Author: Институт перевода Библии
Date: 2021-12-14T12:14:25.620046+00:00

Rufi • İona: İona

Rufi • İona: İona

1. Önsöz

1. İona

RUFİ

İONA

Bibliyayı çerirän İnstitut

Moskva

2017

RUFİ

İONA

Çevirici Petri Çebotar

Redaktor İvanna Bankova

Teologiya redaktoru Vitaly Voinov

Reţenzentlär Vladimir Kusursuz, Anna Çelak

ISBN 978-5-93943-232-0

© Институт перевода Библии, 2017

Önsöz

Önsöz

Hristian tradiţiyasına görä çıfıt halkının Ayozlu Yazısı sayılêr Eski Baalantı. Eski Baalantıya girer 39 kiyat, angılarını yazmışlar türlü avtorlar kendi vakıtlarında. Kiyatların taa çoyu yazılı evelki çıfıt dilindä. Eski Baalantının kimi kiyatları yazılmış üç bin yıldan zeedä geeri. Eski Baalantıda var İzrail istoriyası için kiyatlar hem o zakon için, angısını vermiş ona Allah. Bundan başka, var poeziya, aarif insannarın nasaatları hem gelecek vakıtlar için prorokluklar.

Rufi hem İona kiyatları kaplêêrlar çıfıt istoriyasının farklı dönemnerini. Rufi kiyadında oluşlar geçerlär Hristosun duumasından ileri XI asirin başlantısında, prorok İona kiyadında sa – Hristosun duumasından ileri VIII asirin ortasında. Bu kiyatlar seftä tiparlanêrlar gagauzça. Çeviriyä yapıldı derin redakţiya, o karşılaştırıldı original çıfıt tekstinnän.

Var umudumuz, ani gagauz okuyucusu bulacek bu kiyatlarda diil sade meraklı süjetleri, ama açacek kendisinä Allahın hem insannarın arasında ilişkilär için derin hakikatı.

Bibliyayı çevirän İnstitut bütün ürektän şükür eder çeviricilerä, redaktorlara hem hepsinä, kim yardım etti hazırlamaa bu kiyadı.

İona

İona

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

İonanın kiyadı annadêr prorok için, angısı istämärdi olmaa prorok da bütün kuvedinnän karşı koyardı buna. İş olêr VIII-ci asirdä bizim zamandan ileri. Allah sımarlamış İonaya, gitsin avan hem sert kuvetli Asiriya imperiyasının baş kasabasına Nineviyaya, aniki üzä çıkarmaa o kasabada yaşayan insannarın günahlarını. Ama İona istämedi, İzrail halkın duşmannarı, nineviyalılar, pişman olsunnar günahları için da kabletsinnär Allahın afetmesini. Bezbelli, o korkardı gitmää duşmannara da onuştan yollandı Nineviyadan karşı tarafa.

Bir sıra şaşılacak oluşlardan sora İona hep okadar sesledi Allahı, ama pek gücenmiş, ki Allah afetmiş nineviyalıları. Ama Allah gösterdi İonaya, ani O acıyêr hepsini, kim hazır kabletmää Onun haberini, ani O istämeer günahkerlerä ölüm, ama isteer, onnar pişman olsunnar. Saabi diil sade izraillilerin Allahı, ama bütün dünneyin Allahıdır.

Eni Baalantıda İisus taa bir kerä annadêr İonanın eceli için, aniki öncä haberlesin Kendi ölmesini hem dirilmesini. Hem dä İisus gösterer nineviyalıları nicä bir örnek, nasıl günahkerlär kuşkusuz hem şüpesiz pişman olêrlar.

1

İona neetlener kaçmaa Saabidän

1^1İonaya, Amitayın ooluna, işidildi Saabinin sesi: 2«Çıksana yola! Git büük Nineviya kasabasına. Haber ver oradakı insana, sölä onnara, ani Bän bilerim onnarın kötülüklerini». 3İona sa, neetlenip kaçmaa Saabidän Tarşiş kasabasına, etişti Yafa kasabasına, buldu Tarşişä gidän gemiyi, ödeşip, pindi gemiyä, aniki gitmää Saabidän Tarşişä[*].

4Ama Saabi yolladı denizä bir büük lüzgär, da başladı çirkin boran. Gemi hemen-hemen daalaceydı. 5Gemicileri aldı korku. Herkezi girişti çaarmaa kendi allahını. Gemiyi ilinnetmää deyni, ükü atıverdilär denizä. İona sa, inip geminin ambarına, yattı da daldı derin uykuya+. 6Kapitan, yaklaşıp ona, dedi: «Neçin uyuyêrsın sän? Kalk, çaar senin Allahını! Bekim, O aklısına getirecek bizi, da biz kayıp olmayacez»+.

7Hepsi giriştilär demää biri-birinä: «Çetelä atalım[*] da annayalım, kimin beterinä bizim başımıza geldi bu bela!» Çetelä attılar – da çetelä düştü İonaya. 8«Raz senin beterinä biz düştük belaya, sölä bizä, kimsin sän? – sordular ona. – Ne zanaatın var? Neredän gelersin? Angı halktan çekilersin?» – 9«Bän çıfıtım, – dedi o. – Bän inanêrım Saabiyä, Gökteki Allaha, angısı kurdu denizi hem eri». 10Büük korku aldı denizçileri. Açan İona söledi, ani kaçêr Saabidän, gemicilär sordular ona: «Ne yaptın sän! 11Ne yapalım biz sana şindi, aniki dolayda deniz uslansın? Boran sarplaşêr!» – 12«Alın da atın beni denizä, – cuvap etti o, – aniki dolayanınızda deniz uslansın. Bän bilerim, ani benim beterimä sizin başınıza geldi bu büük boran».

13Gemicilär çekettilär küreklemää kenara dooru, ama bişey yapamardılar: boran hep sarplaşardı. 14Ozaman onnar çaardılar Saabiyi: «Saabi! – dedilär onnar. – Bu adamın canı için kayıp olmayalım. Cuvap istämä bizdän kabaatsız insanın ölümü için! Çünkü böläymiş Senin istediin, Saabi!» 15Tutup İonayı, onnar attılar onu denizä – da deniz osaat uslandı. 16Saabidän bir büük korku sardı gemicileri. Gemicilär, emin edip, adadılar yapmaa Saabiyä kurban.

2

İonanın duası

2^1Saabi buyur etti, bir büük balık yutsun İonayı. Üç gün hem üç gecä İona bulundu balıın karnısında+. 2Bulunarak balıın karnısında, o dua etti Saabiyä, kendi Allahına:

3Saabi, belaya düşüp, çaardım bän Seni –
Ölülerin dünnesindän istedim Sendän yardım,
da Sän işittin benim sesimi!

4Denizin dipsiz derinniinä Sän attın beni, beni götürerlär akıntılar;

Senin büük suların hem dalgaların geçerlär benim üstümdän.

5Da bän düşünärdim: «Bän kuuldum Senin önündän».

Ama yok, bän taa görecäm Senin Ayozlu Binanı!

6Benim buazıma geldi su, dolayda – dipsiz derinnik,
deniz otları sarıldı başıma.

7Bän er altına düştüm, bayırların köklerinä,
erin tokatları benim ardıma kitlendilär heptenä!

Ama Sän kurtardın dipsiz çukurdan benim ömürümü,

Saabi, Allahım benim!

8Bitnik, umutsuz halda bän Saabiyi aklıma getirdim,
da benim duam geldi Sana, Senin Ayozlu Binana.

9Yaramaz idollara baş iildän insannar Seni satêrlar –

10bän sä Sana kurban getirecäm şükürlük sözlerimnän,
tamannayacam adamaklarımı.

Kurtuluş Saabinin elindä!

11Saabi buyur etti – da balık kustu İonayı deniz kenarına.

3

Nineviyalılar pişman olêrlar

3^1Da genä İonaya işidildi Saabinin sesi: 2«Çıksana yola! Git büük Nineviya kasabasına. Haber ver orada yaşayannara onu, ne Bän sana söleerim»+. 3İona çıktı yola: gitti Nineviyaya, nasıl ona buyur etti Saabi. Nineviya okadar büük bir kasabaydı[*], ani onu bütünnä gezmää deyni, lääzımdı üç gün.

4İona, gezip kasabada bir gün, başladı haberlemää: «Geçecek taa kırk gün, da Nineviya yok edilecek!» – 5da Nineviyada yaşayan insannar inandılar Allahı. Onnar heptän vazgeçtilär imektän, pişman olup kendi günahları için, hem giidilär sert dokumadan pişmannık rubalarını, küçüü dä, büüyü dä. 6Açan sa bunu işitti Nineviyanın padişahı, o kalktı trondan, soyundu padişah giiyimnerini, giidi pişmannık rubalarını, oturdu kül üstünä 7da buyur etti haberlemää Nineviyada kendinin hem boyarların adından bölä bir emir: «Hiç bişey imesinnär hem su içmesinnär hem insannar, hem hayvannar – sıırlar da, koyunnarlan keçilär dä. 8Ko insannar da, hayvannar da, giiyip pişmannık rubalarını, bütün ürektän çaarsınnar Allahı. Ko herkezi vazgeçsin yapmaa fenalık hem zorbalık. 9Kim biler? Bekim, Allah acıyacek, vazgeçecek üfkesindän, da biz kayıp olmayacez»+.

10Allah gördü onnarın yaptıklarından, ani onnar vazgeçtilär yapmaa fenalık. Da Allah acıdı da vazgeçti neetindän cezalamaa onnarı, yollamadı Nineviyaya bela.

4

İonanın darılması hem Allahın hayırlıı

4^1İona bu beterä girdi büük kahıra hem darıldı. 2O dua etti Saabiyä bölä: «Ey, Saabi! Bän bunun için sölärdim e – taa duuma erimdä. Bu beterä dä bän kaçtım Tarşişä. Bän bilärdim, ani Sän cana yakın hem hayırlı, saburlu hem ii ürekli Allahsın, angısı havezlän vazgeçer bela yollamaa insana. 3Onuştan, Saabi, al bendän benim canımı: taa ii bän öleyim, ani yaşayacam».

4«Ne lääzım sän darılasın?» – sordu Saabi.

5İona çıktı kasabadan da erleşti günduusuna dooru. Orada o yaptı kendisinä bir bordey da, saklanıp onun gölgesindä, siiredärdi, ne olacek ötää dooru kasabaylan. 6Saabi Allah sa yolladı bir sütlen, da o büüdü, gölgä yaparak İonaya, kefsizlenmesin deyni. İona pek sevindi bu sütlenä. 7Ertesi sabaa, aydınnanarkan, Allah yolladı bir kurt. Kurt kemirdi sütleni, da o sütlen kurudu. 8Açan sa gün çıktı, Allah günduusundan yolladı bir haşlak lüzgär. Gün yaktı İonanın başını. İonanın kuvedi kesildi, o istärdi kendisinä ölüm, düşüneräk: «Taa ii bän öleyim, ani yaşayacam».

9«Ne lääzım sän darılasın bu sütlen için?» – sordu Allah İonaya.

«Lääzım, – dedi öbürü. – Fit ürääm kopêr!»

10Ozaman Saabi dedi: «Senin canın acıyêr sütlenä, makar sän zaamet etmedin onu büütmää: bir gecä o peydalandı hem bir gecä kurudu. 11E Benim nasıl canım acımasın büük kasaba Nineviyaya? Onda var üz irmi bin kişidän zeedä insan, angıları annamêêrlar, neredä saa taraf, neredä sol, hem çok hayvan».

* 1:3 Tarşiş kasabası bulunardı Nineviyadan pek uzakta, Ak denizin karşı tarafında.

* 1:7 Çetelä atmaa – rus. «бросать жребий».

* 3:3 Ya da: «Nineviya Allahın gözündä büük bir kasabaydı».

+ 1:5 Yaptıklar 27:18
+ 1:6 İona 3:9
+ 2:1 Matfey 12:40, Matfey 16:4
+ 3:2 İona 1:1-2
+ 3:9 İona 1:6

+ https://ibt.org.ru/ebook?id=GGZL

Table of Contents

- Rufi • İona: İona

- Önsöz

- İona

- 1
- 2
- 3
- 4