Author: Институт перевода Библии
Date: 2021-12-14T11:49:36.923688+00:00

Ени Бааланты: 2 Коринфлилерӓ

Ени Бааланты: 2 Коринфлилерӓ

1. Ени Бааланты

1. Сӧзлӱк (Ени Бааланты)

2. Географийа Карталары

Ени Бааланты

Ени Бааланты

1. Ени Бааланты

2. Гириш

1. 2 Коринфлилерӓ

Ии Хабер

Иисус Христос ичин

Библийайы чевирӓн Институт

Москва

2006

Ени Бааланты

Ени Бааланты
гагауз дилиндӓ

Чевириӂи Стефан Байрактар

Теологийа редактору Ӂеймс Данненберг

Илӱстрацийалары кулланмак ичин изин верди:

Horace Knowles © The British & Foreign Bible Society, 1954, 1967, 1972

© United Bible Societies, 1994

© 1999 Corel Corporation

© Palphot, Herzlia, Israel

© Pictorial Archive Near Eastern History, est., Israel

All rights reserved.

ISBN 5-93943-090-2

© Библийайы чевирӓн Институт, Москва, 2006

Гириш

ГИРИШ

Паалы окуйуӂулар!

Сиз тутэрсыныз елиниздӓ Ени Баалантыйы, ангысы чевирили шиндики заманда кулланылан гагауз дилинӓ. Ени Баалантынын 27 кийады, Ески Баалантынын кийатларыннан барабар, дӱзер Айоз Йазылары, Библийайы, ангысы бӱӱн дӓ калэр дӱннедӓ ен окунан кийат.

Ени Баалантыйа топлу аннатмак кийатлары, насаат мектуплары хем пророк кийады Апокалипсис (Ачыкламак Иоана). Аннатмак кийатларына гирер Евангелийа (Ии Хабер) Матфейдӓн, Марктан, Лукадан хем Иоандан, хем дӓ Апостолларын Йаптыклары.

«Евангелийа» – бу лаф урум (грек) дилиндӓн чекилер, маанасы онун – «Ии Хабер». Иисус Христос бӧлӓ ады койду ӱӱретмесинӓ. Онуштан Евангелийа айырылмаз баалы Она: О – Ии Хабер куртулмак ичин, ани баашлады Аллахын Оолу инсана йашамасыннан, ӧлмесиннӓн, дирилмесиннӓн хем гӧкӓ калкмасыннан. Пек ӧнемли, ани биздӓ вар Евангелийа дӧрт йазыӂыдан. Оннар йардым едер гӧрмӓӓ бирсой олайлары тӱрлӱ бакышлара гӧрӓ хем таа ии ачыкламаа Иисус Христозун ӱӱретмесини хем йашамасыны.

Ени Баалантыда йаздырылма олайлар гечер 1-ӂи асирдӓ Палестинада бизим тарихин башлантысында. Озаман Палестина булунурду Рим (Рома) императорларын куведи алтында. Иудей халкы, ани йашарды кенди топраанда, чалышарды корумаа кенди динини, ангысынын темели – Айоз Закон, ани Аллах вердийди пророк Моисейӓ.

Моисейин ардындан гелӓн пророклар чойу сӧлӓрмиш, ани гелеӂек Аллахын Сечилмиши, Ангысы гетиреӂек инсана куртулмак гӱнахтан хем ӧлӱм кувединдӓн. Да те бизим ени тарихин чекетмесиндӓ, Палестинанын кӱчӱк касабасында, Вифлеемдӓ, дууду чоктан бекленӓн Мессийа – Иисус Христос. «Христос» чевирилер урум дилиндӓн ниӂӓ «Йааланмыш», «Сечилмиш».

Аллахын Оолу баашлады Ии Хабер куртулмак ичин хербир адама, нередӓ о йашаса хем несой да дилдӓ лафетсӓ.

Иисус Христос ичин, ниӂӓ дӱннедӓ даалмыш Ии Хабер, аннадэр кийат Апостолларын Йаптыклары. Бу кийадын бӱӱк паасы вар, чӱнкӱ о гӧстерер илк христианнарын йашамак олайларыны сыравардыр, ниӂӓ оннар олду. Онда аннадылэр, ниӂӓ биркач апостол, бакмайып коркулара, корумушлар хем етиштирмишлӓр Ии Хабери инсана бӱтӱн дӱннедӓ.

Ени Баалантыйа топлу 21 кийат, ангыларын белли йазыӂылары – Иаков, Петри, Иоан, Иуда, Павли. Хербир кийат сӧлеер, кимӓ йазылды хем йолланды. Оннар йазылы христиан клиселеринӓ йада саде бир кишийӓ. Йолланма кийатлар ӂувап едер тӱрлӱ сорушлара: ачыклээр, ниӂӓ Аллахын сӧзӱнӱ, ӧлӓ дӓ дин сорушларыны хем христианнарын йашамасыны.

Ени Баалантынын сонунку кийады – Апокалипсис (Ачыкламак Иоана). Бу – пророк кийады. Ону диил колай окумаа, онда вар чок сӱрет, ангыларында ачыкланэр Аллахын хербир инсана даава кесмеси ичин, шиндики дӱннейин сонунда кайбелмеси ичин хем онун еринӓ «ени гӧк хем ени ер» гелмеси ичин.

Илкинки Ени Бааланты кийатлары дӱзӱлмӱш евелки урум дилиндӓ. Бу кийатлары 2000 йыл ичиндӓ – христианныын ӧмӱрӱндӓ – чевирмишлӓр ӱзлӓрлӓн диллерӓ бу дӱннедӓ. Гагауз дилинӓ Айоз йазыларын чевирилмеси башлээр 20-ӂи асирин чекетмесиндӓн, ачан гагауз протоиерей Михаил Чакир чевирмиш ана дилинӓ кими Ески хем Ени Бааланты кийатларыны.

Окуйуӂулар тексти аннасын дейни, кийадын биткисиндӓ вар сӧзлӱк хем карталар. Сайфаларын ашаасында вар сноскалар, ани ачыклээр зор аннашылан лафлары хем ерлери, хем дӓ гӧстерер евелки оригинал текстлерин бири-биринӓ уймайан ерлерини. Лафлар, ани ен ески урумӂа текстлердӓ йок, чевирмемиздӓ алынэр кыйнаш скобкалара.

Библийайы чевирӓн Институт шӱкӱр едер чевириӂилерӓ хем редакторлара, ким он йылын ичиндӓ чалышты Ени Баалантыйы гечирмӓӓ гагауз дилинӓ, хем дӓ хепсинӓ, ким, йардым едип, чалышты хазырламаа бу ени басымы.

Йазык, ки баш чевириӂи пастор Стефан Байрактар (1939 – 2001) гӧрмейеӂек шансора бу кийадын типарланмасыны, дӱннейӓ чыкмасыны, онуштан биз есапладык корумаа онун чевирилмиш текстини, май бишей дииштирмейип.

Библийайы чевирӓн Институт

2 Коринфлилерӓ

2 Коринфлилерӓ

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

6. 6

7. 7

8. 8

9. 9

10. 10

11. 11

12. 12

13. 13

1

ПАВЛИНИН ИКИНӁИ КИЙАДЫ КОРИНФЛИЛЕРӒ

Селӓм

1^1Бӓн, Павли, Иисус Христозун апостолу Аллахын истедиинӓ гӧрӓ, хем кардаш Тимофей селӓм йоллээрыз Аллахын клисесинӓ, ани Коринф касабасында, барабар Аллахын бӱтӱн айоз халкыннан, ани булунэр Ахайа долайында+.

2Сизӓ ииверги хем услулук Аллах Бобамыздан хем Сааби Иисус Христоздан.

Иилендирӓн Аллах

3Шӱкӱр Аллаха, бизим Сааби Иисус Христозун Бобасына! Одур йалпак ӱрекли Боба хем хертӱрлӱ кахырда иилендирӓн Аллах,+

4Ангысы иилендирер бизи хербир зеетлердӓ, ки биз дӓ иилендирӓбилелим оннары, ким булунэр хертӱрлӱ зеетлердӓ хеп ӧлӓ, ниӂӓ Аллах бизи кендимизи иилендирер.

5Зерӓ некадар чок Христос ичин аӂы чекериз, окадар таа чок иилендирмӓк кабледериз Христоздан+.

6Еер кахыр чекӓрсейдик, бу сизин ииленмениз ичин хем куртулманыз ичин. Еер иилендирилирсейдик, бу да сизин иилендирилмениз ичин, ани ачылэр дайанманызда зеетлерӓ, ангыларыны биз дӓ чекериз+.

7Бизим бӱӱк умудумуз вар сиздӓ, зерӓ билериз, ани пай алэрсыныз бизимнӓн барабар, ниӂӓ зеетлердӓ, хеп ӧлӓ ииленмектӓ дӓ.

8Кардашлар, биз истӓмеериз, билмейӓсиниз, нелӓр гечирдик Асийада. Бир бӱӱк ӱк алтындайдык, куведимиздӓн дышары. Ӧлӓ ки, умуду алдыйдык йашамактан+.

9Кендимизи дуйдук, сансын ӧлӱм дӧшеендӓ. Бу олду, ки умутланмайалым кендимизӓ, ама Аллаха, Ани ӧлӱлери дирилдер+.

10О бизи ӧлӓ йакын ӧлӱмдӓн куртарды хем куртарэр. Инанэрыз, ани, еер бизӓ йардым едӓрсейдиниз дуанызлан, О бизи ӧнӱмӱздӓ вакытларда да куртараӂэк,+

11ки чок инсаннар Аллаха шӱкӱр етсиннӓр бизим ичин, зерӓ чойунун дуаларыннан бизӓ ииверги верилди+.

12Бунуннан ӱӱнериз, пак ӱзлӓн буну вар насыл сӧлейелим, ани биз дӱннедӓ хем маасуз сизин аранызда йашадык, хализликлӓн верилип Аллаха, диил инсан аарифлиинӓ гӧрӓ, ама Аллахын иивергисинӓ гӧрӓ+.

13Биз йазмээрыз сизӓ башка бишей, ондан каарӓ, не кендиниз дӓ окуйэрсыныз хем аннээрсыныз. Умутланэрым, бизи доору аннайаӂэныз,+

14ниӂӓ дӓ бираз аннээрсыныз, ани бизим Сааби Иисусун гӱнӱндӓ сиз бизимнӓн ӱӱнӓбилирсиниз, ниӂӓ дӓ биз сизиннӓн.

Павлинин гелиши ойаланэр

15Бу ӱзерӓ, бӱӱк инаннан неетлендим илкин сизӓ гидейим, ки ики катына ииверги Аллахтан еденӓсиниз,+

16да, сиздӓн гечип, Македонийайа гидейим, сора Македонийадан геери дӧнейим сизӓ, ки сиз бени гечирӓбилӓсиниз Иудейайа+.

17Бӧлӓ дӱшӱнӱп, не карарсыз мы даврандым аӂаба? Йада дӱннейӂесинӓ ми ишлеерим, дейип хем «олур», хем «олмаз»?

18Аллах инанчтыр; О шаат бана, ани не сӧледик сизӓ, диил хем «олур», хем «олмаз»+.

19Зерӓ Аллахын Оолу Иисус Христос, Кимин ичин биз – бӓн, Силуан хем Тимофей – насаат еттик, олмады хем «олур», хем «олмаз», ама Онда салт «олур»+.

20Зерӓ хепси Аллахын адамаклары Онда «олур». Онуштан биз деериз Онун адыннан «Амин», Аллах метинненсин+.

21О, Ким каавилеер бизи барабар сизиннӓн Христозда хем йаалээр бизи, О Аллахтыр,

22Ангысы бизи мӱхӱрледи хем пей верди Айоз Духу бизим ӱреклеримизӓ+.

23Шаат алэрым бана Аллахы, ани шиндийӓ кадар гелмедим Коринф касабасына, чӱнкӱ ӂаным аӂыйэр сизӓ+.

24Диил, ани истеериз чорбаӂы олалым сизин инаныныза, ама сизиннӓн ишлеериз севинмениз ичин, чӱнкӱ сиз инанда каави дурэрсыныз.

2

2^1Ӧлӓ ки, бӓн карарладым кенди-кендимӓ, ки гелдийнӓн, сизи енидӓн гӱӂендирмейим.

2Еер бӓн сизи гӱӂендирӓрсейдим, ким бени шеннендиреӂек, сиздӓн каарӓ, кими гӱӂендирдим+?

3Хеп буну йаздым сизӓ, ки, гелдийнӓн, бени гӱӂендирмесин, ким дӱшер севиндирсин. Зерӓ чок инанэрым, ани беним севинмӓм хепсинизи дӓ севиндирер.

4Бӱӱк кахырлан хем ӱрек аӂысыннан йаздым сизӓ, чок йаш та дӧктӱм, диил ани гӱӂенӓсиниз, ама аннайасыныз, некадар чок северим сизи+.

Афетмӓк гӱнахкерӓ

5Еер биркимсей гӱӂендирдисейди, гӱӂендирмеди салт бени, ама бираз, истӓмеерим зееделемӓӓ, сизи хепсинизи.

6Бу адама етӓр ӂеза, ани чойунуз верди+.

7Ӧлӓ ки, шинди зеедӓ ӂезаламайын ону, ама афедин хем иилендирин, ки зеедесиннӓн кахырланмасын.

8Онуштан йалварэрым сизӓ, енидӓн гӧстерин она севги.

9Бунун ичин йаздым, ки денейим сизи да гӧрейим, аслы мы, ани бени херзаман сеслеерсиниз?

10Кими сиз афедерсиниз, ону бӓн дӓ афедерим. Еер афеттисейдим биркимсейи бишей ичин, афеттим сизин ичин Христозун ӧнӱндӓ,

11ки йапмасын бир тӱрлӱ кедер бизӓ шейтан. Зерӓ биз хаберсиз диилиз онун неетлериндӓн+.

Апостолун изметчилии

12Гелип Троада касабасына Ии Хаберлӓн Христос ичин, макар ки Саабинин измети ичин бана капу ачылды,+

13хеп окадар духча усланамадым, зерӓ буламадым орада беним кардашымы, Титы. Онуштан, дейип «кал саалыӂаклан» оннара, гиттим Македонийайа+.

14Ама шӱкӱр Аллаха, Ким херзаман гездирер бизи Христозун енсемӓк парадында хем бизимнӓн херердӓ даадэр гӧзӓл кокуйу, не гелер Ону танымактан+.

15Зерӓ биз Христозун ии кокулуу Аллах ичин, хем оннарын арасында, ким куртулмак йолунда, хем оннарын арасында ким кайыплык йолунда+.

16Кимиси ичин ӧлӱм гетирӓн ӧлӱм кокусуйуз, ама башкасы ичин йашамак гетирӓн йашамак кокусуйуз. Ким аннар буннары аӂаба?

17Зерӓ биз чойу гиби бозмээрыз Аллахын сӧзӱнӱ, ки безиргенник йапалым, ама насаат едериз Аллахын ӧнӱндӓ бир темиз ӱректӓн, ниӂӓ оннар, ким Аллахтан йолланмыш хем Христоза инанэр.

3

Апостолун икрамы

3^1Аӂаба, енидӓн таныштыралым мы кендимизи сизӓ? Лӓӓзым мы йоллайалым таныштырмак кийады сизӓ, йада сиздӓн ми кийат алалым+?

2Сиз бизим кийадымызсыныз – кийат, ани бизим ӱреклеримиздӓ йазылы, херкездӓн билинӓн хем окунан.

3Сиз кендиниз гӧстерерсиниз, ани Христозун кийадыйсыныз, бизим елимизлӓн гетирилмиш, йазылы диил чернилайлан, ама дири Аллахын Духуннан, йазылы диил таш таблалара, ама инсанын ӱреклеринин таблаларына.

4Буну чок инанэрыз Аллахын ӧнӱндӓ, зерӓ Христос бизи инандырды.

5Диил, ани саналым, ки беӂериклийиз, да кендимиз бишей йаптык, ама бизим беӂермӓк Аллахтан.

6О бизи беӂерикли йапты, ки ени баалантынын изметкерлери олалым. О бааланты тутунмээр йазылы буквалардан, ама Айоз Духтан. Зерӓ буква ӧлдӱрер, ама Дух ӧмӱр верер+.

Ески бааланты хем ени бааланты

7Ӧлӱм гетирӓн изметчилик – ани ойулу букваларлан ташлар ӱстӱндӓ йазылыйды – ӧлӓ йалабыклы гелди, ки израиллилӓр бакамардылар Моисейин ӱзӱнӓ, макар ки онун ӱзӱндеки йалабыклык гечерлийди.

8Ӧлейсӓ, некадар таа чок метинникли олаӂэк изметчилик, ангысы Духтан башланылмыш?

9Чӱнкӱ вар метинник о изметчиликтӓ, ани инсаны кабаатландырэр, некадар таа бӱӱк метинник вар изметчиликтӓ, ани инсаны аклээр.

10Зерӓ о йалабыклык шинди йалабык хич сайылмаз о изметчилӓӓ гӧрӓ, ангысынын метиннии таа ӱстӱн.

11Чӱнкӱ гечӓр изметчилик бӧлӓ метинниклӓн гелди, некадар таа чок метинникли олаӂэк о изметчилик, ани дайма вар.

12Чӱнкӱ биздӓ вар бӧлӓ бир умут, лафедериз бӱӱк кыйышмаклан.

13Биз диилиз Моисей гиби, ким ӧртӓрди чаршафлан кенди ӱзӱнӱ, ки израиллилӓр гӧрмесиннӓр гечӓр йалабыклыы.

14Оннарын фикирлери капалыйды, зерӓ бӱӱнӓ кадар, окуйуп Ески Баалантыйы, хеп о чаршаф оннарын ӱзлериндӓ калэр алынмамыш, зерӓ чаршаф калдырылэр салт Христозун араӂылыыннан+.

15Бӱӱнӓ кадар, Моисейи окуйуп, чаршаф ӧртӓр оннарын ӱреклерини.

16Ама чаршаф алынэр, зерӓ: «Ачан Моисей Саабийӓ дӧнӓрди, чаршаф алынарды».

17Бу сырада «Сааби» – Айоз Духтур. Нередӓ Саабинин Духу, орада сербестлик+.

18Биз хепсимиз ачык ӱзлӓн, ниӂӓ айнада, бакып Саабинин метинниинӓ, Она бензӓр, Саабинин Духундан диишериз метинниктӓн метиннӓӓ+.

4

Хазна (зенгинник) топрак каплар ичиндӓ

4^1Онуштан, чӱнкӱ Аллахын аӂыйанныыннан бизим бӧлӓ изметчилиимиз вар, биз умуду кайбетмеериз+.

2Ама бракылдык саклы айып ишлердӓн, бакмээрыз шалвирленмӓӓ хем Аллахын сӧзӱнӓ бишей катмээрыз, ама аслылыы ачыклайарак, кендимизи хепси инсанын ӱзӱндӓ хем Аллахын ӧнӱндӓ темиз гӧстерериз+.

3Еер бизим Ии Хабер ӧртӱлӱсейди, ӧртӱлӱ кайып оланнар ичин,+

4инансызлар ичин, кимин фикирлерини бу заманын аллахы[*] кӧӧр етти, ки оннары айдыннатмасын Ии Хаберин шафкы Христозун метиннии ичин, Ким гӧрӱнмӓз Аллахын гӧрӱнмесидир+.

5Зерӓ насаат етмеериз кендимизи, насаат едериз Иисус Христозу ниӂӓ Саабийи, ама кендимизи ниӂӓ чырак сизӓ Иисус ичин+.

6Зерӓ Аллах, Ким деди: «Айдыннык шафк етсин каранныктан», О айдыннатты ӱреклеримизи, ки таныйалым Аллахын метинниини, ани шафк едер Иисус Христозун ӱзӱндӓн+.

7Бу хазнайы ташыйэрыз топрак каплар ичиндӓ, ки билинсин, ани ӱстӱнкӱ кувет гелер Аллахтан, ама диил биздӓн+.

8Биз хер тарафтан сыкыштырылмышыз, ама диилиз езилмиш. Биз кахырланэрыз, ама умутсуз диилиз+.

9Кооланмышыз, ама бракылмыш диилиз. Ерӓ урулмуш, ама ӧлдӱрӱлмӱш диилиз+.

10Херзаман гӱӱдемиздӓ Сааби Иисусун ӧлӱмӱнӱ ташыйэрыз, ки Иисусун йашамасы да бизим гӱӱдемиздӓ ачылсын+.

11Зерӓ биз йашайаннар херзаман ӧлӱмӓ верилийиз Иисус ичин, ки Иисусун йашамасы ачылсын бизим ӧлӱмнӱ гӱӱдемиздӓ+.

12Ӧлӓ ки, ӧлӱм ишлеер биздӓ, ама йашамак – сиздӓ.

13Чӱнкӱ биздӓ вар хеп о инан духу, ниӂӓ йазылы: «Инандым, онуштан лафеттим», биз дӓ инанэрыз, онуштан лафедериз,

14билерӓк, ани Ким дирилтти Сааби Иисусу, О Иисуслан билӓ бизи дӓ дирилдеӂек да сизиннӓн билӓ Кенди каршысына чыкараӂэк+.

15Зерӓ хепси буннар сизин файданыз ичин олэр, ки Аллахын иивергиси, зееделенип, таа чок инсана етишсин, да шӱкӱр зееделенсин Аллахын метиннии ичин.

16Онуштан умуду кайбетмеериз. Еер бизим дышандакы адам чӱрӱрсейди, бизим ичйанкы адам гӱн-гӱндӓн ениленер+.

17Зерӓ бизим илин гӱчлӱклӓр тез гечер, ама казандырэр бизӓ дивеч метинник, ани аарлыкта хепсини ашар+.

18Биз бакмээрыз гӧрӱнӓр, ама гӧрӱнмӓз ишлерӓ, зерӓ гӧрӱнӓр ишлӓр бир вакыда кадар, ама гӧрӱнмӓз ишлӓр дивечтир+.

5

Гӧктеки евимиз

5^1Билериз, ани ачан бу ердеки евимиз, бу чадыр[*] йыкылаӂэк, Аллахтан бир дивеч бинамыз вар – гӧктӓ бир ев, йапылы диил адам елиннӓн.

2Шинди биз офлээрыз, чок истейерӓк, гиинелим гӧктеки евимизӓ+.

3Она гиинӓрсӓк, чыплак олмарыз+.

4Зерӓ бу чадырда офлээрыз ӱк алтында, диил ани сойунмаа истеериз, ама гиинмӓӓ, ки биздӓ, не ӧлӱмнӱ вар, йашамаклан йудулсун.

5Онуштан Аллах бизи хазырлады да Айоз Духу пей бизӓ верди+.

6Онун ичин херзаман кыйышмамыз вар, да билериз, ани бу гӱӱдедӓ оларак, Саабидӓн узак дурэрыз.

7Зерӓ биз инаннан йашээрыз, ама диил гӧрмӓклӓн+.

8Кыйышэрыз хем таа чок истеериз, гӱӱдедӓн узак олуп, Саабийлӓн барабар олалым.

9Бу бетерӓ чалышэрыз Она кендимизи беендирелим, истӓр бу гӱӱдедӓ йашайарак, истӓр гӱӱдедӓн узак оларак+.

10Зерӓ хепсимиз лӓӓзым чыкалым даавайа Христозун ӧнӱнӓ, ки хербиримиз каблетсин ӧдек ии еки кӧтӱ ишлӓр ичин, ангыларыны йаптык, гӱӱдедӓ йашаркан+.

Барыштырмак измети

11Ӧлӓ ки, билерӓк недир Аллахтан корку, чалышэрыз инсаны инана гетирмӓӓ. Аллах билер, несой адамнарыз, умут едерим, ки сиз дӓ ӱреениздӓ буну билерсиниз+.

12Енидӓн кендимизи мететмӓӓ сизин ӧнӱнӱздӓ бакмээрыз, ама верериз сизӓ колайлык ӱӱнӓсиниз бизимнӓн, ки олсун ӂувабыныз оннара, ким ӱӱнер дышандан ишлӓрлӓн, ама диил ӱректӓн ишлӓрлӓн+.

13Ӧлӓ ки, еер биз акылдан чыктысайдык, бу олду Аллах ичин, ама еер бӱтӱн акыллансайдык, бу сизин ичин+.

14Зерӓ Христозун севгиси бизи дӱртӓр, да биз дӱшӱнериз, ани еер бириси хепси ичин ӧлдӱсейди, озаман хепси ӧлдӱ+.

15Христос хепси ичин ӧлдӱ, ки йашайаннар артык йашамасыннар кендилери ичин, ама Онун ичин, Ким оннар ичин ӧлдӱ хем дирилди+.

16Онуштан шиндӓн сора биз танымээрыз кимсейи салт инсанын аннамасына гӧрӓ. Еер вакытча таныдыйсак Христозу салт инсанын аннамасына гӧрӓ, шинди бӧлӓ танымээрыз.

17Ӧлӓ ки, ким Христозда, о бир ени адам. Ески ишлӓр гечти, шинди хепси ени олду+.

18Хепси Аллахтан, Ким Иисус Христозун араӂылыыннан барыштырды бизи Кендисиннӓн, верип бизӓ барыштырмак изметчилиини+.

19Зерӓ Аллах Христозун араӂылыыннан барыштырды дӱннейи Кендисиннӓн, коймайарак есаба инсаннарын гӱнахларыны, да верди бизӓ барышмак хаберини+.

20Ӧлӓ ки, биз Христозун хаберӂилерийиз, ниӂӓ ачан Аллах Кендиси бизим аазымызлан чаарэр инсаны. Христозун адына йалварэрыз, барышын Аллахлан+.

21Христозу, Ким билмӓрди, недир гӱнах, Ону Аллах курбан верди бизим гӱнахларымыз ичин, ки Онун араӂылыыннан биз Аллахын ӧнӱндӓ доору олалым+.

6

6^1Биз, ани Аллахлан билӓ ишлеериз, йалварэрыз: бакын, ки Аллахын иивергисини бошуна каблетмейӓсиниз+.

2Зерӓ Аллах деер: «Уйгун вакытта сени ишиттим, куртулмак гӱнӱндӓ сана йардым еттим». Тӓ, шинди о уйгун вакыт, шинди о куртулмак гӱнӱ.

Павли зор вакытта

3Биз бишей йапмээрыз, ани башкасына кӧстек олсун, зерӓ истӓмеериз, ки изметчилиимиз кӧтӱленсин.

4Ама хербир иш ӱзерӓ кендимизи ӧрнек гӧстерериз ниӂӓ Аллахын изметкерлери: чок дайанэрыз зеетлердӓ, зор хем сыкы вакытларда,+

5лобутлар алтында, капанда, каршы калкышмакларда, аар иштӓ, уйкусузлукта, аачлыкта;

6измет едериз темизликлӓн, билгийлӓн, сабурлуклан, ииликлӓн, Айоз Духлан, хализ севгийлӓн,

7аслылыы хаберлейерӓк, Аллахын кувединнӓн, доорулук силӓхларыны ташыйарак саа хем сол елимиздӓ+.

8Пай алэрыз метинниктӓ хем икрамсызлыкта, кӧтӱленмектӓ хем метедилмектӓ. Бизи йаланӂы сайэрлар, ама биз доорулуу сӧлеериз+.

9Сансын танынмайан кишилӓриз, ама бизи ии таныйэрлар. Бизи ӧлӱ сайэрлар, ама биз йашээрыз. Бизи дӱӱйерлӓр, ама биз ӧлӱмӓ верилмеериз+.

10Бизи гӱӂендирерлӓр, ама биз херзаман севинериз. Биз фукаарайыз, ама чойуну зенгиннедериз. Биздӓ бишей йок, ама хепсинин чорбаӂыларыйыз+.

11Биз ачык лафедериз сизӓ, Коринфлилерӓ, бизим ӱреемиз сизин ичин геништӓн ачык.

12Биз сиздӓн севгимизи чекмедик, ама сиз биздӓн севгинизи чектиниз.

13Бизӓ хеп о дуйгулары гӧстерӓсиниз дейни, – лафедерим сизӓ, ниӂӓ ушакларыма, – сиз дӓ ӱреенизи ачын+.

14Инансызларлан бир бойундураа гирмейин. Зерӓ не пайдашлык олэр доорулуун хем законсузлуун арасында? Не ортаклык олэр айдынныын хем каранныын арасында+?

15Не аннашмак олэр Христозун хем Велиарын[*] арасында? Еки не бааланты вар насыл олсун инанӂынын хем инансызын арасында+?

16Не кайыллык олэр Аллахын айоз бинасынын хем идолларын арасында? Чӱнкӱ сиз дири Аллахын айоз бинасыйсыныз, ниӂӓ деди Аллах: «Бӓн йашайаӂам хем гезеӂӓм оннарын арасында. Оннарын Аллахы олаӂам, оннар да Беним инсаным олаӂэк»+.

17Онун ичин: «Чыкын инансызларын арасындан да айырылын оннардан, – деер Сааби, – диимейин она, не мындар, да Бӓн сизи кабледеӂӓм».

18«Бӓн Боба сизӓ олаӂам, сиз да ооллар хем кызлар Бана олаӂэныз», – деер Сааби, Чоккудретли.

7

7^1Ӧлӓ ки, севгили кардашлар, чӱнкӱ биздӓ вар бӧлӓ адамаклар, пакланалым хертӱрлӱ тен хем дух мындарлыындан да айозлукта кусурсуз олалым, коркарак Аллахтан+.

Павлинин севинмелии

2Бизӓ ер верин ӱреклериниздӓ! Биз кимсейӓ зарар йапмадык, кимсейи йолдан саптырмадык, кимсейи соймадык+.

3Буну сӧлӓмеерим, ки сизи кабаатландырайым, ама ниӂӓ ӧнӂӓ сӧледим, сиз бизим ӱреемиздейсиниз, ӧлӓ ки хазырыз сизиннӓн хем ӧлмӓӓ, хем йашамаа+.

4Бӱӱк умудум вар сиздӓ, чок ӱӱнерим сизиннӓн хем чок хошланэрым. Бӱтӱн бизим зеетлеримиздӓ севинӂимин кенары йок+.

5Зерӓ, ачан гелдик биз Македонийайа, гӱӱдемизин раатлыы олмады. Хер тарафтан зеетлендик – дышандан дӱӱшлӓр, ичйандан корку+.

6Ама Аллах, Ани иилендирер мӱнӱз оланнары, бизи дӓ иилендирди Титын гелмесиннӓн,+

7диил саде онун гелмесиннӓн, ама хаберлӓн, ани о сизиннӓн ииленди. О сӧледи бизӓ, некадар сиз бени ӧзлемишиниз, некадар йаш дӧкмӱшӱнӱз, некадар чалышмышыныз беним ичин. Ӧлӓ ки, бӓн таа чок севиндим.

8Еер бӓн гӱӂендирдийсӓм сизи беним кийадымнан, пишман олмээрым, макар ки ӧнӂӓ пишман олдум, зерӓ гӧрерим, ки о кийадым гӱӂендирмиш сизи аз вакыда+.

9Шинди севинерим, диил ани гӱӂендиниз, ама ани гӱӂенмениз дӧндӱрдӱ сизи гӱнахтан Аллаха. Гӱӂендиниз Аллахын истедиинӓ гӧрӓ, ӧлӓ ки, бизим тарафтан сизӓ зарар олмады.

10Зерӓ гӱӂенмӓк Аллах истедиинӓ гӧрӓ, инсаны гӱнахтан Аллаха дӧндӱрер хем куртулмайа гӧтӱрер. Бундан кимсей пишман олмаз. Ама дӱннейӂесинӓ гӱӂенмӓк ӧлӱм гетирер+.

11Йа бакыныз, хеп бу гӱӂенмениз Аллахын истедиинӓ гӧрӓ, не бӱӱк хавез йаратты сиздӓ, не йаныклык, ки доорулуунузу чыкарасыныз, не ӱфкӓ, не корку, не истек, не шереметлик, не чалышмак, ки ӂезалайасыныз кабаатлы оланы! Хер тарафтан бу иштӓ гӧстердиниз кендинизи темиз.

12Онуштан, макар ки бӓн йаздым сизӓ о кийады, бу диил онун бетеринӓ, ким гӱӂендирди, еки ким гӱӂендирилди, ама йаздым, ки сизӓ ачылсын кахырыныз бизим ичин[*] Аллахын ӧнӱндӓ+.

13Бунуннан иилендик. Ииленмемиздӓн каарӓ, таа чок севиндик Титын севинӂинӓ, зерӓ сиз хепсиниз онун ӱреени сериннеттиниз.

14Ӧлӓ ки, бӓн калмадым утанмакта, еер бираз сизиннӓн ӱӱндӱсейдим онун ӧнӱндӓ. Ама ниӂӓ хепси доору, не сӧледим сизӓ, ӧлӓ Титын да ӧнӱндӓ сизиннӓн ӱӱнмемиз доору чыкты.

15О сизи таа чок север, ачан аклына гетирер, ниӂӓ сиз хепсиниз сеслединиз да каблеттиниз ону сайгыйлан хем коркуйлан.

16Севинерим, ани вар насыл умутланайым сизӓ хербир иш ӱзерӓ.

8

Македонийадан инанӂыларын ӂӧмертлии

8^1Кардашлар, истеерим аклыныза гетирейим иивергийи, не Аллах Македонийа клиселеринӓ верди.

2Макар ки чок зеетлердӓн денендилӓр, оннарын чок севинчлери хем бӱӱк фукааралыы йапты оннары чок зенгин ӂӧмертли баашыш вермектӓ+.

3Зерӓ оннар кендиликлериндӓн вердилӓр куветлеринӓ гӧрӓ, да артык куветлериндӓн дышары. Бӓн буна шаадым+.

4Оннар пек йалвардылар бизӓ, истейерӓк пай алсыннар бу хайырлы иштӓ – йардым етмектӓ Аллахын айоз халкына+.

5Вердилӓр диил саде, не умутланардык, ама вердилӓр кендилерини илкин Саабийӓ, сора да бизӓ, Аллахын истедиинӓ гӧрӓ.

6Онуштан биз йалвардык Тита, ки, ниӂӓ башлады аранызда бу хайырлы иши, ӧлӓ дӓ биткийӓ кадар гӧтӱрсӱн+.

7Ама ниӂӓ хер тарафтан ӱстӱннӱӱнӱз вар инанда, лафетмектӓ, билгидӓ, хертӱрлӱ чалышмакта хем севгидӓ, ани биз дебрештирдик сиздӓ, бакын бу хайырлы иштӓ дӓ ӱстӱн оласыныз+.

8Сӧлеерим буну диил бир сымарламак гиби, ама башкаларынын чалышмасыннан сизин севгилиинизи денерим, ки гӧрейим, аслы мы+.

9Зерӓ сиз билерсиниз бизим Сааби Иисус Христозун иивергисини. О Кендиси, оларак зенгин, фукаараланды сизин ичин, ки сиз Онун фукааралыыннан зенгиннейӓсиниз+.

10Онун ичин сӧлеерим сизӓ бу дӱшӱнмеклерими, зерӓ буннар файда сизин ичин. Таа гечӓн йылдан беери диил саде илк баашышы вердиниз, ама илк истейеннӓр дӓ олдунуз+.

11Шинди таманнайын бу иши, ки, ниӂӓ ону хавезликлӓн истединиз, хеп ӧлӓ таманнайасыныз онуннан, не вар сиздӓ.

12Зерӓ не верилер хавезликлӓн, о баашыш кабул олэр, диил ани версин биркимсей нейи йок, ама нейи вар+.

13Истӓмеериз, ки башкаларына олсун илин, ама сизӓ зор.

14Истеериз хепсинӓ биртӱрлӱ олсун, шинди сизин ташкынныыныз оннарын йоклууну таманнасын, ки сора оннарын ташкынныы сизин йоклуунузу таманнасын, да хепси биртӱрлӱ олсун+.

15Ниӂӓ йазылы: «Ким топлады чок, артыы йокту, ама ким топлады аз, кытлыы йокту».

Тит хем кафадарлары

16Шӱкӱр Аллаха, ани Титын ӱреенӓ койду бенимнӓн бир чалышканнык сизин ичин.

17Зерӓ о саде каблетмеди беним йалвармамы, ама о сизин ичин окадар чалышкан, ки кенди истедииннӓн сизӓ гидер.

18Онуннан барабар йолладык бир кардаш, кими хепси клиселердӓ метедерлӓр, зерӓ Ии Хабери насаат едер.

19Бундан каарӓ, бу кардаш клиселердӓн сечилди, йол аркадашымыз олсун бу хайырлы изметчиликтӓ, не йапэрыз Саабинин метиннии ичин, ки ачылсын бизим хавезлиимиз йардым етмӓӓ.

20Сакынэрыз, ки биркимсей мааналамасын бизи бу ӂӧмерт баашыш ичин, ани биз гӧтӱрӱрӱз.

21Зерӓ чалышэрыз иилик йапмаа диил саде Саабинин ӧнӱндӓ, ама инсанын да.

22Биз йолладык оннарлан бизим кардашы, ангысыны чок сыра хем чок ишлердӓ денедик да чалышкан булдук. О шинди таа чалышкан олду, зерӓ сизи чок инанэр.

23Лафедерӓк Тит ичин, о пай алэр беним изметчилиимдӓ, ишлейип бенимнӓн сизин аранызда. Ама не вар насыл демӓӓ бизим кардашлар ичин, оннар клиселердӓн йолланылмышлар, ангылары Христоза метинник гетирерлӓр.

24Онуштан клиселерин ӧнӱндӓ оннара гӧстерин сизин севгилиин аслысыны, ки танынсын, ани биз доору сизиннӓн ӱӱнериз+.

9

Фукаара инанӂылара йардым

9^1Аллахын айоз халкына йардым етмӓк ичин зеедӓ олаӂэк, ки сизӓ йазайым+.

2Билерим, ани хавезсиниз йардым етмӓӓ, бунуннан ӱӱнерим македонийалыларын ӧнӱндӓ. Оннара дедим, ани сиз ахайалылар гечӓн йылдан беери хазырсыныз бу иши йапмаа. Сизин чалышканныыныз оннардан чойуну хавезлендирди.

3Хеп окадар йолладым кардашлары, ки ӱӱнмемиз сизиннӓн бу сефер наафилӓ олмасын, да ниӂӓ сӧледим, оласыныз хазыр+.

4Ӧлӓ ки, еер Македонийадан кими адамнар бенимнӓн гелирсейдилӓр да сизи хазыр булмарсайдылар, биз – демейелим сиз! – утанмыш калмайалым, ани букадар кыйышмаклан ӱӱндӱм сизиннӓн.

5Онун ичин сандым, ани лӓӓзым йалварайым кардашлара, оннар ӧнӂӓ гитсиннӓр сизӓ да хазырласыннар бу хайырлы баашышынызы, не сиз ададыныз, ки баашышыныз хазыр олсун ӂӧмертликтӓн, ама диил сыкылыктан.

6Унутмайын: ким аз екер, аз бичер, ким чок екер, чок да бичер+.

7Херкези баашласын окадар, некадар ӱреендӓ неетледи, диил гӱӂенмӓклӓн хем зорлан. Зерӓ Аллах север оннары, ким гӱлӱмсейерӓк верер.

8Аллах каавийдир, ки зенгиннетсин сизи хербир иивергийлӓн, да сиздӓ херзаман хепси етӓр олсун, хем ӂӧмертликлӓн катыласыныз хербир ии ишӓ+.

9Ниӂӓ йазылы: «Баашыш даатты, верди фукааралара, онун доорулуу дивеӂӓ кадар калэр».

10Ким тоом верер екиӂийӓ хем екмек, исин дейни, О сизӓ дӓ тоом вереӂек, чокландыраӂэк, не екӓсиниз хем зееделейеӂек доорулуунузун берекедини.

11Ӧлӓ, ки хер тарафтан зенгиннейеӂениз, ки ӂӧмерт олабилӓсиниз хер иштӓ, да баашышлар, ани бизим елимизлӓн йоллээрсыныз, Аллаха шӱкӱрлӱк гетирсин+.

12Зерӓ бу йардым, бу изметчилииниз диил саде Аллахын айоз халкынын йоклукларыны долдураӂэк, ама башка тарафтан да зенгиннедеӂек, чӱнкӱ чок инсан Аллаха шӱкӱр едеӂеклӓр.

13Чӱнкӱ сизин изметчилииниз гӧстереӂек аслылыынызы, оннар да Аллахы метиннейеӂеклӓр, гӧрӱп, ани аслы йашээрсыныз Христозун Ии Хаберинӓ гӧрӓ, ангысыны ачык каблеттиниз, хем ани ӂӧмертликлӓн пайлашэрсыныз оннарлан хем херкезиннӓн ону, не вар сиздӓ+.

14Оннар, ӧзлейерӓк сизи, сизин ичин дуа едерлӓр, чӱнкӱ Аллах ташкынныктан сизӓ ииверги верди.

15Шӱкӱрлӱк олсун Аллаха бӱӱк баашышы ичин, ангысыны хич йок насыл аннатмаа!

10

Павли доорулээр изметчилиини

10^1Бӓн, Павли, ани услуйум аранызда, ама кыйакым сиздӓн узак оларак, йалварэрым Иисус Христозун мӱнӱзлӱӱннӓн хем йалпаклыыннан+

2хем истеерим, ки ачан гелеӂӓм, лӓӓзым олмасын, ки кыйак олайым бир кыйышмаклан хем гиргинниклӓн, не дӱшӱнерим гӧстермӓӓ оннара, ким сайэр, ани биз йашээрыз тенӓ гӧрӓ+.

3Зерӓ, макар ки биз тенӂӓ йашээрыз, тенӂӓ дӱӱшмеериз.

4Бизим дӱӱшӱмӱзӱн силӓхлары диил тенӂӓ, ама оннарда вар Аллахтан кувет, калелери йыксыннар дейни+.

5Биз йыкэрыз бош фикирлери хем хепсини, ани шишкинниклӓн калкэр да дургудэр инсаны Аллахы танымактан. Хербир дӱшӱнмеклери есир алэрыз, ки Христозу сеслесиннӓр.

6Хазырыз ӂезаламаа хербир сеслӓмезлии, ачан сизин сеслемениз таман олаӂэк.

7Бакын ӧнӱнӱзӓ. Ким инанэр, ани кендиси Христозун, о дӱшӱнсӱн, ниӂӓ о Христозун, ӧлӓ биз дӓ Христозунуз+.

8Еер бӓн зеедӓ ӱӱнӓрсейдим бизим куветлӓн, не Сааби верди бизӓ, сизи каавилетмӓк ичин, ама диил йыкмак ичин, калмайаӂам утанмыш+.

9Буну деерим, ки санмайасыныз, ани бӓн сизи кийатларымнан коркудэрым.

10Зерӓ деерлӓр: «Онун кийатлары кескин хем каави, ама кендиси биздейкӓн, гӱӱдеси йуфка, лафы да каба»+.

11Ким бӧлӓ лафедер, ко аннасын, ани, не деериз сизӓ кийатларымызда, узакта булунаркан, хеп ону йапаӂэз, аранызда булунаркан.

12Доору, ани биз кыйышмээрыз бенземӓӓ еки конмаа оннарлан, ким кендини метедер. Оннар кендилерини бензедерлӓр хем ӧлчерлӓр кенди ӧлчӱлериннӓн. Аариф олан бӧлӓ йапмаз.

13Ама биз зеедесиннӓн ӱӱнмейеӂез. Ӱӱнмемиз о ӧлчӱдӓ калэр, ани Аллах верди бизӓ, ки, насаат едерӓк, етишелим сизӓ кадар.

14Биз зорламээрыз кендимизи, сансын сизӓ етишмедик. Зерӓ илкин биз сизӓ етиштик Христозун Ии Хабериннӓн.

15Биз ӱӱнмеериз ӧлчӱдӓн дышары башкаларын ишлериннӓн, ама умутланэрыз, ани сизин инаныныз бӱӱдӱкчӓ, аранызда ишлемӓк кырларымыз зееделиклӓн генишленеӂек,

16ӧлӓ ки насаат едӓбилериз Ии Хабери сиздӓн таа ӧтӓӓ. Зерӓ истӓмеериз ӱӱнелим ишлӓрлӓн, ани йапылды башка бир адамын аланында.

17«Ким ӱӱнер, ӱӱнсӱн Саабийлӓн»+.

18Зерӓ диил о, ким кендини метедер, беенилеӂек, ама кими Сааби метедер+.

11

Йаланӂы апостоллар

11^1Умут едерим, ани дайанэрсыныз бираз беним акылсызлыыма. Не олурса, дайанын бана!+

2Зерӓ бӓн алифли сизин ичин Аллахын алифлииннӓн, чӱнкӱ йавклу еттим сизи бир коӂайлан, Христозлан, ки чыкарабилейим сизи Онун ӧнӱнӓ бир темиз кыз гиби+.

3Ама коркэрым, ки, ниӂӓ йылан шалвирлииннӓн алдатты Евайы, хеп ӧлӓ сизин фикирлериниз дӓ, бозулуп, сапар сизин пак хем хализ инандан Христоза+.

4Зерӓ, ачан гелер биркимсей да насаат едер сизӓ башка бир Иисус ичин, Ангысыны биз насаат етмедик, еки кабледерсиниз башка бир дух йада башка бир ии хабер, ани каблетмединиз, сиз буннары колай кабледерсиниз+.

5Ама бӓн санэрым, ани бу «ӱстӱн апостоллардан» бӓн таа ашаа диилим+.

6Олэр, ки беӂериксизим лафымда, ама беӂериксиз диилим билгидӓ. Хер тарафтан, хер иштӓ буну гӧстердик сизӓ+.

7Гӱнах мы йаптым бӓн, ачан алчалттым кендими, ки сиз ӱӱселӓсиниз, да сизӓ парасыз насаат еттим Аллахын Ии Хаберини+?

8Башка клиселердӓн пара алдым, кабледерӓк оннардан ӧдек, ки измет едӓбилейим сизӓ. Сиздӓ булунаркан, бакмайарак, ани йоклук чекӓрдим, бӓн кимсейӓ аарлык гетирмедим.

9Зерӓ беним йоклууму Македонийадан гелӓн кардашлар долдурдулар. Хербир иш ӱзерӓ сакындым хем сакынаӂам да, ки бишейлӓн ӱк олмайым сизӓ+.

10Ниӂӓ Христозун аслылыы вар бендӓ, хеп ӧлӓ деерим, ани Ахайа долайында хич кимсей дургудамайаӂэк бени бӧлӓ ӱӱнмектӓн+.

11Нечин? Онуштан, ки севмеерим сизи? Аллах билер, ани сизи северим! Ама ниӂӓ йаптым, ӧлӓ йапаӂам илери доору да,

12ки ӧн вермейим оннара, ким аарээр ӱӱнсӱн, ки ишлеер бизим гиби.

13Бусой инсаннар – йаланӂы апостоллар, алдадыӂы ишчилӓр, ангылары йапынэрлар, ани Христозун апостоллары+.

14Бу диил шашма иш, зерӓ кендиси шейтан йапынэр, ки айдыннык ангили булунэр+.

15Диилдир бӱӱк иш, еер онун изметкерлери дӓ йапынарсайдылар, ани доорулуун изметкерлери булунэрлар. Оннарын биткиси олаӂэк оннарын йаптыкларына гӧрӓ+.

Павлийи зорлээрлар ӱӱнсӱн

16Таа чок дейеӂӓм: биркимсей санмасын бени акылсыз. Еер сиз ӧлӓ санарсайдыныз, озаман кабледин бени ниӂӓ бир акылсызы, ки бӓн дӓ бираз ӱӱнейим+.

17Не сӧлейеӂӓм, сӧлӓмейеӂӓм Саабийӓ гӧрӓ, ама бир акылсыз гиби кыйышмаклан ӱӱнерӓк.

18Чӱнкӱ чойу ӱӱнер тенӂесинӓ, ӱӱнеӂӓм бӓн дӓ+.

19Зерӓ сиз, акыллылар, майылсыныз дайанмаа акылсызлара!+

20Хакына сиз дайанэрсыныз, ачан биркимсей сизи чырак еринӓ кулланэр, ачан йудар хем сойар сизи, ачан кабарэр ӧнӱнӱздӓ хем ӱзӱнӱзӓ урэр+.

21Утанмаклан сӧлеерим, ани буна куведимиз етишмеди! Ама еер биркимсей кыйышарса ӱӱнсӱн, – бир акылсыз гиби лафедерим! – кыйышэрым бӓн дӓ ӱӱнмӓӓ.

22Оннар чыфыт мы? Бӓн дӓ. Оннар израилли ми? Бӓн дӓ. Оннар Авраамын сенселесиндӓн ми? Бӓн дӓ ӧлӓйим+.

23Оннар Христозун изметкерлери ми? Дели гиби лафедерим! Бӓн оннардан таа ӱстӱн изметкерим. Бӓн таа чок чалыштым, таа чок капана дӱштӱм, сайысыз сыра дайак идим, чок сыра ӧлӱм дӧшеендӓ булундум+.

24Иудейлердӓн беш сыра лобут идим, отуз докузар урмак.

25Ӱч керӓ дӱӱлдӱм фышканнан. Бир керӓ дӱӱлдӱм ташлан. Ӱч керӓ гечирдим геми батмасы. Бир гӱн хем бир геӂӓ калдым ачык дениздӓ+.

26Чок керӓ йолӂулук еттим, булундум титсиликтӓ акар сулардан, титсиликтӓ хайдутлардан, титсиликтӓ кенди сенселемдӓн, титсиликтӓ башка миллетлердӓн, титсиликтӓ касаба ичиндӓ, титсиликтӓ чол ердӓ, титсиликтӓ дениз ӱстӱндӓ, титсиликтӓ йаланӂы кардашлар арасында,+

27чалышмакта, савашмакта; чок керӓ уйкусузлукта, аачлыкта, сусузлукта; чок керӓ оручта, суукта, чыплаклыкта+.

28Буннардан каарӓ, бени басэр хер гӱн кахыр хепси клиселӓр ичин.

29Ким йуфкаланды, да бӓн йуфка олмадым? Ким кӧстекленди, да бӓн онун ичин йанмадым+?

30Еер лӓӓзымса ӱӱнейим, ӱӱнеӂӓм оннарлан, не ачэр беним йуфкалыымы.

31Сааби Иисусун Бобасы Аллах, Ким дивеч метинненмиш, билер, ани йалан сӧлӓмеерим:

32Дамаск касабасында падишах Аретанын ӧндерӂиси коллады касабайы, ки тутсун бени, ама бени читен ичиндӓ касаба дуварында бир пенчередӓн индирдилӓр, да бутакым куртулдум онун елиндӓн+.

12

12^1Лӓӓзым ӱӱнейим, макар ки йок бундан файда. Шинди гечерим Саабидӓн гӧрмеклерӓ хем ачыкламаклара+.

2Таныйэрым бир адамы, ким инанӂы Христоза. О йакын ондӧрт йыл геери – гӱӱдейлӓн ми, гӱӱдесиз ми, билмеерим, Аллах билер – алынды ӱчӱнӂӱ гӧкӓдӓн.

3Билерим, ани бу адам – гӱӱдейлӓн ми, гӱӱдесиз ми, билмеерим, Аллах билер –

4алынды рай ичинӓ да ишитти ӧлӓ сӧзлӓр, ани йок ниӂӓ аннатмаа инсан дилиндӓ, ани доору олмаз, инсан сӧлесин.

5Бутӱрлӱ адамнан ӱӱнеӂӓм, ама кендимнӓн ӱӱнмейеӂӓм, йуфкалыкларымдан каарӓ.

6Еер истӓрсейдим ӱӱнмӓӓ, олмайаӂам акылсыз, зерӓ доору лафедерим, ама сакынэрым, ки биркимсей беним ичин таа чок санмасын, некадар гӧрер хем ишидер бендӓн.

7Ки кабармайым бу ачыкламакларын чоклуундан, бана бир тикен батсын гӱӱдемӓ, верилди, шейтанын хаберӂиси, ки йумурукласын бени, кабармайым дейни.

8Ӱч керӓ дуа еттим Саабийӓ, ки бундан куртулайым.

9Ама О деди бана: «Етӓр Беним иивергим сенин ичин, зерӓ Беним куведим таманныкта гӧстерилер йуфкалыкта». Онуштан бӓн таа хавезлӓн ӱӱнеӂӓм беним йуфкалыкларымнан, ки Христозун куведи беним ӱстӱмдӓ булунсун.

10Онуштан хошлук булэрым йуфкалыкта, ашааланмакта, зорлукта, кооламакта хем сыкынтыда Христоз ичин. Зерӓ, ачан йуфкайым, озаман бӓн каавийим+.

11Бӓн ӱӱнерӓк етиштим акылсызлаа, сиз бени буна зорладыныз. Сиз лӓӓзымды бени метедӓсиниз, зерӓ бӓн бишейлӓн таа ашаа диилим о «ӱстӱн апостоллардан», макар ки бишейӂик диилим+.

12Хакына апостолун нышаннары гӧстерилди аранызда хертӱрлӱ сабурлуклан, мераклы нышаннарлан, шашмаклы хем кудретли ишлӓрлӓн+.

13Аӂаба сизӓ не етишмеер, бакарак калан клиселерӓ, ондан каарӓ салт, ани бӓн аарлаа коймадым сизи. Афедин беним бу кабаатымы!+

Павлинин кахыры

14Те, ӱчӱнӂӱ керӓ бӓн хазырым гелмӓӓ сизӓ, да аарлаа коймайаӂам сизи, чӱнкӱ бӓн истеерим диил не сизин, ама сизи. Ушаклар дӱшмеер топласыннар варлык ана-бобаларына, ама ана-бобалар ушакларына+.

15Бӓн хавезлӓн малымы хем кендими харӂарым сизин ичин. Еер бӓн чок сизи севӓрсейдим, кендим сиздӓн таа аз мы севилеӂӓм+?

16Ко ӧлӓ олсун, бӓн сизӓ ӱк олмадым, ама шалвирликлӓн алдаттым сизи!+

17Сиздӓн алдым мы бӓн бишей оннар ашыры, кими сизӓ йолладым?

18Бӓн йалвардым Тита, сизӓ гитсин, да онуннан йолладым ӧбӱр кардашы. Тит алды мы бишей сиздӓн? Бир духлан диил мийиз икимиз дӓ? Хеп бир йолу излӓмедик ми+?

19Санэрсыныз, ки биз букадар вакыт дооруклээрыз кендимизи сизин ӧнӱнӱздӓ? Лафедериз Аллахын ӧнӱндӓ, ниӂӓ оннар, ким инанӂы Христоза. Севгили кардашлар, хепси, не йапэрыз, сизин духча каавиленмениз ичин+.

20Бӓн коркэрым, ки, ачан сизӓ гелеӂӓм, беки булмайаӂам сизи, ниӂӓ истеерим, сиз дӓ булмайаӂэныз бени, ниӂӓ истеерсиниз. Коркэрым, ки сиздӓ кавга, хасеетлик, ӱфкӓ, чекиш, кӧтӱӂӱлӱк, амазчылык, шишкинник, сырасызлык олэр.

21Коркэрым, ки ачан енидӓн гелеӂӓм сизӓ, Аллах бени утандыраӂэк сизин ӧнӱнӱздӓ, да бӓн кахырланаӂам чойу ичин, ани гӱнаха гирдилӓр хем Аллаха дӧнмедилӓр мындарлыктан, ороспулуктан хем хайырсызлыктан, ани йапардылар+.

13

Сон насаатлар хем селӓмнӓр

13^1Ӱчӱнӂӱ керӓ гелерим сизӓ. Хербир лаф лӓӓзым дооруклансын ики-ӱч шаадын аазындан+.

2Ниӂӓ ӧнӂӓ хаберледим сизӓ, ачан икинӂи керӓ аранызда булунардым, шинди дӓ, аранызда булунмайарак, енидӓн хаберлеерим оннара, ким гечмиштӓ гӱнаха гирди, хем каланына да, ани, ачан генӓ гелеӂӓм сизӓ, аӂымайаӂам кимсейи.

3Сиз истеерсиниз бишей, ани гӧстерер, ки Христос беним аазымнан лафедер. О диил йуфка сизӓ каршы, ама каави ишлеер сиздӓ.

4Доору, ани О ставроза герилди йуфкалыктан, ама шинди йашээр Аллахын кувединнӓн. Хеп ӧлӓ биз дӓ йуфкайыз Онда, ама Аллахын кувединнӓн йашайаӂэз Онуннан барабар сизин файданыз ичин+.

5Кендинизи денейин да бакын, булунэрсыныз мы инанда? Кендинизи аараштырын. Оса танымээрсыныз мы, ани Иисус Христос сиздӓ? Башка тӱрлӱ сиз денемектӓн гечмемишиниз.

6Умут едерим, ки билерсиниз, ани биз диилиз оннардан, ким денемектӓн гечмеди.

7Дуа едериз Аллаха, ки йапмайасыныз кӧтӱлӱк, диил ки биз гӧрӱнелим денемектӓн гечмиш, ама сиз йапасыныз иилик, артык биз гӧрӱнӓрсейдик дӓ ӧлӓ, ани денемектӓн гечмемиш.

8Зерӓ йок куведимиз бишей йапмаа аслылаа каршы, анӂак аслылык ичин бишей йапмаа.

9Севинериз, ачан биз йуфка, ама сиз каавийсиниз. Бунун ичин биз дуа едериз, ки сиз таман оласыныз+.

10Буннары онуштан йазэрым, таа булунмаркан сизиннӓн, ки ачан булунаӂам, сертликлӓн кулланмайым сизӓ каршы заабитлии, ани Сааби верди бана, сизи духча каавилемӓӓ дейни, ама диил йыкмаа+.

11Биткидӓ, кардашлар, хошча калын. Олгун олун, насаатымы сеслейин, бир нееттӓ олун, услулукта йашайын. Озаман Аллах, севги хем услулук сызынтысы, сизиннӓн олаӂэк+.

12Селӓмнейин бири-биринизи айоз ӧпушлӓн. Аллахын хепси айоз халкы сизи селӓмнеер+.

13Бизим Сааби Иисус Христозун иивергиси, Аллахын севгиси хем Айоз Духун бирликлии олсун хербиринизлӓн. /Амин./

* 4:4 Бу заманын аллахы – шейтан.

* 5:1 Бу чадыр – гӱӱдемиз.

* 6:15 Велиар – шейтан.

* 7:12 Сизин кахырыныз бизим ичин: кими текстлердӓ «бизим кахырымыз сизин ичин».

+ 1:1 Йаптыклар 18:1-17

+ 1:3 1 Петринин 1:3, Ефеслилерӓ 1:3

+ 1:5 Ромалылара 8:17, Филиплилерӓ 3:10, Колослулара 1:24

+ 1:6 2 Тимофейӓ 2:10
+ 1:8 Йаптыклар 19:23, 1 Коринфлилерӓ 15:32
+ 1:9 2 Коринфлилерӓ 4:14

+ 1:10 Йаптыклар 12:11, Йаптыклар 14:19-20, Йаптыклар 21:32-33, Йаптыклар 27:44

+ 1:11 Ромалылара 15:31, 2 Салониклилерӓ 3:2, Йаптыклар 12:5, Ефеслилерӓ 6:18

+ 1:12 Йаптыклар 23:1, 2 Тимофейӓ 1:3, 1 Коринфлилерӓ 2:4, 1 Коринфлилерӓ 2:13

+ 1:13 1 Коринфлилерӓ 1:8, 1 Салониклилерӓ 4:16-18, 1 Салониклилерӓ 2:19-20

+ 1:15 1 Коринфлилерӓ 4:19
+ 1:16 Йаптыклар 19:21, 1 Коринфлилерӓ 16:5
+ 1:18 1 Коринфлилерӓ 1:9
+ 1:19 Йаптыклар 15:22, Йаптыклар 16:1
+ 1:20 1 Коринфлилерӓ 14:16, Апокалипсис 3:14

+ 1:22 2 Коринфлилерӓ 5:5, Чыфытлара 6:11, Ефеслилерӓ 1:13

+ 1:23 Ромалылара 1:9, Галатийалылара 1:20, Филиплилерӓ 1:8, 1 Салониклилерӓ 2:5

+ 2:2 2 Коринфлилерӓ 7:8
+ 2:4 2 Коринфлилерӓ 7:12
+ 2:6 1 Коринфлилерӓ 5:4-5
+ 2:11 1 Петринин 5:8
+ 2:12 Йаптыклар 16:8, Йаптыклар 20:6

+ 2:13 2 Коринфлилерӓ 7:6, 2 Коринфлилерӓ 8:6, 2 Коринфлилерӓ 12:18

+ 2:14 Колослулара 2:15

+ 2:15 1 Коринфлилерӓ 1:18, Йарадылыш 8:21, Ефеслилерӓ 5:2, Филиплилерӓ 4:18

+ 3:1 Йаптыклар 18:27, 1 Коринфлилерӓ 16:3

+ 3:6 Лука 22:20, Ефеслилерӓ 3:7, Колослулара 1:23, Ромалылара 2:27, Иоан 6:63

+ 3:14 Марк 6:52, Йаптыклар 15:21

+ 3:17 Иоан 4:24, Иоан 8:32, Иаковун 2:12, 1 Петринин 2:16, Ромалылара 6:18, 1 Коринфлилерӓ 7:22, Галатийалылара 5:1

+ 3:18 1 Иоанын 3:2, Ромалылара 8:29, Филиплилерӓ 3:21

+ 4:1 2 Коринфлилерӓ 3:6

+ 4:2 2 Коринфлилерӓ 2:17, 1 Салониклилерӓ 2:3

+ 4:3 2 Коринфлилерӓ 3:14, 2 Коринфлилерӓ 2:15

+ 4:4 Иоан 12:31, Колослулара 1:15, Чыфытлара 1:3

+ 4:5 Марк 10:43, 1 Коринфлилерӓ 9:19
+ 4:6 Йарадылыш 1:3
+ 4:7 Ромалылара 9:21-22, 1 Коринфлилерӓ 2:5
+ 4:8 2 Коринфлилерӓ 7:5
+ 4:9 Иоан 15:20
+ 4:10 Ромалылара 6:5
+ 4:11 2 Коринфлилерӓ 6:9
+ 4:14 1 Салониклилерӓ 4:14
+ 4:16 Ромалылара 12:2, Ефеслилерӓ 4:23
+ 4:17 Ромалылара 8:18
+ 4:18 Ромалылара 8:24, Чыфытлара 11:1
+ 5:2 Ромалылара 8:23
+ 5:3 1 Коринфлилерӓ 15:53
+ 5:5 2 Коринфлилерӓ 1:22, Ефеслилерӓ 1:14
+ 5:7 2 Коринфлилерӓ 4:18
+ 5:9 Колослулара 1:10

+ 5:10 Матфей 25:31-32, Йаптыклар 10:42, Ромалылара 14:10

+ 5:11 2 Коринфлилерӓ 4:2

+ 5:12 2 Коринфлилерӓ 3:1, 2 Коринфлилерӓ 11:16, 2 Коринфлилерӓ 12:1

+ 5:13 Марк 3:21, 2 Коринфлилерӓ 11:1
+ 5:14 Ромалылара 5:15
+ 5:15 1 Петринин 4:2, Ромалылара 14:7-8
+ 5:17 Ромалылара 6:4, Апокалипсис 21:5
+ 5:18 Ромалылара 5:10-11, Колослулара 1:20
+ 5:19 Ромалылара 4:8
+ 5:20 Ефеслилерӓ 6:20

+ 5:21 Иоан 8:46, 1 Петринин 2:22, 1 Иоанын 3:5, Чыфытлара 4:15, Ромалылара 8:3, Ромалылара 1:17, Ромалылара 4:25, 1 Коринфлилерӓ 1:30

+ 6:1 1 Коринфлилерӓ 3:9

+ 6:4 Йаптыклар 9:16, Йаптыклар 16:23, Йаптыклар 17:5, 2 Коринфлилерӓ 11:23-27

+ 6:7 2 Коринфлилерӓ 10:4, Ефеслилерӓ 6:11-17
+ 6:8 Ромалылара 3:8
+ 6:9 2 Коринфлилерӓ 4:11
+ 6:10 Иоан 16:22, Йаптыклар 3:6
+ 6:13 1 Коринфлилерӓ 4:14
+ 6:14 Ефеслилерӓ 5:7, 1 Иоанын 1:6
+ 6:15 1 Коринфлилерӓ 10:21

+ 6:16 Ефеслилерӓ 2:21, 1 Коринфлилерӓ 3:16-17,

+ 7:1 1 Иоанын 3:3
+ 7:2 Йаптыклар 20:33
+ 7:3 Филиплилерӓ 1:7
+ 7:4 Колослулара 1:24
+ 7:5 2 Коринфлилерӓ 2:13, 2 Коринфлилерӓ 4:8

+ 7:6 2 Коринфлилерӓ 1:4, 2 Коринфлилерӓ 2:13, 2 Коринфлилерӓ 8:6, 2 Коринфлилерӓ 12:18

+ 7:8 2 Коринфлилерӓ 2:2-4

+ 7:10 Матфей 5:4,

+ 7:12 1 Коринфлилерӓ 5:1-2, 2 Коринфлилерӓ 2:4

+ 8:2 Марк 12:44
+ 8:3 1 Коринфлилерӓ 16:2
+ 8:4 Ромалылара 15:26
+ 8:6 2 Коринфлилерӓ 2:13, 2 Коринфлилерӓ 7:6
+ 8:7 1 Коринфлилерӓ 1:5
+ 8:8 1 Коринфлилерӓ 7:6
+ 8:9 Иаковун 2:5, Филиплилерӓ 2:6-7
+ 8:10 1 Коринфлилерӓ 7:25
+ 8:12 Марк 12:43-44, Лука 21:3
+ 8:14 Йаптыклар 4:34
+ 8:24 2 Коринфлилерӓ 7:4
+ 9:1 Ромалылара 15:25
+ 9:3 2 Коринфлилерӓ 8:6, 1 Коринфлилерӓ 16:2
+ 9:6 Лука 6:38, Галатийалылара 6:7
+ 9:8 Филиплилерӓ 4:19
+ 9:11 1 Коринфлилерӓ 1:5
+ 9:13 Матфей 5:16, 1 Петринин 2:12
+ 10:1 Матфей 11:29

+ 10:2 1 Коринфлилерӓ 4:21, 2 Коринфлилерӓ 13:2, 2 Коринфлилерӓ 13:10

+ 10:4 2 Коринфлилерӓ 6:7, Ефеслилерӓ 6:11

+ 10:7 1 Коринфлилерӓ 3:23, Галатийалылара 3:29

+ 10:8 2 Коринфлилерӓ 13:10
+ 10:10 1 Коринфлилерӓ 1:17
+ 10:17 1 Коринфлилерӓ 1:31
+ 10:18 Ромалылара 2:29, 1 Коринфлилерӓ 4:5
+ 11:1 2 Коринфлилерӓ 5:13
+ 11:2 Ефеслилерӓ 5:27, Апокалипсис 14:4

+ 11:3 Йарадылыш 3:1, Йарадылыш 3:4, Иоан 8:44, 1 Тимофейӓ 2:14

+ 11:4 Галатийалылара 1:6

+ 11:5 2 Коринфлилерӓ 12:11

+ 11:6 1 Коринфлилерӓ 1:17, 2 Коринфлилерӓ 10:10

+ 11:7 1 Коринфлилерӓ 9:18
+ 11:9 2 Коринфлилерӓ 12:13, Филиплилерӓ 4:15
+ 11:10 Ромалылара 9:1, 1 Тимофейӓ 2:7

+ 11:13 Филиплилерӓ 1:15, Йаптыклар 20:30, 2 Петринин 2:1, Апокалипсис 2:2

+ 11:14 Галатийалылара 1:8
+ 11:15 Филиплилерӓ 3:19
+ 11:16 2 Коринфлилерӓ 5:12
+ 11:18 Филиплилерӓ 3:3-4
+ 11:19 1 Коринфлилерӓ 4:10

+ 11:20 Галатийалылара 2:4, Галатийалылара 4:3

+ 11:22 Ромалылара 11:1, Филиплилерӓ 3:5

+ 11:23 1 Коринфлилерӓ 15:10, 2 Коринфлилерӓ 6:4-5

+ 11:25 Йаптыклар 16:22-23, Йаптыклар 14:19, Йаптыклар 27:41-44

+ 11:26 Галатийалылара 2:4

+ 11:27 Йаптыклар 18:3, 1 Салониклилерӓ 2:9, 2 Салониклилерӓ 3:8, 1 Коринфлилерӓ 4:11

+ 11:29 1 Коринфлилерӓ 9:22

+ 11:32 Йаптыклар 9:24-25

+ 12:1 2 Коринфлилерӓ 5:12, 2 Коринфлилерӓ 11:16, Галатийалылара 1:12, Галатийалылара 2:2, Ефеслилерӓ 3:3

+ 12:10 Марк 10:30, Матфей 5:11-12, Ромалылара 5:3

+ 12:11 1 Коринфлилерӓ 15:8-9, 2 Коринфлилерӓ 11:5

+ 12:12 Йаптыклар 15:12, Ромалылара 15:19

+ 12:13 2 Коринфлилерӓ 11:9

+ 12:14 2 Коринфлилерӓ 13:1, 1 Коринфлилерӓ 10:33

+ 12:15 Филиплилерӓ 2:17, Колослулара 1:24, 1 Салониклилерӓ 2:8

+ 12:16 2 Коринфлилерӓ 11:9

+ 12:18 2 Коринфлилерӓ 8:6, 2 Коринфлилерӓ 8:18

+ 12:19 Ромалылара 1:9, Ромалылара 9:1, 1 Коринфлилерӓ 14:26

+ 12:21 1 Коринфлилерӓ 5:1, 1 Коринфлилерӓ 6:18

+ 13:1 2 Коринфлилерӓ 12:14, Матфей 18:16
+ 13:4 Ромалылара 6:4
+ 13:9 1 Коринфлилерӓ 4:10
+ 13:10 2 Коринфлилерӓ 10:8

+ 13:11 Марк 9:50, Ромалылара 12:18, 1 Салониклилерӓ 5:13, Ромалылара 15:33, Ромалылара 16:16

+ 13:12 Ромалылара 16:16, Филиплилерӓ 4:22

+ https://ibt.org.ru/ebook?id=GGZC

Сӧзлӱк (Ени Бааланты)

Сӧзлӱк (Ени Бааланты)

1. А

2. Б

3. В

4. Д

5. З

6. И

7. К

8. Л

9. М

10. Н

11. П

12. С

13. Т

14. Ф

15. Х

СӦЗЛӰК

Адам Оолу: бутӱрлӱ Иисус адларды Кендисини. Бутӱрлӱ Мессийа адланэр Ески Баалантыда, Даниилин кийадында (Дан. 7:13 ) хем башка Айоз Йазыларда. Бу адлан Иисус истӓрди гӧстерсин, ани О Кендиси Мессийа хем Падишах. Башка тарафтан, Иисус Кендини сайарды инсаннан бир, онун ичин дейӓрди Кендиси ичин «Адам Оолу».

Айоз бина: йалныз бир кӓӓмил йапы, йапылы маасуз Аллаха изметчилик ичин. Айоз бинанын аулу ичиндӓ варды курбаннык, нередӓ гетирилӓрди курбан гӱнах ичин хем башка курбаннар. Бу бинайы баштан йапты падишах Соломон. Бозгунӂулуктан сора ону енидӓн йапты Зоровавел. Сора бунун да еринӓ башка бир Айоз бина йапты падишах Ирод. Айоз бина ичиндӓ Аллахлан адамын булушмак ерийди.

Айоз Йазылар: дин кийатлары, йазылы Аллахын пророкларындан, ангылары гирӓрди Ески Баалантыйа. Иисус Христоздан сора буннара Ени Баалантынын кийатлары екленди.

Аксакал: Израилин миллет ӧндерӂилериндӓн бири.

Аллахтан корканнар: тайфӓннар, ангылары иудей дининӓ дӧнмӱш, ама кесикли олмамыштылар.

Алтар: маса, нередӓ попаз гӱннӱклӓрди.

Баш попаз: иудейлердӓ ен бӱӱк попаз, ани кулланарды Синедриону. Салт онун варды доорулуу йылда бир сыра гирсин Айоз бинанын Ен айоз еринӓ.

Билгичлӓр: бак Закон ӱӱредиӂилери.

Веелзевул: шейтанын адларынын бириси (фена духларын башы).

Давид: Израилин ен анылмыш падишахы, Иуданын сенселесиндӓн.

Динар: гӱмӱш монета – Рома императорлуунда файдаланырды. (Бир гӱннӱк ишин парасы.)

Закон: Айоз Закон йада Моисейин закону, Библийанын илк беш кийады. Бу кийатларда йазылы дӱннейин курулмасы ичин, илк инан адамнары ичин, Израил халкы ичин, оннарын Мысырдан бошандырылмаклары ичин, Айоз бина ичин, курбаннар ичин хем попазлык сыралары ичин. Законда йазылыйды он сымарламак, ани Аллах верди Моисейӓ, йазып Кенди пармааннан ики йонулмуш таш ӱстӱндӓ. Закон аннадэр, ниӂӓ дӱшер севмӓӓ Аллахы хем йакын оланыны (инсаны).

Закон ӱӱредиӂилери: инсаннар, ким ии билирди Закону да инсана аннадырды. Иисусун вакыдында оннар бир кӱчӱк бӧлӱм инсанды, ангылары чок сайгылыйдылар иудейлерин арасында. Оннардан чойу Синедрионун азаларыйды.

Зилотлар: урум дилиндӓ «чок чалышканнар». Иудейлерин дин политиклери, ангылары чок чалышардылар корусуннар иудей динини тайфӓннарын адетлериндӓн да бакардылар ӂенклӓн куртарсыннар инсаны Рома заабитлииндӓн. Олур, ки Иисусун оники апостолун бириси, Симон Кананит, ӧнӂӓ бу групаданды.

Иудейлӓр: чыфытлар.

Кесиклик: еркек органын уӂунун дерисини кесмӓк. Аллахын Авраамнан баалантысына гӧрӓ, хербир иудей чоӂук лӓӓзым каблетсин кесиклик секизинӂи гӱнӱ дуумактан сора.

Кесиклилӓр: иудейлӓр (чыфытлар).

Колонада: бир ӧртӱлӱ ер, нередӓ инсан гезӓбилир хем дурабилир.

Курбаннык: бир ер, нередӓ иудейлӓр курбан гетирӓрдилӓр Аллаха Законун сырасына гӧрӓ.

Левийлилӓр: Израилин оники тамызлыынын бириндӓн, Левий тамызлыындандылар. Попаз диилдилӓр, ама попазлара йардым едирдилӓр. Айоз бинада псалмаларлан хем музыкайлан Аллахы метиннӓрдилӓр, курбан хайваннары курбан ичин хазырлардылар хем башка ишлӓр йапардылар. Израилин оники тамызлыындан бири ичин оннара дейӓрдилӓр «левийлилӓр».

Мессийа (урумӂа «Христос»): бу чыфытча сӧзӱн аннамасы «йааланмыш» йада «Аллахтан сечилмиш». Мессийа – Аллахтан йолланылмыш, ангысы ичин ӧнӂӓ хабер верилмишти Законун хем Пророкларын кийатларында. Иисусун вакыдында иудейлӓр беклӓрдилӓр, ки Мессийа гелсин хем инанардылар, ани О куртараӂэк оннары Романын заабитлииндӓн да кураӂэк Кенди падишахлыыны.

Нард: паалы, ии кокулу йаа.

Паскеллӓ йортусу: Ени Баалантыда Хамурсуз йорту да адланэр. Бу йортуда иудейлӓр анэрлар геӂейи, ачан Аллах, Моисейин заманында, куртарды оннары Мысырдан, нередӓ есирликтӓ булунардылар.

Попаз: изметкӓр Айоз бинада Иерусалим касабасында, иудейлердӓ. Попазлар лӓӓзымды гетирсиннӓр, Моисейин законуна гӧрӓ, хертӱрлӱ курбаннар хем башка изметчилик йапсыннар.

Садукейлӓр: Христозун заманында иудейлердӓ бир бӧлӱм ӱӱренмиш адам, ани инанмардылар башка бишейӓ, не ичин ачык йокту йазылы Моисейин кийатларында. Оннар инанмардылар, ани ӧлӱлӓр дирилеӂеклӓр хем ӧлӱмдӓн сора йашамак олаӂэк. Садукейлерин арасында варды бӱӱк попазлар.

Синагога: бир дин йапысы, нередӓ иудейлӓр топланэрлар хер ӂумертеси гӱнӱ, ки баш иилтсиннӓр Аллаха.

Синедрион: Христозун заманында иудейлерин ен ӱӱсек даавасы. Бӱӱк попазлар, аксакаллар хем билгичлердӓн (70 кишидӓн) курулуйду.

Тайфӓннар: 1) диил иудейлӓр; 2) инсаннар, ани инанэр чок аллахлары.

Фарисейлӓр: Христозун заманында иудейлердӓ бир бӧлӱм адам, ани чалышардылар сыкы тутмаа Моисейин законуну.

Харччылар: харчлары инсандан топлайаннар Рома императорлуун хазнасына. Иудейлӓр азетмӓрдилӓр харччылардан, чӱнкӱ оннар барабар ишлӓрдилӓр тайфӓн Рома заабитлииннӓн хем инсандан топлардылар таа чок пара, некадар лӓӓзым.

Географийа карталары

Table of Contents

- Ени Бааланты: 2 Коринфлилерӓ

- Ени Бааланты

- Ени Бааланты

- Гириш

- 2 Коринфлилерӓ

- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
- 11
- 12
- 13

- Сӧзлӱк (Ени Бааланты)

- Адам Оолу
- Айоз бина
- Айоз Йазылар
- Аксакал
- Аллахтан корканнар
- Алтар
- Баш попаз
- Билгичлӓр
- Веелзевул
- Давид
- Динар
- Закон
- Закон ӱӱредиӂилери
- Зилотлар
- Иудейлӓр
- Кесиклик
- Кесиклилӓр
- Колонада
- Курбаннык
- Левийлилӓр
- Мессийа (урумӂа «Христос»)
- Нард
- Паскеллӓ йортусу
- Попаз
- Садукейлӓр
- Синагога
- Синедрион
- Тайфӓннар
- Фарисейлӓр
- Харччылар

- Географийа карталары