Author: Институт перевода Библии
Date: 2021-12-14T12:21:46.811238+00:00

Eni Baalantı: 1 Korinflilerä

Eni Baalantı: 1 Korinflilerä

1. Eni Baalantı

1. Sözlük (Eni Baalantı)

2. Geografiya Kartaları

Eni Baalantı

Eni Baalantı

1. Eni Baalantı

2. Gi̇ri̇ş

1. 1 Korinflilerä

İi Haber

İisus Hristos için

Bibliyayı çevirän İnstitut

Moskva

2006

Eni Baalantı

Eni Baalantı
gagauz dilindä

Çevirici Stefan Bayraktar

Teologiya redaktoru Ceyms Dannenberg

İlüstraţiyaları kullanmak için izin verdi:

Horace Knowles © The British & Foreign Bible Society, 1954, 1967, 1972

© United Bible Societies, 1994

© 1999 Corel Corporation

© Palphot, Herzlia, Israel

© Pictorial Archive Near Eastern History, est., Israel

All rights reserved.

ISBN 5-93943-090-2

© Bibliyayı çevirän İnstitut, Moskva, 2006

Gi̇ri̇ş

GİRİŞ

Paalı okuyucular!

Siz tutêrsınız elinizdä Eni Baalantıyı, angısı çevirili şindiki zamanda kullanılan gagauz dilinä. Eni Baalantının 27 kiyadı, Eski Baalantının kiyatlarınnan barabar, düzer Ayoz Yazıları, Bibliyayı, angısı büün dä kalêr dünnedä en okunan kiyat.

Eni Baalantıya toplu annatmak kiyatları, nasaat mektupları hem prorok kiyadı Apokalipsis (Açıklamak İoana). Annatmak kiyatlarına girer Evangeliya (İi Haber) Matfeydän, Marktan, Lukadan hem İoandan, hem dä Apostolların Yaptıkları.

«Evangeliya» – bu laf urum (grek) dilindän çekiler, maanası onun – «İi Haber».

İisus Hristos bölä adı koydu üüretmesinä. Onuştan Evangeliya ayırılmaz baalı Ona: O – İi Haber kurtulmak için, ani baaşladı Allahın Oolu insana yaşamasınnan, ölmesinnän, dirilmesinnän hem gökä kalkmasınnan. Pek önemli, ani bizdä var Evangeliya dört yazıcıdan. Onnar yardım eder görmää birsoy olayları türlü bakışlara görä hem taa ii açıklamaa İisus Hristozun üüretmesini hem yaşamasını.

Eni Baalantıda yazdırılma olaylar geçer 1-ci asirdä Palestinada bizim tarihin başlantısında. Ozaman Palestina bulunurdu Rim (Roma) imperatorların kuvedi altında. İudey halkı, ani yaşardı kendi topraanda, çalışardı korumaa kendi dinini, angısının temeli – Ayoz Zakon, ani Allah verdiydi prorok Moiseyä.

Moiseyin ardından gelän proroklar çoyu sölärmiş, ani gelecek Allahın Seçilmişi, Angısı getirecek insana kurtulmak günahtan hem ölüm kuvedindän. Da te bizim eni tarihin çeketmesindä, Palestinanın küçük kasabasında, Vifleemdä, duudu çoktan beklenän Messiya – İisus Hristos. «Hristos» çeviriler urum dilindän nicä «Yaalanmış», «Seçilmiş».

Allahın Oolu baaşladı İi Haber kurtulmak için herbir adama, neredä o yaşasa hem nesoy da dildä lafetsä.

İisus Hristos için, nicä dünnedä daalmış İi Haber, annadêr kiyat Apostolların Yaptıkları. Bu kiyadın büük paası var, çünkü o gösterer ilk hristiannarın yaşamak olaylarını sıravardır, nicä onnar oldu. Onda annadılêr, nicä birkaç apostol, bakmayıp korkulara, korumuşlar hem etiştirmişlär İi Haberi insana bütün dünnedä.

Eni Baalantıya toplu 21 kiyat, angıların belli yazıcıları – İakov, Petri, İoan, İuda, Pavli. Herbir kiyat söleer, kimä yazıldı hem yollandı. Onnar yazılı hristian kliselerinä yada sade bir kişiyä. Yollanma kiyatlar cuvap eder türlü soruşlara: açıklêêr, nicä Allahın sözünü, ölä dä din soruşlarını hem hristiannarın yaşamasını.

Eni Baalantının sonunku kiyadı – Apokalipsis (Açıklamak İoana). Bu – prorok kiyadı. Onu diil kolay okumaa, onda var çok süret, angılarında açıklanêr Allahın herbir insana daava kesmesi için, şindiki dünneyin sonunda kaybelmesi için hem onun erinä «eni gök hem eni er» gelmesi için.

İlkinki Eni Baalantı kiyatları düzülmüş evelki urum dilindä. Bu kiyatları 2000 yıl içindä – hristiannıın ömüründä – çevirmişlär üzlärlän dillerä bu dünnedä. Gagauz dilinä Ayoz yazıların çevirilmesi başlêêr 20-ci asirin çeketmesindän, açan gagauz protoierey Mihail Çakir çevirmiş ana dilinä kimi Eski hem Eni Baalantı kiyatlarını.

Okuyucular teksti annasın deyni, kiyadın bitkisindä var sözlük hem kartalar. Sayfaların aşaasında var snoskalar, ani açıklêêr zor annaşılan lafları hem erleri, hem dä gösterer evelki original tekstlerin biri-birinä uymayan erlerini. Laflar, ani en eski urumca tekstlerdä yok, çevirmemizdä alınêr kıynaş skobkalara.

Bibliyayı çevirän İnstitut şükür eder çeviricilerä hem redaktorlara, kim on yılın içindä çalıştı Eni Baalantıyı geçirmää gagauz dilinä, hem dä hepsinä, kim, yardım edip, çalıştı hazırlamaa bu eni basımı.

Yazık, ki baş çevirici pastor Stefan Bayraktar (1939 – 2001) görmeyecek şansora bu kiyadın tiparlanmasını, dünneyä çıkmasını, onuştan biz esapladık korumaa onun çevirilmiş tekstini, may bişey diiştirmeyip.

Bibliyayı çevirän İnstitut

1 Korinflilerä

1 Korinflilerä

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

6. 6

7. 7

8. 8

9. 9

10. 10

11. 11

12. 12

13. 13

14. 14

15. 15

16. 16

1

PAVLİNİN İLK KİYADI KORİNFLİLERÄ

Seläm hem şükür

1^1Bän, Pavli, İisus Hristozdan çaarılmış apostol olmaa Allahın istediinä görä, hem kardaş Sosfen

2seläm yollêêrız sizä – Allahın klisesinä Korinf kasabasında, angılar ayozlanmış İisus Hristozdan hem çaarılmış ayoz olmaa – hem hepsinä, kim anêr bizim Saabimizin İisus Hristozun adını hererdä. O hem onnarın, hem bizim Saabi+.

3İivergi hem usluluk sizä Allahtan, bizim Bobadan, hem Saabi İisus Hristozdan.

4Herzaman şükür ederim benim Allahıma sizin için hem Allahın iivergisi için, ani verildi sizä İisus Hristozda.

5Zerä Ondan herbir üzerä zenginnediniz, hertürlü sözlän hem bilgiylän,+

6çünkü şaatlıımız Hristos için kök saldı sizin aranızda.

7Ölä ki, siz geeri kalmêêrsınız hiç bir baaşışta, beklärkän İisus Hristozun gelmesini+.

8O kaavileyecek sizi bitkiyä kadar, ki çıkasınız kabaatsız o gün, nezaman bizim Saabi İisus Hristos gelecek+.

9Allah inançtır, Angısı sizi çaardı, birlik olasınız Onun Oolunnan, bizim Saabi İisus Hristozlan+.

Klisedä ayırıklıklar

10Yalvarêrım, kardaşlar, bizim Saabi İisus Hristozun adınnan, hepsiniz annaşın, da olmasın ayırıklık aranızda. Olun birliktä, bir neettä hem bir düşünmektä+.

11Zerä haber kablettim Kloinin adamnarından, ani aranızda olêr kavgalar+.

12Ne demäk isteerim, sizdä deerlär: «Bän Pavlininim!», «Bän Apollosunum!», «Bän Kifanınım!» yada «Bän Hristozunum!»+

13Ne, Hristos bölündü mü? Pavli mi sizin için stavroza gerildi? Osa Pavlinin adına mı vaatiz oldunuz+?

14Şükür ederim Allaha, ani kimseyi sizdän vaatiz etmedim, Krisptän hem Gaydan kaarä,+

15ki kimsey deyämesin, ani vaatiz oldunuz benim adıma.

16Dooru, ani vaatiz ettim Stefanın da evdekilerini. Onnardan kaarä, bilmeerim, başka birkimseyi vaatiz ettim mi+.

17Hristos beni yolladı diil vaatiz edeyim, ama nasaat edeyim İi Haberi, diil aarif laflarlan, ki Hristozun stavrozu annamasını kaybetmesin+.

Hristos – Allahın kuvedi hem aariflii

18Zerä nasaat stavroz için akılsızlık sayılêr onnarda, kim bulunêr kayıplık yolunda, ama bizim için, kim kurtulmak yolunda, Allahın kuvediydir+.

19Zerä yazılı: «Telef edecäm aariflerin aarifliini hem yok edecäm fikirlilerin bilgiçliini».

20Neredä aariflär? Neredä bilgiçlär? Neredä bu dünneyin laf ustaları? Ne, Allah göstermedi mi, ani bu dünneyin aariflii bir akılsızlıktır+?

21Çünkü Allahın aarifliinä görä bu dünnä Allahı kendi aarifliinnän tanımadı, Allah kayıl oldu, kurtarsın inancıları akılsız sayılan nasaatlan.

22İudeylär isteerlär meraklı nışannar, urumnar da aarêêr aariflik+.

23Ama biz nasaat ederiz Hristozu, ani stavroza gerildi. Bu iudeylär için bir köstektir, ama yabancı milletlär için bir akılsızlık+.

24Çaarılmış olannar için sä, olsun iudey, olsun urum, Hristos – Allahın kuvedi hem aariflii+.

25Zerä Allahçasına akılsızlık taa aariftir insancasına aarifliktän, Allahçasına yufkalık taa kaaviydir insancasına kuvettän.

26Sözgelişi, kardaşlar, düşünün, nesoy insannardınız siz, açan Allah çaardı sizi. İnsan annamasına görä çoyunuz aarif diildiniz, çoyunuz kaavi diildiniz, çoyunuz büük boydan diildiniz.

27Ama Allah ayırdı, ne dünnä akılsızlık sayêr, ki aarifleri utandırsın. Allah ayırdı, ne dünnä yufka sayêr, ki kaavileri utandırsın.

28Allah ayırdı, ne dünnedä paasız hem saygısız. Onnarı, kimi insan bişeyä saymêêr, ki yoklaa indirsin büük olannarı,+

29ki kimsey üünämesin Allahın önündä+.

30Ama Allah yaptı inancı olasınız İisus Hristoza. Onda, Kim oldu bizim için Allahtan aariflik, dooruluk, ayozluk hem kurtulmak+.

31Ölä ki, nicä yazılı, «Kim üüner, üünsün Saabiylän»+.

2

Nasaat gerilmiş İisus için

2^1Açan geldim sizä, kardaşlar, gelmedim, ki açayım sizä bir saklı haber[*] Allahtan laf ustalıınnan hem üstün aarifliklän+.

2Zerä kararladım, sizdä unudayım hepsini, İisus Hristozdan kaarä, Angısı gerildi stavroza+.

3Bän kendim sizin aranızda yufkaydım, korkardım hem çok titirärdim!+

4Ne söledim hem nasaat ettim, diildi insanın aarifliindä, inandırıcı laflarında, ama kuvettä, ne Ayoz Duh açıklêêr,+

5ki sizin inanınız temellensin diil insan aarifliinä, ama Allahın kuvedinä+.

Allahın aariflii

6Hep okadar biz nasaat ederiz aariflik olgun inancılar arasında, ama bu aariflik diil şindiki zamanın yada şindiki kullanıcıların aariflii, angıları gelip-giderlär+.

7Ama nasaat ederiz Allahın aarifliini – gizli, saklı tutulmuş aariflii, ani Allah dünneyin kurulmasından öncä sıraladı bizim metinniimiz için+.

8O aariflii kimsey tanımadı şindiki zamanın kullanıcılarından. Eer tanıyaydılar, stavroza germeyeceydilär metinni Saabiyi+.

9Ama nicä yazılı: «Ne insan gözü görmedi, ne insan kulaa işitmedi, hem ne insan üreenä damnamadı, ölä o işlär, ne Allah hazırladı onnar için, kim Onu sever».

10Bizä Allah Kendi Duhunnan açıkladı bunu. Allahın Duhu hepsini aaraştırêr, artık Allahın derinniklerini dä+.

11Hakına, kim tanıyabilir insanın neetlerini, kendi duhundan kaarä, ani insanda? Hep ölä kimsey tanıyamêêr Allahın neetlerini dä, Allahın Duhundan kaarä.

12Biz kabletmedik dünnä duhunu, ama Duhu, ani Allahtan gelir, ki tanıyalım o baaşışları, ne Allah verdi bizä+.

13Bunun için lafederiz diil sözlärlän üüredilmä insan aarifliindän, ama üüredilmä Duhtan, açıklayıp duhça işleri onnara, kimdä Duh var+.

14İnsan, ani tendän kullanılmış, kabletmeer Allahın Duhunun işlerini, zerä bunnar görüner ona bir akılsızlık gibi, da yok nasıl annasın, zerä bunnarı lääzım annamaa duhça+.

15Duhtan kullanılmış insan sa hepsini annar, ama kendisi kimseydän annanılmamış kalêr.

16Zerä «kim var nasıl annasın Saabinin düşünmesini da Ona akıl veräbilsin?» Ama bizdä var Hristozun düşünmesi+.

3

Korinf klisesindä kavga

3^1Kardaşlar, bän yoktu nicä lafedeyim sizinnän nicä Duhtan kullanılmışlarlan. Lääzım oldu lafedeyim nicä tendän kullanılmışlarlan, nicä insannarlan, angıları küçük evlat gibi Hristozda.

2Doyurdum sizi sütlän. Vermedim sizä çetin imäk, zerä çiineyämeyeceydiniz, şindi dä çiineyämeersiniz,+

3çünkü siz taa tendän kullanılmışsınız. Eer sizin aranızda varsa kıskançlık hem kavga, /hem ayırıklık/, bu göstermeer mi, ani tendän kullanılmışsınız hem yaşêêrsınız kalan insannar gibi+?

4Eer sizdän birkimsey deyärsä: «Bän Pavlininim», başkası da deyärsä: «Bän Apollosunum», diilsiniz mi siz dünnä insannarı gibi?

5Kim Pavli? Kim Apollos? Onnar izmetkerlär, kimin yardımınnan siz inandınız. Saabi herkezinä kendi işini verdi+.

6Bän ektim toomu, Apollos yısladı, ama Allah büüttü+.

7Ölä ki, kim ekti hem kim dä yısladı – onnar bişey diil, ama Allah, Ani büüttü, O – cümnä+.

8Kim eker hem kim yıslêêr, onnarın bir saygıları. Herkezi kendi zaametinä görä ödek kabledecek+.

9Zerä biz – Allahın işçileri, ama siz – Allahın tarlası, Allahın yapısı+.

10Allahın iivergisinä görä, ne bana verili, bän, nicä bir aarif usta, temeli koydum, başkaları da bu temel üstünä yıvdı. Herkez lääzım baksın, netürlü yıvêr+.

11Zerä kimsey yok nasıl koysun başka bir temel, ondan kaarä, ne koyulu, angısı var – İisus Hristos+.

12Eer birkimsey yıvarsaydı bu temelin üstünä altın, gümüş, paalı taş, aaç, saman, saaz, –

13herkezin işi belli olacek, zerä daava günündä üzä çıkacek, çünkü ateşlän açıklanacek. Ateş herkezin işini deneyecek, kim nedän yıvdı, gösterecek+.

14Eer yapı, ani yıvılı birkimseydän temel üstünä, ayakça kalarsaydı, o baaşış edenecek.

15Eer birkimseyin yapısı yanarsaydı, o zarar götürecek. Kendisi kurtulacek, ama olacek, sansın ateş içindän geçmiş.

Allahın ayoz binası

16Bilmeersiniz mi, ani siz Allahın ayoz binası, hem ani Allahın Duhu sizdä yaşêêr+?

17Eer birkimsey yıkarsa Allahın ayoz binasını, ona Allah bela verecek, zerä Allahın binası ayozdur. Siz – o ayoz bina+.

18Kimsey kendini aldatmasın. Eer sizdän birkimsey sayarsaydı kendini aarif bu zamanda, o lääzım «akılsız» olsun, ki etişsin hakına aariflää.

19Zerä bu dünneyin aariflii, Allahın önündä bir akılsızlık gibi. Nicä dä yazılı: «Allah tutêr aarifleri onnarın şalvirliklerinnän»+.

20Hem taa: «Allah biler, ani aariflerin düşünmekleri boşunadır».

21Onuştan kimsey üünmesin insannan, zerä hepsi sizin.

22Olsun Pavli, olsun Apollos, olsun Kifa, olsun dünnä, olsun yaşamak, olsun ölüm, olsun şindiki işlär yada gelän işlär, hepsi sizindir.

23Ama siz Hristozun, Hristos da Allahın+.

4

Kimnärdir apostollar?

4^1Kimin gibi insannar bizi lääzım saysın: Hristozun izmetkerleri hem Allahın saklı işlerinin vekilleri.

2Bundan kaarä, ne istenir bir vekildän? Ki kendi işindä inanç olsun.

3Bän az kasavetlenerim, eer sizdän yada başka insandan maanalanarsaydım. Bän kendi-kendimi dä maanalamêêrım.

4Makar ki bän kendimdä bir kusur bilä görmeerim, hep okadar bununnan dooru çıkmêêrım. Beni daava çıkaran – Saabidir+.

5Onuştan hiç maanalamayın taa vakıt gelmediynän. Bekleyin Saabinin gelmesini, Angısı açacek hepsini, ne saklı karannıkta, da üzä çıkaracek insan üreklerinin neetlerini. Ozaman herkez metinnik Allahtan edenecek+.

6Kardaşlar, bunnarı söledim kendim için hem Apollos için, sizä faydalı olsun deyni, ki üürenäsiniz bizdän da çıkmayasınız ondan, ne yazılı, hem hiç kimsey başkasının önündä üünmesin+.

7Kim başkasından seni taa üstün yapêr? Ne var sendä, ani Allahtan kabletmedin? Çünkü Ondan kablettin, neçin üünersin sansın kabletmedin+?

8Siz şindidän doyundunuz, şindidän zenginnediniz! Bizsiz padişahlık edersiniz! Olaydı baarlem hakına padişahlık edäsiniz, biz dä sizinnän padişahlık edärdik!+

9Sanêrım, ani Allah bizi, apostolları, ortaya çıkardı en sonda, sansın onnarı, kim ölümä daava edilmiş. Zerä olduk nicä bir sergi bütün dünneyä – hem angillerä, hem insannara+.

10Biz akılsızız Hristos için, ama Hristos sizi aarif yaptı! Biz yufkayız, siz sa kaaviysiniz! Siz metinniysiniz, biz ikramsız!+

11Şindiyä kadar çekeriz aaçlık, susuzluk, çıplaklık hem düüleriz, erdän erä gezeriz,+

12çalışarak işleeriz kendi ellerimizlän. Açan kötüleerlär bizi, biz iisözleeriz. Açan koolêêrlar, dayanêrız+.

13Açan bizä fena laf söleerlär, biz yalpak cuvap ederiz. Biz büünkü günä kadar gübür gibiyiz bu dünnedä, hepsindän sıbıdılmış.

14Yazmêêrım bunnarı, ki utandırayım sizi, ama nasaatlayım, nicä sevgili uşaklarımı+.

15Zerä, olsa da binnän adamınız, kim sizi Hristoza götürer, nicä çırak uşaa okula götürür, hep okadar sade bir bobanız. Bän İi Haberi sizä haberlediimdän sizin bobanız oldum, inandırarak sizi İisus Hristoza+.

16Ölä ki, yalvarêrım, bana benzeyin+.

17Bunun için yolladım sizä Timofeyi, angısı benim sevgili uşaam, O Saabiyä inançtır. O aklınıza getirecek, nasıl bän Hristozun yolunda giderim hem nesoy hererdä herbir kliseyi üürederim+.

18Sizdän kimileri şişkinnendi da sandılar, ani sizä gelmeyecäm.

19Ama Saabi istärseydi, tezdä gelecäm. Ozaman deneyecäm bu şişkinnerin diil laflarını, ama kuvetlerini+.

20Zerä Gök Padişahlıı tutunmêêr laflardan, ama kuvettän+.

21Ne isteersiniz, sizä fışkannan mı geleyim osa sevgiylän hem yavaş duhlan mı+?

5

Orospuluk yapan kardaş

5^1Aslısını söleerlär, ani aranızda orospuluk varmış, hem ölä bir orospuluk, ani tayfännarda da olmêêr. Orayı kadar etişti, ani sizdän birisi yaşêêr kendi bobasının karısınnan+.

2Siz dä bununnan şişkinnenersiniz! Taa ii olaceydı, ki aalayasınız. O, kim bu işi yaptı, düşer uuradılsın aranızdan, ölä diil mi?

3Makar ki bulunmêêrım güüdeylän aranızda, ama olup duhlan, kararladım, sansın aranızda bulunêrım, ani kim yaptı bunu,+

4toplanmakta, İisusun adına, hem benim duhum da olsun sizinnän, Saabimiz İisusun kuvedinnän,

5verin onu şeytanın elinä, ki teni telef olsun, ama duhu kurtulsun Saabi İisusun gelmesindä+.

Hristos – Paskellä kuzusu

6Üünmeniz diil ii. Bilmeersiniz mi, ani az maya bütün hamuru kabardêr+?

7Paklanın eski mayadan, ki olasınız bir eni hamur, nicä dä mayasızsınız. Zerä Hristos, bizim Paskellä kuzumuz, kurban oldu.

8Geçirelim yortuyu diil eski hamurlan hem diil kin hem kötülük mayasınnan, ama halizliin hem aslılıın mayasız ekmäännän+.

9Sizä yazdım benim kiyadımda, kafadar olmayasınız orospuluk yapannarlan+.

10Doorusunu, ne demäk istärdim, diil, ki kafadar olmayasınız bu dünneyin adamnarınnan, kim orospuluk yapar, tamahlık edär, soygunculuk edär yada idollara baş iildär. Zerä ozaman lääzım çıkasınız bu dünnedän!

11Ama yazdım, kafadar olmayasınız birisinnän, kim kendini «kardaş» sayêr, ama kendi bir orospu, tamah, idollara baş iildän, amazçı, içkici yada bir hırsız. Butürlü adamnarlan düşmeer sofraya da oturasınız+.

12Hakına, ne işim benim, maanalayım dışankıları? Düşmeer mi, daava kesäsiniz klisedä olannara+?

13O dışankı olannarı Allah daava edecek. «Aranızdan uuradın bu kötü adamı».

6

Hristiannarda daavalar

6^1Nasıl kıyışêr sizdän birisi başkasına daava açmaa, da daava kesmää gider inansızlara[*], ama gitmeer Allahın ayoz halkına+?

2Bilmeersiniz mi, ani Allahın ayoz halkı daava kesecek bu dünneyä? Eer dünneyä daava kesärseydiniz, küçük işlerdä daava kesämärsiniz mi+?

3Bilmeersiniz mi, ani biz daava kesecez angillerä? Nekadar taa çok daava kesäbiliriz bu zamanın işlerindä!

4Açan var bir daavanız bu yaşamaktakı işlär için, siz daavacı koyêrsınız onnarı, kim klisedä bişey diil.

5Bunnarı söleerim sizin utanmanız için. Ne, sizin aranızda bir dä aarif adam yok mu, ki çözdürsün kardaşlar arasında daavaları+?

6Kardaş kardaşınnan daavaya çıkêr, da bunu inansızların önündä yapêr!

7Siz biri-birinizi daavaya verärseniz, bu – sizin için bir aşaalanmaktır. Taa ii diil mi, zarara dayanasınız? Taa ii diil mi, kaybedäsiniz+?

8Ama siz kendiniz zarar yapêrsınız hem kendi kardaşlarınızı da soyêrsınız.

9Bilmeersiniz mi, ani o dooru olmayannar Gök Padişahlıını miras etmeyeceklär. Aldanmayın, hayırsızlık yapannar, idollara baş iildennär, orospuluk yapannar, gomoseksualistlär[*],+

10hırsızlar, tamahlar, içkicilär, amazçılar, soyguncular Gök Padişahlıını miras etmezlär+.

11Butürlüydü kiminiz sizdän, ama yıkandınız, ayozlandınız, aklandınız Saabi İisus Hristozun adınnan hem bizim Allahın Duhunnan+.

Orospuluktan korunun

12«Hepsini düşer yapayım», – deersiniz, salt diil hepsi faydalı. «Hepsini düşer yapayım», – deersiniz, ama bişey brakmam beni zaplasın+.

13«İmäk şkembä için, şkembä dä imäk için», – deersiniz. Ama Allah telef edecek ikisini dä. Güüdä diil orospuluk için, ama Saabi için, Saabi dä güüdä için.

14Allah, Kim diriltti Saabiyi, dirildecek bizi dä Kendi kuvedinnän.

15Bilmeersiniz mi, ani sizin güüdeleriniz – Hristozun ekleri? Ne, Hristozun eklerini alıp, yapayım onnarı orospuluk ekleri mi? Olmaz!+

16Ne, bilmeersiniz mi? Kim birleşer orospuylan, bir güüdä olêr onunnan. Nicä dä sölener: «Onnar ikisi bir güüdä olêrlar»+.

17Ama kim birleşer Saabiylän, Onunnan bir duh olêr+.

18Korunun orospuluktan. Kalan günahlar, ani insannar yapêr, güüdedän dışarı, ama orospu kendi güüdesinä karşı günah yapêr+.

19Ne, bilmeersiniz mi, ani güüdeniz – Duhun ayoz binası, neredä Ayoz Duh bulunêr, hem Onu Allahtan kablettiniz? Siz kendi-kendinizin diilsiniz+.

20Zerä siz satın alınmışsınız bir büük paaylan. Onuştan metinneyin Allahı sizin güüdenizlän /hem duhunuzlan, ani Allahtan kablettiniz/+.

7

Evlenmäk için

7^1Dönelim onnara, neçin yazdınız bana: «İidir, ki adam karıya dokunmasın», – deersiniz.

2Ama, ki orospuluktan korunsunnar, herbir adamın kendi karısı olsun hem herbir karının kendi kocası olsun.

3Koca kendi borcunu karının önündä yapsın, hep ölä karı da kendi borcunu kocanın önündä yapsın.

4Karı diil çorbacı kendi güüdesinä, ama koca. Hep ölä koca da diil çorbacı kendi güüdesinä, ama karı.

5Biri-birinizdän atılmayın, salt kayıllıklan bir vakıda ayırı kalabilirsiniz, ki veriläsiniz duaya; ama sora enidän birleşin, ki zapsızlık beterinä şeytan denämesin sizi+.

6Bunu sizä vermeerim bir sımarlamak gibi, ama bir nasaat gibi+.

7Bän isteerim, ki hepsi insan benim gibi olsun, ama herkezin Allahtan var kendi baaşışı. Birisinä bir türlü, başkasına başka türlü verili+.

8O evlenmemişlerä hem dullara deerim, ani ii olur, ki benim gibi kalsınnar.

9Ama zaplayamarsaydılar kendilerini, ko evlensinnär. Zerä taa ii, ki evlensinnär, nekadar sevdaylan yansınnar+.

10Evlilerä deerim diil bän, ama Saabi: karı ayırılmasın kocasından+.

11Eer ayırıldısaydı, dursun evlenmedik, yada kendi kocasınnan barışsın. Koca da brakmasın kendi karısını+.

İnancı hem inansız karı-koca

12Öbürlerinä deerim bän, ama diil Saabi. Eer bir kardaşın karısı inansızsaydı, ama kayılsaydı onunnan yaşamaa, ayırılmasın karısından.

13Eer karının kocası inansızsaydı, ama istärseydi onunnan yaşamaa, ayırılmasın kocasından.

14Zerä o inansız koca ayozlanêr inancı karıdan, hem inansız karı ayozlanêr inancı kocadan. Başka türlü uşaklarınız pak olmayaceydılar, ama şindi onnar ayoz.

15Eer inansız taraf istärseydi ayırılmaa, ko ayırılsın. Bu halda kardaş yada kızkardaş diil baalı. Allah çaardı bizi yaşayalım uslulukta.

16Zerä neredän biläsin sän, karı, kurtarmayacan mı kocanı? Osa, koca, neredän bilersin, kurtarmayacan mı karını+?

Herkez kendi erindä

17Herkez yaşasın ölä, nicä Allah ona payetti, hem nicä Saabi onu çaardı. Bu sırayı erleştirdim hepsi kliselerdä.

18Eer birkimsey kesikliykän çaarıldısaydı, o kesikli kalsın. Eer birkimsey kesiksizkän çaarıldısaydı, o yapmasın kesiklik.+

19Kesiklik bişey diil, kesiksizlik dä bişey diildir. Aslı ne lääzım – tamannamaa Allahın sımarladıklarını+.

20Herkez ne halda çaarıldı, o halda da kalsın.

21Çırak mıydın, açan çaarıldın? Kahırlanma, ama eer boşanabilirseydin, taa ii olur, ki faydalanasın bu kolaylıktan.

22Kim çıraktı, açan Saabidän çaarıldı, o Saabidä serbest. Hep ölä kim serbestkän çaarıldı, o Hristozda çırak+.

23Siz satın alındınız bir büük paaylan. Onuştan olmayın çırak insannara+.

24Kardaşlar, herkez kalsın o halda Allahın önündä, ne halda çaarıldı.

Evlenmemişlär için

25Kızlar için bendä Saabidän yok emir. Ama bän bir nasaat vererim, çünkü edendim Saabidän acıyannık, ki inanç olayım+.

26Ölä sanêrım, ki şindiki sıkıntılara görä, ii olur, ki herbiri kalsın nicä bulunêr.

27Baalıysın mı karıylan? Ondan boşanmaa bakma. Boşandın mı karıdan? Aarama başka karı.

28Ama eer evlenärseydin, günah yapmêêrsın. Kız da, eer evlenärseydi, günah yapmêêr. Salt ki onnarın bu yaşamakta sıkıntıları olacek, da bän isteerim sizi bundan kurtarayım.

29Kardaşlar, tä ne isteerim sölemää: vakıt kısaldı. Şindän sora kimin var karısı, olsun nicä dä yok.

30Kim aalêêr, olsun aalamayannar gibi. Kim seviner, olsun sevinmeyennär gibi. Kim satın alêr, olsun onnar gibi, kimdä yok+.

31Kim faydalanêr bu dünneyin iiliklerindän, olsun, nicä onnar, kim faydalanmêêr, zerä dünneyin şindiki halı geçär+.

32Ama bän isteerim, ki siz olasınız kahırsız. Kim evlenmedi, kahırlanêr Saabinin işleri için. Bakêr, kendini Allaha beendirsin+.

33Ama evli kahırlanêr dünnä işleri için. Bakêr, kendini karısına beendirsin.

34Hep ölä ayırıklık var evli karının hem kızın arasında. Kız kahırlanêr Saabinin işleri için. Bakêr, nicä güüdesinnän hem duhunnan ayozlansın. Ama evli karı kahırlanêr dünnä işleri için. Bakêr, kendini kocasına beendirsin.

35Söleerim bunu sizin iiliiniz için, diil ki sizi sıkılayım, ama ki siz yakışıklı yaşayasınız hem herzaman bütün fikirinizlän Saabiyä izmet edäsiniz.

36Eer birkimsey sayarsaydı, ani diil yakışıklı, ki kızı gençliini geçirsin, lääzımsa evlensin, o yapsın nicä isteer, kızını eversin.

37Ama kimin yoksa zoru eversin kızını, kim kendi üreendä kaaviysä, da varsa nasıl yapsın istediinä görä hem üreendä kararladıysa, ki evermesin kızını, o ii yapêr.

38Ölä ki, kim everer kızını, ii yapêr, ama kim evermeer, taa ii yapêr+.

39Evli karı baalı zakonnan kocasına okadar vakıt, nekadar yaşêêr kocası. Ama eer kocası ölärseydi, ozaman karı serbest, var nicä evlensin, kimä isteer, ama salt ona, kim Saabinindir+.

40Ama benim düşünmemä görä, karı olur taa mutlu, eer evlenmedik kalarsaydı. Sanêrım, ani bendä dä var Allahın Duhu.

8

İdollara baaşlanmış kurbannar

8^1İdollara baaşlanmış kurbannar için bileriz, ani «hepsimizdä bilgi var», salt ki bilgi kabardêr, ama sevgi duhça kaavileer+.

2Kim sanêr, ani biler bişey, o bişey bilmeer, nicä lääzım bilsin+.

3Eer birkimsey sevärseydi Allahı, Allah onu biler+.

4Ölä ki, idollara baaşlanmış kurbannarın yaanısı için bileriz, ani idol bu dünnedä diil bişey, hem yok başka allah, bir Allahtan kaarä.

5Göktä hem erdä varsa başka denilän «allahlar», – dooru, ani çok allahlar hem saabilär var –

6bizdä salt bir Allah – Boba var. Ondan hepsi yaradılı, biz dä Onun için yaşêêrız. Hem bir Saabi – İisus Hristos. Hepsi Onun aracılıınnan yaradıldı, biz dä Onun aracılıınnan yaşêêrız+.

7Ama herkezindä yok bu bilgi. Kimisi alışıktı idollara baş iiltmää da büün, yaanı iyärkän, düşünerlär, ani yaanı idola baaşlanmış. Onnar incä üzlü, da bundan üzleri lekelener+.

8İmäk bizi Allaha yaklaştırmêêr. Eer iyärsäk, bişey kazanmêêrız, eer imärsäk, bişey kaybetmeeriz+.

9Sade bakın, sizin serbestliiniz olmasın bir köstek yufka inancılara.

10Zerä eer birkimsey, incä üzlü, görärseydi seni, kimdä var bilgi, oturarkan sofrada idol binasında, bu yapmaz mı, ki o da isin idollara baaşlanmış kurbannardan+?

11Butakım bu incä üzlü kardaş kaybelir senin bilgindän – o bir kardaş, kimin için öldü Hristos+.

12Eer butürlü günah yaparsaydınız kardaşlara karşı da incä üzlerini yaralarsaydınız, Hristoza karşı günah yapêrsınız.

13Ölä ki, eer imäk beterinä olarsaydı, ki kardaşım günaha girsin, ozaman hiç imäm yaanı, ki kardaşımı günaha sokmayım+.

9

Apostolun payı

9^1Diilim mi bän serbest? Diilim mi apostol? Görmedim mi bän İisusu, bizim Saabiyi? Diilsiniz mi siz – benim izmetimin meyvası Saabidä+?

2Eer başkası için diilseydim apostol, sizin için baarlem apostolum. Benim apostolluumun mühürü sizsiniz, çünkü inancıysınız Saabiyä.

3Butürlü dooru çıkarêrım kendimi onnara karşı, kim beni maanalêêr.

4Yok mu dooruluumuz, iyelim hem içelim+?

5Yok mu dooruluumuz, biz birär kızkardaş alalım, ki karımız olsun, nicä yapêr öbür apostollar, Saabinin kardaşları hem Kifa+?

6Ne, salt benim hem Varnavanın mı yok dooruluumuz işlämeyelim+?

7Kim cengä gider kendi harcınnan? Kim baa koyêr da emişindän imeer? Kim sürüyü otladêr da sürünün südündän içmeer+?

8Ne, sade adamcasına mı bunnarı söleerim? Bunu sölämeer mi Ayoz Zakon da?

9Moiseyin zakonunda yazılı: «Baalamayasın öküzün aazını harman düüyärkän». Ne, öküzlär için mi kahırlanêr Allah+?

10Osa maasuz bizim için mi lafeder? Elbetki, bizim için yazılı. Çünkü kim sürer, sürsün umutlan, hem kim harman düüyer, düüsün umutlan, ki payı da olacek harmandan+.

11Çünkü biz ektik sizdä duhça toomnar, büük iş mi olur, eer sizdän tencä biçärsäk+?

12Eer başkalarının dooruluu varsaydı, sizdän yardım alsınnar, bizim taa çok dooruluumuz yok mu? Ama biz bu dooruluktan faydalanmadık. Hepsini geçirdik, ki köstek olmayalım Hristozun İi Haberinin nasaat edilmesinä.

13Bilmeersiniz mi, ani ayoz izmetçilik yapan Ayoz binadan doyunêr. Kim izmetçi kurbannıkta, pay alêr ondan, ne var kurbannıkta.

14Hep ölä Saabi da sıraladı, kim nasaat eder İi Haberi, İi Haberdän yaşasınnar+.

15Ama bän bu dooruluklarımdan hiç birisindän bilä faydalanmadım. Bunnarı yazmêêrım, ki benim için bişey yapılsın, zerä bana taa ii öleyim, nekadar birkimsey boşa çıkarsın benim lafımı+.

16Eer nasaat edärseydim İi Haberi, yok neylän üüneyim, zerä bu benim borcum. Vay bana, eer nasaat etmärseydim!+

17Eer bunu kendi istediimdän yaparsaydım, baaşış edenärim. Eer zoruna yaparsaydım, yapêrım sade o izmeti, ne bana inandırılmış+.

18Ozaman ne baaşış bana olur? Bu, ani nasaat ederäk İi Haberi /Hristos için/, nasaat ederim ödeksiz, faydalanmayarak, İi Haberin nasaatçısı olarak, kendi dooruluumdan+.

19Zerä serbest olarak, kimseyin çıraa diilim, kendimi çırak herkezinä yaptım, ki taa çok insan kazanabileyim+.

20İudeylärlän bän iudey gibi kendimi götürdüm, ki iudeyleri kazanayım. Makar ki kendim Ayoz Zakonun zapında diilim, Zakonun zapında olannarlan sansın Zakonun zapında oldum, ki kazanabileyim Zakondan zaplı olannarı+.

21Onnarlan, kimdä Ayoz Zakon yok, oldum sansın bendä dä Zakon yok, ki kazanabileyim onnarı, kimdä Zakon yok, makar ki bän diilim bir adam, kimdä yok Allahın Zakonu, ama Hristozun zakonun zapındayım+.

22Yufkalarlan yufka oldum, ki yufkaları kazanabileyim. Herkezinnän hepsi oldum, ki kurtarabileyim baarlem kimisini+.

23Hepsini İi Haber için yapêrım, ki benim dä payım olsun İi Haberin iiliklerindän.

24Bilmeersiniz mi, ani kim yarışmakta yarışêr, hepsi kaçıp-yarışêr, ama salt birisi baaşış kazanêr? Siz ölä kaçın, ki baaşış kazanabiläsiniz!+

25Hepsi, kim yarışêr atletik oyunnarda, tutêrlar kendilerini zaplı herbir üzerä. Onnar bunu yapêrlar, ki bir sörpeşär feneț kazansınnar. Ama biz yapêrız, ki sörpeşmäz feneț kazanalım+.

26Onuştan bän kaçmêêrım, nicä birisi, kim bilmeer, nereyi dooru kaçêr. Boşuna yumuruklan düümeerim, nicä birisi, kim lüzgeri düüyer.

27Ama kendi güüdemi sert kullanêrım da zapta tutêrım. Zerä istämeerim, ki nasaat edip başkasına, sonda kendim bir tarafta kalayım.

10

İzrail bizä örnek

10^1Kardaşlar, istämeerim, habersiz kalasınız, ani hepsi bobalarımız bulut altında bulundular, da hepsi deniz içindän geçtilär.

2Hepsi bulutta hem denizdä vaatiz oldular, ki baalaşsınnar Moiseylän.

3Hepsi idi bir imektän, verili Ayoz Duhtan.

4Hepsi içti bir sudan, verili Ayoz Duhtan, zerä içtilär bir duhça Kanaradan, ani ardlarından gelärdi, o Kanara – Hristos.

5Hep okadar taa çoyunu onnardan Allah beenmedi, çünkü çolda kaybeldilär.

6Onnarlan bunnar hepsi oldu, ki bizä örnek olsunnar, ki istämeyelim kötülük yapmaa, onnar gibi.

7Baş iiltmeyin idollara, onnardan kimi gibi, nicä yazılı: «İnsan oturdu imää hem içmää, sora, kalkıp, oynayıp, sefalanmaa başladı».

8Orospulaa düşmeyelim, nicä onnardan kimi düştü, da bir gündä irmi üç bini erä serildi.

9Denämeyelim Saabiyi, nicä onnardan kimisi denedi da yılannardan öldürüldülär.

10Mırıldamayın, nicä onnardan kimi mırıldadı da telef oldular ölüm angilindän.

11Bunnar onnarlan oldu, ki bizä örnek olsun, bizim için yazıldı, ki akıl üürenelim biz, kim etişti bitki vakıtlara+.

12Butakım, kim sanêr, ani ayakça durêr, baksın düşmesin+.

13Sizä geldi denemeklär, hep ölä, nicä herkezinä geler. Allah inanç da kolvermäz, ki kuvedinizdän zeedä denenmiş olasınız. O denemäk vakıdı hazırlayacek sizä bir çıkış yolu, ki dayanabiläsiniz+.

İdollar hem komka

14Onuştan, sevgili kardaşlarım, sakının idollara baş iiltmektän+.

15Lafederim, nicä akıllı insannara, siz kendiniz düşünün, ne söleerim.

16İisözlenmiş çölmek, angısını iisözleeriz, diil mi paydaşlık Hristozun kanından? Ekmek, angısını kırêrız, diil mi paydaşlık Hristozun güüdesindän+?

17Çünkü bir ekmek, biz dä çokluk bir güüdeyiz, zerä hepsimiz paydaşız bir ekmektän+.

18Bakın onnara, kim tencesinä İzrail senselesindän. Onnar, kim kurbannardan pay alêr, paydaş olmêêr mı kurbannıktan da?

19Ne isteerim sölemää? Kurbanın, idola baaşlanmış, saygılıı var mı? Yada idolun var mı saygılıı+?

20Olmaz! Bunu deerim: çünkü tayfännar kurbannarını baaşlêêr fena duhlara, ama diil Allaha. Bän istämeerim, ki siz paydaş olasınız fena duhlarlan.

21Yok nasıl içäsiniz hem Saabinin çölmeendän, hem fena duhların çölmeendän. Yok nasıl paydaş olasınız hem Saabinin sofrasından, hem dä fena duhların sofrasından+.

22Neçin isteeriz Saabiyi gücendirmää? Ne, biz Saabidän taa kaaviyiz mi?

Hepsini yapın Allahın metinnii için

23«Hepsini düşer yapayım», – deersiniz, ama hepsi faydalı olmaz. «Hepsini düşer yapayım», – deersiniz, ama hepsi duhça kaavilemäz+.

24Kimsey bakmasın sade kendi faydasını, ama herkezi baksın başkasının da faydasını+.

25İyin herbir yaanıdan, ani panayırda satılêr, hiç soruşturmayarak, ki üzünüz pak olsun+.

26Zerä «bütün er hem ne er üstündä – hepsi Saabinindir».

27Eer inansızlardan biri sizi sofraya teklif edärseydi, da siz gitmää kayıl olursaydınız, iyin, ne önünüzä koyaceklar, hiç soruşturmayarak, ki üzünüz pak olsun+.

28Ama eer birkimsey deyärseydi: «Bu yaanı idola baaşlanmış», ozaman imeyin söleyenin hatırı için, ki üzünüz pak olsun /Zerä er hem ne var er üstündä – hepsi Saabinindir/.

29Lafederim, diil ani sizin üzünüz pak olsun, ama onun üzü pak olsun. Zerä neçin benim serbestliim sıkılansın başkasının üzü için?

30Eer bän, şükür edip, iyärseydim, nedän beni maanalasınnar imäk için, angısı için şükür ederim+?

31Ölä ki, hepsi, ne iyersiniz hem içersiniz, hem hepsi, ne yapêrsınız, hepsini yapın Allahın metinnii için+.

32Olmayın köstek ne iudeylerä, ne urumnara, ne dä Allahın klisesinä+.

33Bän bakêrım her taraftan beendireyim kendimi herkezinä, zerä bakmêêrım kendi faydamı, ama çokluun faydasını, ki onnar kurtulsunnar+.

11

11^1Bendän örnek alın, nicä bän Hristozdan örnek alêrım+.

Sıra klisedä

2Metederim sizi, kardaşlar, ani her taraftan aklınıza getirersiniz beni hem ani koruyêrsınız üüretmekleri ölä, nicä üürettim sizi.

3Ama isteerim biläsiniz, ani herbir adamın başı – Hristos, karının başı – kocası, ama Hristozun başı – Allah+.

4Herbir adam, kim dua eder yada prorokluk eder uzun saçlan[*], kendi başını ikramsızlêêr.

5Hem herbir karı, kim dua eder yada prorokluk eder açık başlan, ikramsızlêêr kendi başını. Bölä bir karı traş olmuş karı gibi olur+.

6Eer karı istämärseydi örtünmää, ozaman kırkınsın. Ama eer utanırsaydı kırkınsın yada traş olsun, ozaman örtünsün.

7Adam diil lääzım örtsün başını[*], çünkü adam – Allahın benzemesi hem metinniidir. Ama karı – adamın metinnii+.

8Zerä adam alınmadı karıdan, ama karı alındı adamdan+.

9Adam yaradılmadı karı için, ama karı yaradıldı adam için+.

10Onuştan, angillerin hatırı için, karı kendi başını lääzım tertipli tutsun[*].

11Ölä ki, Saabidä ne karı adamsız, ne adam karısız+.

12Çünkü, nicä karı adamdan yaradıldı, adam da karıdan duuêr, bunnar hepsi Allahtandır.

13Kararlayın siz kendiniz: yakışıklı mı, bir karı dua etsin Allaha açık başlan?

14Acaba sizi sıra kendisi üüretmeer mi, ani utançtır bir adam uzun saç taşısın.

15Ama karı için uzun saç bir üünmäktir, zerä saç verili karıya örtü erinä.

16Eer birkimsey istärseydi çekişmää, bilsin, ani ne bizdä, ne dä Allahın kliselerindä yok bölä alışmak.

Komka

17Bunnarı söleyeräk, metetmeerim sizi, zerä toplanmaklarınız diil ii, ama zarar getirer.

18İlk, ne işiderim, ani klisä toplanmaklarında uyuşmazlık olêr aranızda. Bunu biraz inanêrım+.

19Zerä lääzım olsun bölümnär sizin aranızda, ki üzä çıksın, kim aranızdan beenilmiş+.

20Açan toplanêrsınız bireri, bu diil, ki iyäsiniz Saabinin sofrasından.

21Zerä herkezi çalışêr öbürlerindän ileri isin kendi imeesini. Ölä ki, birisi kalêr aaç, ama öbürü sarfoş olêr.

22Ne, yok mu nicä evdä iyäsiniz hem içäsiniz? Neçin aşaalandırêrsınız Allahın klisesini da utandırêrsınız onnarı, kimdä yok bişey? Ne deyim sizä? Metedeyim mi sizi? Bu üzerä yok neylän metedeyim!

23Ne sizi üürettim, onu Saabidän kablettim, ani Saabi İisus o gecä, açan satılmış oldu, aldı bir ekmek,+

24şükür edip Allaha, kırdı onu da dedi: «/Alın, iyin,/ bu – Benim güüdäm, ani /falanêr/ sizin için. Bunu yapasınız Benim anılmam için»+.

25Hep ölä, imektän sora, aldı çölmää da dedi: «Bu çölmek – eni baalantı, ani kuvedä girer Benim kanımnan. Bunu herzaman yapasınız, kaç kerä içeceniz, Benim anılmam için»+.

26Zerä kaç kerä iyeceniz bu ekmektän hem içeceniz bu çölmektän, Saabinin ölümünü anasınız, O gelincä.

27Onuştan, kim yakışıksız iyer bu ekmektän hem içer Saabinin çölmeendän, Saabinin güüdesinä hem kanına karşı kabaatlı kalêr+.

28Herkezi aaraştırsın kendi-kendini da ölä isin bu ekmektän hem içsin bu çölmektän.

29Zerä kim iyer hem içer, tanımayarak, ani bu Saabinin güüdesidir, bu imäklän hem içmäklän başına ceza getirer.

30Onuştan sizin aranızda var çok yufka hem hasta, kimisi dä geçindi.

31Eer kendi-kendimizi aaraştırarsaydık, Allah bizi cezalamaz.

32Saabi bizi, daava edip, cezaylan üüreder, ki sonda dünneylän bilä kabaatlı olmayalım.

33Onuştan, kardaşlar, açan sofraya toplanêrsınız, biri-birinizi bekleyin.

34Eer birkimsey aaçsaydı, evdä isin, ki açan toplanêrsınız, Allahtan daavalı olmayasınız. Kalan işleri sıraya koyacam, açan gelecäm.

12

Duhun baaşışları

12^1Kardaşlar, istämeerim, habersiz kalasınız Duhun baaşışlarından+.

2Bilersiniz, açan siz taa tayfändınız, yolu şaşırıp, baş iildärdiniz dilsiz idollara+.

3Onuştan isteerim, annayasınız, ani kimsey, kim Allahın Duhunnan lafeder, yok nasıl betvalasın İisusu, hem kimsey deyämäz Ona «Saabi İisus», salt Ayoz Duh+.

4Var çok türlü baaşışlar, ama hepsi bir Duhtan+.

5Var çok türlü izmetlär, ama salt bir Saabi+.

6Var çok türlü işlemeklär, ama Allah bir, Kim herkezdä hepsini yapêr+.

7Herkezä veriler baaşış, angısından Ayoz Duh açılêr, ki fayda getirsin.

8Birisinä Duhlan veriler, aarifçesinä lafetsin, başkasına veriler, bilgili lafetsin hep o Duhlan.

9Hep o Duhtan birisinä veriler inan, başkasına hep o Duhtan beceriklik hastaları alıştırmaa+.

10Taa başkasına veriler kuvet, ki yapsın kudretli işlär, başkasına – prorokluk etsin, başkasına – duhları tanısın, başkasına hertürlü dillär veriler, başkasına beceriklik, dilleri çevirsin+.

11Hepsi bunnarı yapêr bir Duh, Angısı herkezinä payeder, nicä Kendi isteer.

Güüdenin birlii

12Nicä güüdä bir, ama ekleri çok, da çok eklerdän bir güüdä kurulu, hep ölä Hristozda da+.

13Hepsimiz vaatiz olduk bir Duhlan, ki bir güüdä olalım, olsun iudey, olsun urum, olsun çırak, olsun serbest, hepsimiz bir Duhtan sulanmışız+.

14Zerä güüdä diil bir ektän, ama toplu çok ektän.

15Eer ayak deyärseydi: «Çünkü diilim el, diilim güüdedän», ne, bu beterä olmaz mı güüdedän?

16Eer kulak deyärseydi: «Çünkü diilim göz, diilim güüdedän», ne, bu beterä olmaz mı güüdedän?

17Eer bütün güüdä olaydı sade göz, ne olaceydı işitmäklän? Eer bütün güüdä olaydı salt kulak, ne olaceydı koku duygusunnan?

18Ama Allah erleştirdi herbir eki güüdedä ölä, nicä Kendi istedi.

19Eer hepsi bir ek olaydı, ozaman ne olaceydı güüdeylän?

20Dooru, ani ek çok, ama güüdä bir.

21Göz yok nasıl desin elä: «Sän diil lääzımsın bana». Hep ölä baş yok nasıl desin ayaklara: «Yok lääzımnıım sizin için».

22Buna karşı, güüdenin ekleri, ani görüner taa yufka, mutlak bizä lääzım.

23Hem güüdenin eklerinä, angılarını taa ayıp sayêrız, taa çok ikram vereriz, da eklerimizä, ani diil gözäl, maasuz kahır güderiz.

24Gözäl eklerin yok lääzımnıkları donaklık için. Ama Allah ölä güüdeyi yaptı, ki taa çok hatır verilsin o eklerä, angıları taa az ikramda,

25ki güüdedä ayırıklık olmasın, ama eklär birtürlü zaamet gütsünnär biri-birileri için.

26Eer zeetlenärseydi bir ek, hepsi eklär onunnan barabar zeetlenerlär. Eer bir ek ikramnanarsaydı, hepsi eklär onunnan barabar sevinerlär+.

27Siz Hristozun güüdesi, hem ayırı-ayırı bu güüdenin ekleriysiniz+.

28Allah erleştirdi klisedä ilkin apostolları, ikinci – prorokları, üçüncü – üüredicileri, sora onnarı, kim kudretli işlär yapêr; sora onnarı, kimin baaşışı var hastaları alıştırmaa; onnarı, kim yardım eder; onnarı, kim kullanêr; onnarı, kim lafeder hertürlü dillerdä+.

29Ne, hepsi mi apostol? Hepsi mi prorok? Hepsi mi üüredici? Hepsi mi yapabiler kudretli işlär?

30Hepsi mi hastaları alıştırabiler? Hepsi mi lafedäbiler başka dillerdä? Hepsi mi dilleri çeviräbiler?

31Çalışın taa üstün baaşışları kabletmää. Da bän gösterecäm sizä en ii yolu+.

13

Sevgi

13^1Eer lafedärseydim insan dilindä yada angil dilindä, ama sevgim yoksaydı, bir ötär bakırım eki bir uuldar kimvalım.

2Eer bendä varsaydı prorokluk beceriklii, eer bilirseydim hepsi saklı işleri hem edendiseydim bütün bilgiçlii, eer varsaydı büük inanım, bayırları da erindän diiştireyim, ama yoksaydı sevgim, ozaman bän bişey diilim+.

3Eer bütün varlıımı baaşlarsaydım, ki doyurayım fukaaraları, eer güüdemi ateşä verirseydim[*], ama sevgim yoksaydı, bana bundan hiç bir fayda olmaz.

4Sevgi çok dayanar, iilik yapar, sevgi kıskanmar, üünmär, kabarmar.

5Sevgi kötü kendini götürmär, aaramar fayda kendisinä, tez üfkelenmär, küsü tutmar,

6kötülää sevinmär, ama aslılaa sevinir.

7Sevgi hepsini örter, hepsini inanêr, hepsinä umut eder, hepsinä dayanêr.

8Sevgi hiç durgunmar. Prorokluk sona gelecek, dillär susacek, bilgiçlik kaybelecek,

9zerä bizim bilgiçlik kederli, bizim prorokluk diil taman.

10Ama açan tamannık gelecek, ozaman hepsi, ne kederli, yok olacek.

11Uşakkan, bän uşakçasına lafedärdim, uşakçasına düşünärdim. Ama olgunnandıynan, uşak işlerindän brakıldım+.

12Şindi hepsini, nicä bir dumannı şişedän göreriz, ama ozaman görüşecez üz-be-üz. Şindi benim bilgiçliim kederli, ama ozaman Allahı tanıyacam ölä, nicä bän tanınmışım+.

13Şindi kalêr bunnar üçü: inan, umut hem sevgi, ama sevgi onnardan taa büük.

14

Başka dillerdä lafetmäk

14^1Sevginin ardına gidin, ama çalışın duhça baaşışları edenmää, en çok prorokluk etmää+.

2Kim lafeder başka dildä, lafetmeer insana, ama Allaha, zerä kimsey onu annamêêr. O duhlan saklı işlär lafeder.

3Ama kim prorokluk eder, o lafeder, ki insanı kaavilesin, havezlendirsin hem hoşlandırsın.

4Kim lafeder başka dildä, kendini kaavileer, ama kim prorokluk eder, kaavileer kliseyi.

5İsteerim, hepsiniz lafedäsiniz başka dillerdä, ama taa çok isteerim, prorokluk edäsiniz. Kim prorokluk eder, o taa büük, nekadar biri, kim lafeder başka dildä, eer bu dili çevirmärseydi, kliseyi kaavilendirsin deyni.

6Şindi, kardaşlar, eer, gelip sizä, başlarsaydım lafetmää başka dildä, ama lafım yapmarsaydı, ki edenäsiniz Allahtan açıklamak, bilgi, prorokluk yada bir üüretmäk, ne fayda sizä getirecäm?

7Cansız işlär dä, angıları ses vererlär, çırtma yada arfa, eer vermärseydi ayırı seslär, kim tanıyabilir, ne hava çalınêr bu çırtmaylan yada arfaylan?

8Eer truba bellisiz bir ses verärsä, kim cenk için hazırlanar?

9Hep ölä siz dä, eer dilinizlän annaşılmaz laflar sölärseydiniz, nasıl annaşılar, ne söleersiniz? Siz ozaman sansın lüzgerä lafedersiniz!

10Dooru, ani dünnedä çok türlü dil var. Hiç bir dil annamasız diildir.

11Ama eer bilmärseydim lafların annamasını, bän yabancıyım lafedenä, lafedän dä bana yabancı.

12Hep ölä siz dä, çünkü çalışkansınız edenmää Duhun baaşışlarını, çalışın zeedelenmää baaşışlarlan, ani kliseyi kaavileer.

13Onuştan, kim lafeder başka dildä, dua etsin, ki çeviräbilsin, ne lafeder.

14Zerä açan dua ederim başka dildä, benim duhum dua eder, ama fikirim fayda edenmeer.

15Ozaman ne yapayım? Dua edeyim duhlan, dua edeyim aklımnan da, türkü çalayım duhlan, türkü çalayım aklımnan da+.

16Eer sän şükür edärseydin sade duhlan, sıradan adam, orada bulunan, nasıl «Amin» deyäbilir senin şükür etmenä? Zerä o annamadı, ne söledin+.

17Beki sän ii şükür edersin, ama bu şükür o adama yardım etmeer.

18Şükür ederim Allaha, ani bän taa çok lafederim başka dillerdä, nekadar siz hepsiniz.

19Ama klisedä taa çok isteerim söleyim beş laf benim aklımnan, ki başkalarını da üüredäbileyim, nekadar söleyim on bin laf başka dildä.

20Kardaşlar, fikirlän uşak gibi olmayın, kötülää küçük evlat gibi olun, ama fikirlän olun olgun adam+.

21Ayoz Zakonda yazılı: «„Lafedecäm bu halka yabancı dillärlän hem yabancıların aazından, ama hep okadar Beni seslämeyeceklär“, – deer Saabi».

22Belli, ki başka dildä lafetmää diil nışan inancılar için, ama inansızlar için. Prorokluk sa nışan inancılar için, ama diil inansızlar için+.

23Eer toplanarsaydı bütün klisä bireri, da herkezi başlarsaydı başka dillerdä lafetmää, ama bir sıradan insan yada inansız adam gelirseydi toplantınıza, demeyeceklär mi, ani siz deliysiniz+?

24Ama prorokluk edärseydi hepsi, da gelärseydi bir inansız, yada sıradan bir insan, o hepsindän azarlanır hem hepsindän daavalı olur.

25Ölä ki, onun üreendeki saklı işleri belli olêr, o, düşüp üzükoynu, baş iildecek Allaha hem deyecek, ani hakına Allah aranızdadır.

26Ozaman ne yapalım, kardaşlar? Açan bireri toplanêrsınız, herkezinizdä var bir psalma, bir üüretmäk, bir açıklamak, başka dildä lafetmäk eki dilleri çevirmäk. Hepsi bunnar olsun klisenin kaavilenmesi için+.

27Eer birkimsey lafedärsä başka dildä, lafetsinnär sıravardır iki-üç kişi, birisi dä çevirsin, ne sölener.

28Eer yoksaydı kim çevirsin, başka dildä lafedän sussun klisedä, kendi-kendinä hem Allaha lafetsin.

29Proroklardan lafetsin iki-üç kişi, kalanı da aaraştırsın, ne sölener+.

30Eer Allahtan bir açıklamak gelärseydi oturannardan öbürünä, ilkinkisi sussun.

31Hepsiniz var nasıl biri-birinin ardına prorokluk edäsiniz, ki hepsi üürenip, hepsi üreklensinnär.

32Prorokların duhları prorokların zapındadır.

33Zerä Allah diil sırasızlık Allahı, ama usluluk Allahı. Bu sıra kullanılêr Allahın ayoz halkının herbir klisesindä.

34/Sizin/ karılar klisä toplantılarında sussunnar, zerä onnara izin verilmär, lafetsinnär, ama nicä yazılı zakonda, sesleyici olsunnar+.

35Eer üürenmää istärseydilär bişey, evdä kendi kocalarına sorsunnar, zerä utançtır, ki karı lafetsin klisä toplantısında.[*]

36Ne, Allahın sözü ilk sizdän, korinflilerdän mi çıktı yada salt sizä mi etişti?

37Eer birkimsey sayarsaydı kendini prorok, Duhtan kullanılı, ozaman lääzım annasın, ani ne yazêrım sizä, Saabinin sımarlaması.

38Ama eer birkimsey bunu esap almarsaydı, onu da esaba almayın!

39Ölä ki, kardaşlar, çalışın prorokluk etmää, ama onnarı, kim başka dillerdä lafeder, durgutmayın+.

40Salt ki hepsi yakışıklı hem sıraya görä uygun yapılsın+.

15

Hristos dirildi

15^1Kardaşlar, isteerim aklınıza getireyim İi Haberi, angısını nasaat ettim sizä, angısını siz kablettiniz hem angısına baalı kaldınız.

2İi Haberlän kurtulêrsınız, eer sıkı tutunarsaydınız ondan, ne sizä nasaat ettim. Başka türlü naafilä inandınız+.

3Sizi üürettim o en büük işleri, ne kendim dä kablettim, ani Hristos öldü bizim günahlar için, nicä yazılı Ayoz Yazılarda.+

4O gömüldüktän sora üçüncü günü dirildi, nicä yazılı Ayoz Yazılarda.

5İlkin Kifaya gösterildi, sora onikisinä dä+.

6Ondan sora gösterildi bir zamanda beşüz kardaştan zeedesinä. Onnardan çoyu taa yaşêêr, ama bir boyu geçindi.

7Sora gösterildi İakova hem hepsi apostollara+.

8Hepsindän sora gösterildi bana da, nicä bir vakıtsız duulmuşa+.

9Zerä bän en küçüküm apostollardan, kim hiç etmeer sayılsın apostol, zerä kooladım Allahın klisesini+.

10Ama şindi neysäm, Allahın iivergisinnän öleyim. Onun iivergisi benim için naafilä olmadı. Bän işledim taa çok hepsi apostollardan – doorusu, diil bän, ama Allahın iivergisi, ani benimnän işleer+.

11Ölä ki, bän mi, onnar mı, biz bölä nasaat ederiz, siz dä ölä inandınız.

Ölülerin dirilmesi

12Çünkü nasaat ediler, ani Hristos dirildi ölüdän, ozaman ne için sizin aranızdan kimisi deer, ani ölülär dirilmeyecek+?

13Eer ölülär dirilmärseydilär, Hristos da dirilmedi.

14Eer dirilmediseydi Hristos, ozaman bizim nasaat naafilä, inanınız da boşuna.

15Çıkêr, ki biz Allahın yalancı şaatlarıyız, zerä şaatlık ettik, ani Allah diriltti Hristozu. Ama çıkêr, ani Onu diriltmedi, eer ölülär hakına dirilmärseydilär.

16Zerä, eer ölülär dirilmärseydilär, ozaman Hristos da yoktu nasıl dirilsin.

17Eer Hristos dirilmediseydi, sizin inan naafilä, siz kalêrsınız günahlarınızlan+.

18Çıkêr, ani kim geçindi, inanarak Hristoza, onnar kaybeldilär+.

19Eer salt bu ömürdä umutlanarsaydık Hristoza, ozaman biz hepsindän en kısmetsiz.

20Ama doorusu, Hristos ölüdän dirildi, ölennerdän ilk+.

21Çünkü ölüm geldi bir adamnan, hep ölä bir adamnan ölüdän dirilmäk geldi+.

22Nicä hepsi Adamda öler, ölä dä hepsi Hristozda ömür bulacek.

23Salt ki herkezi sırasınca dirilecek. İlkinki Hristos, sora onnar, kim Hristozun, Onun gelmesindä+.

24Sora zamanın bitkisi olacek, nezaman Hristos Padişahlıı Allah Bobanın elinä verecek, nezaman yok edecek hertürlü çorbacılıı, hertürlü zaabitlii hem kuvedi+.

25Zerä O lääzım padişahlık etsin, ki bitkidä Allah koysun hepsi duşmannarını Onun ayakları altına+.

26En bitkinci duşman, ani yok edilecek, – ölümdür.

27Dooru, ani Allah «koydu hepsini Onun ayakları altına». Ama açan dener «hepsini koydu», belli, ki Allahtan kaarä, Kim hepsini verdi Onun zaplıına+.

28Açan hepsi verildi Onun zaplıına, ozaman Kendi Ool da verilecek Allahın zaplıına, Kim öncä verdiydi hepsini Onun zaplıına, ki Allah olsun hepsindän en üstün+.

29Başka türlü, eer ölülär dirilmäzseydilär, ne yapacek onnar, kim vaatiz olêr ölülär için? Ozaman neçin vaatiz olmaa ölülär için?

30Neçin dayma titsiliktä bulunalım+?

31Kardaşlar, bän her gün ölerim. Bunu deerim, çünkü üünerim sizin için Saabimiz İisus Hristozda+.

32Eer bän insan düşünmelerinä görä düüştümsä canavarlarlan Efes kasabasında, ozaman bana ne fayda? Eer ölülär dirilmärsä, ozaman «iyelim hem içelim, zerä yaarına ölecez».

33Aldanmayınız, «kötü kafadarlık bozêr ii karakteri».

34Nicä düşer, gelin kendinizä, günaha girmeyin. Zerä kimisi sizdän Allahı tanımêêr. Bunu söleerim, ki utandırayım sizi+.

Nesoy güüdeylän dirilecez

35Beki birkimsey soracek: «Ölülär nesoy diriler? Dünneyä nesoy güüdeylän döneceklär?»

36Sän, fikirsiz! Ne ekersin, eer öncä ölmäzseydi, yaşamaya gelmäz+.

37Açan ekersin, ekmeersin güüdeyi, ne sora çıkacek, ama sözgelişi bir toom, bir booday toomu yada bir başka toom.

38Sora Allah bu tooma güüdä verer, nicä isteer, – herbir tooma kendi güüdesini.

39Herbir ten diildir birtürlü. İnsan teni bir, hayvan teni başka, kuş teni dä taa başka, balık teni dä başka.

40Hep ölä, var gökteki güüdelär, hem var erdeki güüdelär dä. Ama göktekilerin yalabıklıı başka, erdekilerin dä başka.

41Günün yalabıklıı bir türlü, ayın yalabıklıı başka türlü, yıldızların yalabıklıı taa da başka türlü. Yıldızların yalabıklıkları ayırı-ayırı.

42Hep ölä ölülerin dirilmesi olacek. Güüdä, gömülüp[*], çürüyer, ama, dirilip, çürüksüz olacek+.

43Gömülän güüdä saygısızdır, dirilän güüdä metinni olacek; gömülän yufkadır, dirilän kuvetli olacek.

44Gömüler bir ten güüdä, diriler duhça güüdä. Nicä var ten güüdä, ölä var duhça güüdä dä.

45Nicä yazılı: «İlk Adam bir yaşayan can oldu». Son Adam sa ömür verän bir duh oldu+.

46İlkinkisi diil duhça, ama ten. Duhça olan sora geler.

47İlk insan erdän, topraktan oldu. İkinci insan – /Saabi/ göktän+.

48Nasıl topraktan insan, ölä topraktan olannar da. Nasıl gökteki İnsan, ölä göktä olannar da.

49Nicä benzeeriz topraktan insana, hep ölä benzeyecez gökteki İnsana da+.

50Ne isteerim sölemää, kardaşlar, ani ten hem kan yok nasıl mirasçı olsun Allahın Padişahlıında. Yok nasıl çürüyän güüdä mirasçılık alsın çürüksüzlää.

51Söleerim sizä bir saklı iş. Hepsimiz ölmeyecez, ama hepsimiz diişecez+

52birdän, bir göz kıpımında, açan sonda truba baardılacek. Zerä truba baardılacek, ölülär dirilecek, ki ölmesinnär, biz dä diişecez+.

53Zerä bu çürüyän güüdä lääzım kaplansın çürüksüzlüklän, hem bu ölümnü güüdä donansın ölümsüzlüklän+.

54Açan bu çürüyän güüdä kaplanacek çürüksüzlüklän, hem bu ölümnü güüdä donanacek ölümsüzlüklän, ozaman tamannanacek, ne yazılı: «Ölüm ensenmiş oldu da yok edildi».

55Ölüm, neredä senin ensemän? Neredä senin zihirli iinän+?

56Ölümün zihirli iinesi – günahtır, ama günah alêr kuvedini Ayoz Zakondan.+

57Şükür Allaha, ani verer bizä ensemäk bizim Saabi İisus Hristozun aracılıınnan!+

58Onuştan, sevgili kardaşlarım, olun kaavi, sendellämeyin, herzaman çalışın Saabinin işindä, zerä bilersiniz, ani sizin çalışmanız Saabidä naafilä olmayacek.

16

Kardaşlara yardım

16^1Dönelim yardıma, ne toplanacek Allahın ayoz insanı için. Siz yapın ölä, nicä sıraladım Galatiya kliselerindä+.

2Herkeziniz haftanın ilk günü[*] koysun bir tarafa kendi gelirindän, nekadar kolaylıı var, da korusun, ki bän geldiynän, olmasın yardım toplanması+.

3Açan gelecäm, kimi seçeceniz, onnarı kiyatlarlan yollayacam, götürsünnär sizin baaşışlarınızı İerusalimä+.

4Eer uygun olursa, ki bän dä gideyim, ozaman benimnän gelirlär.

Pavlinin maasuz istedikleri

5Sizä gelecäm, açan Makedoniyadan geçecäm, zerä bän geçerim Makedoniyadan+.

6Beki sizdä bir vakıt kalacam, beki dä kışlayacam, eer siz beni geçirärseniz, nereyi gidecäm.

7Zerä bän istämeerim görüşeyim sizinnän salt geçeräk, ama umutlanêrım sizdä kalayım bir parça vakıt, eer Saabi izin verirsä.

8Efes kasabasında duracam Ellinci günü yortusunadan,+

9zerä bana açıldı bir geniş kapu büük işlär için, ama karşı durannar da çok.

10Eer gelärseydi sizä Timofey, bakın, o korkusuz olsun aranızda. Zerä o yapêr Saabinin işini, nicä dä bän+.

11Onuştan kimsey onu paasızlandırmasın, ama geçirin onu usluluklan, ki gelsin bana, zerä bän bekleerim onu kardaşlarlan.

12Kardaş Apollosa çok yalvardım, ki gitsin kardaşlarlan sizä, ama o hiç istämedi şindi gitsin. O gidecek, nezaman vakıdı uyacek+.

13Kuşku olun, inanda kaavi durun, girgin hem kuvetli olun+.

14Hepsini sevgiylän yapın+.

15Yalvarêrım sizä, kardaşlar, – siz bilersiniz Stefanın evdekilerini, onnar Ahayada ilk inancılar da verildilär, ki Allahın ayoz halkına izmet etsinnär –+

16butürlü insannarı sesleyin hem hepsini, kim onnarlan işleer hem çalışêr+.

17Bän sevindim, açan Stefan, Fortunat hem Ahaik geldilär. Onnar bana unutturdular sizinnän olmamazlıımı,

18zerä onnar beni dä, sizi dä duhça serinnettilär. Onuştan busoy insannarı paaya koyun.

19Selämneerlär sizi Asiya dolayında kliselär. Sizä çok seläm yollêêrlar Akila hem Priskilla kliseylän bilä, ani onnarın evindä+.

20Hepsi kardaşlar seläm sizä yollêêrlar. Selämneyin biri-birinizi ayoz öpüşlän+.

21Bän, Pavli, bu selämneri yazêrım kendi elimnän+.

22Eer birkimsey sevmärseydi Saabi İisus Hristozu, olsun betvalı. Marana fa[*]!+

23Saabi İisusun iivergisi olsun sizinnän.

24Benim sevgiliim İisus Hristozda sizinnän hepsinizlän. /Amin./ |<page>

* 2:1 Saklı haber: kimi tekstlerdä «şaatlık».

* 6:1 İnansızlara – urumca «diil doorulara».

* 6:9 «Gomoseksualistlär» iki urumca laftan çevirili.

* 11:4 Uzun saçlan – eki «başında bişeylän».

* 11:7 Örtsün başını – eki «uzatsın saçını».

* 11:10 Karı kendi başını lääzım tertipli tutsun – urumca «karının lääzım zaabitlii olsun kendi başı üstündä».

* 13:3 Ateşä verirseydim: bir çok eski teksttä «verirseydim üüneyim deyni».

* 14:34-35 Bu sıralar kimi tekstlerdä 40-cı sıradan sora geler.

* 15:42-44 Gömülmää – urumca «ekilmää».

* 16:2 Haftanın ilk günü – pazar günü.

* 16:22 Marana fa – arameycä laf, annaması «Saabimiz, gel!»

+ 1:2 Yaptıklar 18:1-17, Romalılara 1:7

+ 1:5 2 Korіnflіlerä 8:7, 2 Korіnflіlerä 9:11

+ 1:7 Luka 17:30, 1 Salonіklіlerä 3:13, 1 Salonіklіlerä 4:16-18, Fіlіplіlerä 3:20

+ 1:8 Fіlіplіlerä 1:6

+ 1:9 İoan 17:21, 1 İoanın 1:3, 1 Salonіklіlerä 5:24, 2 Salonіklіlerä 3:3, Çıfıtlara 10:23

+ 1:10 1 Korіnflіlerä 11:18

+ 1:11 1 Korіnflіlerä 3:3

+ 1:12 Yaptıklar 18:24, Yaptıklar 19:1, 1 Korіnflіlerä 3:4-5, 1 Korіnflіlerä 4:6, 1 Korіnflіlerä 6:12, Tіta 3:13, İoan 1:42

+ 1:13 Efeslіlerä 4:4-5
+ 1:14 Yaptıklar 18:8, Romalılara 16:23
+ 1:16 1 Korіnflіlerä 16:15
+ 1:17 2 Korіnflіlerä 10:10

+ 1:18 1 Korіnflіlerä 2:1, 2 Korіnflіlerä 2:15, Romalılara 1:16

+ 1:20 Romalılara 1:22, 1 Korіnflіlerä 3:19

+ 1:22 Matfey 12:38, Mark 8:11, İoan 2:18, İoan 4:48, İoan 6:30

+ 1:23 Galatіyalılara 5:11
+ 1:24 1 Korіnflіlerä 2:7, Koloslulara 2:3
+ 1:28 İakovun 2:5
+ 1:29 Romalılara 3:27, Efeslіlerä 2:9
+ 1:30 Efeslіlerä 1:7, Fіlіplіlerä 3:9
+ 1:31 2 Korіnflіlerä 10:17

+ 2:1 1 Korіnflіlerä 1:18, 2 Korіnflіlerä 2:15

+ 2:2 Galatіyalılara 6:14

+ 2:3 2 Korіnflіlerä 11:30, 2 Korіnflіlerä 12:5, Galatіyalılara 4:13

+ 2:4 1 Korіnflіlerä 4:20
+ 2:5 2 Korіnflіlerä 4:7, 2 Korіnflіlerä 6:7
+ 2:6 Fіlіplіlerä 3:15
+ 2:7 Koloslulara 2:3
+ 2:8 İoan 7:48, Yaptıklar 13:27
+ 2:10 Matfey 16:17, 1 İoanın 2:20
+ 2:12 Romalılara 8:15
+ 2:13 2 Korіnflіlerä 1:12, İoan 6:45
+ 2:14 İoan 14:17, Romalılara 8:7
+ 2:16 Romalılara 11:34
+ 3:2 1 Petrіnіn 2:2, Çıfıtlara 5:13

+ 3:3 1 Korіnflіlerä 1:10-11, Galatіyalılara 5:19-20

+ 3:5 Yaptıklar 18:24, Yaptıklar 19:1, 1 Korіnflіlerä 1:12, 1 Korіnflіlerä 4:6, 1 Korіnflіlerä 16:12, Efeslіlerä 3:7, Koloslulara 1:25

+ 3:6 Yaptıklar 18:4-11, Yaptıklar 18:27-28, İoan 4:36-38

+ 3:7 Galatіyalılara 6:3
+ 3:8 Matfey 16:27, 2 İoanın 1:8
+ 3:9 2 Korіnflіlerä 6:1, Efeslіlerä 2:20-22
+ 3:10 Romalılara 15:20

+ 3:11 Efeslіlerä 2:20, Koloslulara 2:7, Apokalіpsіs 21:14

+ 3:13 1 Korіnflіlerä 1:7, 1 Korіnflіlerä 4:5, 1 Petrіnіn 1:7

+ 3:16 Romalılara 8:9, 1 Korіnflіlerä 6:19, 2 Korіnflіlerä 6:16

+ 3:17 Efeslіlerä 2:21

+ 3:19 1 Korіnflіlerä 1:20,

+ 3:23 2 Korіnflіlerä 10:7, Galatіyalılara 3:29

+ 4:4 Yaptıklar 23:1,

+ 4:5 Matfey 7:1, Romalılara 2:1, 2 Korіnflіlerä 10:18

+ 4:6 Yaptıklar 18:24, Yaptıklar 19:1, 1 Korіnflіlerä 1:12, 1 Korіnflіlerä 3:5

+ 4:7 İoan 3:27
+ 4:8 Apokalіpsіs 3:17
+ 4:9 Romalılara 8:36

+ 4:10 2 Korіnflіlerä 11:19, 2 Korіnflіlerä 13:9

+ 4:11 2 Korіnflіlerä 11:27, Fіlіplіlerä 4:12

+ 4:12 Yaptıklar 18:3, Matfey 5:44, 1 Petrіnіn 3:9, Romalılara 12:14

+ 4:14 2 Korіnflіlerä 6:13

+ 4:15 Fіlіmona 1:10

+ 4:16 1 Korіnflіlerä 11:1, 1 Salonіklіlerä 3:7, 2 Salonіklіlerä 3:7

+ 4:17 Yaptıklar 16:1, 1 Korіnflіlerä 16:10, 1 Tіmofeyä 1:2

+ 4:19 1 Korіnflіlerä 11:34, 1 Korіnflіlerä 16:5, 2 Korіnflіlerä 1:15-16

+ 4:20 1 Korіnflіlerä 2:4

+ 4:21 2 Korіnflіlerä 10:2, 2 Korіnflіlerä 13:2

+ 5:1 2 Korіnflіlerä 12:21,
+ 5:3 Koloslulara 2:5
+ 5:5 2 Korіnflіlerä 2:6, 1 Tіmofeyä 1:20,

+ 5:6 Matfey 13:33, Luka 13:21, Galatіyalılara 5:9

+ 5:8 Mark 8:15, Luka 12:1
+ 5:9 Efeslіlerä 5:11, 2 Salonіklіlerä 3:14
+ 5:11 2 Salonіklіlerä 3:6
+ 5:12 Mark 4:11,
+ 6:1 Matfey 18:17
+ 6:2 Matfey 19:28
+ 6:5 1 Korіnflіlerä 15:34
+ 6:7 Matfey 5:39-40

+ 6:9 Galatіyalılara 5:21, Efeslіlerä 5:5, Çıfıtlara 13:4

+ 6:10 Mark 7:21-23, Galatіyalılara 5:19-21

+ 6:11 Efeslіlerä 2:2, İoan 13:8, Efeslіlerä 5:26, Tіta 3:5, Çıfıtlara 10:22

+ 6:12 1 Korіnflіlerä 10:23

+ 6:15 Efeslіlerä 5:30

+ 6:16 Yaradılış 2:24, Mark 10:7-8, Efeslіlerä 5:31

+ 6:17 Efeslіlerä 4:4

+ 6:18 Galatіyalılara 5:19, Efeslіlerä 5:3, 1 Salonіklіlerä 4:3

+ 6:19 Romalılara 14:7
+ 6:20 2 Petrіnіn 2:1, 1 Korіnflіlerä 7:23
+ 7:5 Matfey 4:3, 1 Salonіklіlerä 3:5
+ 7:6 2 Korіnflіlerä 8:8

+ 7:7 Matfey 19:11-12, 1 Korіnflіlerä 12:4, 1 Petrіnіn 4:10

+ 7:9 1 Tіmofeyä 5:14
+ 7:10 Mark 10:9
+ 7:11 Mark 10:11
+ 7:16 1 Petrіnіn 3:1
+ 7:18 Yaptıklar 15:1-2, Galatіyalılara 5:2

+ 7:19 Romalılara 2:28-29, Galatіyalılara 3:28, Galatіyalılara 5:6, Koloslulara 3:11

+ 7:22 İoan 8:32, İakovun 2:12, 1 Petrіnіn 2:16, Romalılara 6:18, 2 Korіnflіlerä 3:17, Galatіyalılara 5:1, Fіlіmona 1:16, Romalılara 6:22

+ 7:23 1 Korіnflіlerä 6:20,
+ 7:25 2 Korіnflіlerä 8:10-11
+ 7:30 2 Korіnflіlerä 6:10
+ 7:31 1 Petrіnіn 4:7, 1 İoanın 2:17
+ 7:32 Matfey 6:25, Luka 10:41
+ 7:38 Çıfıtlara 13:4
+ 7:39 Romalılara 7:2

+ 8:1 Yaptıklar 15:20, Yaptıklar 15:29, 1 Korіnflіlerä 13:4-13

+ 8:2 Galatіyalılara 6:3

+ 8:3 Galatіyalılara 4:9

+ 8:6 Efeslіlerä 4:6, İoan 1:3, Romalılara 11:36, Koloslulara 1:16, Çıfıtlara 1:2

+ 8:7 1 Korіnflіlerä 10:28-29

+ 8:8 Mark 7:19, Yaptıklar 10:12-15, Romalılara 14:14

+ 8:10 Romalılara 14:1, Yaptıklar 15:29, 1 Korіnflіlerä 10:19, Apokalіpsіs 2:14

+ 8:11 Romalılara 14:15

+ 8:13 Romalılara 14:21

+ 9:1 1 Salonіklіlerä 2:6-7, Fіlіmona 1:8, Yaptıklar 9:3-6

+ 9:4 2 Salonіklіlerä 3:8-9

+ 9:5 Mark 6:3, İoan 2:12, İoan 7:3, Yaptıklar 1:14, 1 Korіnflіlerä 9:5, Galatіyalılara 1:19, Mark 1:30

+ 9:6 Yaptıklar 4:36, Yaptıklar 13:2, Yaptıklar 15:36, Galatіyalılara 2:9

+ 9:7 2 Korіnflіlerä 10:4, 2 Tіmofeyä 2:3,
+ 9:9 1 Tіmofeyä 5:18
+ 9:10 Romalılara 4:23-24, 2 Tіmofeyä 2:6
+ 9:11 Romalılara 15:27, Galatіyalılara 6:6
+ 9:14 Luka 10:7, 1 Tіmofeyä 5:18
+ 9:15 Yaptıklar 18:3
+ 9:16 Romalılara 1:14
+ 9:17 Galatіyalılara 2:7

+ 9:18 2 Korіnflіlerä 11:7, 2 Korіnflіlerä 11:9

+ 9:19 2 Korіnflіlerä 4:5

+ 9:20 Yaptıklar 16:3, Yaptıklar 21:23-26

+ 9:21 Romalılara 2:12, Romalılara 2:14, Galatіyalılara 2:3

+ 9:22 2 Korіnflіlerä 11:29, 1 Korіnflіlerä 10:33

+ 9:24 Galatіyalılara 5:7

+ 9:25 1 Petrіnіn 5:4, Fіlіplіlerä 3:14, 2 Tіmofeyä 2:5

+ 10:11 Romalılara 4:23
+ 10:12 Romalılara 11:20-21
+ 10:13 1 Korіnflіlerä 1:9, 2 Petrіnіn 2:9
+ 10:14 1 İoanın 5:21

+ 10:16 Mark 14:22-23, İoan 6:51, 1 Korіnflіlerä 11:23-26

+ 10:17 Romalılara 12:5, 1 Korіnflіlerä 12:12-13, Efeslіlerä 4:25

+ 10:19 Yaptıklar 15:29, 1 Korіnflіlerä 8:4, Apokalіpsіs 2:14

+ 10:21 2 Korіnflіlerä 6:15
+ 10:23 1 Korіnflіlerä 6:12
+ 10:24 1 Korіnflіlerä 13:5, Fіlіplіlerä 2:21
+ 10:25 1 Korіnflіlerä 8:7
+ 10:27 Luka 10:8
+ 10:30 Romalılara 14:6
+ 10:31 Koloslulara 3:17
+ 10:32 1 Korіnflіlerä 8:13, Romalılara 14:13

+ 10:33 1 Korіnflіlerä 9:22, 2 Korіnflіlerä 12:14

+ 11:1 1 Korіnflіlerä 4:16, 1 Salonіklіlerä 1:6, 2 Salonіklіlerä 3:7

+ 11:3 Efeslіlerä 1:22, Efeslіlerä 4:15, Yaradılış 3:16, Efeslіlerä 5:23, İoan 14:28, 1 Korіnflіlerä 15:24

+ 11:5 Luka 2:36, Yaptıklar 21:9
+ 11:7 Yaradılış 1:26
+ 11:8 Yaradılış 2:21-23
+ 11:9 Yaradılış 2:18
+ 11:11 Galatіyalılara 3:28
+ 11:18 1 Korіnflіlerä 1:10-12
+ 11:19 1 İoanın 2:19
+ 11:23 Galatіyalılara 1:12
+ 11:24 Luka 22:19
+ 11:25 Luka 22:20
+ 11:27 İoan 6:53-56
+ 12:1 1 Korіnflіlerä 14:1
+ 12:2 Efeslіlerä 2:12
+ 12:3 1 İoanın 4:2-3
+ 12:4 Romalılara 12:6, Efeslіlerä 4:4-6
+ 12:5 Romalılara 12:7
+ 12:6 Fіlіplіlerä 2:13
+ 12:9 Matfey 17:20, 1 Korіnflіlerä 13:2

+ 12:10 Mark 16:17, Yaptıklar 2:4, Yaptıklar 10:46, 1 Korіnflіlerä 14:2

+ 12:12 Romalılara 12:5, 1 Korіnflіlerä 10:17, Efeslіlerä 4:25

+ 12:13 Galatіyalılara 5:6, Efeslіlerä 2:14, Koloslulara 3:11

+ 12:26 Romalılara 12:15

+ 12:27 Romalılara 12:5, Efeslіlerä 1:23, Efeslіlerä 4:12, Koloslulara 1:18, Koloslulara 1:24

+ 12:28 Yaptıklar 11:27, Efeslіlerä 4:11

+ 12:31 1 Korіnflіlerä 14:1, 1 Korіnflіlerä 14:39

+ 13:2 Yaptıklar 2:18, Matfey 17:20, Mark 11:23, 1 Korіnflіlerä 12:9

+ 13:11 Efeslіlerä 4:14

+ 13:12 Matfey 5:8, 1 İoanın 3:2, 1 Korіnflіlerä 8:3, Galatіyalılara 4:9

+ 14:1 1 Korіnflіlerä 16:14, 1 Korіnflіlerä 12:1

+ 14:15 İakovun 5:13, Efeslіlerä 5:19

+ 14:16 2 Korіnflіlerä 1:20, Apokalіpsіs 3:14

+ 14:20 Efeslіlerä 4:14, Matfey 18:3, 1 Korіnflіlerä 2:6

+ 14:22 Yaptıklar 2:6

+ 14:23 Yaptıklar 2:13

+ 14:26 2 Korіnflіlerä 12:19, 2 Korіnflіlerä 13:10

+ 14:29 1 İoanın 4:1, 1 Salonіklіlerä 5:20-21

+ 14:34 1 Tіmofeyä 2:11-12, Yaradılış 3:16, 1 Petrіnіn 3:1, Efeslіlerä 5:22, Koloslulara 3:18

+ 14:39 1 Korіnflіlerä 12:31, 1 Korіnflіlerä 14:1

+ 14:40 Koloslulara 2:5
+ 15:2 Galatіyalılara 3:4
+ 15:3 Luka 24:27
+ 15:5 Luka 24:34, Luka 24:36

+ 15:7 Yaptıklar 12:17, Luka 24:50, Yaptıklar 1:3-4

+ 15:8 2 Korіnflіlerä 12:11

+ 15:9 Efeslіlerä 3:7-8, Yaptıklar 8:3

+ 15:10 2 Korіnflіlerä 11:23, Koloslulara 1:29

+ 15:12 Yaptıklar 23:8, 2 Tіmofeyä 2:18

+ 15:17 Romalılara 4:25

+ 15:18 1 Salonіklіlerä 4:16, Apokalіpsіs 14:13

+ 15:20 1 Salonіklіlerä 4:14, 2 Tіmofeyä 2:8, Yaptıklar 26:23, Koloslulara 1:18, Apokalіpsіs 1:5

+ 15:21 Romalılara 5:12-18

+ 15:23 1 Salonіklіlerä 4:16

+ 15:24 1 Petrіnіn 3:22, Romalılara 8:38, Efeslіlerä 1:21, Luka 1:33, Apokalіpsіs 11:15

+ 15:25 Çıfıtlara 2:8

+ 15:27 Efeslіlerä 1:22

+ 15:28 İoan 14:28, Efeslіlerä 1:23, Koloslulara 3:11

+ 15:30 2 Korіnflіlerä 11:26
+ 15:31 1 Salonіklіlerä 2:19
+ 15:34 1 Korіnflіlerä 6:5
+ 15:36 İoan 12:24
+ 15:42 Fіlіplіlerä 3:21, Koloslulara 3:1
+ 15:45 Yaradılış 2:7
+ 15:47 Yaradılış 2:7, İoan 3:13, İoan 6:38
+ 15:49 Yaradılış 5:3
+ 15:51 Fіlіplіlerä 3:21

+ 15:52 Matfey 24:31, 1 Salonіklіlerä 4:16, Apokalіpsіs 11:15, 1 Salonіklіlerä 4:15, Fіlіplіlerä 3:21

+ 15:53 2 Korіnflіlerä 5:2-4
+ 15:55 2 Tіmofeyä 1:10, Çıfıtlara 2:14-15
+ 15:56 Romalılara 4:15, Romalılara 7:8
+ 15:57 Romalılara 8:37

+ 16:1 Yaptıklar 24:17, Romalılara 15:25-28, Galatіyalılara 2:10

+ 16:2 Yaptıklar 20:7, Apokalіpsіs 1:10, 2 Korіnflіlerä 8:3, 2 Korіnflіlerä 9:3

+ 16:3 Yaptıklar 18:27, 2 Korіnflіlerä 3:1, Yaptıklar 24:17, Romalılara 15:25-28

+ 16:5 Yaptıklar 19:21, 2 Korіnflіlerä 1:16
+ 16:8 Yaptıklar 2:1
+ 16:10 Yaptıklar 16:1, 1 Korіnflіlerä 4:17

+ 16:12 Yaptıklar 18:24, Yaptıklar 19:1, 1 Korіnflіlerä 1:12, 1 Korіnflіlerä 3:5, 1 Korіnflіlerä 4:6

+ 16:13 Matfey 25:13, 2 Salonіklіlerä 2:15
+ 16:14 1 Korіnflіlerä 14:1
+ 16:15 1 Korіnflіlerä 1:16

+ 16:16 Fіlіplіlerä 2:29, 1 Salonіklіlerä 5:12-13, 1 Tіmofeyä 5:17

+ 16:19 Yaptıklar 18:2, Romalılara 16:3, 2 Tіmofeyä 4:19

+ 16:20 Romalılara 16:16

+ 16:21 Galatіyalılara 6:11, Koloslulara 4:18, 2 Salonіklіlerä 3:17, Fіlіmona 1:19

+ 16:22 Romalılara 9:3, Galatіyalılara 1:8, Apokalіpsіs 22:20

+ https://ibt.org.ru/ebook?id=GGZL

Sözlük (Eni Baalantı)

Sözlük (Eni Baalantı)

1. A

2. B

3. D

4. E

5. F

6. H

7. İ

8. K

9. L

10. M

11. N

12. P

13. S

14. T

15. V

16. Z

SÖZLÜK

Adam Oolu: butürlü İisus adlardı Kendisini. Butürlü Messiya adlanêr Eski Baalantıda, Daniilin kiyadında (Dan. 7:13 ) hem başka Ayoz Yazılarda. Bu adlan İisus istärdi göstersin, ani O Kendisi Messiya hem Padişah. Başka taraftan, İisus Kendini sayardı insannan bir, onun için deyärdi Kendisi için «Adam Oolu».

Aksakal: İzrailin millet öndercilerindän biri.

Allahtan korkannar: tayfännar, angıları iudey dininä dönmüş, ama kesikli olmamıştılar.

Altar: masa, neredä popaz günnüklärdi.

Ayoz bina: yalnız bir käämil yapı, yapılı maasuz Allaha izmetçilik için. Ayoz binanın aulu içindä vardı kurbannık, neredä getirilärdi kurban günah için hem başka kurbannar. Bu binayı baştan yaptı padişah Solomon. Bozgunculuktan sora onu enidän yaptı Zorovavel. Sora bunun da erinä başka bir Ayoz bina yaptı padişah İrod. Ayoz bina içindä Allahlan adamın buluşmak eriydi.

Ayoz Yazılar: din kiyatları, yazılı Allahın proroklarından, angıları girärdi Eski Baalantıya. İisus Hristozdan sora bunnara Eni Baalantının kiyatları eklendi.

Baş popaz: iudeylerdä en büük popaz, ani kullanardı Sinedrionu. Salt onun vardı dooruluu yılda bir sıra girsin Ayoz binanın En ayoz erinä.

Bilgiçlär: bak Zakon üüredicileri.

David: İzrailin en anılmış padişahı, İudanın senselesindän.

Dinar: gümüş moneta – Roma imperatorluunda faydalanırdı. (Bir günnük işin parası.)

Esir karısı: В древнем Израиле мужчина мог взять себе рабыню, чтобы она спала с ним и рожала ему детей. У наложницы были определенные права и она считалась членом семьи. По статусу она была ниже жены этого мужчины, но выше простой рабыни. Дети рожденные от наложницы обычно могли на ряду с его дргуими детьми получить часть имущества их отца.

Fariseylär: Hristozun zamanında iudeylerdä bir bölüm adam, ani çalışardılar sıkı tutmaa Moiseyin zakonunu.

Hanaan, hanaaneylär: Ханаан - имя одного из внуков Ноя, сына Хама. Со временем это стало названием территории на Ближнем Востоке, между Средиземным морем и рекой Иордан, которую заселели его потомки, хананеями. Хананеями в Библии собирательно называются все племена, населявшие Ханаан до прихода туда израильтян. Эти народы по большей части считались родственными финикийцам, и были язычниками.

Harççılar: harçları insandan toplayannar Roma imperatorluun haznasına. İudeylär azetmärdilär harççılardan, çünkü onnar barabar işlärdilär tayfän Roma zaabitliinnän hem insandan toplardılar taa çok para, nekadar lääzım.

İudeylär: çıfıtlar.

Kesiklik: erkek organın ucunun derisini kesmäk. Allahın Avraamnan baalantısına görä, herbir iudey çocuk lääzım kabletsin kesiklik sekizinci günü duumaktan sora.

Kesiklilär: iudeylär (çıfıtlar).

Kolonada: bir örtülü er, neredä insan gezäbilir hem durabilir.

Kurbannık: bir er, neredä iudeylär kurban getirärdilär Allaha Zakonun sırasına görä.

Leviylilär: İzrailin oniki tamızlıının birindän, Leviy tamızlıındandılar. Popaz diildilär, ama popazlara yardım edirdilär. Ayoz binada psalmalarlan hem muzıkaylan Allahı metinnärdilär, kurban hayvannarı kurban için hazırlardılar hem başka işlär yapardılar. İzrailin oniki tamızlıından biri için onnara deyärdilär «leviylilär».

Messiya (urumca «Hristos»): bu çıfıtça sözün annaması «yaalanmış» yada «Allahtan seçilmiş». Messiya – Allahtan yollanılmış, angısı için öncä haber verilmişti Zakonun hem Prorokların kiyatlarında. İisusun vakıdında iudeylär beklärdilär, ki Messiya gelsin hem inanardılar, ani O kurtaracek onnarı Romanın zaabitliindän da kuracek Kendi padişahlıını.

Mısır: Mısır –

Мысыр – старое название для Египта у многих народов, включая гагаузов.

Nard: paalı, ii kokulu yaa.

Negev: Негев - так на еврейском языке называется пустынное место в южной части Ханаана (нынешнего Израиля), на юго-запад от Мертвого моря.

Padan-Aram: Padan-Aram – Mesopotamiyanın bir çıfıt adı

Падан-Арам - это одно из еврейских названий Месопотамии, где проживал арамейский народ.

Pak/mındar: pak hayvannar – hayvannar hem kuşlar, angısını varmış nasıl imää hem Allaha kurban vermää. Deyelim, koyunnar, keçilär, ineklär, güvercinnär. Mındar da sayılarmış hepsi kalan hayvannar.

Paskellä yortusu: Eni Baalantıda Hamursuz yortu da adlanêr. Bu yortuda iudeylär anêrlar geceyi, açan Allah, Moiseyin zamanında, kurtardı onnarı Mısırdan, neredä esirliktä bulunardılar.

Popaz: izmetkär Ayoz binada İerusalim kasabasında, iudeylerdä. Popazlar lääzımdı getirsinnär, Moiseyin zakonuna görä, hertürlü kurbannar hem başka izmetçilik yapsınnar.

Sadukeylär: Hristozun zamanında iudeylerdä bir bölüm üürenmiş adam, ani inanmardılar başka bişeyä, ne için açık yoktu yazılı Moiseyin kiyatlarında. Onnar inanmardılar, ani ölülär dirileceklär hem ölümdän sora yaşamak olacek. Sadukeylerin arasında vardı büük popazlar.

Sinagoga: bir din yapısı, neredä iudeylär toplanêrlar her cumertesi günü, ki baş iiltsinnär Allaha.

Sinedrion: Hristozun zamanında iudeylerin en üüsek daavası. Büük popazlar, aksakallar hem bilgiçlerdän (70 kişidän) kuruluydu.

Tayfännar: 1) diil iudeylär; 2) insannar, ani inanêr çok allahları.

Veelzevul: şeytanın adlarının birisi (fena duhların başı).

Zakon üüredicileri: insannar, kim ii bilirdi Zakonu da insana annadırdı. İisusun vakıdında onnar bir küçük bölüm insandı, angıları çok saygılıydılar iudeylerin arasında. Onnardan çoyu Sinedrionun azalarıydı.

Zakon: Ayoz Zakon yada Moiseyin zakonu, Bibliyanın ilk beş kiyadı. Bu kiyatlarda yazılı dünneyin kurulması için, ilk inan adamnarı için, İzrail halkı için, onnarın Mısırdan boşandırılmakları için, Ayoz bina için, kurbannar için hem popazlık sıraları için. Zakonda yazılıydı on sımarlamak, ani Allah verdi Moiseyä, yazıp Kendi parmaannan iki yonulmuş taş üstündä. Zakon annadêr, nicä düşer sevmää Allahı hem yakın olanını (insanı).

Zilotlar: urum dilindä «çok çalışkannar». İudeylerin din politikleri, angıları çok çalışardılar korusunnar iudey dinini tayfännarın adetlerindän da bakardılar cenklän kurtarsınnar insanı Roma zaabitliindän. Olur, ki İisusun oniki apostolun birisi, Simon Kananit, öncä bu grupadandı.

Geografiya kartaları

Table of Contents

- Eni Baalantı: 1 Korinflilerä

- Eni Baalantı

- Eni Baalantı

- Gi̇ri̇ş

- 1 Korinflilerä

- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
- 11
- 12
- 13
- 14
- 15
- 16

- Sözlük (Eni Baalantı)

- Adam Oolu
- Aksakal
- Allahtan korkannar
- Altar
- Ayoz bina
- Ayoz Yazılar
- Baş popaz
- Bilgiçlär
- David
- Dinar
- Esir karısı
- Fariseylär
- Hanaan, hanaaneylär
- Harççılar
- İudeylär
- Kesiklik
- Kesiklilär
- Kolonada
- Kurbannık
- Leviylilär
- Messiya (urumca «Hristos»)
- Mısır
- Nard
- Negev
- Padan-Aram
- Pak/mındar
- Paskellä yortusu
- Popaz
- Sadukeylär
- Sinagoga
- Sinedrion
- Tayfännar
- Veelzevul
- Zakon üüredicileri
- Zakon
- Zilotlar

- Geografiya kartaları