalılara 12:17

+ 5:16 Fіlіplіlerä 4:4

+ 5:17 Luka 18:1, Luka 21:36, Romalılara 12:12, Efeslіlerä 6:18, Koloslulara 4:2

+ 5:18 Romalılara 12:2, Efeslіlerä 5:17, Efeslіlerä 5:20

+ 5:19 Efeslіlerä 4:30

+ 5:21 1 İoanın 4:1, 1 Korіnflіlerä 14:29

+ 5:23 Romalılara 15:33, Fіlіplіlerä 4:9, 2 Salonіklіlerä 3:16

+ 5:24 1 Korіnflіlerä 1:9, 2 Salonіklіlerä 3:3, Çıfıtlara 10:23

+ 5:25 Efeslіlerä 6:19, 2 Salonіklіlerä 3:1, Çıfıtlara 13:18

+ 5:26 1 Petrіnіn 5:14, Romalılara 16:16

+ 5:27 Koloslulara 4:16

+ https://ibt.org.ru/ebook?id=GGZL

Sözlük (Eni Baalantı)

Sözlük (Eni Baalantı)

1. A

2. B

3. D

4. E

5. F

6. H

7. İ

8. K

9. L

10. M

11. N

12. P

13. S

14. T

15. V

16. Z

SÖZLÜK

Adam Oolu: butürlü İisus adlardı Kendisini. Butürlü Messiya adlanêr Eski Baalantıda, Daniilin kiyadında (Dan. 7:13 ) hem başka Ayoz Yazılarda. Bu adlan İisus istärdi göstersin, ani O Kendisi Messiya hem Padişah. Başka taraftan, İisus Kendini sayardı insannan bir, onun için deyärdi Kendisi için «Adam Oolu».

Aksakal: İzrailin millet öndercilerindän biri.

Allahtan korkannar: tayfännar, angıları iudey dininä dönmüş, ama kesikli olmamıştılar.

Altar: masa, neredä popaz günnüklärdi.

Ayoz bina: yalnız bir käämil yapı, yapılı maasuz Allaha izmetçilik için. Ayoz binanın aulu içindä vardı kurbannık, neredä getirilärdi kurban günah için hem başka kurbannar. Bu binayı baştan yaptı padişah Solomon. Bozgunculuktan sora onu enidän yaptı Zorovavel. Sora bunun da erinä başka bir Ayoz bina yaptı padişah İrod. Ayoz bina içindä Allahlan adamın buluşmak eriydi.

Ayoz Yazılar: din kiyatları, yazılı Allahın proroklarından, angıları girärdi Eski Baalantıya. İisus Hristozdan sora bunnara Eni Baalantının kiyatları eklendi.

Baş popaz: iudeylerdä en büük popaz, ani kullanardı Sinedrionu. Salt onun vardı dooruluu yılda bir sıra girsin Ayoz binanın En ayoz erinä.

Bilgiçlär: bak Zakon üüredicileri.

David: İzrailin en anılmış padişahı, İudanın senselesindän.

Dinar: gümüş moneta – Roma imperatorluunda faydalanırdı. (Bir günnük işin parası.)

Esir karısı: В древнем Израиле мужчина мог взять себе рабыню, чтобы она спала с ним и рожала ему детей. У наложницы были определенные права и она считалась членом семьи. По статусу она была ниже жены этого мужчины, но выше простой рабыни. Дети рожденные от наложницы обычно могли на ряду с его дргуими детьми получить часть имущества их отца.

Fariseylär: Hristozun zamanında iudeylerdä bir bölüm adam, ani çalışardılar sıkı tutmaa Moiseyin zakonunu.

Hanaan, hanaaneylär: Ханаан - имя одного из внуков Ноя, сына Хама. Со временем это стало названием территории на Ближнем Востоке, между Средиземным морем и рекой Иордан, которую заселели его потомки, хананеями. Хананеями в Библии собирательно называются все племена, населявшие Ханаан до прихода туда израильтян. Эти народы по большей части считались родственными финикийцам, и были язычниками.

Harççılar: harçları insandan toplayannar Roma imperatorluun haznasına. İudeylär azetmärdilär harççılardan, çünkü onnar barabar işlärdilär tayfän Roma zaabitliinnän hem insandan toplardılar taa çok para, nekadar lääzım.

İudeylär: çıfıtlar.

Kesiklik: erkek organın ucunun derisini kesmäk. Allahın Avraamnan baalantısına görä, herbir iudey çocuk lääzım kabletsin kesiklik sekizinci günü duumaktan sora.

Kesiklilär: iudeylär (çıfıtlar).

Kolonada: bir örtülü er, neredä insan gezäbilir hem durabilir.

Kurbannık: bir er, neredä iudeylär kurban getirärdilär Allaha Zakonun sırasına görä.

Leviylilär: İzrailin oniki tamızlıının birindän, Leviy tamızlıındandılar. Popaz diildilär, ama popazlara yardım edirdilär. Ayoz binada psalmalarlan hem muzıkaylan Allahı metinnärdilär, kurban hayvannarı kurban için hazırlardılar hem başka işlär yapardılar. İzrailin oniki tamızlıından biri için onnara deyärdilär «leviylilär».

Messiya (urumca «Hristos»): bu çıfıtça sözün annaması «yaalanmış» yada «Allahtan seçilmiş». Messiya – Allahtan yollanılmış, angısı için öncä haber verilmişti Zakonun hem Prorokların kiyatlarında. İisusun vakıdında iudeylär beklärdilär, ki Messiya gelsin hem inanardılar, ani O kurtaracek onnarı Romanın zaabitliindän da kuracek Kendi padişahlıını.

Mısır: Mısır –

Мысыр – старое название для Египта у многих народов, включая гагаузов.

Nard: paalı, ii kokulu yaa.

Negev: Негев - так на еврейском языке называется пустынное место в южной части Ханаана (нынешнего Израиля), на юго-запад от Мертвого моря.

Padan-Aram: Padan-Aram – Mesopotamiyanın bir çıfıt adı

Падан-Арам - это одно из еврейских названий Месопотамии, где проживал арамейский народ.

Pak/mındar: pak hayvannar – hayvannar hem kuşlar, angısını varmış nasıl imää hem Allaha kurban vermää. Deyelim, koyunnar, keçilär, ineklär, güvercinnär. Mındar da sayılarmış hepsi kalan hayvannar.

Paskellä yortusu: Eni Baalantıda Hamursuz yortu da adlanêr. Bu yortuda iudeylär anêrlar geceyi, açan Allah, Moiseyin zamanında, kurtardı onnarı Mısırdan, neredä esirliktä bulunardılar.

Popaz: izmetkär Ayoz binada İerusalim kasabasında, iudeylerdä. Popazlar lääzımdı getirsinnär, Moiseyin zakonuna görä, hertürlü kurbannar hem başka izmetçilik yapsınnar.

Sadukeylär: Hristozun zamanında iudeylerdä bir bölüm üürenmiş adam, ani inanmardılar başka bişeyä, ne için açık yoktu yazılı Moiseyin kiyatlarında. Onnar inanmardılar, ani ölülär dirileceklär hem ölümdän sora yaşamak olacek. Sadukeylerin arasında vardı büük popazlar.

Sinagoga: bir din yapısı, neredä iudeylär toplanêrlar her cumertesi günü, ki baş iiltsinnär Allaha.

Sinedrion: Hristozun zamanında iudeylerin en üüsek daavası. Büük popazlar, aksakallar hem bilgiçlerdän (70 kişidän) kuruluydu.

Tayfännar: 1) diil iudeylär; 2) insannar, ani inanêr çok allahları.

Veelzevul: şeytanın adlarının birisi (fena duhların başı).

Zakon üüredicileri: insannar, kim ii bilirdi Zakonu da insana annadırdı. İisusun vakıdında onnar bir küçük bölüm insandı, angıları çok saygılıydılar iudeylerin arasında. Onnardan çoyu Sinedrionun azalarıydı.

Zakon: Ayoz Zakon yada Moiseyin zakonu, Bibliyanın ilk beş kiyadı. Bu kiyatlarda yazılı dünneyin kurulması için, ilk inan adamnarı için, İzrail halkı için, onnarın Mısırdan boşandırılmakları için, Ayoz bina için, kurbannar için hem popazlık sıraları için. Zakonda yazılıydı on sımarlamak, ani Allah verdi Moiseyä, yazıp Kendi parmaannan iki yonulmuş taş üstündä. Zakon annadêr, nicä düşer sevmää Allahı hem yakın olanını (insanı).

Zilotlar: urum dilindä «çok çalışkannar». İudeylerin din politikleri, angıları çok çalışardılar korusunnar iudey dinini tayfännarın adetlerindän da bakardılar cenklän kurtarsınnar insanı Roma zaabitliindän. Olur, ki İisusun oniki apostolun birisi, Simon Kananit, öncä bu grupadandı.

Geografiya kartaları

Table of Contents

- Eni Baalantı: 1 Saloniklilerä

- Eni Baalantı

- Eni Baalantı

- Gi̇ri̇ş

- 1 Saloniklilerä

- 1
- 2
- 3
- 4
- 5

- Sözlük (Eni Baalantı)

- Adam Oolu
- Aksakal
- Allahtan korkannar
- Altar
- Ayoz bina
- Ayoz Yazılar
- Baş popaz
- Bilgiçlär
- David
- Dinar
- Esir karısı
- Fariseylär
- Hanaan, hanaaneylär
- Harççılar
- İudeylär
- Kesiklik
- Kesiklilär
- Kolonada
- Kurbannık
- Leviylilär
- Messiya (urumca «Hristos»)
- Mısır
- Nard
- Negev
- Padan-Aram
- Pak/mındar
- Paskellä yortusu
- Popaz
- Sadukeylär
- Sinagoga
- Sinedrion
- Tayfännar
- Veelzevul
- Zakon üüredicileri
- Zakon
- Zilotlar

- Geografiya kartaları