Author: Институт перевода Библии
Date: 2021-12-14T11:57:39.643850+00:00

Ени Бааланты: Апокалипсис

Ени Бааланты: Апокалипсис

1. Ени Бааланты

1. Сӧзлӱк (Ени Бааланты)

2. Географийа Карталары

Ени Бааланты

Ени Бааланты

1. Ени Бааланты

2. Гириш

1. Апокалипсис

Ии Хабер

Иисус Христос ичин

Библийайы чевирӓн Институт

Москва

2006

Ени Бааланты

Ени Бааланты
гагауз дилиндӓ

Чевириӂи Стефан Байрактар

Теологийа редактору Ӂеймс Данненберг

Илӱстрацийалары кулланмак ичин изин верди:

Horace Knowles © The British & Foreign Bible Society, 1954, 1967, 1972

© United Bible Societies, 1994

© 1999 Corel Corporation

© Palphot, Herzlia, Israel

© Pictorial Archive Near Eastern History, est., Israel

All rights reserved.

ISBN 5-93943-090-2

© Библийайы чевирӓн Институт, Москва, 2006

Гириш

ГИРИШ

Паалы окуйуӂулар!

Сиз тутэрсыныз елиниздӓ Ени Баалантыйы, ангысы чевирили шиндики заманда кулланылан гагауз дилинӓ. Ени Баалантынын 27 кийады, Ески Баалантынын кийатларыннан барабар, дӱзер Айоз Йазылары, Библийайы, ангысы бӱӱн дӓ калэр дӱннедӓ ен окунан кийат.

Ени Баалантыйа топлу аннатмак кийатлары, насаат мектуплары хем пророк кийады Апокалипсис (Ачыкламак Иоана). Аннатмак кийатларына гирер Евангелийа (Ии Хабер) Матфейдӓн, Марктан, Лукадан хем Иоандан, хем дӓ Апостолларын Йаптыклары.

«Евангелийа» – бу лаф урум (грек) дилиндӓн чекилер, маанасы онун – «Ии Хабер». Иисус Христос бӧлӓ ады койду ӱӱретмесинӓ. Онуштан Евангелийа айырылмаз баалы Она: О – Ии Хабер куртулмак ичин, ани баашлады Аллахын Оолу инсана йашамасыннан, ӧлмесиннӓн, дирилмесиннӓн хем гӧкӓ калкмасыннан. Пек ӧнемли, ани биздӓ вар Евангелийа дӧрт йазыӂыдан. Оннар йардым едер гӧрмӓӓ бирсой олайлары тӱрлӱ бакышлара гӧрӓ хем таа ии ачыкламаа Иисус Христозун ӱӱретмесини хем йашамасыны.

Ени Баалантыда йаздырылма олайлар гечер 1-ӂи асирдӓ Палестинада бизим тарихин башлантысында. Озаман Палестина булунурду Рим (Рома) императорларын куведи алтында. Иудей халкы, ани йашарды кенди топраанда, чалышарды корумаа кенди динини, ангысынын темели – Айоз Закон, ани Аллах вердийди пророк Моисейӓ.

Моисейин ардындан гелӓн пророклар чойу сӧлӓрмиш, ани гелеӂек Аллахын Сечилмиши, Ангысы гетиреӂек инсана куртулмак гӱнахтан хем ӧлӱм кувединдӓн. Да те бизим ени тарихин чекетмесиндӓ, Палестинанын кӱчӱк касабасында, Вифлеемдӓ, дууду чоктан бекленӓн Мессийа – Иисус Христос. «Христос» чевирилер урум дилиндӓн ниӂӓ «Йааланмыш», «Сечилмиш».

Аллахын Оолу баашлады Ии Хабер куртулмак ичин хербир адама, нередӓ о йашаса хем несой да дилдӓ лафетсӓ.

Иисус Христос ичин, ниӂӓ дӱннедӓ даалмыш Ии Хабер, аннадэр кийат Апостолларын Йаптыклары. Бу кийадын бӱӱк паасы вар, чӱнкӱ о гӧстерер илк христианнарын йашамак олайларыны сыравардыр, ниӂӓ оннар олду. Онда аннадылэр, ниӂӓ биркач апостол, бакмайып коркулара, корумушлар хем етиштирмишлӓр Ии Хабери инсана бӱтӱн дӱннедӓ.

Ени Баалантыйа топлу 21 кийат, ангыларын белли йазыӂылары – Иаков, Петри, Иоан, Иуда, Павли. Хербир кийат сӧлеер, кимӓ йазылды хем йолланды. Оннар йазылы христиан клиселеринӓ йада саде бир кишийӓ. Йолланма кийатлар ӂувап едер тӱрлӱ сорушлара: ачыклээр, ниӂӓ Аллахын сӧзӱнӱ, ӧлӓ дӓ дин сорушларыны хем христианнарын йашамасыны.

Ени Баалантынын сонунку кийады – Апокалипсис (Ачыкламак Иоана). Бу – пророк кийады. Ону диил колай окумаа, онда вар чок сӱрет, ангыларында ачыкланэр Аллахын хербир инсана даава кесмеси ичин, шиндики дӱннейин сонунда кайбелмеси ичин хем онун еринӓ «ени гӧк хем ени ер» гелмеси ичин.

Илкинки Ени Бааланты кийатлары дӱзӱлмӱш евелки урум дилиндӓ. Бу кийатлары 2000 йыл ичиндӓ – христианныын ӧмӱрӱндӓ – чевирмишлӓр ӱзлӓрлӓн диллерӓ бу дӱннедӓ. Гагауз дилинӓ Айоз йазыларын чевирилмеси башлээр 20-ӂи асирин чекетмесиндӓн, ачан гагауз протоиерей Михаил Чакир чевирмиш ана дилинӓ кими Ески хем Ени Бааланты кийатларыны.

Окуйуӂулар тексти аннасын дейни, кийадын биткисиндӓ вар сӧзлӱк хем карталар. Сайфаларын ашаасында вар сноскалар, ани ачыклээр зор аннашылан лафлары хем ерлери, хем дӓ гӧстерер евелки оригинал текстлерин бири-биринӓ уймайан ерлерини. Лафлар, ани ен ески урумӂа текстлердӓ йок, чевирмемиздӓ алынэр кыйнаш скобкалара.

Библийайы чевирӓн Институт шӱкӱр едер чевириӂилерӓ хем редакторлара, ким он йылын ичиндӓ чалышты Ени Баалантыйы гечирмӓӓ гагауз дилинӓ, хем дӓ хепсинӓ, ким, йардым едип, чалышты хазырламаа бу ени басымы.

Йазык, ки баш чевириӂи пастор Стефан Байрактар (1939 – 2001) гӧрмейеӂек шансора бу кийадын типарланмасыны, дӱннейӓ чыкмасыны, онуштан биз есапладык корумаа онун чевирилмиш текстини, май бишей дииштирмейип.

Библийайы чевирӓн Институт

Апокалипсис

Апокалипсис

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

6. 6

7. 7

8. 8

9. 9

10. 10

11. 11

12. 12

13. 13

14. 14

15. 15

16. 16

17. 17

18. 18

19. 19

20. 20

21. 21

22. 22

1

АПОКАЛИПСИС

(Ачыкламак Иоана)

1^1Иисус Христозун ачыкламасы, ани Аллах Она верди, гӧстерсин кенди чыракларына, не тездӓ лӓӓзым олсун. Буну хаберледи, йоллайып Кенди ангилин елиннӓн чыраана Иоана,+

2ким шаатлык етти Аллахын сӧзӱ ичин хем Иисус Христозун шаатлыыны аннатты – хепсини, не гӧрдӱ+.

3Не мутлу о, ким окуйэр хем ким сеслеер бу пророклук сӧзлерини хем коруйэр, не бурада йазылы, зерӓ вакыт йакын+.

Селӓм еди клисейӓ

4Бӓн, Иоан, селӓм йоллээрым еди клисейӓ, ангылары булунэр Асийа бӧлгесиндӓ. Ииверги хем услулук сизӓ Ондан, Ким вар, Ким варды хем Ким гелӓр, еди духтан, ангылары Онун чорбаӂылык скемнесинин каршысында,+

5хем Иисус Христоздан, Ким инанч шаат, илк дууан, Ким ӧлӱлердӓн дирилди хем ердеки падишахларын ӧндерӂиси. О бизи севди, Кенди каныннан бизи гӱнахларымыздан куртарды[*],

6йапты бизи падишах хем попаз Аллаха, Кенди Бобасына. Она олсун метинник хем заабитлик дивечтӓн дивеӂӓ!+

7Бак, О гелер булутларлан, да хербир гӧз Ону гӧреӂек, артык оннар да, ким Ону саплады. Хепси ердеки сенселелӓр аалайаӂэк Онун бетеринӓ. Ӧлӓ, амин!

Бӓним Баш хем Сон

8«Бӓним Алфа хем Омега, /Баш хем Сон/», – деер Сааби Аллах, Ким вар, Ким варды хем Ким гелӓр, Чоккудретли.

9Бӓн, Иоан, сизин кардашыныз, пай алэрым сизиннӓн барабар Иисусун зеетлериндӓ, падишахлыында хем дайанмасында. Булунардым бир адада, ады Патмос, Аллахын сӧзӱ ичин хем Иисусун шаатлыы ичин+.

10Айоз Дух конду бана Саабинин гӱнӱндӓ. Аркамдан ишиттим бир бӱӱк сес, труба сеси гиби, Ангысы дейӓрди: «/Бӓним Алфа хем Омега, Баш хем Сон./+

11Не гӧрерсин, йаз бир кийада да йолла еди клисейӓ: Ефес, Смирна, Пергама, Фиатира, Сардис, Филаделфийа хем Лаодикийа касабаларына».

12Дӧндӱм гӧрейим, ким бенимнӓн лафедер. Дӧнӱп, гӧрдӱм еди алтын шамдал.

13Еди шамдал ортасында гӧрдӱм Бирисини, Ким адам оолуна бензӓрди. Гиийимнийди айакларына кадар узун рубайлан хем кушалыйды гӱӱсӱндӓн алтын кушаклан+.

14Башы хем сачлары ак-бийаз, ниӂӓ йапаа, каар гиби, гӧзлери атеш йалыны гиби+.

15Айаклары – фырында кыздырылмыш йалабык тунч гибийди. Сеси – бӱӱк акан сулар уултусу гибийди.

16Саа елиндӓ тутарды еди йылдыз, аазындан чыкарды икиӱзлӱ бир кескин кылыч. Ӱзӱ гӱн гибийди, ани шафк едер бӱтӱн куветлӓн+.

17Ачан гӧрдӱм Ону, дӱштӱм айакларына ӧлӱ гиби. О койду саа елини беним ӱстӱмӓ да деди: «Коркма! Бӓним Баш хем Сон+.

18Дири оланым, ӧлӱйдӱм, ама те, дири калаӂам дивеӂӓ кадар. Беним елимдӓ ӧлӱмӱн хем ӧлӱлӓр еринин анатарлары+.

19Онуштан йаз, не гӧрдӱн, не вар хем не олаӂэк бундан сора.

20Еди йылдызын, не гӧрдӱн Беним саа елимдӓ, хем еди алтын шамдалын саклылыы будур: еди йылдыз – еди клисенин ангиллери, хем еди шамдал – буннар еди клисӓ.

2

Ефес клисесинӓ

2^1Ефес клисесинин ангилинӓ йаз: „Бӧлӓ деер О, Ким саа елиндӓ тутэр еди йылдызы, Ким гезер еди алтын шамдал арасында:+

2Билерим сенин йаптыкларыны, чалышманы хем сабурлууну хем ани кӧтӱ адамнара дайанамээрсын. Денедин оннары, ани кендилерини сайэрлар апостол, макар ки диил апостол, да аннадын, ки оннар йаланӂы+.

3Сабурлуйсун, зеетлерӓ дайандын Беним адым ичин да йорулмадын.

4Ама Бендӓ сана каршы бу: сӓн брактын илк севгини.

5Онуштан аклына гетир, нередӓн дӱштӱн, гӱнахларындан бана дӧн да йап баштанкы ишлери. Башка тӱрлӱ, гелеӂӓм да шамдалыны ериндӓн алаӂам, еер гӱнахларындан бана дӧнмӓрсейдин.

6Ама сендӓ ии бу, ки азетмеерсин Николайӂыларын ишлериндӓн, ангыларындан Бӓн дӓ азетмеерим.

7Кимин вар кулаа, ишитсин, не Айоз Дух сӧлеер клиселерӓ: ким енсейеӂек, она изин вереӂӓм, исин йашамак фиданындан, ани Аллахын райында“+.

Смирна клисесинӓ

8Смирна клисесинин ангилинӓ йаз: „Бӧлӓ деер О, Ким Баш хем Сон, Ким ӧлӱйдӱ хем дирилди:+

9Билерим сенин зеетини хем фукааралыыны, ама хеп окадар зенгинсин. Билерим, ани ким сени кӧтӱлеер, оннар сайэрлар кендилерини иудей, ама бу диил аслы. Оннар – шейтанын топлушу+.

10Не лӓӓзым олаӂэк гечирӓсин, бишейдӓн коркма. Диавол кимисини сиздӓн капана атаӂэк, ки дененӓсиниз. Зеетленмиш олаӂэныз он гӱн. Ол инанч ӧлӱмӓ кадар, да вереӂӓм сана йашамак фенецини+.

11Кимин вар кулаа, ишитсин, не Айоз Дух сӧлеер клиселерӓ: ким енсейеӂек, она икинӂи ӧлӱмдӓн зарар олмайаӂэк“+.

Пергама клисесинӓ

12Пергама клисесинин ангилинӓ йаз: „Бӧлӓ деер О, Кимдӓ вар икиӱзлӱ кескин кылыч:+

13Билерим, нередӓ йашээрсын. Шейтанын чорбаӂылык скемнеси орада. Хеп окадар инанч калэрсын Беним адыма да вазгечмедин Бана инанмаа, артык о гӱннердӓ, незаман Антипа, Беним инанч шаадым, ӧлдӱрӱлдӱ аранызда орада, нередӓ шейтан йашээр.

14Ама Бендӓ вар биркач маана сана каршы: сендӓ вар инсаннар, ангылары тутунэрлар Валаамын ӱӱретмесиндӓн, ким ӱӱретти Валакы, несой гӱнаха дадандырсын Израил ушакларыны, ки исиннӓр идоллара баашланмыш курбан йаанысындан хем ороспулук йапсыннар+.

15Хеп ӧлӓ сендӓ дӓ вар инсаннар, ани тутунэрлар Николайӂыларын ӱӱретмесиндӓн, /недӓн Бӓн азетмеерим/+.

16Онуштан гӱнахларындан бана дӧн, башка тӱрлӱ, тездӓ гелеӂӓм да ӂенк едеӂӓм оннара каршы кылычлан, ани Беним аазымдан чыкэр+.

17Кимин вар кулаа, ишитсин, не Айоз Дух сӧлеер клиселерӓ: ким енсейеӂек, она изин вереӂӓм, исин саклы маннадан хем вереӂӓм бир бийаз таш, да бу ташта йазылы бир ени ад, не кимсей билмеер кабледендӓн каарӓ“+.

Фиатира клисесинӓ

18Фиатира клисесинин ангилинӓ йаз: „Бӧлӓ деер Аллахын Оолу, Кимин гӧзлери атеш йалыны гиби хем айаклары йалабык тунч гиби+.

19Билерим сенин йаптыкларыны, сенин севгини, инаныны, изметчилиини хем дайанманы хем, ани сон ишлерин таа чок, некадар баштанкылары.

20Ама Бендӓ вар биркач маана сана каршы: сӓн бракэрсын Иезавел карыйы, ани сайэр кендини пророк, ӱӱретсин хем алдатсын Беним чыракларымы, ки ороспулук йапсыннар хем исиннӓр идоллара баашланмыш курбан йаанысындан+.

21Бӓн вердим она вакыт, ки ороспулуундан дӧнсӱн, ама о дӧнмӓӓ истӓмеди+.

22Бак, атарым ону хасталык йатаана хем ороспулук йапаннары онуннан барабар бир бӱӱк зеетӓ койарым, еер дӧнмӓрсейдилӓр ишлердӓн, ани о йапэр.

23Онун ушакларыны чарпаӂам ӧлӱмнӓн. Озаман хепси клиселӓр таныйаӂэк, ани Бӓним, Ким аараштырэр инсанын неетлерини хем ӱреени. Хепсинизӓ кенди ишлеринизӓ гӧрӓ ӧдейеӂӓм+.

24Ама каланына сиздӓн, ким булунэр Фиатирада, ангылары тутунмээрлар бу ӱӱретмектӓн да билмеерлӓр ‘шейтанын дерин ишлерини’, ниӂӓ денер, сӧлеерим, ани коймайаӂам ӱстӱнӱзӓ башка аарлык.

25Салт сыкы тутун ону, не вар сиздӓ, Бӓн гелинӂӓ+.

26-27Ким енсейеӂек хем биткийӓдӓн таманнайаӂэк Беним ишлерими, она вереӂӓм заабитлик миллетлӓр ӱстӱнӓ, ниӂӓ Бӓн дӓ каблеттим заабитлик Беним Бобамдан. Оннары гӱдеӂек демир бастоннан, да ниӂӓ топрактан каплары фалайаӂэк+.

28Енсейиӂийӓ вереӂӓм сабаа йылдызыны.

29Кимин вар кулаа, ишитсин, не Айоз Дух сӧлеер клиселерӓ“+.

3

Сардис клисесинӓ

3^1Сардис клисесинин ангилинӓ йаз: „Бӧлӓ деер О, Кимдӓ вар Аллахын еди Духу хем еди йылдызы. Билерим сенин йаптыкларыны. Сӓн ад казандын, сансын дирийсин, ама ӧлӱйсӱн+.

2Кушку ол, ӧлӱмӓ йакын ишлери каавилӓ, зерӓ сенин йаптыкларыны таман булмадым Беним Аллахымын ӧнӱндӓ.

3Аклына гетир, не каблеттин хем не ишиттин, кору хем дӧн бана гӱнахларындан. Кушку олмарсайдын, гелеӂӓм хырсыз гиби, да хич дуймайаӂан, не саатта гелеӂӓм сенин ӱстӱнӓ+.

4Хеп окадар сендӓ, Сардистӓ, вар биркач инсан, ани лекелӓмедилӓр кенди рубаларыны. Оннар гезеӂеклӓр Бенимнӓн, гиийимни бийаз рубаларлан, зерӓ бу йарашэр оннара+.

5Ким енсейеӂек, о бийаз руба гиинеӂек. Онун адыны хич силмейеӂӓм йашамак кийадындан да ачыктан анаӂам онун адыны Бобамын хем ангиллерин ӧнӱндӓ+.

6Кимин вар кулаа, сеслесин, не Айоз Дух сӧлеер клиселерӓ“+.

Филаделфийа клисесинӓ

7Филаделфийа клисесинин ангилинӓ йаз: „Бӧлӓ деер Айоз хем Доору Олан, Кимдӓ вар Давидин анатары, Ким ачэр, да кимсей капайамээр, капээр, да кимсей ачамээр.

8Билерим сенин йаптыкларыны. Бӓн сенин ӧнӱнӓ ачык бир капу койдум, кимсей ону капайамаз. Аз куведин вар, ама корудун Беним сӧзӱмӱ да инкӓр етмедин Беним адымы.

9Бак, Бӓн верерим оннары, ким шейтанын топлушундан, оннары, ким сайэр кендилерини иудей, ама диил доору, йалан сӧлеерлӓр, йапаӂам, гелсиннӓр да баш иилтсиннӓр сенин айакларынын ӧнӱндӓ. Озаман таныйаӂэклар, ани Бӓн сени севдим+.

10Чӱнкӱ таманнадын Беним сымарламамы дайанмак ичин, Бӓн дӓ коруйаӂам сени денемӓк вакыдындан, ани гелеӂек бӱтӱн дӱннейин ӱстӱнӓ, ки денесин оннары, ким ер ӱстӱндӓ йашээр+.

11Бӓн тез гелерим! Сыкы тут, не вар сендӓ, ки кимсей капмасын сенин фенецини+.

12Ким енсейеӂек, ону йапаӂам дирек Беним Аллахымын Айоз бинасында, да о артык чыкмайаӂэк дышары. Йазаӂам онун ӱстӱнӓ беним Аллахымын адыны хем Аллахымын касабасынын, ени Иерусалимин адыны, ани гӧктӓн Беним Аллахымдан инер, хем Беним ени адымы+.

13Кимин вар кулаа, ишитсин, не Айоз Дух сӧлеер клиселерӓ“+.

Лаодикийа клисесинӓ

14Лаодикийа клисесинин ангилинӓ йаз: „Бӧлӓ лафедер Амин[*], инанч хем доору шаат, башлайан Аллахын йаратмасыны+.

15Билерим сенин йаптыкларыны, сӓн диилсин не суук, не дӓ хашлак. Еер олайдын суук йада хашлак!

16Ама чӱнкӱ сӓн ылыӂасын – не сууксун, не дӓ хашлаксын, фырладаӂам сени аазымдан.

17Зерӓ сӓн деерсин: зенгиним, зенгиннендим да бишей ичин зорум йоктур; ама билмеерсин, ани сӓн зайыф, заваллы, фукаара, кӧӧр хем чыплаксын+.

18Сана насаат едерим, ани сатын аласын Бендӓн алтын, атештӓн пакланмыш, ки зенгинненӓсин, бийаз рубалар, ки гиинӓсин, да гӧрӱнмесин сенин айып чыплаклыын, хем илач, ки гӧзлерини йаалайасын да гӧрӓсин+.

19Бӓн азарлээрым хем сырайа койэрым хепсини, кими северим. Ол чалышкан да дӧн Бана гӱнахларындан+.

20Тӓ, дурэрым капуда да урэрым. Еер биркимсей ишидӓрсейди Беним сесими да ачарсайды капуйу, гиреӂӓм да софрайа отураӂам онуннан, о да Бенимнӓн+.

21Ким енсейеӂек, она изин вереӂӓм Бенимнӓн отурсун Беним чорбаӂылык скемнемдӓ, ниӂӓ дӓ Бӓн енседим да отурдум Беним Бобамнан Онун чорбаӂылык скемнесиндӓ+.

22Кимин вар кулаа, ишитсин, не Айоз Дух сӧлеер клиселерӓ“»+.

4

Гӧктеки чорбаӂылык скемнеси

4^1Бундан сора бактым да тӓ, гӧктӓ бир капу ачык. Ӧндеки сес, ани ишиттийдим, бензӓр труба сесинӓ, деди бана: «Пин бурайы, да гӧстереӂӓм сана, не лӓӓзым олсун бундан сора»+.

2Хемен Айоз Дух конду бана, да тӓ, гӧктӓ курулу бир чорбаӂылык скемнеси. Чорбаӂылык скемнесининдӓ отурарды Бириси+.

3О, ким отурарды, гӧрӱнмеси бензӓрди йаспис хем кырмызы акик ташына. Чорбаӂылык скемнеси долайлыйды гӧк кушааннан, бензӓр зӱмрӱт ташына.

4Чорбаӂылык скемнесинин долайында варды таа ирми дӧрт чорбаӂылык скемнеси. Бу скемнелердӓ ирми дӧрт аксакал отурарды, гиийимни бийаз рубаларлан. Хепсинин башында варды алтын фенец+.

5Чорбаӂылык скемнесиндӓн чыкарды чимчириклӓр, гӧк гӱрӱлтӱлери хем уултулар ишидилӓрди. Ӧнӱндӓ йанарды йалынны еди шафк, ангылары Аллахын еди Духудур+.

6Чорбаӂылык скемнесинин ӧнӱндӓ шишедӓн, кристал гиби, бир дениз варды. Скемненин ортасында хем долайында дурарды дӧрт дири йаратык, долу гӧзлӓн ӧнӱндӓн хем ардындан+.

7Илк йаратык аслана бензӓрди. Икинӂи йаратык данайа бензӓрди. Ӱчӱнӂӱ йаратыын ӱзӱ инсан ӱзӱнӓ бензӓрди, дӧрдӱнӂӱ йаратык са учар картала бензӓрди.

8Бу дӧрт йаратыын хербириндӓ варды алтышар канат. Доз-долай, дышандан хем ичйандан, долуйдулар гӧзлӓн. Геӂӓ-гӱндӱз дурмамайӂа дейӓрдилӓр: «Айоз, айоз, айоз Чоккудретли Сааби Аллах, Ким варды, Ким вар хем Ким гелӓр».

9Озаман, незаман йаратыклар метиннеерлӓр, икрамнээрлар хем шӱкӱр едерлӓр чорбаӂылык скемнесиндӓ Отураны, Ким дивеч йашээр,

10бу вакыт ирми дӧрт аксакал, дӱшӱп ӱзӱкойну чорбаӂылык скемнесиндӓ Отуранын ӧнӱндӓ, баш иилдерлӓр Она, Ким дивеч йашээр, да, фенецлерини Онун ӧнӱнӓ койуп, деерлӓр:

11«Сана, Сааби Аллах, йарашэр каблетмӓӓ метинник, икрам хем кудрет, зерӓ Сӓн йараттын хепсини, оннар, Сенин истедииннӓн йарадылып, вар олдулар»+.

5

Кузу ачэр мӱхӱрлӱ колайы

5^1Сора чорбаӂылык скемнесиндӓ Отуранын саа елиндӓ гӧрдӱм бир кийат коласы[*] йазылы ики тарафындан хем еди мӱхӱрлӓн мӱхӱрлӱ+.

2Гӧрдӱм бир куветли ангили, ким баарды бӱӱк сеслӓн: «Кимӓ йарашэр, ки бу колайы ачсын да копарсын мӱхӱрлерини?»

3Булунмады кимсей не гӧктӓ, не ердӓ, не дӓ ер алтында, ки ачабилсин бу колайы да бакабилсин онун ичинӓ.

4Бӓн чок ааладым, зерӓ кимсей булунмады, кимӓ йарашарды ачсын /да окусун/ бу колайы, не дӓ артык баксын онун ичинӓ.

5Аксакаллардан бириси деди бана: «Аалама! Тӓ, Аслан – Одур Иуданын тамызлыындан, Давидин кӧкӱндӓн – Ким енседи. О ачабилир колайы да копарабилир еди мӱхӱрӱ»+.

6Чорбаӂылык скемнесинин, дӧрт йаратыын хем аксакалларын арасында бир Кузу гӧрдӱм, Ангысы айакча дурарды, сансын кесилмишти. Онун варды еди буйнузу хем еди гӧзӱ, ангылары Аллахын еди Духу, йолланылмыш бӱтӱн ер ӱстӱнӓ+.

7Кузу гелди да алды колайы чорбаӂылык скемнесиндӓ Отуранын саа елиндӓн.

8Ачан алды колайы, дӧрт йаратык хем ирми дӧрт аксакал дӱштӱлӓр ӱзӱкойну Кузунун ӧнӱндӓ. Хепсинин елиндӓ варды бирӓр арфа хем алтын чӧлмек, долу гӱннӱклӓн, недир Аллахын айоз халкынын дуалары+.

9Бир ени тӱркӱ чалардылар, дейип: «Сана йарашэр аласын колайы да ачасын онун мӱхӱрлерини, зерӓ Сӓн буазланмыш олдун да Аллах ичин Кенди каныннан сатын алдын инсаннары хер сенселедӓн, дилдӓн, халктан хем миллеттӓн+.

10Йаптын оннары падишах хем попаз бизим Аллах ичин, да падишахлык едеӂеклӓр ер ӱзӱндӓ»+.

11Ачан бактым, ишиттим чорбаӂылык скемнесинин, йаратыкларын хем аксакалларын долайындан чок ангиллерин сеслерини. Оннарын сайысы биннӓн бин хем оннан бин он бин+.

12Оннар бӱӱк сеслӓн дейӓрдилӓр: «Буазланмыш Кузуйа йарашэр каблетсин кудрет, зенгинник, аарифлик, кувет, икрам, метинник хем иисӧзлемӓк!»+

13Хепсини, не йарадылы гӧктӓ, ердӓ, ер алтында хем дениздӓ, хепсини, не вар орада, ишиттим дейерӓк: «Чорбаӂылык скемнесиндӓ Отурана хем Кузуйа ии сӧз, икрам, метинник, кувет олсун дивечтӓн дивеӂӓ!»+

14Дӧрт йаратык дейӓрди: «Амин». Ирми дӧрт аксакал дӱштӱлӓр ӱзӱкойну да баш иилттилӓр Она, /Ким дивеч йашээр/+.

6

Алты мӱхӱр копарылэр

6^1Сора гӧрдӱм, ани Кузу ачты еди мӱхӱрӱн бирисини, да ишиттим йаратыкларын бирисини, ани деди гӧк гӱрӱлтӱсӱ гиби бир сеслӓн: «Гел /да бак/!»+

2Ачан бактым, тӓ, гӧрдӱм бир бийаз бейгир. Бир атлы варды онун ӱстӱндӓ, елиндӓ бир йай. Верилди она бир фенец, да о йолланды ниӂӓ енсейиӂи, ки енсемӓк казансын.

3Ачан Кузу ачты икинӂи мӱхӱрӱ, ишиттим икинӂи йаратыы, ани деди: «Гел /да бак/!»

4Йолланды бир ройба бейгир. Онун ӱстӱндӓ атлы олана верилди изин ер ӱстӱндӓн услулуу алсын, да озаман инсан бири-бирини ӧлдӱрсӱн. Атлыйа бир бӱӱк кылыч да верилди+.

5Ачан Кузу ачты ӱчӱнӂӱ мӱхӱрӱ, ишиттим ӱчӱнӂӱ йаратыы, ани деди: «Гел /да бак/!» Ачан бактым, тӓ, гӧрдӱм бир кара бейгир. Онун ӱстӱндӓ атлы оланын елиндӓ варды бир терезӓ[*].

6Дӧрт йаратыын арасындан ишиттим бир сес, ани дейӓрди: «Бир ӧлчӱ[*] боодай бир динара[*], ӱч ӧлчӱ арпа бир динара, ама зейтин йаайыны хем шарабы бозма!»+

7Ачан Кузу ачты дӧрдӱнӂӱ мӱхӱрӱ, ишиттим дӧрдӱнӂӱ йаратыын сесини, ани дейӓрди: «Гел /да бак/!»

8Ачан бактым, тӓ, бир шарга бейгир. Онун ӱстӱндӓ атлы оланын ады ӧлӱм, да онун ардынӂа ӧлӱлӓр ери гелӓрди. Верилди оннара изин ерин дӧрдӱнӂӱ пайы ӱстӱнӓ, ӧлдӱрсӱннӓр кылычлан, аачлыклан, чумайлан хем ӂанаварларлан.

9Ачан Кузу ачты бешинӂи мӱхӱрӱ, курбаннык алтында гӧрдӱм инсаннарын ӂаннарыны, ангылары буазланмыштылар Аллахын сӧзӱ ичин хем шаатлык ичин, ани йапардылар+.

10Оннар баарардылар бӱӱк сеслӓн да дейӓрдилӓр: «Айоз хем доору Чорбаӂы, незаманадан даава кесмейеӂӓн да ӂезаламайаӂан ер ӱстӱндӓ инсаннары бизим канымыз ичин?»+

11Оннара хербиринӓ верилди бийаз руба да денилди, ки таа бираз динненсиннӓр, оннарын изметтӓ кафадарларын хем кардашларын сайысы таманнанынӂа, ангылары оннар гиби ӧлдӱрӱлеӂеклӓр+.

12Ачан Кузу ачты алтынӂы мӱхӱрӱ, гӧрдӱм, ани олду бир бӱӱк ер тепремеси. Гӱн карарды кечи йапаасындан бир чувал гиби, ай кан гиби олду,+

13да йылдызлар гӧктӓн ерӓ дӱштӱлӓр, ниӂӓ инӂир фиданындан дӱшер ешил мейвалары, ачан салланэр бир куветли лӱзгердӓн.

14Гӧк бир сарылан кола гиби йок олду, да хепси байырлар хем адалар ерлериндӓн кымылдандылар+.

15Дӱннейин падишахлары, бӱӱк адамнары, аскер заабитлери, зенгиннери, кудретли инсаннары хем хепси чыраклар хем сербест оланнар сакландылар миналар ичинӓ хем канара араларына байырларда.

16Оннар дейӓрдилӓр байырлара хем канаралара: «Дӱшӱн бизим ӱстӱмӱзӓ да саклайын бизи, чорбаӂылык скемнесиндӓ Отуранын ӱзӱндӓн хем Кузунун ӱфкесиндӓн,+

17зерӓ гелди Оннарын бӱӱк ӱфкели гӱнӱ, да ким вар насыл айакча дурсун?»

7

Мӱхӱрленмиш 144000 инсан

7^1Бундан сора гӧрдӱм дӧрт ангил, ангылары дурардылар ерин дӧрт тарафында да тутардылар ерин дӧрт лӱзгерини, ки лӱзгӓр есмесин не ер ӱстӱнӓ, не дениз ӱстӱнӓ, не дӓ бир аач ӱстӱнӓ.

2Сора гӧрдӱм башка бир ангил, ким калкты гӱндуусундан, ангысында варды дири Аллахын мӱхӱрӱ. О баарды бӱӱк сеслӓн дӧрт ангилӓ, ангыларына изин верилийди, кедерлесиннӓр ери хем денизи, дейип:

3«Кедерлӓмейин не ери, не денизи, не дӓ фиданнары, биз Аллахымызын чыракларынын анныларына мӱхӱр коймайынӂа!»+

4Бӓн ишиттим мӱхӱрлӱ оланнарын сайысыны: мӱхӱрлӱ олду ӱз кырк дӧрт бин, хепси Израил оолларынын тамызлыкларындан.

5Мӱхӱрлӱ олду Иуданын тамызлыындан – оники бин, Рувимин тамызлыындан – оники бин, Гадын тамызлыындан – оники бин,

6Асирин тамызлыындан – оники бин, Неффалимин тамызлыындан – оники бин, Манассийанын тамызлыындан – оники бин,

7Симеонун тамызлыындан – оники бин, Левийин тамызлыындан – оники бин, Иссахарын тамызлыындан – оники бин,

8Зевулонун тамызлыындан – оники бин, Иосифин тамызлыындан – оники бин, Вениаминин тамызлыындан – оники бин.

9Ондан сора бактым да гӧрдӱм бир бӱӱк сӱрӱ инсан, ангыларыны кимсей йокту насыл сайсын, хертӱрлӱ миллеттӓн, сенселедӓн, халктан хем дилдӓн, ангылары дурардылар чорбаӂылык скемнесинин хем Кузунун ӧнӱндӓ, бийаз рубаларлан гиийимни хем хурма даллары еллериндӓ+.

10Оннар бӱӱк сеслӓн баарардылар: «Куртулмак бизим Аллахтан, Ким отурэр чорбаӂылык скемнесиндӓ, хем Кузудан!»+

11Хепси ангиллӓр дурдулар чорбаӂылык скемнесинин, аксакалларын хем дӧрт йаратыын долайында, ӱзӱкойну дӱштӱлӓр чорбаӂылык скемнесинин каршысында да баш иилттилӓр Аллаха, дейерӓк:+

12«Амин! Ии сӧз, метинник, аарифлик, шӱкӱр, икрам, кудрет хем кувет олсун бизим Аллаха дивечтӓн дивеӂӓ! Амин!»+

13Бириси аксакаллардан, данышып бана, сорду: «Буннар, ани гиийимни бийаз рубаларлан, кимдир оннар хем нередӓн гелдилӓр?»

14«Чорбаӂы, – ӂувап еттим бӓн, – сӓн билерсин». О деди бана: «Буннар о бӱӱк зееттӓн гечип-геленнӓр. Оннар рубаларыны йыкадылар хем Кузунун каныннан бийазлаттылар+.

15Онуштан оннар булунэрлар Аллахын чорбаӂылык скемнесинин каршысында да измет едерлӓр Она геӂӓ-гӱндӱз Онун Айоз бинасында. Чорбаӂылык скемнесиндӓ Отуран чадырыны оннарын ӱстӱнӓ гереӂек.

16Оннар шиндӓн сора аӂыкмайаӂэк хем сусамайаӂэк, гӱнеш оннары чарпмайаӂэк, не дӓ бир башка кызгыннык.

17Зерӓ Кузу, ани булунэр чорбаӂылык скемнесинин ортасында, оннары гӱдеӂек да гӧтӱреӂек йашамак суйунун сызынтыларына. Аллах силеӂек хер йашы оннарын гӧзлериндӓн»+.

8

Единӂи мӱхӱр копарылэр

8^1Ачан Кузу ачты единӂи мӱхӱрӱ, гӧктӓ сансын йарым саат кадар сус олду+.

2Гӧрдӱм еди ангили, ани дурардылар Аллахын ӧнӱндӓ. Оннара верилди еди труба+.

3Сора гелди башка бир ангил да дургунду алтар ӧнӱндӓ, бир алтын кадилница елиндӓ. Верилди она чок гӱннӱк, ки Аллахын бӱтӱн айоз халкынын дуаларыннан койсун алтын алтар ӱстӱнӓ, ани булунэр чорбаӂылык скемнесинин ӧнӱндӓ+.

4Ангилин елиндӓн гӱннӱк тӱтӱнӱ калкты Аллахын ӧнӱндӓ айоз халкынын дуаларыннан+.

5Сора ангил алды кадилницайы да долдурду алтардан атештӓн коорлан да ерӓ атты. Озаман гӧк гӱрӱлтӱлери хем уултулар ишидилди, чимчирик чакты хем ер тепреди+.

Еди труба

6Еди ангил, тутарак еди трубайы, хазырландылар трубалары баартмаа.

7Илк ангил трубайы баартты, да толу хем атеш каннан карышык ер ӱстӱнӓ йаады. Ерин ӱчӱнӂӱ пайы йанды, фиданнарын ӱчӱнӂӱ пайы хем хепси ешил отлар да йанды.

8Икинӂи ангил трубайы баартты, да сансын бир бӱӱк йанар байыр тутушту да дениз ичинӓ атылды. Денизин ӱчӱнӂӱ пайы кан гиби олду+.

9Ӱчӱнӂӱ пайы оннардан, ани дениз ичиндӓ йашээрлар, ӧлдӱлӓр. Ӱчӱнӂӱ пайы гемилердӓн телеф олду.

10Ӱчӱнӂӱ ангил трубайы баартты, да гӧктӓн бир бӱӱк йылдыз, ани йанарды, ниӂӓ бир шафк, дӱштӱ акар суларын ӱчӱнӂӱ пайы ӱстӱнӓ хем су сызынтылары ӱстӱнӓ+.

11Йылдызын ады «Пелин». Суларын ӱчӱнӂӱ пайы аӂы олду пелин гиби, да чок инсан ӧлдӱ, зерӓ сулар пек аӂы олмушту.

12Дӧрдӱнӂӱ ангил трубайы баартты, да ӱчӱнӂӱ пайы гӱнӱн, ӱчӱнӂӱ пайы айын хем ӱчӱнӂӱ пайы йылдызларын тутулду, да шафкларынын ӱчӱнӂӱ пайы сӱӱндӱ. Гӱнӱн дӓ, геӂенин дӓ ӱчӱнӂӱ пайы шафксыз калды.

13Бактым да ишиттим бир картал[*], ани учарды гӧкӱн ортасында да баарарды бир бӱӱк сеслӓн: «Бела, бела, бела ердӓ йашайаннара калан труба сеслеринин бетеринӓ, ангыларыны ӱч ангил баардаӂэк».

9

9^1Бешинӂи ангил трубайы баартты, да гӧрдӱм бир йылдыз, гӧктӓн ерӓ дӱшӱк. Она верилди анатар дипсизлик пынарындан+.

2О ачты дипсизлик пынарыны, да орадан калкты тӱтӱн, бир бӱӱк фырындан гиби. Бу пынарын тӱтӱнӱндӓн гӱн хем хава карарды.

3Тӱтӱн ичиндӓн ер ӱстӱнӓ чекиргелӓр чыктылар. Оннара верилди кувет, ниӂӓ кувет, ани вар ердеки скорпионнарда.

4Оннара сымарланды кедерлӓмесиннӓр ердеки отлары хем хич бир ешиллии еки фиданы, ама салт инсаннары, ангыларын анныларында йок Аллахын мӱхӱрӱ+.

5Чекиргелерӓ верилди кувет, диил ки ӧлдӱрсӱннӓр инсаннары, ама беш ай зеетлесиннӓр. Оннарын зеети бензӓрди о аӂыйа, ачан скорпион инсаны далээр.

6О гӱннердӓ инсаннар аарайаӂэк ӧлӱмӱ, ама буламайаӂэклар. Истейеӂеклӓр ӧлсӱннӓр, ама оннардан ӧлӱм качаӂэк.

7Чекиргелерин гӧрӱнӱшӱ бензӓрди ӂенк ичин хазырланмыш бейгирлерӓ. Башларында варды фенецлӓр, сансын алтындан, ама ӱзлери бензӓрди инсан ӱзӱнӓ.

8Сачлары бензӓрди кары сачларына, дишлери дӓ аслан дишлери гибийди.

9Гӱӱслериндӓ варды зирх, сансын демирдӓн зирх, да канатларынын уултусу бензӓрди чок ӂенк арабасы сесинӓ, кошулу бейгирлӓрлӓн, ани ӂенгӓ гидерлӓр атылама.

10Оннарын куйруклары хем иинелери, ниӂӓ скорпионнарын. Оннарын куведи куйрукларындадыр, ки зеетлесиннӓр инсаны.

11Оннарын ӱстӱнӓ падишах одур, ким дипсизлиин ангили, кимӓ чыфытчасына денер Аваддон, ама урумӂасына Аполлион.

12Бир бела гечти, те, таа ики бела ардына гелер+.

13Алтынӂы ангил трубайы баартты, да ишиттим бир сес алтын алтарын дӧрт буйнузундан, ани булунэр Аллахын ӧнӱндӓ.

14О сес, алтынӂы ангилӓ, ани трубайы тутарды, деди: «Салвер дӧрт ангили, ангылары баалы бӱӱк Евфрат дересиндӓ»+.

15Дӧрт ангил салверилди, ангылары хазырланмыштылар о саат, о гӱн, о ай хем о йыл ичин, ки ӧлдӱрсӱннӓр ӱчӱнӂӱ пайыны инсандан.

16Атлы аскерлерин сайысы варды ирми бин керӓ он бин. Оннарын сайысыны ишиттим.

17Тӓ несой гӧрдӱм гӧрӱмдӓ бейгирлери хем ӱстӱндӓ атлылары. Оннарын гӱӱслериндӓ зирхлӓр варды атеш, гӧк йакут хем кӱкӱрт ренгиндӓ. Бейгирлерин кафалары бензӓрди аслан кафасына, да аазларындан чыкарды атеш, тӱтӱн хем кӱкӱрт.

18Инсандан ӱчӱнӂӱ пайы ӧлдӱ бу ӱч беладан – атештӓн, тӱтӱндӓн хем кӱкӱрттӓн, ани чыкарды оннарын аазларындан.

19Бейгирлерин куведи аазларында хем куйрукларында. Зерӓ куйруклары, ангыларында вар кафалар, бензӓр йылана, да буннарлан инсаны зеетлӓрдилӓр.

20Калан инсаннар, ани ӧлдӱрӱлмедилӓр бу белалардан, дӧнмедилӓр Аллаха кенди еллеринин йаптыкларындан. Илери доору баш иилттилӓр ӂиннерӓ хем алтын, гӱмӱш, тунч, таш хем аачтан идоллара, ангылары гӧрӓмеерлӓр, ишидӓмеерлӓр хем гезӓмеерлӓр+.

21Оннар дӧнмедилӓр адам ӧлдӱрмектӓн, бӱӱ йапмактан, ороспулуктан хем хырсызлыктан+.

10

Ангил бир кӱчӱк кола елиндӓ

10^1Сора гӧрдӱм башка бир каави ангил, ким инӓрди гӧктӓн, сарылы булутлан, да башы ӱстӱндӓ бир гӧк кушаа варды. Ӱзӱ гӱн гиби, айаклары да атештӓн диреклӓр гибийди+.

2Елиндӓ тутарды ачык бир кӱчӱк кийат коласы. Саа айааны басты дениз ӱстӱнӓ, сол айааны да ер ӱстӱнӓ,

3сора баарды бӱӱк сеслӓн, ниӂӓ баарэр бир аслан. Ачан о баарды, еди гӧк гӱрӱлтӱсӱ кенди сеслериннӓн ӂувап етти.

4Ачан еди гӧк гӱрӱлтӱсӱ гӱрӱлдеди, бӓн истедим йазмаа, ама ишиттим бир сес гӧктӓн, ани деди бана: «Тут саклы, не еди гӧк гӱрӱлтӱсӱ деди, да йазма бу сӧзлери»+.

5Озаман ангил, ангысыны гӧрдӱм дураркан дениз ӱстӱндӓ хем ер ӱстӱндӓ, калдырды саа елини гӧкӓ

6да емин етти дивеч Йашайанын адыннан, Ким йаратты гӧкӱ хем не вар гӧктӓ, ери хем не вар ердӓ, денизи хем не вар дениздӓ, дейип: «Ойаланмак шиндӓн сора олмайаӂэк.

7Ама озаман, ачан единӂи ангил труба баардаӂэк, таманнанаӂэк Аллахын саклы неети, ниӂӓ хаберледийди кенди чыракларына, пророклара»+.

8О сес, ани ишиттийдим гӧктӓн, енидӓн лафетти бенимнӓн да деди: «Гит, ал ачык кӱчӱк колайы ангилин елиндӓн, ангысы дурэр дениз хем ер ӱстӱндӓ».

9Гиттим ангилӓ да дедим, версин бана кӱчӱк колайы. О деди бана: «Ал да и ону, карнында аӂы, ама аазында бал гиби татлы олаӂэк».

10Алдым кӱчӱк колайы ангилин елиндӓн да идим. Аазымда бал гиби татлыйды, ама идиктӓн сора карным аӂылыклан долду.

11Сора денди бана: «Сӓн енидӓн лӓӓзым пророклук едӓсин чок халклар, миллетлӓр, диллӓр хем падишахлар ичин».

11

Ики шаат Аллахтан

11^1Верилди бана бир сааз, ниӂӓ бир ӧлчӱ, да денди: «Калк да ӧлч Аллахын Айоз бинасыны, курбанныы хем орада баш иилденнери+.

2Ама айоз бинанын дышанкы аулуну ӧлчӱлмедик брак, зерӓ о верили миллетлерӓ, да оннар чиинейеӂеклӓр айоз касабайы кырк ики ай+.

3Беним ики шаадыма вереӂӓм кувет пророклук етсиннӓр бин икиӱз алтмыш гӱн, гиийимни чуваллан.

4Оннар – ики зейтин ааӂы хем ики шамдал, ани дурэрлар ерин Саабиси ӧнӱндӓ.

5Еер биркимсей истӓрсейди оннары кедерлемӓӓ, атеш чыкаӂэк оннарын аазларындан да йудаӂэк оннарын душманнарыны. Ким истеер оннары кедерлемӓӓ, о лӓӓзым бутакым ӧлдӱрӱлсӱн.

6Оннарын вар заабитлии капасыннар гӧкӱ, ки йаамур йаамасын окадар вакыт, некадар пророклук едерлӓр. Оннарын вар заабитлии, сулары кана чевирсиннӓр да ери хертӱрлӱ белаларлан чарпсыннар, кач керӓ истейеӂеклӓр+.

7Оннар шаатлыкларыны таманнадыйнан, ӂанавар, ани калкэр дипсизликтӓн, оннарлан ӂенк едеӂек да, енсейип, оннары ӧлдӱреӂек+.

8Оннарын гӱӱделери бракылы олаӂэк бӱӱк касабанын ана йолу ӱстӱндӓ. О касаба духчасына адланэр „Содом“ хем „Мысыр“, нередӓ оннарын Саабиси дӓ ставроза герили олду.

9Инсаннар хер халктан, миллеттӓн, тамызлыктан хем дилдӓн оннарын гӱӱделерини сииредеӂеклӓр ӱч бучук гӱн да бракмайаӂэклар, ки мезара койулсуннар.

10Ер ӱзӱндӓ йашайаннар севинеӂеклӓр, шенненеӂеклӓр хем баашыш бири-биринӓ йоллайаӂэклар, зерӓ бу ики пророк зеетледилӓр ер ӱзӱндӓ йашайаннары.

11Ама ӱч бучук гӱндӓн сора Аллахтан йашамак духу гирди оннара, да икиси дӓ калктылар айакча. Бӱӱк корку каплады хепсини оннары, ким сииредӓрди+.

12Бу ики пророк ишитти гӧктӓн бир бӱӱк сес, ани оннара деди: „Пинин бурайы!“ Оннар гӧкӓ бир булут ичиндӓ калктылар, да оннарын душманнары буну гӧрдӱлӓр+.

13Осаат бир бӱӱк ер тепремеси олду, да касабанын онунӂу пайы йыкылды. Бу ер тепремесиндӓн еди бин киши ӧлдӱ, да калан инсан коркудан Гӧктеки Аллахы метиннедилӓр+.

14Икинӂи бела гечти, да тез йаклашэр ӱчӱнӂӱ бела»+.

Единӂи труба баардылэр

15Единӂи ангил трубайы баартты, да гӧктӓн бӱӱк сеслӓр ишидилди, ани дейӓрди: «Дӱннӓ падишахлыы гечти бизим Саабинин хем Онун Христозун елинӓ, да О падишахлык едеӂек дивечтӓн дивеӂӓ»+.

16Ирми дӧрт аксакал, ани отурардылар Аллахын каршысында кенди чорбаӂылык скемнелериндӓ, дӱштӱлӓр ӱзӱкойну да баш иилттилӓр Аллаха,+

17дейерӓк: «Шӱкӱр едериз Сана, Сааби Аллах, Чоккудретли, Ким вар, Ким варды /хем Ким гелӓр/. Зерӓ Сӓн каблеттин бӱӱк кудредини да башладын падишахлык етмӓӓ+.

18Миллетлӓр ӱфкелендийдилӓр, ама шинди Сенин ӱфкӓн гелди. Вакыт да гелди, ки ӧлӱлерӓ даава кесӓсин, ӧдек верӓсин пророклара, Сенин чыракларына, хем айоз халкына, оннара, ким икрамнээр Сенин адыны, кӱчӱклерӓ хем бӱӱклерӓ, хем телеф едӓсин оннары, ким телеф едер ер ӱзӱнӱ»+.

19Аллахын гӧктеки Айоз бинасы ачылды, да Онун Бааланты Сандыы Айоз бинасында гӧрӱндӱ. Чимчирик чакты, уултулар хем гӧк гӱрӱлтӱлери ишидилди, ер тепреди хем бӱӱк толу фуртунасы копту+.

12

Кары хем дракон

12^1Гӧктӓ бир бӱӱк нышан гӧрӱндӱ: бир кары гӱннӓн сарылы, ай айаклары алтында, башында да бир фенец[*] оники йылдызлан+.

2Кары маамулду, дуудурмак аарыларындан зеетленӓрди хем баарарды.

3Сора бир башка нышан гӧктӓ гӧрӱндӱ: бӱӱк бир кырмызы дракон еди кафайлан хем он буйнузлан, кафаларында да еди корона[*] варды+.

4Онун куйруу, гӧктеки йылдызларын ӱчӱнӂӱ пайыны сӱрӱклейип, ерӓ дӱшӱрдӱ. Сора дракон дикилди карынын ӧнӱнӓ, ани лӓӓзымды дуудурсун, ки дуудурдуу заман ушааны йутсун.

5Кары дуудурду бир оол – бир чоӂук, ангысы хепси миллетлери демир бастоннан гӱдеӂек. Ушаа хемен алынды Аллахын ӧнӱнӓ, Аллахын чорбаӂылык скемнесинӓ+.

6Ама кары пустийалаа качты, нередӓ онун ичин ер Аллахтан хазырланмышты, ки орада бин икиӱз алтмыш гӱн бесленсин+.

7Гӧктӓ олду ӂенк. Михаил ангиллериннӓн барабар дракона каршы ӂенк еттилӓр. Дракон хем онун ангиллери да ӂенк етти,+

8ама каршы дурамадылар, артык оннара гӧктӓ ер булунмады.

9Бӱӱк дракон, евелки йылан, ангысына денер диавол хем шейтан, ани бӱтӱн дӱннейи алдадэр, ерӓ атылды хем онуннан барабар онун ангиллери дӓ+.

10Бӓн ишиттим бир бӱӱк сес гӧктӓн, ани дейӓрди: «Шинди куртулмак, кудрет, бизим Аллахын падишахлыы хем Христозунун заабитлии ерлештирилди, зерӓ ашаа атылды бизим кардашларын кабаатландырыӂысы, ким геӂӓ-гӱндӱз оннары кабаатландырарды бизим Аллахын ӧнӱндӓ.

11Оннар енседилӓр ону Кузунун каныннан хем кенди шаатлыкларынын сӧзӱннӓн, зерӓ артык кенди ӂаннарыны кыймадылар да ӧлӱмӓ вердилӓр+.

12Онуштан севинин, гӧклӓр хем гӧктӓ йашайаннар! Ама вай сизӓ, ер хем дениз! Зерӓ сизӓ диавол бӱӱк ӱфкейлӓн инди, билерӓк ани аз вакыды калды!»

13Дракон, ачан гӧрдӱ, ани ерӓ атылмыш олду, башлады кооламаа карыйы, ангысы дуудурмушту чоӂуу.

14Ама карыйа ики бӱӱк картал канады верилди, ки учабилсин йыланын ӧнӱндӓн пустийалаа, кенди еринӓ, нередӓ дойурулаӂэк бир вакыт, вакытлар хем йарым вакыт[*]+.

15Дракон кенди аазындан су салверди, ниӂӓ бир акар дерӓ, карынын ардына, ки ону, селлӓн алып, гӧтӱрсӱн.

16Ама ер йардым етти карыйа, ачты аазыны да йутту суйу, ани дракон аазындан салвермишти.

17Дракон карыйа ӱфкеленди да гитти ӂенк етмӓӓ карынын сенселесиндӓн калма инсаннан, ангылары Аллахын сымарламакларыны таманнээрлар хем ангыларында вар шаатлык Иисус ичин. Сора денизин куму ӱстӱндӓ дурду[*]+.

13

Еди кафайлан хем он буйнузлан ӂанавар

13^1Озаман гӧрдӱм, дениздӓн чыкаркан, бир ӂанавар он буйнузлан хем еди кафайлан. Буйнузларында варды он корона хем кафаларында Аллахы кӧтӱлейӓн адлар+.

2Ӂанавар, ани гӧрдӱм, барса бензӓрди. Онун баӂаклары айы баӂаклары гибийди, аазы са ниӂӓ аслан аазыйды. Дракон она кенди кудредини, чорбаӂылык скемнесини хем бӱӱк заабитлии верди+.

3Онун кафаларындан бири сансын йаралыйды да ӧлӱм атиминдейди, ама бу ӧлӱм йарасы алышты, да бӱтӱн дӱннӓ шашарак гитти ӂанаварын ардына.

4Оннар баш иилттилӓр дракона, зерӓ о заабитлик верди ӂанавара. Сора баш иилттилӓр ӂанавара, дейерӓк: «Ким ӂанавар гиби, ким ӂенк едӓбилир она каршы?»

5Верилди она бир ааз, ани сӧлӓрди шишкин сӧзлӓр хем кӧтӱ лафлар. Верилди заабитлик, ки кырк ики ай ишлесин+.

6О аазыны ачты да башлады Аллахы кӧтӱлемӓӓ. Кӧтӱледи Онун адыны хем айоз чадырыны – гӧктӓ йашайаннары.

7Верилди изин, айозларлан ӂенк йапсын да енсесин оннары. Онун заабитлии олду хербир тамызлык, халк, дил хем миллет ӱстӱнӓ+.

8Хепси йашайаннар ер ӱстӱндӓ она баш иилдеӂек, кимин адлары дӱннейин курулмасындан буазланмыш Кузунун йашамак кийадында диил йазылы+.

9Кимин вар кулаа, ко ишитсин!+

10Ким лӓӓзым есирлӓӓ гитсин, есирлӓӓ гидеӂек, ким лӓӓзым кылычлан ӧлдӱрӱлсӱн, кылычлан ӧлдӱрӱлеӂек. Бу халда Аллахын айоз халкы лӓӓзым олсун сабур хем инанч+.

Ӂанавар ики буйнузлан

11Сора гӧрдӱм бир башка ӂанавар, ани чыкарды ер ичиндӓн. Онда варды ики буйнуз, бензӓр кузу буйнузларына, ама лафедӓрди дракон гиби.

12О ишлӓрди хеп о заабитликлӓн, ангысыннан илк ӂанавар да ишлӓрди, ки ер хем ердӓ йашайаннар баш иилтсиннӓр илк ӂанавара, ангысынын ӧлӱм йарасы алышты.

13Окадар бӱӱк нышаннар йапарды, ани атеш гӧктӓн ерӓ инсанын ӧнӱндӓ йаадырарды+.

14Ердӓ йашайаннары алдадарды бу нышаннарлан, ани верили она йапсын ӂанаварын ӧнӱндӓ, да ердӓ йашайаннара сӧлӓрди, йапсыннар бир идол ӂанавар ичин, ангысы кылычтан йараланды, ама саа олду+.

15Она изин верилди, ки ӂанаварын идолуна солук версин, ӂанаварын идолуну лафеттирсин хем сымарласын, ки ӧлдӱрӱлсӱн хепси, ким баш иилтмеер ӂанаварын идолуна.

16О йапарды, ани кӱчӱк-бӱӱк, зенгин-фукаара, сербест-чырак олсун, хепсинӓ дамга саа елинӓ йада аннысына койулсун,

17ки кимсей сатамасын хем аламасын бишей, кимдӓ йок бу дамга, ани ӂанаварын ады йада онун адынын сайысы.

18Бу халда лӓӓзым аарифлик. Кимин вар фикири, сайсын ӂанаварын сайысыны, зерӓ о – инсан сайысы. Онун сайысы: алты ӱз алтмыш алты.

14

Кузу хем ӱз кырк дӧрт бин киши

14^1Сора бактым да гӧрдӱм Кузуйу дураркан Сион байыры ӱстӱндӓ. Онуннан барабар варды ӱз кырк дӧрт бин киши, ангыларын анныларында йазылыйды Онун ады хем Бобасынын ады+.

2Ишиттим гӧктӓн бир сес, чок сулар уултусу гиби, бензӓр бир бӱӱк гӧк гӱрӱлтӱсӱнӓ. Бу сес, ани ишиттим, сансын арфаӂылар сеси, ангылары арфаларлан чалэрлар+.

3Оннар чалардылар бир ени тӱркӱ, чорбаӂылык скемненин, дӧрт йаратыын хем аксакалларын ӧнӱндӓ. Кимсей ӱӱренӓмӓрди бу тӱркӱйӱ, ӱз кырк дӧрт бин кишидӓн каарӓ, ангылары сатын алынмыш бу ердӓн+.

4Буннар, ким булаштырмады кендини карыларлан, зерӓ оннар темиздир. Гидерлӓр Кузунун ардына, нерейи О гидер. Оннар сатын алынмыш инсан арасындан, ниӂӓ илк дуумушлар Аллаха хем Кузуйа+.

5Оннарын аазларындан хич йалан чыкмады. Оннар кусурсуз /Аллахын чорбаӂылык скемнесинин ӧнӱндӓ/.

Ӱч ангил

6Сора гӧрдӱм бир башка ангил, ани учарды гӧк ортасында, гетирерӓк дивеч Ии Хабери, ки хабер версин ердӓ йашайаннара – хер миллетӓ, тамызлаа, дилӓ хем халка.

7О бӱӱк сеслӓн дейӓрди: «Коркун Аллахтан да Ону метиннейин, зерӓ гелди Онун даава вакыды. Баш иилдин Она, Ким йаратты гӧкӱ, ери, денизи хем су сызынтыларыны».

8Онун ардына икинӂи бир ангил гитти, дейерӓк: «Дӱштӱ, дӱштӱ Вавилон, бӱӱк касаба, ангысы кенди ороспулуунун кызгын шарабыннан сулады хепси миллетлери!»+

9Ӱчӱнӂӱ ангил гитти оннарын ардына, дейерӓк бӱӱк сеслӓн: «Ким баш иилдер ӂанавара хем онун идолуна да кабледер онун дамгасыны кенди аннысына еки елинӓ,+

10о ичеӂек Аллахын кызгыннык шарабыны, дӧкӱлӱ карышылмадык Онун ӱфкӓ филӂанына, да зеетленеӂек айоз ангиллерин хем Кузунун ӧнӱндӓ атешлӓн хем кӱкӱртлӓн+.

11Оннарын зеетлеринин тӱтӱнӱ дивеч калкаӂэк. Геӂӓ-гӱндӱз оннарын раады олмайаӂэк, ким ӂанавара хем онун идолуна баш иилдер хем ӂанаварын адынын дамгасыны кабледер.

12Бу халда лӓӓзым сабурлу олсун Аллахын айоз халкы – оннар, ким Аллахын сымарламакларыны таманнээрлар хем инанч калэрлар Иисуса»+.

13Ишиттим гӧктӓн бир сес, ани деди: «Йаз, мутлу бӱӱндӓн ӧтӓӓ ӧлӱлӓр, ким ӧлер Саабинин изметиндӓ!» «Доору, – деер Дух, – оннар динненсиннӓр савашмакларындан, зерӓ оннарын йаптыклары оннарын ардына гидер»+.

Ердӓ бичмӓк вакыды

14Сора бактым, да тӓ, бир бийаз булут. Булут ӱстӱндӓ отурарды бириси, ким бензеер Адам Оолуна. Онун башында варды бир алтын фенец, елиндӓ дӓ бир кескин орак+.

15Айоз бина ичиндӓн бир башка ангил чыкты да баарды бӱӱк сеслӓн булут ӱстӱндӓ Отурана: «Ал орааны да бич! Зерӓ гелди бичмӓк вакыды, ерин берекеди етишти»+.

16Булут ӱстӱндӓ Отуран атты орааны да ер бичилди.

17Бир башка ангил гӧктеки Айоз бинадан чыкты. Онун да варды бир кескин ораа.

18Сора алтардан чыкты таа бир ангил, кимин варды заабитлии атеш ӱстӱнӓ. О бир бӱӱк сеслӓн баарды Она, Кимдейди кескин орак, дейип: «Ал кескин орааны да топла салкымнары ерин баа чотуундан, зерӓ ӱзӱмнери олду».

19Ангил атты орааны ерин ӱстӱнӓ, топлады ерин баа чотуунун берекедини да атты Аллахын бӱӱк кызгыннык шарапанасына+.

20Ӱзӱмнӓр чииненди шарапанада касабадан дышары. Кан акты шарапанадан, артык бейгирлерин кантырмаларынадан, да бин алты ӱз стадийа[*] кадар даалды.

15

Еди ангил хем еди бела

15^1Гӧктӓ гӧрдӱм башка бир бӱӱк хем шашмаклы нышан. Бу – еди ангил, ани ташыйардылар еди сон белалары. Аллахын ӱфкеси бу белаларлан битти+.

2Гӧрдӱм сансын шишедӓн бир дениз, карышык атешлӓн. Дурэрлар бу шишедӓн дениз ӱстӱндӓ, Аллахтан арфалар еллериндӓ, оннар, ким ӂанавары, онун идолуну, /дамгасыны/ хем адынын сайысыны енседилӓр+.

3Моисейин, Аллахын чыраанын, тӱркӱсӱнӱ хем Кузунун тӱркӱсӱнӱ чаларак, деерлӓр: «Бӱӱк хем шашмаклы Сенин ишлерин, Сааби Аллах, Чоккудретли! Доору хем хакына Сенин йолларын, миллетлерин[*] падишахы!

4Ким Сендӓн, Сааби, коркмээр да метиннӓмеер Сенин адыны? Зерӓ салт Сӓн айозсун. Хепси миллетлӓр гелеӂеклӓр да баш иилдеӂеклӓр Сенин ӧнӱндӓ, зерӓ белли олду Сенин доору ишлерин».

5Ондан сора бактым, да Айоз бина – гӧктеки Шаатлык чадыры – ачылды+.

6Айоз бинадан чыкты еди ангил, ангылары ташыйардылар еди белайы, гиийимни темиз йалабык кетеннӓн хем гӱӱслериндӓн алтын кушаклан кушалы+.

7Дӧрт йаратыын бириси еди ангилӓ верди еди алтын чӧлмек, долу Аллахын кызгынныыннан, Ким дивеч йашээр+.

8Айоз бина Аллахын метиннииндӓн хем кудрединдӓн долду тӱтӱннӓн. Кимсей гирӓмеди Айоз бина ичинӓ, битмейинӂӓ еди ангилин еди беласы.

16

Аллахын ӱфкеси хем еди чӧлмек

16^1Ишиттим Айоз бина ичиндӓн бир бӱӱк сес, ани деди еди ангилӓ: «Гидин да еди чӧлмектӓн дӧкӱн ер ӱстӱнӓ Аллахын кызгынныыны!»+

2Илк ангил гитти да дӧктӱ онун чӧлмеендӓн ер ӱстӱнӓ. Пейдаланды титси хем аӂы йаралар инсаннарда, кимдӓ варды ӂанаварын дамгасы хем кимнӓр баш иилдӓрдилӓр онун идолуна+.

3Икинӂи ангил дӧктӱ чӧлмеени дениз ӱстӱнӓ, да су ӧлӱ каны гиби олду. Хепси, не йашээр дениз ичиндӓ, ӧлдӱ+.

4Ӱчӱнӂӱ ангил дӧктӱ чӧлмеени акар сулар ӱстӱнӓ хем су сызынтылары ӱстӱнӓ, оннар да кан гиби олдулар.

5Ишиттим су ангилини, ким дейӓрди: «/Сааби,/ ани варсын, вардын хем айозсун, Сӓн доору йаптын, ани бӧлӓ даава кестин+.

6Зерӓ оннар дӧктӱлӓр Сенин айоз халкынын хем пророкларынын каныны, да Сӓн вердин оннара кан, ичсиннӓр. Оннара бу йарашэр»+.

7Ишиттим бир сес курбанныктан, ани дейӓрди: «Ӧлӓ, Сааби Аллах, Чоккудретли, хакына хем доору Сенин дааваларын»+.

8Дӧрдӱнӂӱ ангил дӧктӱ чӧлмеени гӱнӱн ӱстӱнӓ. Изин верилди гӱнӓ, йаксын инсаннары кызгынныыннан.

9Инсаннар каурулдулар титси сыӂактан. Оннар кӧтӱлӓрдилӓр Аллахын адыны, Кимин бу белалар ӱстӱнӓ варды заабитлии, ама гӱнахларындан Аллаха дӧнмедилӓр хем Ону метиннӓмедилӓр+.

10Бешинӂи ангил дӧктӱ чӧлмеени ӂанаварын чорбаӂылык скемнеси ӱстӱнӓ, да онун падишахлыы каранныкланды. Инсаннар аӂыдан диллерини далардылар+.

11Оннар гӧктеки Аллахы кӧтӱледилӓр аӂылары хем йаралары бетеринӓ, ама кенди йаптыкларындан дӧнмедилӓр.

12Алтынӂы ангил дӧктӱ чӧлмеени бӱӱк дерӓ Евфрат ӱстӱнӓ да онун суйу куруду, ки йол хазырлансын гӱндуусундан падишахлара+.

13Гӧрдӱм, ани драконун аазындан, ӂанаварын аазындан хем йаланӂы пророкун аазындан чыкты ӱч фена дух, курбаалара бензӓр+.

14Буннар ӂин духлары, ангылары мераклы нышаннар йапэрлар. Оннар чыкэрлар бӱтӱн дӱннӓ падишахларына, ки топласыннар оннары бирери ӂенк етмӓӓ Аллахын, Чоккудретлинин, о бӱӱк гӱнӱндӓ+.

15«Тӓ, Бӓн гелерим, бир хырсыз гиби! Не мутлу, ким уйанык дурэр хем хазыр тутэр кенди рубаларыны, ки чыплак гезмесин да айыплыы гӧрӱнмесин!»+

16О духлар падишахлары топладылар бир ерӓ, ани чыфытчасына денер Армагеддон.

17Единӂи ангил дӧктӱ кенди чӧлмеени хавайа, да /гӧктеки/ Айоз бинадан /Аллахын/ чорбаӂылык скемнесиндӓн ишидилди бир бӱӱк сес, ани деди: «Таманнанды!»

18Озаман чимчирик чакты, уултулар ишидилди, гӧк гӱрледи, да олду ӧлӓ бӱӱк ер тепремеси, ниӂӓ олмадыйды незамандан инсан бу ер ӱстӱндӓ. Ӧлӓ бӱӱк ер тепремеси олду!+

19Бӱӱк касаба ӱч пайа бӧлӱндӱ да миллетлерин касабалары йыкылды. Бӱӱк Вавилон анылды Аллахын ӧнӱндӓ, да она верилди филӂан, ани тутэр Аллахын кызгын ӱфкесинин шарабыны+.

20Хепси адалар качып йок олдулар хем байырлар кайбелдилӓр+.

21Гӧктӓн инсан ӱстӱнӓ толу йаады. Хербир толунун аарлыы бир талант[*] кадарды. Толу беласы ӧлӓ коркунчту, ки инсан кӧтӱлӓрди Аллахы бу беланын бетеринӓ+.

17

Ороспу кары кызыл ӂанавар ӱстӱндӓ

17^1Еди ангиллердӓн бириси, ангыларында варды еди чӧлмек, гелди да лафетти бенимнӓн: «Гел, – деди, – гӧстереӂӓм сана, ниӂӓ даава йапылэр бӱӱк ороспу карыйа, ани чок сулар ӱстӱндӓ отурэр»+.

2Ерин падишахлары онуннан ороспулук еттилӓр. Онун ороспулук шарабыннан ердӓ йашайаннар сарфош олдулар+.

3Ангил духлан бени бир чол ерӓ гӧтӱрдӱ, да гӧрдӱм бир кары, ани отурэр кызыл ӂанавар ӱстӱндӓ. Бу ӂанавар долуйду адларлан, ангылар кӧтӱлӓрди Аллахы, да онун варды еди кафасы хем он буйнузу+.

4Бу кары ергиван хем койу кырмызы ренкли рубайлан гиийимни, алтыннан, паалы ташлан хем такым седефлӓн донаклыйды. Елиндӓ тутарды бир алтын ока, долу кенди ороспулуунун ииренч хем мындар ишлериннӓн.

5Аннысында йазылыйды бир ад, ангысынын вар саклы аннамасы: «Бӱӱк Вавилон, ороспуларын хем ердеки ииренчликлерин анасы».

6Гӧрдӱм, ани бу кары сарфош олмушту Аллахын айоз халкы канындан, Иисусун шаатлары канындан. Сарп шаштым, ачан ону гӧрдӱм+.

7Ангил бана сорду: «Нечин шашэрсын? Бӓн аннадаӂам сана саклы аннамайы бу кары ичин хем ӂанавар ичин, ани ону ташыйэр, хем ангысында вар еди кафа хем он буйнуз.

8Ӂанавар, ангысыны гӧрдӱн, ӧнӂӓ варды, ама шинди йок. О дипсизликтӓн чыкаӂэк да кайыплаа гидеӂек. Ердӓ йашайаннар, кимин адлары дӱннейин курулмасындан диил йазылы йашамак кийадында, шашаӂэклар, гӧрӱп ӂанавары, ани ӧнӂӓ варды, шинди йок, ама генӓ гелеӂек+.

9Буну аннамак ичин аарифлик лӓӓзым. Еди кафа – еди байыр, ангыларын ӱстӱндӓ отурэр кары, хем еди падишах.

10Оннардан беши дӱштӱ, бири вар, ама ӧбӱрӱ таа гелмеди. Ачан да гелеӂек о, лӓӓзым аз вакыт калсын.

11Ӂанавар, ани ӧнӂӓ варды, ама шинди йок, о секизинӂи падишах хем едисиндӓн бири, ани кайыплаа гидер.

12Он буйнуз, ани гӧрдӱн – он падишах, ангылары таа каблетмедилӓр падишахлыы, ама падишах заабитлиини кабледеӂеклӓр бир саада ӂанаварлан барабар+.

13Оннарда хепсиндӓ вар бир неет, да кенди кудретлерини хем заабитликлерини ӂанавара вереӂеклӓр.

14Оннар Кузуйлан ӂенк едеӂеклӓр, ама Кузу оннары енсейеӂек, зерӓ Одур саабилерин Саабиси хем падишахларын Падишахы, хем ким Онуннан барабар, оннар чаарылмыш, сечилмиш хем инанч»+.

15Сора ангил деди бана: «Сулар, ангылары сӓн гӧрдӱн, нередӓ отурэр ороспу, – халклар, топлулуклар, миллетлӓр хем диллӓр.

16Он буйнуз хем ӂанавар, ани гӧрдӱн, оннар ороспу карыдан азетмейеӂеклӓр да ону йалныз хем чыплак бракаӂэклар. Онун етиндӓн ийеӂеклӓр да атештӓ йакаӂэклар ону+.

17Чӱнкӱ Аллах койду ӱреклеринӓ, йапсыннар Онун истедиини да бир нееттӓ кайыл олсуннар ӂанавара вермӓӓ кенди падишахлыкларыны, Аллахын сӧзӱ таманнанынӂа.

18Кары, ани гӧрдӱн, о – бӱӱк касаба, ани ерин падишахлары ӱстӱнӓ падишахлык едер».

18

Вавилонун йыкылмасы

18^1Бундан сора гӧрдӱм бир башка ангил, ани гӧктӓн инӓрди, хем кимдӓ варды бӱӱк заабитлик. Ер онун шафклыындан айдыннанды.

2О баарды куветли сеслӓн да деди: «Йыкылды, йыкылды бӱӱк Вавилон! Етишти олсун ӂиннерин йашамак ери, хертӱрлӱ фена духун зынданы, хертӱрлӱ диилпак хем ииренч кушун йувасы[*]+.

3Зерӓ сулады ороспулуунун кызгын шарабыннан хепси миллетлери. Ерин падишахлары ороспулук еттилӓр онуннан, хем ерин безиргеннери зенгиннедилӓр онун ӧлчӱсӱз сефалыындан»+.

4Сора ишиттим гӧктӓн башка бир сес, ани деди: «Чык орадан, Беним халкым, ки пай алмайасын онун гӱнахларындан да зеетлӓнмейӓсин онун белаларындан.

5Зерӓ онун гӱнахлары, ӱст-ӱстӓ йывылып, гӧкӓ етишти, да Аллах онун кабаатларыны аклына гетирди+.

6Она ӧлӓ верин, ниӂӓ о сизӓ верди. Ики катына геери чевирин йаптыклары ичин. Окайлан, нейлӓн сизӓ шарап хазырлады, ики катына таа чок геери она верин.

7Некадар кендини мететти хем сефалык сӱрдӱ, окадар зеет хем кахыр она чевирин. Зерӓ о кенди-кендинӓ деер: „Падишахка гиби отурэрым, диилим дул хем хич кахыр чекмейеӂӓм!“

8Онуштан бир гӱндӓ онун ӱстӱнӓ гелеӂек белалар – чума, кахыр хем аачлык. Атештӓ йакылмыш олаӂэк, зерӓ каавийдир Сааби Аллах, ани она даава йапэр+.

9Ерин падишахлары, ани онуннан ороспулук еттилӓр хем сефалык сӱрдӱлӓр, аалайаӂэклар хем сызлайаӂэклар онун ичин, ачан гӧреӂеклӓр тӱтӱнӱ онун йангынындан.

10Коркуйа дӱшеӂеклӓр онун зеетлериндӓн, да, узакта дуруп, дейеӂеклӓр: „Вай, вай, бӱӱк касаба, каави касаба Вавилон! Бир саат ичиндӓ ӂезаны булдун“.

11Ерин безиргеннери аалайаӂэклар хем сызлайаӂэклар онун ичин, зерӓ оннарын малларыны шиндӓн сора йок ким сатын алсын.

12Маллары алтындан, гӱмӱштӓн, паалы таштан, седефтӓн, инӂӓ кетендӓн, ипектӓн, ергиван хем койу-кырмызы ренкли парчалардан, хертӱрлӱ ии кокулу аачтан, хертӱрлӱ филдиши кабы, хертӱрлӱ кабы ен паалы аачтан, тунчтан, демирдӓн хем мермердӓн,

13корицайы, специйайы, гӱннӱӱ, смирна йаайыны, ладаны, шарабы, зейтин йаайыны, ислӓӓ уну, боодайы, сыырлары, койуннары, бейгирлери, талигалары хем чыраклары – инсаннары – кимсей алмайаӂэк.

14Дейеӂеклӓр: „Мейвалар, беенилмиш сенин ӂанындан, елиндӓн йок олдулар. Хепси паалы хем йалабык ишлерин кайбелдилӓр. Оннары сӓн шиндӓн сора буламайаӂан“.

15Бу малларын безиргеннери, ани Вавилондан зенгиннедилӓр, узакта дураӂэклар, коркарак онун зеетлериндӓн, да аалайаӂэклар хем сызлайаӂэклар,

16дейип: „Вай, вай, бӱӱк касаба! О инӂӓ кетеннӓн, ергиван хем койу-кырмызы ренкли рубаларлан гиийимнийди, донаклыйды алтыннан, паалы ташларлан хем седефлӓн.

17Букадар чок зенгинник бир саат ичиндӓ кайбелди!“ Хер геминин капитаны, йолӂулары, гемиӂилери хем хепси, ким дениздӓн йашамасыны тутарды, узакта дурардылар.

18Ачан гӧрдӱлӓр онун йангынындан тӱтӱнӱ, баардылар, дейип: „Ангы касаба вар бу бӱӱк касаба гиби?“

19Башларына тоз аттылар да, аалайып хем сызлайып, баарардылар: „Вай, вай, бӱӱк касаба! Онда паалы малларындан зенгиннеди хепси, кимин варды дениздӓ гемилери. Бир саатта бош калды!“

20Ей, гӧк, севин онун башына геленнӓр ичин! Севинин, Аллахын айоз халкы, апостоллар хем пророклар, зерӓ Аллах она даава кести хем доорулуунузу чыкарды».

21Озаман бир куветли ангил калдырды бир таш, ани бензӓрди бӱӱк дермен ташына, да атты ону дениз ичинӓ, дейип: «Бӧлӓ бӱӱк куветлӓн атылаӂэк бӱӱк касаба Вавилон, да ондан сора гӧрӱлмейеӂек.

22Артык сендӓ ишидилмейеӂек арфа чаланнарын, тӱркӱӂӱлерин, кавал хем труба чаланнарын сеси. Артык сендӓ хич бир занаат устасы булунмайаӂэк хем дермен уултусу ишидилмейеӂек артык сендӓ.

23Артык кандилин шафкы сени айдыннатмайаӂэк, гӱвӓӓ хем гелин сеси артык сендӓ ишидилмейеӂек, зерӓ сенин безиргеннерин дӱннейин ӧн адамнарыйды, хем сенин бӱӱӂӱлӱӱннӓн хепси миллетлӓр алдандылар.

24Зерӓ сендӓ пророкларын хем Аллахын айоз халкынын хем хепси ердӓ буазлананнарын дӧкӱлӱ каннары булунду»+.

19

Севинмелик гӧктӓ

19^1Ондан сора бир бӱӱк сес ишиттим гӧктӓ, ниӂӓ чок инсан калабалыы, ани дейӓрди: «Алилуйа[*], куртармак, метинник, икрам хем кувет бизим Аллаха!+

2Зерӓ актыр хем доорудур Онун даавалары. Чӱнкӱ О даава йапты бӱӱк ороспу карыйа, ким бӱтӱн ери ороспулууннан хайырсызлаа гӧтӱрдӱ. Она ӂеза верди кенди чыракларынын каннары ичин, ани онун елиндӓн дӧкӱлдӱ»+.

3Сора икинӂи сыра дедилӓр: «Алилуйа! Ороспу карынын тӱтӱнӱ калкэр йукары дивечтӓн дивеӂӓ!»+

4Озаман ирми дӧрт аксакал хем дӧрт йаратык капандылар да баш иилттилӓр Аллаха, Ким отурурду чорбаӂылык скемнесиндӓ, дейип: «Амин! Алилуйа!»+

5Чорбаӂылык скемнесиндӓн ишидилди бир сес, ани дейӓрди: «Метиннейин бизим Аллахы сиз, хепси Онун чыраклары, кӱчӱк-бӱӱк, ани Ондан коркэрсыныз!»

6Сансын чок инсан калабалыын сесини ишиттим, ниӂӓ чок сулар уултусу, бӱӱк гӧк гӱрӱлтӱлеринӓ бензӓр, ани дейӓрди: «Алилуйа, бизим Сааби Аллах, Чоккудретли, башлады падишахлык етмӓӓ+.

7Севинелим хем шенненелим, метинник Она верелим, зерӓ Кузунун дӱӱн вакыды гелди, да гелини кендини хазырлады+.

8Гелинӓ верилди, гиинсин, темиз, йалабык инӂӓ кетен рубалар». Инӂӓ кетен рубалар – Аллахын айоз халкынын доору ишлери+.

9Ангил деди бана: «Йаз, не мутлу теклиф едилмишлӓр Кузунун дӱӱнӱнӓ!» Сора деди бана: «Буннар хакына сӧзлӓр – Аллахын сӧзлери!»

10Бӓн дӱштӱм онун айакларына, ки она баш иилдейим, ама о деди бана: «Сакын, буну йапма, бӓн кафадарым сана хем сенин кардашларына, ангылары шаатлык едерлӓр Иисус ичин. Аллаха баш иилт, зерӓ Иисус ичин шаатлык – пророклук духу»+.

Атлы бийаз бейгир ӱстӱндӓ

11Сора гӧрдӱм ачылмыш гӧкӱ, да тӓ, бир атлы бийаз бейгир ӱстӱндӓ. Ады Онун «Инанч» хем «Хак», Ким доору даава йапэр хем ӂенк едер.

12Гӧзлери атеш йалыны гиби, башында вар чок корона. Бир ад Онда йазылыйды, ани кимсей билмеер, ондан кендисиндӓн каарӓ+.

13О гиийимнийди рубайлан, ани кана далдырылмыш. Онун ады – Аллахын Сӧзӱ+.

14Гӧктеки аскерлӓр Онун ардына йолландылар бийаз бейгирлӓрлӓн атлы хем темиз хем бийаз инӂӓ кетен рубаларлан гиийимни.

15Онун аазындан бир биленик кылыч чыкэр, ки онуннан миллетлери дӱӱсӱн, да Кендиси бир демир бастоннан гӱдеӂек оннары. Кендиси дӓ чиинейеӂек шарапанайы, нередӓ йапылэр Аллахын, Чоккудретлинин, кызгын ӱфкесинин шарабы+.

16Онун рубасы хем чантысы ӱстӱндӓ бир ады вар йазылы: «Падишахларын Падишахы хем Саабилерин Саабиси».

17Гӧрдӱм бир ангил, ани дурурду гӱндӓ да бӱӱк сеслӓн баарды хепси кушлара, ани учардылар гӧк ортасында: «Учун, топланын Аллахын бӱӱк софрасына,

18ки ийӓсиниз ӧлӱ падишахларын, аскер заабитлеринин хем кудретли адамнарын етини, бейгирлерин хем атлыларын етини, сербест хем чырак, кӱчӱк хем бӱӱк, херкезин етини!»

19Гӧрдӱм ӂанавары хем дӱннӓ падишахларыны хем оннарын аскерлерини, ангылары топландылар, ки ӂенк етсиннӓр Онуннан, Ким атлы бейгир ӱстӱндӓ хем Онун аскериннӓн+.

20Ӂанавар хем йаланӂы пророк, ани йапарды мераклы нышаннар ӂанаварын ӧнӱндӓ, тутулдулар. Йаланӂы пророк бу нышаннарлан алдатты оннары, ким каблеттийди ӂанаварын дамгасыны хем ким баш иилдӓрди ӂанаварын идолуна. Икиси дӓ диридӓн атылдылар атеш гӧлӱнӓ, ани кӱкӱртлӓн йанэр+.

21Ама каланы ӧлдӱрӱлдӱ кылычлан, ани бейгир ӱстӱндӓ атлынын аазындан чыкарды. Хепси кушлар оннарын етиндӓн дойундулар+.

20

Бин йыл падишахлык

20^1Гӧрдӱм бир ангил, ани гӧктӓн инӓрди. Онун елиндӓ варды дипсизлиин анатары хем бир бӱӱк синӂир+.

2О тутту дракону, евелки йыланы, ангысы – диавол хем шейтан, да баалады ону бин йыла+.

3Атты ону дипсизлӓӓ, сора, орайы капайып, ӱстӱнӱ мӱхӱрледи, ки шансора алдатмасын миллетлери бин йыл гечмейинӂӓ. Бундан сора о лӓӓзымды салверилсин бир парча вакыда.

4Гӧрдӱм чорбаӂылык скемнелерини хем отураннары оннарын ӱстӱндӓ, ангыларына верилди заабитлик, даава йапсыннар. Гӧрдӱм инсаннарын ӂаннарыны да, ангыларын кафалары кесилмишти, зерӓ шаатлык едӓрдилӓр Иисус ичин хем насаат едӓрдилӓр Аллахын сӧзӱнӱ. Оннар ӂанавара хем онун идолуна баш иилтмемиштилӓр хем онун дамгасыны кенди анныларына хем еллеринӓ каблетмемиштилӓр. Оннар дирилдилӓр да падишахлык еттилӓр Христозлан барабар бин йыл+.

5Бу – илк дирилмӓк. Каланы ӧлӱлердӓн дирилмедилӓр, бин йыл таманнанмайынӂа.

6Мутлу хем айоз оннар, кимин вар пайы илк дирилмектӓ. Оннарын ӱстӱнӓ икинӂи ӧлӱмӱн йок куведи. Оннар Аллахын хем Христозун попазлары олаӂэклар да Онуннан падишахлык едеӂеклӓр бин йыл+.

Шейтанын ӂезасы

7Бин йыл таманнандыктан сора, шейтан зынданындан салверилеӂек

8да чыкаӂэк, ки алдатсын миллетлери, ангылары ерин дӧрт тарафында йашээрлар – Гогу хем Магогу – да топласын оннары бирери ӂенк ичин. Оннарын сайысы денизин куму гиби+.

9Оннар чыктылар ерин хер тарафына да долайладылар Аллахын айоз халкынын лагарыны хем севгили касабайы. Ама гӧктӓн /Аллахтан/ атеш йаады да, оннары йакып, кӱл етти+.

10Диавол, ани оннары алдадарды, атеш хем кӱкӱрт гӧлӱнӓ атылды, нередӓ вар ӂанавар хем йаланӂы пророк, да геӂӓ-гӱндӱз дивечтӓн дивеӂӓ зеетленеӂеклӓр+.

Ӧлӱлӓр ичин даава

11Гӧрдӱм бир бӱӱк бийаз чорбаӂылык скемнеси хем Ону, Ким отурурду онун ӱстӱндӓ. Ерлӓн гӧк Онун ӱзӱндӓн качтылар да кайбелдилӓр.

12Гӧрдӱм ӧлӱлери – кӱчӱклери хем бӱӱклери, ани айакча чорбаӂылык скемнесинин ӧнӱндӓ дурардылар. Кийатлар ачылдылар, сора бир башка кийат ачылды, йашамак кийады, да ӧлӱлерӓ, оннарын йаптыкларына гӧрӓ, даава йапылды, бакарак она, не йазылды кийатларда+.

13Озаман дениз геери верди ӧлӱлери, ани варды онда. Ӧлӱм хем ӧлӱлӓр ери дӓ верди ӧлӱлери, ани варды оннарда. Да херкезинӓ даава йапылды оннарын йаптыкларына гӧрӓ+.

14Ӧлӱм хем ӧлӱлӓр ери атеш гӧлӱнӓ атылдылар. Бу атеш гӧлӱ – икинӂи ӧлӱм.

15Кимин ады йашамак кийадында йазылы олмады, о атеш гӧлӱнӓ атылды+.

21

Ени Иерусалим

21^1Сора ени гӧкӱ хем ени ери гӧрдӱм. Зерӓ евелки гӧк хем евелки ер гечмиштилӓр, дениз дӓ йокту артык+.

2Бӓн, /Иоан/, гӧрдӱм айоз касабайы, Ени Иерусалими, ани гӧктӓн, Аллахтан инӓрди, хазыр гелин гиби, ангысы донаклы кенди коӂасы ичин+.

3Чорбаӂылык скемнесиндӓн бир бӱӱк сес ишиттим, ани дейӓрди: «Будур, Аллахын чадыры инсаннар арасында! О йашайаӂэк оннарлан. Оннар Онун инсаны олаӂэк, хем Кенди Аллах оннарын арасында оннарын Аллахы олаӂэк.

4Аллах хер йашы оннарын гӧзлериндӓн силеӂек. Артык ӧлӱм олмайаӂэк. Артык ааламак, сызламак хем аӂы олмайаӂэк. Зерӓ евелки ишлӓр гечти»+.

5Чорбаӂылык скемнесиндӓ Отуран деди: «Тӓ, хепсини ени йапэрым». Сора деди: «Йаз, зерӓ бу сӧзлӓр хакына хем доору»+.

6Сора деди бана: «Таманнанды! Бӓним Алфа хем Омега, Баш хем Сон. Ким сусады, Бӓн она йашамак суйунун сызынтысындан вереӂӓм, парасыз ичсин+.

7Ким енсейеӂек, о буннары еденеӂек. Бӓн она Аллах олаӂам, о да бана оол олаӂэк+.

8Ама коркаклар, инансызлар, ииренч оланнар, ӧлдӱрӱӂӱлӓр, ороспулук еденнӓр, бӱӱӂӱлӓр, идоллара баш иилденнӓр хем хепси йаланӂылар, оннарын пайлары гӧлдӓ, ани атеш хем кӱкӱртлӓн йанэр. Бу – икинӂи ӧлӱм»+.

9Еди ангилдӓн бириси, ангыларында варды еди чӧлмек, долу еди битки белаларлан, гелип, лафетти бенимнӓн: «Гел, – деди, – гӧстереӂӓм сана Кузунун гелинини, карысыны!»+

10Духлан гӧтӱрдӱ бени бир бӱӱк хем ӱӱсек байыра да гӧстерди айоз касабайы, Иерусалими, ани гӧктӓн, Аллахтан инӓрди+.

11Орада варды Аллахын метиннии, да онун шафкы бензӓрди бир чок паалы таша, йаспис ташына, ани йалабыр, кристал гиби.

12Долайлыйды бир бӱӱк хем ӱӱсек дуварлан. Дуварда варды оники токат, да оники ангил беклӓрди токатларда, ангыларын ӱстӱндӓ Израилин оники тамызлыы адлары йазылыйды:

13Гӱндуусуна доору ӱч токат, пойраза доору ӱч токат, ӱӱленӓ доору ӱч токат, гӱнбатысына доору ӱч токат.

14Касаба дуварынын варды оники темел ташы, нередӓ йазылыйды Кузунун оники апостолларын адлары+.

15Ангил, ани бенимнӓн лафедӓрди, тутарды алтындан бир сааз, ки касабайы хем онун токатлары хем дуварларыны ӧлчсӱн+.

16Касаба ерлешикти дӧрт кӧшели. Онун узуннуу хем генишлии биртӱрлӱ. Ангил касабайы саазлан ӧлчтӱ да булду оники бин стади[*]; узуннуу, генишлии хем ӱӱсеклии биртӱрлӱ.

17Ӧлчтӱ онун дуварыны да булду ӱз кырк дӧрт ендезӓ адам ӧлчӱсӱннӓн, ангил ӧлчӱсӱ дӓ хеп ӧлӓ.

18Дувар йапылыйды йаспис ташындан, ама касаба – темиз алтындан, пак шишӓ гиби.

19Касаба дуварынын темеллери донаклыйды хертӱрлӱ паалы ташларлан: илк темели – йаспис, икинӂиси – сапфир, ӱчӱнӂӱсӱ – халкидон, дӧрдӱнӂӱсӱ – зӱмрӱт,

20бешинӂиси – дамарлы акик, алтынӂысы – кырмызымсы акик, единӂиси – сары йакут, секизинӂиси – берил, докузунӂусу – топаз, онунӂусу – сары зӱмрӱт, онбиринӂиси – гиацинт, оникинӂиси – аметист.

21Оники токат – оники седефтӓн, хербир токат бирӓр седефтӓн йапылы. Касабанын ана йолу йапылы темиз алтындан, дурук шишӓ гиби.

22Айоз бина орада гӧрмедим, зерӓ Сааби Аллах, Чоккудретли, хем Кузу айоз бина орада.

23Касабанын йок лӓӓзымныы гӱн ичин еки ай ичин, орада шафк етсиннӓр дейни, зерӓ Аллахын метиннии айдыннадэр касабайы, хем Кузу – шафк орада+.

24Миллетлӓр касабанын айдынныында гезеӂеклӓр. Дӱннӓ падишахлары орайы кенди шанныкларыны гетиреӂеклӓр.

25Касабанын токатлары гӱндӱз хич капанмайаӂэк, зерӓ геӂӓ орада олмайаӂэк.

26Миллетлерин метиннии хем икрамы хем паалы ишлери орайы гетирилеӂек.

27Бишей мындар орайы гирмейеӂек хем кимсей, ким йапэр ииренч ишлӓр хем йалан сӧлеер, ама саде оннар, ангыларын адлары йазылы Кузунун йашамак кийадында.

22

22^1Ангил гӧстерди бана йашамак суйунун дересини, ани кристал гиби йалабык. О сызэр Аллахын хем Кузунун чорбаӂылык скемнесиндӓн.

2Касабанын ана йолунун ортасында, деренин ики тарафында булунэр йашамак фиданы, ани оники тӱрлӱ мейва йапэр, хер ай кенди мейвасыны верер. Бу фиданын йапраклары миллетлерин алышмасы ичин+.

3Хем хич бишей бетвалы орада олмайаӂэк. Ама Аллахын хем Кузунун чорбаӂылык скемнеси орада олаӂэк, хем Онун чыраклары Она измет едеӂеклӓр.

4Онун ӱзӱнӱ гӧреӂеклӓр, адыны анныларында ташыйаӂэклар+.

5Артык геӂӓ олмайаӂэк, хем шафк диил лӓӓзым оннара, не дӓ гӱн айдынныы, зерӓ Сааби Аллах айдыннадаӂэк оннары. Оннар дивечтӓн дивеӂӓ падишахлык едеӂеклӓр+.

6Сора ангил деди бана: «Бу сӧзлӓр хакына хем доору. Сааби, пророкларын духларынын Аллахы, ангилини йоллады, ки гӧстерсин Кенди чыракларына, не тездӓ лӓӓзым олсун»+.

Иисусун икинӂи гелмеси

7«Тӓ, тез гелерим. Мутлу, ким таманнээр пророклук сӧзлерини, ани вар бу кийатта!» – деер Иисус+.

8Бӓн, Иоан, о, ким буннары гӧрдӱ хем ишитти. Ачан ишиттим хем гӧрдӱм, ангилин айакларына дӱштӱм, ким бана буннары гӧстерӓрди, ки баш иилдейим она+.

9Ама о деди бана: «Сакын, буну йапма, зерӓ бӓн саде изметкерим, ниӂӓ сӓн хем сенин кардашларын пророклар хем оннар, ким бу кийадын сӧзлерини таманнээр. Бир Аллаха баш иилт».

10Сора деди бана: «Бу кийадын пророклук сӧзлерини мӱхӱрлӓмейӓсин, зерӓ вакыт йакын+.

11Ким кӧтӱлӱк йапэр, таа йапсын кӧтӱлӱк. Ким кирли, кирли калсын. Ким доору, таа йапсын доорулук. Ким айоз, таа айозлансын»+.

12Иисус деер: «Бӓн тездӓ гелерим, ӧдӓӓм бенимнӓн, ки херкезӓ йаптыкларына гӧрӓ верейим+.

13Бӓним Алфа хем Омега, Биринӂи хем Битки, Баш хем Сон+.

14Мутлу оннар, ким рубаларыны йыкээр[*], ки доорулуклары олсун, имӓӓ дейни йашамак фиданындан хем, токатлардан гечип, касаба ичинӓ гирмӓӓ!+

15Дышанда кӧпеклӓр, бӱӱӂӱлӓр, ороспулук еденнӓр, ӧлдӱрӱӂӱлӓр, идоллара баш иилденнӓр, оннар, ким север йалан сӧлемӓӓ хем алдадэр+.

16Бӓн, Иисус, йолладым беним ангилими, ки сизӓ бӧлӓ шаатлык етсин клиселӓр ичин. Бӓн – Давидин кӧкӱ хем сенселеси, йалабык сабаа йылдызы+.

17Дух хем гелин деер: „Гел!“ Ким ишидер, десин: „Гел!“ Сусуз олан гелсин хем ким истеер, йашамак суйу парасыз алсын!»+

18Херкезинӓ шаатлык едерим, ким бу кийадын пророклук сӧзлерини ишидер: еер биркимсей бишей бу сӧзлерӓ еклӓрсейди, Аллах она белалары, ани бу кийатта йазылы, еклейеӂек.

19Хем, еер биркимсей бишей бу пророклук кийадын сӧзлериндӓн чыкарарсайды, Аллах онун пайыны йашамак фиданындан хем айоз касабадан, ани бу кийатта йазылы, чыкараӂэк.

20О, ким шаатлык едер бу ишлӓр ичин, деер: «Хакына, тездӓ гелерим!» Амин! Ей, гелсӓнӓ, Сааби Иисус!+

21Сааби Иисусун иивергиси олсун херкезлӓн! /Амин./

* 1:5 Куртарды: кими текстлердӓ «йыкады».

* 3:14 Амин – аннамасы «инанч».

* 5:1 Кола – евелки заманнарда цилиндра гиби сарылы кийат.

* 6:5 Терезӓ – кантар.

* 6:6 Ӧлчӱ – грекчӓ «хиникс» (1 хиникс = 1,1 литра).

* 6:6 Динар – бир гӱннӱк ишин ӧдемеси.

* 8:13 Картал: кими текстлердӓ «ангил».

* 12:1 Фенец – ешилликтӓн йапылмыш, енсейиӂинин башына койулан бир халка.

* 12:3 Корона – алтын хем паалы ташлардан йапылы, падишахын башына койулан бир халка.

* 12:14 Бир вакыт, вакытлар хем йарым вакыт = ӱч бучук йыл.

* 12:17 Дурду: кими текстлердӓ «дурдум».

* 14:20 1600 стади = 296 километра.

* 15:3 Миллетлерин: чок текстлердӓ «асирлерин», бир-ики тексттӓ «айозларын».

* 16:21 1 талант = 40 килограм.

* 18:2 «Хертӱрлӱ диилпак хем ииренч кушун йувасы»: кими текстлердӓ «хертӱрлӱ диилпак кушун йувасы, хертӱрлӱ диилпак хайванын йувасы».

* 19:1 Алилуйа – чыфыт дилиндӓ «Саабийи метиннейин».

* 21:16 12000 стади = 2220 километра.

* 22:14 Рубаларыны йыкээр: кими текстлердӓ «онун сымарламакларыны таманнээр».

+ 1:1 Апокалипсис 22:6
+ 1:2 Иоан 19:35
+ 1:3 Апокалипсис 22:7, Апокалипсис 22:10

+ 1:4 Апокалипсис 3:1, Апокалипсис 4:5, Апокалипсис 5:6, Иоан 3:11, 1 Тимофейӓ 6:13, Йаптыклар 26:23, 1 Коринфлилерӓ 15:20, Колослулара 1:18, 1 Петринин 1:18-19

+ 1:6 1 Петринин 2:9, Апокалипсис 5:10, Апокалипсис 20:6, 1 Петринин 4:11, Иуданын 1:24-25, Апокалипсис 5:13

+ 1:9 Марк 10:39
+ 1:10 Апокалипсис 4:2
+ 1:13 Апокалипсис 15:6
+ 1:14 Апокалипсис 2:18, Апокалипсис 19:12

+ 1:16 Чыфытлара 4:12, Апокалипсис 19:15, Матфей 17:2

+ 1:17 Матфей 28:4, Апокалипсис 2:8, Апокалипсис 22:13

+ 1:18 Ромалылара 6:9, Ромалылара 14:9, Апокалипсис 9:1, Апокалипсис 20:1

+ 2:1 Апокалипсис 1:13, Апокалипсис 1:16

+ 2:2 2 Коринфлилерӓ 11:13, 1 Иоанын 4:1

+ 2:7 Матфей 11:15, Марк 4:9, Лука 8:8, Апокалипсис 3:6, Апокалипсис 3:13, Апокалипсис 3:22, Апокалипсис 13:9, Апокалипсис 3:5, Апокалипсис 21:7, Лука 23:43, 2 Коринфлилерӓ 12:4, Йарадылыш 2:9, Йарадылыш 3:22, Апокалипсис 22:2

+ 2:8 Апокалипсис 1:17-18

+ 2:9 Иаковун 2:5, 2 Коринфлилерӓ 8:9, Апокалипсис 3:9

+ 2:10 Апокалипсис 12:11, Иаковун 1:12, Апокалипсис 3:11

+ 2:11 Апокалипсис 2:7, Апокалипсис 20:6, Апокалипсис 21:8

+ 2:12 Апокалипсис 1:16

+ 2:14 2 Петринин 2:15, Йаптыклар 15:29, 1 Коринфлилерӓ 8:10, 1 Коринфлилерӓ 10:19

+ 2:15 Апокалипсис 2:6

+ 2:16 2 Салониклилерӓ 2:8

+ 2:17 Апокалипсис 2:7, Иоан 6:48-50, Апокалипсис 3:12, Апокалипсис 19:12

+ 2:18 Апокалипсис 1:14-15
+ 2:20 Апокалипсис 2:14
+ 2:21 2 Петринин 3:9, 2 Петринин 3:15
+ 2:23 Матфей 16:27
+ 2:25 Апокалипсис 3:11

+ 2:26 Апокалипсис 12:5, Апокалипсис 19:15, Апокалипсис 22:16

+ 2:29 Апокалипсис 2:7

+ 3:1 Апокалипсис 1:4-5, Апокалипсис 1:16, Ромалылара 1:15, Ефеслилерӓ 2:1, Ефеслилерӓ 2:5, Колослулара 2:13, 1 Тимофейӓ 5:6

+ 3:3 Матфей 24:43-44, 2 Петринин 3:10, 1 Салониклилерӓ 5:2, Апокалипсис 16:15

+ 3:4 Иуданын 1:23, Апокалипсис 6:11, Апокалипсис 7:9, Матфей 10:11, Матфей 22:8, Йаптыклар 13:46

+ 3:5 Апокалипсис 2:7, Апокалипсис 21:7, Лука 10:19, Матфей 10:32

+ 3:6 Апокалипсис 2:7
+ 3:9 Апокалипсис 2:9
+ 3:10 2 Петринин 2:9, 1 Коринфлилерӓ 10:13

+ 3:11 Апокалипсис 22:7, Апокалипсис 22:12, Апокалипсис 22:20, Апокалипсис 2:25

+ 3:12 Апокалипсис 2:7, Апокалипсис 2:17

+ 3:13 Апокалипсис 2:7

+ 3:14 Колослулара 1:15, Колослулара 1:18, 1 Коринфлилерӓ 14:16, 2 Коринфлилерӓ 1:20

+ 3:17 1 Коринфлилерӓ 4:8, Иоан 9:39-41
+ 3:18 Апокалипсис 16:15
+ 3:19 Чыфытлара 12:5-6
+ 3:20 Лука 12:36, Иоан 14:23

+ 3:21 Иоан 16:33, Марк 16:19, Матфей 19:28, Лука 22:30

+ 3:22 Апокалипсис 2:7
+ 4:1 Апокалипсис 1:10
+ 4:2 Апокалипсис 1:10,
+ 4:4 Апокалипсис 3:4

+ 4:5 Апокалипсис 8:5, Апокалипсис 11:19, Апокалипсис 16:18, Апокалипсис 1:4-5,

+ 4:6 Апокалипсис 15:2,
+ 4:11 Апокалипсис 5:12,
+ 5:1 Апокалипсис 10:4, Апокалипсис 22:10
+ 5:5 Апокалипсис 22:16, Йарадылыш 49:9

+ 5:6 Иоан 1:29, Иоан 1:36, 1 Петринин 1:19, Йаптыклар 8:32-33, Апокалипсис 1:4-5

+ 5:8 Апокалипсис 8:3-4

+ 5:9 Апокалипсис 14:3, Апокалипсис 7:9, Апокалипсис 11:9, Апокалипсис 14:6, Апокалипсис 14:3-4

+ 5:10 1 Петринин 2:9, Апокалипсис 1:6
+ 5:11 Лука 2:13
+ 5:12 Апокалипсис 4:11

+ 5:13 1 Петринин 4:11, Иуданын 1:24-25, Апокалипсис 1:6, Апокалипсис 7:12

+ 5:14 Апокалипсис 4:10

+ 6:1 Апокалипсис 5:1, Апокалипсис 4:7, Апокалипсис 14:2, Апокалипсис 19:6

+ 6:4 Марк 13:8
+ 6:6 Апокалипсис 7:3
+ 6:9 Апокалипсис 20:4

+ 6:10 Лука 18:7, 2 Салониклилерӓ 1:6, Апокалипсис 19:2

+ 6:11 Апокалипсис 3:4
+ 6:12 Марк 13:8, Апокалипсис 11:13,
+ 6:14 Апокалипсис 16:20
+ 6:16 Лука 23:30
+ 7:3 Апокалипсис 14:1, Апокалипсис 22:4
+ 7:9 Апокалипсис 3:4
+ 7:10 Апокалипсис 12:10, Апокалипсис 19:1
+ 7:11 Апокалипсис 4:6
+ 7:12 Апокалипсис 5:13-14

+ 7:14 Матфей 24:21, Чыфытлара 9:14, Апокалипсис 19:8, Апокалипсис 22:14

+ 7:17 Иоан 10:11, Апокалипсис 21:4
+ 8:1 Апокалипсис 5:1
+ 8:2 Матфей 18:10-11
+ 8:3 Апокалипсис 5:8
+ 8:4 Йаптыклар 10:4
+ 8:5 Апокалипсис 4:5
+ 8:8 Апокалипсис 11:6
+ 8:10 Апокалипсис 9:1

+ 9:1 Лука 10:18, Апокалипсис 8:10, Апокалипсис 12:8-9, Апокалипсис 1:18

+ 9:4 Апокалипсис 7:2-4
+ 9:12 Апокалипсис 11:14
+ 9:14 Апокалипсис 16:12
+ 9:20 1 Коринфлилерӓ 10:20,
+ 9:21 Апокалипсис 21:8, Апокалипсис 22:15
+ 10:1 Апокалипсис 4:3, Апокалипсис 1:15-16
+ 10:4 Апокалипсис 5:1, Апокалипсис 22:10
+ 10:7 Апокалипсис 11:15
+ 11:1 Апокалипсис 21:15

+ 11:2 Лука 21:24, Апокалипсис 12:6, Апокалипсис 13:5

+ 11:6 Апокалипсис 8:8
+ 11:7 Апокалипсис 9:1,
+ 11:11 Йарадылыш 2:7,
+ 11:12 Апокалипсис 4:1, 1 Салониклилерӓ 4:17
+ 11:13 Апокалипсис 6:12
+ 11:14 Апокалипсис 8:13, Апокалипсис 9:12

+ 11:15 Матфей 24:31, Апокалипсис 10:7, Лука 1:33, 1 Коринфлилерӓ 15:24

+ 11:16 Апокалипсис 4:4
+ 11:17 Апокалипсис 1:4, Апокалипсис 16:5
+ 11:18 Апокалипсис 20:12
+ 11:19 Апокалипсис 15:5, Апокалипсис 16:21
+ 12:1 Йарадылыш 37:9

+ 12:3 Апокалипсис 13:1, Апокалипсис 17:3, Апокалипсис 17:12

+ 12:5 Апокалипсис 2:27, Апокалипсис 19:15
+ 12:6 Апокалипсис 11:3, Апокалипсис 13:5
+ 12:7 Иуданын 1:9

+ 12:9 Йарадылыш 3:1, Апокалипсис 20:2, Лука 10:18, Иоан 12:31

+ 12:11 Апокалипсис 15:2, Лука 14:26, Иоан 12:25, Апокалипсис 2:10

+ 12:14 Апокалипсис 13:5
+ 12:17 Йарадылыш 3:15
+ 13:1 Апокалипсис 12:3
+ 13:2 Лука 4:6
+ 13:5 Апокалипсис 11:2, Апокалипсис 12:6
+ 13:7 Апокалипсис 11:7, Апокалипсис 12:17
+ 13:8 Апокалипсис 3:5
+ 13:9 Апокалипсис 2:7
+ 13:10 Апокалипсис 14:12

+ 13:13 Марк 13:22, Апокалипсис 16:13, Апокалипсис 19:20, Лука 9:54

+ 13:14 Матфей 24:24, Марк 13:22, 2 Салониклилерӓ 2:9

+ 14:1 Чыфытлара 12:22, Апокалипсис 3:12, Апокалипсис 7:3-4

+ 14:2 Апокалипсис 1:15, Апокалипсис 6:1

+ 14:3 Апокалипсис 5:9

+ 14:4 2 Коринфлилерӓ 11:2, Иаковун 1:18, 2 Салониклилерӓ 2:13

+ 14:8 Апокалипсис 18:2
+ 14:9 Апокалипсис 13:15
+ 14:10 Апокалипсис 14:10, Апокалипсис 20:10
+ 14:12 Апокалипсис 13:10
+ 14:13 Апокалипсис 20:6
+ 14:14 Апокалипсис 1:13
+ 14:15 Марк 4:29
+ 14:19 Апокалипсис 19:15

+ 15:1 Апокалипсис 16:1, Апокалипсис 17:1, Апокалипсис 21:9

+ 15:2 Апокалипсис 4:6, Апокалипсис 12:11, Апокалипсис 13:17

+ 15:5 Апокалипсис 11:19
+ 15:6 Апокалипсис 1:13
+ 15:7 Апокалипсис 4:6
+ 16:1 Апокалипсис 15:1,
+ 16:2 Апокалипсис 13:16,
+ 16:3 Апокалипсис 8:8-9
+ 16:5 Апокалипсис 1:4, Апокалипсис 11:17,
+ 16:6 Матфей 23:35, Апокалипсис 18:24,
+ 16:7 Апокалипсис 6:9
+ 16:9 Йаптыклар 12:23
+ 16:10 Апокалипсис 13:2,
+ 16:12 Апокалипсис 9:14,
+ 16:13 Апокалипсис 12:3, Апокалипсис 13:11
+ 16:14 Марк 13:22, Апокалипсис 13:13

+ 16:15 Матфей 24:43-44, 2 Петринин 3:10, 1 Салониклилерӓ 5:2, Апокалипсис 3:3, Апокалипсис 3:18

+ 16:18 Марк 13:19
+ 16:19 Апокалипсис 14:10
+ 16:20 Апокалипсис 6:14
+ 16:21 Апокалипсис 11:19
+ 17:1 Апокалипсис 15:1, Апокалипсис 21:9,
+ 17:2 Апокалипсис 14:8
+ 17:3 Апокалипсис 12:3
+ 17:6 Апокалипсис 16:6
+ 17:8 Апокалипсис 9:1, Апокалипсис 11:7
+ 17:12 Апокалипсис 12:3
+ 17:14 1 Тимофейӓ 6:15, Апокалипсис 19:16,
+ 17:16 Апокалипсис 18:8
+ 18:2 Апокалипсис 14:8,
+ 18:3 Апокалипсис 17:2,
+ 18:5 Иона 1:2
+ 18:8 Апокалипсис 17:16

+ 18:24 Матфей 23:35, Апокалипсис 16:6, Апокалипсис 17:6

+ 19:1 Апокалипсис 7:10
+ 19:2 Апокалипсис 6:10
+ 19:3 Апокалипсис 14:11, Апокалипсис 18:9
+ 19:4 Апокалипсис 4:4
+ 19:6 Апокалипсис 1:15, Апокалипсис 6:1,

+ 19:7 Матфей 22:2, Матфей 25:10, Апокалипсис 21:2

+ 19:8 Апокалипсис 7:14

+ 19:10 Йаптыклар 10:25-26, Апокалипсис 22:8-9

+ 19:12 Апокалипсис 1:14, Апокалипсис 2:17

+ 19:13 Иоан 1:1

+ 19:15 Апокалипсис 1:16, Апокалипсис 2:27, Апокалипсис 12:5, Апокалипсис 14:19-20

+ 19:19 Апокалипсис 16:16

+ 19:20 Апокалипсис 13:11-15, Апокалипсис 16:13,

+ 19:21 Апокалипсис 1:16
+ 20:1 Апокалипсис 9:1
+ 20:2 Йарадылыш 3:1, Апокалипсис 12:9

+ 20:4 Матфей 19:28, Апокалипсис 6:9, Апокалипсис 13:12-16,

+ 20:6 Апокалипсис 2:11, Апокалипсис 14:13, Апокалипсис 21:8, Апокалипсис 1:6

+ 20:8 Апокалипсис 16:14
+ 20:9 Апокалипсис 11:5
+ 20:10 Апокалипсис 19:20
+ 20:12 Матфей 16:27
+ 20:13 Йаптыклар 24:15
+ 20:15 Матфей 13:42, Матфей 13:50
+ 21:1 2 Петринин 3:13, Апокалипсис 20:11

+ 21:2 Галатийалылара 4:26, Чыфытлара 12:22, Апокалипсис 19:7

+ 21:4 Апокалипсис 7:17,

+ 21:5 2 Коринфлилерӓ 5:17

+ 21:6 Апокалипсис 1:6, Апокалипсис 22:13, Иоан 4:10, Иоан 7:37

+ 21:7 Апокалипсис 2:7, Апокалипсис 3:5, Матфей 25:34, 2 Коринфлилерӓ 6:18

+ 21:8 1 Коринфлилерӓ 6:9-10, Галатийалылара 5:19-21, Апокалипсис 22:15, Апокалипсис 2:11, Апокалипсис 20:6

+ 21:9 Апокалипсис 15:1, Апокалипсис 17:1
+ 21:10 Апокалипсис 17:3
+ 21:14 Ефеслилерӓ 2:20
+ 21:15 Апокалипсис 11:1
+ 21:23 Апокалипсис 22:5

+ 22:2 Йарадылыш 2:9, Йарадылыш 3:22, Апокалипсис 2:7

+ 22:4 Матфей 5:8, 1 Иоанын 3:2, Чыфытлара 12:14, Апокалипсис 7:3-4

+ 22:5 Апокалипсис 21:23
+ 22:6 Апокалипсис 1:1
+ 22:7 Апокалипсис 3:11, Апокалипсис 1:3
+ 22:8 Апокалипсис 19:10
+ 22:10 Апокалипсис 10:4, Апокалипсис 1:3
+ 22:11 2 Тимофейӓ 3:13
+ 22:12 Матфей 16:27
+ 22:13 Апокалипсис 1:8, Апокалипсис 21:6
+ 22:14 Апокалипсис 7:14

+ 22:15 1 Коринфлилерӓ 6:9-10, Галатийалылара 5:19-21, Апокалипсис 21:8

+ 22:16 Апокалипсис 5:5, Апокалипсис 2:26

+ 22:17 Апокалипсис 21:2, Апокалипсис 21:9, Иоан 7:37, Апокалипсис 21:6

+ 22:20 1 Коринфлилерӓ 16:22

+ https://ibt.org.ru/ebook?id=GGZC

Сӧзлӱк (Ени Бааланты)

Сӧзлӱк (Ени Бааланты)

1. А

2. Б

3. В

4. Д

5. З

6. И

7. К

8. Л

9. М

10. Н

11. П

12. С

13. Т

14. Ф

15. Х

СӦЗЛӰК

Адам Оолу: бутӱрлӱ Иисус адларды Кендисини. Бутӱрлӱ Мессийа адланэр Ески Баалантыда, Даниилин кийадында (Дан. 7:13 ) хем башка Айоз Йазыларда. Бу адлан Иисус истӓрди гӧстерсин, ани О Кендиси Мессийа хем Падишах. Башка тарафтан, Иисус Кендини сайарды инсаннан бир, онун ичин дейӓрди Кендиси ичин «Адам Оолу».

Айоз бина: йалныз бир кӓӓмил йапы, йапылы маасуз Аллаха изметчилик ичин. Айоз бинанын аулу ичиндӓ варды курбаннык, нередӓ гетирилӓрди курбан гӱнах ичин хем башка курбаннар. Бу бинайы баштан йапты падишах Соломон. Бозгунӂулуктан сора ону енидӓн йапты Зоровавел. Сора бунун да еринӓ башка бир Айоз бина йапты падишах Ирод. Айоз бина ичиндӓ Аллахлан адамын булушмак ерийди.

Айоз Йазылар: дин кийатлары, йазылы Аллахын пророкларындан, ангылары гирӓрди Ески Баалантыйа. Иисус Христоздан сора буннара Ени Баалантынын кийатлары екленди.

Аксакал: Израилин миллет ӧндерӂилериндӓн бири.

Аллахтан корканнар: тайфӓннар, ангылары иудей дининӓ дӧнмӱш, ама кесикли олмамыштылар.

Алтар: маса, нередӓ попаз гӱннӱклӓрди.

Баш попаз: иудейлердӓ ен бӱӱк попаз, ани кулланарды Синедриону. Салт онун варды доорулуу йылда бир сыра гирсин Айоз бинанын Ен айоз еринӓ.

Билгичлӓр: бак Закон ӱӱредиӂилери.

Веелзевул: шейтанын адларынын бириси (фена духларын башы).

Давид: Израилин ен анылмыш падишахы, Иуданын сенселесиндӓн.

Динар: гӱмӱш монета – Рома императорлуунда файдаланырды. (Бир гӱннӱк ишин парасы.)

Закон: Айоз Закон йада Моисейин закону, Библийанын илк беш кийады. Бу кийатларда йазылы дӱннейин курулмасы ичин, илк инан адамнары ичин, Израил халкы ичин, оннарын Мысырдан бошандырылмаклары ичин, Айоз бина ичин, курбаннар ичин хем попазлык сыралары ичин. Законда йазылыйды он сымарламак, ани Аллах верди Моисейӓ, йазып Кенди пармааннан ики йонулмуш таш ӱстӱндӓ. Закон аннадэр, ниӂӓ дӱшер севмӓӓ Аллахы хем йакын оланыны (инсаны).

Закон ӱӱредиӂилери: инсаннар, ким ии билирди Закону да инсана аннадырды. Иисусун вакыдында оннар бир кӱчӱк бӧлӱм инсанды, ангылары чок сайгылыйдылар иудейлерин арасында. Оннардан чойу Синедрионун азаларыйды.

Зилотлар: урум дилиндӓ «чок чалышканнар». Иудейлерин дин политиклери, ангылары чок чалышардылар корусуннар иудей динини тайфӓннарын адетлериндӓн да бакардылар ӂенклӓн куртарсыннар инсаны Рома заабитлииндӓн. Олур, ки Иисусун оники апостолун бириси, Симон Кананит, ӧнӂӓ бу групаданды.

Иудейлӓр: чыфытлар.

Кесиклик: еркек органын уӂунун дерисини кесмӓк. Аллахын Авраамнан баалантысына гӧрӓ, хербир иудей чоӂук лӓӓзым каблетсин кесиклик секизинӂи гӱнӱ дуумактан сора.

Кесиклилӓр: иудейлӓр (чыфытлар).

Колонада: бир ӧртӱлӱ ер, нередӓ инсан гезӓбилир хем дурабилир.

Курбаннык: бир ер, нередӓ иудейлӓр курбан гетирӓрдилӓр Аллаха Законун сырасына гӧрӓ.

Левийлилӓр: Израилин оники тамызлыынын бириндӓн, Левий тамызлыындандылар. Попаз диилдилӓр, ама попазлара йардым едирдилӓр. Айоз бинада псалмаларлан хем музыкайлан Аллахы метиннӓрдилӓр, курбан хайваннары курбан ичин хазырлардылар хем башка ишлӓр йапардылар. Израилин оники тамызлыындан бири ичин оннара дейӓрдилӓр «левийлилӓр».

Мессийа (урумӂа «Христос»): бу чыфытча сӧзӱн аннамасы «йааланмыш» йада «Аллахтан сечилмиш». Мессийа – Аллахтан йолланылмыш, ангысы ичин ӧнӂӓ хабер верилмишти Законун хем Пророкларын кийатларында. Иисусун вакыдында иудейлӓр беклӓрдилӓр, ки Мессийа гелсин хем инанардылар, ани О куртараӂэк оннары Романын заабитлииндӓн да кураӂэк Кенди падишахлыыны.

Нард: паалы, ии кокулу йаа.

Паскеллӓ йортусу: Ени Баалантыда Хамурсуз йорту да адланэр. Бу йортуда иудейлӓр анэрлар геӂейи, ачан Аллах, Моисейин заманында, куртарды оннары Мысырдан, нередӓ есирликтӓ булунардылар.

Попаз: изметкӓр Айоз бинада Иерусалим касабасында, иудейлердӓ. Попазлар лӓӓзымды гетирсиннӓр, Моисейин законуна гӧрӓ, хертӱрлӱ курбаннар хем башка изметчилик йапсыннар.

Садукейлӓр: Христозун заманында иудейлердӓ бир бӧлӱм ӱӱренмиш адам, ани инанмардылар башка бишейӓ, не ичин ачык йокту йазылы Моисейин кийатларында. Оннар инанмардылар, ани ӧлӱлӓр дирилеӂеклӓр хем ӧлӱмдӓн сора йашамак олаӂэк. Садукейлерин арасында варды бӱӱк попазлар.

Синагога: бир дин йапысы, нередӓ иудейлӓр топланэрлар хер ӂумертеси гӱнӱ, ки баш иилтсиннӓр Аллаха.

Синедрион: Христозун заманында иудейлерин ен ӱӱсек даавасы. Бӱӱк попазлар, аксакаллар хем билгичлердӓн (70 кишидӓн) курулуйду.

Тайфӓннар: 1) диил иудейлӓр; 2) инсаннар, ани инанэр чок аллахлары.

Фарисейлӓр: Христозун заманында иудейлердӓ бир бӧлӱм адам, ани чалышардылар сыкы тутмаа Моисейин законуну.

Харччылар: харчлары инсандан топлайаннар Рома императорлуун хазнасына. Иудейлӓр азетмӓрдилӓр харччылардан, чӱнкӱ оннар барабар ишлӓрдилӓр тайфӓн Рома заабитлииннӓн хем инсандан топлардылар таа чок пара, некадар лӓӓзым.

Географийа карталары

Table of Contents

- Ени Бааланты: Апокалипсис

- Ени Бааланты

- Ени Бааланты

- Гириш

- Апокалипсис

- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
- 11
- 12
- 13
- 14
- 15
- 16
- 17
- 18
- 19
- 20
- 21
- 22

- Сӧзлӱк (Ени Бааланты)

- Адам Оолу
- Айоз бина
- Айоз Йазылар
- Аксакал
- Аллахтан корканнар
- Алтар
- Баш попаз
- Билгичлӓр
- Веелзевул
- Давид
- Динар
- Закон
- Закон ӱӱредиӂилери
- Зилотлар
- Иудейлӓр
- Кесиклик
- Кесиклилӓр
- Колонада
- Курбаннык
- Левийлилӓр
- Мессийа (урумӂа «Христос»)
- Нард
- Паскеллӓ йортусу
- Попаз
- Садукейлӓр
- Синагога
- Синедрион
- Тайфӓннар
- Фарисейлӓр
- Харччылар

- Географийа карталары