Author: Институт перевода Библии
Date: 2021-12-14T11:54:29.785271+00:00

Ени Бааланты: Чыфытлара

Ени Бааланты: Чыфытлара

1. Ени Бааланты

1. Сӧзлӱк (Ени Бааланты)

2. Географийа Карталары

Ени Бааланты

Ени Бааланты

1. Ени Бааланты

2. Гириш

1. Чыфытлара

Ии Хабер

Иисус Христос ичин

Библийайы чевирӓн Институт

Москва

2006

Ени Бааланты

Ени Бааланты
гагауз дилиндӓ

Чевириӂи Стефан Байрактар

Теологийа редактору Ӂеймс Данненберг

Илӱстрацийалары кулланмак ичин изин верди:

Horace Knowles © The British & Foreign Bible Society, 1954, 1967, 1972

© United Bible Societies, 1994

© 1999 Corel Corporation

© Palphot, Herzlia, Israel

© Pictorial Archive Near Eastern History, est., Israel

All rights reserved.

ISBN 5-93943-090-2

© Библийайы чевирӓн Институт, Москва, 2006

Гириш

ГИРИШ

Паалы окуйуӂулар!

Сиз тутэрсыныз елиниздӓ Ени Баалантыйы, ангысы чевирили шиндики заманда кулланылан гагауз дилинӓ. Ени Баалантынын 27 кийады, Ески Баалантынын кийатларыннан барабар, дӱзер Айоз Йазылары, Библийайы, ангысы бӱӱн дӓ калэр дӱннедӓ ен окунан кийат.

Ени Баалантыйа топлу аннатмак кийатлары, насаат мектуплары хем пророк кийады Апокалипсис (Ачыкламак Иоана). Аннатмак кийатларына гирер Евангелийа (Ии Хабер) Матфейдӓн, Марктан, Лукадан хем Иоандан, хем дӓ Апостолларын Йаптыклары.

«Евангелийа» – бу лаф урум (грек) дилиндӓн чекилер, маанасы онун – «Ии Хабер». Иисус Христос бӧлӓ ады койду ӱӱретмесинӓ. Онуштан Евангелийа айырылмаз баалы Она: О – Ии Хабер куртулмак ичин, ани баашлады Аллахын Оолу инсана йашамасыннан, ӧлмесиннӓн, дирилмесиннӓн хем гӧкӓ калкмасыннан. Пек ӧнемли, ани биздӓ вар Евангелийа дӧрт йазыӂыдан. Оннар йардым едер гӧрмӓӓ бирсой олайлары тӱрлӱ бакышлара гӧрӓ хем таа ии ачыкламаа Иисус Христозун ӱӱретмесини хем йашамасыны.

Ени Баалантыда йаздырылма олайлар гечер 1-ӂи асирдӓ Палестинада бизим тарихин башлантысында. Озаман Палестина булунурду Рим (Рома) императорларын куведи алтында. Иудей халкы, ани йашарды кенди топраанда, чалышарды корумаа кенди динини, ангысынын темели – Айоз Закон, ани Аллах вердийди пророк Моисейӓ.

Моисейин ардындан гелӓн пророклар чойу сӧлӓрмиш, ани гелеӂек Аллахын Сечилмиши, Ангысы гетиреӂек инсана куртулмак гӱнахтан хем ӧлӱм кувединдӓн. Да те бизим ени тарихин чекетмесиндӓ, Палестинанын кӱчӱк касабасында, Вифлеемдӓ, дууду чоктан бекленӓн Мессийа – Иисус Христос. «Христос» чевирилер урум дилиндӓн ниӂӓ «Йааланмыш», «Сечилмиш».

Аллахын Оолу баашлады Ии Хабер куртулмак ичин хербир адама, нередӓ о йашаса хем несой да дилдӓ лафетсӓ.

Иисус Христос ичин, ниӂӓ дӱннедӓ даалмыш Ии Хабер, аннадэр кийат Апостолларын Йаптыклары. Бу кийадын бӱӱк паасы вар, чӱнкӱ о гӧстерер илк христианнарын йашамак олайларыны сыравардыр, ниӂӓ оннар олду. Онда аннадылэр, ниӂӓ биркач апостол, бакмайып коркулара, корумушлар хем етиштирмишлӓр Ии Хабери инсана бӱтӱн дӱннедӓ.

Ени Баалантыйа топлу 21 кийат, ангыларын белли йазыӂылары – Иаков, Петри, Иоан, Иуда, Павли. Хербир кийат сӧлеер, кимӓ йазылды хем йолланды. Оннар йазылы христиан клиселеринӓ йада саде бир кишийӓ. Йолланма кийатлар ӂувап едер тӱрлӱ сорушлара: ачыклээр, ниӂӓ Аллахын сӧзӱнӱ, ӧлӓ дӓ дин сорушларыны хем христианнарын йашамасыны.

Ени Баалантынын сонунку кийады – Апокалипсис (Ачыкламак Иоана). Бу – пророк кийады. Ону диил колай окумаа, онда вар чок сӱрет, ангыларында ачыкланэр Аллахын хербир инсана даава кесмеси ичин, шиндики дӱннейин сонунда кайбелмеси ичин хем онун еринӓ «ени гӧк хем ени ер» гелмеси ичин.

Илкинки Ени Бааланты кийатлары дӱзӱлмӱш евелки урум дилиндӓ. Бу кийатлары 2000 йыл ичиндӓ – христианныын ӧмӱрӱндӓ – чевирмишлӓр ӱзлӓрлӓн диллерӓ бу дӱннедӓ. Гагауз дилинӓ Айоз йазыларын чевирилмеси башлээр 20-ӂи асирин чекетмесиндӓн, ачан гагауз протоиерей Михаил Чакир чевирмиш ана дилинӓ кими Ески хем Ени Бааланты кийатларыны.

Окуйуӂулар тексти аннасын дейни, кийадын биткисиндӓ вар сӧзлӱк хем карталар. Сайфаларын ашаасында вар сноскалар, ани ачыклээр зор аннашылан лафлары хем ерлери, хем дӓ гӧстерер евелки оригинал текстлерин бири-биринӓ уймайан ерлерини. Лафлар, ани ен ески урумӂа текстлердӓ йок, чевирмемиздӓ алынэр кыйнаш скобкалара.

Библийайы чевирӓн Институт шӱкӱр едер чевириӂилерӓ хем редакторлара, ким он йылын ичиндӓ чалышты Ени Баалантыйы гечирмӓӓ гагауз дилинӓ, хем дӓ хепсинӓ, ким, йардым едип, чалышты хазырламаа бу ени басымы.

Йазык, ки баш чевириӂи пастор Стефан Байрактар (1939 – 2001) гӧрмейеӂек шансора бу кийадын типарланмасыны, дӱннейӓ чыкмасыны, онуштан биз есапладык корумаа онун чевирилмиш текстини, май бишей дииштирмейип.

Библийайы чевирӓн Институт

Чыфытлара

Чыфытлара

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

6. 6

7. 7

8. 8

9. 9

10. 10

11. 11

12. 12

13. 13

1

КИЙАТ ЧЫФЫТЛАРА

Оол ангиллердӓн ӱстӱн

1^1Евелдӓн Аллах чок сыра хем чок тӱрлӱ сӧледи пророкларын аазыннан бизим деделерӓ.

2Ама бу битки гӱннердӓ лафетти бизӓ Кенди Оолуннан, Ангысыны койду мирасчы хепсинӓ хем Ангысыннан дӱннейи йаратты+.

3Оол Аллахын метинниин айдынныы хем Онун варлыын гӧрӱмӱ да хепсини тутэр Кенди кудретли сӧзӱннӓн. О, паклайып бизим гӱнахлары, отурду ӱӱсеклердӓ, бӱӱк Оланын саа тарафында+.

4О олду окадар таа ӱстӱн ангиллердӓн, некадар оннардан таа кӓӓмил ад кендинӓ еденди+.

5Зерӓ незаманса Аллах ангиллерин бирисинӓ деди: «Сӓн Беним Оолумсун, бӱӱн Сенин Бобан олдум», еки: «Бӓн Боба Она олаӂам, О да Оол Бана олаӂэк»+?

6Хеп ӧлӓ, Кенди илк дуумушуну дӱннейӓ гетириркӓн, деер: «Аллахын хепси ангиллери Она баш иилтсиннӓр».

7Ангиллӓр ичин деер: «Бӓним О, Ким дӧндӱрер ангиллерини лӱзгерӓ хем изметкерлерини атеш йалынына».

8Ама Оолу ичин деер: «Ей, Аллах, Сенин чорбаӂылык скемнӓн дивечтир хем падишахлык бастонун доорулук бастонудур.

9Доорулуу севдин, ама законсузлуктан азетмедин, онуштан Аллах, Сенин Аллахын, Сени йаалады севинч йаайыннан таа чок Сенин достларындан».

10Да деер: «Ей, Сааби, Сӓн баштан ери курдун, гӧклӓр дӓ Сенин еллеринин йаптыклары.

11Оннар кайбелеӂеклӓр, салт Сӓн калэрсын. Хепси руба гиби ескийеӂек.

12Оннары кыврадаӂан, ниӂӓ бир йаамурлук, да руба гиби дииштирилеӂеклӓр. Ама Сӓн калэрсын хеп ӧлӓ, Сенин йылларын – биткисиз».

13Незаман хем ангы ангилӓ Аллах деди: «Отур саа тарафымда, Бӓн койунӂа Сенин душманнарыны айакларын алтына»+.

14Диил ми оннар хепси изметкӓр духлары, йолланмыш йардым етсиннӓр оннара, ким куртулмак еденеӂек+?

2

Есап алын куртулмак хаберини

2^1Онуштан лӓӓзым таа чок есап алалым сӧзлери, не ишидериз, ки буннардан биртӱрлӱ сӱрӱкленип, йыракланмайалым.

2Зерӓ ангиллӓрлӓн сӧленмиш хепси сӧзлӓр аслы чыкты, да херкези, кач керӓ сырайы басып, законсузлук етти, уйгун ӂеза каблетти.

3Озаман несой олур биз ӂезадан куртулалым, еер касаветсиз оларсайдык букадар шанны куртулмайа, ангысыны баштан Сааби аннатты, да ишиденнӓр гӧстердилӓр бизӓ, ани аслы.

4Аллах да дооруклады оннарын сӧзлерини мераклы нышаннарлан хем шашмаклы ишлӓрлӓн, хертӱрлӱ кудретли йаптыкларлан хем баашышларлан, не пайетти Айоз Дух Кенди истедиинӓ гӧрӓ+.

Иисус инанӂылара бензӓр олду

5Ангиллерин запына верилмеди гелеӂек дӱннӓ, ангысы ичин шинди лафедериз+.

6Ама биркимсей незаманса, буну дооруклайып, деди: «Недир адам, ани Сӓн аклында тутэрсын ону, хем кимдир инсан оолу, ани Сӓн ону долашэрсын?

7Сӓн ону ангиллердӓн бираз таа ашаа койдун. Метинниклӓн хем икрамнан донаттын ону /да Кенди еллеринин ишлери ӱстӱнӓ койдун/.

8Хепсини, онун запына верип, айаклары алтына койдун». Хепсини онун запына верип, Аллах бракмады бишей верилмедик онун запына. Ама шинди таа гӧрмеериз, ани хепси верили онун запына+.

9Ама гӧрериз Ону, Ким ангиллердӓн бираз таа ашаа койулду – Иисусу, Ангысы, ӧлӱм зеетлерини чекерӓк, метинниклӓн хем икрамнан донадылды, ки Аллахын хайырыннан ӧлӱмдӓн датсын херкез ичин+.

10Зерӓ дӱшӓрди, ки О, Кимин ичин хепси олду хем Кимин кувединнӓн хепси вар, гетирип чок оол метиннӓӓ, зеетлӓрлӓн таман йапсын оннарын куртулмак Ӧнӂӱсӱнӱ+.

11Зерӓ айозлайан Иисус хем айозланмак йолунда оланнар – хепси бир Бобадандыр. Онуштан Иисус утанмээр оннара десин «кардаш»,+

12зерӓ деер: «Хаберлейеӂӓм Сенин адыны Беним кардашларыма, халкын арасында метинник Сана чалаӂам».

13Хеп ӧлӓ деер: «Умудуму Она койаӂам» хем таа: «Тӓ, Бӓн хем ушакларым, ангыларыны верди Аллах бана».

14Ӧлӓ ки, ниӂӓ ушаклар пай алэрлар кандан хем еттӓн, хеп ӧлӓ О да пай алды кандан хем еттӓн, ки ӧлӱмнӓн телеф етсин ону, кимдӓ вар ӧлӱмӱн куведи, ангысы диавол,+

15да бошандырсын оннары, ким ӧлӱм коркусундан бӱтӱн йашамакларында чыраклыкта булунду.

16Шӱпесиз, О гелмеер ангиллерӓ йардыма, ама Авраамын сенселесинӓ.

17Онуштан О лӓӓзымды хербир иш ӱзерӓ бензесин кардашларына, ки олабилсин Аллахын изметиндӓ бир инанч хем аӂыйан Баш попаз да усландырсын Аллахын ӱфкесини инсанын гӱнахлары ичин+.

18Зерӓ Кенди аӂы чекти дененмектӓ, онуштан О йардым едӓбилир дененмектӓ оланнара+.

3

Иисус хем Моисей

3^1Ӧлӓ ки, айоз кардашларым, сиз, ани бизимнӓн билӓ гӧкӓ чаарылдыныз, чевирин бакышынызы Апостола хем Баш попаза, Ангысыны шаатлык едериз инанда, Иисуса.

2Иисус, ниӂӓ дӓ Моисей, бӱтӱн Аллахын евиндӓ инанчты Аллаха, Ким койду Ону бу изметчилӓӓ.

3Онуштан Аллах уйгун булду, ани Иисуса таа бӱӱк метинник верилсин, некадар Моисейӓ, ӧлӓ ниӂӓ еви йапан таа чок хатырланэр, некадар ев.

4Зерӓ хербир ев йапылы биркимсейдӓн, ама хепсини йапан – Аллахтыр.

5Хакына, ани Моисей «инанчты бӱтӱн Аллахын евиндӓ», ниӂӓ изметкӓр, шаатлык етсин дейни о ишлӓр ичин, не сора хаберленеӂейди.

6Ама Христос, ниӂӓ Оол, инанчты Аллаха Кенди евиндӓ. Онун еви – биз, еер кыйышмаклан /биткийӓдӓн/ коруйарсак умуду, нейлӓн ӱӱнериз.

Инансызлаа дӱшмектӓн корунун

7Онуштан, ниӂӓ Айоз Дух деер: «Бӱӱн, еер ишидирсениз Аллахын сесини,

8инатлаштырмайын ӱреклеринизи, бензӓмейин деделеринизӓ, ангылары, баш калдырып, денедилӓр Ону чол ердӓ.

9Орада денедилӓр Бени, бактылар аннамаа аслысыны Беним ичин, макар ки гӧрдӱлӓр Беним йаптыкларымы кырк йыл.

10Онуштан о бой инсан дарсытты Бени, да бу бетерӓ дедим: „Оннар херзаман шашык ӱрекли адамнар, Беним йолларымы танымадылар.

11Онуштан Бӓн ӱфкейлӓн емин еттим, ани оннар гирмейеӂеклӓр Беним раатлыыма“».

12Кардашлар, бакын, олмасын сиздӓн бирисиндӓ фена хем инансыз бир ӱрек, ангысы атылэр дири Аллахтан.

13Ӱреклендирин бири-биринизи хер гӱн, окадар вакыт, некадар денер «Бӱӱн», ки бириниз билӓ инатлаштырмасын ӱреени, алданарак гӱнахлан.

14Чӱнкӱ олэрыз пайӂы Христозлан билӓ, еер баштан биткийӓдӓн умудун темелини каави тутарсак.

15Ниӂӓ ӧнӂӓ дедик: «Бӱӱн, еер ишидирсениз Аллахын сесини, инатлаштырмайын ӱреклеринизи деделериниз гиби, ачан баш калдырдылар».

16Зерӓ кимдир оннар, ким ишиттиктӓн сора баш калдырды? Диил ми хепси оннар, ким Моисейин йардымыннан Мысырдан чыктылар?

17Кимди оннар, ким Ону кырк йыл дарсытты? Диил ми оннар, ани гӱнаха гирдилӓр да ӧлӱп-дӱштӱлӓр чол ердӓ?

18Кимин ичин О емин етти, ани гирмейеӂеклӓр Онун раатлыына? Диил ми оннар ичин, ангылары сеслӓмедилӓр?

19Ӧлӓ ки, гӧрериз, ани оннар гирӓмедилӓр инансызлык бетеринӓ.

4

Раатлык, ани Аллах истеер версин инсана

4^1Аллахын адамасы таа узанэр, ки гирӓбилелим Онун раатлыына. Онуштан, сакыналым, ки биркимсей сиздӓн биртӱрлӱ бу раатлаа етишмесин+.

2Зерӓ бизӓ дӓ верилди ии хабер, ниӂӓ дӓ оннара, ама оннара файда олмады сӧзлердӓн, ани ишиттилӓр, зерӓ каблетмедилӓр инаннан.

3Ама биз инанӂылар бу раатлаа гирериз, ниӂӓ О деди: «Бӓн ӱфкейлӓн емин еттим, ани оннар гирмейеӂеклӓр Беним раатлыыма», макар ки Онун ишлери таманнанмышты дӱннӓ курулмасындан+.

4Зерӓ бир ердӓ единӂи гӱн ичин бӧлӓ деди: «Динненди Аллах единӂи гӱнӱ хепси Кенди ишлериндӓн»+.

5Да бунун ичин генӓ деер: «Оннар гирмейеӂеклӓр Беним раатлыыма».

6Ӧлӓ ки кимиси калды, гирсиннӓр бу раатлаа, ама кимӓ ӧнӂӓ ии хабер верилдийди, оннар гирмедилӓр сеслӓмемӓк бетеринӓ+.

7Онуштан О енидӓн курэр бир гӱн, ангысы «бӱӱн», ачан Давидин аазыннан лафедер чок вакыттан сора, ниӂӓ ӧнӂӓ денди: «Бӱӱн, еер ишидӓрсениз Аллахын сесини, инатлаштырмайын ӱреклеринизи».

8Еер Йосуа верейди оннара раатлык, Аллах таа сора лафетмейеӂейди бир башка гӱн ичин.

9Онуштан калэр таа бир вакыт, ачан Аллахын инсаны динненеӂек.

10Зерӓ о, ким гирер Аллахын раатлыына, о кенди дӓ динненер кенди ишлериндӓн, ниӂӓ Аллах та динненди Кенди ишлериндӓн.

11Онуштан чалышалым бу раатлаа гирмӓӓ, да кимсей олмасын сеслӓмейиӂи оннар гиби.

12Зерӓ Аллахын сӧзӱ дири, ишлейӓн хем икиӱзлӱ кылычтан таа кескин. О етишер орайы, нередӓ ӂан хем дух, еклӓр хем имик бири-бириндӓн айырылэр, да даава едер ӱрӓӓн дӱшӱнмеклерини хем неетлерини+.

13Йарадылмышлардан хич кимсей Аллахтан сакланамаз. Онун гӧзлеринин ӧнӱндӓ хепси айын-ачык. Она биз ӂувап вереӂез.

Иисус – Баш попазымыз

14Ӧлӓ ки, чӱнкӱ биздӓ вар бир шанны Баш попаз, ани гечти гӧклердӓн, Иисус, Аллахын Оолу, каави тутуналым инандан, ангысыны шаатлык едериз+.

15Биздӓ вар ӧлӓ бир Баш попаз, Ангысы йок насыл аӂымасын бизи зайыфлыкларымызда, зерӓ О дененмиш олду хербир иш ӱзерӓ бизим гиби, салт гӱнах йапмады+.

16Онуштан кыйышмаклан Аллахын хайырлы чорбаӂылык скемнесинӓ йаклашалым, ки кабледелим аӂыйаннык хем хайыр, йардым булалым лӓӓзымныклы вакытта+.

5

5^1Хербир баш попаз, ани инсандан сечили, койулэр, Аллаха измет етсин инсанын хатыры ичин, баашыш хем курбан гӱнахлар ичин гетирсин+.

2О йалпак олабилир билгисиз хем шашырык оланнарлан, чӱнкӱ кендиси дӓ вар сарылы йуфкалыклан+.

3Онуштан дӱшер ниӂӓ инсан ичин, хеп ӧлӓ кендиси ичин дӓ курбан гетирсин, ки гӱнахлары афедилсин+.

4Кимсей кендилииндӓн аламээр бу икрамы, еер Аллахтан чаарылмыш олмарса, ниӂӓ Арон.

5Хеп ӧлӓ Христос да, Баш попаз олсун дейни, Кенди алмады бу икрамы, ама бу икрамы верди О, Ким деди Она: «Сӓн Беним Оолум, бӱӱн Сенин Бобан олдум»+.

6Ниӂӓ башка ердӓ О деер: «Сӓн дивеӂинӓ попазсын Мелкиседек гиби»+.

7Христос, тенӂӓ йашамасында, дуа етти. Йашлар гӧзлериндӓ бӱӱк сеслӓн йалварды Аллаха, Ангысы Ону ӧлӱмдӓн куртарабилир. Онун аллахчылыы ичин Аллах Ону ишитти+.

8Бакмайарак, ани Кенди Оол, зеетлӓрлӓн сынашты Аллахы сеслемӓӓ+.

9Кенди таман оларак, дивеч куртулмак сызынтысы олду хепси ичин, ким Ону сеслеер+.

10Зерӓ О койулду Аллахтан Баш попаз, Мелкиседек гиби.

Илерлейин инанда

11Мелкиседек ичин вар чок не лафетмӓӓ, ама зордур аннатмаа, чӱнкӱ сиз шинди аар ишиденнӓр олдунуз+.

12Зерӓ чоктан лӓӓзымды оласыныз ӱӱредиӂи, ама шинди енидӓн лӓӓзым сизи ӱӱретмӓӓ башланкы ӱӱретмеклерӓ Аллахын сӧзӱндӓн. Сизӓ лӓӓзым сӱт, ама диил четин имеклӓр+.

13Херкез, ким сӱт ичер, диил сынашык Аллахын доорулук сӧзӱнӓ, чӱнкӱ о бир евлаттыр.

14Четин имеклӓр – олгун адамнар ичин, оннарын дуйгулары сынашык хем алышык танысыннар, недир ии хем недир кӧтӱ+.

6

6^1Онуштан, бракып Христозун башланкы ӱӱретмеклерини, таманнаа доору илерлейелим. Енидӓн темели коймайалым: дӧнмӓк ӧлӱ ишлердӓн, инанмак Аллаха,+

2ӱӱренмӓк ваатизлик[*] ичин, ел коймак ичин, ӧлӱлерин дирилмеси ичин хем дивеч даава ичин+.

3Илерлейелим! Буну йапаӂэз, еер Аллах изин едӓрсӓ.

4Зерӓ ким бир сыра айдыннадылды, датты гӧктӓн гелӓн баашышлардан, олду пайӂы Айоз Духлан+

5да датты Аллахын ии сӧзӱндӓн хем гелеӂек заманын куветлериндӓн,

6ама хеп окадар дӱштӱ инансызлаа, оннары йок насыл енидӓн дӧндӱрмӓӓ Аллаха гӱнахларындан, зерӓ кендилериндӓ енидӓн ставроза герерлӓр Аллахын Оолуну да гӱлмӓӓ алэрлар Ону аалемин ӧнӱндӓ.

7Зерӓ Аллахтан иисӧзленер о ер, ангысы чок сыра йысланэр йаамур суйуннан, ани йаайэр онун ӱстӱнӓ да ешиллик бӱӱдер, файда гетирерӓк оннара, ким топраа ишледи.

8Ама еер бу ер бӱӱдӓрсейди чалы хем гӱрлӱк, о бишейӓ йарамаз, йакындыр бетваланмаа. О биткидӓ йакылэр атештӓ+.

9Макар ки бӧлӓ лафедериз, севгили кардашлар, хеп окадар биз чок инанэрыз, ани сиз таа ии халда булунэрсыныз да илери доору куртулмуш олаӂэныз.

10Зерӓ Аллах доорудур, О унутмээр сизин савашманызы хем севгинизи, ани гӧстердиниз Онун ады ичин. Сиз йардым еттиниз хем таа йардым едерсиниз Аллахын айоз халкына+.

11Истеериз, ани херкезиниз биткийӓдӓн гӧстерсин хеп бу чалышмайы, ки бӱтӱн умудунуз олсун+.

12Истӓмеериз, хайлаз оласыныз, ама истеериз бензейӓсиниз оннара, ким инаннан хем дайанмаклан еденерлӓр адамаклары+.

Аллахын адамасы

13Аллах, Авраама адамак вериркӓн, чӱнкӱ йокту башка таа бӱӱк, киминнӓн емин етсин, емин етти Кенди-Кендиннӓн+

14да деди: «Доору, ани ташкынныктан иисӧзлейеӂӓм хем зееделейеӂӓм сени»+.

15Биткидӓ Авраам дайанмаклан каблетти, не аданды.

16Доору, ани инсаннар, ки лафларыны инандырсыннар дейни, емин едерлӓр таа бӱӱк биркимсейлӓн, да бунуннан битирилер хербир кавга.

17Хеп ӧлӓ Аллах да, истейерӓк таа ачык гӧстерсин, ани Онун неети йок насыл диишилсин, каавиледи адамасыны еминнӓн,

18ки бу ики диишилмейӓн ишлӓн, адамаклан хем еминнӓн, нейлӓн Аллах йок насыл алдатсын, бӱӱк кыйышмак еденелим. Биз Аллахта сакландык, ки тутунабилелим ӧнӱмӱзӓ койулу умуттан.

19Бу умудумуз каави хем четин, ниӂӓ бир геми демири, ани коруйэр ӂанымызы, Айоз бинанын ичйанкы перденин ӧбӱр тарафына етишер,+

20нерейи Иисус ӧнӂӓ гирди бизим ичин, оларак дивеӂинӓ Баш попаз, Мелкиседек гиби+.

7

Попаз Мелкиседек

7^1Мелкиседек, Салимин падишахы, Ен ӱӱсек Аллахын попазы, одур, ким каршы етти да иисӧзледи Авраамы, ачан о геери дӧнӓрди, падишахлары енсемектӓн сора.

2Авраам она онунӂу пайыны верди хепсиндӓн. Мелкиседек илкин кенди ады аннамасына гӧрӓ «доорулук падишахы», сора «Салим падишахы» – аннамасы услулук падишахы+.

3О бобасыз-анасыздыр, кийатта гӧстерилмеер онун сенселеси. Йок не йашлар башлантысы, не дӓ йашаманын биткиси. О Аллахын Оолу гиби калэр попаз херзамана.

4Гӧрерсиниз ми, некадар ӱстӱн о? Артык дӓдумуз Авраам да она верди онунӂу пайыны ӂенк гелириндӓн.

5Закона гӧрӓ, Левий оолларындан оннар, ким попазлыкта измет едер, алэрлар онунӂу пайыны инсандан, башка лафлан, кенди кардашларындан, макар ки буннар да хеп Авраамдан дуума.

6Ама Мелкиседек, ани диил Левий оолларынын сенселесиндӓн, алды Авраамдан онунӂу пайыны да иисӧзледи ону, кимӓ верилийди Аллахын адамаклары+.

7Лафсыз билинер, ани кӱчӱӱнӱ иисӧзлеер бӱӱк олан.

8Левийли попазлык курулмасына гӧрӓ онунӂу пайыны алэр ӧлӱмнӱ инсаннар, ама Мелкиседек попазлыына гӧрӓ алэр о, кимин ичин шаатлык едилер, ани йашээр.

9Чыкэр, еер бу лаф дооруйса, ани Авраам верип онунӂу пайыны, кенди Левий дӓ верди, ангысы шинди инсанын гелириндӓн онунӂу пайыны алэр.

10Зерӓ Левий дедесинин гӱӱдесиндейди, ачан Мелкиседек Авраамы каршы етти.

Ени попазлык

11Инсан каблетти Айоз Закону левийли попазлык сырасына гӧрӓ. Ама еер етишӓбилейдилӓр таманнаа о попазларлан, не лӓӓзымнык олаӂэйды енидӓн лафетмӓӓ башка бир попазын гелмеси ичин, ангысы Мелкиседек гиби, ама диил Арон гиби?

12Попазлык сырасы диишилмесиндӓ дӱшер закон да диишилсин.

13Аслысы О, Кимин ичин лафедилер бурада, чекилӓрди башка бир тамызлыктан, ангысындан кимсей измет етмеди курбанныкта.

14Зерӓ белли, ани бизим Сааби дууду Иуданын тамызлыындан, ангысы ичин Моисей бишей сӧлӓмеди попазлык ичин+.

15Хем бу таа ачык олэр, ачан гӧрериз, ани Мелкиседек гиби калкты бир башка попаз,

16Ангысы олду попаз диил бир сенселӓ законуна гӧрӓ, ама бир йашаманын кувединӓ гӧрӓ, ангысы хич бир сыра билӓ йок едилмӓз.

17Зерӓ Онун ичин шаатлык едилер: «Сӓн дивеӂинӓ попазсын Мелкиседек гиби»+.

18Ӧлӓ ки баштан верили сымарламак дииштирилди, чӱнкӱ куветсиз хем файдасыз олду+.

19Зерӓ Закон бишей йапамады таман. Онун еринӓ верилди таа ии умут, ангысыннан биз йаклашэрыз Аллаха+.

20Бу да олмады еминсиз.

21Левийлилӓр еминсиз попаз олдулар, ама Иисус попаз олду Аллахын емининнӓн, Ангысы деди Она: «Емин етти Сааби да атылмайаӂэк: Сӓн дивеӂинӓ попазсын Мелкиседек гиби»+.

22Бунуннан Иисус таа ии бир баалантынын гарантийасы олду+.

23Бундан каарӓ, попаз чок варды, зерӓ ӧлӱм бетеринӓ йокту насыл олсун салт бир попаз.

24Ама Иисус, чӱнкӱ дивеӂинӓ йашээр, Онун попазлыы башкасына гечмӓз.

25Онуштан О хептӓн куртарабилир оннары, ким Онун араӂылыыннан Аллаха йаклашэр, зерӓ О херзаман йашээр да араӂылык едер оннар ичин+.

Ени баалантынын Баш попазы

26Бутӱрлӱ Баш попаз бизӓ лӓӓзым. О айоз, кабаатсыз, лекесиз, гӱнахкерлердӓн айырык хем хепси гӧклердӓн таа ӱӱсек койулу+.

27Онун йок лӓӓзымныы, ниӂӓ ӧбӱр баш попазларын, гетирсин курбан кенди гӱнахлары ичин, сора инсанын гӱнахлары ичин. О бир сыра херзаман ичин Кендини курбан гетирди+.

28Зерӓ Закон койэр баш попаз о адамнары, ангылары йуфка, ама емин, ани йапылды Закондан сора, койду Оолу, Ангысы таман олду дивеӂинӓ+.

8

8^1Сӧледиклеримизин ӧзӱ будур: биздӓ вар ӧлӓ бир Баш попаз, Ангысы гӧклердӓ отурду бӱӱк Аллахын чорбаӂылык скемнесинин саа тарафында+.

2О изметчидир Айоз ердӓ, хакына Булушмак Чадырында, ани курулу Кендиндӓн Саабидӓн, ама диил инсандан+.

3Хербир баш попаз сыралы, ки гетирсин баашыш хем курбан. Онуштан лӓӓзым олду, ки бу Баш попаз да гетирсин курбан+.

4Еер О калайды бу ердӓ, олмайаӂэйды попаз, зерӓ вар башка попазлар, ани Закона гӧрӓ баашыш гетирерлӓр.

5Оннар измет едерлӓр гӧктекилерин бенземесинӓ хем гӧлгесинӓ, ниӂӓ Аллах сӧледи Моисейӓ, ачан йапаӂэйды Булушмак Чадырыны: «Бак да йап хепсини ӧрнӓӓ гӧрӓ, не гӧстерилди сана байыр ӱстӱндӓ»+.

6Ама шинди Христос еденди окадар таа ӱстӱн изметчилик, некадар таа ӱстӱн баалантынын араӂысы олду, зерӓ бу бааланты курулу таа ии адамакларлан+.

7Еер илк бааланты кусурсуз олайды, лӓӓзымнык дуйулмайаӂэйды башка баалантыйа+.

8Ама Аллах, илк баалантыда, маана буларак оннара, деер: «Тӓ, гелер гӱннӓр, деер Сааби, ачан бир ени бааланты йапаӂам Израилин хем Иуданын миллетиннӓн+.

9Диил ӧлӓ бир бааланты, ниӂӓ йаптым оннарын бобаларыннан, ачан, еллериндӓн тутуп, чыкардым оннары Мысырдан, зерӓ оннар Беним баалантыма инанч калмадылар, онуштан Бӓн дӓ касаветсиз олдум оннар ичин, деер Сааби.

10Тӓ, будур бааланты, не Израил миллетиннӓн йапэрым о гӱннердӓн сора, деер Сааби: Беним законнарымы оннарын фикирлеринӓ койаӂам хем ӱреклеринӓ йазаӂам. Бӓн оннарын Аллахы олаӂам, оннар да Беним халкым олаӂэклар.

11Кимсей ӱӱретмейеӂек йакын оланыны хем кенди кардашыны, дейип: „Саабийи таны“, зерӓ кӱчӱк-бӱӱк, хепси Бени таныйаӂэк.

12Зерӓ оннарын законсузлукларыны афедеӂӓм хем гӱнахларыны таа аклыма гетирмейеӂӓм».

13Дейип «ени», гӧстерди, ани илкинкиси ескийди, ама не ески хем чоктанкы, о йакын сонуна.

9

Ердеки Айоз чадыр

9^1Илк баалантынын да изметчилик сыралары хем ердеки Айоз ери варды.

2Курулду бир Булушмак Чадыры. Илк бӧлӱмӱн ады – «Айоз ер». Бурада булунарды шамдал хем софра, дизили екмеклӓрлӓн.

3Икинӂи перденин ардында варды бӧлӱм, ады «Ен айоз ер».

4Бурадайды алтын алтар гӱннӱклемӓк ичин хем Бааланты Сандыы, ани хер тарафтан алтын йалдызлыйды. Бурада варды бир алтын кап маннайлан, Аронун филизленмиш бастону хем баалантынын дӱз ташлары.

5Оннарын ӱстӱндӓ йалабык херувимнӓр, ангылары гӧлгелӓрди аӂыйаннык капааны. Шинди диилдир вакыт буннарын хализини лафетмӓӓ.

6Буннар ерлештирилдиктӓн сора попазлар херзаман чадырын илк бӧлӱмӱнӓ гирерлӓр, ки изметчилик йапсыннар.

7Ама икинӂи бӧлӱмӓ саде баш попаз йылда бир сыра гирер, алып кан курбандан, ани гетирер кендиси ичин хем хепси инсанын билмезлик гӱнахлары ичин+.

8Бунуннан Айоз Дух гӧстерер, некадар вакыт чадырын илк бӧлӱмӱ дурэр, Айоз ерӓ йол диил ачык+.

9Бу чадыр бизим вакытлар ичин бир бензетмӓктир. Баашышлар хем курбаннар гетирилир, ангылары йок насыл хептӓн пакласыннар оннарын ӱзлерини, ким баш иилдер Аллаха+.

10Бу сыралар курулу саде имеклӓр ичин, ичмеклӓр ичин хем хертӱрлӱ йыкамаклар ичин, башка лафлан, гӱӱдӓ ичин, о вакыда кадар, ачан Аллахын аслы сыралары куведӓ гирер+.

Христозун каны

11Ама Христос, гелӓр ииликлерин Баш попазы, гелип-гирди бир таа шанны хем кӓӓмил Булушмак Чадырына, диил елдӓн йапылы, башка лафлан, диил бу дӱннедӓн+.

12О гирди бир сыра херзамана Айоз ерӓ, диил текӓ хем бызаа каныннан, ама Кенди каныннан, да бунуннан дивеч куртулмак еденди.

13Еер бызааларын хем текелерин каннары хем бир дананын кӱлӱ серпилип айозларсайды мындар оланнары хем пакларсайды булашык гӱӱделери,

14некадар таа чок Христозун каны, Ангысы Дивеч Духлан Кендини лекесиз бир курбан гетирди Аллаха, паклайаӂэк сизин ӱзӱнӱзӱ ӧлӱ йаптыклардан, ки измет едӓсиниз дири Аллаха+.

15Онуштан Христос Араӂыдыр ени баалантыда, ки оннар, ким чаарылмыш, аданмыш дивеч мирасы еденсиннӓр. Христос ӧлдӱ, ки куртарсын оннары, ким сырайы басты илк баалантынын вакыдында+.

16Чӱнкӱ бааланты куведӓ гирсин дейни, лӓӓзым илкин гӧстермӓӓ, ани ӧлдӱ о, ким баалантыйы йапты.

17Бааланты куведӓ гирер салт ӧлӱмдӓн сора. Онун куведи хич йок, некадар вакыт баалантыйы йапан йашээр.

18Ӧлӓ ки, илк бааланты да лӓӓзымды каннан каавиленсин.

19Доору, ани Моисей, ачан окуду хепси сымарламаклары Айоз Закондан инсанын ӧнӱндӓ, алды кан бызаа хем текӓ курбаннарындан да суйлан, ал бойалы йапаайлан хем иссоп чыбыыннан серпти, ниӂӓ кийады, хеп ӧлӓ дӓ хепси инсаны,

20дейип: «Будур баалантынын каны, ани Аллах сыралады сизин ичин».

21Хеп ӧлӓ серпти каннан Булушмак Чадырыны хем хепси изметчилик капларыны.

22Закона гӧрӓ артык хепси каннан пакланэр. Кан дӧкӱлмейинӂӓ, бишей афедилмеер.

23Еер гӧктеки аслыларын бензетмелери бутӱрлӱ лӓӓзымса паклансын, некадар таа чок лӓӓзымды гӧктеки хакына аслылары пакласыннар таа ии курбаннарлан+.

24Зерӓ Христос гирмеди елдӓн йапылы бир Айоз ерӓ, ангысы хакына Айоз ерин бензетмесийди, ама гирди уз гӧкӓ, ки+

25диил ани чок сыра курбан Кендини гетирсин, ниӂӓ баш попаз, ангысы хер йылын Ен айоз ерӓ гирер каннан, ама диил кенди каныннан.

26Башка тӱрлӱ Она лӓӓзым олаӂэйды дӱннейин курулмасындан чок сыра зеетленсин. Ама О шинди, вакытларын биткисиндӓ пейдаланды, ки бир сыра херзамана Кенди курбаныннан гӱнахы силсин+.

27Ниӂӓ инсана сыраланмыш, бир керӓ ӧлсӱн, ондан сора даава,+

28хеп ӧлӓ Христос да Кендини бир сыра курбан гетирди, ки чок инсанын гӱнахларыны ташысын. Икинӂи сыра гӧстерилеӂек, диил ки курбан олсун гӱнах ичин, ама куртарсын оннары, ким Ону беклеер+.

10

Битки курбан

10^1Айоз Закон, ангысында вар салт гелӓр ииликлерин гӧлгеси, ама диил хакына ишлерин аслысы, хеп о курбаннарлан, ани йылдан йыла дурмамайӂа гетирилер, йок ниӂӓ таман йапсын оннары, ким Аллаха йаклашэр+.

2Башка тӱрлӱ дургунаӂэйдылар курбаннары гетирмӓӓ, зерӓ оннар, ким измет едер Аллаха, бир керӓ пакландыктан сора дуймаздылар ӱреклериндӓ кендилерини гӱнахкер.

3Ама бу курбаннар йыл йылдан инсанын аклына гетирер гӱнахларыны.

4Зерӓ йок насыл буалар хем текелӓр каны гӱнахы йок етсин.

5Онуштан Христос, гелип бу дӱннейӓ, деди Аллаха: «Сӓн курбан хем баашыш истӓмедин, ама бир гӱӱдӓ Бана хазырладын.

6Хептӓн йакылан хайваннары хем гӱнах ичин курбаннары Сӓн беенмедин.

7Озаман дедим: „Тӓ, гелерим, ниӂӓ Закон кийадында йазылы Беним ичин, ей, Аллах, ки Сенин истедиини йапайым!“»

8Христос баштан деди: «Не курбаннары, не баашышлары, не хептӓн йакылан хайваннары, не гӱнах ичин курбаннары Сӓн истӓмедин хем беенмедин, макар ки буннар Закона гӧрӓ гетирилер».

9Сора екледи: «Тӓ, гелерим, /ей, Аллах,/ ки Сенин истедиини йапайым». Илкинкисини ортадан калдырыр, ки еринӓ икинӂисини койсун.

10Аллахын бу истемесинӓ гӧрӓ, биз айозландык бир сыра херзамана, ачан Иисус Христос курбан гетирди Кенди гӱӱдесини+.

11Хербир попаз, гӱн гӱндӓн изметчилик йапарак, чок сыра гетирер хеп о курбаннары, ангылары бир сыра билӓ йок едӓмӓз гӱнахы.

12Ама О, Кендини гетирип салт бир сыра курбан гӱнахлар ичин, отурду херзамана Аллахын саа тарафына+.

13Шиндӓн сора беклеер, душманнары койулсун Онун айаклары алтына+.

14Зерӓ О бир курбаннан таман йапты херзамана оннары, ким айозланмак йолунда.

15Бунун ичин бизӓ шаатлык едер Айоз Дух да, дейип:

16«Тӓ, будур бааланты, ани о гӱннердӓн сора оннарлан йапаӂам, деер Сааби: Беним законнарымы оннарын ӱреклеринӓ койаӂам хем оннарын фикирлеринӓ йазаӂам.

17Артык оннарын гӱнахларыны хем законсузлукларыны аклыма гетирмейеӂӓм»+.

18Ама нередӓ гӱнах афедилмиш, орада йок лӓӓзымнык гӱнах ичин курбан гетирмӓӓ.

Бракылмайын инандан!

19Ӧлӓ ки, кардашлар, Иисус Христозун каныннан вар насыл кыйышмаклан Ен айоз ерӓ ени хем дири йолдан гирелим+.

20Бу йолу О ачты бизӓ ичйанкы пердейлӓн, ангысы Онун гӱӱдесидир+.

21Бир бӱӱк Попазымыз да вар койулу Аллахын евинин ӱстӱнӓ.

22Онуштан йаклашалым Аллаха пак ӱреклӓн хем каави инаннан, серпип ӱзлеримизи, кӧтӱ неетлердӓн паклайалым хем гӱӱдемизи темиз суйлан йыкайалым+.

23Салланмадык о умуттан тутуналым, ангысы ичин шаатлык едериз, зерӓ адамак верӓн инанчтыр+.

24Чалышалым бири-биримизи хавезлендирмӓӓ, ки севгийлӓн иилик йапалым.

25Топлантыларымыздан бракылмайалым, ниӂӓ кимилери алышты, ама окадар таа чок бири-биримизи ӱреклендирелим, некадар таа чок гӧрерсиниз, ани о Гӱн йаклашты+.

26Зерӓ еер биз, ким аслылыы ӱӱренди хем каблетти, истейерӓк гӱнах йапарсак, озаман башка бир курбан гӱнахларымыз ичин калмаз+.

27Калэр, салт коркуйлан бекленилсин даава вакыды хем кызгын атеш, ани йок едеӂек душманнары.

28Еер оннар, ангылары Моисейин законуну басарды, ики-ӱч кишинин шаатлыыннан аӂыйанныксыз ӧлдӱрӱлӱрсӓ,

29сиз не деерсиниз? Некадар таа бӱӱк ӂеза кабледеӂек о, ким Аллахын Оолуну чиинемиш, бааланты каныны ашааламыш, нейлӓн айозландыйды, да бутакым Аллахын хайырлы Духуну гӱӂендирмиш+.

30Биз таныйэрыз Ону, Ким деди: «Кин чыкармак Беним ишим, кӧтӱлӱклӓр ичин Бӓн ӧдейеӂӓм, деер Сааби» хем «Сааби Кенди даава кесеӂек инсанына»+.

31Титсидир, дӱшӓсин дири Аллахын елинӓ!+

32Аклына гетирин баштан вакытлары, ачан айдынныы гӧрдӱктӓн сора, чок савашып, аӂы чектиниз.

33Кими керӓ таказаланып хем зеетленип, аалемин гӱлӱнтӱсӱ олдунуз. Кими керӓ пай алдыныз оннарлан, ангылары хеп бу денемеклердӓн гечирдилӓр.

34Сиз аӂыдыныз оннары, ким капанда булунду; варлыынызын кайыплыыны севинмӓклӓн каблеттиниз, чӱнкӱ билерсиниз, ани /гӧктӓ/ таа ии хем гечмӓз бир варлык еденеӂениз+.

35Ӧлӓ ки бракмайын гиргинниинизи, ангысы ичин бир бӱӱк баашыш олаӂэк.

36Сизӓ дайанмак лӓӓзымдыр, ки, таманнайып Аллахын истедиини, кабледӓсиниз, не аданмыш сизӓ.

37Зерӓ, ниӂӓ Аллах деер Айоз Йазыда, «аз, пек аз калды да Гелӓн гелеӂек, хич ойаланмайаӂэк.

38Беним доору оланнарым инаннан йашайаӂэклар, ама ким геери чекилер, оннары беенмӓм»+.

39Биз диилиз оннардан, ким геери чекилер да кайбелер, ама оннардан, ким инанэр да ӂаныны коруйэр.

11

Инан иитлери

11^1Инан каави умуттур о ишлӓр ичин, не беклеериз, хем бир кайыллык о ишлерӓ, не шинди гӧрмеериз+.

2Бунуннан евелдӓн деделеримиз Аллахын беенмесини едендилӓр.

3Инаннан аннээрыз, ани космос Аллахын сӧзӱннӓн йарадылмыш олду. Ӧлӓ ки, гӧрӱнӓр ишлӓр гӧрӱнмейӓн ишлердӓн йарадылды+.

4Инаннан Авел Аллаха таа ии бир курбан гетирди, некадар Каин. Бунуннан шаатлык каблетти, ани Аллахын ӧнӱндӓ доорудур, зерӓ Аллах гӧстерди, ани каблетти онун баашышларыны. Бутакым о бӱӱн дӓ лафедер, макар ки ӧлдӱ+.

5Инаннан Енох алынды бу дӱннедӓн, ки ӧлӱмӱ гӧрмесин, да буламадылар ону, зерӓ ону Аллах алды. Алынмасындан ӧнӂӓ, Енох шаатлык каблетти, ани Аллахтан беенилмиш олду+.

6Инансыз йок насыл Аллахтан беенилмиш олалым, зерӓ, ким йаклашэр Аллаха, лӓӓзым инансын, ки Аллах вар хем баашыш верер оннара, ким Ону аарээр.

7Инаннан Ной Аллахтан хабер каблетти о ишлӓр ичин, не таа гӧрӱнмӓрди. Чӱнкӱ Аллахтан коркарды, йапты бир геми, ки кенди сенселесини куртарсын. Бунуннан дӱннейи азарлады да инаннан акланмак еденди+.

8Инаннан Авраам, ачан чаарылды, кайыл олду гитсин орайы, нередӓ чорбаӂы лӓӓзымды олсун. Йола йолланды, хич билмейерӓк, нерейи гидер+.

9Инаннан аданмыш ердӓ, ниӂӓ бир йабанӂы, ерлешти. Чадырда Исааклан хем Иаковлан йашады, ким онуннан билӓ мирасчы олаӂэйдылар хеп о аданмыш ишлерӓ+.

10Зерӓ Авраам бир каави темелли касаба беклӓрди, ани курулу хем дӱзӱлӱ Кендиндӓн, Аллахтан+.

11Инаннан, макар ки карысы Сарра ушаксызды хем йашлары гечмишти, кувет каблетти, ушаа олсун дейни, зерӓ инанды, ани инанчтыр О, Ким буну адады+.

12Ӧлӓ ки ӧлмӓӓ йакын бир адамдан дууду бир сенселӓ ӧлӓ чок, ниӂӓ гӧк йылдызлары, ниӂӓ дениз бойунда сайысыз кум+.

13Хепси буннар ӧлӱнӂӓ инанӂы калдылар, макар ки еденмедилӓр, не аданды оннара, ама узактан салт сииреттилӓр да севиндилӓр. Ачык каблеттилӓр, ани оннар йолӂу хем конакчы бу ердӓ+.

14Зерӓ оннар, ким бӧлӓ лафедер, гӧстерер, ани аарээр кенди ватаныны.

15Хакына, еер ӂаннары аӂыйайды о ерӓ, нередӓн чыктыйдылар, варды колайлыклары геери дӧнсӱннӓр.

16Ама оннар ӧзенӓрдилӓр бир таа ии ерӓ, гӧктеки ерӓ. Онуштан Аллах утанмээр адлансын оннарын Аллахы, зерӓ оннар ичин бир касаба хазырлады+.

17Инаннан Авраам, дененмиш олуп, Исаакы курбан гетирди. О, ким каблеттийди адамаклары, гетирӓрди курбан бириӂик оолуну,+

18ангысы ичин Аллах деди: «Исаактан дууаӂэк оннар, ким сенин сенселӓн адланаӂэк».

19Чӱнкӱ Авраам есапларды, ки Аллах дирилдӓбилир ӧлӱйӱ дӓ. Онуштан, символик лафедерӓк, ӧлӱмдӓн Исаакы геери алды+.

20Инаннан Исаак иисӧзледи Иакову хем Есавы да сӧледи, не олаӂэк оннара гелӓр вакытларда+.

21Инаннан Иаков ӧлӱм дӧшеендӓ Иосифин оолларындан икисини иисӧзлейерӓк, баш иилтти Аллаха, абанып бастону ӱстӱнӓ+.

22Инаннан Иосиф, ӧлеӂӓӓ заман, Израилин оолларынын Мысырдан чыкмасы ичин анды да кенди кемиклери ичин сымарламак оннара верди+.

23Инаннан Моисейи дуумасындан сора бобалары ӱч ай сакладылар, зерӓ гӧрдӱлӓр, ани ушак гӧзӓл, да падишахын емириндӓн коркмадылар+.

24Инаннан Моисей, бӱӱдӱктӓн сора, атылды сайылсын фараонун кызынын оолу.

25Таа чок истеди Аллахын инсаныннан билӓ зеетленсин, некадар бир кыса вакыт гӱнах хошлуунда сефалансын+.

26Христос ичин ашааланмайы таа бӱӱк зенгинник сайды, некадар Мысыр хазналарыны, зерӓ о бакарды баашыша, ани сонда алаӂэк+.

27Инаннан Мысыры бракты, падишахын ӱфкесиндӓн коркмайарак, зерӓ, дайанарак, гӧрӓрди сансын Ону, Ким гӧрӱнмеер.

28Инаннан Паскеллейи йортулады, курбан каныны дӧкӱп, ки ӧлӱм ангили Израилин илк дуумушларыны телеф етмесин.

29Инаннан израиллилӓр Кырмызы денизи, ниӂӓ курудан, гечтилӓр. Ама мысырлылар буну йапмаа денедийнӓн, буулдулар.

30Инаннан Иерихонун дуварлары дӱштӱлӓр еди гӱн доланмактан сора.

31Инаннан ороспу кары Раав инансызларлан билӓ ӧлмеди, зерӓ гӧзчӱлери ии каблетти /да башка йолдан оннары йоллады/+.

32Хем не калэр сӧлейим? Зерӓ йок вакыдым, лафедейим Гедеон ичин, Барак ичин, Самсон ичин, Иеффай ичин, Давид ичин, Самуил ичин хем калан пророклар ичин.

33Инаннан оннар падишахлыклары енседилӓр, доорулук йаптылар, адамаклары едендилӓр, асланнарын аазларыны кападылар,

34кызгын атеши сӱӱндӱрдӱлӓр, кылыч кескиннииндӓн куртулдулар, бакмайарак куветсизликлеринӓ, кувет алдылар, ӂенктӓ каави олдулар, йабанӂы аскерлери кооладылар.

35Карылар ӧлӱлерини геери дири каблеттилӓр. Башка адамнар, зеетленип, ӧлдӱлӓр. Каблетмедилӓр верилмиш колайлыклары, куртулсуннар дейни, зерӓ истедилӓр, дирилип, таа ии бир йашамак еденсиннӓр.

36Башкалары гӱлмӓӓ алындылар хем лобут идилӓр, синӂир хем зындандан ӂезаландылар+.

37Ташлан дӱӱлдӱлӓр, тестерейлӓн кесилдилӓр, /денендилӓр,/ кылычлан ӧлдӱрӱлдӱлӓр. Койун хем кечи дерисиндӓн тулумнарлан гиийимни, йоклук, зорлук хем кӧтӱлӱк чектилӓр.

38Оннар, кими бӱтӱн дӱннӓ етмӓз, чол ерлердӓ хем байырларда, миналарда хем ер чатлакларында качкын гездилӓр.

39Хепси буннар, макар ки метедилдилӓр инаннары ичин, хеп окадар каблетмедилӓр, не оннара аданды,

40зерӓ Аллах хазырладыйды бизим ичин бишей таа ии, ки оннар бизсиз етишмесиннӓр таманнаа+.

12

Сааби ӂезайлан ӱӱредер оннары, кими север

12^1Онуштан, чӱнкӱ бизи долайлээр чок шаатлар, булут гиби, аталым бир тарафа хертӱрлӱ аарлыы хем хертӱрлӱ гӱнахы, ани колай долаштырэр бизи, да дайанмаклан йарышалым о качмакта, ани ӧнӱмӱздӓ+.

2Уз Иисуса бакалым, Ангысы бизим инанын ӧнӂӱсӱ хем таманнайыӂысы. О, бакарак севинмелӓӓ, ани гелеӂек, дайанды ставрозда герили олсун. Буну хич утанмак саймады да Аллахын чорбаӂылык скемнесинин саа тарафына отурду+.

3Дӱшӱнӱн Онун ичин, Ким ӧлӓ чок дайанды озаман, незаман гӱнахкерлӓр Она каршы лафетти, ки йуфкаламайасыныз да умутсузлаа дӱшмейӓсиниз.

4Сиз таа ӂенклешмединиз кан дӧкӱнӂӓ, савашарак гӱнаха каршы+.

5Сиз унуттунуз му о насаады, ани сизӓ верилер, ниӂӓ ооллара: «Оолум! Паасызландырма о ӂезайы, нейлӓн Сааби сени ӱӱредер, да умутсузлаа дӱшмӓ, ачан о сени таказалээр.

6Зерӓ Сааби, кими север, ону ӂезалайып ӱӱредер хем хербир оолу дӱӱйер, кими кабледер».

7Ӂезайа дайанын, зерӓ бундан танынэр, ани Аллах ташыйэр Кендини сизиннӓн, ниӂӓ оолларыннан. Вардыр мы аӂаба оол, кими бобасы ӂезалайарак ӱӱретмесин+?

8Еер ӱӱренмӓрсейдиниз ӂезадан, ангысыны хепси чекӓр, озаман сиз ороспулук ушакларыйсыныз, ама диил хакына ооллар.

9Бундан каарӓ, ердеки бобаларымыздан ӂезаланмыш, хеп окадар оннары хатырлээрыз. Аӂаба таа чок дӱшмеер ми, духча Бобамызын запына верилип, йашайалым?

10Зерӓ бобаларымыз бизи ӂезалардылар аз вакыт ичин, ниӂӓ сайардылар таа ии, ама Аллах ӂезалээр бизим иилиимиз ичин, ки пайымыз олсун Онуннан айозлукта.

11Баштан хич бир ӂеза да севинчли гӧрӱнмӓз, ама гуӂендирир. Ама сора ондан ким ӱӱренди, оннара услулук верӓн доорулук мейвасыны гетирер.

12Ӧлӓ ки, калдырын саркык еллеринизи хем доорудун бӱкӱк дизлеринизи.

13Айакларыныза уз йолӂаазлар йапын, ки топаллар да сапмасыннар, ама доорулсуннар.

Атылмайын Аллахтан

14Хепси инсаннан услулукта хем айозлукта йашамаа чалышын, зерӓ айозлуксуз кимсей Саабийи гӧрӓмейеӂек+.

15Есап алын, ки биркимсей качырмасын Аллахын хайырыны. Бир зихирли кӧк, пейдаланып, сизӓ зарар йапмасын да улаштырмасын чойуну+.

16Бакын, аранызда олмасын бир ороспу йада биркимсей, ани паайа коймээр айозлуу, ниӂӓ Есав, ангысы бир имӓк ичин сатты илк дуумушлууну+.

17Зерӓ ии билерсиниз, ани ондан сора о истеди еденсин бобасындан иисӧзлемейи, ама рет едилди, зерӓ она йокту колайлык, дииштирсин бобасынын карарыны, макар ки йашларлан гӧзлериндӓ йалварды+.

18Сиз йаклашмадыныз диилӓбиленӓ, атешлӓн тутушана, бир думана, бир караннаа йада бир фуртунайа,

19бир труба баартмасына йада бир сесӓ, ани ӧлӓ лафедӓрди, ки ишиденнӓр йалвардылар, ки оннара шиндӓн сора лаф едилмесин.

20Зерӓ оннар йокту насыл дайансыннар бу сымарламайа: «Еер хайван да диийӓрсӓ бу байыра, ташлан ӧлдӱрӱлсӱн /йада сӱнгӱйлӓн саплансын/».

21Не гӧрӓрдилӓр, ӧлӓ титсийди, ани Моисей деди: «Чок коркэрым хем титирерим».

22Ама сиз йаклаштыныз Сион байырына, дири Аллахын касабасына, Гӧктеки Иерусалимӓ, оннан бин ангиллерӓ,+

23илк дуумушларын клисӓ йортулууна, ангыларын адлары йазылы гӧктӓ; о Аллаха, Ким херкезинӓ даава кесер, хем доору оланнарын духларына, ани таманнаа етишти+.

24Йаклаштыныз ени баалантынын Араӂысына, Иисуса, хем серпили кана, ани таа ии ишлери аннадэр, некадар Авелин каны+.

25Бакын, Ондан, Ким лафедер, атылмайасыныз. Чӱнкӱ ӂезадан куртуламадылар оннар, ким Моисейдӓн атылды, ангысы Аллахтан оннара ер ӱстӱндӓ хабер гетирди, окадар таа пек куртуламайаӂэз биз, еер ӱзӱмӱзӱ чевирӓрсӓк Христоздан, Ангысы лафедер гӧктӓн+.

26Аллахын сесиндӓн озаман ер тепреди, ама шинди О бӧлӓ адамак верди: «Енидӓн сарсаладаӂам диил саде ери, ама гӧкӱ дӓ».

27Бу лаф «енидӓн» аннадэр, ани диишилеӂек, не сарсаланэр, башка лафлан, не йарадылмыш, ки калсын салт о, не сарсаланмаз.

28Онуштан, чӱнкӱ биз каблеттик бир падишахлык, ани сарсаланмаз, олалым шӱкӱр да бутакым измет еделим Аллаха ӧлӓ, ниӂӓ О беенер, бир аллахчы коркуйлан хем сайгыйлан.

29Зерӓ бизим Аллах бир йакар атештир.

13

Сон насаатлар

13^1Херзаман кардаш севгилии аранызда олсун+.

2Унутмайын мусаафирӂи олмаа, зерӓ кимиси бутакым, хич билмейерӓк, конаклады ангиллери+.

3Унутмайын капанӂылары, олун сансын сиз дӓ оннарлан капанда булунэрсыныз. Унутмайын зеет чекеннери, аклынызда тутарак, ани сизин дӓ гӱӱдениз вар+.

4Херкезиниз стеонозлуунузу сайгылы тутун, хем йатааныз гӱнахлан лекелӓнмесин. Зерӓ ороспулук хем маскаралык еденнерӓ Аллах даава кесер+.

5Олмайын пара севӓн, шӱкӱр олун онуннан, не вар сиздӓ, зерӓ Кенди деди: «Хич бракмайаӂам сени хем хич атылмайаӂам сендӓн»+.

6Ӧлӓ ки, биз кыйышмаклан деериз: «Сааби беним йардымӂым, коркмээрым, не вар колай йапсын бана инсан?»

7Аклыныза гетирин сизин ӧндерӂилери, ангылары насаат еттилӓр сизӓ Аллахын сӧзӱнӱ. Бакарак оннарын йашамакларын сонуна, оннар гиби инанӂы олун+.

8Иисус Христос дӱн, бӱӱн хем дивеӂинӓ хеп Одур.

9Хертӱрлӱ фасыл ӱӱренмеклерин ардына такылмайын, зерӓ иидир ӱреенизи каавилейӓсиниз Аллахын хайырыннан, диил айыры имеклӓрлӓн, ани кимсейӓ файда олмады, ким оннара верилди+.

10Бизим вар ӧлӓ бир курбанныымыз, ангысындан изин йок, ки оннар исин, ким измет едер Булушмак Чадырында.

11Зерӓ баш попаз хайваннарын каныны гетирер Айоз ерӓ, ки курбан олсун гӱнах ичин, ама о хайваннарын гӱӱделери йакылэр аулун дышанында.

12Онуштан Иисус, ки айозласын инсаны Кенди каныннан, зеет чекти касабанын токатларынын дышанында+.

13Ӧлӓ ки, аулун дышанына Она чыкалым да Онун ичин ашааланмайа дайаналым+.

14Зерӓ бизим йок бурада даймалы касабамыз, ама аарээрыз бир касаба, ангысы лӓӓзым гелсин.

15Онуштан Иисусун адыннан Аллаха дайма шӱкӱрлӱк курбаны гетирелим, башка лафларлан демӓк, аазымыздан чыкан сӧзлӓр, ани Онун адыны метиннеер.

16Унутмайын иилик йапмаа хем не вар сиздӓ пайетмӓӓ, зерӓ бутӱрлӱ курбаннары Аллах беенер.

17Сеслейин сизин ӧндерӂилери да ӧн верин оннара, зерӓ оннар кахыр гӱдерлӓр сизин ӂаннарыныз ичин, ниӂӓ ӂувапчылар. Бакын, ки буну севинмӓклӓн йапсыннар, ама диил офлайарак, зерӓ бу диилдир сизин файданыз ичин.

18Дуа един бизим ичин, чӱнкӱ биз чок инанэрыз, ани бизим ӱзӱмӱз пак, зерӓ бӱтӱнӱнӓ бакэрыз, гӧтӱрелим кендимизи, ниӂӓ дӱшер+.

19Маасуз йалварэрым, чалышын буну йапмаа, ки таа тез геери дӧнӓбилейим сизӓ.

20Услулук верӓн Аллах, Ангысы дивеч баалантынын каныннан ӧлӱдӓн дирилтти койуннарын бӱӱк гӱдӱӂӱсӱнӱ, бизим Сааби Иисус Христозу,+

21сизи таман йапсын хербир иилик йапмаа, ки таманнайасыныз Онун истедиини, да биздӓ йапсын, не беенер Иисус Христос ашыры. Она метинник дивечтӓн дивеӂӓ! Амин.

22Йалварэрым, кардашлар, хош гӧрӱн бу насаадын лафларыны. Доору, ани кыса бир кийат йаздым сизӓ.

23Билерсиниз ми, ани бизим кардаш Тимофей чыкты капандан. Еер о тез гелӓрсӓ, гелеӂӓм онуннан барабар, ки гӧрейим сизи+.

24Селӓмнейин сизин ӧндерӂилери хем Аллахын бӱтӱн айоз халкыны. Италийадан оланнар селӓм йоллээрлар сизӓ.

25Ииверги олсун хепсинизлӓн. /Амин./

* 6:2 Ваатизлик – урумӂа «ваатизликлӓр».

+ 1:2 1 Петринин 1:20, Марк 12:7, Иоан 1:3, 1 Коринфлилерӓ 8:6, Колослулара 1:16

+ 1:3 2 Коринфлилерӓ 4:4, Колослулара 1:15, Марк 16:19, Йаптыклар 7:55-56, Ромалылара 8:34

+ 1:4 Ефеслилерӓ 1:21, Филиплилерӓ 2:9
+ 1:5 Йаптыклар 13:32-33, Чыфытлара 5:5,
+ 1:13 Чыфытлара 10:13
+ 1:14 Йарадылыш 19:16
+ 2:4 Йаптыклар 2:22, Йаптыклар 2:43
+ 2:5 Чыфытлара 1:6
+ 2:8 1 Коринфлилерӓ 15:25

+ 2:9 Иоан 8:54, Иоан 17:1, 1 Петринин 1:21, 2 Петринин 1:17

+ 2:10 Ромалылара 11:36, Чыфытлара 5:9

+ 2:11 Чыфытлара 13:12, Матфей 28:10, Марк 3:35, Иоан 20:17, Ромалылара 8:29

+ 2:14 Иоан 1:14, 1 Иоанын 4:2, 2 Иоанын 1:7, 1 Тимофейӓ 3:16, 1 Иоанын 3:8, 1 Коринфлилерӓ 15:54-55

+ 2:17 Филиплилерӓ 2:7
+ 2:18 Лука 22:28
+ 4:1 Чыфытлара 12:15
+ 4:3 Чыфытлара 3:11
+ 4:4 Йарадылыш 2:2
+ 4:6 Чыфытлара 3:19
+ 4:12 Ефеслилерӓ 6:17, Апокалипсис 1:16

+ 4:14 Чыфытлара 2:17-18, Ефеслилерӓ 4:10, Чыфытлара 7:26

+ 4:15 Лука 23:41, Иоан 8:46, 1 Петринин 2:22, 1 Иоанын 3:5, 2 Коринфлилерӓ 5:21

+ 4:16 Ефеслилерӓ 3:12, Чыфытлара 10:19
+ 5:1 Чыфытлара 8:3
+ 5:2 Чыфытлара 7:28
+ 5:3 Чыфытлара 7:27

+ 5:5 Иоан 8:54, Йаптыклар 13:32-33, Чыфытлара 1:5

+ 5:6 Чыфытлара 7:17, Чыфытлара 7:21
+ 5:7 Матфей 26:39, Марк 14:35, Лука 22:41,
+ 5:8 Ромалылара 5:19, Филиплилерӓ 2:8
+ 5:9 Чыфытлара 2:10
+ 5:11 2 Петринин 3:16
+ 5:12 1 Петринин 2:2, 1 Коринфлилерӓ 3:1-2
+ 5:14 Ефеслилерӓ 4:13
+ 6:1 Чыфытлара 9:14

+ 6:2 Йаптыклар 8:17, Йаптыклар 19:4-5, Йаптыклар 10:42, Йаптыклар 17:31

+ 6:4 Чыфытлара 10:29
+ 6:8 Матфей 13:7, Матфей 3:12
+ 6:10 Матфей 10:42

+ 6:11 Ромалылара 5:2-5, 2 Коринфлилерӓ 1:22, 2 Коринфлилерӓ 5:5, Ефеслилерӓ 1:14

+ 6:12 Чыфытлара 13:7
+ 6:13 Лука 1:73-75
+ 6:14 Йарадылыш 22:17
+ 6:19 Чыфытлара 9:7

+ 6:20 Чыфытлара 4:14, Чыфытлара 8:1, Чыфытлара 9:24-25

+ 7:2 Йарадылыш 14:17-20

+ 7:6 Йарадылыш 12:2-3, Ромалылара 4:3, Галатийалылара 3:16

+ 7:14 Матфей 1:3, Лука 3:3
+ 7:17 Чыфытлара 5:6
+ 7:18 Ромалылара 8:3, Галатийалылара 4:9
+ 7:19 Чыфытлара 9:9, Чыфытлара 10:1
+ 7:21 Чыфытлара 5:6
+ 7:22 Чыфытлара 6:11
+ 7:25 1 Иоанын 2:1, Ромалылара 8:34
+ 7:26 Ефеслилерӓ 4:10, Чыфытлара 4:14

+ 7:27 Чыфытлара 5:3, Чыфытлара 9:12, Чыфытлара 10:10

+ 7:28 Чыфытлара 5:2
+ 8:1 Марк 16:19, Чыфытлара 1:3
+ 8:2 Чыфытлара 9:24
+ 8:3 Чыфытлара 5:1, Ефеслилерӓ 5:2
+ 8:5 Колослулара 2:17, Чыфытлара 10:1,
+ 8:6 2 Коринфлилерӓ 3:6, Чыфытлара 9:15
+ 8:7 Чыфытлара 7:11

+ 8:8 Чыфытлара 10:16-17, Лука 22:20, 2 Коринфлилерӓ 3:6

+ 9:7 Чыфытлара 6:19
+ 9:8 Чыфытлара 10:20
+ 9:9 Чыфытлара 7:19, Чыфытлара 10:1
+ 9:10 Марк 7:4
+ 9:11 Чыфытлара 7:27, Чыфытлара 10:10

+ 9:14 1 Петринин 1:18-19, Чыфытлара 6:1, Апокалипсис 7:14, 1 Иоанын 1:7, Ефеслилерӓ 5:26

+ 9:15 Чыфытлара 8:6, 2 Тимофейӓ 1:1, Тита 1:2

+ 9:23 Чыфытлара 8:5
+ 9:24 Чыфытлара 8:2
+ 9:26 1 Иоанын 3:5, 1 Петринин 3:18
+ 9:27 Матфей 16:27

+ 9:28 1 Петринин 2:24, 1 Петринин 3:18, Тита 2:13, Йаптыклар 1:11, 1 Салониклилерӓ 4:16-18

+ 10:1 Колослулара 2:17, Чыфытлара 8:5, Чыфытлара 7:19, Чыфытлара 9:9

+ 10:10 Матфей 26:26, 1 Коринфлилерӓ 11:24, Чыфытлара 7:27, Чыфытлара 9:9

+ 10:12 Марк 16:19, Чыфытлара 1:3
+ 10:13 Чыфытлара 1:13
+ 10:17 Чыфытлара 8:10-12
+ 10:19 Ефеслилерӓ 3:12, Чыфытлара 4:16
+ 10:20 Чыфытлара 9:8, Иоан 14:6

+ 10:22 Иоан 13:8, 1 Коринфлилерӓ 6:11, Ефеслилерӓ 5:26, Тита 3:5

+ 10:23 Чыфытлара 4:14, 1 Коринфлилерӓ 1:9, 1 Салониклилерӓ 5:24, 2 Салониклилерӓ 3:3

+ 10:25 Йаптыклар 2:42, Ромалылара 13:11, 1 Коринфлилерӓ 3:13

+ 10:26 Марк 3:29, 1 Иоанын 5:16
+ 10:29 Чыфытлара 6:4-6
+ 10:30 Ромалылара 12:19
+ 10:31 Лука 12:5

+ 10:34 Матфей 25:36, Матфей 5:12, Матфей 6:20, Матфей 19:21, 1 Петринин 1:4, Колослулара 1:5

+ 10:38 Ромалылара 1:17, Галатийалылара 3:11
+ 11:1 Ромалылара 8:24, 2 Коринфлилерӓ 4:18
+ 11:3 Йарадылыш 1:6-7, 2 Петринин 3:5

+ 11:4 Йарадылыш 4:3-8, Матфей 23:35, 1 Иоанын 3:12

+ 11:5 Йарадылыш 5:22-24
+ 11:7 Йарадылыш 6:9-22
+ 11:8 Йарадылыш 12:1-4

+ 11:9 Йарадылыш 12:8, Йарадылыш 13:3, Йарадылыш 18:1

+ 11:10 Чыфытлара 12:22, Апокалипсис 21:2
+ 11:11 Йарадылыш 21:2
+ 11:12 Ромалылара 4:19, Йарадылыш 22:17

+ 11:13 Матфей 13:17, Лука 10:24, Йарадылыш 23:4

+ 11:16 Йарадылыш 26:24, Йарадылыш 28:13

+ 11:17 Йарадылыш 22:1-10, Йарадылыш 21:12, Ромалылара 9:7

+ 11:19 Ромалылара 4:17-19

+ 11:20 Йарадылыш 27:27-29, Йарадылыш 27:39-40

+ 11:21 Йарадылыш 47:31, Йарадылыш 48:17-19
+ 11:22 Йарадылыш 50:24-25
+ 11:23 Йаптыклар 7:20
+ 11:25 1 Иоанын 2:17
+ 11:26 Чыфытлара 13:13
+ 11:31 Матфей 1:5, Иаковун 2:25

+ 11:36 Йарадылыш 39:20, Матфей 21:35, Марк 16:18

+ 11:40 Филиплилерӓ 3:12, Чыфытлара 12:23

+ 12:1 1 Коринфлилерӓ 9:24

+ 12:2 Чыфытлара 2:10, Лука 24:26, Филиплилерӓ 2:8, Марк 16:19, Чыфытлара 1:3

+ 12:4 1 Тимофейӓ 4:10
+ 12:7 Апокалипсис 3:19
+ 12:14 Матфей 5:8
+ 12:15 Чыфытлара 4:1,
+ 12:16 Чыфытлара 13:4, Йарадылыш 25:29-34
+ 12:17 Йарадылыш 27:34-38

+ 12:22 Галатийалылара 4:26, Апокалипсис 14:1, Апокалипсис 21:2, Иуданын 1:14

+ 12:23 Лука 10:20, Филиплилерӓ 3:12, Чыфытлара 11:40

+ 12:24 Чыфытлара 8:6, Чыфытлара 9:15, 1 Петринин 1:2, Йарадылыш 4:10

+ 12:25 Чыфытлара 2:3

+ 13:1 Иоан 13:34, 1 Петринин 1:22, 2 Петринин 1:7, Ромалылара 12:10, 1 Салониклилерӓ 4:9

+ 13:2 1 Петринин 4:9, Йарадылыш 18:3, Йарадылыш 19:2

+ 13:3 Матфей 25:36, Чыфытлара 10:34

+ 13:4 1 Коринфлилерӓ 7:38, 1 Коринфлилерӓ 6:9

+ 13:5 Матфей 6:19, Матфей 6:25, 1 Тимофейӓ 3:1, 1 Тимофейӓ 6:7-9,

+ 13:7 Чыфытлара 6:12
+ 13:9 Колослулара 2:16
+ 13:12 Матфей 21:39, Марк 12:8
+ 13:13 1 Петринин 4:14, Чыфытлара 11:26

+ 13:18 Ефеслилерӓ 6:19, 1 Салониклилерӓ 5:25, 2 Салониклилерӓ 3:1, Йаптыклар 23:1, Йаптыклар 24:16

+ 13:20 Ромалылара 15:33, Иоан 10:11, 1 Петринин 5:4,

+ 13:23 Йаптыклар 16:1

+ https://ibt.org.ru/ebook?id=GGZC

Сӧзлӱк (Ени Бааланты)

Сӧзлӱк (Ени Бааланты)

1. А

2. Б

3. В

4. Д

5. З

6. И

7. К

8. Л

9. М

10. Н

11. П

12. С

13. Т

14. Ф

15. Х

СӦЗЛӰК

Адам Оолу: бутӱрлӱ Иисус адларды Кендисини. Бутӱрлӱ Мессийа адланэр Ески Баалантыда, Даниилин кийадында (Дан. 7:13 ) хем башка Айоз Йазыларда. Бу адлан Иисус истӓрди гӧстерсин, ани О Кендиси Мессийа хем Падишах. Башка тарафтан, Иисус Кендини сайарды инсаннан бир, онун ичин дейӓрди Кендиси ичин «Адам Оолу».

Айоз бина: йалныз бир кӓӓмил йапы, йапылы маасуз Аллаха изметчилик ичин. Айоз бинанын аулу ичиндӓ варды курбаннык, нередӓ гетирилӓрди курбан гӱнах ичин хем башка курбаннар. Бу бинайы баштан йапты падишах Соломон. Бозгунӂулуктан сора ону енидӓн йапты Зоровавел. Сора бунун да еринӓ башка бир Айоз бина йапты падишах Ирод. Айоз бина ичиндӓ Аллахлан адамын булушмак ерийди.

Айоз Йазылар: дин кийатлары, йазылы Аллахын пророкларындан, ангылары гирӓрди Ески Баалантыйа. Иисус Христоздан сора буннара Ени Баалантынын кийатлары екленди.

Аксакал: Израилин миллет ӧндерӂилериндӓн бири.

Аллахтан корканнар: тайфӓннар, ангылары иудей дининӓ дӧнмӱш, ама кесикли олмамыштылар.

Алтар: маса, нередӓ попаз гӱннӱклӓрди.

Баш попаз: иудейлердӓ ен бӱӱк попаз, ани кулланарды Синедриону. Салт онун варды доорулуу йылда бир сыра гирсин Айоз бинанын Ен айоз еринӓ.

Билгичлӓр: бак Закон ӱӱредиӂилери.

Веелзевул: шейтанын адларынын бириси (фена духларын башы).

Давид: Израилин ен анылмыш падишахы, Иуданын сенселесиндӓн.

Динар: гӱмӱш монета – Рома императорлуунда файдаланырды. (Бир гӱннӱк ишин парасы.)

Закон: Айоз Закон йада Моисейин закону, Библийанын илк беш кийады. Бу кийатларда йазылы дӱннейин курулмасы ичин, илк инан адамнары ичин, Израил халкы ичин, оннарын Мысырдан бошандырылмаклары ичин, Айоз бина ичин, курбаннар ичин хем попазлык сыралары ичин. Законда йазылыйды он сымарламак, ани Аллах верди Моисейӓ, йазып Кенди пармааннан ики йонулмуш таш ӱстӱндӓ. Закон аннадэр, ниӂӓ дӱшер севмӓӓ Аллахы хем йакын оланыны (инсаны).

Закон ӱӱредиӂилери: инсаннар, ким ии билирди Закону да инсана аннадырды. Иисусун вакыдында оннар бир кӱчӱк бӧлӱм инсанды, ангылары чок сайгылыйдылар иудейлерин арасында. Оннардан чойу Синедрионун азаларыйды.

Зилотлар: урум дилиндӓ «чок чалышканнар». Иудейлерин дин политиклери, ангылары чок чалышардылар корусуннар иудей динини тайфӓннарын адетлериндӓн да бакардылар ӂенклӓн куртарсыннар инсаны Рома заабитлииндӓн. Олур, ки Иисусун оники апостолун бириси, Симон Кананит, ӧнӂӓ бу групаданды.

Иудейлӓр: чыфытлар.

Кесиклик: еркек органын уӂунун дерисини кесмӓк. Аллахын Авраамнан баалантысына гӧрӓ, хербир иудей чоӂук лӓӓзым каблетсин кесиклик секизинӂи гӱнӱ дуумактан сора.

Кесиклилӓр: иудейлӓр (чыфытлар).

Колонада: бир ӧртӱлӱ ер, нередӓ инсан гезӓбилир хем дурабилир.

Курбаннык: бир ер, нередӓ иудейлӓр курбан гетирӓрдилӓр Аллаха Законун сырасына гӧрӓ.

Левийлилӓр: Израилин оники тамызлыынын бириндӓн, Левий тамызлыындандылар. Попаз диилдилӓр, ама попазлара йардым едирдилӓр. Айоз бинада псалмаларлан хем музыкайлан Аллахы метиннӓрдилӓр, курбан хайваннары курбан ичин хазырлардылар хем башка ишлӓр йапардылар. Израилин оники тамызлыындан бири ичин оннара дейӓрдилӓр «левийлилӓр».

Мессийа (урумӂа «Христос»): бу чыфытча сӧзӱн аннамасы «йааланмыш» йада «Аллахтан сечилмиш». Мессийа – Аллахтан йолланылмыш, ангысы ичин ӧнӂӓ хабер верилмишти Законун хем Пророкларын кийатларында. Иисусун вакыдында иудейлӓр беклӓрдилӓр, ки Мессийа гелсин хем инанардылар, ани О куртараӂэк оннары Романын заабитлииндӓн да кураӂэк Кенди падишахлыыны.

Нард: паалы, ии кокулу йаа.

Паскеллӓ йортусу: Ени Баалантыда Хамурсуз йорту да адланэр. Бу йортуда иудейлӓр анэрлар геӂейи, ачан Аллах, Моисейин заманында, куртарды оннары Мысырдан, нередӓ есирликтӓ булунардылар.

Попаз: изметкӓр Айоз бинада Иерусалим касабасында, иудейлердӓ. Попазлар лӓӓзымды гетирсиннӓр, Моисейин законуна гӧрӓ, хертӱрлӱ курбаннар хем башка изметчилик йапсыннар.

Садукейлӓр: Христозун заманында иудейлердӓ бир бӧлӱм ӱӱренмиш адам, ани инанмардылар башка бишейӓ, не ичин ачык йокту йазылы Моисейин кийатларында. Оннар инанмардылар, ани ӧлӱлӓр дирилеӂеклӓр хем ӧлӱмдӓн сора йашамак олаӂэк. Садукейлерин арасында варды бӱӱк попазлар.

Синагога: бир дин йапысы, нередӓ иудейлӓр топланэрлар хер ӂумертеси гӱнӱ, ки баш иилтсиннӓр Аллаха.

Синедрион: Христозун заманында иудейлерин ен ӱӱсек даавасы. Бӱӱк попазлар, аксакаллар хем билгичлердӓн (70 кишидӓн) курулуйду.

Тайфӓннар: 1) диил иудейлӓр; 2) инсаннар, ани инанэр чок аллахлары.

Фарисейлӓр: Христозун заманында иудейлердӓ бир бӧлӱм адам, ани чалышардылар сыкы тутмаа Моисейин законуну.

Харччылар: харчлары инсандан топлайаннар Рома императорлуун хазнасына. Иудейлӓр азетмӓрдилӓр харччылардан, чӱнкӱ оннар барабар ишлӓрдилӓр тайфӓн Рома заабитлииннӓн хем инсандан топлардылар таа чок пара, некадар лӓӓзым.

Географийа карталары

Table of Contents

- Ени Бааланты: Чыфытлара

- Ени Бааланты

- Ени Бааланты

- Гириш

- Чыфытлара

- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
- 11
- 12
- 13

- Сӧзлӱк (Ени Бааланты)

- Адам Оолу
- Айоз бина
- Айоз Йазылар
- Аксакал
- Аллахтан корканнар
- Алтар
- Баш попаз
- Билгичлӓр
- Веелзевул
- Давид
- Динар
- Закон
- Закон ӱӱредиӂилери
- Зилотлар
- Иудейлӓр
- Кесиклик
- Кесиклилӓр
- Колонада
- Курбаннык
- Левийлилӓр
- Мессийа (урумӂа «Христос»)
- Нард
- Паскеллӓ йортусу
- Попаз
- Садукейлӓр
- Синагога
- Синедрион
- Тайфӓннар
- Фарисейлӓр
- Харччылар

- Географийа карталары